VLUCHTELINGEN IN GETALLEN 2014

Transcriptie

1 VLUCHTELINGEN IN GETALLEN 2014 De afgelopen jaren is het onderwerp asielbeleid sterk gepolariseerd. In het debat over vluchtelingen en asielzoekers worden vaak statistieken gebruikt om standpunten of stellingen te onderbouwen. Cijfers worden gebracht als feiten, maar worden regelmatig verkeerd gebruikt. Ook met definities en ijkmomenten wordt lang niet altijd zorgvuldig omgegaan. Vluchtelingen in getallen is een jaarlijkse uitgave van VluchtelingenWerk Nederland. Deze publicatie geeft een actueel overzicht van de belangrijkste cijfers over vluchtelingen en asielzoekers in Nederland, Europa en wereldwijd. Cijfers staan niet op zichzelf. Wat veel of weinig is, is afhankelijk van de context en van de gewenste boodschap. Tot en met augustus van dit jaar zoeken Syriërs bescherming in Nederland. Wereldwijd zijn ruim 3 miljoen Syriërs op de vlucht en 6,5 miljoen ontheemd. Wat is veel, wat is weinig? Bedenk bij de cijfers in deze publicatie dat elk getal gaat over een persoon, elk met zijn of haar eigen verhaal: vluchtelingen in getallen. Voor deze publicatie geldt de disclaimer van de website van VluchtelingenWerk Nederland ( Vragen en opmerkingen over deze publicatie kunnen worden g d naar [email protected]. Journalisten kunnen contact opnemen met [email protected] VluchtelingenWerk Nederland, oktober 2014

2 Inhoudsopgave A. VLUCHTELINGEN IN NEDERLAND Vluchtelingen in Nederland: landen van herkomst 4 Asielaanvragen 5 Beslissingen 8 Alleenstaande minderjarige asielzoekers (ama s) 9 Uitgenodigde vluchtelingen 11 Opvang 12 Huisvesting 14 Terugkeer 15 B. VLUCHTELINGEN IN EUROPA Asielaanvragen in Europa 17 Asielaanvragen naar landen van herkomst 19 Beslissingen 21 Uitgenodigde vluchtelingen 24 C. VLUCHTELINGEN WERELDWIJD Asielzoekers en vluchtelingen 25 Vluchtelingen naar belangrijkste land van herkomst 27 Vluchtelingen naar belangrijkste landen van opvang 28 Uitgenodigde vluchtelingen 28 2

3 A. VLUCHTELINGEN IN NEDERLAND Vluchtelingen in Nederland: landen van herkomst Hoeveel vluchtelingen zijn er in Nederland? Die vraag is niet eenvoudig te beantwoorden. Wie je meetelt hangt af van de gebruikte definitie. UNHCR: vluchtelingen en asielzoekers De vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties - UNHCR - gaat uit van de volgende cijfers in januari 2014: - Personen met een vluchtelingenstatus (a-grond) en personen die aanvullende vormen van bescherming krijgen (b-, c- en d-grond: zie uitleg onder Beschermingsgronden Vreemdelingenwet 2000, p. 9). NB: Personen die een andere vergunning hebben gekregen (bijvoorbeeld pardon, alleenstaande minderjarige asielzoekers) tellen niet mee. - Asielzoekers in afwachting van een beslissing op hun asielverzoek (10.042). Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) gaat uit van vluchtelingen Deze schatting is gebaseerd op personen die zijn geboren in landen waar veel vluchtelingen vandaan komen. Het gaat daarbij deels om personen die om een andere reden dan asiel naar Nederland zijn gekomen. Ook de tweede generatie en gezinsherenigers worden meegeteld. De grootste groepen (Irakezen, Afghanen, Iraniërs en Somaliërs) maken met personen een groot deel daarvan uit.

4 Figuur A.1 toont het aantal vreemdelingen in Nederland naar land van herkomst. Van deze landen is bekend dat asiel (bescherming) een rol speelt als migratiemotief. Uit Afghanistan Somalië en Irak komen vrijwel uitsluitend vluchtelingen en hun gezinsleden, uit andere landen (Turkije, China) komen ook migranten met andere migratiemotieven zoals arbeid of studie. Hoewel het bij vluchtelingen niet logisch is om te spreken van een tweede generatie, zijn in figuur A.1 - analoog aan andere groepen vreemdelingen - ook de cijfers voor die groep opgenomen. Figuur A.1: Vreemdelingen in Nederland (eerste en tweede generatie) naar land van herkomst (stand begin 2013 en 2014) Totaal Eerste Tweede Eerste Tweede Totaal generatie generatie generatie generatie Afghanistan Angola Armenië Azerbeidzjan Burundi China Colombia DR Congo Egypte Eritrea Ethiopië Guinee Irak Iran Ivoorkust Myanmar Nepal Nigeria Rwanda Sierra Leone Soedan Somalië Sri Lanka Syrië Togo Turkije Vietnam Vml. Joegoslavië Vml. Sovjet-Unie Bron: Centraal Bureau voor Statistiek (CBS), Statline 4

5 Asielaanvragen Ontwikkeling van de asielaanvragen: verklaringen voor pieken en dalen In de afgelopen decennia is het aantal asielaanvragen per jaar sterk veranderd. In 1994 werden ruim asielaanvragen gedaan en tot 2001 lag het aantal asielaanvragen voortdurend boven de In de jaren daarna schommelt het aantal tussen de en per jaar : door de orlog in voormalig Joegoslavië slaan veel mensen op de vlucht : In Duitsland wordt het asielbeleid aangescherpt met als doel het hoge aantal asielverzoeken terug te brengen ( asielaanvragen in 1993). De asielinstroom in Duitsland daalt daarop sterk en neemt in de omliggende landen juist toe. - Vanaf 1997: Stijging asielinstroom door onrust in Afghanistan, Irak en de oorlog in Kosovo : Invoering Nieuwe Vreemdelingenwet. - Afname asielinstroom door verminderd aantal aanvragen uit Afghanistan, voormalige Sovjetrepublieken en voormalig Joegoslavië : Stijging van de instroom ten opzichte van 2007 doordat er meer asielverzoeken zijn uit Somalië en met name Irak vanwege oplaaiend geweld. Het categoriaal beleid voor Zuid- en Centraal-Irak is per 22 november 2008 afgeschaft. Asielzoekers uit deze regio s krijgen dus niet meer automatisch een vergunning : Per 19 mei 2009 is het categoriaal beleid voor Centraal- en Zuid-Somalië afgeschaft. Het aantal asielverzoeken van Somaliërs is in de daaropvolgende jaren sterk gedaald: van in 2009 naar 877 in Door de aanhoudende chaos en burgeroorlog neemt het aantal Syriërs dat bescherming zoekt in Nederland toe van 454 in 2012 naar in In de eerste helft van 2014 zoeken Syriërs bescherming. - In april en mei van 2014 komen er opvallend veel Eritreeërs naar Nederland. In geheel 2013 zoeken 978 Eritreeërs bescherming, in april van dit jaar zijn dat er 1.078, in mei In juni daalt dat aantal tot Vanaf juli 2014 worden nareizigers (gezinsherenigers) niet meer meegeteld als asielaanvragen. Voor nationaliteiten met veel nareizigers (bijvoorbeeld Somaliërs) kan deze administratieve verandering tot gevolg hebben dat het aantal asielaanvragen daalt. Bronnen: Rechtspleging en civiel bestuur, WODC, Par. 8.3 Asiel, Sprangers en Nicolaas (2010) en Migratie naar en vanuit Nederland, WODC (2009), IND Asylum Trends augustus Figuur A.2: Asielaanvragen (eerste en vervolg) in Nederland (1993 t/m 2013) Bron: Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) 5

6 Figuur A.3: Eerste asielaanvragen in Nederland (2007 t/m 2013) Bron: Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) Figuur A.4: Eerste asielaanvragen - top 10 herkomstlanden per jaar ( ) T/m aug Irak ,3% Somalië ,4% Syrisch ,7% Afghanistan ,5% Syrië ,6% Eritrees ,3% Somalië 877 9,0% Irak ,6% Staatloos ,1% Iran 834 8,6% Eritrea 978 6,8% Somalisch 809 4,9% Rusland 743 7,6% Iran 728 5,1% Iraaks 462 2,8% Syrië 454 4,7% Afghanistan 673 4,7% Iraans 384 2,3% Eritrea 424 4,4% Onbekend 488 3,4% Afghaans 352 2,1% Onbekend 343 3,5% Servië 269 1,9% Mongools 274 1,7% Georgië 226 2,3% Rusland 263 1,8% Georgisch 246 1,5% Servië 137 1,4% Georgië 209 1,5% Nigeriaans 145 0,9% Overig ,6% Overig ,4% Overig ,8% Totaal ,0% Totaal ,0% Totaal ,0% Bron: IND Figuur A.5: Eerste asielaanvragen per maand, zes herkomstlanden (aug 2006-aug 2014) Irak Somalië Afghanistan Iran Syrië Eritrea aug-06 feb-07 aug-07 feb-08 aug-08 feb-09 aug-09 feb-10 aug-10 feb-11 aug-11 feb-12 aug-12 feb-13 aug-13 feb-14 aug-14 Bron: Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) NB: geen data voor jan-apr 2012; getoond wordt het gemiddelde voor die maanden 6

7 Wat zijn eerste en vervolgaanvragen? Wanneer de eerste asielaanvraag is afgewezen kunnen asielzoekers in sommige gevallen een nieuwe aanvraag indienen. Bijvoorbeeld wanneer er nieuwe feiten naar voren zijn gekomen die relevant zijn voor de beoordeling van de asielaanvraag of wanneer de situatie in het land van herkomst is veranderd. Pas sinds augustus 2006 wordt in de administratie onderscheid gemaakt tussen eerste en vervolgaanvragen. Om de ontwikkeling over een langere periode te kunnen zien worden in figuur A.2 dus alle aanvragen geteld. Figuur A.6 toont de ontwikkeling in het aandeel eerste en vervolgaanvragen. In 2010 was het aandeel eerste aanvragen 88%, het jaar daarop 80% en in %. In 2013 is bijna 84% een eerste aanvraag. Er zijn grote verschillen in het aandeel vervolgaanvragen naar nationaliteit. In 2013 bestaat 51% van alle aanvragen van Afghanen en bijna 35% van die van Iraniërs uit vervolgaanvragen. Van de Syriërs is dat net 1%. Bron: Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) Figuur A.6: Ontwikkeling in aandeel eerste en vervolgaanvragen per maand 100% 80% 60% 40% Vervolg Eerste 20% 0% jan-07 jul-07 jan-08 jul-08 jan-09 jul-09 jan-10 jul-10 jan-11 jul-11 jan-12 jul-12 jan-13 jul-13 jan-14 jul-14 Bron: CBS 7

8 Beslissingen Figuur A.7: Verleende asielstatussen naar toewijzingsgrond en afwijzingen ,8% ,7% 56,8% 54,5% 53,1% a-grond b-grond c/d-grond Afw ijzingen ,0% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Bron: Eurostat Beschermingsgronden Vreemdelingenwet 2000 In de Vreemdelingenwet 2000 (Vw2000) worden verschillende beschermingsgronden onderscheiden: - a-grond: vluchtelingschap Iemand voldoet aan de voorwaarden van het Vluchtelingenverdrag. - b-grond: subsidiaire bescherming Iemand loopt bij uitzetting risico op foltering, onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing. - c-grond: humanitaire gronden Er zijn klemmende redenen van humanitaire aard, die verband houden met de redenen van vertrek uit eigen land (met name trauma s vanwege eerdere vervolging). - d-grond: humanitaire gronden De algehele situatie in het land van herkomst is te slecht (conflict of grootschalige mensenrechtenschendingen). Asielaanvragen vs. beslissingen Niet op elke aanvraag wordt in het jaar van aanvraag beslist. Daarom komt het aantal asielaanvragen in een jaar niet overeen met het aantal beslissingen. De statussen die zijn verleend op reguliere gronden (bijvoorbeeld pardonregeling of medische behandeling) en beslissingen op beroepszaken zijn niet in meegenomen. In 2013 ging het in totaal om beslissingen. 8

9 Alleenstaande minderjarige asielzoekers (ama s) Figuur A.8: Asielaanvragen van ama s per jaar (absoluut en als percentage van het totale aantal aanvragen) % 18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% Absoluut Percentage 0 0% Bron: Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) Figuur A.9: Asielaanvragen van ama s naar belangrijkste landen van herkomst Afghanistan Eritrea Guinee Syrië Somalië Sierra Leone Iran Irak Wit-Rusland China Overig Totaal Bron: Eurostat Veel veranderingen in asielaanvragen van alleenstaande minderjarige asielzoekers (ama s) In de afgelopen achttien jaar schommelde het aantal en het aandeel van de asielaanvragen van ama s sterk. Van 1996 tot 2000 is er sprake van een sterke groei. In 2000 is het aantal asielaanvragen van ama s het hoogst: Dat is 15,4% van het totale aantal asielaanvragen. In 2001 is 18,2% van alle aanvragen van een ama. De verbetering van de situatie in landen waar veel ama s vandaan komen - de beëindiging van burgeroorlogen in Angola, Guinee en Sierra Leone - leidt vanaf 2003 tot een sterke daling. De daling van het aantal asielaanvragen van ama s loopt door tot In dat jaar is nog geen 3% van de asielaanvragen van ama s. In 2008 en 2009 is er een stijging doordat veel Afghaanse en Somalische ama s in Nederland bescherming zoeken. In 2013 is het aantal ama s dat bescherming zoekt met 310 op zijn laagste punt. Het totale aantal asielaanvragen stijgt juist, waardoor ama s nog geen 2% van het totaal aantal asielverzoeken uitmaken uitmaken. 9

10 Figuur A.10: Ontwikkeling van de instroom van ama s in de centrale opvang t/m 1aug Bron: COA Figuur A.11: Ama s in de centrale opvang naar nationaliteit (t/m 1 augustus 2014) Eritrea Syrië Afghanistan Somalië Guinee Overig Bron: COA 1

11 Uitgenodigde vluchtelingen Uitgenodigde vluchtelingen De wereldvluchtelingenorganisatie UNHCR heeft een programma om vluchtelingen in andere landen te hervestigen. De vluchtelingen verblijven meestal langdurig in vluchtelingenkampen, vaak in een buurland van het land waar ze vandaan komen. In deze kampen is de situatie vaak erbarmelijk en ronduit onveilig. De UNHCR selecteert de 'uitgenodigde' vluchtelingen tijdens speciale selectiemissies. De kwetsbaarste groepen krijgen daarbij de voorrang. De UNHCR draagt ze voor hervestiging voor aan landen die deelnemen aan het zogenaamde resettlement program. De meeste uitgenodigde vluchtelingen worden opgevangen door Verenigde Staten, Canada, Australië, Zweden, Noorwegen, Finland, Nieuw Zeeland, Denemarken en Nederland. Zie voor de internationale cijfers figuur C.8. Nederland heeft sinds 1986 een quotum van 500 uitgenodigde vluchtelingen per jaar. Dat betekent dat Nederland heeft toegezegd jaarlijks 500 vluchtelingen op te nemen voor hervestiging. Pas sinds 2005 wordt dat aantal daadwerkelijk gehaald. Voor de periode is opnieuw afgesproken dat Nederland 500 uitgenodigde vluchtelingen per jaar opneemt. In 2013 zijn 310 vluchtelingen door IND hervestigd: Eritrea: 65 Irak: 40 Pakistan: 35 Myanmar: 30 Sri Lanka: 15 Syrië: 15 Soedan: 10 Overig: 100 Dit zijn afgeronde cijfers van Eurostat 1

12 Opvang Figuur A.12: Bezetting van, instroom in en uitstroom uit de centrale opvang (absoluut) Bezetting Instroom Uitstroom jun-14 Bron: Figuur A.13: Bezetting centrale opvang naar nationaliteit (1 juni 2014) Syrië Eritrea Somalië Afghanistan Irak Overig Bron: COA Figuur A.14: Bezetting centrale opvang naar leeftijd (1 juni 2014) > Bron: COA 1

13 Figuur A.15: Bezetting centrale opvang naar geslacht (1 juni 2014) Vrouw en 37% Mannen 63% Bron: COA 1

14 Huisvesting Huisvesting vergunninghouders Elke gemeente in Nederland heeft de verplichting vergunninghouders te huisvesten. Deze zogenaamde taakstelling is afhankelijk van het aantal inwoners in die gemeente. Vergunninghouders zijn asielzoekers die een asielvergunning of een andere reguliere vergunning hebben gekregen. Op het moment dat zij te horen krijgen dat ze in Nederland mogen blijven, wonen ze meestal in de centrale opvang, vaak in asielzoekerscentra (AZC s). Van daaruit verhuizen ze dus naar een gemeente die hun een huis aanbiedt. Figuur A.16: Taakstelling huisvesting vergunninghouders, te huisvesten personen per provincie voor tweede helft 2014 Te huisvesten Provincie personen Fryslân 360 Groningen 324 Drenthe 269 Overijssel 626 Gelderland Flevoland 219 Noord-Holland Zuid-Holland Utrecht 689 Brabant Zeeland 210 Limburg 622 Totaal Bron: Overzicht huisvesting vergunninghouders per 1 augustus

15 Terugkeer Er zijn verschillende vormen van vertrek van een vreemdeling: - Zelfstandig vertrek zonder toezicht Bij controle is geconstateerd dat een vreemdeling niet meer aanwezig is op het laatste bekende adres, maar vertrek is niet aangetoond is. De vreemdeling is met onbekende bestemming vertrokken (MOB). In 2013 heeft van deze groep 7% de Iraakse, 8% de Afghaanse en 7% de Somalische nationaliteit. - Zelfstandig vertrek onder toezicht Zelfstandig georganiseerd vertrek van een vreemdeling (bijvoorbeeld met hulp van IOM) - Gedwongen vertrek Het vertrek van een niet meer rechtmatig in Nederland verblijvende vreemdeling door de Vreemdelingenpolitie. Figuur A.17: Terugkeer naar soort vertrek ste helft 2014 Aantoonbaar vertrek Waarvan gedwongen Waarvan zelfstandig Zelfstandig zonder toezicht Totaal Bron: Rapportage Vreemdelingenketen Deze cijfers gaan over alle vreemdelingen die terugkeren, dus niet alleen over terugkerende asielzoekers. Figuur A.18: Vrijwillige en zelfstandige terugkeer met hulp van IOM Nederland per jaar (absolute aantallen) Bron: Deze cijfers geven geen compleet beeld; het betreft hier alleen de terugkeer die gefaciliteerd wordt door IOM Nederland. In 2013 heeft 59% van de terugkeerders een asielachtergrond. 8% heeft een reguliere, 33% een illegale verblijfsachtergond (Rapportage Vreemdelingenketen 2013). In 2012 heeft 69% een asielachtergrond. 1

16 Figuur A.19: Aantal terugkeerders met hulp van IOM, geselecteerde nationaliteiten 1 ste helft Iraakse Servische Armeense Mongoolse Chinese Russische Bosnisch Afghaanse Libië Iraanse Macedonische Egyptische Georgië Nigeriaanse Witrussische Angolese Overig Totaal Bron: Alleen die nationaliteiten zijn opgenomen waarvan bekend is dat asiel een veelvoorkomend migratiemotief is. 1

17 B. VLUCHTELINGEN IN EUROPA Asielaanvragen in Europa Figuur B.1: Asielaanvragen in geselecteerde Europese landen (absoluut en als deel van het aantal aanvragen in de EU27/28) ste helft 2014 België ,4% ,9% ,5% Bulgarije ,4% ,6% ,6% Cyprus ,5% ,3% 798 0,4% Denemarken ,8% ,7% ,8% Duitsland ,1% ,2% ,4% Estland 75 0,0% 95 0,0% 54 0,0% Finland ,9% ,7% ,7% Frankrijk ,3% ,2% ,4% Griekenland ,8% ,9% ,2% Hongarije ,6% ,3% ,2% Ierland 955 0,3% 920 0,2% 591 0,3% Italië ,2% ,1% ,3% Kroatië* ,2% 229 0,1% Letland 205 0,1% 195 0,0% 145 0,1% Litouwen 645 0,2% 400 0,1% 137 0,1% Luxemburg ,6% ,2% 390 0,2% Malta ,6% ,5% 563 0,3% Nederland ,9% ,9% ,7% Oostenrijk ,2% ,0% ,9% Polen ,2% ,5% ,5% Portugal 295 0,1% 505 0,1% 166 0,1% Roemenië ,7% ,3% 664 0,3% Slovenië 305 0,1% 270 0,1% 166 0,1% Slowakije 730 0,2% 440 0,1% 104 0,0% Spanje ,8% ,0% ,0% Tsjechië 755 0,2% 710 0,2% 351 0,2% Verenigd Koninkrijk ,6% ,9% ,6% Zweden ,1% ,5% ,2% Noorwegen* ,3% Zwitserland* ,4% EU ,0% EU Bron: Eurostat NB: De cijfers worden jaarlijks met terugwerkende kracht bijgesteld. Daarom kunnen er afwijkingen zijn van de cijfers van eerdere Vluchtelingen in getallen. * geen lid van EU27/28, Kroatië vanaf 1 juli 2013 lid van EU (EU28) 1

18 Figuur B.2: Aandeel asielaanvragen in EU28 naar belangrijkste ontvangende landen (2013) Nederland 3,9% Polen 3,5% Overig 9,4% Duitsland 29,2% Oostenrijk 4,0% Hongarije 4,3% België 4,9% Italië 6,1% Verenigd Koninkrijk 6,9% Zw eden 12,5% Frankrijk 15,2% Bron: Eurostat 1

19 Asielaanvragen naar landen van herkomst Figuur B.3: Asielaanvragen in Europa (EU28) naar belangrijkste landen van herkomst (absoluut en procentueel) ste helft 2014 Afghanistan ,3% Syrië ,6% Syrië ,1% Rusland ,2% Rusland ,5% Eritrea ,4% Syrië ,2% Afghanistan ,0% Afghanistan ,3% Pakistan ,9% Servië ,1% Servië ,5% Servië ,7% Pakistan ,8% Pakistan ,5% Somalië ,2% Somalië ,3% Albanië ,7% Iran ,0% Eritrea ,3% Rusland ,6% Irak ,9% Iran ,9% Nigeria ,5% Georgië ,2% Nigeria ,7% Somalië ,4% Macedonië ,9% Irak ,6% Mali ,9% DR Congo ,5% Macedonië ,5% Staatloos ,2% Nigeria ,2% Albanië ,5% Irak ,1% Albanië ,2% Staatloos ,2% Gambia ,1% Sri Lanka ,2% Bangladesh ,1% Iran ,0% Eritrea ,9% Georgië ,1% DR Congo ,8% Bangladesh ,9% DR Congo ,9% Georgië ,7% Turkije ,8% Algerije ,6% Bosnië ,6% Bosnië ,7% Bosnië ,6% Oekraïne ,5% Guinee ,7% Mali ,5% Bangladesh ,4% Armenië ,6% Sri Lanka ,5% Algerije ,4% China ,5% Guinee ,5% Macedonië ,4% Algerije ,4% Turkije ,3% Senegal ,3% Staatloos ,0% Egypte ,3% Guinee ,3% Egypte ,8% Armenië ,2% Sri Lanka ,2% Soedan ,8% China ,2% China ,1% Mali ,7% Soedan ,7% Turkije ,0% Tunesië ,7% Tunesië ,6% Soedan ,0% Totaal ,0% Totaal ,0% Total ,0% Bron: Eurostat 1

20 Figuur B.4: Aandeel asielaanvragen in Europa (EU28) naar belangrijkste landen van herkomst (2013) Syrië 11,6% Rusland 9,5% Overig 49,7% Afghanistan 6,0% Servië 5,1% Pakistan 4,8% Nigeria 2,7% Iran 2,9% Eritrea 3,3% Somalië 4,3% Bron: Eurostat 2

21 Beslissingen Figuur B.6: Beslissingen in eerste aanleg naar uitkomst (afwijzing of toekenning met grond van verlening) op eerste en vervolgaanvragen asiel (2013) EU België Denemarken Duitsland Frankrijk Griekenland Italië Nederland a-grond b-grond c/d-grond afgew ezen Oostenrijk Verenigd Koninkrijk Zw eden Noorw egen * Zw itserland * 0% 20% 40% 60% 80% 100% Bron: Eurostat Gezinshereniging en beslissingen In het Algemeen Overleg van 7 augustus 2013 (Kamerstuk 19637, nr. 1874) geeft Teeven een verklaring voor het hoge aandeel positieve beslissingen in Nederland. Dat komt doordat zogenaamde nareizigers (gezinsherenigers) in Nederland worden meegeteld bij verleende asielstatussen. Dat is in andere Europese landen niet het geval. Van de 61% positieve beslissingen bestaat 31% uit gezinshereniging. Het gecorrigeerde inwilligingspercentage is in Nederland 30%, dat van de EU 29%. Opmerkingen bij figuur B.6: - De EU-landen in deze figuur zijn gezamenlijk goed voor bijna 95% van alle beslissingen in de EU in Het gaat om de beslissingen die zijn genomen, niet over de asielaanvragen in dat jaar. - Het gaat alleen om beslissingen in eerste aanleg, beslissingen in beroep zijn evenals statussen die zijn verleend op reguliere gronden (medische behandeling, pardon) niet meegenomen. - Gronden van verlening: a-grond: vluchtelingschap; b-grond: subsidiaire bescherming c/d-grond: humanitaire gronden Voor uitgebreidere uitleg van de gronden zie figuur A.8. 2

22 Figuur B.7: Beslissingen in eerste aanleg naar uitkomst (afwijzing of toekenning met grond van verlening) op eerste en vervolgaanvragen asiel, absoluut (2013) België Denemarken Duitsland Frankrijk Griekenland Italië Nederland a-grond b-grond c/d-grond afgew ezen Oostenrijk Verenigd Koninkrijk Zw eden Bron: Eurostat 2

23 Figuur B.8: Beslissingen in eerste aanleg naar uitkomst, belangrijkste landen van herkomst (2013) Afghanistan 52% 48% Albanië 8% 92% Algerije 4% 96% Bangladesh 7% 93% Bosnië-Herzegovina 6% 94% DR Congo 22% 78% Eritrea 75% 25% Georgië 4% 96% Irak 54% 46% Iran 55% 45% Macedonië 1% 99% positief negatief Nigeria 21% 79% Overig 30% 70% Pakistan 18% 82% Rusland 15% 85% Servië 2% 98% Somalië 62% 38% Sri Lanka 28% 72% Syrië 90% 10% Turkije 19% 81% Totaal 34% 66% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Bron: Eurostat 2

24 Uitgenodigde vluchtelingen Figuur B.9: Uitgenodigde vluchtelingen in Europa Zweden Verenigd Koninkrijk Noorwegen* Finland Denemarken Nederland Duitsland België Frankrijk Ierland Overig EU Bron: Eurostat 2

25 C. VLUCHTELINGEN WERELDWIJD Asielzoekers en vluchtelingen Figuur C.1: Vluchtelingen naar werelddeel van herkomst en opvang (absoluut en relatief, eind 2013) Vluchtelingen naar werelddeel van herkomst Vluchtelingen naar werelddeel van herkomst% Vluchtelingen naar werelddeel van opvang Vluchtelingen naar werelddeel van opvang % Afrika ,8% ,9% Azië ,8% ,0% Europa ,0% ,9% Latijns-Amerika ,2% ,3% Noord-Amerika ,0% ,6% Oceanië ,0% ,4% Overig/statelozen ,1% 0,0% Totaal ,0% ,0% Bron: Global trends 2013, UNHCR (incl people in refugee-like situations) Figuur C.2: Vluchtelingen naar werelddeel van herkomst en opvang 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Herkomst Opvang Noord-Amerika Overig/Staatlozen Europa Latijns-Amerika Afrika Azië Bron: Global trends 2013, UNHCR (incl people in refugee-like situations) Opvang vluchtelingen vooral in ontwikkelingslanden 80% van de vluchtelingen wereldwijd wordt in de eigen regio opgevangen, meestal een buurland. 81% wordt opgevangen in een ontwikkelingsland. Tien jaar geleden was dat 70%. Het gaat om 8,5 miljoen vluchtelingen. Bron: Global trends

26 Figuur C.3: Asielzoekers naar werelddeel van herkomst en opvang (absoluut en relatief, eind 2013) Asielzoekers naar werelddeel van herkomst Asielzoekers naar werelddeel van herkomst % Asielzoekers naar werelddeel van opvang Asielzoekers naar werelddeel van opvang % Afrika ,5% ,3% Azië ,2% ,4% Europa ,7% ,9% Latijns-Amerika ,9% ,0% Noord-Amerika 329 0,0% ,1% Oceanië 727 0,1% ,3% Overig/statelozen ,6% 0,0% Totaal ,0% ,0% Bron: Global trends 2013, UNHCR Figuur C.4: Asielzoekers naar werelddeel van herkomst en opvang (eind 2013) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Herkomst Opvang Overig/statelozen Oceanië Noord-Amerika Latijns-Amerika Europa Azië Afrika Bron: Global trends 2013, UNHCR Asielzoekers Bij grote vluchtelingenstromen is het in de praktijk vrijwel onmogelijk om iedereen individueel te beoordelen. Het is dan meestal duidelijk dat er goede redenen waren om te vluchten. Zoals nu het geval is in Syrië. Deze vluchtelingen worden prima facie vluchtelingen genoemd. Niet alle landen hebben een asielsysteem om te beoordelen of iemand wel of niet een vluchteling is. In Europa wordt wel elke aanvraag in een asielprocedure beoordeeld. Daarom is het percentage asielzoekers naar werelddeel van opvang voor Europa relatief hoog. UNHCR De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR is wereldwijd de belangrijkste organisatie die zich bezighoudt met de bescherming van vluchtelingen. Het hoofddoel van de UNHCR is het waarborgen van de rechten en het welzijn van vluchtelingen. Groepen waarvoor UNHCR zich inzet zijn vluchtelingen, asielzoekers, ontheemden, personen die zijn teruggekeerd en statelozen. Ze voor de exacte definities van deze groepen 2

27 Vluchtelingen naar belangrijkste landen van herkomst Figuur C.5: Aantal vluchtelingen wereldwijd, top 10 herkomstlanden in dat jaar ( ) Afghanistan Afghanistan Afghanistan Irak Somalië Syrië Somalië Irak Somalië Soedan Syrië Soedan DR Congo Soedan DR Congo Myanmar DR Congo Myanmar Colombia Myanmar Iraq Vietnam Colombia Colombia Eritrea Vietnam Vietnam China Eritrea Eritrea Overig Overig Overig Totaal Totaal Totaal Bron: Global trends 2013, UNHCR (incl people in refugee-like situations) Figuur C.6: Aantal vluchtelingen wereldwijd naar belangrijkste landen van herkomst (eind 2013) Eritrea Vietnam Colombia Iraq Myanmar DR Congo Soedan Somalië Syrië Afghanistan Bron: Global trends 2013, UNHCR (incl. people in refugee-like situations) 2

28 Vluchtelingen naar belangrijkste landen van opvang Figuur C.7: Landen met de grootste groepen vluchtelingen binnen de grenzen, en Nederland (eind 2013) Pakistan Iran Jordanië Turkije Kenya Tsjaad Ethiopië China Verenigde Staten Duitsland Syrië Nederland Vorig jaar was het aantal vluchtelingen dat in Duitsland wordt opgevangen Het verschil is te verklaren doordat Duitse overheid de definitie van wie een vluchteling is heeft verengd. Bron: Global trends 2013, UNHCR Uitgenodigde vluchtelingen Figuur C8: Uitgenodigde vluchtelingen naar belangrijkste landen van herkomst, asiel en opvang (2012) Herkomst Asiel Opvang Myanmar Maleisië Verenigde Staten Irak Nepal Australië Bhutan Turkije Canada Somalië Thailand Zweden DR Congo Kenya Verenigd Koninkrijk Afghanistan Egypte Noorwegen Iran Ethiopië Finland 979 Soedan Syrië Nieuw Zeeland 942 Eritrea Rwanda Denemarken 588 Colombia Iran Nederland 587 Overig Overig Overige landen 959 Total Totaal Totaal Met herkomst wordt het oorspronkelijke land bedoeld dat iemand is ontvlucht. Vanuit het land van asiel wordt iemand hervestigd naar een van de landen van opvang. Nederland hervestigt bijvoorbeeld Syrische vluchtelingen die in vluchtelingenkampen in Turkije verblijven. Bron: UNHCR 2