Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Carrosseriebouw en het vmbo
Carrosseriebouw en het vmbo Waarom dit informatiepakket? Carrosseriebouwbedrijven zijn hard op zoek naar gemotiveerde leerlingen met een brede interesse in techniek. Om zo ook in de toekomst verzekerd te zijn van gekwalificeerde vakmensen. Helaas weten nog te weinig vmbo ers de branche te vinden. Gastlessen en bedrijfsbezoeken zijn zeer geschikt om in contact te komen met leerlingen. Maar hoe pakt u zo n les of bezoek aan? En hoe zit het vmbo in elkaar? Dat leest u in dit informatiepakket. Zó werkt het vmbo Basisonderwijs Sectoren Naast de manier van leren (keuze), moeten leerlingen in het tweede jaar ook kiezen in welke sector zij hun in jaar drie en vier willen volgen. Er zijn vier sectoren: - Techniek - Zorg & welzijn - Economie - Landbouw Voor carrosseriebouw is uiteraard Techniek van groot belang. Maar ook vanuit de andere sectoren kunnen vmbo ers doorstromen naar de carrosseriesector. Die doorstroom hangt wél af van welke keuzevakken zij volgen. Meer informatie vindt u op www.vocar.nl. Vakken De vakken die een vmbo er in de bovenbouw volgt, zijn te verdelen in drie groepen: Vmbo jaar 1 en 2 Basisvorming - Gemeenschappelijk deel (Nederlands en Engels). - Sectordeel (de verplichte vakken die volgen uit de sectorkeuze). - Keuzedeel (een aantal vrij te kiezen vakken uit andere sectoren). Sinds kort wordt op het vmbo een nieuw vak gegeven: Praktische Sector Oriëntatie (PSO). Dit vak wil leerlingen Vmbo jaar 3 en 4 Basisberoepsgerichte Theoretische Gemengde Kaderberoepsgerichte laten ontdekken welk beroep (en dus welke en sector) iets voor hen is. PSO wordt vooral gegeven op de onderbouw. Basisvorming De eerste twee jaar (onderbouw) van het vmbo heet ook wel basisvorming. Dit is het algemene deel. Alle leerlingen volgen dezelfde vakken. Leerwegen Mbo basisberoepsopleiding (niveau 2) Mbo middenkaderopleiding (niveau 3 of 4) In het tweede jaar moeten leerlingen kiezen welke (manier van leren) zij willen volgen in jaar drie en vier (de bovenbouw). Er zijn vier en: - Basisberoepsgerichte - Theoretische - Gemengde - Kaderberoepsgerichte De eerste leidt op voor een niveau 2 vervolgopleiding op het mbo. De laatste drie vormen de basis voor een niveau 3 of 4 vervolgopleiding. Tips voor werken met vmbo ers Met wat voor vmbo-leerlingen u tijdens uw les of bezoek te maken krijgt, hangt af van hun schooljaar. Een eerstejaars vmbo er (12 of 13 jaar oud) is immers heel wat anders dan een laatstejaars (15 of 16 jaar). Qua werk- en denkniveau, maar ook qua interesse in beroepskeuze. Een paar algemene tips voor het omgaan met vmbo ers: - Vmbo ers hebben een korte aandachtsboog. Voorkom dus ellenlange presentaties. - Vmbo ers zijn doeners. Laat hen dingen zien en doen, en geef zo min mogelijk theorie. - Betrek leerlingen in uw verhaal door persoonlijk te blijven. Welke opleiding hebt u zélf gedaan? Wat vindt u zélf zo leuk aan uw werk? - Status is belangrijk voor scholieren. Bij sommige leerlingen (maar ook ouders!) heerst nog steeds het idee dat techniek een lage status heeft. Het is aan u om uw publiek van het tegendeel te overtuigen. - Vertel praktische informatie. Wat voor soorten beroepen heb je? Wat verdien je? Welke opleiding moet je doen? En hoe zit die opleiding in elkaar (leren en werken tegelijk)? Hoe ziet je werkdag eruit (sfeer, collega s, soorten werk, binnen of buiten werken, etc.)?
Een gastles geven Voorafgaand aan uw gastles Een goede voorbereiding is het halve werk. Bereid uw gastles daarom zorgvuldig voor. Denk daarbij aan de volgende punten. - Wat verwachten docenten en leerlingen van uw gastles? Realiseer u dat zij vaak (bijna) niet weten wat carrosseriebouw is. Belangrijk is in ieder geval dat uw gastles aansluit op het lesprogramma van de docent. - Wat verwacht u zelf van de gastles? Wat wilt u in ieder geval vertellen of laten zien? En zitten de leerlingen daar eigenlijk wel op te wachten? - Zorg voor een vast aanspreekpunt op de school. Bijvoorbeeld een docent. Maak duidelijke afspraken over de taakverdeling. Bijvoorbeeld over voorbereiding in de klas, door de docent. - Vraag naar de achtergrond van de groep (Hebben zij interesse in techniek? Of moeten ze een (PSO-)les volgen? Heeft de docent de gastles voorbereid in zijn eigen lessen? Wat weet de groep van carrosseriebouw?). Tips voor uw gastles - Houd uw verhaal zo persoonlijk mogelijk. Vertel over uw eigen ervaringen. En vraag leerlingen naar wat zij willen met hun eigen toekomst. - Eén filmpje zegt meer dan u in een uur kunt vertellen! - Deel eventueel de leerlingenboekjes uit (om mee te nemen naar huis). - Gebruik posters als illustratie. - Neem voorbeelden van materialen, bouwtekeningen en gereedschappen mee. Laat deze in de klas rondgaan. - Bied geïnteresseerde leerlingen eventueel de mogelijkheid voor snuffelstages/vakantiewerk of een persoonlijk bedrijfsbezoek (gebruik de uitnodigingen). - Vermijd vaktermen, of leg deze begrijpelijk uit. Als u bijvoorbeeld over een bakwagen praat, zult u vaak wel kort moeten uitleggen wat een bakwagen eigenlijk is. Invulling van uw gastles U geeft niet elke dag een gastles. Vandaar dat u hieronder een voorbeeldopzet vindt als hulpmiddel (met mogelijke tijdsduur tussen haakjes). Uiteraard is het aan u om te bepalen in hoeverre u daarvan gebruik maakt! 1. Persoonlijke introductie (5 minuten). Wie bent u? Waar werkt u? Wat voor werk doet u precies? Wat máákt uw bedrijf? 2. Korte quiz (10 minuten). Stel de groep vragen om hun kennis te peilen. En om hen wat te vertellen over carrosseriebouw. Welk materiaal heb je nodig? Hoeveel bedrijven denk je dat er in Nederland zijn? Hoe groot mag een truck zijn? Hoeveel soorten trucks zijn er eigenlijk? Een voorbeeldquiz vindt u op www.vocar.nl. 3. Uw eigen verhaal (5 minuten). Hoe bent u in de carrosseriebouw terechtgekomen? Waarom vindt u uw werk leuk? 4. Filmpje (5 minuten). Gebruik bijvoorbeeld de dvd Help! Ik krijg een baan. 5. Gelegenheid tot vragen stellen (10 minuten). 6. Uitdelen materiaal en afscheid (5 minuten).
Een bedrijfsbezoek houden Voorafgaand aan uw bedrijfsbezoek Een bedrijfsbezoek is niet alleen uw visitekaartje voor het vmbo. Het is voor leerlingen ook vaak de eerste echte kennismaking met carrosseriebouw. Bereid een bezoek daarom zorgvuldig voor. Denk daarbij aan de volgende punten. - Wat verwachten docenten en leerlingen van het bezoek? Realiseer dat zij vaak (bijna) niet weten wat carrosseriebouw is. Een korte uitleg na aankomst is dus op zijn plaats. - Wat verwacht u zelf van het bezoek? Wat wilt u in ieder geval vertellen of laten zien? En zitten de leerlingen daar eigenlijk wel op te wachten? - Zorg voor een vast aanspreekpunt op de school. Bijvoorbeeld een docent. Maak duidelijke afspraken over de taakverdeling. Bijvoorbeeld over voorbereiding in de klas, door de docent. - Vraag naar de achtergrond van de groep (Gaat het om daadwerkelijk technisch geïnteresseerde leerlingen? Heeft de docent het bezoek voorbereid met een eigen les?). - Check de grootte van de groep (liefst maximaal 6 of 7 mensen). Deel een groep indien nodig op. Of schakel een extra collega in. Zo wordt het bezoek persoonlijker en effectiever. - Zorg dat praktische zaken van tevoren geregeld zijn. Zoals een contactpersoon bij wie het bezoek zich kan melden, routebeschrijving, parkeermogelijkheid, ontvangst, afspraken over veiligheid op de werkvloer, etc. Tips voor uw bedrijfsbezoek - Laat uw werkvloer het verhaal vertellen. Hoe enthousiast u ook bent, niks maakt meer indruk op vmbo ers dan het ervaren van het werk zelf. Op de werkvloer, tussen de trucks. - Houd uw verhaal zo persoonlijk mogelijk. - Deel eventueel de leerlingenboekjes uit (om mee te nemen naar huis). - Bied geïnteresseerde leerlingen eventueel de mogelijkheid voor snuffelstages/vakantiewerk of een persoonlijk bedrijfsbezoek (gebruik de uitnodigingen). - Laat op de werkvloer collega s (kort) vertellen waar zij mee bezig zijn. - Laat leerlingen - indien mogelijk - onder begeleiding van één van uw collega s ook zélf meebouwen aan een project. Een kort of klein klusje kan al een grote indruk maken. Invulling van uw bedrijfsbezoek U krijgt niet elke dag een bedrijfsbezoek over de vloer. Vandaar dat u hieronder een voorbeeldopzet vindt als hulp (met mogelijke tijdsduur tussen haakjes). Uiteraard is het aan u om te bepalen in hoeverre u daarvan gebruik maakt! 1. Ontvangst, met wat te drinken (5 minuten). 2. Persoonlijke introductie en het programma (5 minuten). Wie bent u? Wat voor werk doet u precies in het bedrijf? Wat is zo speciaal aan dit bedrijf? Wat gaan de leerlingen vandaag doen en zien? Leg eventueel de veiligheidsregels uit. 3. Korte quiz (10 minuten). Laat leerlingen nadenken over carrosseriebouw. Welk materiaal heb je nodig? Hoeveel bedrijven denk je dat er zijn? Hoeveel mensen werken in de carrosseriebouw? Een voorbeeldquiz vindt u op www.vocar.nl. 4. Uw eigen verhaal (5 minuten). Hoe bent u in de carrosseriebouw terechtgekomen? Waarom vindt u uw werk leuk? 5. Tour door het bedrijf (60 minuten). 6. Gelegenheid tot vragen stellen (10 minuten). 7. Uitdelen materiaal en afscheid (5 minuten).
VOC helpt u graag verder! Ondersteunend materiaal Ter ondersteuning van uw gastles of bedrijfsbezoek heeft Vakopleiding Carrosseriebedrijf (VOC) gratis materiaal beschikbaar. - Leerlingenboekje Carrosseriebouw: elke dag anders!. In dit boekje staan interviews met jonge carrosseriebouwers en hun leermeesters. En praktische informatie over werken en leren in de branche. - Twee posters. Eén met verschillende modellen vrachtwagens, en één met foto s van de werkvloer. - Dvd Help! Ik krijg een baan. Dit vijf minuten durende filmpje geeft een goede impressie van carrosseriebouw. - Persoonlijke uitnodigingen. Hiermee kunt u na gastlessen geïnteresseerde leerlingen uitnodigen voor een bezoek aan uw bedrijf. Het leerlingenboekje en de posters zijn onderdeel van een vmbo-lespakket over carrosseriebouw. Het is verstandig uw contactpersoon op de school te vragen of het pakket al gebruikt is in de les. Zo voorkomt u dat leerlingen het materiaal twee keer krijgen. Vragen? Hebt u vragen? Kijk dan op www.vocar.nl, de website van VOC. Mocht u uw antwoord daar niet vinden, dan kunt u natuurlijk altijd contact opnemen met VOC. Colofon Werk in de carrosserie is een initiatief van Vakopleiding Carrosseriebedrijf (VOC), het nationale opleidingsinstituut voor de carrosseriebranche. Werk in de carrosserie p/a VOC Postbus 294 2170 AG Sassenheim T. (0252) 24 23 22 F. (0252) 24 23 20 E. info@vocar.nl I. www.vocar.nl VOC, Sassenheim 2008 Concept en realisatie: DST Educatieve Communicatie, Baarn