Infosessie "grond en stenen Wat is er nieuw in het grondverzet hoofdstuk XIII van VLAREBO na de inkanteling van bodemmaterialen vanuit het VLAREMA? Timothy Geerts, Diensthoofd Grondwijzer vzw 21/02/2018
Introductie Grondwijzer Erkende bodembeheerorganisatie, opgericht in 2004 Een initiatief van: Doel: opvolging traceerbaarheidsprocedure grond risico op verspreiding van bodemverontreiniging beheersen bepalen hoe er met uitgegraven bodem moet omgegaan worden op de plaats van herkomst, tijdens het transport en op de afzetlocatie
Nieuwe versie in aantocht! Inwerkingtreding verwacht begin 2019 Te wijzigen: VLAREBO, VLAREMA, VLAREL, VLAREM, Omgevingsvergunningbesluit, Handhavingsbesluit Nu voor bodem, binnenkort voor bodemmaterialen Niet voor puin, groevezand,...
Doelstellingen Meldingsplicht grondverzet <250 m³ Introductie grondbalans Invoer registratie = opleggen van éénduidige procedures voor opslag en verwerking binnenkomende stromen op vergunde inrichtingen Invoer kwaliteitsborgingssysteem BBO s Kwaliteitsborging onderzoeken en bemonstering + visuele asbestcontrole Selectieve uitgraving Bijsturing nodig gezien tekort aan afzetlocaties voor niet vrij gebruik
Bodemmaterialen = uitgegraven bodem steekvast bagger- en ruimingsspecie bentoniet/grondmengsels grondbrij
Grondbrij: oogsten grondverzet grondbrij ontstaat op locatie verwerking gewassen grondverzet = afgespoelde aarde Vrijstelling opmaak TV: per oogst: 250 m³ niet overschreden herkomst = landbouwland (kans verontreiniging minimaal) continu proces: gewassen leveren grond meenemen -> analyses = vertragend afwijkende waarden eerst teruggevonden in de analyse van de gewassen zelf Voor de georganiseerde regelmatige afvoer van grondbrij kan de melding transport gebeuren onder de vorm van een onderlinge overeenkomst met de bodembeheerorganisatie.
Uitbreiding definities verdachte grond: waterbodem van een oppervlaktewaterlichaam o o waarin huishoudelijk afvalwater of bedrijfsafvalwater worden geloosd die hemelwater ontvangt afkomstig van een gewest-, provinciale en snelweg
Bagger- en ruimingsspecie Oever & winterbed (bij afwezigheid (5m-strook) = kadastrale werkzone Geen aanplakking meer vereist, kwaliteit specie moet wel nog steeds kenbaar gemaakt worden (d.m.v. CV) Niet valoriseerbare specie (bouwtechnisch of milieukundig) = VLAREMA (blijft bijzondere afvalstof) Valoriseerbaarheid te bepalen cfr. BATNEEC principe opmaak CvGP nodig Bestaande CvGP bagger- & ruimingsspecie te herwerken
Bagger- en ruimingsspecie Tijdelijke oeverdeponie voor ontwatering: Opmaak TV voorafgaand aan de bagger- of ruimingswerken CV uiterlijk 30 dagen voor start te bezorgen aan gemeentebestuur Bestaande in-situ bemonsteringsprocedures worden opgenomen in SP TV Specie uiterlijk 120 dagen na einde werken te verwijderen/gebruiken
Bagger- en ruimingsspecie Noodruiming: Werken volgens CvGP (uit te werken) Bemonstering ikv TV binnen zeven dagen na de uitvoering van de noodruiming Cv uiterlijk 14 dagen na behandeling TV te bezorgen aan gemeentebestuur Specie uiterlijk 60 dagen na einde werken te verwijderen/gebruiken
25% stenen en steenachtige materialen Max 25% verankerd in VLAREBO Zeven tot <25% = behandeling afvalstoffen TOP s: <25% bodemvreemde stenen = vergunning rubriek 61 >25% bodemvreemde stenen = vergunning rubriek 2.1.3.
TV inschatting van het potentieel van de uit te graven bodem om als alternatief voor een primaire oppervlaktedelfstof in aanmerking te komen (grondwerken >2500 m³ en >2 m-mv uitgraving) Opmaak volumebalans van de vrijgekomen bodemmaterialen: ook registratie van afvoer naar: CGR Ander gewest/buitenland Gedetailleerdere info op te nemen n.a.v. nieuw eenheidsreglement
Nieuw eenheidsreglement Stenen bekomen na afzeving van bodemmaterialen die voldoet aan de waarden voor het gebruik (211) of als bouwkundig bodemgebruik of in vormvast product (XY1) = LMRP Verklaring nodig van: erkende bodembeheerorganisatie erkende TOP/CGR erkende sloopbeheerorganisatie erkende bodemsaneringsdeskundige erkende inrichting voor de opslag en behandeling van bagger- en ruimingsspecie
Nieuw eenheidsreglement Verklaring wordt onderdeel van CV gebaseerd op gegevens uit TV ebsd gaat per deelpartij uitspraak moeten doen over: Aanwezigheid materialen die niet als LMRP/HMRP aanvaard kunnen worden (asbest, spoorwegballast, assen, cellenbeton, ) Concentraties asbest in grove fractie (gelinkt aan onderzoek cfr. stappenplan asbest) 5%, 50mm, 1% De referentie van de verklaring wordt vermeld op de aanleveringsbon en in het verwerkingsregister
Melding transport ontgraving <250m³ Voor transport met voertuigen of voertuigcombinaties met een maximaal toegelaten massa vanaf dan 3,5 ton Het meldingsformulier bevat de volgende gegevens : 1 de identiteit van de uitvoerder van de werken; 2 de identiteit van de vervoerder; 3 de datum van transport van de bodemmaterialen; 4 de plaats van oorsprong van de bodemmaterialen; 5 de plaats van bestemming van de bodemmaterialen; 6 de totale hoeveelheid bodemmaterialen waarop de melding betrekking heeft; Vervoerder beschikt over verklaring bouwheer dat uitgraving < 250 m³.
Melding transport ontgraving <250m³ Enkel melding, geen verificatie De uitvoerder van de werken meldt de hoeveelheid geleverde bodemmaterialen aan de erkende bodembeheerorganisatie. Pragmatische oplossing voor nutsmaatschappijen & grondbrij: opmaak onderlinge overeenkomst om traceerbaarheid te garanderen
Normering Waarde Vrij Gebruik Ni PAK s & + pesticiden + asbest ph > 9 mag indien van nature verhoogd Geen grote impact verwacht voor bodem en B&R-specie Pesticiden in waterbodem enkel te onderzoeken indien verdacht Chroom: probleem WVG > SW verankerd
Normering Bouwkundig BodemGebruik Zware metalen PAK s Hexaan Heptaan Octaan + asbest Lichte stijging afkeuringen verwacht voor bodem en B&R-specie
Normering Uitloging (m.b.v. schudproef) As, Cd, Cu & Zn Pb & Ni Lichte daling afkeuringen verwacht voor bodem B&R-specie: onterecht goedkeuringen en afkeuringen < 10%
Normering VITO: Risicogebaseerde grenswaarden onderbouwd voor normering op basis van enkelvoudige schudtest VITO: enkelvoudige schudtest ter vervanging van kolomtest is haalbaar voor B&R specie
Overgangsbepalingen Bodem: oude TV s blijven geldig indien bodem toegepast binnen 180 dagen Specie, bentonietslib: grondstofverklaringen 1 jaar geldig
Impact op VLAREM Rubriek 2: 2.1.3: opslag van bodem die niet voldoet cfr. VLAREBO 2.2.8.a: opslag van specie die niet voldoet cfr. VLAREBO 2.2.8.b: behandeling van specie die niet voldoet cfr. VLAREBO 2.3.7: opslag, behandeling en verwijdering van specie die niet voldoet cfr. VLAREBO Rubriek 60: opvullen groeves, Opvulling natte groeve mogelijk met niet-steekvast materiaal Opvulling in den droge moet met steekvast materiaal Rubriek 63: Opslag en behandeling van bagger- en ruimingsspecie die voldoet voor gebruik als vermeld in het Bodemdecreet en het Vlarebo. a) opslag van baggerspecie en/of ruimingsspecie b) opslag en ontwatering van baggerspecie en/of ruimingsspecie
Impact op Handhavingsbesluit Toezicht en handhaving: Nu: Grondverzet: toezicht door OVAM Afvalstoffen als grondstoffen: afdeling Handhaving en lokale overheden B&R specie: afdeling Milieuhandhaving v/h Departement omgeving & lokale overheden Opslag & behandeling bodemmaterialen: lokale overheid & afdeling Milieuhandhaving Na inkanteling: Lokale overheden Ondersteuning door OVAM Bevoegdheden van gemeentelijke toezichthouders, de toezichthouders van intergemeentelijke verenigingen en de toezichthouders van politiezones worden uitgebreid tot hoofdstuk 13 van het VLAREBO
Impact op VLAREL Kwaliteitszorgsysteem voor ebsd s Audits Meer aandacht op correcte bemonstering
Impact op Milieuhandhavingsbesluit Het niet melden van transport van bodemmaterialen naar een TOP wordt geschrapt uit de lijst met milieu-inbreuken = depenalisatie. Geen melding = misdrijf ipv inbreuk.
Varia Uitbreiding zone voor gebruik ter plaatse (= vaste lijst): het herstel van stranden en duinen na noodweer archeologisch onderzoek. Voor waterbouwkundige infrastructuurwerken waarbij grote hoeveelheden bagger- of ruimingsspecie vrijkomen en voor waterbouwkundige werken die door de minister worden aangewezen, wordt kan de perimeter van de kadastrale werkzone of werkzones worden afgebakend in de omgevingsvergunning. Afvoer in kleine hoeveelheden (max 250 m²) voor BBG: procedure uit te werken die controle op gebruik mogelijk maakt
(Her)schrijven SP & CvGP Vele nieuwe CvGP te voorzien / bestaande SP & CvGP te herzien: CvGP voor de aanvraag van de reinigbaarheid, de valorisatie van bagger en ruimingsspecie en het gebruik in specifieke bouwkundige toepassingen CvGP B&R specie CMA bemonstering afvalstoffen opnemen in SP TV CMA/1/A.1. wordt aangevuld met specifieke bepalingen voor de technische uitvoering van de bemonstering van waterbodems & bodemmaterialen CvGP voor overmaken gegevens aan OVAM voor studie gebruik bodemmaterialen Bij herschrijven van bestaande SP & CvGP: onduidelijkheden wegwerken verbeteringen aanbrengen
Stappenplan asbest TV - algemeen In OBO en TV: meer aandacht voor asbest als verdachte stof nodig! Oorspronkelijk stappenplan teveel gericht op OBO Afzonderlijke versie voor TV Stand van Zaken: Nieuwste versie d.d. 13/11/2017 Verzonden naar BBO s, VEB & VOBAS Verzonden naar VITO: Aansluiten CMA 'bemonstering asbest in bodem opmerkingen verder behandeld in werkgroep monstername uitwerking CMA voorzien 2018
Stappenplan asbest TV Enkel onderzoek thv directe invloed asbesttoepassing te ontgraven zone Niet diffuse verontreiniging in kaart brengen door irrigatie, slib, brand,... ebsd karakteriseert alles wat ontgraven zal worden Elk TV uitspraak over asbestverdacht karakter terrein & te ontgraven materiaal
Stappenplan asbest TV - deskstudie Uitspraak doen over het asbestverdacht karakter van het terrein + het asbestverdacht karakter van de materialen die tijdens de werken zullen worden uitgegraven. Deskstudie, aangevuld met veldwaarnemingen Minimum inspanning: Historisch onderzoek (voorstudie) Terreinwaarnemingen: omgevingskenmerken ter hoogte van onderzoekslocatie Veldwerk: Inspectie van het opgeboorde/bemonsterde bodemmateriaal
Stappenplan asbest TV - deskstudie Bronnen? opdrachtgever, huidige en/of vorige eigenaars/gebruikers, buurtbewoners, (voormalige) werknemers, gemeente- of provinciediensten, (o.a. fotomateriaal, uitvoeringsdossier bij (ver)bouwen (technische beschrijving).) luchtfoto s voorgaande bodemonderzoeken (o.a. boorverslagen) asbestinventaris
Stappenplan asbest TV - deskstudie Historisch onderzoek: aandacht voor volgende punten: Terrein of terrein gelegen in een regio met voormalige asbestverwerkende activiteiten (Kapelle-op-den-Bos en Willebroek); Voorkomen van gebouwen of constructies met asbesthoudende dak- of gevelbekleding; Voorkomen van lagen asbestverdacht puin- of sloopafval op of in de bodem; Opslag van asbesthoudend bouwmateriaal of sloopafval; Industriële activiteiten met gekende asbesttoepassingen; Kleine asbesthoudende buitentoepassingen.
Stappenplan asbest TV - veldwerk Visuele inspectie maaiveld (competentie!) Foto s visuele inspectie puinfragmenten + identificatie van asbestverdachte fragmenten bij voorkeur in het laboratorium door iemand met nodige competenties
Stappenplan asbest TV - veldwerk Verwijzing naar OBO met asbestonderzoek volstaat NIET, verificatie noodzakelijk Minimale strategie uitgewerkt ifv potentiële bron: 1) Terrein gelegen in bepaalde regio s 2) Gebouwen met asbesthoudend dak / gevel: aandacht voor afdruip- & grenszones + afspuiten onder druk, sloopinventaris op te vragen Afdruipzone: geen onderzoek nodig Grenszone: visuele controle
Stappenplan asbest TV - veldwerk 3) lagen puin / sloopafval: Periode 1945 2001 = verdacht COPRO / Certipro = niet verdacht Putten / boringen + visuele controle door competent iemand of erkend labo Indien asbest: verder onderzoek af te wegen ifv verdere aanpak na uitgraving: Eenheidsreglement Zeven Concentratie bepalen op grond
Stappenplan asbest TV - veldwerk Asbest op maaiveld: geen verder onderzoek: Handpicking Top afschrapen Ook detailapportage niet-steenachtig bodemvreemd materiaal Indien opvolging noodzakelijk: werkplan in TV 4) opslag asbesthoudend bouwmateriaal / sloopafval ebds bekijkt noodzaak verder onderzoek
Stappenplan asbest TV - veldwerk 5) kleine asbesthoudende toepassingen In principe geen onderzoek ebds bekijkt noodzaak verder onderzoek Indien asbest aangetroffen: nader onderzoek: Omvang & ernst in kaart brengen Koppeling met sloopinventaris Wijze van rapportage wordt vastgelegd + opmaak plannen
Stappenplan asbest TV - rapportage Besluit omtrent gebruik bodemmaterialen Advisering omtrent verwijdering afvalstoffen Gebaseerd op: Uitgebreide motivatie niet asbestverdacht (+ eventueel foto s) Besluit asbestverdachte lagen: hoe verder behandelen / onderzoeken Analyseresultaten kunnen bewijzen dat hergebruik mogelijk is
Stappenplan asbest TV Aparte paragraaf voor: Gronden op TOP Verantwoordelijkheden initiatiefnemer grondverzet Verantwoordelijkheden grondwerker
Nieuwe Lijst Bouwkundig Bodemgebruik / Vormvast Product Geen verplichting tot onderzoek bouwtechnische kwaliteit (vastgelegd via andere reglementeringen/normeringen) Toepassing planmatig vastgelegd Ontvanger verklaart / ondertekent voor ontvangst Nieuwe toepassingen worden toegevoegd (bv: geotubes ) Definitie steekvastheid 10 kn/m² uit VLAREM: moeilijk meetbaar / weinig bruikbaar voor handhaving 1,65 ton/m³ DS > 65%
Nieuwe Lijst Bouwkundig Bodemgebruik / Vormvast Product Afwijkingen van de lijst bouwkundig bodemgebruik of in een vormvaste product kan indien: ontvanger staat in voor onderzoeksverslag functie van bodemmaterialen duidelijk te onderscheiden van functie van onderliggende of omringende bodem onderzoek volgens een code van goede praktijk die op voorstel van de OVAM wordt vastgesteld door de minister wijze van evaluatie uit te werken in nieuwe CvGP
Éénmaking lijst Bouwstof Bouwkundig Bodemgebruik Voorlopig geen éénmaking lijst bouwkundig bodemgebruik / bouwstof Voorlopige oplossing: grondbrij, bentonietslib/mengsels van bentonietslib met nietverontreinigde bodemmaterialen en bagger- en ruimingsspecie in VLAREBO (geschrapt uit VLAREMA) gebruik van brekerzeefzand en sorteerzeefzand als bodem is geschrapt (afvalstoffen niet meer automatisch in aanmerking voor gebruik als bodem)
Vragen?
Nog veel vragen! (weinig antwoorden?)
CONTACTGEGEVENS Grondwijzer vzw Polderdijkweg 16, 2030 Antwerpen Tel 03 545 87 58 Fax 03 545 87 39 grondwijzer@grondwijzer.be Grondwijzer vzw Contactpersoon: Timothy Geerts timothy.geerts@grondwijzer.be 0477 99 90 52