CO2 uit andere bronnen

Transcriptie

1 CO2 uit andere bronnen InnovatieNetwerk Energie Systemen Datum: 29 november 2012 Naam: Sander Peeters, Energy Matters 1

2 Inhoud 1. CO2 bronnen 2. CO2 kwaliteit 3. Techniek & projecten 4. Productie-, Opslag- en Logistieke kosten CO2 (indicatie) 5. Conclusies & vervolgstappen 2

3 CO2 bronnen 1. Fossiele CO₂ uit petrochemie en kunstmest industrie; OCAP (gasvormig) Lindegas, Air Liquide etc. (vloeibaar) 2. Groene CO₂ uit; Groengas productie Rookgas biogaswkk of ketel Rookgas houtketel Bioethanol productie; Abengo/R dam, Cargill/Bergen op Zoom via OCAP 3

4 CO2 kwaliteit CO2 risicogrenswaarden op kas-niveau (WUR): NOx = 40 ppb Etheen/C2H4 = 11 ppb H2S = 180 ppb acuut, 10 ppb chronisch Risicogrenswaarde; risico bestaat, maar leidt niet noodzakelijkerwijs tot plantschade Technologieleveranciers: Foodgrade -norm > 99,9% CO2 is technisch haalbaar maar 4

5 Techniek en projecten Absorptie- en regeneratietoren met CO2 buffer (Procede) CO2 projecten t.b.v. bemesting: CO2 uit rookgas houtstook; absorptie SunSelect; 16 ha paprika, 5 ton CO2/u VinkSion; 7,5 ha paprika, kg CO2/u CO2 uit rookgas biogaswkk obv FeCl3, AK-filter, denox, OxyCat Hamburg; 6 ha tomaat, 1,3 ton CO2/u CO2 uit groen gas productie; AK-filter, membraan, CO2 vervloeien Ecofuels te Well/Noord-Limburg; 270 kg CO2/u CO2 uit bio-ethanolproductie; absorptie, AK-filter Abengoa/R dam; 35 ton/u, OCAP; ha, 13 ton CO2/u 5

6 Kosten CO2 CO2 kosten zijn opgebouwd uit: 1. Productie 2. Opslag 3. Logistiek (leiding of weg) Uitgegaan is van een add-on CO2-winsysteem op bestaande installatie 6

7 Referentie kosten CO2 Referentie kosten CO2 obv: 1. WKK (2 Mwe); 10 /ton CO2 100% warmtebenutting, incl. RGR, onderhoud, Ureum, excl. investering WKK en kosten gas en WKK 2. OCAP; /ton CO2 Levering, incl. aansluitkosten 3. Vloeibaar CO2; /ton CO2 Levering, incl. CO2-tankhuur 4. Ketel; 2,5 /ton CO2 100% warmtebenutting, excl. investering ketel en kosten gas en ketel 7

8 Productiekosten groene CO2 Groene CO2 win-techniek: 1. GFT-vergister/groengas, 60 kton GFT/j, 1 km CO2 leiding CO2 winning obv AK-filter, membraan en CO2 vervloeien Incl. warmte/elektriciteitsverbruik, onderhoud, excl. kosten groengas, investering en kosten groengas-installatie en buffer 2. CovergisterWKK, 2 Mwe WKK, 100 m CO2/ biogasleiding CO2 winning obv FeCl3, AK-filter, denox, OxyCat 100% warmtebenutting, incl. onderhoud, excl. kosten biogas, investering en kosten vergister, biogaswkk 3. Houtketel, 500 kwth en 4 MWth, 100 m CO2 leiding CO2 winning obv zoutmengsel, absorptie- en regeneratietoren, restwarmte recuperatie en kleine CO2 buffer 100% warmtebenutting, incl. zoutmengsel, onderhoud, excl. houtkosten 7% rente, 10 jaar afschrijving 8

9 Productie Indicatie productiekosten CO2 + leiding Systeem Leiding CO₂ levering Investering CO₂ levering Rente en afschrijving Onderhoud en exploitaitie CO₂ kosten ton/jaar M k /jaar k /jaar /ton Houtketel (klein) 100 m CO2 leiding 214 0, Houtketel (groot) 100 m CO2 leiding , Covergister biogaswkk 100 m CO2 of biogasleiding , km CO2 of biogasleiding , GFT vergister groen gas 1 km CO2 leiding , km CO2 leiding , Buffer 4 km CO2 leiding ,

10 CO2 kosten ( /ton) Productiekosten groen vs fossiel CO2 Min Max

11 Kosten ( /m3) Opslag Indicatie opslagkosten CO2 in verschillende buffers Kosten buffervolume Warmwater Atmosferisch CO₂ buffer Referentie 20 bar drukvat CO Volume (m3) 1. Kosten buffer; nemen snel af doordat het volume met een derde macht toeneemt 2. Atmosferische buffer; vaste CO2, lage investering, door koeling (-80oC) hoge energiekosten bar drukvat; vloeibare CO2, hoge investering, lage energiekosten 11

12 Opslag of rechtstreekse levering Verschillende opties; CO2 buffer in tuinbouwgebied Glastuinbouw Glastuinbouw KAS KAS vergister Groengas CO₂ Buffer CO₂ KAS vergister Groengas CO₂ Buffer KAS Groengas KAS Groengas KAS Glastuinbouw KAS vergister Groengas CO₂ KAS Groengas KAS 1. Buffer bij groen gas-installatie; grotere CO2 leiding diameter nodig 2. Buffer in tuinbouwgebied; kleinere CO2 leiding diameter 3. Geen buffer; piek CO2 vraag in de zomer met ketel 12

13 Logistiek 1 Indicatie leidingkosten en optimalisatie Lengte Flow d dp Q_loss k_leiding m k g/uur mm bar GJ /m Buffer midden in tuinbouwgebied & 1 km leidinglengte Buffer midden in tuinbouwgebied & 4 km leidinglengte ₂ Geen buffer, levering basis CO vraag & leidinglengte 1 km ₂ Geen buffer, levering basis CO vraag & leidinglengte 4 km Vetgedrukt is de optimale situatie; investeringskosten vs energiekosten Energiekosten; elektriciteitverbruik t.b.v. verpompen en onder druk houden van CO2 13

14 Extra CO2 kosten ( /ton) Logistiek 2 Indicatie logistieke kosten CO2 levering via leiding en over de weg Transportkosten CO2 leiding weg (50 km) weg (150 km) Afstand tuinbouwgebied (km) 50 of 150 km; afstand tussen groen gas-producent en transporteur 14

15 Conclusies en vervolgstappen Conclusies: /ton vs CO2-kwaliteit 1. CO2 uit fossiel of groengas; bewezen 2. CO2 uit rookgas biogaswkk; wel/niet bewezen 3. CO2 uit rookgas hout(wkk); wel bewezen, kostbaar Vervolgstappen Geografische inventarisatie CO2-bron i.r.t. CO2 behoevende GTB Bepalen klantspecifieke technische- en economische haalbaarheid 15

16 Kansenkaart regio Zuid van Stichting Groen Gas Nederland 16

17 SDE 2011: Maatschap Leenders, Asten, covergisting, 900 m3/u groen gas, 800 kg CO2/u, 0,3 km van Leusden af 17

18 SDE+ 2012: Reiling Sterksel BV, allesvergisting, m3/u groen gas, kg CO2/u 18

19 SDE+ 2012: Van Engelen, 50 kton, covergister, Someren, 2,5 Mwe biogaswkk, kg CO2/u 19

20 Vragen? Sander Peeters Energy Matters Princenhofpark NG Driebergen T: +31 (0) E: