Beoordelingsrichtlijn

Transcriptie

1 1 mei 2013 Ontwerp PUBLICATIE TER KRITIEK Kritiekperiode tot 14 juni 2013 voor het Kiwa attest-met-productcertificaat voor Renovatie van drinkwaterleidingen Deel B Producten voor ter plaatse uithardende buis (CIPP) fabrieksmatig geïmpregneerde linersystemen

2 Voorwoord Kiwa Deze beoordelingsrichtlijn is opgesteld door het College van Deskundigen CWK van Kiwa, waarin belanghebbende partijen op het gebied van Renovatie van drinkwaterleidingen Producten voor ter plaatse uithardende buis (CIPP) fabrieksmatig geïmpregneerde linersystemen zijn vertegenwoordigd. Dit college begeleidt ook de uitvoering van certificatie en stelt indien nodig deze beoordelingsrichtlijn bij. Waar in deze beoordelingsrichtlijn sprake is van College van Deskundigen is daarmee bovengenoemd college bedoeld. Deze beoordelingsrichtlijn zal door Kiwa worden gehanteerd in samenhang met het Kiwa Reglement voor Productcertificatie. In dit reglement is de door Kiwa gehanteerde werkwijze vastgelegd bij de uitvoering van het onderzoek ter verkrijging van het attest-met-productcertificaat, alsmede de werkwijze bij de uitvoering van de externe controles. Deze nationale beoordelingsrichtlijn vormt samen met Deel A Ontwerpen en installatie van ter plaatse uithardende buis (CIPP) een serie van beoordelingsrichtlijnen waarin o.a. eisen zijn vastgesteld voor het ontwerp, de installatie, de halffabricaten en het eindproduct van de ter plaatse uitgeharde buis. Kiwa Nederland B.V. Sir Winston Churchilllaan 273 Postbus AB RIJSWIJK Tel Fax [email protected] Kiwa N.V. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Het gebruik van deze door derden, voor welk doel dan ook, is uitsluitend toegestaan nadat een schriftelijke overeenkomst met Kiwa is gesloten waarin het gebruiksrecht is geregeld. Bindend verklaring Deze beoordelingsrichtlijn is door Kiwa bindend verklaard per [dd maand jjjj]. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

3 Inhoud Voorwoord Kiwa 1 Inhoud 2 1 Inleiding Algemeen Toepassingsgebied en object van certificatie Acceptatie van door de leverancier geleverde onderzoeksrapporten Kwaliteitsverklaring 6 2 Terminologie Termen en definities Afkortingen Symbolen 8 3 Procedure voor het verkrijgen van een kwaliteitsverklaring Toelatingsonderzoek Certificaatverlening 9 4 Producteisen en bepalingsmethoden voor liners Algemeen Condities tijdens de beproevingen Materialen Eisen ter voorkoming van aantasting van de kwaliteit van het leidingwater GMP-richtlijnen Liners in de I-fase Declaratie van de materialen/componenten en liner systeem Gesimuleerde installatie en bemonstering voor toelatingsonderzoek (type-testen) Conditionering van de proefstukken Classificatie Algemeen Nominale stijfheid (SN) Nominale druk Eisen te stellen aan de liner (I-fase) Algemeen: typetest groep Wanddikte, wandopbouw en dichtheid Meting van de gemiddelde wanddikte Meting van de dikte van de structurele laag Minimum wanddikte Dichtheid Graad van uitharden van de hars in de liner Van gesimuleerde installaties 16 Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

4 4.7.4 Van de liner in het veld Weerstand tegen onderdruk Sterkte en modulus Algemeen Gemeten aan ronde buisringen Gemeten aan gekromde proefstukken uit (liner)buis Gemeten aan vlakken platen Installatie-instructies en aanwijzingen voor de gebruiker 23 5 Producteisen en bepalingsmethoden voor hulpstukken Algemeen Producteisen en bepalingsmethoden Aanvullende producteisen en bepalingsmethoden Eisen ter voorkoming van aantasting van de kwaliteit van het leidingwater Rubberen afdichtingsprofielen en flenspakkingen Flenzen Oppervlakte beschermingslagen Coatingsysteem binnenzijde Coatingsysteem buitenzijde Andere coatingsystemen Installatievoorschriften en merken Installatievoorschriften Merken Aanvullende informatie 26 6 Eisen en bepalingsmethoden voor verbindingen Algemeen Eisen en bepalingsmethoden 27 7 Merken Algemeen 28 8 Eisen aan het kwaliteitssysteem Beheerder van het kwaliteitssysteem Interne kwaliteitsbewaking/kwaliteitsplan Procedures en werkinstructies 29 9 Samenvatting onderzoek en controle Onderzoeksmatrix Controle op het kwaliteitssysteem Afspraken over de uitvoering van certificatie Algemeen Certificatiepersoneel Kwalificatie-eisen Kwalificatie 33 Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

5 10.3 Rapport toelatingsonderzoek Beslissing over certificaatverlening Uitvoeringsvorm kwaliteitsverklaring Aard en frequentie van externe controles Rapportage aan College van Deskundigen Interpretatie van eisen Lijst van vermelde documenten Normen / normatieve documenten 35 I Model Kiwa attest-met-productcertificaat 37 II Model IKB-schema 39 Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

6 1 Inleiding 1.1 Algemeen De in deze beoordelingsrichtlijn opgenomen eisen worden door Kiwa gehanteerd bij de behandeling van een aanvraag en de instandhouding van een attest-metproductcertificaat voor R enovatie van drinkwaterleidingen Producten voor ter plaatse uithardende buis (CIPP). Op basis van deze beoordelingsrichtlijn wordt door Kiwa voor: het liner systeem (liner inclusief hulpstukken en verbindingen) een Kiwa attest-met-productcertificaat afgegeven; de liner een Kiwa productcertificaat afgegeven; de hulpstukken een Kiwa productcertificaat afgegeven. Bij de uitvoering van de certificatiewerkzaamheden is Kiwa gebonden aan de eisen die in het hoofdstuk Afspraken over de uitvoering van certificatie zijn vastgelegd. 1.2 Toepassingsgebied en object van certificatie Het toepassingsgebied is een renovatietechniek voor ondergrondse en bovengrondse waterleidingen middels ter plaatse uithardende buizen (CIPP techniek). Deze beoordelingsrichtlijn is van toepassing op het renoveren van leidingen (buizen, fittingen en de onderlinge verbindingen) met afmetingen van DN 100 tot DN 2000 en die bestemd zijn voor het transport van drinkwater met een temperatuur tot max. 35 C. De geïnstalleerde liners hebben een minimaal verwachte levensduur van 50 jaar. De liners zijn geschikt om de hydraulische en mechanische belastingen geheel of gedeeltelijk op te nemen. In het geval van een gedeeltelijke opname van de belastingen behoudt de te renoveren leiding deels haar functie. De liners worden fabrieksmatig geïmpregneerd. Impregnatie op locatie valt niet binnen het toepassingsgebied van deze beoordelingsrichtlijn. De producten zijn niet bedoeld voor gebruik onder continue variërende belastingen. Hierbij worden belastingen bedoeld die met een frequentie van minimaal één cyclus per minuut voorkomen (bijv. variatie in druk). Het object van certificatie is een liner systeem bestaande uit diverse componenten zoals omschreven in paragraaf 4.3. Hierbij zijn verbindingen (appendages) én afdichtingen van de verbindingen inbegrepen Hierbij worden ronde buizen gerenoveerd. Renovatie van bijv. eivormige buizen is in deze beoordelingsrichtlijn buiten beschouwing gelaten. In geval het samengestelde product aan de eisen van deze beoordelingsrichtlijn voldoet, worden conform paragraaf zowel de componenten van het liner systeem als het liner systeem zelf gedeclareerd als zijnde geschikt voor de toepassing. Het gecertificeerde liner systeem is het basis product voor de renovatie van waterleidingen, zoals te gebruiken door de gecertificeerde installateur volgens beoordelingsrichtlijn K17201, deel A. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

7 De door de certificaathouder gedeclareerde nominale waarden (DN, SN en PN) worden opgenomen in het Kiwa product certificaat van de betreffende certificaathouder. Reparaties en deelrenovaties van waterleidingen vallen buiten het toepassingsgebied van deze beoordelingsrichtlijn. Reparaties aan de liner zelf vallen wel onder het toepassingsgebied van deze beoordelingsrichtlijn. 1.3 Acceptatie van door de leverancier geleverde onderzoeksrapporten Indien door de leverancier rapporten van onderzoekinstellingen of laboratoria worden overgelegd om aan te tonen dat aan de eisen van de BRL wordt voldaan, zal moeten worden aangetoond dat deze zijn opgesteld door een instelling die voldoet aan de van toepassing zijnde accreditatienorm, te weten: NEN-EN-ISO/IEC voor laboratoria; NEN-EN-ISO/IEC voor inspectie-instellingen; NEN-EN voor certificatie-instellingen die producten certificeren; NEN-EN ISO/IEC voor certificatie-instellingen die systemen certificeren; NEN-EN-ISO/IEC voor certificatie-instellingen die personen certificeren. De instelling wordt geacht aan deze criteria te voldoen wanneer een accreditatiecertificaat kan worden overgelegd, afgegeven door de Raad voor Accreditatie (RvA) of een accreditatie-instelling waarmee de RvA een overeenkomst van wederzijdse acceptatie heeft gesloten. Deze accreditatie moet betrekking hebben op het voor deze BRL vereiste onderzoek. Indien geen accreditatiecertificaat kan worden overgelegd, dan zal Kiwa zelf verifiëren of aan de accreditatienorm is voldaan, of het desbetreffende onderzoek opnieuw zelf (laten) uitvoeren. 1.4 Kwaliteitsverklaring De op basis van deze BRL af te geven kwaliteitsverklaringen worden aangeduid als Kiwa-productcertificaat. Het model van deze kwaliteitsverklaring is als bijlage bij deze BRL opgenomen. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

8 2 Terminologie 2.1 Termen en definities In deze beoordelingsrichtlijn zijn de volgende termen en definities van toepassing: : de in het College van Deskundigen gemaakte afspraken over het onderwerp van certificatie. College van Deskundigen: het College van Deskundigen CWK ; Leverancier: de partij die er voor verantwoordelijk is dat producten bij voortduring voldoen aan de eisen waarop de certificatie is gebaseerd; IKB-schema: een beschrijving van de door de leverancier uitgevoerde kwaliteitscontroles, als onderdeel van zijn kwaliteitssysteem. Producteisen: in maten of getallen geconcretiseerde eisen die zijn toegespitst op de (identificeerbare) eigenschappen van producten en die een te behalen grenswaarde bevatten die ondubbelzinnig kan worden berekend of gemeten. Toelatingsonderzoek: het onderzoek om vast te stellen dat aan alle in de BRL gestelde eisen wordt voldaan, Controleonderzoek: het onderzoek dat na certificaatverlening wordt uitgevoerd om vast te stellen dat de gecertificeerde producten bij voortduring aan de in de BRL gestelde eisen voldoen, daarbij is tevens aangegeven met welke frequentie controleonderzoek door Kiwa zal worden uitgevoerd. Opmerking In de onderzoeksmatrix is samengevat welk onderzoek zal worden uitgevoerd door Kiwa bij de toelating en bij controles, en met welke frequentie het controleonderzoek zal worden uitgevoerd. Productcertificaat: een document waarin Kiwa verklaart dat een product bij aflevering geacht wordt te voldoen aan de in het certificaat vastgelegde productspecificatie. Leidingwater (bron NEN 1006): water, bestemd om te drinken, te koken, voedsel te bereiden of andere huishoudelijke doeleinden Fabrieksmatig geïmpregneerde liner: de hars wordt op een vaste productielocatie met vaste productiemiddelen onder gecontroleerde condities gemengd met de benodigde verharder(s) en eventueel overige toevoegstoffen, waarna de liner op dezelfde productielocatie met de gereedgemaakte hars wordt geïmpregneerd. Verder zijn de termen en definities volgens NEN-EN-ISO (hoofdstuk 3) en NEN-EN-ISO (hoofdstuk 3) van toepassing. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

9 2.2 Afkortingen Voor de in deze beoordelingsrichtlijn vermelde afkortingen gelden de volgende betekenissen. Afkorting Betekenis CIPP CvD-CWK IKB POS PVE RVO VCA Cured-in-place pipe (ter plaatse uithardende buis) College van Deskundigen Waterketen Interne kwaliteitsbewaking Product Ontwerp Specificatie Programma van eisen Rapport van oplevering Veiligheid Checklist Aannemers 2.3 Symbolen Voor de in deze beoordelingsrichtlijn vermelde symbolen inclusief symbolen die algemeen worden gebruikt, gelden de volgende betekenissen. symbool Betekenis d em Gemiddelde buitendiameter d em, min Minimum gemiddelde buitendiameter d n Nominale buitendiameter e Wanddikte e m Gemiddelde wanddikte e min Minimum wanddikte van ieder willekeurig punt e n Nominale wanddikte E S Elasticiteitsmodulus op basis van schedeldrukproef volgens ISO 7685 E F Elasticiteitsmodulus op basis van driepuntsbuigproef volgens NEN-EN-ISO 178 E 0 Korte duur buigmodulus σ fb Buigspanning bij eerste breken ε fb Buigrek bij eerste breken h c Wanddikte van de structurele (constructieve) laag S Specifieke ringstijfheid Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

10 3 Procedure voor het verkrijgen van een kwaliteitsverklaring 3.1 Toelatingsonderzoek Het uit te voeren toelatingsonderzoek vindt plaats aan de hand van de in deze beoordelingsrichtlijn opgenomen (product)eisen inclusief beproevingsmethoden en omvatten, afhankelijk van de aard van het te certificeren product: (Monster)onderzoek, om vast te stellen of de producten voldoen aan de producten/of prestatie-eisen; Beoordeling van het productieproces; Beoordeling van het kwaliteitssysteem en het IKB-schema; Toetsing op de aanwezigheid en het functioneren van de overige vereiste procedures. 3.2 Certificaatverlening Na afronding van het toelatingsonderzoek worden de resultaten voorgelegd aan de beslisser. Deze beoordeelt de resultaten en stelt vast of het certificaat kan worden verleend of dat aanvullende gegevens en/of onderzoeken nodig zijn voordat het certificaat kan worden verleend. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

11 4 Producteisen en bepalingsmethoden voor liners 4.1 Algemeen In dit hoofdstuk zijn de producteisen vastgelegd waaraan de ter plaatse uithardende buizen (CIPP) en bijbehorende (half)producten van het liner systeem moeten voldoen. Hierbij worden liners bedoeld die de te renoveren leiding qua opvang van drukken en belastingen geheel vervangen. In dit hoofdstuk zijn tevens de beproevingsmethoden vastgelegd om te bepalen of aan de eisen wordt voldaan. De eisen worden opgenomen in de technische specificatie van het product dat deel zal uitmaken van de af te geven productcertificaten. Er wordt onderscheid gemaakt in manufactured -fase (M-fase) en installed -fase (I-fase). De M-fase refereert aan de fase zoals geproduceerd voordat er sprake is van enige verwerking op locatie van de componenten die benodigd zijn voor de CIPP techniek. De I-fase refereert aan de fase zoals geïnstalleerd en heeft betrekking op de uiteindelijke configuratie op locatie van de CIPP liner in uitgeharde conditie. Deze nationale beoordelingsrichtlijn specificeert de diverse eigenschappen van de componenten en materialen in beide fasen. 4.2 Condities tijdens de beproevingen De beproevingen dienen te worden uitgevoerd bij een temperatuur van (23 ± 5) C, tenzij in de betreffende paragrafen anders is aangegeven. Indien water wordt gebruikt tijdens de beproeving dan moet dit leidingwater zijn met een ph (7 ± 2). 4.3 Materialen Eisen ter voorkoming van aantasting van de kwaliteit van het leidingwater Producten en materialen die in contact (kunnen) komen met leidingwater (drinkwater of warm tapwater) mogen geen stoffen afgeven in hoeveelheden die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid van de consument of anderszins de drinkwaterkwaliteit aantasten. Daartoe dienen de producten of materialen te voldoen aan de toxicologische, microbiologische en organoleptische eisen die zijn vastgelegd in de van kracht zijnde Ministeriële Regeling materialen en chemicaliën drink- en warm tapwatervoorziening (gepubliceerd in de Staatscourant). Dit betekent dat de procedure voor het verkrijgen van een erkende kwaliteitsverklaring, zoals bedoeld in de vigerende Regeling, met positief resultaat dient te zijn afgerond. Producten of materialen, die zijn voorzien van een kwaliteitsverklaring* (, afgegeven door bijvoorbeeld een buitenlandse certificeringsinstelling, mogen ook in Nederland worden toegepast, mits deze kwaliteitsverklaring door de Minister gelijkwaardig is verklaard aan de kwaliteitsverklaring zoals bedoeld in de Regeling. Een kwaliteitsverklaring afgegeven door een onafhankelijke certificeringsinstelling in een andere lidstaat van de Europese Unie dan Nederland of in een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, is gelijkwaardig aan een erkende kwaliteitsverklaring, voor zover naar het oordeel van de Minister uit de eerstgenoemde kwaliteitsverklaring blijkt dat voldaan wordt aan ten minste gelijkwaardige eisen als bedoeld in de Regeling materialen en chemicaliën drink- en warm tapwatervoorziening. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

12 4.3.2 GMP-richtlijnen Het gehele productieproces inclusief de productie van hars(en) en weefsel(s) moet voldoen aan de Europese Good manufacturing Practise (GMP) richtlijnen. De principes van GMP zijn vastgelegd in de wetgeving en omschreven in de Richtsnoeren voor een goede manier van produceren (EU richtlijn 2003/94/EG). 4.4 Liners in de M-fase De M-fase refereert aan de fase zoals geproduceerd voordat er sprake is van enige verwerking op locatie van de componenten die benodigd zijn voor de CIPP techniek Componenten van de lining buis De lining buis dient minimaal uit de volgende componenten te bestaan: Harssysteem. Drager. Hieraan kunnen optioneel worden toegevoegd: Versterking. Intern membraan of tijdelijk membraan. Extern membraan. De relatie tussen deze componenten is weergegeven in figuur 4.1. Opmerking 1. Voor sommige liner systemen heeft het extern membraan dezelfde functie als een preliner. Opmerking 2: In de M-fase worden er geen eisen aan de geometrie gesteld. Legenda a Membraan aan de binnenzijde of tijdelijk b Composiet: hars in drager/versterking c Membraan aan de buitenzijde d Bestaande leiding Figuur 4.1 Karakteristieke wandopbouw van een liner. De componenten van de liner dienen te voldoen aan de classificatie volgens tabel 4.1. Hierbij dienen de per component gebruikte materialen aan Kiwa te worden gedeclareerd, zie Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

13 Tabel 4.1 Specificatie van een liner aan de hand van de gebruikte materialen. Componenten Materialen Harssysteem: Hars type Bijv. UP of VE of EP Vulstoftype Geen, anorganisch of organisch Uithardingssysteem Warmte-initiatie, licht-initiatie of uitharding onder plaatselijke omgevingscondities Drager-materiaal/ versterking e.g. Polymerische vezels: PA, PAN, PEN, PET of PP Glasvezels gespecificeerd volgens tabel 5 van EN of ISO 25780: par Combinaties van bovengenoemde vezels a Membranen (binnenzijde, buitenzijde of Onbeperkt b tijdelijk) a) Als er een combinatie van vezels wordt toegepast, dan dienen de gewichtsverhoudingen van ieder type vezel opgegeven te worden binnen een nauwkeurigheid van 5 %. b) Er gelden geen beperkingen voor wat betreft de keuze van de materialen voor de membranen. 4.5 Liners in de I-fase Deze paragraaf bevat de eisen voor het voltooide liner systeem, waarvan de productie bij definitie gereed is als de hars is uitgehard in the I-fase Declaratie van de materialen/componenten en liner systeem De liner dient te zijn samengesteld uit de materialen/componenten volgens tabel 4.1. Voor ieder liner systeem geldt dat de opbouw van de liner, de gebruikte materialen en componenten, afmetingen en toleranties dienen te worden gespecificeerd aan Kiwa, in termen van: omschrijving van de opbouw en tekening met afmetingen van de liner(s); omschrijving van de opbouw en tekening met afmetingen van de verbindingen; indien relevant, omschrijving en samenstelling van de afdichting; toleranties (afmetingen, eigenschappen materialen); product namen en product types van de materialen/componenten; technische specificaties (eigenschappen) van de materialen/componenten (welk materiaal, afmetingen, mechanische en fysische eigenschappen); of de eventueel toegepaste membranen integraal onderdeel uitmaken van de liner Gesimuleerde installatie en bemonstering voor toelatingsonderzoek (typetesten) Gesimuleerde installaties zijn nodig om te voorzien in proefstukken voor het uitvoeren van typetesten (toelatingsonderzoek ter verkrijging van het certificaat). Gegeven het feit dat, onafhankelijk van het uithardingssysteem, het verwerken van CIPP gevoelig is voor verlies van warmte aan de bestaande leiding en omgeving, dienen de thermische omgevingscondities van de uit te voeren gesimuleerde installaties gecontroleerd te worden opdat de gesimuleerde installatie overeenkomt met de condities in de praktijk. De leverancier van het product dient dit aan Kiwa aan te tonen. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

14 Proefstukken voor uitvoering van de typetesten van de CIPP liner en indien van toepassing de combinatie van CIPP liner en verbindingen (test opstelling) dienen vervaardigd te worden volgens de richtlijnen (handboek) van de leverancier van het liner systeem. De producent van het liner systeem dient te voorzien in een gedetailleerde omschrijving van de gesimuleerde installatie en deze omschrijving dient door Kiwa beoordeeld en goedgekeurd te worden alvorens de typetesten ten behoeve van het verkrijgen van het certificaat worden uitgevoerd. Gesimuleerde installaties dienen door de CI te worden gecontroleerd Conditionering van de proefstukken Proefstukken ten behoeve van uitvoering van de testen dienen minimaal 24 uur oud te zijn. Indien niet anders vermeld, dienen de proefstukken minimaal 24 uur voor beproeving bij een temperatuur van (23 + 2) C en een relatieve luchtvochtigheid van (50 + 5) % conform NEN-EN-ISO 291 geconditioneerd te worden. 4.6 Classificatie Algemeen De liners worden geclassificeerd op basis van de stijfheidsklasse (SN), de nominale diameter (DN) van de te renoveren buis en de nominale druk (PN). Zie tabellen 4.2 en Nominale stijfheid (SN) De nominale stijfheid (SN) is een alfanumerieke aanduiding voor de stijfheidsclassificatie van buizen, met dezelfde numerieke waarde als de minimum initiële ringstijfheid die is vereist. In tabel 4.2 zijn de voor buizen gangbare stijfheidsklassen en hun corresponderende minimum initiële specifieke ringstijfheidswaarden vermeld. Tabel 4.2 Stijfheidsklasse (SN) en minimum initiële specifieke ringstijfheid SN S 0,min N/m de minimum initiële specifieke ringstijfheid S 0,min wordt bepaald volgens ISO Toelichting: De specifieke ringstijfheid (S) kan direct worden gemeten volgens ISO 7685 en hangt samen met de elasticiteitsmodulus (E), de middellijn d m en de wanddikte (e) van de buis volgens: ( ) ; Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

15 en kan als alternatief worden gebruikt om de minimale specifieke ringstijfheid te berekenen op basis van de - voor een liner met specifieke wandopbouw - gedeclareerde elasticiteitsmodulus en wanddikte bij verschillende diameters. Zie hieronder in tabel 4.3 een voorbeeld van een classificatie zoals dat kan worden opgenomen in het af te geven certificaat. Tabel 4.3 Voorbeeld van een classificatie op basis van de stijfheidsklasse (SN) Liner wandopbouw en Maximale diameter (mm) Stijfheidsklasse (SN) nominale dikte (mm) Liner wandopbouw type I met corresponderende o 200 o.. gedeclareerde o 300 o.. elasticiteitsmodulus (E = o 400 o... MPa) en gedeclareerde o 500 o.. wanddikte (e).. mm o 700 o.. o 1000 o.. Liner wandopbouw type II met corresponderende gedeclareerde elasticiteitsmodulus (E =.. MPa) en gedeclareerde wanddikte (e).. mm o 200 o.. o 300 o.. o 400 o.. o 500 o.. o 700 o.. o 1000 o Nominale druk De nominale druk (PN) is een alfanumerieke aanduiding voor de drukclassificatie van buizen, met dezelfde numerieke waarde die overeenkomt met de inwendige druk welke een hulpstuk of buis bij doorlopend gebruik kan weerstaan. In tabel 4.4 zijn de voor buizen gangbare drukklassen vermeld. Tabel 4.4 Nominale drukken (PN) 1 12,5 2, Leidingsystemen geschikt voor PN 1 worden gebruikt in drukloze toepassingen. Voor de classificatie van liners volgens hun nominale druk dienen barstdrukmetingen te worden uitgevoerd volgens NEN-EN 1447 (zie paragraaf ) met in achtneming van de procedure beschreven in ISO annex A. 4.7 Eisen te stellen aan de liner (I-fase) Algemeen: typetest groep De van toepassing zijnde typetesten worden uitgevoerd op een reeks of familie van liners die qua materialen en opbouw tot dezelfde groep behoren. Een dergelijke reeks Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

16 of familie van liners wordt een typetest groep genoemd waarvoor geldt dat de liners in deze groep: vervaardigd zijn door middel van hetzelfde proces: dezelfde materiaalspecificatie hebben; dezelfde wandopbouw hebben zoals: volgorde van lagen, laagdikten, materiaal eigenschappen en ontwerp. getest worden onder dezelfde testcondities (bijv. uniaxiale of biaxiale belasting); die aan de afmetingen voor DN volgens tabel 4.5 voldoen. Tabel 4.5 Groepen voor de typetesten Groep Nominale afmeting (DN) DN < DN 600 Opmerking: Bij toepassing van bijvoorbeeld verschillende leveranciers van glasvezels of harsen of diverse typen glasvezel(matten) etc. is het mogelijk om door middel van conformity testing (CT) aan te tonen dat de diverse keuzemogelijkheden tot dezelfde groep liners behoren en kan veelvuldige uitvoering van typetesten voorkomen worden. Dit ter beoordeling van Kiwa tijdens de aanvraagprocedure van de certificatie van de liner(s) Wanddikte, wandopbouw en dichtheid De dikte en relatieve positie van iedere componenten laag van de liner, inclusief de toleranties, dienen te worden gespecificeerd als gedeclareerde waarden. De wandopbouw dient te worden geverifieerd door middel van visuele beoordeling van de zijkant van het proefstuk, eventueel uitvergroot indien nodig en waarbij gebruik wordt gemaakt van een schuifmaat en/of wanddiktemeter met een meetnauwkeurigheid van minimaal 0,1 mm. Metingen dienen te worden uitgevoerd bij een temperatuur van (23 ± 2) C volgens NEN-EN-ISO Zie verder tabel 4.6. Tabel 4.6 Wanddikte, wandopbouw en dichtheid Eigenschap Eis Testmethode Opbouw van de wand Gedeclareerde wanddikte en relatieve Handboek leverancier (certificaathouder) posities van elke afzonderlijke laag. Gemiddelde wanddikte Niet minder dan de Zie paragraaf (e m) ontwerp wanddikte. Gemiddelde dikte van de structurele laag (h c) Niet minder dan de ontwerp wanddikte Zie paragraaf Minimum wanddikte (e min) a) Dichtheid e min 80% van ontwerp wanddikte (e n = nominale wanddikte = ontwerp wanddikte) e min 3 mm > 90 % gedeclareerde waarde Zie paragraaf ISO , methode A onderdompelingsmethode a) De eis voor minimum wanddikte geldt niet voor die punten waar de vermindering van wanddikte veroorzaakt wordt door onregelmatigheden van de te renoveren buis. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

17 Meting van de gemiddelde wanddikte De gemiddelde wanddikte (e m) dient te worden bepaald volgens ISO 7685 op een complete ring die gezaagd is uit de buis die wordt beproefd. De zaagkanten dienen glad en loodrecht t.o.v. de lengte-as van de buis te zijn. Rechte lijnen, die dienst moeten doen als referentielijnen, moeten op de binnenzijde of de buitenzijde over de lengte van het proefstuk worden getrokken met 60 intervallen rondom de omtrek. De gemiddelde wanddikte (e m) dient berekend te worden op basis van de 12 resultaten van de metingen aan de einden van de referentielijnen Meting van de dikte van de structurele laag De dikte van de structurele laag (composite thickness) dient te worden bepaald volgens NEN-EN-ISO bijlage B Minimum wanddikte De minimum wanddikte is de laagste waarde die gemeten is volgens paragraaf Dichtheid Holtes door insluiting van lucht (gas) in de liner moet worden geminimaliseerd en gekarakteriseerd op basis van de dichtheid van het liner-materiaal. De dichtheid dient volgens ISO te worden bepaald. De waarde van de dichtheid dient door de producent van de liner te worden gedeclareerd, in combinatie met de betreffende wandopbouw van de liner Graad van uitharden van de hars in de liner Van gesimuleerde installaties De graad van uitharding van de hars dient te worden aangetoond. Proefstukken dienen te worden genomen van gesimuleerde installaties welke eenzelfde tijd- en warmteprofiel hebben ondergaan als de liner in de praktijk Voor alle goedgekeurde harssystemen dient de relatie te worden aangetoond tussen de graad van uitharding en de Barcol hardheid welke dient te worden gemeten bij een temperatuur tussen C, zie tabel 4.7. Deze gegevens dienen bij KIWA te worden ingediend. Bij gebleken correcte correlatie van de graad van uitharding en Barcol hardheid, kan laatstgenoemde gebruikt worden in het veld. Tabel 4.7 Aantonen van uitharding van de hars Type Eis Test parameters Testmethode harssysteem Parameter Waarde Epoxy Niet kleiner dan de gedeclareerde waarde Glasovergangs temperatuur (T mg) Barcol C/min NEN-ISO of NEN-EN- ISO NEN-EN 59 polyester/ Vinylester Niet kleiner dan de gedeclareerde waarde < 2 % van de massa van het harssysteem in de liner 1) Barcol Restgehalte styreen NEN-EN 59 NEN-ISO 4901 Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

18 Styreen-vrije harssystemen 2) Niet kleiner dan de gedeclareerde waarde < 2 % van de massa van het harssysteem in de liner 1) Barcol Restgehalte monomeer 1) Deze eis heeft betrekking op de mechanische eigenschappen. 2) In onverzadigde polyester harssystemen wordt het styreen-monomeer toegepast voor het uitharden van de hars. In innovatieve styreen-vrije hars systemen wordt de functie van styreen overgenomen door andere typen monomeren. In dat geval dient het residuaal gehalte van deze monomeer bepaald te worden in overeenstemming met de voor handen zijnde en geschikte chromatografische technieken.. Voor alle harssystemen dient te worden aangetoond dat de liner voldoet aan alle eisen die verband houden met een goede uitharding van het harssysteem, voordat goedkeuring van het harssysteem kan plaatsvinden. Dit betekent minimaal dat voldaan moet worden aan de eisen vermeld in tabel 4.7 aantonen van goede uitharding van de hars. Daarnaast moet liner materiaal voldoen aan de eisen ter voorkoming van aantasting van de kwaliteit van drinkwater (zie clausule 4.2.1) Van de liner in het veld Voor bepaling van de graad van uitharding van de hars in het veld (zie BRL 17201, deel A), wordt uitgegaan van de barcolhardheid. De graad van uitharding van de gebruikte hars dient te worden aangetoond middels hardheidsmetingen op proefplaten welke in de buisliner zijn blootgesteld aan een tijd- en temperatuurprofiel gelijk aan die van de liner buis. Dit dient door de uitvoerende partij aannemelijk gemaakt te worden. De hardheidsmetingen dienen te worden uitgevoerd met een Barcol hardheidsmeter op een niet poreus deel van de uitgeharde harsoppervlakte van de hiervoor bedoelde proefplaten bij een temperatuur van C volgens EN 59. Dit betekent dat minimaal voldaan moet worden aan de hardheidseisen vermeld in tabel 4.8. NEN-EN 59 NEN-ISO 4901 Tabel 4.8 Aantonen van uitharding van de hars Type Eis Test parameters Testmethode harssysteem Parameter Waarde Epoxy Niet kleiner dan de gedeclareerde waarde Barcol NEN-EN 59 polyester/ Vinylester Styreen-vrije harssystemen 2) Niet kleiner dan de gedeclareerde waarde Niet kleiner dan de gedeclareerde waarde Barcol NEN-EN 59 NEN-ISO 4901 Barcol NEN-EN 59 Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

19 4.7.5 Weerstand tegen onderdruk De weerstand tegen onderdruk dient te worden bepaald waarbij een liner buis met een lengte van minimaal 500mm (of 3.d e) gedurende 2 uur onder een negatieve druk van 0,8 bar wordt gebracht. De beproeving wordt uitgevoerd bij een temperatuur van (23 ± 2) C. Na beproeving mag het proefstuk geen verschijnselen van breuk of delaminatie te zien geven Sterkte en modulus Algemeen De eisen en testmethoden voor sterkte en modulus zijn gebaseerd op het mechanisch funtioneren van de liner in de praktijk alsmede op de volgende gegevens die nodig zijn voor het maken van een gedegen ontwerp (zie deel A van BRL K17201): E initiële elasticiteitsmodulus; E L langeduur elasticiteitsmodulus; σ L langeduur buigsterkte; σ TL langeduur treksterkte. De voornoemde eigenschappen kunnen worden gemeten aan verschillende soorten monsters: vlakke platen, ringen, gebogen proefstukken (ringsegmenten). In de tabellen A, B en C zijn de eisen en testmethoden opgenomen voor proefstukken verkregen van ronde (liner)buisringen (tabel A), voor proefstukken verkregen van gekromde proefstukken uit een liner (tabel B) en voor proefstukken verkregen van vlakke platen (tabel C). De eisen en testmethoden van tabel A zijn altijd van toepassing. M.b.t. tabellen B en C geldt dat afhankelijk van de proefstukkeuze gekozen kan worden uit tabel B of C of beide Gemeten aan ronde buisringen Zoals in paragraaf verwoord, moeten de eigenschappen overeenkomstig tabel A altijd worden bepaald. Tabel A Eisen en testmethoden voor proefstukken verkregen uit ronde (liner)buisringen Eigenschap Eis Testmethode Initiële specifieke ringstijfheid (S 0) Langeduur specifieke ring-kruip-stijfheid (S 50, creep, wet) Declaratie van de natte kruipfactor (α x.wet) Initiële tangentiele treksterkte langeduur tangentiele treksterkte Gedeclareerde waarde maar niet lager dan de grootste waarde van 0,25 kpa of (0,125/α x) kpa Gedeclareerde waarde maar niet minder dan 0,2 ISO 7685 ISO Gedeclareerde waarde ISO 8521 Gedeclareerde waarde van R R,p NEN-EN 1447 Hieronder wordt voor iedere conform tabel A te bepalen eigenschap met bijbehorende testmethode nadere uitleg gegeven. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

20 Initiële specifieke ringstijfheid (S 0) De initiële specifieke ringstijfheid (S 0) dient te worden bepaald volgens ISO 7685 met in achtneming van het volgende: 1. voor het toelatingsonderzoek dienen twee proefstukken te worden beproefd; 2. reguliere controles worden uitgevoerd op één proefstuk; 3. In overeenstemming met ISO 7685 dient de lengte van het proefstuk 300 ± 15 mm te bedragen; 4. In overeenstemming met ISO 7685 dient de initiële specifieke stijfheid op drie verschillende plaatsen per proefstuk te worden bepaald. Opmerking: De initiële specifieke ringstijfheid is een maat voor de weerstand van de ring tegen deflectie als gevolg van een belasting. De specifieke ringstijfheid wordt bepaald door middel van de proef beschreven in ISO 7685 en wordt als volgt gedefinieerd: waarbij: E is de schijnbare elasticiteitsmodulus bepaald volgens ISO 7685 in newtons per meter; d m is de gemiddelde middellijn, dit is de inwendige middellijn van de buis + de wanddikte; I is het traagheidsmoment in de langsrichting per lengte, in meter tot de vierde macht per meter en wordt berekend via de formule; waarbij: e is de wanddikte in meters. Langeduur specifieke ring-kruip-stijfheid (S 50, creep, wet) De langeduur specifieke ring-kruip-stijfheid dient te worden bepaald volgens ISO met inachtneming van het volgende: 1. voor het toelatingsonderzoek dienen twee proefstukken te worden beproefd; 2. reguliere controles worden uitgevoerd op één monster; 3. in overeenstemming met ISO 7685 dient de lengte van het proefstuk 300 ± 15 mm te bedragen; 4. Extrapolatie op basis van een deflectie van 50 jaar; 5. rapportage van de resultaten volgens hoofdstuk 12 van ISO Opmerking: De langeduur specifieke ring-kruip-stijfheid wordt berekend volgens: Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

21 waarbij; S 0 is de initiële specifieke ringstijfheid volgens ISO 7685; α 50,creep, wet is de natte kruipfactor berekend op basis van een geëxtrapoleerde deflectie na 50 jaar en bepaald volgens ISO Initiële tangentiele treksterkte Proefstukken met de lengte-as in de omtreksrichting van de buis dienen te worden beproefd volgens ISO Bij het toelatingsonderzoek moet worden aangetoond welke van de zes in de norm genoemde methode voor dit product geschikt is. Als eenmaal een methode geschikt is bevonden en is overeengekomen, dient deze methode bij reguliere inspecties te worden gebruikt. Methode B, zijnde de zogenaamde split disk methode, heeft de voorkeur. Langeduur tangentiele treksterkte De langeduur tangentiele treksterkte wordt bepaald op basis van de resultaten van inwendige druk metingen en een geschikte extrapolatiemethode. De weerstand tegen inwendige druk wordt bepaald volgens NEN-EN A1 - met de volgende aanvullingen: 1. als referentievloeistof in het proefstuk dient water te worden gebruikt; 2. als omgevingsmedium buiten het proefstuk dient water of lucht te worden toegepast; 3. proefopzet: type 2 of 3 testing without end trust (zie paragraaf 5.2 van NEN-EN A1); 4. Voor de vrije lengte tussen de afdichtingen gelden de eisen van tabel 14 van NEN-EN 1796; 5. indien van toepassing dient de meetmethode voor het bepalen van de rek beschreven te worden; 6. de rapportage van de beproevingsresultaten dient te voldoen aan hoofdstuk 10 van NEN-EN A1. Er dienen minimaal 18 proefstukken te worden beproefd waarbij voor de tijden waarop de proefstukken falen geldt dat deze moeten voldoen aan het gestelde in tabel 4.8. Tabel 4.8 Minimum aantal gefaalde proefstukken in de betreffende tijdsintervallen. tijdsinterval t u (uur) minimum aantal proefstukken dat faalt in het tijdsinterval 10 t u < t u t u > a a) met minimaal één proefstuk met een faaltijd > uur. De extrapolatie van de resultaten dient volgens ISO methode A te worden uitgevoerd met in achtnemingen van het volgende: 1. bepaal de best passende rechte lijn door de datapunten (minimaal 18 punten) op basis van de vergelijking: log(p) = B A x log (t). De beproevingsdruk kan Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

22 eventueel worden vervangen door de omtrekspanning na omrekening hiervan met behulp van de ketelformule; 2. bereken met behulp van de verkregen vergelijking de waarde bij een tijd van 6 minuten (0,1 uur) en een tijd van uur (50 jaar). 3. Bereken de druk regressie ratio R R,p. R R,p moet worden bepaald tijdens het toelatingsonderzoek en door de producent worden gedeclareerd Gemeten aan gekromde proefstukken uit (liner)buis Zoals in paragraaf verwoord, kan afhankelijk van de proefstukkeuze gekozen worden uit het bepalen van de eigenschappen overeenkomstig tabel B of C of beide. Tabel B Eisen en testmethoden voor proefstukken verkregen uit gekromde proefstukken (schaaldelen) uit (liner)buis Eigenschap Eis Testmethode Gemeten aan gekromde proefstukken uit een buis Initiële buigsterkte (σ fb*) Gedeclareerde waarde NEN-EN-ISO maar niet minder dan 25 MPa Buigrek bij eerste breken Gedeclareerde waarden maar niet minder dan 0,75% Initiële buigmodulus (E F*) Gedeclareerde waarde maar niet minder dan 1500 MPa Langeduur elasticiteitsmodulus (E FL*) Gedeclareerde waarde NEN-EN-ISO bijlage C Hieronder wordt voor iedere conform tabel B te bepalen eigenschap met bijbehorende testmethode nadere uitleg gegeven. Initiële buigsterkte (σ fb*) en initiële buigmodulus (E F*) De initiële buigsterkte (σ fb*) en de initiële buigmodulus (E F*) dienen te worden bepaald volgens NEN-EN-ISO : bijlage B. met de volgende aanvulling: 1. de eigenschappen dienen in de omtreksrichting te worden bepaald; 2. de beproevingssnelheid moet 2 mm/minuut zijn; 3. de gemiddelde waarden worden berekend op basis van vijf proefstukken. De bepaalde uiteindelijke langeduur elasticiteitsmoduli (E FL) dienen minimaal gelijk te zijn aan de gedeclareerde waarde. Uiteindelijke langeduur elasticiteitsmodulus (E FL*) De uiteindelijke langeduur elasticiteitsmodulus (E FL*) dient te worden bepaald volgens NEN-EN-ISO bijlage C voor beproeving onder natte omstandigheden, met de volgende aanvullingen: 1. de langeduur elasticiteitsmodulus in de omtreksrichting van de buis dient te worden bepaald; 2. er worden twee proefstukken beproefd; 3. de tijd dat het proefstuk tijdens de beproeving moet worden belast is uur; Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

23 4. de langeduur elasticiteitsmodulus (E FL) dient te worden berekend volgens paragraaf 7.1 van NEN-EN-ISO 899-2; 5. onder natte omstandigheden worden de proefstukken tijdens de beproeving blootgesteld aan water of aan lucht met een relatieve luchtvochtigheid van 100 %. 6. de uiteindelijke langeduur elasticiteitsmodulus wordt bepaald door middel van extrapolatie van de meetresultaten tot een beoogde duur van 50 jaar volgens ISO De bepaalde uiteindelijke langeduur elasticiteitsmoduli (E FL) dienen minimaal gelijk te zijn aan de gedeclareerde waarde Gemeten aan vlakken platen Zoals in paragraaf verwoord, kan afhankelijk van de proefstukkeuze gekozen worden uit het bepalen van de eigenschappen overeenkomstig tabel B of C of beide. Tabel C Eisen en testmethoden voor proefstukken verkregen uit vlakke platen Eigenschap Eis Testmethode Initiële treksterkte (σ T) Gedeclareerde waarde NEN-EN-ISO Initiële Gedeclareerde waarde elasticiteitsmodulus (E T) Initiële buigsterkte (σ fb) Gedeclareerde waarde NEN-EN-ISO 178 maar niet minder dan 25 MPa Initiële buigmodulus (E F) Gedeclareerde waarde maar niet minder dan 1500 MPa langeduur elasticiteitsmodulus (E FL) Gedeclareerde waarde NEN-EN-ISO Hieronder wordt voor iedere conform tabel C te bepalen eigenschap met bijbehorende testmethode nadere uitleg gegeven. Initiële treksterkte en initiële elasticiteitsmodulus De initiële treksterkte (σ T) en initiële elasticiteitsmodulus (E T) wordt bepaald aan vlakke monsterplaten met dezelfde laagopbouw als de liners en wordt bepaald volgens ISO 527 deel 4 met de volgende aanvullingen: 1. de initiële treksterkte en initiële elasticiteitsmodulus worden in drie richtingen bepaald: axiale richting van de buis (0 ), loodrecht op de axiale richting, (omtreksrichting (90 ), en onder (45 ); 2. de proeven worden uitgevoerd met proefstuktype 2 (stroken) en als dit niet leidt tot goede resultaten dan proefstuktype 3 (stroken met gelijmde verdikking om breuk bij de inklemming te voorkomen); 3. de beproevingssnelheid is 2 mm/minuut; 4. berekening van de gemiddelde waarde en standaardafwijking op basis van vijf proefstukken; 5. de treksterkte (σ t.x) is gedefinieerd als de spanning waarbij de eerste tekenen van breuk zichtbaar zijn ( first break ); 6. de rek bij breuk ε t,x is rek bij σ t,x; Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

24 7. de elasticiteitsmodulus (Young s moduli) dient te worden bepaald volgens paragraaf 4.6 van NEN-EN-ISO De bepaalde gemiddelde treksterkte (σ T) en de bepaalde gemiddelde initiële elasticiteitsmodulus (E T) dienen minimaal gelijk te zijn aan de gedeclareerde waarde. Initiële buigsterkte (σ fb) en initiële buigmodulus (E F) De initiële buigsterkte (σ fb) en initiële buigmodulus (E F) wordt bepaald aan vlakke monsterplaten met dezelfde laagopbouw als de liners en wordt bepaald volgens ISO 178 met de volgende aanvullingen: 1. de initiële buigsterkte en initiële buigmodulus worden in drie richtingen bepaald: axiale richting van de buis (0 ), loodrecht op de axiale richting, (omtreksrichting (90 ), en onder (45 ); 2. de afmetingen van de proefstukken moeten voldoen aan paragraaf van NEN-EN-ISO 178; 3. de beproevingssnelheid is 2 mm/minuut; 4. berekening van de gemiddelde waarde en standaardafwijking op basis van vijf proefstukken; 5. de buigsterkte (σ fb) is gedefinieerd als de spanning waarbij de eerste tekenen van breuk zichtbaar zijn ( first break ); 6. de rek bij breuk ε fb is rek bij σ fb. 7. de buigmodulus dient te worden bepaald volgens paragraaf 9.3 van NEN- EN-ISO 178. De bepaalde gemiddelde buigsterkte (σ fb) en de bepaalde gemiddelde initiële buigmodulus (E F) dienen minimaal gelijk te zijn aan de gedeclareerde waarde. Uiteindelijke langeduur elasticiteitsmodulus (E FL) De langeduur elasticiteitsmodulus (E FL) wordt bepaald volgens NEN-EN-ISO met de volgende aanvullingen: 1. de langeduur elasticiteitsmodulus in de omtreksrichting van de buis dient te worden bepaald; 2. de afmetingen van het proefstuk moeten voldoen aan paragraaf van NEN-EN-ISO 178; 3. er worden twee proefstukken beproefd; 4. de tijd dat het proefstuk tijdens de beproeving moet worden belast bedraagt uur. 5. de langeduur elasticiteitsmodulus (E FL) dient te worden berekend volgens paragraaf 7.1 van NEN-EN-ISO de uiteindelijke langeduur elasticiteitsmodulus wordt bepaald door middel van extrapolatie van de meetresultaten tot een beoogde duur van 50 jaar volgens ISO De bepaalde uiteindelijke langeduur elasticiteitsmoduli (E FL) dienen minimaal gelijk te zijn aan de gedeclareerde waarde. 4.8 Installatie-instructies en aanwijzingen voor de gebruiker Voor het installeren van liners en/of componenten overeenkomstig deze beoordelingsrichtlijn, zijn nationale en/of lokale eisen en relevante toepassingsvoorschriften inclusief veiligheidsvoorschriften van toepassing. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

25 De producent van de liner dient passende installatie- en gebruiksinstructies ter beschikking te stellen in de taal van het land waar het liner systeem wordt geïnstalleerd. Naast het installeren van de liners conform de richtlijnen van de producent, dienen de instructies in te gaan op opslag en transport van de liners en bijbehorende componenten. Tevens dienen de instructies te refereren aan het voldoen aan eventueel van toepassing zijnde nationale wet- en regelgeving. Nationale regelgeving kan voorschrijven dat de installatie dient te worden uitgevoerd door een gecertificeerde installateur conform vastgestelde eisen (bijvoorbeeld op basis van BRL K17201, deel A). De instructies dienen de te nemen voorzorgsmaatregelen te omschrijven, evenals de details van het installatieproces en de van toepassing zijnde eisen in geval de liner op locatie wordt getest. Het wordt aangeraden om in de instructies aanbevelingen op te nemen met betrekking tot de gewenste omgevingscondities en het verkrijgen van optimale installatiecondities. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

26 5 Producteisen en bepalingsmethoden voor hulpstukken 5.1 Algemeen In dit hoofdstuk zijn de producteisen en bepalingsmethoden opgenomen waaraan hulpstukken van nodulair gietijzer voor ter plaatse uithardende buizen (CIPP) moeten voldoen. De eisen worden opgenomen in de technische specificatie van het product dat deel zal uitmaken van de af te geven product certificaten. De hulpstukken zoals bijv. koppelstukken en zadels worden gebruikt voor het maken de volgende verbindingen: - Verbindingen in het hoofdleidingnet inclusief de aansluiting van de liner op de bestaande leiding; - Aftakkingen in het hoofdleidingnet; - Huisaansluitingen; - Aansluiting van brandkranen. 5.2 Producteisen en bepalingsmethoden De eisen te stellen aan producten en de bepalingsmethoden zijn vastgelegd in NEN-EN 14525, behoudens het gestelde over de afmetingen (diameter range) conform van NEN-EN Omdat de liners waarop de hulpstukken aansluiten een kleinere buitendiameter hebben dan de reguliere leidingen, dient de producent van de fittingen de afmetingen hierop aan te passen en geschikt te maken voor de liner(s) waarvoor de fittingen bestemd zijn. De afmetingen dienen in technische tekeningen te zijn vastgelegd. 5.3 Aanvullende producteisen en bepalingsmethoden In aanvulling op 5.2 gelden de volgende bepalingen Eisen ter voorkoming van aantasting van de kwaliteit van het leidingwater De eisen conform par zijn van toepassing Rubberen afdichtingsprofielen en flenspakkingen In afwijking van par van NEN-EN geldt dat rubberen afdichtingsprofielen moeten voldoen aan BRL K17504, omvattende type WA of volgens NEN-EN Flenzen In aanvulling op par van NEN-EN geldt dat niet genormaliseerde flenzen zijn toegestaan als voor de typetesten de benodigde passende leidingen en afdekplaten beschikbaar worden gesteld Oppervlakte beschermingslagen Coatingsysteem binnenzijde Het coatingsysteem moet voldoen aan de eisen volgens BRL K759. Tevens moet de applicatie van de coating worden uitgevoerd volgens BRL K746. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

27 Coatingsysteem buitenzijde Als in aanvulling op artikel van NEN-EN de buitenzijde van de hulpstukken is voorzien van een beschermingslaag, dan moet deze voldoen aan: - BRL K753: Uitwendige PUR bekleding op nodulair gietijzeren buizen en fittingen voor ondergrondse installatie; - BRL K757: Uitwendige PE bekleding op nodulair gietijzeren buizen Andere coatingsystemen In aanvulling op en kunnen andere coatingsystemen die geschikt zijn voor hulpstukken van nodulair gietijzer worden toegepast mits deze voldoen aan de functionele en duurzaamheidsaspecten volgens BRL K Installatievoorschriften en merken Installatievoorschriften De leverancier moet montagevoorschriften beschikbaar stellen voor het monteren van de hulpstukken. Het montagevoorschrift moet informatie geven over het toepassingsgebied, steunbussen, minimum insteekdiepte etc Merken De navolgende merken en aanduidingen moeten op deugdelijke en duidelijke wijze op elk product zijn aangebracht overeenkomstig artikel van EN-EN De hierna genoemde merken moeten zijn meegegoten of ingeslagen: - Fabrieksnaam en/of gedeponeerd handelsmerk; - Kiwa certificatiemerk: - Productiedatum of codering; - Materiaalaanduiding; - DN en PN voor flenzen en flensonderdelen; - Referentie naar BRL Aanvullende informatie Bij ieder product moet de informatie worden meegeleverd zoals omschreven in artikel van NEN-EN Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

28 6 Eisen en bepalingsmethoden voor verbindingen 6.1 Algemeen In dit hoofdstuk zijn de producteisen en bepalingsmethoden opgenomen waaraan verbindingen voor ter plaatse uithardende buizen (CIPP) moeten voldoen. 6.2 Eisen en bepalingsmethoden De verbindingen moet voldoen aan de eisen en bepalingsmethoden van EN 14525, tabel 4 m.b.t.: - lekdichtheid van de verbinding bij positieve inwendige druk; - lekdichtheid van de verbinding bij negatieve inwendige druk.. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

29 7 Merken 7.1 Algemeen De individuele onderdelen van het liner systeem (behalve hulpstukken, zie hoofdstuk 5)) worden niet gemerkt met het KIWA certificatiemerk. Elk onderdeel dient gemerkt te zijn op het product zelf of op de verpakking met de volgende indicaties: naam van de producent; productiedatum of codering; type aanduiding. Een gecertificeerde leverancier van het liner systeem mag het KIWA certificatiemerk (zie hieronder) voeren in combinatie met het certificataatnummer voor bijvoorbeeld offertes, brochures, website etc. Kiwa certificatiemerk Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

30 8 Eisen aan het kwaliteitssysteem In dit hoofdstuk zijn de eisen opgenomen waaraan het kwaliteitssysteem van de leverancier moet voldoen. 8.1 Beheerder van het kwaliteitssysteem Binnen de organisatiestructuur moet een functionaris zijn aangewezen die belast is met het beheer van het kwaliteitssysteem van de leverancier. 8.2 Interne kwaliteitsbewaking/kwaliteitsplan De leverancier moet beschikken over een door hem toegepast schema van interne kwaliteitsbewaking (IKB-schema). In dit IKB-schema moet aantoonbaar zijn vastgelegd: welke aspecten door de producent worden gecontroleerd; volgens welke methoden die controles plaatsvinden; hoe vaak deze controles worden uitgevoerd; hoe de controleresultaten worden geregistreerd en bewaard. Dit IKB-schema moet ten minste een gelijkwaardige afgeleide zijn van het in de bijlage vermelde model IKB-schema. 8.3 Procedures en werkinstructies De leverancier moet kunnen overleggen: procedures voor: o de behandeling van producten met afwijkingen; o corrigerende maatregelen bij geconstateerde tekortkomingen; o de behandeling van klachten over geleverde producten en/of diensten; de gehanteerde werkinstructies en controleformulieren. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

31 9 Samenvatting onderzoek en controle In dit hoofdstuk is de samenvatting gegeven van het bij certificatie uit te voeren: Toelatingsonderzoek; Controleonderzoek op toxicologische eisen en producteisen; Controle op het kwaliteitssysteem. Daarbij is tevens aangegeven met welke frequentie controleonderzoek door Kiwa zal worden uitgevoerd. 9.1 Onderzoeksmatrix Beschrijving of eis paragraaf van deze BRL Testen in het kader van: Toelatingsonderzoek *) certificatie Toezicht door CI na Controle Frequentie Producteisen liner Toxicologische eisen X X 1 GMP-richtlijnen X X 1 Componenten van de lining buis X X elke inspectie Declaratie van de X X elke inspectie materialen/componenten Lining buis componenten X X elke inspectie Gesimuleerde installaties en X - - bemonstering Conditioneren van monsters vóór X - - beproeving Classificatie 4.6 X X elke inspectie Wanddikte, wandopbouw en dichtheid X X elke inspectie (controle afmetingen) Graad van uitharden van de hars X - - Materiaalsamenstelling van de liner X - - Barcolhardheid X - - Weerstand tegen onderdruk X - - Sterkte en modulus X - - Installatie-instructies 4.8 X - - Producteisen hulpstukken Producteisen en bepalingsmethoden 5.2 X X elke inspectie (controle afmetingen en materiaal eigenschappen) Aanvullende producteisen en 5.3 X X 1 bepalingsmethoden Producteisen verbindingen Producteisen en bepalingsmethoden 6.2 X - - Merken 7 X X elke inspectie Controle van IKB-schema 8 X X elke inspectie *) Door de fabrikant gemaakte producten worden gebruikt voor het toelatingsonderzoek. 1) Bij significante wijzigingen van het product of productieproces moet opnieuw worden vastgesteld of het product voldoet aan de (product)eisen. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

32 2) De aangegeven controles moeten door de inspecteur of door de leverancier, al dan niet in aanwezigheid, van de inspecteur worden uitgevoerd. 9.2 Controle op het kwaliteitssysteem Het kwaliteitssysteem van de producent zal door de Kiwa worden beoordeeld. Deze beoordeling omvat tenminste de aspecten die vermeld zijn in het Kiwa- Reglement voor Productcertificatie. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

33 10 Afspraken over de uitvoering van certificatie 10.1 Algemeen Naast de eisen die in deze beoordelingsrichtlijn zijn vastgelegd, gelden de algemene regels voor certificatie die zijn vastgelegd in het Kiwa-Reglement voor Productcertificatie. In het bijzonder zijn dit: De algemene regels voor het uitvoeren van het toelatingsonderzoek, te onderscheiden naar: o De wijze waarop leveranciers worden geïnformeerd over de behandeling van een aanvraag; o De uitvoering van het onderzoek; o De beslissing naar aanleiding van het uitgevoerde onderzoek De algemene regels ten aanzien van de uitvoering van controles en de daarbij gehanteerde controleaspecten; De door de certificatie-instelling te treffen maatregelen bij tekortkomingen; De door de certificatie-instelling te ondernemen maatregelen bij oneigenlijk gebruik van certificaten, certificatiemerk,pictogrammen en logo s. De regels bij beëindiging van een certificaat; De mogelijkheid tot het instellen van beroep tegen beslissingen of maatregelen van de certificatie-instelling Certificatiepersoneel Het bij certificatie betrokken personeel is te onderscheiden naar: Certificatie Deskundigen : belast met het uitvoeren van het toelatingsonderzoek en de beoordeling van de rapporten van inspecteurs; Inspecteurs: belast met de uitvoering van de externe controle bij de leverancier; Beslissers: belast met het nemen van beslissingen naar aanleiding van uitgevoerde toelatingsonderzoeken, voortzetting van certificatie naar aanleiding van uitgevoerde controles en beslissingen over de noodzaak tot het treffen van corrigerende maatregelen Kwalificatie-eisen De kwalificatie-eisen zijn opgebouwd uit: Kwalificatie-eisen voor het uitvoerende certificatiepersoneel van een CI die voldoen aan de in EN gestelde eisen; Kwalificatie-eisen voor het uitvoerende certificatiepersoneel van een CI die door het College van Deskundigen aanvullend zijn vastgesteld voor het onderwerp van deze BRL. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

34 Opleiding en ervaring van het betrokken certificatiepersoneel moet aantoonbaar zijn vastgelegd. Certificatie-deskundige Inspecteur Beslisser Opleiding Algemeen Opleiding - Specifiek Ervaring - Algemeen Ervaring - Specifiek Relevante techn. HBO denk- en werkniveau Interne training certificatie en Kiwabeleid Training auditvaardigheden op BRL toegespitste opleiding specifieke cursussen en trainingen (kennis en vaardigheden) 1 jaar relevante werkervaring met minimaal 4 onderzoeken waarvan: zelfstandig onder toezicht 1 volledig toelatingsonder-zoek kennis van BRL op detail niveau en 4 onderzoeken betrekking hebbend op de specifieke BRL of op BRL s die aan elkaar verwant zijn Techn. MBO werk en denkniveau Interne training certificatie en Kiwabeleid Training auditvaardigheden op BRL toegespitste opleiding specifieke cursussen en trainingen (kennis en vaardigheden) 1 jaar relevante werk ervaring met minimaal 4 onderzoeken waarvan 1 zelfstandig onder toezicht kennis van BRL op detail niveau en 4 onderzoeken betrekking hebbend op de specifieke BRL of op BRL s die aan elkaar verwant zijn HBO denk- en werkniveau Interne training certificatie en Kiwabeleid Training auditvaardigheden n.v.t. tenzij door CvD specifieke eisen zijn gesteld 4 jaar werkervaring waarvan tenminste 1 jaar m.b.t. certificatie kennis van de specifieke BRL op hoofdlijnen Kwalificatie Certificatiepersoneel moet aantoonbaar zijn gekwalificeerd door toetsing van opleiding en ervaring aan bovenvermelde eisen. Indien kwalificatie plaats vindt op grond van afwijkende criteria, moet dit schriftelijk zijn vastgelegd. De bevoegdheid om te kwalificeren ligt bij: Beslissers: kwalificatie van certificatie deskundigen en inspecteurs Management van de certificatie-instelling: kwalificatie van beslissers Rapport toelatingsonderzoek De certificatie-instelling legt de bevindingen van het toelatingsonderzoek vast in een rapport. Het rapport moet aan de volgende eisen voldoen: Volledigheid: het rapport doet een uitspraak over alle in de beoordelingsrichtlijn gestelde eisen; Traceerbaarheid: de bevindingen waarop uitspraken zijn gebaseerd moeten traceerbaar zijn vastgelegd; Basis voor beslissing: de beslisser over certificaatverlening moet zijn beslissing kunnen baseren op de in het rapport vastgelegde bevindingen Beslissing over certificaatverlening De beslissing over certificaatverlening moet plaats vinden door een daartoe gekwalificeerde beslisser, die niet zelf bij het certificaatonderzoek betrokken is geweest. De beslissing moet traceerbaar zijn vastgelegd. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

35 10.5 Uitvoeringsvorm kwaliteitsverklaring Het productcertificaat moet zijn uitgevoerd conform het als bijlage opgenomen model Aard en frequentie van externe controles De certificatie-instelling moet controle uitoefenen bij de leverancier op de naleving van zijn verplichtingen. Over de aan te houden controlefrequentie beslist het College van Deskundigen. Bij de inwerkingtreding van deze beoordelingsrichtlijn is de frequentie vastgesteld op 2 controlebezoeken per jaar. Indien de leverancier een gecertificeerd NEN-EN-ISO 9001 kwaliteitsmanagementsysteem heeft, dan kan de frequentie worden verlaagd met maximaal 1 controlebezoek per jaar. Controles zullen in ieder geval betrekking hebben op: Het IKB-schema van de leverancier en de resultaten van door de leverancier uitgevoerde controles; De juiste wijze van merken van de gecertificeerde producten; De naleving van de vereiste procedures. De bevindingen van elke uitgevoerde controle zullen door Kiwa naspeurbaar worden vastgelegd in een rapport Rapportage aan College van Deskundigen De certificatie-instelling rapporteert ten minste jaarlijks over de uitgevoerde certificatiewerkzaamheden. In deze rapportage moeten de volgende onderwerpen aan de orde komen: Mutaties in aantal certificaten (nieuw/vervallen); Aantal uitgevoerde controles in relatie tot de vastgestelde frequentie; Resultaten van de controles; Opgelegde maatregelen bij tekortkomingen; Ontvangen klachten van derden over gecertificeerde producten Interpretatie van eisen Het College van Deskundigen mag de interpretatie van in deze beoordelingsrichtlijn gestelde eisen vastleggen in één afzonderlijk interpretatiedocument. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

36 11 Lijst van vermelde documenten 11.1 Normen / normatieve documenten BRL-K746 Het appliceren van coatingssystemen ten behoeve van drinkwatertoepassingen BRL-K753 Uitwendige PUR bekleding op nodulair gietijzeren buizen en fittingen voor ondergrondse installatie BRL-K757 Uitwendige PE bekleding op nodulair gietijzeren buizen BRL-K759 Coatingsystemen ten behoeve van drinkwatertoepassingen BRL-K17201, deel A Kunststof leidingsystemen voor de renovatie van drinkwaterleidingen Deel A Het ontwerp en de installatie van ter plaatse uithardende buis (CIPP) fabrieksmatig geïmpregneerde linersystemen BRL-K17504 Gevulkaniseerde rubber afdichtingsringen voor drinkwaterleidingen EU Richtlijn 2003/94/EG Richtsnoeren voor een goede manier van produceren ISO 7685 : 1998 Plastics piping systems - Glass-reinforced thermosetting plastics (GRP) pipes - Determination of initial specific ring stiffness ISO 8521 : 2009 Kunststofleidingsystemen - Buizen van met glasvezel versterkte thermohardende kunststoffen (GRP) - Beproevingsmethoden voor het vaststellen van de schijnbare initiële treksterkte in de omtreksrichting ISO : 2004 Kunststofleidingsystemen voor druk en drukloze riolering - Glasvezel versterkte thermohardende kunststof (GRP) buissystemen op basis van onverzadigde polyester hars (UP) ISO : 2003 Kunststofleidingsystemen - Buizen van met glasvezel versterkte thermohardende kunststoffen (GRP) - Bepaling van de langeduur specifieke ringstijfheid onder vochtige omstandigheden en berekening van de natte kruipfactor ISO : 2009 Kunststofleidingsystemen - Buizen en hulpstukken van met glasvezel versterkte thermohardende kunststoffen (GVK) - Methoden voor regressieanalyse en hun gebruik NEN 1006 : 2011 Algemene voorschriften voor leidingwaterinstallaties (AVWI-2002) Bouwbesluit 2012 norm NEN-EN 59 : 2011 Met glas versterkte kunststoffen - Bepaling van de hardheid door middel van een Barcol indrukapparaat NEN-EN : 1996 Afdichtingen van elastomeer - Materiaaleisen voor afdichtingen van buisverbindingen in water- en rioleringsbuizen - Deel 1: Gevulcaniseerde rubber NEN-EN A1 : 2009 Kunststofleidingsystemen - Buizen van met glasvezel versterkte thermohardende kunststoffen (GVK) - Bepaling van de langeduurweerstand tegen inwendige druk NEN-EN 1796 : 2013 Kunststofleidingsystemen voor de drinkwatervoorziening met en zonder druk - Glasvezel versterkte thermohardende kunststoffen (GVK) op basis van onverzadigd polyesterhars (UP) NEN-EN : 2012 NEN-EN 59 (2011) Met glas versterkte kunststoffen - Bepaling van de hardheid door middel van een Barcol indrukapparaat NEN-EN : 2003 Bovengrondse tanks en vaten van met glasvezel versterkte kunststoffen (GVK) - Deel 1: Ruwe materialen - Specifieke voorwaarden en gebruiksvoorwaarden NEN-EN : 2004 Nodulair gietijzeren koppelingen, overgangsstukken en flenzen voor gebruik met buizen van verschillende materialen nodulair gietijzer, grijs gietijzer, stall, PVC-U, PE of vezelcement Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

37 NEN-EN Algemene eisen voor instellingen die productcertificatie-systemen uitvoeren NEN-EN-ISO 178 : 2010 Kunststoffen - Bepaling van de buigeigenschappen NEN-EN-ISO 291 : 2008 Kunststoffen - Standaardatmosfeer voor conditionering en beproeving NEN-EN-ISO : 2012 Kunststoffen - Bepaling van de trekeigenschappen - Deel 1: Algemene beginselen NEN-EN-ISO : 1997 Kunststoffen - Bepaling van de trekeigenschappen - Deel 4: Beproevingsomstandigheden voor isotrope en orthotrope met vezel versterkte kunststofcomposieten NEN-EN-ISO : 2003 Kunststoffen - Bepaling van het kruipgedrag - Deel 2: Kruip onder buigspanning bij drie-puntsbelasting NEN-EN-ISO : 2012 Kunststoffen - Methoden voor het bepalen van de dichtheid van nietgeschuimde kunststoffen - Deel 1: Dompelmethode, vloeistof pyknometermethode en titratiemethode NEN-EN-ISO 3126 : 2005 Kunststofleidingsystemen - Kunststof componenten - Bepaling van afmetingen NEN-EN-ISO Bepaling van de dynamische mechanische eigenschappen - Deel 2: Methode met de torsieslinger NEN-EN-ISO 9001 Kwaliteitsmanagementsystemen - Eisen NEN-EN-ISO : 2009 Kunststofleidingsystemen voor renovatie van ondergrondse drukloze rioleringsnetwerken - Deel 1: Algemeen NEN-EN-ISO : 2009 Kunststofleidingsystemen voor renovatie van ondergrondse drukloze rioleringsnetwerken - Deel 4: Ter plekke uithardende voeringen NEN-ISO 4901 : 2011 Versterkte kunststoffen op basis van onverzadigde polyester harsen - Bepaling van het restgehalte aan styreenmonomeer als het gehalte van andere aan vluchtige aromatische koolwaterstoffen door gaschromatografie NEN-ISO : 1999 Kunststoffen - Dynamische differentie-calorimetrie (DSC) - Deel 2: Bepaling van verglazingstemperatuur NEN-ISO/IEC Conformiteitsbeoordeling - Algemene criteria voor het functioneren van verschillende soorten instellingen die keuringen uitvoeren NEN-ISO/IEC Conformiteitsbeoordeling - Eisen voor instellingen die audits en certificatie van managementsystemen uitvoeren NEN-ISO/IEC Conformiteitsbeoordeling - Algemene eisen voor instellingen die certificatie van personen uitvoeren NEN-ISO/IEC Algemene eisen voor de bekwaamheid van beproevings- en kalibratielaboratoria. NEN-ISO : 2011 Kunststofleidingsystemen voor druk en drukloze watervoorziening, irrigatie, drainage of riolering - Glasvezelversterkte kunststofleidingsystemen op basis van onverzadigde polyester hars (UP) VEWIN Richtlijn Drinkwaterleidingen buiten gebouwen - Ontwerp, aanleg en beheer (gebaseerd op NEN-EN 805) Opmerking: Bovenstaande documenten zonder datum zijn de vigerende versies. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

38 I Model Kiwa attest-met-productcertificaat Zie de volgende bladzijde voor het model van het voorblad van het Kiwa attest-metproductcertificaat. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

39 Certificaat attest-met-productcertificaat K12345 Uitgegeven Vervangt YYYY-MM-DD.. Pagina: 1 van 3 Renovatie van drink-waterleidingen Producten voor ter plaatse uithardende buis (CIPP) fabrieksmatig geïmpregneerde linersystemen Certificaathouder VERKLARING VAN KIWA Dit attest-met-productcertificaat is afgegeven op basis van Kiwa beoordelingsrichtlijn K17201 "Renovatie van drinkwaterleidingen Deel B Producten voor ter plaatse uithardende buis (CIPP) fabrieksmatig geïmpregneerde linersystemen", conform het Kiwa-Reglement voor Productcertificatie. Kiwa verklaart dat het gerechtvaardigd vertrouwen bestaat, dat de door de certificaathouder geleverde producten bij aflevering voldoen aan de in dit attest-metproductcertificaat vastgelegde technische specificaties, mits de producten voorzien zijn van het Kiwa merk op een wijze als aangegeven in dit attest-met-productcertificaat. Bouke Meekma Kiwa Openbaarmaking van het certificaat is toegestaan Advies: raadpleeg om na te gaan of dit certificaat geldig is. Kiwa Nederland B.V. Sir W. Churchill-laan 273 Postbus AB Rijswijk Telefoon Fax Internet Onderneming XYZ Bedrijf Peilbuisstraat AA PLASTICUM Telefoon Telefax Internet

40 II Model IKB-schema IKB-schema INTERN KWALITEITSPLAN Producent / leverancier : Adres productielocatie : Aantal bijlagen: Toepassingsgebied(en) Ter plaatse uithardende leidingssystemen voor renovatie van drinkwaterleidingen Volgens beoordelingsrichtlijn(en) BRL 17201, deel B Product Aantal (installatie)ploegen: Kwaliteitshandboek, procedures en werkinstructies Is het kwaliteitsmanagementsysteem gecertificeerd conform ISO )? Kwaliteitscontrole Aantal werknemers in kwaliteitsdienst Aantal kwaliteits-operators per ploeg : : Indien ja, door welke certificerende instelling: Indien ja, is de betrokken certificerende instelling geaccrediteerd voor het specifieke toepassingsgebied? De volgende procedure voor de afhandeling van klachten is van toepassing: Inspectie- en beproevingsdossiers Alle dossiers worden voor een periode van minimaal bewaard. Bijzondere afspraken/opmerkingen/toelichtingen: jaar In geval het kwaliteitsmanagement systeem niet conform ISO 9001 is gecertificeerd: Werkinstructies, beproevingsinstructies en procedures zijn als volgt gedocumenteerd: De volgende procedure voor de beoordeling van afwijkingen is van toepassing: Ondertekening door de producent/leverancier: Datum: 1) Indien het kwaliteitsmanagementsysteem van toepassing op de afgegeven product certificaten is gecertificeerd conform ISO 9001, dan is verwijzing naar de van toepassing zijnde procedure(s) op de volgende bladzijden voldoende en hoeven de tabellen A t/m F niet nader te worden ingevuld met uitzondering van opgave van de frequentie van beproevingen/inspecties (na goedkeuring Kiwa) in de tabellen B, C en D. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

41 Vervolg bijlage II: model IKB-schema A. Beproevings- en meetapparatuur Van toepassing zijnde procedure(s) nr(s): Apparatuur Kalibratie aspect Kalibratie methode Kalibratie frequentie Kalibratie dossier (naam en locatie) Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

42 Vervolg bijlage II: model IKB-schema B. Inspectie aangeleverde grond- en hulpstoffen Van toepassing zijnde procedure(s) nr(s): B.1 Transport Wijze van transport van de geheel of gedeeltelijk geprefabriceerde liner is op de volgende wijze vastgelegd: B.2 Ontvangst Per levering worden gegevens ten aanzien van datum, producent, type en hoeveelheid op de volgende wijze vastgelegd: B.3 Ingangscontrole Type grondstof/product Inspectie aspect Inspectie methode Inspectie frequentie Registratie dossier Hars Glasvezel Type Charge / batchnummer Specificaties (bijv. conform tabel 3 van EN ) Verpakking Merken Type Charge / batchnummer Specificaties (bijv. conform tabel 5 van EN ) Verpakking Merken (naam en locatie) Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

43 Vervolg bijlage II: model IKB-schema Vilt Garen Overig B.4 Opslag Glasvezel Vilt Hars Overig Type Charge / batchnummer Uiterlijk Opbouw en specificaties Specificaties en overig C. Liner vrijgave testen per geproduceerde liner (inclusief controle tijdens installatie en eindcontrole gereed product) Van toepassing zijnde procedure(s) nr(s): Productie proces(sen): Type product Type test Testmethode Test frequentie Registratie dossier Geproduceerde liner Uiterlijk Afmetingen Gebruikte materialen Wandopbouw Overig (naam en locatie) Bijzondere afspraken/opmerkingen/toelichtingen: Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

44 Vervolg bijlage II: model IKB-schema D. Proces verificatie testen (periodiek) Van toepassing zijnde procedure(s) nr(s): Type product Type test Testmethode Test frequentie Registratie dossier Geproduceerde liner (naam en locatie) E. Inspectie m.b.t. verwerking afgekeurde producten en controle op producten met afwijkingen Van toepassing zijnde procedure(s) nr(s): E.1 Methode van registratie E.2 Methode van identificatie E.3 Methode van beoordeling van afwijkingen en verdere afhandeling Bijzondere afspraken/opmerkingen/toelichtingen: Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013

45 Vervolg bijlage II: model IKB-schema G. Van toepassing zijnde procedure(s) nr(s): Inspectie aspecten Inspectie methode Inspectie frequentie Registratie dossier (naam en locatie) F.1 Verpakking/opslag/ transport etc. Kiwa N.V ontwerp 1 mei 2013