Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download ""

Transcriptie

1 pagina 1 van 5 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Diabetes Gravidarum en zwangerschap Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie: Anatomische classificatie: Indicatie: Contra Indicatie: Mag zelfstandig verricht worden door: Voorkomen van macrosomie, mechanische geboorte belemmering, neonatale hypoglycemie, neonatale hyperbilirubinemie en lange termijnproblemen bij het kind. Tips van collega's: Documentkenmerken Doc ID: Verloskunde 155 Versie: 10.0 Invoeringsdatum: Gewijzigd: :30 Verloopdatum: Kenniseigenaar: Proceseigenaar: Auteur: Bron: Risicoklasse: Organisatiekenmerken Primair kennisdomein: Secundaire kennisdomein: Specialisme: Afdelingen: Subafdeling: Divisie: Baas, M.I. (Marlene) Hardeman, R. (Rob) VSV protocol Verloskunde Verloskunde Verpleegafdeling A4 Verloskunde; Poli Gynaecologie Netwerk geboortezorg Diabetes Benodigdheden

2 pagina 2 van 5 Apparatuur: Materiaal: Medicatie: Volledig document Geef feedback Diabetes Gravidarum en zwangerschap Werkwijze Diabetes Gravidarum 1. Definitie Gestoorde glucosestofwisseling in de zwangerschap. 2. Doel Voorkomen van macrosomie, mechanische geboorte belemmering, neonatale hypoglycemie, neonatale hyperbilirubinemie en lange termijnproblemen bij het kind. 3. Symptomen Diabetes gravidarum verloopt in het merendeel van de gevallen symptoomloos. Symptomen die kunnen optreden zijn: Polydipsie Polyurie Excessieve groei van de uterus (door polyhydramnion en macrosomie) Glucosurie (in de meerderheid een fysiologisch verschijnsel dat veroorzaakt wordt door verhoogde uitscheiding van glucose door de nieren in de zwangerschap). Bacteriele infecties of schimmel infecties Vermoeidheid 4. Complicaties Polhydramnion; dit wordt veroorzaakt door de verhoogde foetale urineproductie door een verhoogd glucoseaanbod, met verhoogd risico op voortijdig breken van de vliezen en/of partus prematurus. Zwangerschapshypertensie en pre-eclampsie; er wordt een hogere prevalentie gevonden bij zwangeren met diabetes gravidarum. Macrosomie; dit kan een niet vorderende ontsluiting en/of uitdrijving, schouderdystocie, en eventueel een kunstverlossing of een sectio tot gevolg hebben. Neonatale hypoglykemie; dit treedt vooral op 30 minuten na afnavelen van het kind doordat de extra toevoer van glucose van moeder naar kind ophoudt, terwijl de insulineproductie van de neonaat nog groot is. 5. Verschil screening en diagnostiek Bij de opsporing van Diabetes Gravidarum moet onderscheid worden gemaakt tussen screening en diagnostiek. Screening wil zeggen dat, zonder dat er klachten of symptomen aanwezig zijn, de zwangere wordt getest op Diabetes Gravidarum. Diagnostiek wil zeggen dat onderzoek wordt gedaan op indicatie wanneer een symptoom (zoals macrosomie en/of polyhydramnion) tijdens de zwangerschap verdenking geeft op Diabetes Gravidarum. Ook wordt er diagnostiek gedaan bij afwijkende screeningswaarden. 6. Screening eerste trimester

3 pagina 3 van 5 Screening vindt plaats bij de eerste prenatale controle middels een ad random glucose bepaling bij alle zwangeren. Een glucosewaarde van > 6.9 mmol/l veneus plasma ( 6,1 mmol/l indien nuchter geprikt) is een reden voor verdere diagnostiek (zie 8). Er is gebleken dat glucose bepaling met capillair bloed (vingerprik) door variabiliteit in de uitslagen minder geschikt is voor screening. Echter wanneer er gebruik wordt gemaakt van een frequent geijkt apparaat (in het laboratorium gebeurt dit wekelijks) mag capillair bloed worden gebruikt. Flow-chart bij intake eerste trimester is te vinden bij 'volledig document' Bijlage Screening in tweede trimester Naast screening volgens flowchart in het eerste trimester wordt bij hoog risicogroepen ook in het tweede trimester gescreend (zwangerschapsduur weken) De screening wordt dan verricht direct met een 75 grams OGTT. De diagnose Diabetes Gravidarum wordt gesteld bij tenminste één afwijkende waarde (zie 8). Hoogrisicogroepen: zwangeren met één of meer risicofactoren: Polycysteus ovariumsyndroom Diabetes bij eerste graad verwante Diabetes gravidarum in een eerdere zwangerschap Eerder kind met een gewicht > P95 of een gewicht > 4500 gram Eerder kind met een onverklaarde IUVD Adipositas (BMI> 30 bij de eerste prenatale controle) Macrosomie (FAC > P95) en/of een polyhydramnion (SDP >8cm) Hindoestaanse en mediterrane zwangeren Forse en / of snelle gewichtstoename in de zwangerschap (volgens richtlijn IOM) Bij vrouwen met een Diabetes Gravidarum in de voorgeschiedenis wordt geadviseerd om ook bij een zwangerschapsduur van 16 weken al een OGTT te verrichten. Is de uitslag normaal, dan dient een OGTT alsnog te worden herhaald bij een zwangerschapsduur van weken. 8. Diagnostiek 75 grams OGTT (glucose belastingtest): De start waarde dient < 7.0 mmol/l te zijn. Grenswaarden na belasting: < 7.8 mmol/l: Geen diabetes, screening eventueel herhalen op indicatie mmol/l: Diabetes gravidarum: instellen op dieet via diëtiste > 11.1 mmol/l: Diabetes mellitus: verwijzen naar gynaecoloog 9. Behandeling Flow-chart behandeling is te vinden bij 'volledig document' Bijlage 2. Instellen op een dieet. De zwangere wordt gezien door de diëtiste binnen één week na het stellen van de diagnose. De eerstelijns diëtiste ziet de eerstelijns zwangeren. Tweedelijns patiënten worden naar keuze naar de eerstelijns diëtiste dan wel naar de tweedelijns diëtiste verwezen. Controle vindt plaats door middel van een dagcurve minimaal eenmaal per week. Patiënte krijgt hiervoor een glucosemeter. Nadat de zwangere 2 weken het dieet heeft gevolgd vindt evaluatie plaats door de eerstelijns verloskundige. Indien de zwangere goed is ingesteld op het dieet vindt minimaal elke 4 weken controle plaats middels een 5 puntscurve, inclusief een nuchtere waarde. Bij blijvend hoge waarden ondanks het dieet vindt verwijzing plaats naar de tweedelijn (gynaecologie). Patiënte wordt binnen één week gezien door de tweedelijns diëtiste. Zonodig zal verwijzing plaatsvinden naar de internist en diabetes verpleegkundige voor het instellen op Insuline. Indien patiënten om een andere reden in de tweedelijn terecht komen en ze goed ingesteld zijn op een dieet, zullen de vervolg controles ten aanzien van het dieet plaatsvinden bij de eerstelijns diëtiste. Controle middels een 5 puntscurve inclusief een nuchtere waarde. Grenswaarden: Nuchtere waarde < 6.1 mmol/l

4 pagina 4 van 5 Postprandiale anderhalfuurswaarde 7.8 mmol/l 10. Glucose controles kind postpartum 11. Nacontrole Bij de postpartum controle na 6 weken zal met patiënte het risico op type 2 diabetes in de toekomst en op diabetes gravidarum in een volgende zwangerschap worden besproken. Patiënte zal worden geadviseerd om 6 weken na de partus en jaarlijks een glucose controle bij de huisarts te laten verrichten. Dit zal ook worden vermeld in de brief naar de huisarts. Verder beleid door de huisarts zal conform de NHG standaard zijn. Tevens zal er een afsluitend consult bij de diëtiste plaatsvinden. Patiënte zal worden geadviseerd om een pre-conceptioneel advies te laten verrichten bij hernieuwde kinderwens. 12. Literatuur Richtlijn NVOG Diabetes Mellitus en zwangerschap, 2010 Richtlijn Diabetes en zwangerschap NIV (Nederlandse Internisten Vereniging) 2013 NHG Standaard Diabetes Mellitus type 2 Richtlijn overgewicht IOM Verwijzingen Gerelateerde werkinstructies Verpleegkundige werkinstructie Opname van zwangere patiënte met insulineafhankelijke diabetes. Komt voor in Er zijn geen resultaten gevonden. Gerelateerde documenten Patientenfolder Achtergrondinformatie Gebruiksaanwijzing ZR Formulier E-learning module Overige links Beheer Verwijzingen naar dit document vanuit Er zijn geen resultaten gevonden. Versiehistorie

5 pagina 5 van 5 Verplaatst naar: Afkomstig van: Workflowhistorie Wijzigingen Adams, R. (Reini) ( :30): op de Flow-chart behandeling de glucose waarden aangepast. en de 7 punts controle vervangen door een 5 puntscontrole Adams, R. (Reini) ( :12): Nogmaals ter beoordeling omdat de 7 punts controle per abuis nog niet verwijderd was. Adams, R. (Reini) ( :07): Verloopdatum aangepast en verwijzing toegevoegd Ziekenhuis Rivierenland 2009

pagina 1 van 5 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Parallelle acties verloskundige zorg regio Rivierenland Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie: Anatomische classificatie:

Nadere informatie

VSV Zoetermeer. Ketenprotocol. Diabetes gravidarum. Auteurs: Esther van Uffelen Ingrid Mourits. Versie 1.0

VSV Zoetermeer. Ketenprotocol. Diabetes gravidarum. Auteurs: Esther van Uffelen Ingrid Mourits. Versie 1.0 Ketenprotocol Auteurs: Esther van Uffelen Ingrid Mourits 1 Inleiding Het Verloskundig Samenwerkings Verband Zoetermeer (VSV Zoetermeer ) is in 2012 opgericht ter verbetering van de verloskundige zorg in

Nadere informatie

Eerstelijns protocol Diabetes Gravidarum (DG) Zwolle en omstreken

Eerstelijns protocol Diabetes Gravidarum (DG) Zwolle en omstreken Eerstelijns protocol Diabetes Gravidarum (DG) Zwolle en omstreken Definitie Elke vorm van hyperglycemie die tijdens de zwangerschap wordt ontdekt, onafhankelijk van het feit of deze aandoening na de zwangerschap

Nadere informatie

Protocol Diabetes. Definitie. Doel. Betrokkenen. Risicofactoren

Protocol Diabetes. Definitie. Doel. Betrokkenen. Risicofactoren Protocol Diabetes Definitie Diabetes Mellitus (DM) Diabetes Mellitus is een stofwisselingsziekte die ontstaat als gevolg van een insulinetekort. Bij DM type 1 is er een absoluut insulinetekort ten gevolgde

Nadere informatie

pagina 1 van 6 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Bloedverlies in het eerste trimester Medische Werkinstructie Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie: Anatomische

Nadere informatie

Diabetes Gravidarum Regioprotocol

Diabetes Gravidarum Regioprotocol Diabetes Gravidarum Regioprotocol Geboortezorg Consortium Midden Nederland Colofon Datum: 15.01.2015 Versie: 1 Protocolhouder: voorzitter commissie Protocollen & Registraties: Mw. S. Meijer Samenstelling

Nadere informatie

pagina 1 van 7 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Foetale bewaking en het beoordelen van het CTG Medische Werkinstructie Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie: Anatomische

Nadere informatie

pagina 1 van 5 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Meconiumhoudend vruchtwater Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie: Anatomische classificatie: Indicatie: Contra

Nadere informatie

zwangerschapsdiabetes

zwangerschapsdiabetes op de grens van de 2e lijn? belangenverstrengelingen aangaande deze bijeenkomst heb ik niet mj muis Langerhans-symposium 12 & 14 juni 2018 Marian Muis internist-endocrinoloog programma Definities Fysiologie

Nadere informatie

Regionaal Protocol Zwangerschapsdiabetes (GDM)

Regionaal Protocol Zwangerschapsdiabetes (GDM) Regionaal Protocol Zwangerschapsdiabetes (GDM) Definitie : Elke vorm van hyperglykemie die tijdens de zwangerschap wordt ontdekt, onafhankelijk van het feit of deze afwijking na de zwangerschap weer verdwijnt.

Nadere informatie

pagina 1 van 6 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Minder leven voelen Medische Werkinstructie Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie: Anatomische classificatie: Indicatie:

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes - Zwangerschapssuiker-

Zwangerschapsdiabetes - Zwangerschapssuiker- Zwangerschapsdiabetes - Zwangerschapssuiker- Dit document bevat vertrouwelijke informatie van JijWij. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorgaand schriftelijke toestemming van JijWij

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes - Zwangerschapssuiker-

Zwangerschapsdiabetes - Zwangerschapssuiker- Zwangerschapsdiabetes - Zwangerschapssuiker- Dit document bevat vertrouwelijke informatie van JijWij. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorgaand schriftelijke toestemming van JijWij

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes 11/2015 Dit document bevat mogelijk vertrouwelijke informatie van JIJWIJ. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van JIJWIJ

Nadere informatie

BMI protocol. Doel protocol Gezamenlijk protocol van de 1 e en 2 e lijn met als doel een eenduidig beleid voor alle zwangeren met een BMI > 30.

BMI protocol. Doel protocol Gezamenlijk protocol van de 1 e en 2 e lijn met als doel een eenduidig beleid voor alle zwangeren met een BMI > 30. BMI protocol Doel protocol Gezamenlijk protocol van de 1 e en 2 e lijn met als doel een eenduidig beleid voor alle zwangeren met een BMI > 30. BMI onderverdeling (kg/m2) Ondergewicht: BMI

Nadere informatie

DIABETES GRAVIDARUM 13 APRIL 2011 I. VAN DER VEEN AIOS O&G UMCG

DIABETES GRAVIDARUM 13 APRIL 2011 I. VAN DER VEEN AIOS O&G UMCG DIABETES GRAVIDARUM 13 APRIL 2011 I. VAN DER VEEN AIOS O&G UMCG Inleiding Definitie Screenen vs diagnostiek 75 grams OGTT Zorgpaden UMCG/MZH Quiz Literatuurlijst Definitie Diabetes Gravidarum/Gestational

Nadere informatie

Fase Handeling Zorgverlener Preconceptiefase

Fase Handeling Zorgverlener Preconceptiefase Bijlage. Procedurebeschrijving Zorgpad Welke stappen doorloopt de (aanstaande) zwangere tot en met de overdracht naar de jeugdverpleegkundige. Het proces start bij de intake. Index Zorgpad zwangere Netwerk

Nadere informatie

ORALE GLUCOSE TOLERANTIE TEST FRANCISCUS GASTHUIS

ORALE GLUCOSE TOLERANTIE TEST FRANCISCUS GASTHUIS ORALE GLUCOSE TOLERANTIE TEST FRANCISCUS GASTHUIS Inleiding Binnenkort krijgt u een suikerbelastingtest, oftewel orale glucose tolerantie test (OGTT). U krijgt deze test omdat gedacht wordt aan een afwijking

Nadere informatie

Folder Zwangerschapsdiabetes - Zwangerschapssuiker-

Folder Zwangerschapsdiabetes - Zwangerschapssuiker- Folder Zwangerschapsdiabetes - Zwangerschapssuiker- Dit document bevat vertrouwelijke informatie van JijWij. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorgaand schriftelijke toestemming van

Nadere informatie

pagina 1 van 5 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Stuitligging Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie: Anatomische classificatie: Indicatie: Contra Indicatie: Mag

Nadere informatie

pagina 1 van 5 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Rubella en zwangerschap Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie: Anatomische classificatie: Indicatie: Contra Indicatie:

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes 11/2015 Dit document bevat mogelijk vertrouwelijke informatie van JIJWIJ. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van JIJWIJ

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes 2 Inleiding Je hebt een orale glucose tolerantietest gedaan een daaruit blijkt dat je zwangerschapsdiabetes hebt. Deze folder geeft antwoord op de volgende vragen: Wat is zwangerschapsdiabetes?

Nadere informatie

VSV Samen protocol: Obesitas en zwangerschap, basiszorg

VSV Samen protocol: Obesitas en zwangerschap, basiszorg VSV Samen protocol: Obesitas en zwangerschap, basiszorg Documentgebied Groep(en) Autorisatie Beoordelaar(s) Documentbeheerder(s) Auteur Datum publicatie 08-04-2019 Openbaar document ja Controledatum 08-04-2020

Nadere informatie

Ketenprotocol. Kraamconsulten kinderartsen. Auteurs: E.D. Stam

Ketenprotocol. Kraamconsulten kinderartsen. Auteurs: E.D. Stam Ketenprotocol Kraamconsulten kinderartsen Auteurs: E.D. Stam Datum: 19 januari 2017 Algemeen Het Verloskundig Samenwerkings Verband Zoetermeer (VSV Zoetermeer ) is in 2012 formeel opgericht ter verbetering

Nadere informatie

Obesitas. Oktober. Zorgpad Low risk B en High risk A

Obesitas. Oktober. Zorgpad Low risk B en High risk A Obesitas Zorgpad Low risk B en High risk A Oktober Dit document bevat mogelijk vertrouwelijke informatie van JIJWIJ. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorafgaande schriftelijke toestemming

Nadere informatie

Diabetes mellitus 2. Clara Peters, huisarts Mea de Vent, praktijkondersteuner

Diabetes mellitus 2. Clara Peters, huisarts Mea de Vent, praktijkondersteuner 1 Diabetes mellitus 2 Clara Peters, huisarts Mea de Vent, praktijkondersteuner 2 Inhoud Epidemiologie Diagnostiek en behandeling in de diabetesketenzorg in Nederland Wat doet de praktijkondersteuner binnen

Nadere informatie

H Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum)

H Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) H.40051.0318 Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) 2 Hoe het ontstaat Diabetes wordt veroorzaakt doordat u te weinig insuline aanmaakt, of doordat u minder gevoelig bent voor insuline. Insuline is

Nadere informatie

Obesitas en zwangerschap

Obesitas en zwangerschap Obesitas en zwangerschap Risico s en beleid Maaike Kloosterman-de Groot, verloskundige UMCG Casus G2P1 Algemene anamnese: BMI 42 (lengte 1.56 m en gewicht 102 kg) Reuma, zonder medicatie Primaire subfertiliteit

Nadere informatie

Regionaal Protocol Obesitas

Regionaal Protocol Obesitas Regionaal Protocol Obesitas Inleiding Obesitas is een snelgroeiend gezondheidsprobleem in de Westerse wereld. Momenteel varieert in Nederland de prevalentie obesitas tussen de 6.5% en 15.5%, afhankelijk

Nadere informatie

Doel Preventie van complicaties ten gevolge van Diabetes Mellitus tijdens de zwangerschap.

Doel Preventie van complicaties ten gevolge van Diabetes Mellitus tijdens de zwangerschap. : Pagina 1 van 8 Inhoudsopgave Doel, Doelgroep, algemene aandachtspunten Pagina 1 Werkwijze Pagina 1 Pre-existente diabetes Pagina 1 - Preconceptioneel Pagina 1 - Gynaecoloog Pagina 3 Tijdens de zwangerschap

Nadere informatie

Protocol Diagnosticeren van diabetes mellitus

Protocol Diagnosticeren van diabetes mellitus Protocol Diagnosticeren van diabetes mellitus Naam van de praktijk Titel van protocol: Diagnosticeren van diabetes mellitus Logo van de praktijk Protocolnummer: Versie: Auteur: Vaststellingsdatum: Beheerder

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Terugblik op 2011:

Nieuwsbrief. Terugblik op 2011: Nieuwsbrief Terugblik op 2011: Het verloskundig samenwerkingsverband is opgericht in 2003. Naar aanleiding van het advies Een goed begin van de stuurgroep zwangerschap en geboorte is het verloskundig samenwerkingsverband

Nadere informatie

Protocol Diabetes en Zwangerschap

Protocol Diabetes en Zwangerschap Protocol Diabetes en Zwangerschap Afspraken tussen verloskundigen welke lid zijn van het, de gynaecologenmaatschap, diabetespolikliniek en maatschap kindergeneeskunde Isala Zwolle Protocol opgesteld met

Nadere informatie

Doel. Beleid. Titel: Zwangerschapsdiabetes; diagnostiek en begeleiding Doc. nr. 100391 Versie: 1

Doel. Beleid. Titel: Zwangerschapsdiabetes; diagnostiek en begeleiding Doc. nr. 100391 Versie: 1 Titel: Zwangerschapsdiabetes; diagnostiek en begeleiding Doc. nr. 100391 Versie: 1 Doel Het op protocollaire wijze vaststellen of bij een zwangere sprake is van zwangerschapsdiabetes (gestational diabetes)

Nadere informatie

Suikerbelastingtest. Hoe ontstaat zwangerschapssuiker?

Suikerbelastingtest. Hoe ontstaat zwangerschapssuiker? 17-06-2019 Suikerbelastingtest Binnenkort krijg je een suikerbelastingtest, ofwel een orale glucose tolerantie test (OGTT), omdat gedacht wordt aan een afwijking in jouw suikerstofwisseling. We spreken

Nadere informatie

pagina 1 van 6 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Zwangerschapscholestase Medische Werkinstructie Protocol Netwerk Geboortezorg Regio Rivierenland Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie:

Nadere informatie

Ilse Arendz, Peter Oomen, Albert Wolthuis, Nienke van der Velde, Janna Kroese, Ingrid van der Veen, Nic J.G.M. Veeger en Taeke Spinder

Ilse Arendz, Peter Oomen, Albert Wolthuis, Nienke van der Velde, Janna Kroese, Ingrid van der Veen, Nic J.G.M. Veeger en Taeke Spinder Ilse Arendz, Peter Oomen, Albert Wolthuis, Nienke van der Velde, Janna Kroese, Ingrid van der Veen, Nic J.G.M. Veeger en Taeke Spinder Diabetes gravidarum wordt gedefinieerd als iedere vorm van hyperglykemie

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes: diagnostische en beleidsmatige inzichten. Henk Bilo Opfrisdagen 15 & 16 december Risicofactoren.

Zwangerschapsdiabetes: diagnostische en beleidsmatige inzichten. Henk Bilo Opfrisdagen 15 & 16 december Risicofactoren. Zwangerschapsdiabetes: diagnostische en beleidsmatige inzichten Henk Bilo Opfrisdagen 15 & 16 december 2011 1 Risicofactoren BMI > 30 kg/m2 voor de zwangerschap Familiehistorie met diabetes mellitus of

Nadere informatie

VSV Achterhoek Oost Protocol Preventie en behandeling van early-onset neonatale infecties

VSV Achterhoek Oost Protocol Preventie en behandeling van early-onset neonatale infecties VSV Achterhoek Oost Protocol Preventie en behandeling van early-onset neonatale infecties Doel Het doel van dit protocol is preventie, herkenning, optimalisering van diagnostiek en behandeling van early-onset

Nadere informatie

pagina 1 van 6 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Epilepsie en zwangerschap Medische Werkinstructie Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie: Anatomische classificatie:

Nadere informatie

Orale glucose tolerantietest (suikertest) bij een zwangere vrouw

Orale glucose tolerantietest (suikertest) bij een zwangere vrouw Orale glucose tolerantietest (suikertest) bij een zwangere vrouw 2 Inleiding De verloskundige of gynaecoloog heeft je aangeraden om een suikertest (orale glucose tolerantietest) te laten doen. Je hebt

Nadere informatie

Diabetes gravidarum: gevolgen van nieuwe internationale criteria voor de Nederlandse setting.

Diabetes gravidarum: gevolgen van nieuwe internationale criteria voor de Nederlandse setting. Diabetes gravidarum: gevolgen van nieuwe internationale criteria voor de Nederlandse setting. door Eva Aline Rixt Goedegebure Studentnummer: 1993372 Rijksuniversiteit Groningen, Master Geneeskunde Facultair

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap

Diabetes en zwangerschap Diabetes en zwangerschap DIABETES EN ZWANGERSCHAP Bij diabetes mellitus is er te veel glucose in uw bloed: de bloedglucosewaarde is te hoog. Diabetes kan al bestaan voordat u zwanger bent, er is dan sprake

Nadere informatie

Macrosomie ( i.a.) >P 95. Oktober 2015

Macrosomie ( i.a.) >P 95. Oktober 2015 Macrosomie ( i.a.) >P 95 Oktober 2015 Dit document bevat mogelijk vertrouwelijke informatie van JIJWIJ. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van

Nadere informatie

3. Diagnostiek en risico-inventarisatie

3. Diagnostiek en risico-inventarisatie LEIDRAAD DIABETES_BINNENWERK-BSL_100 x 150 4-4 01-09-11 15:01 Pagina 1 3. Diagnostiek en risico-inventarisatie 3.1 Diagnostiek Indien een patiënt de klassieke symptomen van diabetes heeft, is de diagnose

Nadere informatie

Pre-existente aandoeningen

Pre-existente aandoeningen NIL (Nij Smellinghe Indicatie Lijst) Leidraad voor gezamenlijke intake met eerste lijn. ronnen: VSV protocollen, NVOG richtlijnen, Verloskundig Vademecum (2003). A= egeleiding eerste lijn (verloskundige

Nadere informatie

UMC St Radboud. Suikerbelastingtest (OGTT) bij zwangerschapssuikerziekte

UMC St Radboud. Suikerbelastingtest (OGTT) bij zwangerschapssuikerziekte UMC St Radboud Suikerbelastingtest (OGTT) bij zwangerschapssuikerziekte Patiënteninformatie Binnenkort krijgt u een suikerbelastingtest, oftewel orale glucose tolerantie test (OGTT) omdat gedacht wordt

Nadere informatie

Protocol Diabetes en zwangerschap

Protocol Diabetes en zwangerschap Protocol Diabetes en zwangerschap Documentgebied Groep(en) Autorisatie Beoordelaar(s) Verloskunde Alle partijen aangesloten bij het VSV Nijmegen en omstreken (VSVNO), internisten, diëtisten en diabetesverpleegkundigen

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zwangerschapsdiabetes. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zwangerschapsdiabetes. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis Refaja Ziekenhuis Stadskanaal Zwangerschapsdiabetes Begeleiding in het Refaja ziekenhuis ZWANGERSCHAPDIABETES BEGELEIDING IN HET REFAJA ZIEKENHUIS INLEIDING Deze folder is voor u bedoeld als u tijdens

Nadere informatie

Suikerbelastingtest (OGTT) bij zwangerschapssuikerziekte

Suikerbelastingtest (OGTT) bij zwangerschapssuikerziekte Suikerbelastingtest (OGTT) bij zwangerschapssuikerziekte Binnenkort krijgt u een suikerbelastingtest, ofwel een orale glucose tolerantie test (OGTT), omdat gedacht wordt aan een afwijking in uw suikerstofwisseling.

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zwangerschapsdiabetes. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zwangerschapsdiabetes. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis Zwangerschapsdiabetes Begeleiding in het Refaja ziekenhuis ZWANGERSCHAPSDIABETES BEGELEIDING IN HET REFAJA ZIEKENHUIS INLEIDING U bent verwezen naar het ziekenhuis, omdat u tijdens uw zwangerschap diabetes

Nadere informatie

Een badbevalling in het St. Anna Ziekenhuis

Een badbevalling in het St. Anna Ziekenhuis Een badbevalling in het St. Anna Ziekenhuis Deze folder geeft informatie over de badbevalling. Daarnaast zetten we een aantal praktische zaken en nuttige informatie op een rijtje. Een badbevalling in het

Nadere informatie

Inleiding Dit protocol is samengesteld om de zorgverlener en de zwangere duidelijkheid te geven omtrent het te volgen beleid.

Inleiding Dit protocol is samengesteld om de zorgverlener en de zwangere duidelijkheid te geven omtrent het te volgen beleid. Zwangeren met hoge BMI Samengesteld door K. Aarts, E. Lemmens, C. Mulkens, C. Peters, J. ten Thije, D. Wollaert, M. Wassen, R. Aardenburg d.d. mei Geldigheidsduur protocol: jaar Inleiding Dit protocol

Nadere informatie

Werkafspraak diabetes gravidarum november 2015

Werkafspraak diabetes gravidarum november 2015 Werkafspraak diabetes gravidarum november 2015 Hieronder vind je de verschillende kopjes betreft wat te doen bij een afwijkende glucosewaarde in de verschillende stadia in de zwangerschap, het beleid omtrent

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap

Diabetes en zwangerschap Diabetes en zwangerschap Haarlem Bij diabetes mellitus is er te veel glucose in uw bloed: de bloedglucosewaarde is te hoog. Diabetes kan al bestaan voordat u zwanger bent, er is dan sprake van diabetes

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zwangerschapsdiabetes. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zwangerschapsdiabetes. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis Zwangerschapsdiabetes Begeleiding in het Refaja ziekenhuis ZWANGERSCHAPSDIABETES BEGELEIDING IN HET REFAJA ZIEKENHUIS INLEIDING waar het ziekenhuis, omdat tijdens heeft ontwikkeld. Zwangerschapsdiabetes

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes Omdat u mogelijk zwangerschapsdiabetes heeft, bent u door uw gynaecoloog verwezen naar het spreekuur voor zwangeren Vasculair Centrum. In deze folder leest u meer over zwangerschapsdiabetes

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes U BENT ZWANGER EN HALVERWEGE DE ZWANGERSCHAP KRIJGT U TE HOREN DAT U DIABETES HEEFT. ER KOMT DAN VEEL OP U AF. U WILT WETEN WAT ZWANGERSCHAPSDIABETES PRECIES

Nadere informatie

Hoe werkt een badbevalling?

Hoe werkt een badbevalling? BEVALLEN IN BAD In de onze regio is het mogelijk om in bad te bevallen en /of de weeën op te vangen. Het water zorgt voor betere ontspanning, waardoor weeën minder heftig voelen en de ontsluiting mogelijk

Nadere informatie

Zorgpad Obesitas / gezonde gewichtstoename in de zwangerschap

Zorgpad Obesitas / gezonde gewichtstoename in de zwangerschap Zorgpad Obesitas / gezonde gewichtstoename in de zwangerschap 1. Inleiding en probleemstelling Wereldwijd is er een toename van het aantal mensen met overgewicht ( BMI 25.0 29.9 ) en obesitas ( BMI 30.0)

Nadere informatie

pagina 1 van 7 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Preconceptiezorg Medische Werkinstructie Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie: Anatomische classificatie: Indicatie:

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes In deze folder krijgt u informatie over zwangerschapsdiabetes. Deze vorm van diabetes kan bij vrouwen ontstaan tijdens de zwangerschap, meestal rondom de 20e week. Als je zwanger

Nadere informatie

Transmuraal protocol Diabetes en Zwangerschap

Transmuraal protocol Diabetes en Zwangerschap Transmuraal protocol Diabetes en Zwangerschap Afspraken tussen verloskundigen welke lid zijn van het VSV Zwolle e.o., de vakgroep gynaecologie Isala Zwolle, diabetespolikliniek en maatschap kindergeneeskunde

Nadere informatie

VSV-beleid Coördinerend Zorgverlener juli 2018 VSV. Werkgroep Coördinerend Zorgverlener. Opdracht

VSV-beleid Coördinerend Zorgverlener juli 2018 VSV. Werkgroep Coördinerend Zorgverlener. Opdracht VSV Werkgroep Coördinerend Zorgverlener 1. Opdracht Opdracht werkgroep Coördinerend Zorgverlener Opdracht Scope Opdrachtgevers Stel een format en werkwijze op voor een Coördinerend Zorgverlener in ons

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap - Suikerziekte tijdens zwangerschap -

Diabetes en zwangerschap - Suikerziekte tijdens zwangerschap - Diabetes en zwangerschap - Suikerziekte tijdens zwangerschap - Dit document bevat vertrouwelijke informatie van JijWij. Het kopiëren en/of verspreiden van dit document zonder voorgaand schriftelijke toestemming

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes In deze folder krijgt u informatie over zwangerschapsdiabetes. Deze vorm van diabetes kan bij vrouwen ontstaan tijdens de zwangerschap, meestal rondom de 20e week. Hoe ontstaat zwangerschapsdiabetes

Nadere informatie

Prevalentie van diabetes gravidarum bij risicozwangeren

Prevalentie van diabetes gravidarum bij risicozwangeren Prevalentie van diabetes gravidarum bij risicozwangeren Screening met behulp van orale glucosetolerantietest Ilse J. Arendz, Peter H.N. Oomen, Albert Wolthuis, Nienke M. van der Velde, Janna A. Kroese,

Nadere informatie

Diabetes mellitus, zwangerschap en origine Maakthetwatuit? Harold W de Valk, internist-endocrinoloog Universitair Medisch Centrum Utrecht

Diabetes mellitus, zwangerschap en origine Maakthetwatuit? Harold W de Valk, internist-endocrinoloog Universitair Medisch Centrum Utrecht Diabetes mellitus, zwangerschap en origine Maakthetwatuit? Harold W de Valk, internist-endocrinoloog Universitair Medisch Centrum Utrecht Onderwerpen Bij welke soorten diabetes speelt origine een rol?

Nadere informatie

Protocol Diabetes en zwangerschap

Protocol Diabetes en zwangerschap Protocol Diabetes en zwangerschap Documentgebied Groep(en) Autorisatie Beoordelaar(s) Verloskunde Alle partijen aangesloten bij het VSV Nijmegen en omstreken (VSVNO), internisten, diëtisten en diabetesverpleegkundigen

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes

Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes U bent zwanger en halverwege de zwangerschap krijgt u te horen dat u diabetes heeft. Er komt dan veel op u af. U wilt weten wat zwangerschapsdiabetes precies

Nadere informatie

Factsheet Diabetes Gravidarum (GDM)

Factsheet Diabetes Gravidarum (GDM) Factsheet Diabetes Gravidarum (GDM) Versie 5 september 2013 Aanleiding In Nederland zijn er veel verschillende werkwijzen voor het opsporen van diabetes gravidarum (ofwel Gestational Diabetes Mellitus,

Nadere informatie

Diabetes en zwangerschap.

Diabetes en zwangerschap. Diabetes en zwangerschap. Samenvatting van de lezing door dr. B.W. Mol, als gynaecoloog verbonden aan het Máxima Medisch Centrum te Eindhoven en Veldhoven, op dinsdag 24 oktober 2006 voor de DVN afd. Eindhoven.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Diabetes en zwangerschap

Patiënteninformatie. Diabetes en zwangerschap Diabetes en zwangerschap Patiënteninformatie Diabetes en zwangerschap Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Wat is diabetes 3 Vormen van diabetes 4 Onderzoek 5 Behandeling 6 Zwangerschap 7 Wat betekent diabetes

Nadere informatie

Voorwoord 13. Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15

Voorwoord 13. Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15 Inhoudstafel Voorwoord 13 Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15 1.1 Menstruele cyclus 15 1.1.1 Ovulatie 15 1.1.2 Menstruele cyclus ter hoogte van het endometrium 17 1.2 Gametogenese 18 1.3 De

Nadere informatie

pagina 1 van 9 Let op: Deze geprinte versie is 24 uur geldig. Bloedverlies in de tweede helft van de zwangerschap Medische Werkinstructie Algemeen Inleidende gegevens Doel: Type: Handelingsclassificatie:

Nadere informatie

Als u zwanger wilt worden 6 De zwangerschap 6 7. Diabetes type 1 en 2 7 8. Tot slot 9 Colofon 10

Als u zwanger wilt worden 6 De zwangerschap 6 7. Diabetes type 1 en 2 7 8. Tot slot 9 Colofon 10 Bij diabetes (suikerziekte) is er te veel suiker (glucose) in uw bloed: de bloedsuikerspiegel is te hoog. Diabetes kan al bestaan voordat u zwanger bent, diabetes type 1 of 2. Krijgt u tijdens uw zwangerschap

Nadere informatie

Zwangerschap na bariatrische chirurgie. Informatie voor de behandelend gynaecoloog

Zwangerschap na bariatrische chirurgie. Informatie voor de behandelend gynaecoloog Zwangerschap na bariatrische chirurgie Informatie voor de behandelend gynaecoloog Uw patiënte heeft een bariatrische ingreep ondergaan bij het Centrum voor Obesitas Nederland (CON). Het CON is gespecialiseerd

Nadere informatie

Ketenprotocol. Minder leven. Auteurs: E. Davelaar & S. van der Lugt

Ketenprotocol. Minder leven. Auteurs: E. Davelaar & S. van der Lugt Ketenprotocol Auteurs: E. Davelaar & S. van der Lugt Datum: September 2015 Algemeen Het Verloskundig Samenwerkings Verband Zoetermeer (VSV Zoetermeer ) is in 2012 formeel opgericht ter verbetering van

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Diabetes mellitus en zwangerschap. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Diabetes mellitus en zwangerschap. Begeleiding in het Refaja ziekenhuis Diabetes mellitus en zwangerschap Begeleiding in het Refaja ziekenhuis DIABETES MELLITUS EN ZWANGERSCHAP BEGELEIDING IN HET REFAJA ZIEKENHUIS INLEIDING U heeft diabetes en bent zwanger of wilt zwanger

Nadere informatie

Herziene onderwerpen Verloskundige Indicatielijst 2013

Herziene onderwerpen Verloskundige Indicatielijst 2013 Herziene onderwerpen Verloskundige Indicatielijst 2013 INITIATIEF Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV), Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) IN SAMENWERKING

Nadere informatie

PROTOCOL DREIGENDE PARTUS

PROTOCOL DREIGENDE PARTUS PROTOCOL DREIGENDE PARTUS PREMATURUS Definitie We spreken van een dreigende partus prematurus wanneer er sprake is van gebroken vliezen en/of contracties bij een amenorroeduur tussen de 24 en 36+6 weken.

Nadere informatie

Zwangerschap en overgewicht

Zwangerschap en overgewicht Zwangerschap en overgewicht Inleiding In deze folder leest u meer over de mogelijke gevolgen van overgewicht tijdens de zwangerschap en bevalling. Tijdens de zwangerschap vormt overgewicht voor u en uw

Nadere informatie

} Omvang/aard van het probleem } Wat verandert er in de glucose huishouding } Voorbereiding en behandeling } Na de bevalling. } Insuline resistentie

} Omvang/aard van het probleem } Wat verandert er in de glucose huishouding } Voorbereiding en behandeling } Na de bevalling. } Insuline resistentie Zwangerschapswens Wanneer doorverwijzen Beleid na een zwangerschapsdiabetes } Omvang/aard van het probleem } Wat verandert er in de glucose huishouding } Voorbereiding en behandeling } Na de bevalling

Nadere informatie

Zorgpad bariatische operatie ia

Zorgpad bariatische operatie ia Zorgpad bariatische operatie ia Periode Professional Actie en Beleid Informatie Preconceptioneel Verloskundige - ZwangerWijzer bespreken en risicoschatting - Nagaan of zwangere nog gevolgd wordt door chirurg/diëtiste,

Nadere informatie

Richtlijn screening op diabetes type 2 goedgekeurd door ALV op 17 september 2015

Richtlijn screening op diabetes type 2 goedgekeurd door ALV op 17 september 2015 Richtlijn screening op diabetes type 2 goedgekeurd door ALV op 17 september 2015 VSG2267-1 - Goedgekeurd door ALV op 17-09-2015 Inhoudsopgave Inleiding 3 Algemeen 3 Meting en nauwkeurigheid 3 Interpretatie

Nadere informatie

Obstetrie. Diabetes en zwangerschap

Obstetrie. Diabetes en zwangerschap Obstetrie Diabetes en zwangerschap Inhoudsopgave In het kort...4 Wat is diabetes?...4 Vormen van diabetes...5 Onderzoek...6 Behandeling...7 Zwangerschap...8 Wat betekent diabetes voor uw baby?...10 De

Nadere informatie

Protocol Obesitas. 1.0 Definitie obesitas

Protocol Obesitas. 1.0 Definitie obesitas Protocol Obesitas 1.0 Definitie obesitas Obesitas is een abnormale gezondheidstoestand waarbij er een overschot aan vetweefsel is. De meest gebruikte definitie is gebaseerd op de Quetelet-index of Body

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie PATIËNTENVOORLICHTING

Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie PATIËNTENVOORLICHTING NVOG Nederlandse Vereniging voor PATIËNTENVOORLICHTING Diabetes en Zwangerschap No 16 2004 NVOG Het copyright en de verantwoordelijkheid voor deze folder berusten bij de Nederlandse Vereniging voor (NVOG)

Nadere informatie

Regioprotocol Obesitas en Zwangerschap

Regioprotocol Obesitas en Zwangerschap Regioprotocol Obesitas en Zwangerschap 1 Colofon Datum eerste versie: 2016 Versie: 1 Samenstelling werkgroep: Alexandra Padt, gynaecoloog Amstelland ziekenhuis Annemarie Schalkwijk, huisarts i.o en promovendus

Nadere informatie

In Zwang Richtlijn Vitamine D, B12 en K

In Zwang Richtlijn Vitamine D, B12 en K In Zwang Richtlijn Vitamine D, B12 en K VITAMINE D Zwangerschap De gezondheidsraad adviseert zwangeren om minimaal 10 µg dag vitamine D in te nemen. Bij een ernstige vitamine- D- deficiëntie is dit onvoldoende

Nadere informatie

Factsheet Diabetes Gravidarum (GDM)

Factsheet Diabetes Gravidarum (GDM) Factsheet Diabetes Gravidarum (GDM) Versie 2.4, 4 juni 2018 Auteur: Lianne Zondag, MSc Aanleiding Actuele ontwikkelingen op het gebied van integrale zorg en ontwikkeling van regionale protocollen over

Nadere informatie

OLVG, locatie Oost diabetes en zwangerschap

OLVG, locatie Oost diabetes en zwangerschap OLVG, locatie Oost diabetes en zwangerschap Wat is diabetes?... 2 Vormen van diabetes... 2 Diabetes type 1... 2 Diabetes type 2... 2 Onderzoek... 2 Glucosedagcurve... 3 HbA1C... 3 Behandeling... 3 Zwangerschap...

Nadere informatie