Opleidingsgids

Transcriptie

1 Departement Gezondheidszorg Bachelor in de voedings- en dieetkunde Opleidingsgids Departement Gezondheidszorg KHBO Xaverianenstraat 10 B-8200 Sint-Michiels

2 Inhoud 1 Inleiding Algemene bepalingen Competentieprofiel Opleidingsprogramma eerste opleidingsfase Opleidingsonderdelen eerste opleidingsfase Voedingsleer Voedingsmiddelenleer Inleiding voedingsmiddelenleer Warenwetgeving Toegepaste voedingsmiddelenleer Gezondheidsbevordering Sociale vaardigheden Gezondheidsbevordering Project Lifestyle : energie, voeding en lichaam Keukentechnologie en practicum voedselbereiding Psychologie van het eetgedrag Informatie- en communicatietechnologie Biologie Biomoleculen Celbiologie Systeemfysiologie Systeemfysiologie Systeemfysiologie Anatomie/fysiologie maagdarmkanaal, lever, nieren Microbiologie Algemene microbiologie Labo microbiologie Proceskundige aspecten van voeding Fysica Labo Fysica Wiskunde Beschrijvende statistiek Chemie Algemene chemie Bio-organische chemie Analytische chemie Labo chemie...92 Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 1

3 Labo algemene chemie Labo bio-organische chemie Labo analytische chemie Opleidingsprogramma tweede opleidingsfase Opleidingsonderdelen tweede opleidingsfase Dieetleer Coaching en consultatietechnieken Communicatie Psychologie van het eetgedrag Skillslab Practicum dieetbereiding Dieetbehandeling Project Probleemgestuurd onderwijs: hart- en vaatziekten Voeding in de verschillende levensfasen Voeding van zuigeling tot adolescent, zwangere, lacterende Voeding van de gezonde en chronisch zieke bejaarde Religie, zingeving en levensbeschouwing Voedingsonderzoek Voedingsepidemiologie Methodiek wetenschappelijk onderzoek Inleiding wetenschappelijke literatuur Toegepaste statistiek Grootkeuken management Grootkeuken, administratief beheer en opdrachten Grootkeukenstage Pathologie Algemene en orgaanpathologie Bijzondere pathologie van de voeding Biochemie Kwaliteitszorg Microbiologie Toegepaste microbiologie Labo microbiologie Voedingswarenanalyse Voedingswarenanalyse Labo voedingswarenanalyse Opleidingsprogramma derde opleidingsfase Opleidingsonderdelen derde opleidingsfase Toegepaste dieetleer Toegepaste voedingsleer Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

4 Toegepaste voedingsleer Culturele dimensie van voeding Beroep en praktijk Sociaal recht Deontologie - praktijkbeheer Toxicologie en farmacologie Coaching en consultatietechnieken Communicatie Sociale vaardigheden Multiprofessioneel overleg Professionalisering Patiëntenstudies Studiebezoeken en seminaries Paramedische stage Bedrijvenstage Voedingswarenanalyse Eindwerk Keuzepakket Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 3

5 1 Inleiding Beste student(e) Deze opleidingsgids beschrijft volgens een vast schema alle opleidingsonderdelen en onderwijsactiviteiten van deze opleiding. Eerst wordt een overzicht gegeven van de competenties van de opleiding in een competentieprofiel. Daarna volgen per opleidingsfase het opleidingsprogramma en de afzonderlijke ECTS-fiches van de opleidingsonderdelen van deze opleiding. Alle opleidingen van de KHBO kiezen voor 'competentiegericht onderwijs'. Een competentie is het geheel van kennis, vaardigheden en attitudes die de student/de beginnende beroepsbeoefenaar toepast om goed te functioneren in zijn functie. Competentiegericht onderwijs - of het nu gaat om algemene competenties als communicatievaardigheden of specifieke beroepsgerichte competenties - staat bij de KHBO borg voor een opleiding met nadien een toekomst op de arbeidsmarkt. Meer informatie over competentiegericht onderwijs vind je op onze website. Het opleidingsprogramma geeft een overzicht van de opleidingsonderdelen. Per opleidings vind je zo het aantal studiepunten en de totale studietijd die daaraan gekoppeld is. Studietijd is de totale tijd die een student gemiddeld aan dit vak besteedt en valt uiteen in college-uren (CO), Toepassingen en begeleiding (T/B) en Zelfstandig werk (ZW). College-uren zijn het aantal uren gedoceerde theorie per jaar, toepassingen en begeleiding het aantal uren begeleide praktijkoefeningen en studiebegeleiding per jaar en zelfstandig werk is de geschatte tijd die de student buiten de college-uren, begeleide praktijkoefeningen en studiebegeleiding per jaar besteedt aan dit vak. Dan zijn er nog de ECTS-fiches van de opleidingsonderdelen. In deze fiches vind je een gedetailleerde beschrijving van de opleidingsonderdelen en onderwijsleeractiviteiten. Elke fiche heeft een hoofding en is dan opgebouwd uit dezelfde rubrieken. In de hoofding vind je volgende vaste gegevens: Code Code van dit opleidings Opleiding Volledige en correcte benaming van de opleiding Opleidingsfase Fase waarin het opleidings zich situeert: 1, 2 of 3 Semester Semester waarin het opleidings zich situeert: 1, 2 of 1+2 Studiepunten X aantal studiepunten gekoppeld aan het opleidings Contacturen x weken van x u contactonderwijs of een andere onderwijsvorm Titularis Voornaam Naam van de coördinerende docent van het opleidings Docent(en) Voornaam Naam van de betrokken docenten van het opleidings Onderwijstaal Nederlands Spaans Frans Engels Niveau Er zijn drie niveaus die gehanteerd worden: inleidend, uitdiepend en gespecialiseerd. Type Een opleiding kan verplicht zijn binnen de gekozen opleiding (verplicht opleidings) of het kan deel uitmaken van een keuzepakket (keuzeopleidings). Volgtijdelijkheid Er zijn drie soorten volgtijdelijkheid: strenge volgtijdelijkheid, soepele volgtijdelijkheid en gelijktijdigheid. Tolerantie Een opleidings is tolereerbaar of niet tolereerbaar. Examencontract Mogelijk Niet mogelijk De rubrieken geven je een goed beeld van de competenties, doelen, inhoud, onderwijsvorm, studiemateriaal, evaluatie en bijzondere bepalingen verbonden aan ieder(e) opleidings/onderwijsleeractiviteit. 4 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

6 Hoe bladeren door deze gids? Je kan makkelijker navigeren door deze opleidingsgids dankzij de inhoudstafel, bladwijzers en de optie zoeken. De inhoudstafel Bladwijzers Titelpagina Inhoudstafel De inhoudstafel vind je terug één pagina na de titelpagina. Je vindt er de titel en daarnaast het paginanummer van verschillende rubrieken en ECTS-fiches terug. Hier kan je vrij op elke titel klikken (linkermuisklik) en je komt dan onmiddellijk op de door jou gekozen pagina terecht. Bladwijzers Voor het gebruiksgemak kan je in deze opleidingsgids navigeren via bladwijzers. Als je de pdf opent kan het dat de bladwijzers verborgen zijn. Om ze zichtbaar te maken kan je met een linkermuisklik dit icoontje aanklikken aan de linkerkant van je scherm. Daarna verschijnen in de linkermarge de titels van de rubrieken en de ECTS-fiches. Klik (linkermuisklik) op de te raadplegen rubriek/ectsfiche en je gaat dan met een bladwijzerkoppeling naar de gewenste positie. Bladwijzers Optie zoeken Je kan in het vak zoeken gaan staan met de muisaanwijzer en eenmaal klikken met de linkermuisklik. Nu kan je een gewenste zoekterm intypen. Je kan dan met de entertoets (returntoets) bevestigen en je komt automatisch bij de door jou ingegeven term uit. Opgelet: het kan zijn dat je term meerdere malen voorkomt in het document. Telkens je op de entertoets tikt dan kom je bij de volgende hit. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 5

7 2 Algemene bepalingen Deze algemene bepalingen van de opleidingsgids hebben tot doel de student wegwijs te maken in de Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende, het departement Gezondheidszorg, de eigen opleiding, de organisatie en praktische schikkingen, en de rechten en plichten van de student en van de hogeschool. Deze algemene bepalingen maken deel uit van de opleidingsgids en zijn bindend voor alle studenten van het departement Gezondheidszorg. 1. De KHBO en het departement Gezondheidszorg De Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende (KHBO) bestaat uit vier departementen: Gezondheidszorg; Handelswetenschappen en Bedrijfskunde; Industriële Wetenschappen en Technologie; Lerarenopleiding. Samen met de departementen Handelswetenschappen en Bedrijfskunde en Lerarenopleiding en de centrale administratie van de hogeschool is het departement Gezondheidszorg gehuisvest op de Campus Brugge, Xaverianenstraat 10, 8200 Sint- Michiels. 2. De opleidingen binnen het departement Gezondheidszorg Het departement Gezondheidszorg van de KHB telt zeven opleidingen in het studiegebied van de Gezondheidszorg: Professionele Bachelors: de opleiding Bachelor in de Biomedische Laboratoriumtechnologie, met de afstudeerrichting Medische Laboratoriumtechnologie; de opleiding Bachelor in de Ergotherapie; de opleiding Bachelor in de Logopedie en Audiologie, met de afstudeerrichtingen Logopedie en Audiologie; de opleiding Bachelor in de Verpleegkunde, met de afstudeerrichtingen Geriatrische Verpleegkunde, Kinderverpleegkunde, Psychiatrische Verpleegkunde, Sociale Verpleegkunde en Ziekenhuisverpleegkunde; ook de zgn. Brugopleiding maakt deel uit van de opleiding Verpleegkunde; de opleiding Bachelor in de Voedings- en dieetkunde; de opleiding Bachelor in de Vroedkunde. Deze opleidingen worden bekrachtigd met een diploma van Bachelor in de Biomedische Laboratoriumtechnologie, in de Ergotherapie, in de Logopedie en de Audiologie, in de Verpleegkunde, in de Voedings- en dieetkunde, of van Vroedvrouw. Het eerste opleidingsjaar van de opleiding Biomedische Laboratoriumtechnologie wordt gezamenlijk georganiseerd met het eerste opleidingsjaar van de Bacheloropleiding Chemie in Oostende. Academische Bachelor en Master: de opleiding in de Revalidatiewetenschappen en de Kinesitherapie. Deze opleiding leidt tot het diploma van Master in de Revalidatiewetenschappen en de Kinesitherapie. De bacheloropleiding wordt georganiseerd in samenwerking met de 6 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

8 K.U.Leuven. De studenten volgen de eerste twee jaren van de Academische Bachelor in Brugge, en daarna het derde jaar van de Academische Bachelor evenals de Master in Leuven. Voortgezette opleidingen (BaNaBa of Bachelor Na Bachelor): Bachelor in de Intensieve Zorg en de Spoedgevallenzorg; Bachelor in de Operatieverpleegkunde. Permanente vorming: postgraduaten intensieve zorg en spoedgevallenzorg, operatieverpleegkunde, oncologie, diabeteseducator, en oriëntatie- en mobiliteitsinstructeur voor blinden en slechtzienden; posthogeschoolvormingen stralingsprotectie, wondzorg, pijn, referentie diabetes, geriatrie en palliatieve; studiedagen en seminaries aansluitend bij verschillende opleidingen. 3 KHBO Campus Brugge De opleidingen van het departement Gezondheidszorg zijn gehuisvest op de Campus Brugge van de KHBO, Xaverianenstraat 10, 8200 Sint-Michiels. Algemeen telefoonnummer: Algemeen faxnummer: De brievenbus van de campus bevindt zich in de Xaverianenstraat, aan de straatkant. Het eerste opleidingsjaar van de opleiding Biomedische Laboratoriumtechnologie wordt georganiseerd op de KHBO Campus Oostende. Alle labo's van de opleidingen Biomedische Laboratoriumtechnologie en Voedings- en dieetkunde vinden plaats op de KHBO Campus Oostende. 3.1 Openingsuren campus De campus is maandag - vrijdag open van 8 tot 19 uur. 3.2 Receptie Voor alle algemene vragen/informatie over de dagelijkse werking van de campus en voor algemene administratieve dienstverlening (sleutel praktijklokaal, verloren voorwerpen, verzekeringsdocumenten, info over afwezigheid van een docent, parkeerkaart voor minder-validen, ) kan je terecht bij de receptie op het gelijkvloers van de Campus. De receptie is open maandag - vrijdag van 8 tot 18 uur, op dinsdag tot uur. 3.3 Studentenadministratie Studenten kunnen met alle vragen en formaliteiten in verband met hun administratief dossier (van inschrijving tot diploma) terecht bij de Studentenadministratie. Tot de herfstvakantie 2010 richt je je hiervoor tot de receptie. Vanaf begin november 2010 vind je de Studentenadministratie in lokaal A003. Bij de Studentenadministratie moet je ook zijn om allerhande documenten af te halen (rapport, diploma, VDAB-attest, inschrijvingsattest, studiecontract, studentenkaart, document verminderd inschrijvingsgeld, ) of af te geven (documenten kinderbijslag, ziektebriefje, herinschrijvingsformulier voor derde examenperiode of volgend academiejaar, eindwerk, ), uit te schrijven of rekeningen te betalen. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 7

9 De Studentenadministratie is open maandag - vrijdag van 8 uur tot uur. 3.4 Veiligheid Het EHBO-lokaal bevindt zich op het gelijkvloers: lokaal B003. In het gebouw van de Campus Sint-Michiel is er een absoluut rookverbod. Overtreders worden opgespoord met het oog op maximale brandveiligheid. Roken op de campus is alleen toegestaan buiten onder de luifel naast de ingang kant Expresweg. Tweemaal per academiejaar wordt een evacuatie van het gebouw georganiseerd. De hoofdbedoeling is het inoefenen van een ordelijke, snelle evacuatie om paniek te vermijden in noodgevallen. Belangrijk is het herkennen van het alarmsignaal, het leren kennen van de evacuatiewegen en uitgangen, en het kennen van de verzamelplaats. De nooduitgangen en -trappen mogen enkel in noodgeval gebruikt worden. Het is streng verboden een nooduitgang als gewone uitgang te gebruiken. 3.5 Lokalen Alle lokalen van de KHBO Campus Brugge hebben een nummer. De nummering volgt een vaste logica. De letter geeft het blok aan, het eerste cijfer de verdieping, en het tweede en derde cijfer het lokaal. Een voorbeeld : lokaal A204 bevindt zich op de tweede verdieping van het A-blok. In de klaslokalen wordt niet gegeten of gedronken. Wie een lokaal wil reserveren, bijvoorbeeld in de bibliotheek, vraagt dit tijdig via aan bij de dienst Roostering : [email protected] Vermeld daarbij duidelijk je naam, je opleiding en klasgroep, het moment waarop en de reden waarvoor je een lokaal wenst (dag, begin- en einduur), en de grootte van de groep waarvoor je het lokaal vraagt. 3.6 ICT Je vindt de dienst ICTS in lokaal B101, op de 1ste verdieping van blok B. Bij technische problemen met pc s, laptops en printers die eigendom zijn van de KHBO, kan je terecht aan de balie naast lokaal B101. Alle informatie en handleidingen vind je op en Op alle voor de studenten toegankelijke plaatsen binnen het campusgebouw kan draadloos worden gesurft. Op heel wat plaatsen is er stroomvoorziening voor laptops. 3.7 Kopiëren Op de campus zijn op 3 plaatsen kopiemachines ter beschikking : in het Atrium: 1 grootvolumeprinter op niveau 1 in de bibliotheek: op niveau D1 (D108: 1 grootvolumeprinter en 1 kleinere printer) en D2 (D204: 1 grootvolumeprinter en 1 kleinere printer) De grootvolumeprinters bieden ook de mogelijkheid om naar je eigen USB-stick te scannen en vanaf je USB-stick te printen, en je kan er ook klasdrukwerk op printen. 8 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

10 Vanop je laptop kan je ook draadloos printopdrachten naar de grootvolumeprinters sturen. Er kan enkel gekopieerd en gescand worden met kopiekaarten die in de Campusshop te koop zijn. Ze hebben een volume van 100, 300 of 500 kopies. Een kaart voor 100 kopies kost 5. Als het papier op is, meld je dit aan de Campusshop, eventueel aan de receptie of de balie van de bibliotheek. De medewerkers van de receptie of de bibliotheek roepen de medewerkers van de Campusshop op als deze gesloten is. Kleurkopies kun je laten maken in de Campusshop. 3.8 Multimedia Studenten kunnen multimedia ontlenen voor projecten, stageopdrachten, enz. via het ICTS-loket in lokaal B101. Aan hetzelfde loket kan je ook terecht met ICT-problemen in relatie tot de infrastructuur van de KHBO (niet voor herstellingen aan je persoonlijke laptop). Voor ondersteuning bij het werken met media kan je ook terecht bij de ICTOcoaches (lokaal B102). 3.9 Campusshop De Campusshop op het gelijkvloers rechtover blok B wordt uitgebaat door Acco. Hij is maandag tot vrijdag open : tussen 8 en 10 uur tussen en uur tussen en uur gesloten tijdens de schoolvakanties. In de Campusshop kun je terecht voor de aankoop van handboeken en syllabi, de tienrittenkaart van De Lijn, kopiekaarten, opleidingsgebonden materiaal (bijv. schorten, klompen, stagemappen ) en klein kantoormateriaal Werk- en zithoeken In het Atrium zijn er, gespreid over de verdiepingen, twaalf werk- en zithoeken met tafels voor de studenten, samen goed voor 200 zitplaatsen. Op al die plaatsen is er stroomvoorziening voor laptops Informatieberichten voor studenten Dringende boodschappen, onverwachte wijzigingen worden aangekondigd via monitoren in het Atrium Eten en drinken Onder de auditoria Montanus en Laurin bevindt zich de cafetaria met 500 zitplaatsen. 's Morgens is de cafetaria vanaf 8 uur open met een aanbod van koffiekoeken. In de loop van de voormiddag zijn er ook broodjes te koop. s Middags kan je er tot 14 uur terecht voor een ruim aanbod van onder meer een warme dagschotel, pasta, frietjes, snacks, broodjes, slaatjes en vegetarische schotels. (Deze openingsuren kunnen desgevallend aangepast worden in de loop van het jaar.) Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 9

11 Je kan er betalen met cash geld of Proton. Je kan je bankkaart trouwens steeds met Proton opladen bij de bankautomaat op onze campus. De catering is uitbesteed aan Sodexo. De prijzen zijn bijzonder studentvriendelijk. Ook wanneer de keuken niet open is, kan men in de cafetaria toch terecht bij de automaten met drank en versnaperingen. Ook in het Atrium (gelijkvloers) vind je zo'n automaten Vestiaire De niet-bewaakte vestiaire op het gelijkvloers is enkel bestemd voor de (externe) bezoekers van de auditoria Postvakjes docenten Alle individuele post voor docenten kan men kwijt in de postvakjes voor docenten op de gelijkvloerse verdieping van het Atrium Netheid Elke student is mee verantwoordelijk voor de onderwijsomgeving. Onder meer uit respect voor het onderhoudspersoneel wordt verwacht dat iedereen de lokalen, gangen en het sanitair net houdt en de tafels in de eetzaal, de cafetaria, het Atrium en de terrassen afruimt. We respecteren het selectief inzamelen van het afval. In geen enkel onderwijslokaal noch in de bibliotheek wordt er gegeten, gedronken of kauwgom gebruikt. Wie schade toebrengt aan meubilair en materiaal, zal deze moeten vergoeden. Wie een vals alarm veroorzaakt, betaalt een schadevergoeding. 4 Bibliotheek De bibliotheek telt ruim 300 werkplekken. Er zijn een 50 pc s (met internettoegang, Officetoepassingen en specifieke educatieve software) beschikbaar voor vrij gebruik door studenten die niet over een eigen laptop beschikken. Deze pc's zijn bestemd voor studiedoeleinden, niét voor spelletjes of het raadplegen van sociaalnetwerksites. Er zijn voldoende stroomaansluitingen voor laptops, en in de hele bibliotheek is er draadloos toegang tot het internet. De collectie is elektronisch beveiligd. Er zijn ook lokalen voor groepswerk, faciliteiten om te kopiëren en lamineren, en een zithoek waar binnen- en buitenlandse kranten en tijdschriften ter beschikking liggen. De lokalen voor groepswerk kunnen vooraf gereserveerd worden via de dienst Roostering en lokalenbeheer (via mail aanvragen bij [email protected]). De gebruikers moeten de studieatmosfeer respecteren: luidruchtige gesprekken en telefoneren zijn verboden. Zet je gsm in de bibliotheek minstens op "stil". De Libiscataloog kun je overal raadplegen, ook buiten de KHBO. De digitale bibliografische databanken kunnen geraadpleegd worden vanaf elke pc op de nieuwe campus en vanaf elke laptop die aangesloten is op een hotspot op de nieuwe campus. Voor een volledig overzicht, zie of het tabblad Bibliotheek op Toledo. 10 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

12 Studenten kunnen gratis boeken en eindwerken ontlenen voor een periode van 21 dagen. Deze periode kan tweemaal verlengd worden, eventueel ook via de webpagina van de bibliotheek. Naslagwerken kunnen niet ontleend worden. Ook vaktijdschriften moeten ter plaatse geraadpleegd worden. In alle opleidingen van het departement Gezondheidszorg is een opleidings voorzien dat studenten inleidt in het opzoeken en verwerken van wetenschappelijke literatuur en in het gebruik van de bibliotheek. De bibliothecarissen en de bibliotheekmedewerkers geven graag uitleg en ondersteuning. Openingstijden bibliotheek 31 augustus - 25 juni maandag, dinsdag, woensdag en donderdag: 8-19 uur vrijdag: 8-18 uur. Voor de studenten van het avondonderwijs worden uitsluitend op tijdige vraag van de betrokken docenten enkele avondopeningen (tot 21 uur) georganiseerd. Herfst-, krokus- en paasvakantie maandag - vrijdag: 9-17 uur Kerstvakantie en wettelijke feestdagen: gesloten Zomervakantie 27 juni - 8 juli en augustus: maandag - vrijdag: 9-17 uur 10 juli - 15 augustus: gesloten Verdere informatie over de bib vind je op 5 Inschrijven en studiegeld Een student schrijft zich bij voorkeur in voor het begin van het academiejaar en uiterlijk op 31 oktober voor een opleiding, en uiterlijk op 28 februari voor een opleidings dat pas start in het tweede semester. Alle informatie over inschrijven, toelatingsvoorwaarden, studiegelden en de vaststelling van het studieprogramma van de individuele student is opgenomen in het Onderwijs- en Examenreglement van de KHBO. Dat kan geraadpleegd worden op en gedownloaded van zowel de KHBO-website als Toledo. Een student kan slechts deelnemen aan de examens als hij het studiegeld en de verschuldigde studiekosten betaald heeft of daarover een regeling heeft getroffen met STUVO-KHBO. Zoniet worden de eventueel reeds behaalde resultaten als niet bestaande beschouwd en ontvangt de student geen creditbewijs voor de betrokken opleidingsonderdelen. Apart inschrijven voor de examens van de eerste en de tweede examenperiode is niet nodig, door zijn inschrijving voor het academiejaar wordt de student immers geacht deel te nemen aan alle examens van de eerste en tweede examenperiode. Voor alle examens van de derde examenperiode dient wel apart ingeschreven. Deze inschrijving is gratis maar moet wel uiterlijk op maandag 4 juli 2011 gebeuren. Wie dan niet ingeschreven is, kan niet deelnemen aan de examens van de derde examenperiode. Inschrijven gebeurt uitsluitend door het indienen van Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 11

13 het geëigende inschrijvingsformulier bij de Studentenadministratie, met aanduiding van alle opleidingsonderdelen en/of onderwijsleeractiviteiten waarover de student het examen in de derde examenperiode wenst af te leggen. Deze verplichting geldt ook voor elk opleidings of deel ervan waarvoor de student een tolerantie weigert en dus opnieuw het examen wenst af te leggen in de derde examenperiode, en voor elke onderwijsleeractiviteit waarvoor de student de overdracht van punten weigert en dus opnieuw het examen wenst af te leggen in de derde examenperiode. 6 Leerkrediet Elke student krijgt bij het begin van zijn studies in het hoger onderwijs in Vlaanderen een leerkrediet van 140 studiepunten toegewezen. Per studiepunt waarvoor hij een inschrijving neemt, gebruikt hij zijn leerkrediet, maar per geslaagd opleidings verdient hij leerkredietpunten terug. Wie de credits niet behaalt, verliest het overeenkomstig aantal leerkredietpunten. Wie op die manier zijn volledige leerkrediet opgebruikt heeft, loopt het risico dubbel studiegeld te moeten betalen en zelfs niet meer te mogen inschrijven. Op deze wijze wil de Vlaamse overheid de student meer verantwoordelijk maken voor zijn studiekeuze in het hoger onderwijs. Meer informatie over het leerkrediet vind je in de folder Leerkrediet die je kan downloaden van de KHBO-website : Je kunt steeds de stand van je eigen leerkrediet raadplegen via Je kunt voor bijkomende info over het leerkrediet ook steeds terecht bij departementaal studie- en trajectbegeleider mevr. Nancy Boucquez ([email protected]). Als je bij de studie- en trajectbegeleider langsgaat in verband met je geïndividualiseerd traject, zal die vragen naar de stand van je leerkrediet. Om die stand op te vragen (en te printen) heb je je identiteitskaart (met ingebouwde chip) nodig. 9 pc's in de bibliotheek op de KHBO Campus Brugge zijn uitgerust met een toetsenbord waarin een sleuf voor het lezen van je identiteitskaart voorzien is. 7 Studiepunten en credits 7.1 Opleidings en onderwijsleeractiviteit Een opleidings (OLOD) is een afgebakend geheel van onderwijs-, leer- en examenactiviteiten dat gericht is op het verwerven van welomschreven competenties inzake kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes. Een opleidings omvat minstens drie studiepunten. Een opleidings kan uit één of meer onderwijsleeractiviteiten (OLA's) of vakken samengesteld zijn. Een onderwijsleeractiviteit omvat één of meer gehele studiepunten. 7.2 Studiepunten en studiebelasting De studieomvang wordt uitgedrukt in studiepunten. Een studiepunt is de (internationaal aanvaarde) eenheid waarmee de omvang van onderwijs- en andere studieactiviteiten van een opleiding of opleidings wordt uitgedrukt. Een studiepunt stemt overeen met ten minste 25 en ten hoogste 30 uren studietijd. Indien een opleidings bijvoorbeeld een waarde van drie studiepunten krijgt, verwacht men dat de student op jaarbasis ongeveer 75 tot 90 uren besteedt aan de studie van dat opleidings. 12 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

14 Alle activiteiten worden meegeteld in de studiebelasting: studeren, lessen volgen, laboratoria bijwonen, werken maken en examens afleggen. De bacheloropleidingen van het departement Gezondheidzorg behelzen 180 studiepunten. Het modeltraject om het aan de opleiding verbonden diploma te behalen omvat drie opleidingsjaren. Per opleidingsfase worden minstens 54 en ten hoogste 66 studiepunten geprogrammeerd, dus gemiddeld 60 studiepunten. De totale studiebelasting per jaar bedraagt gemiddeld (25 à 30) x 60 = uren. Er kunnen ook studiepunten toegekend worden aan opleidingsonderdelen waarvoor geen contacturen bestaan (bijv. een eindwerk, seminaries, projecten... ). De waarderingscijfers of examenquoteringen worden afgeleid uit de studiepunten. Maar elk examen wordt wel op twintig punten gequoteerd. 7.3 Credits Een student die met goed gevolg examen aflegt over een opleidings, bewijst dat hij de competenties verbonden aan dat opleidings verworven heeft. Hij heeft niet alleen de competenties verworven, maar ook de studiepunten verbonden aan het betrokken opleidings. Deze verworven studiepunten noemt men 'credits'. Een credit geeft aan dat een student een deel van een opleiding reeds onder de knie heeft. Een credit wordt toegekend per opleidings. Als een student alle credits van een opleiding verzameld heeft, heeft hij recht op het diploma dat de opleiding bekroont. 8 Toleranties 8.1 Wanneer kan je gebruik maken van toleranties? Om voor een opleidings te slagen en er dus de credits voor te verwerven, moet je minstens 10 op 20 behalen. Wie voor het opleidings een 8 of een 9 behaalt, heeft de credits niet verworven. Maar dat onvoldoende resultaat kan getolereerd worden. Dat wil zeggen dat de student - onder bepaalde voorwaarden - niet verplicht wordt om dat opleidings te hernemen. Die voorwaarden zijn: Je hebt een studie-efficiëntie van minstens 50 %, m.a.w. je bent voor minstens de helft van de ingeschreven studiepunten geslaagd. Je neemt gedurende de hele opleiding slechts toleranties op voor maximaal 10% van het aantal studiepunten van je programma. Dat is voor de meeste studenten 18 studiepunten van de 180 in een bacheloropleiding. Eerstejaarsstudenten (en alle studenten die nog geen credits verwierven voor 60 studiepunten) mogen in dat jaar voor maximaal 12 studiepunten toleranties opnemen. Voor een aantal opleidingsonderdelen (zoals stage of eindwerk) kun je geen tolerantie opnemen. In de opleidingsgids staat vermeld welke opleidingsonderdelen dat zijn. Hou rekening met het volgende: Toleranties neem je altijd op het niveau van een opleidings op. Een opleidings van vier studiepunten is bijv. samengesteld uit twee onderwijsleeractiviteiten van twee studiepunten. Je haalt voor de ene onderwijsleeractiviteit een 6, voor de andere een 10. Het cijfer voor het volledige opleidings is een 8. Dat is een tolereerbaar cijfer. Je kunt die tolerantie dus opnemen ter waarde van vier studiepunten (als je aan de andere voorwaarden voldoet). Als je die tolerantie niet opneemt, zul je bij de tweede examenkans enkel de onderwijsleeractiviteit waar je de 6 op haalde moeten hernemen. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 13

15 Als je de credits verwerft voor een opleidings dat uit twee of meer onderwijsleeractiviteiten bestaat maar je haalt voor één van de onderwijsleeractiviteiten geen 10, dan hoef je geen toleranties op te nemen. Anderzijds kan je het examen over die onderwijsleeractiviteit niet hernemen omdat je reeds een credit behaalde. Dat je voor een opleidings geen credits verwerft, hoeft op zich niet erg te zijn. Bij voldoende credits behaal je immers je diploma. Wel is het mogelijk dat je die credits nodig hebt om een vrijstelling te verwerven in een vervolgopleiding. En je houdt er best rekening mee dat sommige werkgevers expliciet vragen naar je diplomasupplement, waarop alle resultaten van de opleidingsonderdelen en van de onderwijsleeractiviteiten worden weergegeven. Wil je dus liever niet hebben dat zwakke cijfers voor bepaalde opleidingsonderdelen op je diplomasupplement komen, dan is het aangewezen om het examen te hernemen. 8.2 Wat doe je als je tolereerbare cijfers hebt op het rapport van de EERSTE EXAMENPERIODE (januari)? Voorlopig niets. Als het gaat om een semestervak, dan zal je dat resultaat nog eens terugvinden op het rapport van de tweede examenperiode. Gaat het om een jaarvak, dat dus in het tweede semester nog verder loopt, dan moet je natuurlijk zo hard mogelijk werken om dat tekort op te halen. 8.3 Wat doe je als je tolereerbare cijfers hebt op het rapport van de TWEEDE EXAMENPERIODE (juni)? Je mag zelf beslissen of je die toleranties opneemt of niet. Heb je daarover twijfels, dan contacteer je het best de studie- en trajectbegeleider van Gezondheidszorg. Je schrijft je zo snel mogelijk maar uiterlijk op 4 juli 2011 in voor de tweede examenkans. Je deelt op dat moment mee welke opleidingsonderdelen of onderwijsleeractiviteiten je wilt hernemen. Bij het hernemen van examens geldt de regel dat het beste resultaat telt. Als je bijvoorbeeld een 8 herneemt en je behaalt bij je tweede examenkans een 7, dan blijft die 8 behouden! 8.4 Wat doe je als je tolereerbare cijfers hebt op het rapport van de DERDE EXAMENPERIODE (augustus/september)? Je mag zelf beslissen of je die toleranties opneemt of niet. Heb je daarover twijfels, dan contacteer je het best de studie- en trajectbegeleider. Je schrijft je in voor het volgende academiejaar liefst vόόr 15 september (maar uiterlijk op 31 oktober). Je contacteert de studie- en trajectbegeleider om je geïndividualiseerd traject (GIT) te laten vastleggen. Op dat moment blijkt dan definitief of je toleranties opneemt of dat je integendeel hebt beslist om die opleidingsonderdelen te hernemen. Uitzonderlijk kun je later die keuze herzien. Daarvoor moet je toelating vragen aan het departementshoofd. Bedenk wel dat deze mogelijkheid niet vanzelfsprekend is als dat opleidings ondertussen van inhoud wijzigde of niet meer bestaat 14 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

16 8.5 Wat doe je als je in de laatste examenperiode van je opleiding nog een nieuw tolereerbaar tekort zou hebben? Het kan gebeuren dat je tijdens de (normaal gesproken) laatste deliberatie van je opleiding nog een nieuwe tolereerbare 8 of 9 hebt behaald voor een opleidings uit je laatste semester of voor een dat een jaarvak was. Als je met dat nieuwe tolereerbare cijfer onder de grens van 10% tolereerbare studiepunten blijft (18 van 180 studiepunten in een bacheloropleiding), zou je toch al kunnen afstuderen. Maar misschien verkies je in zo n geval om in een volgende examenperiode dat opleidings toch te hernemen en je diploma toch wat uit te stellen. Via Toledo kun je voor elke examenperiode - voor de 1ste examenperiode is dat uiterlijk op 30 november, voor de 2de examenperiode uiterlijk op 30 april, en voor de 3de examenperiode uiterlijk op 10 juli - aangeven wat je keuze is in dat geval: je diploma toch behalen en de tolerantie inzetten of je diploma uitstellen en in een volgende examenperiode het opleidings hernemen. Let wel op: wie geen keuze maakt, wordt geacht automatisch te kiezen voor het diploma. Je kan niet aangeven dat je voor een bepaald opleidingsdeel de tolerantie niet wil opnemen (en dus gaat voor je diploma), maar voor het andere niet en dan liever je diploma uitstelt. 8.6 Nog vragen? Als je hierover nog vragen hebt, ga dan langs bij de studie- en trajectbegeleider van het departement Gezondheidszorg. 9 Geïndividualiseerd traject (GIT) Het zgn. modeltraject geeft aan hoe een student binnen de minimumduur van drie jaar het aan de opleiding verbonden bachelordiploma kan behalen. Daarbij zijn de studiepunten (en daaraan verbonden opleidingsonderdelen) gelijk verdeeld over de drie opleidingsfasen of -jaren. Studenten kunnen (of moeten soms) van dit modeltraject afwijken en een geïndividualiseerd traject (GIT) uitstippelen. Dit moet zo spoedig mogelijk aangevraagd worden bij de departementale studie- en trajectbegeleider (Stutra) en goedgekeurd worden door het departementshoofd. Wie een GIT wenst of het moet volgen, neemt bij het begin van het academiejaar contact op met studie- en trajectbegeleidster mevr. Nancy Boucquez ([email protected]). Zij geeft advies bij de samenstelling van het GIT, behandelt de aanvraag ervan en legt het voor goedkeuring voor aan het departementshoofd. Het bureau van de studie- en trajectbegeleiders bevindt zich op het gelijkvloers van de campus, in lokaal B 001. Bij de vaststelling van een geïndividualiseerd traject dient rekening gehouden met de zgn. volgtijdelijkheid. Het inschrijven voor een opleidings kan immers afhankelijk gesteld worden van het gevolgd hebben van en geslaagd zijn voor een ander opleidings, of van het tijdens hetzelfde academiejaar volgen van een ander opleidings. Of een opleidings onderworpen is aan de strenge, de soepele of de aangewezen volgtijdelijkheidsregels is terug te vinden in de vakfiche, die mee deel uitmaakt van de Opleidingsgids en op Toledo gepubliceerd is. Het departementshoofd kan in concrete gevallen toestaan dat van de volgtijdelijkheidsregel afgeweken wordt in het voordeel van de student. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 15

17 10 Organisatie van het academiejaar Een academiejaar bestaat uit twee semesters en start met (verplicht bij te wonen) introductiedagen voor alle studenten. Tijdens deze introductiedagen wordt de student vertrouwd gemaakt met de hogeschool, de campus, het departement Gezondheidszorg en zijn eigen opleiding, en leert hij zijn docenten kennen. Hetzij tijdens de introductiedagen hetzij in later voorziene, verplicht bij te wonen infosessies krijgt elke eerstejaarsstudent ook informatie over de informatie- en communicatietechnologie bij de KHBO, het gebruik van de bibliotheek, de werking van STUVO-KHBO (de studentenvoorzieningen van de KHBO), het Onderwijs- en examenreglement en het Leerkrediet. Het eerste semester wordt in januari afgesloten met de eerste examenperiode, die start meteen of enkele dagen na de kerstvakantie. Het tweede semester start na de eerste examenperiode en loopt tot na de tweede examenperiode in juni. De derde examenperiode vindt plaats in de tweede helft van augustus en begin september. 11 Lessenroosters De lessen- en lokaalroosters voor het hele semester kunnen per week geraadpleegd worden via het web op Ze kunnen ook uitgeprint worden: klikken op (wit) rooster > Bestand > Afdrukken > Opties > Alleen het gekozen frame. Lessenroosters zijn aan aanpassing onderhevig, de digitale lessenroosters worden daarom geregeld geupdated. Raadpleeg dus dagelijks de gepubliceerde lessenroosters. Wijzigingen op zeer korte termijn worden de studenten in de mate van het mogelijke per mail meegedeeld, of anders via de monitoren op de campus. 12 Informatie en afspraken via Toledo en Toledo is de elektronische leeromgeving van de KHBO en van bijna alle andere instellingen die deel uitmaken van de Associatie K.U.Leuven. Het is de digitale verzamelplaats van lesmateriaal, oefeningen, documentatie, informatie, testen, remediëring en dergelijke meer. Ook alle organisatorische informatie en alle instructies voor de studenten worden gepubliceerd via Toledo en zijn door hun publicatie op Toledo bindend voor alle betrokken studenten. Elke student dient dus zeer regelmatig Toledo (o.m. Toledo > Mijn Communities > Departementale administratie) te raadplegen. Heel wat - onder meer dringende - informatie wordt de studenten ook meegedeeld via e- mail. Ook deze mededelingen zijn bindend voor de student. Elke student moet daarom dagelijks zijn KHBO account raadplegen. Maak zeer geregeld je mailbox leeg, anders riskeer je door een overvolle mailbox belangrijke informatie niet te ontvangen. 16 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

18 13 Papers en opdrachten Papers en opdrachten - ook stage- en eindwerkopdrachten - moeten door de studenten stipt uitgevoerd resp. ingediend worden. Voor elk opleidings of onderwijsleeractiviteit van de opleiding kan de vakfiche in de Opleidingsgids aangeven dat de deelname aan het examen afhankelijk gesteld wordt van de tijdige indiening van (een) paper(s) of opdracht(en), welke modaliteiten (termijnen, einddata, weerslag van het niet naleven ervan op de evaluatie,...) daarbij gelden of waar deze modaliteiten op Toledo geraadpleegd kunnen worden. Door publicatie in de Opleidingsgids of op een andere plaats op Toledo waar de vakfiche in de Opleidingsgids naar verwijst, zijn deze modaliteiten bindend voor de student. Het laattijdig indienen van een paper of opdracht kan leiden tot het aftrekken van punten of, indien ook niet op aanmaningen ingegaan wordt, een nulscore. Het niet indienen van een paper of opdracht leidt tot de beoordeling "niet aangemeld/deelgenomen", want staat gelijk met een ongewettigde afwezigheid van de student voor het examen, waardoor de student dus een examenkans verliest. De student bewaart zelf een kopie van berichten, papers en opdrachten die hij digitaal doorgestuurd of ingeleverd heeft. Desgevallend moet hij een exemplaar op papier kunnen voorleggen. Het verdwijnen van (bijlagen bij) mails of andere informaticaproblemen is nooit een geldig argument om het ontbreken of de laattijdigheid of het niet inleveren van berichten, papers en opdrachten te verantwoorden. De student moet alle hem terugbezorgde papers en opdrachten bijhouden gedurende drie maanden na de derde examenperiode. In geval van betwisting moet de student alle relevante documenten bijhouden zolang de procedure loopt. 14 Aanwezigheidsplicht 14.1 Activiteiten met aanwezigheidsplicht Art. 162 van het Onderwijs- en examenreglement bepaalt dat de toegang tot een examen onderworpen kan zijn aan voorwaarden zoals een aanwezigheidsplicht met betrekking tot praktische onderdelen en voldoende deelname aan groepsverplichtingen. In de opleidingsgids wordt aangegeven voor welke opleidingsonderdelen de aanwezigheidsverplichting (permanente evaluatie) geldt en wat de weerslag van het niet naleven van deze voorwaarden op de examenbeoordeling is. De student die niet voldoet aan de gestelde voorwaarden krijgt voor het betrokken enkelvoudig opleidings of de betrokken onderwijsleeractiviteit van een samengesteld opleidings een nulscore of een "niet afgelegd" (= afwezig). De vakfiche van een opleidings kan bepalen dat ook het aantal toegelaten gewettigde afwezigheden beperkt wordt, en aangeven welke de gevolgen zijn wanneer niet aan de regel voldaan is. Ingeval het individueel traject van de student ertoe leidt dat twee vakken met 'permanente evaluatie' samenvallen, gelden volgende voorrangsregels : een praktijkvak heeft voorrang, tenzij het opleidingshoofd het anders bepaalt; en wanneer het gaat om twee praktijkvakken, heeft het vak waarvoor de student niet geslaagd is voorrang; waar mogelijk wordt hiermee rekening gehouden bij de vaststelling van de geïndividualiseerde trajecten. Indien een student niet voldoet aan deze regels, kan dit leiden tot een verminderde score, een nulscore of zelfs de vermelding "niet afgelegd". Indien een student bepaalde lessen niet kan bijwonen van een vak waarbij permanente evaluatie voorzien is, wordt waar nodig een vervangende opdracht voorzien. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 17

19 14.2 Stage De aanwezigheidsplicht geldt voor alle stage-activiteiten. Elke stagedag waarop de student afwezig was, moet ingehaald worden. In sommige opleidingen kan van deze regel afgeweken worden na afspraak met de stagecoördinator, althans voor zover de regelgeving dit toelaat Examens Een student die ongewettigd afwezig is voor een examen, verliest zijn examenkans Wettiging van afwezigheid De afwezigheid van de student voor een onderwijsactiviteit waarvoor een aanwezigheidsplicht geldt, kan enkel gewettigd worden wanneer de student de campus tijdig op de hoogte gebracht heeft van zijn ziekte of andere vorm van onvoorziene afwezigheid en hij zijn afwezigheid gestaafd heeft met een bewijs Melding De student moet het Studentensecretariaat dezelfde dag 's morgens vóór 9 uur telefonisch verwittigen. In geval van een meerdaagse afwezigheid moet dit gebeuren op de eerste dag van de afwezigheid. Bij elke afwezigheidsmelding vraagt het secretariaat aan de student of bepaalde docenten verwittigd moeten worden, inzonderheid in verband met afspraken die door de afwezigheid niet kunnen doorgaan. Bij stage moet de student ook de stageplaats zo spoedig mogelijk inlichten van de afwezigheid. Voor wat het verwittigen van de stagebegeleider betreft: zie het Stagevademecum. Ingeval de student langer dan één week afwezig zal zijn, verwittigt hij daarvan zelf via mail het opleidingshoofd Staving met bewijs De student moet de afwezigheid zo snel mogelijk staven met een bewijs, bijv. een medisch attest. Het origineel attest dient afgeleverd te worden aan het Studentensecretariaat ten laatste op de eerste dag bij terugkeer na afwezigheid. Bij langere afwezigheid moet het opgestuurd worden naar het Studentensecretariaat (Xaverianenstraat 10, 8200 Sint-Michiels). Een medisch attest waaruit blijkt dat de arts de student niet zelf onderzocht heeft of dat pas na de periode van afwezigheid uitgeschreven werd, is niet geldig. Ook gefaxte of ingescande attesten zijn niet geldig. Bij activiteiten met aanwezigheidsplicht : het bewijs (bijv. medisch attest) is vereist van zodra de student één dag afwezig is. 18 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

20 Bij stage : bij stage op de werkvloer: per academiejaar mag de student op stage één dag afwezig zijn zonder een medisch attest te moeten voorleggen; vanaf de tweede afwezigheid tijdens stage is wel een attest vanaf de eerste dag vereist; bij de andere activiteiten (bijv. stagevoorbereiding, terugkomdag, ) is het bewijs vereist vanaf de eerste dag afwezigheid. Bij examen : het bewijs is vereist vanaf de eerste dag afwezigheid van de student. 15 Stage De stagerichtlijnen en de bijbehorende documenten, zoals gepubliceerd op Toledo en/of de vakfiche, bevatten alle regels waar elke voor dit opleidings ingeschreven student zich stipt moet aan houden. Ze kunnen ook de sancties aangeven die van toepassing zijn bij het niet naleven van deze regels. Deze sancties worden strikt toegepast. Gelet op de verplichting om de voor Internationalisering opgenomen studiepunten in een apart opleidings af te zonderen, worden voor de betrokken studenten alle studiepunten klinisch onderwijs of stage gecatalogeerd als "internationale stage". De student kan slechts stage lopen wanneer hij beschikt over een geneeskundig attest, verstrekt door de argeidsgeneeskundige dienst van de KHBO. Vooraleer de student zijn eerste stageperiode aanvangt, moet hij daartoe onderzocht worden door de arbeidsgeneeskundige dienst Provikmo. Het is de verantwoordelijkheid van de student om voor dit onderzoek in te schrijven van zodra hij hiertoe uitgenodigd wordt en zich op het voorziene moment aan te melden voor het onderzoek. Doet hij dit niet, dan riskeert de student extra te moeten betalen voor de organisatie van een bijkomend onderzoek of voor de extra administratieve last. De student moet het geneeskundig attest steeds bij zich te hebben De student moet zich ook strikt houden aan de in het stagevademecum of andere op Toledo gepubliceerde documenten opgenomen bepalingen m.b.t. het geneeskundig onderzoek en het stagecontract. 16 Eindwerk Het Vademecum Eindwerk, de bijlagen ervan en de andere op Toledo gepubliceerde documenten en/of de vakfiche voor het opleidings Eindwerk bevatten alle regels waar elke voor dit opleidings ingeschreven student zich stipt moet aan houden. Ze geven desgevallend ook de sancties aan die van toepassing zijn bij het niet naleven van deze regels. Deze sancties worden strikt toegepast. De student is zelf verantwoordelijk voor het invullen van het begeleidingsdocument voor eindwerk en het ter ondertekening voorleggen ervan bij elk contactmoment met de interne stagebegeleider. Gedurende de opbouw van het eindwerk heeft de student minstens vier contacten met de interne promotor. De student neemt zelf het initiatief om die contacten aan te vragen. Het onderwerp van het eindwerk moet bekend en goedgekeurd zijn tegen 30 september Indien dat niet het geval is kan de verdediging niet doorgaan in de eerste examenperiode (jabuari/februari 2011) of tweede examenperiode (juni 2011) en Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 19

21 verliest de student een examenkans, behoudens een andersluidende beslissing van het departementshoofd. Een wijziging van promotor is slechts mogelijk wanneer daar een ernstige reden voor is en kan niet zonder voorafgaand akkoord van de interne promotor. Ingeval er een wijziging van promotor is, moet de student erop toezien dat de nieuwe promotor het eindwerkvademecum ontvangen heeft. Studenten die hun eindwerk in de eerste examenperiode van het academiejaar wensen te verdedigen (en op deze wijze ook na de eerste examenperiode kunnen afstuderen), moeten deze intentie uiterlijk op 8 november 2010 indienen bij het secretariaat. De beslissing om niet deel te nemen aan de eindwerkverdediging van de tweede examenperiode (juni 2011) wordt schriftelijk meegedeeld aan de eindwerkcoördinator en de promotoren, ten laatste 1 maand vóór de limietdatum waarop het eindwerk zou moeten worden ingediend. Het niet respecteren van deze limietdatum wordt aan het departementshofd gerapporteerd en kan leiden tot sancties. De namen van alle promotoren (intern en extern) worden op het titelblad vermeld. Enkel op expliciete vraag van de promotor moet zijn/haar naam weggelaten worden. Indien in dat geval de naam toch wordt vermeld (tegen de wil van de promotor), kan het eindwerk niet verdedigd worden en verliest de student zijn examenkans, behoudens een andersluidende beslissing van het departementshoofd. 17 Keuzepakket In het afstudeerjaar van de opleidingen Ergotherapie, Logopedie en Audiologie (afstudeerrichting Logopedie), Verpleegkunde, Voedings- en Dieetkunde en Vroedkunde volgen de studenten een Keuzepakket voor een gewicht van drie studiepunten. Voor de samenstelling en modaliteiten van dit Keuzepakket wordt verwezen naar de afzonderlijke Opleidingsgids Keuzepakket (eveneens op Toledo: Mijn Communities > Departementale administratie > Documenten > Opleidingsgidsen). Als vakfiche geldt de fiche in de Opleidingsgids Keuzepakket. 18 Examens Het Examenreglement (zie titel III van het Onderwijs- en Examenreglement) beschrijft uitgebreid alle modaliteiten van examens: examenperiodes, examenberaadslaging, vrijstellingen, overdrachten en toleranties, beoordeling van de stages en eindwerken. Ook de examenombudsfunctie tijdens de examens wordt beschreven. De namen van de examenombudsperso(o)n(en) voor het departement Gezondheidszorg worden meegedeeld op het examenrooster en in de examenrichtlijnen. De evaluatievorm en het evaluatiemoment zijn per opleidings of onderwijsleeractiviteit opgenomen in de Opleidingsgids. In onderling akkoord tussen de betrokken studenten en de docent en met het akkoord van het departementshoofd kan hiervan afgeweken worden. Ook in geval van overmacht kan afgeweken worden van de voorziene evaluatievorm en evaluatiemoment. In toepassing van artikel 103 van het Onderwijs- en Examenreglement van de KHBO schrijven de studenten uiterlijk op maandag 4 juli 2011 in voor de examens van de derde examenperiode. Zij dienen daartoe bij het secretariaat van de campus het geëigend inschrijvingsformulier in met aanduiding van alle opleidingsonderdelen en/of 20 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

22 onderwijsleeractiviteiten waarover zij het examen in de derde examenperiode wensen af te leggen. Een student die niet tijdig ingeschreven is, kan in de derde examenperiode het examen over de betreffende opleidingsonderdelen of onderwijsleeractiviteiten niet afleggen. Hetzelfde geldt voor elk opleidings of deel ervan waarvoor de student een tolerantie weigert en dus opnieuw het examen wenst af te leggen in de derde examenperiode, en voor elke onderwijsleeractiviteit waarvoor de student de overdracht van punten weigert en dus opnieuw het examen wenst af te leggen in de derde examenperiode. Vóór de start van elke examenperiode worden de examenrichtlijnen die in het departement Gezondheidszorg gelden voor de betreffende examenperiode, gepubliceerd op Toledo en via mail aan alle studenten meegedeeld. Deze examenrichtlijnen dienen integraal beschouwd als een aanvulling van deze opleidingsgids en zijn bindend voor de student. 19 Ombudsperso(o)n(en) Tijdens het academiejaar kunnen de studenten in eerste instantie bij het opleidingshoofd of jaar- of afstudeerrichtingcoördinator terecht met betrekking tot aspecten van de onderwijsverzorging. In tweede instantie kan het departementshoofd worden aangesproken. Tijdens de examenperiodes fungeert een examenombudspersoon die zo nodig bemiddelt tussen de examinator en de student. Waar nodig bemiddelt de examenombudspersoon over de datum, de plaats, de vormen en de voorwaarden waaronder een examen wordt afgelegd. De ombudspersoon woont ook de examencommissie bij, maar heeft er geen stemrecht. 20 Competenties De KHBO kiest voor competentiegericht onderwijs. Wat betekent dit? Hoeksteen van competentiegericht onderwijs is de koppeling van de opleiding aan opvattingen in het werkveld. Daarom legt een opleiding in samenspraak met het werkveld vast wat studenten zoal moeten kunnen wanneer ze afstuderen. Om dat zo volledig mogelijk in kaart te brengen, neemt de opleiding vaak als uitgangspunt dat beginnende beroepsbeoefenaars verschillende rollen hebben. Een voorbeeld: een logopedist is niet alleen een therapeut, maar heeft ook de rol van preventieadviseur, diagnosticus, teamlid, sociaal communicator (b.v. zeer communicatief zijn tegenover een cliënt), mentor van zijn eigen leerproces (b.v. zelfstandig zwakke punten bijwerken), innovator (b.v. nieuwe inzichten uitproberen) en praktijkbeheerder. Om nu bij elke rol aan te geven wat studenten precies moeten kunnen, kiest de opleiding ervoor om dit te beschrijven in termen van competenties. Dit betekent dat ze kennis, vaardigheden en attitudes niet apart opsomt, maar die als een geïntegreerd geheel beschouwt. Een voorbeeld: wie de theorie kent, maar niet vaardig is of geen goede beroepshouding heeft, vinden we niet competent. En ook wie vaardig is en een goede mentaliteit heeft, maar niet kan uitleggen waarom hij die dingen doet op die manier, is voor ons niet competent. Sommige competenties zijn zeer algemeen: studenten moeten bijvoorbeeld kritisch kunnen reflecteren of in team kunnen werken. Maar de opleiding bepaalt ook een beperkt aantal beroepsspecifieke competenties. Een voorbeeld van zulke beroepsspecifieke Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 21

23 competenties uit de opleiding Voedings- en Dieetkunde: de afgestudeerde kan een voedingsadvies of een dieetbehandeling opstellen, kan informatie over voeding en/of dieet verstekken aan de cliënt/patiënt, de afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met fysische, chemische, microbiologische en organoleptische methoden. De opleiding heeft haar competenties netjes opgelijst in een competentieprofiel, dat in het algemeen deel van iedere programmagids te vinden is. Zo n competentieprofiel mag je beschouwen als het visitekaartje van de opleiding, maar ook als het visitekaartje van elke student. Een student mag er immers zeker van zijn dat hij bij het afstuderen al die competenties in ruime mate heeft ontwikkeld. Ook het werkveld weet dat en verwacht dat! Alle docenten verbinden zich ertoe om elk vanuit zijn eigen opleidings mee te werken aan de ontwikkeling (en evaluatie) van die competenties. Ook dat is terug te vinden in de vakfiches die deel uitmaken van de opleidingsgids: bij ieder opleidings staat een verwijzing naar de competenties die daarin worden ontwikkeld (en geëvalueerd). Docenten die vanuit verschillende opleidingsonderdelen aan eenzelfde competentie werken, zorgen ervoor dat ze met elkaar goede afspraken maken. Op die manier ontwikkelen ze de competenties bij studenten zo efficiënt mogelijk. Aan competenties werken studenten vanaf het eerste jaar. Het is evenwel duidelijk dat competenties vaak pas in hun volle rijkdom aan bod komen in het tweede en in het derde jaar. Op dat moment nemen de stageopdrachten, de practica, de projecten en de scriptie een belangrijker plaats in en zijn de opleidingsonderdelen in het algemeen meer beroepsgericht. Bij het opstellen van evaluatiedocumenten voor stageopdrachten, practica, projecten, scriptie, etc. nemen de docenten in toenemende mate de competenties als uitgangspunt. Omdat competenties vrij algemene omschrijvingen zijn, werkt de opleiding die vaak verder uit in gedragsindicatoren : nauwkeurige beschrijvingen van gedrag dat de opleiding verwacht van de uitstromende student als antwoord op zorgvuldig geselecteerde, relevante problemen. Op die manier zorgt de opleiding ervoor dat de evaluatie transparant is voor alle betrokkenen. 21 Studenten 21.1 Studentenvertegenwoordiging Elke klas kiest in het begin van het jaar een klasverantwoordelijke. De klasverantwoordelijke is de vertegenwoordiger van de klas in de contacten met de directie en voor administratieve regelingen, zoals bijv. de aanpassing van het examenrooster of van het lessenrooster. Alle klasverantwoordelijken bespreken praktische zaken van algemeen belang met het departementshoofd en de campussecretaris in het Studentenforum, dat bijeenkomt naar gelang van de behoeften. Zoals voorzien in het Hogescholendecreet zijn de studenten vertegenwoordigd in verschillende medezeggenschapsorganen: Studentenraad, Academische Raad, Departementale Raad en STUVO-KHBO (Studentenvoorzieningen KHBO). Elk academiejaar worden voor deze raden verkiezingen georganiseerd. De Studentenraad verdedigt de belangen van de studenten en kan op eigen initiatief advies uitbrengen over alle aangelegenheden die studenten aanbelangen. Het hogeschoolbestuur moet de Studentenraad raadplegen voor de goedkeuring van bijv. 22 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

24 onderwijs- en examenreglement, studiegeld, initiatieven inzake studentenbegeleiding en de regels voor internationale studentenmobiliteiten. De verplichting voor het hogeschoolbestuur om de Studentenraad over al deze zaken te raadplegen geldt evenwel slechts wanneer minstens 10 % van de studenten aan de verkiezingen deelgenomen hebben. Enkel studenten kunnen deel uitmaken van Studentenraad. Ze bestaat uit minstens 8 leden. Zij organiseren in alle vrijheid de activiteiten van de Studentenraad en bepalen dus zelf het aantal vergaderingen. De Academische raad brengt op het niveau van de hogeschool - dus slechts één Academische Raad voor de hele KHBO - advies uit over alle onderwijsaangelegenheden die voor de hele hogeschool gelden. Belangrijke agendapunten zijn hier onder meer adviesverlening over het onderwijs- en examenreglement, het opstarten of afbouwen van opleidingen of afstudeerrichtingen. De studenten sturen 4 afgevaardigden naar de Academische Raad, waarin verder ook het hogeschoolbestuur en het personeel vertegenwoordigd zijn. Ze komt ca. 4 keer per jaar bijeen. Het Departement Gezondheidszorg heeft zijn eigen Departementale raad. Die is bevoegd om advies uit te brengen over alle onderwijskundige aangelegenheden binnen het departement, zoals bijv. de jaarlijkse goedkeuring van de opleidingsprogramma's. De studenten hebben recht op 4 zitjes in de Departementale Raad. Daarnaast zetelen in deze raad, die voorgezeten wordt door het departementshoofd, ook vertegenwoordigers van het onderwijzend personeel en het werkveld. De raad vergadert 2 tot 3 keer per jaar. Van een heel andere orde is de vzw STUVO-KHBO. Want hier gaat het niet om adviesverlening, maar om medebestuur. STUVO-KHBO staat in voor de studentenvoorzieningen en de sociale voorzieningen voor de studenten. De bestuursorganen van STUVO bestaan voor de helft uit vertegenwoordigers van het hogeschoolbestuur en voor de helft uit studenten. Dit betekent dat de studenten evenveel te zeggen hebben in de besteding van het STUVO-budget, het beleid en de hele manier van werken van STUVO als de hoge-schoolvertegenwoordigers. Dit is een hele directe vorm van studentenmedezeggenschap. De raad van bestuur komt ca. 5 à 6 keer per jaar samen Voorzieningen voor studenten De vzw STUVO-KHBO beheert de sociale toelagen die de Vlaamse overheid per student aan de hogeschool toekent. Het beheer gebeurt paritair door vertegenwoordigers van de hogeschool en daartoe verkozen studenten. De middelen moeten gebruikt worden voor studenten- of sociale voorzieningen. Concreet betekent dit dat een klas of een student bij Stuvo kan aankloppen voor: studiefinanciering; huisvesting en huurcontract; financiële hulp; persoonlijke moeilijkheden; tussenkomst in socio-culturele en sportieve activiteiten. De medewerkers van STUVO-KHBO zijn te vinden in Rijkenheem (Xaverianenstraat 3, 8200 Sint-Michiels), rechtover de KHBO Campus Brugge Voorzieningen voor studenten met een functiebeperking Het is een beleidsoptie van de hogeschool om elke student met een handicap of functiebeperking maximale individuele ondersteuning te geven. Individueel overleg is hiervoor noodzakelijk. De student neemt hiervoor contact op met studie- en trajectbegeleidster mevr. Nancy Boucquez ([email protected]). Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 23

25 Samenwerking met GON (Geïntegreerd onderwijs) is mogelijk. De KHBO Campus Brugge is goed toegankelijk, ook met rolstoel. De verdiepingen zijn bereikbaar met een lift. 22 Kwaliteitszorg De Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende staat in voor kwalitatief hoogstaand onderwijs in een klimaat dat gunstig is voor persoonlijke ontwikkeling, studie en groei naar het beroep. Kwaliteitszorg is een objectief van het beleid. Alle opleidingen en diensten worden geëvalueerd met interne en externe kwaliteitscontrole. Tevens worden geleidelijk en gradueel werkmethodes die de student activeren geïmplementeerd in het curriculum. Dit betekent dat er zich voor de student in het eerste jaar van een opleiding geen bruuske overgang van onderwijsmethodiek voordoet. Geleidelijk aan wordt de student vertrouwd gemaakt met vormen van begeleide zelfstudie, waarvan het aandeel dan in de verdere jaren wordt uitgebreid. Activerende werkvormen vormen een goede voorbereiding op het levenslang leren, een attitude die een must is voor al wie een beroep uitoefent. Sommige vakken die onder vernieuwende werkvormen worden aangeboden, krijgen in verhouding tot de andere vakken minder college-uren, maar méér toepassingen/begeleiding en zelfstandig werk. 23 Studiebegeleiding 23.1 Waarom studiebegeleiding? Studenten komen uit zeer verschillende vooropleidingen: secundair onderwijs (ASO, TSO) of ander hoger onderwijs. Maar bij de evaluatie kan uiteraard geen rekening gehouden worden met die verschillende oorsprong, elke student wordt dan op het vereiste niveau beoordeeld. Studenten uit het secundair onderwijs zijn veelal niet gewoon om grote hoeveelheden leerstof te verwerken. Een vak studeren dat gedurende 50 en meer uur per jaar gedoceerd wordt, vraagt een andere aanpak dan het verwerken van een vak met een beperktere leerstof. Soms is er onvoldoende voorkennis of basis van een bepaald vak. Zo heeft het bijv. weinig zin om zonder enige basiskennis van chemie onvoorbereid een richting aan te vatten met een groot pakket chemie. Het studeren met een handboek als leidraad is anders dan het studeren op eigen notities. Studenten hebben het vaak moeilijk het onderscheid te maken tussen essentie en bijzaken. Bijzaken worden meestal gemakkelijk geïntegreerd eenmaal een goed kader van de hoofdzaken verworven is. Studeren van de hoofdzaken is dus essentieel. Studeren is een actief gebeuren. Het volstaat met andere woorden niet om notities en cursussen te lezen en te begrijpen. Begrijpen blijft vanzelfsprekend een essentiële voorwaarde om verder te werken. Herkennen van de leerstof is dus niet voldoende; leerstof moet verwerkt en op een examen weergegeven of toegepast worden. Hinderpalen of moeilijkheden bij het studeren moeten tijdig herkend worden. Studiebegeleiding kan remediërend werken. Aarzel niet om ondersteuning te vragen. 24 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

26 Probeer vragen precies te formuleren. Vragen zoals: Wilt u dit hoofdstuk opnieuw uitleggen, ik begrijp er niets van? zijn zeer moeilijk te beantwoorden en leveren meestal weinig voordeel voor de student. Hoe beter de student zijn probleem kan formuleren, hoe efficiënter erop ingegaan kan worden. Studiebegeleiding heeft onder andere als opdracht om te helpen uitklaren waar het probleem, waar de knoop zit. Eenmaal een student kan formuleren wat hij niet begrijpt, ligt de oplossing dichterbij Onder welke vorm wordt studiebegeleiding aangeboden? Studiebegeleiding is een opdracht voor iedereen in de hogeschool en wordt onder verschillende vormen aangeboden. Praktijklessen worden in kleine groepen gegeven. In kleine groepen kennen de studenten elkaar beter en is de drempel lager om de lector aan te spreken. In kleinere klassengroepen kan er ook vlotter interactief les gegeven worden. Interactief betekent: in wisselwerking. Dit houdt in dat niet enkel de docent actief is. Ook de student speelt aandachtig mee. De docent merkt wat niet vlot begrepen wordt, de student kan makkelijker vragen stellen. Alle docenten zijn beschikbaar voor of na de lessen. Veel docenten maken uren vrij voor monitoraat. Monitoraat is nooit verplicht. Het aanbod komt van de hogeschool en van de docenten. Het initiatief tot deelname komt van de student. Soms spoort een docent de student aan om monitoraat te volgen. Tijdens de introductiedagen in september wordt de eerstejaarsstudenten het monitoraat voorgesteld dat hun aangeboden wordt: doel, vakken, tijdstip, manier van werken. De studenten krijgen voldoende kans om hierover vragen te stellen. Problemen bij het studeren kunnen ook op een ander vlak liggen. Sommige studenten worden geconfronteerd met faalangst. Het loopt goed behalve als er gepresteerd moet worden op een ondervraging of op het examen. Ook persoonlijke, financiële of familiale problemen kunnen zeer remmend werken op het studeren. Faalangst en problemen kunnen besproken worden indien gewenst. De opleidingshoofden en jaar- of afstudeerrichtingcoördinatoren, de studie- en trajectbegeleider en het departementshoofd zijn beschikbaar voor studenten met welke vragen of problemen dan ook. De dienst Studentenvoorzieningen (STUVO-KHBO) richt verschillende groepstrainingen in, bijv. in verband met faalangst, uitstellen en assertiviteit. Ook met financiële of persoonlijke problemen kan men terecht bij deze dienst. 24 Monitoraat 24.1 Wat is monitoraat? Het monitoraat is een gestructureerd aanbod van hulp bij het studeren in het algemeen of bij het studeren van een bepaald vak. Voor monitoraat wordt steeds een afspraak gemaakt met de docent. Het spreekt vanzelf dat gemaakte afspraken nagekomen worden. Individueel monitoraat: de student vraagt bijkomende hulp aan de docent. De ervaring leert dat de drempel om hulp te vragen en om toe te geven dat een bepaald vak of een deel van een vak niet goed begrepen wordt zeer hoog is. De aanzet kan gegeven worden door de docent zelf of door een minder goede score op een ondervraging of examen. Monitoraat in kleine groepen: gedurende het gehele jaar wordt in het lessenrooster een vast moment op maandagvoormiddag ingelast waarop monitoraat voor welbepaalde vakken wordt georganiseerd en aangeboden. De studenten kunnen zich telkens enkele dagen voordien voor zo n monitoraat inschrijven bij de docent die het vak geeft, en ad Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 25

27 valvas wordt dan de regeling meegedeeld: wat, waar, wanneer en bij wie, al naar gelang van het aantal inschrijvingen. De student is niet verplicht om dat te volgen, het is een kans die hem geboden wordt, hij kan monitoraat voor alle vakken volgen of enkel voor die vakken waar hij het nodig voor acht. Vooraf inschrijven is verplicht, en gebeurt steeds via een vast formulier dat men nauwkeurig invult en indient bij de docent van het vak. De planning met de monitoraten voor dit jaar vindt u hieronder. Andere vormen van monitoraat: na de examens in januari, juni en augustus wordt telkens een contactmoment studenten/docenten georganiseerd voor alle niet-geslaagde studenten, waar zij de kans krijgen om met de verschillende docenten hun examens te bespreken Wat kan er verwacht worden van het monitoraat? Monitoraat is een flexibel systeem. De interactie tussen docent en student kan maximaal geïndividualiseerd worden. De student kan uit het aanbod kiezen. De ervaring leert dat studenten op zeer verschillende wijze leren. Haalt de student meer voordeel uit zelfstudie? Uit monitoraat? Uit het maken van oefeningen? Enkele voorbeelden van wat een monitoraat kan bieden: het zoeken van de oorzaak van studieproblemen; het zoeken naar een eigen methode om leerstof te verwerken; het hernemen van een niet begrepen stuk leerstof; het leren onderscheiden van hoofdzaak en bijzaken. Het inpassen van delen in een groter verband; het leren leggen van verbanden tussen gelijkaardige stukken van de cursus; het helpen bij de opmaak van een studieplan; het evalueren van mislukkingen met eraan gekoppeld een strategie voor verbetering. 25 De opleiding Voedings- en Dieetkunde De opleiding tot Bachelor in de Voedings en Dieetkunde omvat 180 studiepunten. Het modeltraject om het aan de opleiding verbonden diploma te behalen omvat drie programmajaren. In de driejarige opleiding tot Bachelor Voedings en Dieetkunde worden degelijke en praktijkgerichte deskundigen gevormd voor zowel de preventieve als de curatieve gezondheidszorg en voor de voedingsnijverheid. De opleiding omvat daartoe twee grote studieobjecten: de mens en zijn voeding. De mens bestuderen we in al zijn levensfasen, in gezonde of zieke toestand, als individu of als groep, binnen een bepaald cultuurpatroon, met zijn voedingsgewoonten en zijn voedselnoden. Dit voedsel komt eveneens in vele facetten aan bod: de productie, de samenstelling, de sensorische eigenschappen, de bereiding en verwerking, de hygiëne, de bewaring. De cliënt/patiënt wil een lekkere en verantwoorde voeding of dieet. In het eerste studiejaar van het modeltraject vinden we wetenschappelijke en medische basisvakken naast voedingsleer, voedingsmiddelenleer, technologische processen in keuken en bedrijf. Na dit basisjaar komen in het tweede en derde studiejaar van het modeltraject de beroepsgerichte vakken aan bod. Dit omvat een pakket vakken omtrent de begeleiding en behandeling van de al dan niet zieke patiënt zowel op inhoudelijk als op communicatief en psychologisch vlak. In het derde studiejaar van het modeltraject wordt naast de lessen praktijkervaring opgedaan via stages in het werkveld en wordt een dieet of voedingsonderwerp praktijkgericht uitgediept in een eindwerk. 26 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

28 26 Opleidingshoofd Dhr. Bart Baekelandt is opleidingshoofd van de opleiding Voedings- en Dieetkunde. Hij werkt met het departementshoofd aan de concrete uitwerking van de opleiding (leerprogramma s, lessentabellen, organisatie van monitoraat, invoer van nieuwe opleidingsonderdelen, praktische organisatie, en andere). Het opleidingshoofd is een belangrijk contactpersoon voor de jaarverantwoordelijke en voor alle studenten. Hij combineert zijn coördinatieopdracht met een lesopdracht binnen de opleiding. 27 Peer assessment Voor de beoordeling van project- of groepswerk zal binnen de module: Project 1 (1 VED) en PGO (2 VED) gewerkt worden met peer assessment. Peer assessment houdt in dat studenten zichzelf en elkaars werk gaan beoordelen. De basisidee achter peer assessment is dat net als collega s in het beroepsleven ook studenten onderling veel invloed hebben op elkaars ontwikkeling en dat het onderwijs daar meer gebruik van zou kunnen maken. De docent is niet de enige van wie studenten leren, studenten kunnen veel inspiratie opdoen bij hun medestudenten en elkaar verder brengen. Peer assessment is een manier om daar meer vaart achter te zetten. Wat het concreet betekent om kwaliteit te leveren leer je vooral door grondig en goed doordacht commentaar te krijgen op je eigen prestaties, maar ook door zelf aan de hand van duidelijke criteria, het werk van medestudenten te beoordelen. Het systeem van peer assessment dat wij gebruiken werd ontwikkeld door Professor Dochy uit Leuven. De student beoordeelt zichzelf en zijn medestudenten op 7 criteria: (1) de student denkt actief en constructief mee aan de analyse van de opdracht (denken en redeneren); (2) de student reikt oplossingen aan voor de opdracht (informatie verwerven en verwerken); (3) de student levert een feitelijke bijdrage aan de inbreng van opzoekwerk, de uitvoering van taken (inzet); (4) de student kan zijn opzoekingen en/of opdrachten duidelijk uitleggen aan de andere leden van de groep (communicatie); (5) de student is bereid om met anderen samen te werken op een constructieve wijze (samenwerking); (6) de student is stipt bij het afleveren van taken afgesproken binnen de groep (stiptheid). (7) de student is bereid zich te verdiepen in alle aspecten van de opdracht (levenslang leren). Voor elk van deze 7 criteria kan een score toegekend worden, gaan van 1 tot 3. Waarderingscijfer: Cijfer Omschrijving 3 beter dan het gemiddelde van de groep 2 het gemiddelde van de groep 1 minder dan het gemiddelde van de groep 0 geen hulp voor de groep 1 hinder voor de groep De docent zal vervolgens de cijfers invoeren in een rekenprogramma, dat dan voor elke student de PA factor (peer assessment factor) bepaalt. Op basis van de PA factor zal het groepscijfer van het projectwerk dan worden omgerekend naar een individueel eindcijfer. Om manipulatie van de resultaten te voorkomen, zijn bij de berekeningen veiligheidskleppen ingebouwd. Scores die sterk afwijken van het gemiddelde, worden automatisch verwijderd. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 27

29 28 Stage Stage vormt een bijzonder in de opleiding tot bachelor in de Voedings- en dieetkunde. De student volgt in totaal 20 weken stage: 2 weken grootkeukenstage in 2 VED en in 3VED 18 weken paramedische, bedrijfs- en eindwerkstage. Door middel van de stage integreren studenten wat ze via hoorcolleges, werkcolleges, practica, projecten en zelfstudie hebben geleerd. Ze ontwikkelen er competenties die noodzakelijk zijn om het beroep te kunnen starten. Het leerproces van de student wordt begeleid door: - de stagecoördinator: de eindverantwoordelijke binnen de opleiding voor de stage - de stagebegeleider: de verantwoordelijke begeleider vanuit de hogeschool voor die bepaalde student op die bepaalde stageplaats - de stagementor/praktijkbegeleider: de beroepskracht op de dienst stageplaats die verantwoordelijk is voor de begeleiding van stagiairs. Het leerproces van de studenten begeleiden heeft verschillende aspecten, namelijk voorbereiding, begeleiding, evaluatie Voorbereiding Doelstellingen, stageopdrachten en evaluatieprocedures worden uitgebreid in een stagehandleiding beschreven en samen met de evaluatiedocumenten beschikbaar gesteld voor stageplaatsen, stagebegeleiders (hogeschool) en studenten (Toledo). De stagecoördinator geeft een introductie vóór de stage: eind december in 2VED en midden januari voor 3VED Begeleiding Stagebegeleiding op de werkvloer gebeurt dagelijks door één of meerdere praktijkbegeleider(s). De intensiteit van de begeleiding is afgestemd op de mogelijkheden van de student en op de plaats van de stage in het opleidingstraject. Daarnaast vindt de opleiding het zeer belangrijk dat een stagebegeleider van de hogeschool de stageplaats bezoekt. Voor de paramedische stages worden 3 terugkomdagen voor de studenten georganiseerd. Er wordt verwacht dat ze minstens 2 terugkomdagen meemaken Evaluatie De evaluatieprocedure en criteria werden vooraf vastgelegd en aan de praktijkbegeleider, de stagebegeleider en de student meegedeeld. Op het einde van elke stageperiode (grootkeuken-, eindwerk-, bedrijfs- en paramedische stage) is er een evaluatiegesprek met de praktijkbegeleider en stagebegeleider. Als leidraad voor het gesprek wordt een evaluatieformulier gevolgd. Het eindcijfer is geen optelling van verschillende deelaspecten van de stage, maar moet toch voldoende transparant zijn voor de student. De stagebegeleider is verantwoordelijk voor de eindbeoordeling van een stageperiode. De student bereidt zich op het gesprek voor door middel van een geschreven zelfevaluatie. 28 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

30 4 Competentieprofiel Algemene Competenties omschrijving 1 Denk- en redeneervaardigheid: beroepsspecifiek kunnen redeneren 2 Informatie verwerven en verwerken: beroepsspecifieke informatie zelfstandig en kritisch kunnen verwerven en verwerken 3 Kritisch reflecteren: kritisch kunnen reflecteren op het beroepsspecifieke functioneren 4 Projectmatig en methodisch handelen in functie van creatieve kennisontwikkeling: geconfronteerd met nieuwe beroepsspecifieke problemen door combinatie van bestaande oplossingen planmatig een eigen oplossing kunnen genereren/tot stand brengen of op externe deskundigheid een beroep kunnen/willen doen 5 Leiding geven: courante leidinggevende taken kunnen uitvoeren competenties 1 De afgestudeerde kan zelfstandig en in overeenstemming met beroepsspecifieke inzichten, ervaringen, bevindingen en geplogenheden een kwaliteitsvolle redenering opbouwen 2 De afgestudeerde kan beroepsspecifieke informatie terugvinden en opzoeken, kan beroepsspecifieke informatie analyseren, kan in beroepsspecifieke bronnen het belang van informatie-elementen bepalen en synthetiseren en kan beroepsspecifieke informatie verwerven zodat het voor eigen toekomstig gebruik beschikbaar is 3.1 De afgestudeerde kan het eigen functioneren evalueren, er positieve en negatieve kanten in identificeren en leerpunten formuleren. De kritische reflectie impliceert een constructieve redenering die tot het bijsturen van het handelen kan leiden 3.2 De afgestudeerde kan de praktische grenzen van beroepsspecifieke inzichten en gebruiken vatten en is bereid om alternatieve werkwijzen in overweging te nemen 4 De afgestudeerde kan een voor hem/haar nieuw (niet eerder behandeld) probleem analyseren, het relateren aan reeds gekende en opgeloste problemen of een creatieve oplossing genereren. Bij eventuele moeilijkheden wordt gericht naar hulp gevraagd 5 De afgestudeerde kan een werkplanning opmaken, een vergadering leiden en doelgericht werken bij anderen bevorderen 6 Beschikken over het vermogen tot communiceren van informatie, ideeën, problemen en oplossingen, 6.1 De afgestudeerde kan schriftelijk en mondeling de eigen aanpak verantwoorden zowel aan specialisten als aan leken: in het Nederlands mondeling en schriftelijk over beroepsspecifieke onderwerpen kunnen communiceren met vertegenwoordigers van het 6.2 De afgestudeerde kan op een eenvoudige wijze de basisprincipes of de gevolgde werkmethode toelichten zowel schriftelijk als mondeling eigen beroepenveld en met vertegenwoordigers van andere beroepenvelden 7 Een ingesteldheid tot levenslang leren hebben: inzicht hebben in de beperktheden van de eigen beroepsspecifieke competenties en de bereidheid om deze via het volgen van opleiding weg te werken 7.1 De afgestudeerde kan op basis van een kritische reflectie op het eigen functioneren leerpunten identificeren en op zoek gaan naar wegen om de vastgestelde punten weg te werken 7.2 De afgestudeerde is bereid om de eigen competenties door zelfstudie en deskundigheidsontwikkeling te verdiepen of te verbreden Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 29

31 Algemene Beroepsgerichte Competenties omschrijving 8 Teamgericht kunnen werken: met anderen in een internationale, multiculturele en/of multidisciplinaire beroepsomgeving kunnen samenwerken 9 Oplossingsgericht kunnen werken in de zin van het zelfstandig kunnen definiëren en analyseren van complexe probleem-situaties in de beroepspraktijk en het kunnen ontwikkelen en toepassen van zinvolle oplossingsstrategieën: beroeps-specifieke inzichten kunnen gebruiken bij het planmatig oplossen van een grote variëteit aan authentieke (en dus complexe) professionele problemen/het uitvoeren van uiteenlopende en authentieke beroepsopdrachten in overeenstemming met beroepsspecifieke vereisten 10 Besef hebben van maatschappelijke verantwoordelijkheid samenhangend met de beroepspraktijk. Begrip en betrokkenheid hebben ontwikkeld m.b.t. ethische, normatieve en maatschappelijke vragen samenhangend met de toepassing van beroepsspecifieke inzichten en gebruiken competenties 8 De afgestudeerde kan in een multidisciplinair team een eigen constructieve inbreng hebben en kan met respect voor de inbreng van de anderen in het team constructieve oplossingen voorstellen 9 De afgestudeerde kan een breed gamma aan concrete beroepsspecifieke problemen oplossen. De afgestudeerde analyseert hierbij methodisch de situatie en integreert (desgevallend interdisciplinair) inzichten om tot een passende oplossing te komen 10.1 De afgestudeerde kan, geconfronteerd met een ethische, normatieve of maatschappelijke vraag, een beredeneerd standpunt innemen 10.2 De afgestudeerde is aantoonbaar gevoelig voor het bestaan van ethische, normatieve en maatschappelijke vragen in concrete beroepssituaties 30 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

32 Beroepsspecifieke Competenties Omschrijving/rol competenties 11 Beschikken over beroepsspecifieke competenties 11 De afgestudeerde kan volwaardig, zelfstandig en conform het beroepsprofiel functioneren op het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar 12 De afgestudeerde kan taken uitvoeren als diëtist vanuit de vereiste beroepshouding, neergeschreven in de ethische code (BVD, Mededelingen 10e jaargang nr 4, aug-sept 1984) 12 De afgestudeerde kan taken uitvoeren als diëtist vanuit de vereiste beroepshouding, neergeschreven in de ethische code (BVD, Mededelingen 10e jaargang nr 4, aug-sept 1984) Verlener van voedings- en dieetkundige zorg 13.1 De afgestudeerde kan de wetenschappelijke 13 De kennis van voedings- en dieetleer, van levensmiddelentechnologie en van beheer kunnen toepassen om de gezondheid te helpen bevorderen, behouden of herstellen inzichten in het menselijk functioneren toepassen in voedings- en dieetadviezen 13.2 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding 13.3 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet 13.4 De afgestudeerde kan de resultaten van wetenschappelijk onderzoek vertalen naar voedings- en dieetadviezen 13.5 De afgestudeerde kan de verwijzing van de arts beoordelen en interpreteren 13.6 De afgestudeerde kan specifiek antropometrisch voedings- en diëtetisch onderzoek uitvoeren 13.7 De afgestudeerde kan onderzoeksgegevens interpreteren en het probleem tov de cliënt/patiënt formuleren 13.8 De afgestudeerde kan een voedingsadvies of een dieetbehandeling opstellen 13.9 De afgestudeerde kan informatie over voeding en /of dieet verstrekken aan de cliënt/patiënt De afgestudeerde kan de cliënt/patiënt opvolgen en bijsturen tijdens de dieetbehandeling en deze afsluiten De afgestudeerde kan schriftelijk of mondeling rapporteren aan de verwijzer De afgestudeerde kan patiënt/cliënt-gegevens registreren in een dossier De afgestudeerde kan een voedingsdienst coördineren en beheren m.b.t. het hele proces van de maaltijdvoorziening, zowel voor wat betreft de gezondheidsaspecten als de bedrijfskundige aspecten De afgestudeerde kan een kwaliteitssysteem ontwikkelen 14 Informatieverstrekker 14.1 De afgestudeerde kan materiaal en Wetenschappelijke informatie over voeding kunnen vertalen in voedings-adviezen, gezondheidsopvoeding en voedingsvoorlichting programma s opstellen, evalueren en bijsturen voor het geven van voorlichting. Hij kan deze gegevens ook rapporteren aan leken en (para)medici 14.2 De afgestudeerde kan voorlichting en praktische demonstraties geven over voeding aan groepen 15 Adviesverlener van commerciële producten 15 De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten In staat zijn om commerciële producten te beoordelen en aan te wenden in recepten en menu s evalueren en verantwoord inschakelen Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 31

33 16 17 Productontwikkelaar 16 De afgestudeerde kan de kwaliteit van de De kennis van de humane voeding kunnen combineren met de technologische kennis van voedsel, om zo mee te werken aan onderzoek en ontwikkeling van voedselproducten voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling en organoleptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem Mentor van het eigen leerproces 17.1 De afgestudeerde kan het eigen fuctioneren De snelle evolutie in zowel de voedingstechnologie als de klinische context kunnen opvolgen en in een kritische geest kunnen analyseren, om op basis van deze analyse de verstrekte voorlichting en adviezen continu bij te sturen adequaat evalueren en daaruit leerpunten formuleren 17.2 De afgestudeerde toont een actieve houding voor beroepsvernieuwing en levenslang leren Uitvoerder van analysen - kwaliteitsbewaker 18.1 De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren 18 Beschikken over de nodige laboratoriumvaardigheden om de veiligheid, de hygiëne en de kwaliteit van voedsel te helpen bewaken 18.2 met fysische, chemische, microbiologische en organoleptische methoden De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen berekenen, beoordelen en rapporteren 18.3 De afgestudeerde kan een documentatiesysteem rond veiligheid en hygiëne opstellen, beheren, uitvoeren 19 Medewerker aan onderzoek 19 De afgestudeerde kan (toegepast) Kunnen meewerken aan toegepast onderzoek in verband met voeding wetenschappelijk onderzoek helpen opzetten, uitvoeren en rapporteren 32 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

34 5 Opleidingsprogramma eerste opleidingsfase Opleidingsonderdelen SP T (CO/TB) P ZW TOT VED-6802.E0-s1 1. Voedingsleer VED-6803.S3-j1 2. Voedingsmiddelenleer 4 0 VED-6804.O1-s1 2.1 Inleiding voedingsmiddelenleer [1] VED-6805.O2-s1 2.2 Warenwetgeving [1] VED-6806.O3-s2 2.3 Toegepaste [2] voedingsmiddelenleer VED-6204.S2-s1 3. Gezondheidsbevordering 3 0 VED.5002.O1-s1 3.1 Sociale vaardigheden 1 [1] VED-6204.O2-s1 3.2 Gezondheidsbevordering [2] VED-9802.E0-j1 4. Project VED-6837.E0-s2 5. Lifestyle: energie, voeding en lichaam VED-6838.E0-j1 6. Keukentechnologie en practicum voedselbereiding VED-5505.E0-s2 7. Psychologie van het eetgedrag VED-3403.E0-j1 8. Informatie- en communicatietechnologie VED-6121.S2-s1 9. Biologie 4 0 VED-3128.O1-s1 9.1 Biomoleculen [1] VED-6121.O2-s1 9.2 Celbiologie [3] VED-6003.S2-j1 10. Systeemfysiologie 5 0 VED-6004.O1-s Systeemfysiologie 1 [2] VED-6005.O2-s Systeemfysiologie 2 [3] VED-6006.E0-s2 11. Anatomie/fysiologie maagdarmkanaal, lever, nieren VED-3008.S2-j1 12. Microbiologie VED-3009-O1-s Algemene microbiologie [2] VED-3010.O2-s Labo microbiologie 1 [2] VED-6808.S4-j1 13. Proceskundige aspecten van 5 0 voeding VED-3204.O1-s Fysica [2] VED-3205.O2-s Labo fysica [1] VED-3705.O3-s Wiskunde [1] VED-3706.O4-s Beschrijvende statistiek [1] VED-3119.S3-j1 14. Chemie 6 0 VED-3120.O1-s Algemene chemie [2] VED-3126.O2-j Bio-organische chemie [2] VED-3123.O3-s Analytische chemie [2] VED-3133.S3-j1 15. Labo chemie 6 0 VED-3121.O1-s Labo algemene chemie [2] VED-3127.O2-s Labo bio-organische chemie [2] VED-3124.O3-s Labo analytische chemie [2] Totalen Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 33

35 6 Opleidingsonderdelen eerste opleidingsfase 6.1 Voedingsleer Voedingsmiddelenleer Inleiding voedingsmiddelenleer Warenwetgeving Toegepaste voedingsmiddelenleer Gezondheidsbevordering Sociale vaardigheden Gezondheidsbevordering Project Lifestyle : energie, voeding en lichaam Keukentechnologie en practicum voedselbereiding Psychologie van het eetgedrag Informatie- en communicatietechnologie Biologie Biomoleculen Celbiologie Systeemfysiologie Systeemfysiologie Systeemfysiologie Anatomie/fysiologie maagdarmkanaal, lever, nieren Microbiologie Algemene microbiologie Labo microbiologie Proceskundige aspecten van voeding Fysica Labo Fysica Wiskunde Beschrijvende statistiek Chemie Algemene chemie Bio-organische chemie Analytische chemie Labo chemie Labo algemene chemie Labo bio-organische chemie Labo analytische chemie Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

36 6.1 Voedingsleer Code VED-6802.E0-s1 Opleiding Bachelor in de voedings- en dieetkunde Opleidingsfase 1 Semester 1 Studiepunten 4 Contacturen Theorie: 36 Titularis Docent(en) Kristin De Buyser Onderwijstaal Nederlands Niveau Inleidend Type Verplicht opleidings Volgtijdelijkheid Er is voor dit opleidings geen specifieke volgtijdelijkheid vastgelegd. Tolerantie Dit opleidings is tolereerbaar. Examencontract Mogelijk C O M P E T E N T I E S 13.1 De afgestudeerde kan de wetenschappelijke inzichten in het menselijk functioneren toepassen in voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet De afgestudeerde kan een voedingsadvies of dieetbehandeling opstellen. 16. De afgestudeerde kan de kwaliteit van de voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling, organoleptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem. D O E L E N - De student berekent de nodige energie en voedingsstoffen voor een gezonde voeding voor een volwassene. - De student omschrijft de voedingsstoffen, die in de voeding van de gezonde volwassene moeten aanwezig zijn, naar hun functies, bronnen in de voeding, aanbevelingen voor de mens en problemen bij te grote of te lage inname. - De student motiveert het belang van een gezonde voeding. - De student legt een gezonde voeding (kwalitatief en kwantitatief) uit aan de hand van de actieve voedingsdriehoek. - De student stelt gezonde dag- en weekmenu s samen. - De student berekent de voedende waarde van recepten, menu s. - De student beoordeelt kritisch voedingen van gezonde volwassenen (vanuit de resultaten van voedingsanamneses) en geeft adviezen ter verbetering. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 35

37 I N H O U D In voedingsleer wordt nagegaan en berekend hoeveel energie en voedingsstoffen een gezonde volwassene dagelijks nodig heeft. Van de belangrijke voedingsstoffen worden de functies voor de mens, de behoefte, de bronnen in de voeding, problemen bij een te hoge of een te lage inname toegelicht. Vanuit deze theoretische aanbevelingen wordt gekeken naar de invulling met concrete voedingsmiddelen. De gezonde voeding wordt besproken aan de hand van de actieve voedingsdriehoek. Zo leert de student een gezonde voeding samenstellen: dag- en weekmenu s worden opgesteld en de voedende waarde wordt berekend. Vanuit de resultaten van voedingsanamneses wordt een link gelegd met het voedingspatroon en de eventuele wenselijke aanpassingen. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco De Buyser, K. (2010). Voedingsleer (niet-gepubliceerde Syllabus x syllabus). Brugge: KHBO. Stegeman, N.E.(2007). Voeding bij gezondheid en ziekte (5 e Boek X druk). Groningen Houten: Wolters-Noordhoff. Belgische Voedingsmiddelentabel. Nubel vzw,brussel, Boek (x) Nationale Raad voor de Voeding. Voedingsaanbevelingen voor Toledo België Tandvriendelijk voedingsadvies, Toledo Powerpointpresentaties Toledo Rekentoestel Vakmateriaal Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100% 0 % 10% 80% 10% Permanente evaluatie (*) Schriftelijk examen Individuele opdracht 36 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

38 Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N (*) Aangekondigde schriftelijke toets in het eerste semester; onwettige afwezigheid leidt tot een nul-score op de toets; bij gewettigde afwezigheid wordt de 0% permanente evaluatie, 90% schriftelijk examen en 10% individuele opdracht. - Deadline en sanctie voor individuele opdracht: zie Toledo Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 37

39 6.2 Voedingsmiddelenleer Code Opleiding Opleidingsfase 1 Semester 1+2 Studiepunten 4 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6803.S3-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 1e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Microbiologie 1 Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk Inleiding voedingsmiddelenleer Code VED-6804.O1-s1 Semester 1 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 9u Titularis Docent Kristin De Buyser Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 15. De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen. 16. De afgestudeerde kan de kwaliteit van de voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling, organoleptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem. 38 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

40 D O E L E N - De student beoordeelt een etiket van een willekeurig voedingsmiddel op vlak van wetgeving, claims, logo s, ). - De student kent de wetgeving en mogelijkheden ivm etikettering. - De student ontleedt het risico van een concreet probleem met de veiligheid van voeding aan de hand van een schema (risicoperceptie, risicoanalyse, risicocommunicatie). De student herkent hierbij de invloed van de media. - De student antwoordt op kritische vragen of vooroordelen van consumenten en dit op vlak van additieven, contaminanten, biologische voeding, genetisch gemanipuleerde voeding met wetenschappelijke argumenten. - De student beoordeelt smeer- en bereidingsvetten op hun voedende waarde. I N H O U D De eisen die wettelijk gesteld worden aan het etiket van een voedingsmiddel samen met andere vermeldingen, bepalingen worden besproken aan de hand van concrete voorbeelden. Er wordt nagegaan hoe de consument een probleem in verband met voedselveiligheid waarneemt en interpreteert. Van daaruit wordt aan de hand van een schema de risicoanalyse en risicocommunicatie besproken. Er wordt gezocht naar wetenschappelijke argumenten om te antwoorden op vragen van consumenten en dit op vlak van additieven, contaminanten en andere actuele problemen in verband met voedselveiligheid. Aan de hand van criteria voor een gezond bereidings- en smeervet worden verpakkingen beoordeeld. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco De Buyser, K. (2010). Voedingsmiddelenleer (nietgepubliceerde Boek X syllabus). Brugge: KHBO Belgische Voedingsmiddelentabel. Nubel vzw,brussel, Boek (x) Powerpointpresentaties Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 39

41 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 100% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 40 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

42 6.2.2 Warenwetgeving Code VED-6805.O2-s1 Semester 1 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 12u Titularis Docent Bart Baekelandt Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S De afgestudeerde kan een kwaliteitssysteem ontwikkelen 16. De afgestudeerde kan de kwaliteit van voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling en organoleptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem De afgestudeerde kan een documentatiesysteem rond veiligheid en hygiëne opstellen, beheren, uitvoeren. D O E LEN De student: - kent de literatuurbronnen en instanties waar de nationale en Europese regelgeving omtrent voedingsmiddelen kan gevonden worden; - kan deze bronnen opzoeken, interpreteren en toepassen; - geeft blijk van interesse (via het volgen van de actualiteit) voor recente ontwikkelingen rond de warenwetgeving; I N H O U D Een aantal van de belangrijkste wetteksten uit de warenwetgeving worden bestudeerd. De student leert de taal van de wetgever te begrijpen en juist te interpreteren, en zal gaandeweg een aantal inhouden als parate kennis verwerven. Volgende thema s uit de Belgische en Europese warenwetgeving komen aan bod: - basisteksten (oa. autocontrole, traceerbaarheid, FAVV); - etikettering; - hygiëne (HACCP); - dieetvoedingsmiddelen; - nutriënten; O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 41

43 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Baekelandt, B. (2010). Warenwetgeving 1 (niet-gepubliceerde Syllabus x syllabus). Brugge: KHBO. Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % evaluatie-methode 100% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Het schriftelijk examen bestaat volledig uit meerkeuzevragen en is volledig open boek. 42 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

44 6.2.3 Toegepaste voedingsmiddelenleer Code VED-6806.O3-s2 Semester 2 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 14u Titularis Docent Bart Baekelandt en Kristin De Buyser Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 14.2 De afgestudeerde kan voorlichting en praktische demonstraties geven over voeding aan groepen. 15. De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen. 16. De afgestudeerde kan de kwaliteit van voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling en organoleptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem. D O E L E N - De student kan uitleg geven over de verschillende voedingsmiddelen naar voedende waarde, samenstelling, wetgeving, voedselveiligheid en levensmiddelenmicrobiologie. I N H O U D Aan de hand van vragen, opdrachten, invulteksten in verband met voedingsmiddelenleer, warenwetgeving, microbiologie brengen de studenten, ingedeeld in groepjes een klassikale presentatie van groepen voedingsmiddelen. De verschillende groepen van voedingsmiddelen komen aan bod: aardappelen, graanproducten, groenten, fruit, vlees, vis, eieren, zuivelproducten, dranken zowel op vlak van wetgeving en microbiologie als voedingskundig. O N D E R W I J S V O R M - Groepsopdracht Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 43

45 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco De Buyser, K. (2010). Voedingsmiddelenleer (nietgepubliceerde Syllabus X syllabus). Brugge: KHBO. van Blommestein, I, van Eijndhoven, A, van Mil, J.(2008). Boek (x) Kook ook (8 e druk). Wormer, Inmerc. Belgische Voedingsmiddelentabel. Nubel vzw,brussel, Boek (x) Baekelandt, B. (2010). Warenwetgeving 2 (niet-gepubliceerde Syllabus x syllabus). Brugge: KHBO. Baekelandt, B. (2010). Levensmiddelenmicrobiologie (nietgepubliceerde Syllabus x syllabus). Brugge: KHBO. Opdrachten Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % evaluatie-methode 10% 10% 45% 25% 10% Toetsen na elke presentatie Groepsopdracht (Presentatie) Schriftelijk examen voedingsmiddelenleer Schriftelijk examen warenwetgeving Schriftelijk examen microbiologie Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 55% 30% 15% Schriftelijk examen voedingsmiddelenleer Schriftelijk examen warenwetgeving Schriftelijk examen microbiologie 44 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

46 B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Opdrachten, afspraken en planning voor de presentaties zijn terug te vinden op de Toledo-cursus Toegepaste Voedingsmiddelenleer; sanctie bij afwezigheid in de les: zie Toledo-cursus Examencontract is mogelijk (waarbij de van de punten genomen wordt zoals vermeld bij tweede examenkans) Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 45

47 6.3 Gezondheidsbevordering Code VED-6204.S2-s1 Opleiding Bachelor in de voedings- en dieetkunde Opleidingsfase 1 Semester 1 Studiepunten 3 Titularis Niveau Inleidend Type Verplicht opleidings Volgtijdelijkheid Er is voor dit opleidings geen specifieke volgtijdelijkheid vastgelegd. Tolerantie Dit opleidings is tolereerbaar. Examencontract Mogelijk Sociale vaardigheden 1 Code VED-5002.O1-s1 Semester 1 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 12u Titularis Docent Tine Dhaese Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 17.1 De afgestudeerde kan het eigen functioneren adequaat evalueren en daaruit leerpunten formuleren. D O E L E N De student : - Kan positieve en negatieve kanten van zichzelf herkennen en benoemen. - Kan de communicatieaxioma s van Watzlawick benoemen, herkennen, en uitleggen aan de hand van concrete voorbeelden. - Kan de verschillende aspecten van non-verbale communicatie bespreken. - kan non-verbale communicatie herkennen, bij zichzelf en bij anderen. - Kan de elementaire gespreksvaardigheden bespreken en toepassen. - Kan een professionele versturen. - Kan reflecteren. 46 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

48 I N H O U D We krijgen inzicht in eigen kwaliteiten en zelfbeeld. We overlopen de communicatieaxioma s van Watzlawick en het belang van non-verbale communicatie. Verder worden diverse gespreksvaardigheden verduidelijkt en actief ingeoefend. Zo worden achtereenvolgens luisteren, het stellen van vragen, samenvatten en het versturen van een ingeoefend. Over de ganse periode oefenen we het reflecteren. O N D E R W I J S V O R M - Onderwijsleergesprek - Oefeningen - Spelvorm - Huistaken S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenkans Eerste examenperiode Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 50% Mondeling Examen 50% Permanente evaluatie Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 47

49 Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 50 % Mondeling examen 50 % Permanente evaluatie B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N - Wegens de permanente evaluatie is het bijwonen van de sessies verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; bij onwettige afwezigheid verliest de student de punten die tijdens deze sessie konden verworven worden op permanente evaluatie; - De (huis)taken worden telkens ingediend/voorgelegd bij het begin van de volgende les; bij niet of laattijdig voorleggen van de taak krijgt de student een nulscore voor deze taak; - De punten voor de permanente evaluatie blijven behouden bij de tweede examenkans of derde examenperiode 48 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

50 6.3.2 Gezondheidsbevordering Code VED-6204.O2-s1 Semester 1 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 24u Titularis Docent Kristin De Buyser Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 14.1 De afgestudeerde kan materiaal en programma s opstellen, evalueren en bijsturen voor het geven voorlichting. Hij kan deze gegevens ook rapporteren aan leken en (para)medici. D O E L E N - De student geef de situatie aan van de gezondheid en het voedingsgedrag van de Belg. - De student legt het proces en beïnvloedende factoren van gedragsverandering uit en illustreert met voorbeelden. - De student illustreert gezondheidsvoorlichting en opvoeding en gezondheidsbevordering aan de hand van voorbeelden. - De student stelt een schema op voor het ontwikkelen van een programma voor gezondheidsbevordering. De student geeft de eisen gesteld aan een goed uitgewerkt programma aan. De student stelt hierbij de mogelijke werkvormen voor. - De student stelt de belangrijkste organisaties in verband met gezondheidspromotie en hun doelstellingen, programma en materiaal in Vlaanderen voor. - De student stelt een programma op voor gezondheidspromotie, rekening houdend met de problemen rond gedragsverandering, de beperkingen in tijd, plaats en financieel. I N H O U D Eerst wordt nagegaan in welke situatie de Belg zich bevindt op vlak van voeding en gezondheid. Nadien wordt het proces van gedragsverandering belicht samen met de beïnvloedende factoren. Van daaruit wordt gekeken hoe gezondheidsbevordering schematisch wordt opgestart en meer specifiek waaraan goede programma s moeten voldoen, welke werkvormen kunnen gebruikt worden. De belangrijkste organisaties en bestaande programma s in Vlaanderen komen aan bod. Er worden een paar organisaties, werkzaam op vlak van gezondheidsbevordering in Brugge bezocht. Tot slot leert men zelf een programma voor gezondheidsbevordering te ontwikkelen. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 49

51 O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Groepsopdrachten - Individuele opdracht - Bezoek S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco De Buyser, K. (2010). Gezondheidsbevordering (nietgepubliceerde Syllabus x syllabus). Brugge: KHBO. Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Boek x Ziektepreventie. (2008). Handboek gezondheidspromotie. Evenwichtig eten en gezond bewegen. (1 e druk). Leuven: Lannoocampus. Websites Gezondheidspromotie Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % Mondeling examen 65% Groepsopdracht 15% Individuele opdracht 20% Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Mondeling examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Sanctie: Bij afwezigheid bij mondelinge presentaties van de groeps- of individuele opdracht -20% op totaal per opdracht. Bij het niet of laattijdig indienen van de individuele opdracht 10% per dag te laat op de behaalde punten) Examencontract is mogelijk (waarbij quotering gebeurt zoals vermeld bij tweede examenkans). 50 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

52 6.4 Project 1 Code VED-9802.E0-j1 Opleiding Bachelor in de voedings- en dieetkunde Opleidingsfase 1 Semester 1+2 Studiepunten 3 Contacturen Theorie: 32u Titularis Docent(en) Lieve Acke, Kristin De Buyser, Jan Deklerck, Sylvie Petitat, Annelies Reynaert Onderwijstaal Nederlands Niveau Inleidend Type Verplicht opleidings Volgtijdelijkheid Er is voor dit opleidings geen specifieke volgtijdelijkheid vastgelegd. Tolerantie Dit opleidings is tolereerbaar. Examencontract Niet mogelijk C O M P E T E N T I E S 14.1 De afgestudeerde kan materiaal en programma s opstellen, evalueren en bijsturen voor het geven van voorlichting. Hij kan deze gegevens ook rapporteren aan leken en (para)medici De afgestudeerde kan voorlichting en praktische demonstraties geven over voeding aan groepen De afgestudeerde kan het eigen functioneren adequaat evalueren en daaruit leerpunten formuleren. D O E L E N De student kan bij een eenvoudige opdracht, taak: - vergaderen en doelgericht werken (taak); - samenwerken met anderen; - oplossingsgericht werken door probleemanalytisch te werk te gaan; - beroepsspecifieke informatie kritisch verwerven en verwerken; - een eenvoudige vragenlijst opstellen, afnemen en verwerken en interpreteren. - De student kan hiervan een schriftelijk verslag maken; materiaal opmaken en demonstreren voor het geven van GVO aan een specifieke doelgroep. - De student kan mondeling en schriftelijk rapporteren aan derden. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 51

53 I N H O U D In project 1 wordt gekozen voor een aantal werkvormen rond één thema. Door oefeningen worden kennis, vaardigheden (vergaderen, probleemoplossend denken) en attitudes (samenwerken) opgebouwd, die ten slotte worden toegepast in een project waarin een aantal werkelijke opdrachten in de praktijk worden gerealiseerd. In het 1ste semester wordt er gewerkt rond een onderzoek met een enquête. Hier wordt kennisgemaakt en gewerkt met elementen uit de onderzoeksmethodologie en statistiek. De uit de enquête verkregen gegevens worden geïnterpreteerd. in het 2de semester wordt voorlichtingsmateriaal ontwikkeld. Dit materiaal zal voorgesteld worden aan de opleiding en desgevallend aan het werkveld. O N D E R W I J S V O R M - Projectmatig werk: met onderwijsleergesprek - Individuele opdracht - Groepsopdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Acke, L.; De Buyser, K.; Deklerck, J.; Petitat, S.; Reynaert, A. Syllabus X (2010) Project 1 Projectgids Voed je ouders (op) (niet-gepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 50% 50 % 25% Groepsopdracht 25% Groepsopdracht 25% Permanente evaluatie 25% Permanente evaluatie Tweede examenkans of derde examenperiode Er is geen tweede examenkans mogelijk. B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Sancties: zie projectgids. 52 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

54 6.5 Lifestyle : energie, voeding en lichaam Code Opleiding Opleidingsfase 1 Semester 2 Studiepunten 3 Contacturen Titularis Docent(en) Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6837.E0-s2 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Theorie: 32u Sylvie Petitat Nederlands Inleidend Verplicht opleidingsl Om dit opleidings in de 1e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Voedingsleer Dit opleidings is tolereerbaar. Niet mogelijk C O M P E T E N T I E S 13.1 De afgestudeerde kan de wetenschappelijke inzichten in het menselijk functioneren toepassen in voedings- en dieetadviezen 13.2 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding. D O E L E N De student - kan de begrippen uit de aangeboden leerstof omschrijven, verklaren en in de juiste context hanteren - kan de kennis en begrippen uit de aangeboden leerstof toepassen om energiebehoeften van een (groep) individu(en) te berekenen - kan het belang van een gezonde levensstijl en nodige hoeveelheid lichaamsbeweging omschrijven, verklaren en gemotiveerd overbrengen aan derden - is op de hoogte van de recente ontwikkelingen en initiatieven op vlak van gezondheid en beweging in ons land Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 53

55 I N H O U D Studie van de determinanten van een evenwichtige energiebalans en lichaamssamenstelling. Beschrijving van de waargenomen beweegpatronen in België, de nieuwe gezondheidsdoelstellingen en een aantal initiatieven ter bevordering van beweging en gezondheid. Berekenen van het (eigen) energieverbruik. - De energiebalans - Beweegpatronen in België - De nieuwe gezondheidsdoelstellingen Initiatieven ter bevordering van beweging en gezondheid - Ergogene middelen - Berekenen van het (eigen) energieverbruik - Opdracht + mondelinge voorstelling van een uitgewerkt onderwerp O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege - Excursies S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenkans Eerste examenperiode Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0% 100 % 30% Permanente evaluatie 70% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 30% Permanente evaluatie 70% Schriftelijk examen 54 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

56 B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N -.Wegens de permanente evaluatie is het bijwonen van de sessies verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; bij onwettige afwezigheid verliest de student de punten die tijdens deze sessie konden verworven worden op permanente evaluatie; - De punten voor de permanente evaluatie blijven behouden bij de tweede examenkans of derde examenperiode. - Bij het te laat indienen van een opdracht: -10% per dag van de behaalde punten Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 55

57 6.6 Keukentechnologie en practicum voedselbereiding Code Opleiding Opleidingsfase 1 Semester 1+2 Studiepunten 4 Contacturen Titularis Docent(en) Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6838.E0-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Theorie: 24u Praktijk: 48u Lieve Acke Nederlands Inleidend Verplicht opleidings Er is voor dit opleidings geen specifieke volgtijdelijkheid vastgelegd. Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk C O M P E T E N T I E S 13.8 De afgestudeerde kan een voedingsadvies of een dieetbehandeling opstellen. 15 De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen. 16 De afgestudeerde kan de kwaliteit van de voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling en organoleptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem. D O E L E N - De student kan receptuur schrijven en beoordelen. - De student kan in receptuur bereidingstechnieken en processen aangeven en verklaren. - De student kan de keukenterminologie die gehanteerd wordt in menu s verklaren. - De student kan in het kader van gezonde voeding menu s / gerechten voorbereiden, bereiden, opdienen en beoordelen. 56 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

58 I N H O U D Dit opleidings bestaat uit verschillende onderdelen: keukentechnologie en practicum dieetbereiding. In receptenleer worden richtlijnen voor het ontwikkelen, schrijven en beoordelen van een recept aangeleerd. In menuleer wordt er bestudeerd hoe een menu samengesteld en opgebouwd wordt. Daarnaast komt menuplanning in de instelling aan bod. Keukentermen worden aangeleerd. In technieken en processen worden de verschillende bereidingsprocessen besproken. Uitgaande van de fysische en chemische eigenschappen van voedingsstoffen worden procesmatige veranderingen tijdens bereidingsprocessen nagegaan. In practicum Voedselbereiding worden basisreceptuur en bereidingstechnieken besproken. De student leert verschillende recepten aan te passen, bereidingstechnieken, apparatuur en materialen te hanteren. Gezonde voeding en een goede hygiëne vormen het uitgangspunt. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Practicum - Individuele opdracht - Groepsopdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Acke, L. & Lemahieu, M. (2009) Practicum voedselbereiding. Syllabus x (niet-gepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. van Blommenstein, I., van Eijndhoven, A., & van Mil, J. Boek x (2004). Kook ook (7 de druk). Inmerc bv: Wormer. ISBN Powerpointpresentaties, opdrachten Toledo Aanbevolen Soort bron Acco Vakliteratuur Bibliotheek Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 57

59 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 50% 50 % 10% 15% 15% Schriftelijk examen Individuele opdracht Permanente evaluatie 10% Groepsopdracht Keukentechnologie Practicum voedselbereiding Practicum voedselbereiding Keukentechnologie Keukentechnologie Practicum voedselbereiding Practicum voedselbereiding 20% 15% 15% Schriftelijk examen Individuele opdracht Permanente evaluatie Tweede examenkans of derde examenperiode Er is geen tweede examenkans mogelijk B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N - Wegens de permanente evaluatie is het bijwonen van de sessies verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; bij onwettige afwezigheid verliest de student de punten die tijdens deze sessie konden verworven worden op permanente evaluatie; - bij wettige afwezigheid kan de les indien mogelijk gevolgd worden bij de andere groep. - per dag te laat indienen van de individuele examenopdracht : -10% 58 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

60 6.7 Psychologie van het eetgedrag 1 Code VED-5505.E0-s2 Opleiding Bachelor in de voedings- en dieetkunde Opleidingsfase 1 Semester 2 Studiepunten 3 Contacturen Theorie: 24u Titularis Docent(en) Tine Dhaese Onderwijstaal Nederlands Niveau Inleidend Type Verplicht opleidingsl Volgtijdelijkheid Er is voor dit opleidings geen specifieke volgtijdelijkheid vastgelegd. Tolerantie Dit opleidings is tolereerbaar. Examencontract Mogelijk C O M P E T E N T I E S D O E L E N De student : - kan de psychologie als wetenschap bespreken. - kan de basisbeginselen en de werkwijze van de psychoanalyse bespreken. - kan de basisbeginselen en de werkwijze van de humanistische psychologie bespreken. - Kan de basisbeginselen en de werkwijze van het behaviorisme bespreken. - Kan de basisbeginselen en de werkwijze van de cognitieve psychologie bespreken - Kan de basisbeginselen en de werkwijze van het systeemdenken bespreken. - Kan de verschillende fasen onderscheiden in de ontwikkeling van het eetgedrag van baby tot adolescent en kent de rol van het gezin en de opvoeding. - Heeft een zicht op de multidisciplinaire begeleiding van kinderen, jongeren en adolescenten met eet- en/of gewichtsproblemen. I N H O U D Naast algemeen psychologische basiskennis verwerven we inhouden die zoveel als mogelijk bij het beroepsprofiel van de diëtist(e) aansluiten. In dit kader bespreken we de psychologie als wetenschap en relevante stromingen in de psychologie: psychoanalyse, humanistische psychologie, behaviorisme, cognitieve psychologie en systeemtheorie. De ontwikkeling van eetgedrag van baby tot adolescent wordt nagegaan, met daarin de rol van ouders en het gezin (voeding en opvoeding).. O N D E R W I J S V O R M - Onderwijsleergesprek Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 59

61 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Ritger, J. (2008). Het Palet van de psychologie. Stromingen Boek x en hun toepassingen in hulpverlening en opvoeding (4 herziene druk). Bussum: Coutinho (ISBN: ) Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0% 100 % 100% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100 % Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 60 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

62 6.8 Informatie- en communicatietechnologie Code VED-3403.E0-j1 Opleiding Bachelor in de voedings- en dieetkunde Opleidingsfase 1 Semester 1+2 Studiepunten 3 Contacturen Theorie: 24u Titularis Docent(en) Geert Huysentruyt Onderwijstaal Nederlands Niveau Inleidend Type Verplicht opleidings Volgtijdelijkheid Er is voor dit opleidings geen specifieke volgtijdelijkheid vastgelegd. Tolerantie Dit opleidings is tolereerbaar. Examencontract Niet mogelijk C O M P E T E N T I E S 13.6 De afgestudeerde kan specifiek antropometrisch voedings- en diëtetisch onderzoek uitvoeren D O E L E N - Het computersysteem (PC) en de digitale gegevens optimaal beheren. - Aanleren van toepassingssoftware om gegevens in te voeren, te verwerken en te presenteren/rapporteren. I N H O U D De student leert het besturingssysteem en toepassingssoftware optimaal aanwenden in functie van de relevante beroepstaken. Na een beknopt overzicht van de verschillende elementen van een computersysteem en de netwerkomgeving wordt in het kort het besturingssysteem Windows behandeld. De nadruk wordt vooral gelegd op de organisatie en het onderhoud van gegevensbestanden (o.a. bestandsbeheer en backup). Het werken met toepassingsprogramma s uit de voedingssector, BINS-Vodisys en/of Nubel Voedingsplanner, wordt toegelicht. De computer kan op een snelle en efficiënte manier ingezet worden bij berekeningen met deze voedingsprogramma s (recepten en verwerking van cliëntgegevens). Dit wordt in een aantal praktijkstudies ingeoefend. Belangrijk daarbij is het bijhouden van gegevens (tekst, tabel, inhoudsopgave, referenties), de verwerking en de integratie ervan in andere toepassingssoftware (tekstverwerking met Word en rekenblad Excel). Ook het presenteren van gegevens via Powerpoint komt even aan bod. Het gebruik van een grafische editor wordt ook geïntegreerd. Via het elektronisch leerplatform communiceert de student met de groep en de lector: studiebegeleiding, opdrachten en mededelingen aan de groep, beantwoorden van individuele vragen. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 61

63 O N D E R W I J S V O R M - Werkcolleges in computerlokaal. - Individuele opdrachten S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Online handleidingen Website Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0% 100 % 25% 75% Schriftelijke examen Opdracht aan de computer Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 25% Schriftelijk examen 75% Examen aan de computer B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N /. 62 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

64 6.9 Biologie Code Opleiding Opleidingsfase 1 Semester 1 Studiepunten 4 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6121.S2-s1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Annelies Reynaert Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 1e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Chemie Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk Biomoleculen Code VED-3128.O1-s1 Semester 1 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 12u Titularis Docent Annelies Reynaert Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S D O E L E N - De student kan de basisprincipes van de bio-organische chemie toepassen op biomoleculen, op fysiologische en biochemische processen I N H O U D Startend vanuit de bio-organische chemie worden de biomoleculen verkend. De studie omvat de nadere kennismaking met basis moleculen van enkelvoudige suikers tot en met polysachariden, vanuit vetzuren en alcoholen tot lipiden, vanuit aminozuren tot eiwitten en enzymen, vanuit nucleotiden tot nucleïnezuren. Er wordt ook summier verwezen naar de rol van deze moleculen in de levende stof. De molecuulbouw wordt verder verdiept binnen het luik stereochemie. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 63

65 O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege - Individuele opdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Engbersen, J.F.J., & de Groot A.E. (2005). Bio-organische Boek X chemie voor levenswetenschappen (laatste druk). Wageningen: Wageningen Academic Publishers. ISBN Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco Bouwdoos molecuulmodellen Vakmateriaal E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 100% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100 % Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 64 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

66 6.9.2 Celbiologie Code VED-6121.O2-s1 Semester 1 Studiepunten 3 Contacturen Theorie: 24u Titularis Docent Annelies Reynaert Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S D O E L E N De student kan: - de chemische opbouw, eigenschappen en functie van biomoleculen (lipiden, proteïnen, nucleïnezuren en koolhydraten) op cellulair niveau voorstellen en verklaren. - de organisatie van de celorganellen voorstellen en bespreken. - de functies van de celorganellen afzonderlijk en de onderlinge relaties tussen celorganellen verklaren. - de werking van transportsystemen (membraantransport en intracellulair transport) herkennen, voorstellen, beschrijven en verklaren. - de celfuncties in verband brengen met het functioneren van het lichaam als geheel: een systeem van samenwerkende organen in relatie met de buitenwereld, het externe milieu, waaronder voedsel... I N H O U D De studie van de bouw en werking van de cel als kleinste eenheid van leven staat hier centraal. De structurele opbouw van de cel wordt nader bekeken. Het membraan en ook de subcellulaire structuren komen aan bod. De cel wordt echter niet als een op zichzelf staande eenheid van leven beschouwd, maar treedt in interactie met zijn omgeving. De uitwisselingsrelaties met de onmiddellijke omgeving, vanwaar waardevolle stoffen (brandstoffen, bouwstenen, hulpstoffen) worden aangereikt en afvalstoffen worden afgevoerd worden daarom in beschouwing genomen. Dit alles tot op moleculair niveau. Aangezien het lichaam kan opgedeeld worden in verschillende organisatieniveaus worden naast het kleinste organisatieniveau, namelijk de cel, ook de hogere organisatieniveaus inleidend besproken, dit zijn de weefsels en organen. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 65

67 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Slot, I. (2010). Celbiologie en systeemfysiologie 1. Syllabus X (niet-gepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 10% 90% Permanente evaluatie(*) Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N (*) Aangekondigde schriftelijke toets in het eerste semester; onwettige afwezigheid leidt tot een nul-score op de toets; bij gewettigde afwezigheid wordt de als bij de tweede examenkans. 66 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

68 6.10 Systeemfysiologie Code Opleiding Opleidingsfase 1 Semester 1+2 Studiepunten 5 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6003.S2-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 1e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Biologie Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk Systeemfysiologie 1 Code VED-6004.O1-s1 Semester 1 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 18u Titularis Docent Annelies Reynaert Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.2 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding. D O E L E N De student - kan de werking en bouw van een aantal systemen en organen van het menselijk lichaam beschrijven met de correcte medische en anatomische terminologie, tot op een niveau, nodig om vraagstellingen rond voedingsbehoeften bij gezondheid of in bijzondere omstandigheden te kunnen verklaren. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 67

69 I N H O U D Systeemfysiologie bestudeert de werking van de organen, maar dan in hun context: wat is hun taak in het groter geheel, hoe werken ze samen... Organen en orgaansystemen die belangrijk zijn voor het onderhoud en de samenstelling van het milieu intérieur (de directe omgeving van de cel) vormen het onderwerp van studie. Naarmate ze meer in verband staan met voeding, reserves, stofwisseling en afweer, krijgen ze meer aandacht. OLA Deel 1 bestudeert de werking en opbouw van: de huid, het beenderstelsel, de skeletspieren, het ademhalingsstelsel en het bloed. Bij het bloed gaat bijzondere aandacht uit naar het gastransport, de ph van het bloed en het immuunstelsel. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Slot, I. (2010). Celbiologie en systeemfysiologie 1. Syllabus X (niet-gepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen (niet verplicht aan te kopen!) Soort bron Acco Martini F.H., & Bartholomew E.F. (2008). Anatomie en fysiologie Een inleiding (4de ed). Amsterdam: Pearson Education. ISBN Boek v E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 100% schriftelijk Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% schriftelijk B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 68 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

70 Systeemfysiologie 2 Code VED-6005.O2-s2 Semester 2 Studiepunten 3 Contacturen Theorie: 24u Titularis Docent Annelies Reynaert Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.2 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding. D O E L E N De student - kan de werking en bouw van een aantal systemen en organen van het menselijk lichaam beschrijven met de correcte medische en anatomische terminologie, tot op een niveau, nodig om vraagstellingen rond voedingsbehoeften bij gezondheid of in bijzondere omstandigheden te kunnen verklaren. I N H O U D De belangrijkste structurele, anatomische kenmerken en de functionele betekenis van volgende stelsels worden besproken in OLA deel 2: het hart- en vaatstelsel, het hormoonstelsel en de energiebalans in verband met stofwisseling. De integratie met het autonoom zenuwstelsel wordt bekeken bij het hormoonstelsel. Een overzicht van de belangrijkste hormonen wordt hier weergegeven en ook de onderlinge samenwerking om fysiologische reacties te kunnen coördineren wordt verklaard. De volgende thema s komen aan bod bij de energiebalans: de lichaamssamenstelling, basaal- en rustmetabolisme, energieverbruik bij arbeid, ziekte en stress, warmteregulatie, reserves en brandstofkeuze bij diverse niveaus van fysieke inspanning. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 69

71 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Slot, I. (2010) Systeemfysiologie 2 en Anatomie/fysiologie Syllabus X van maagdarmkanaal, lever en nieren (niet-gepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen (niet verplicht aan te kopen!) Soort bron Acco Martini F.H., & Bartholomew E.F. (2008). Anatomie en fysiologie Een inleiding (4de ed). Amsterdam: Pearson Education. ISBN Boek v E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100% schriftelijk Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100 schriftelijk B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 70 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

72 6.11 Anatomie/fysiologie maagdarmkanaal, lever, nieren Code Opleiding Opleidingsfase 1 Semester 2 Studiepunten 3 Contacturen Titularis Docent(en) Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6006.E0-s2 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Theorie: 24u Annelies Reynaert Nederlands Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 1e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Biologie, Systeemfysiologie Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk C O M P E T E N T I E S 13.2 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding. D O E L E N De student kan: - de werking en bouw van maagdarmkanaal, lever en nieren beschrijven met de correcte medische en anatomische terminologie, tot op een niveau, nodig om vraagstellingen rond voedingsbehoeften bij gezondheid of in bijzondere omstandigheden genuanceerd te kunnen verklaren. - de vertering en absorptie van koolhydraten, lipiden en eiwitten tot op moleculair niveau bespreken. I N H O U D Dit opleidings bestudeert een aantal belangrijke orgaansystemen: maagdarmkanaal, lever en nieren. Het niveau van de kennis is dat van grondig inzicht: immers in deze organen worden alle elementen van de voeding voorbewerkt, binnengehaald, gecontroleerd, omgebouwd, opgeslagen en/of verdeeld en uiteindelijk toevertrouwd aan de cellen. Daarnaast worden afval en boventallige producten weer buitengebracht. Voor elk product, tot op moleculair niveau, moeten de gebeurtenissen duidelijk zijn. Ook moeten tot op celniveau de verbanden tussen de bouw van de organen en hun werking gekend zijn. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 71

73 O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Slot, I. (2010). Systeemfysiologie 2 en Anatomie/fysiologie Syllabus X van maagdarmkanaal, lever en nieren. (niet-gepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco Martini F.H., & Bartholomew E.F. (2008). Anatomie en fysiologie Een inleiding (4de ed). Amsterdam: Pearson Education. ISBN Boek v E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0% 100 % 100% schriftelijk Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% schriftelijk B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 72 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

74 6.12 Microbiologie 1 Code Opleiding Opleidingsfase 1 Semester 1+2 Studiepunten 4 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-3008.S2-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Bart Baekelandt Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 1e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Biologie Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk Algemene microbiologie Code VED-3009.O1-s1 Semester 1 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 24u Titularis Docent Bart Baekelandt Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van de analysen berekenen, beoordelen en rapporteren D O E L E N De student kan: - de morfologie en levenswijze van de belangrijkste groepen micro-organismen beschrijven; - de bouw en functies van de bacteriële celcomponenten beschrijven; - de bacteriële genetische mechanismen (genexpressie, overdracht van genetisch materiaal, recombinant-dna techniek) beschrijven en illustreren met voorbeelden - de groeifasen van bacteriën kwalitatief beschrijven en met de kwantitatieve aspecten van de exponentiële groei eenvoudige berekeningen maken - de factoren die de groei beïnvloeden beschrijven en aanwenden om te voorspellen welke bacteriën in welke omstandigheden kunnen voorkomen - de afstervingscurve van bacteriën beschrijven, rekening houdend met de factoren die het afsterven beïnvloeden Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 73

75 - de verschillende sterilisatiemethoden en controles op sterilisatie en desinfectieprocessen opnoemen, uitleggen en beredeneren - de metabolische processen van opbouw en afbraak situeren en globaal beschrijven - de reacties bij de metabolische processen situeren - de samenstelling en toepassing van algemene en specifieke voedingsbodems bespreken - de verschillende telmethoden uit de bacteriologie opsommen, het principe uitleggen en de voor- en nadelen beschrijven - het aantal bacteriën berekenen in een monster binnen de verschillende telmethoden - de biochemische testen op bacteriën herkennen op beeldmateriaal en de principes ervan beschrijven - de basistechnieken die men aanwendt bij de bepaling van de antigene en genetische eigenschappen van bacteriën beschrijven I N H O U D Er wordt inzicht verworven in structuur, voortplanting, metabolisme, groei en bestrijding van verschillende groepen micro-organismen, met de nadruk op bacteriën. De student leert hoe in het laboratorium kwalitatieve (identificatie) en kwantitatieve (telling) informatie kan verzameld worden over de micro-organismen. Volgende thema s uit de algemene microbiologie komen aan bod: taxonomie en morfologie (schimmels, gisten, bacteriën, protozoën, wieren, virussen), bacteriële celbouw, genetica, metabolisme, groei en afsterven (factoren: temperatuur, zuurtegraad, wateractiviteit, redoxpotentiaal, druk, licht... ). Daarnaast worden een aantal microbiologische laboratoriumtechnieken besproken: aanmaak en sterilisatie van voedingsbodems, ontsmetting en desinfectie, kweektechnieken, identificatie (macroscopisch, microscopisch, biochemisch, genetisch, immunologisch), tellen van micro organismen. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Baekelandt, B. (laatste druk). Algemene microbiologie (nietgepubliceerde Syllabus x syllabus). Brugge: KHBO. Powerpointpresentaties Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / 74 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

76 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % evaluatie-methode 10% Permanente evaluatie (*) 65% Mondeling examen 25% Schriftelijk examen (meerkeuze) Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 75% Mondeling examen 25% Schriftelijk examen (meerkeuze) B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N (*) Aangekondigde schriftelijke toets in het eerste semester; onwettige afwezigheid leidt tot een nul-score op de toets; bij gewettigde afwezigheid wordt de zoals bij de tweede examenkans. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 75

77 Labo microbiologie 1 Code VED-3010.O2-s2 Semester 2 Studiepunten 2 Contacturen Praktijk: 24u Titularis Docent Bart Baekelandt Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 16. De afgestudeerde kan de kwaliteit van voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling en organoleptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met fysische, chemische, microbiologisch en organoleptische methoden 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van de analysen berekenen, beoordelen en rapporteren DOELEN De student kan: - de binoculaire lichtmicroscoop gebruiken - microscopische preparaten maken - microbiologische kleuringtechnieken uitvoeren - op een veilige en aseptische manier omgaan met prokaryoten - microbiologische voedingsbodems bereiden en kweekmethoden toepassen - microbiële reinculturen aanleggen - informatie betreffende microbiologie uit handboeken, overzichtswerken of elektronische data zelfstandig raadplegen, selecteren en verwerken - de resultaten van de eigen microbiologisch experimenten rapporteren - biochemische testen uitvoeren en interpreteren I N H O U D In de laboratoriumpraktijk leert de student hoe hij een besmettingsbron kan zijn, hoe een preparaat moet gemaakt worden voor microscopisch onderzoek en hoe moet geënt worden. Principes van ontsmetting en desinfectie worden aangeleerd. Verschillende voedingsbodems worden aangemaakt. De Gramkleuring en andere kleurtechnieken worden ingeoefend. Via eenvoudige biochemische testen wordt aangeleerd hoe bacteriën kunnen geïdentificeerd worden. Na iedere proef worden een aantal vraagjes opgelost die thuis worden voorbereid en die de studenten in staat stellen te controleren of ze de proeven begrijpen. O N D E R W I J S V O R M - Werkcollege 76 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

78 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco van Hove, E.M. (2004). Basisvaardigheden Microbiologie (3 de Boek x druk). Delta Press. Losbladig lesmateriaal Toledo Labojas Vakmateriaal Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 50% 50% Permanente evaluatie Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 50% Permanente evaluatie 50% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N - Wegens de permanente evaluatie is het bijwonen van de sessies verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; - Sanctie: bij het laattijdig indienen van een opdracht, verliest de student per week te laat indienen, telkens 10% op het totaal behaalde resultaat voor de opdracht (de deadlines en modaliteiten voor het indienen van de opdrachten komen op Toledo) - De permanente evaluatie behelst: attitude, vaardigheid, voorbereiding van het labo, verslag van de experimenten, mondelinge individuele interpretatie van de experimenten. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 77

79 6.13 Proceskundige aspecten van voeding Code VED-6808.S4-j1 Opleiding Bachelor in de voedings- en dieetkunde Opleidingsfase 1 Semester 1+2 Studiepunten 5 Titularis Niveau Inleidend Type Verplicht opleidings Volgtijdelijkheid Er is voor dit opleidings geen specifieke volgtijdelijkheid vastgelegd. Tolerantie Dit opleidings is tolereerbaar. Examencontract Mogelijk Fysica Code VED-3204.O1-s2 Semester 2 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 24u Titularis Docent Johan Van Damme Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 18.1 De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met fysische, chemische, microbiologische en organoleptische methoden 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen berekenen, beoordelen en rapporteren D O E L E N In de hoorcolleges worden een aantal fundamentele fysische wetten behandeld en wiskundige formules afgeleid. De student kan - de betekenis van de grootheden die hierin voorkomen uitleggen - deze wetten of formules theoretisch afleiden - deze wetten of formules toepassen op numerieke gegevens - een aantal processen die te maken hebben met voeding verklaren. 78 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

80 I N H O U D Eerst worden de basisbegrippen en formules uit de fysica herhaald. Vervolgens wordt er dieper ingegaan op de bouw van de stof en de verschillende aggregatietoestanden waarin de stof kan voorkomen. Er wordt heel wat aandacht besteed aan de faseovergangen tussen die verschillende aggregatietoestanden en de invloed van de druk en de temperatuur hierop. Bij de studie van fluïda komen viscositeit, diffusie en osmose aan bod. Vervolgens wordt nagegaan hoe warmte door geleiding, stroming en straling doorheen een stof kan overgedragen worden. Tenslotte worden ook nog spanning, stroom, weerstand en vermogen uit de elektriciteitsleer, en spectroscopie uit de optica behandeld. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege - Individuele opdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Zelfevaluatietesten Toledo Rekenmachine Vakmateriaal Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 79

81 Labo Fysica Code VED-3205.O2-s2 Semester 2 Studiepunten 1 Contacturen Praktijk: 12u Titularis Docent Johan Van Damme Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 18.1 De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met fysische, chemische, microbiologische en organoleptische methoden 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen berekenen, beoordelen en rapporteren D O E L E N In het labo fysica maakt de student kennis met eenvoudige meetapparatuur en leert deze bedienen. Hij wordt vertrouwd gemaakt met fysische meetmethoden en leert betrouwbare waarnemingen doen waarop foutenanalyse wordt toegepast. Aldus verwerft hij meer inzicht in de betekenis en de draagwijdte van de theorie. I N H O U D In het labo fysica worden er experimenten uitgevoerd over densimetrie, calorimetrie, viscositeit en spectroscopie. Na elke labosessie volgt telkens een schriftelijke rapportering. O N D E R W I J S V O R M - Werkcollege - Groepsopdracht - Individuele opdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Zelfevaluatietesten Toledo Klasdrukwerk Toledo Rekenmachine Vakmateriaal Aanbevolen Soort bron Acco / / / 80 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

82 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100% Permanente evaluatie Tweede examenkans of derde examenperiode Er is geen tweede examenkans mogelijk. B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Labo fysica wordt geëvalueerd via permanente evaluatie (voorbereiding, activiteit tijdens de uitvoering en verslaggeving). Gedetailleerde informatie hierover zal ter beschikking gesteld worden op Toledo onder de rubriek documenten labo. De student is verplicht aan alle labosessies (zes gedurende het 2de semester) deel te nemen; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; bij onwettige afwezigheid verliest de student de punten die tijdens deze sessie konden verworven worden op permanente evaluatie Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 81

83 Wiskunde Code VED-3705.O3-s1 Semester 1 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 12u Titularis Docent Jan Deklerck Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen berekenen, beoordelen en rapporteren. 19. Kunnen meewerken aan toegepast onderzoek in verband met voeding D O E L E N - de student kan algebraïsche, goniometrische, logaritmische en exponentiële functies herkennen en interpreteren. I N H O U D In dit deel worden verschillende elementaire wiskundige functies bekeken. Het oplossen van zowel algebraïsche, goniometrische, logaritmische en exponentiële vergelijkingen worden er behandeld. Daarnaast komt ook de analyse aan bod: de afgeleiden van de meest elementaire reële functies worden herhaald en toegepast. Ook de constructie en interpretatie van veel voorkomende eenvoudige grafieken wordt uitgevoerd, met het oog op het praktisch gebruik tijdens de verwerking van de labo oefeningen. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Rekentoestel Vakmateriaal Deklerck, J. (2009). Wiskunde en Beschrijvende Statistiek Syllabus X (niet-gepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / 82 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

84 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 100% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 83

85 Beschrijvende statistiek Code VED-3706.O4-s2 Semester 2 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 12u Titularis Docent Jan Deklerck Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen berekenen, beoordelen en rapporteren. 19. Kunnen meewerken aan toegepast onderzoek in verband met voeding D O E L E N - de student kan een verzameling meetgegevens met behulp van formules en rekentoestel ordenen. - de student kan centrale waarden en spreidingsmaten berekenen, en kan ook de betekenis ervan verwoorden. - de student kan de samenhang tussen data aantonen en weergeven. I N H O U D In dit deel wordt aangeleerd hoe men cijfermateriaal zoals scores van specifieke testen van personen kan ordenen en visualiseren. Ook worden technieken bekeken die de samenhang tussen die verkregen data kunnen opsporen en weergeven. De leerstof statistiek staat in dienst van de praktijk. Er wordt aangeleerd om numerieke gegevens te ordenen in frequentietabellen, om ze vervolgens te kunnen voorstellen in histogrammen en boxplots. De verschillende locatiematen en spreidingsmaten van een frequentie komen aan bod. Ook het zoeken naar correlatie (afhankelijkheid) tussen twee gemeten grootheden in het kader van lineaire regressie wordt er behandeld. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - werkcollege 84 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

86 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Rekentoestel Vakmateriaal Deklerck, J. (2009). Wiskunde en Beschrijvende Statistiek Syllabus X (niet-gepubliceerde syllabus. Brugge: KHBO. Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 85

87 6.14 Chemie Code VED-3119.S3-j1 Opleiding Bachelor in de voedings- en dieetkunde Opleidingsfase 1 Semester 1+2 Studiepunten 6 Titularis Bart Baekelandt Niveau Inleidend Type Verplicht opleidings Volgtijdelijkheid Er is voor dit opleidings geen specifieke volgtijdelijkheid vastgelegd. Tolerantie Dit opleidings is tolereerbaar. Examencontract Mogelijk Algemene chemie Code VED-3120.O1-s1 Semester 1 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 24u Titularis Docent Luc Scherpereel Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van de analysen berekenen, beoordelen en rapporteren D O E L E N - De student kan de basiselementen van algemene chemie gebruiken in toepassingen en oefeningen. I N H O U D De basisbeginselen van de algemene chemie worden behandeld: het materiemodel, atoombouw, periodiek systeem van de elementen, chemische bindingen met de bijhorende nomenclatuur, de chemische reacties, reactiestoichiometrie en concentratievormen. Ten slotte is er nog een korte studie van de reactiesnelheid en het chemisch evenwicht. 86 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

88 O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal en powerpoint-presentaties Toledo Formules en tabellen, ook te gebruiken op het examen Rekentoestel Vakmateriaal Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 10% 90% Permanente evaluatie (*) Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100 % Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N (*) Aangekondigde schriftelijke toets in het eerste semester; onwettige afwezigheid leidt tot een nul-score op de toets; bij gewettigde afwezigheid wordt de zoals bij de tweede examenkans. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 87

89 Bio-organische chemie Code VED-3126.O2-j1 Semester 1+2 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 24u Titularis Docent Bart Baekelandt Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen berekenen, beoordelen en rapporteren D O E L E N De student - kan de hybridisaties van C in de verschillende verbindingsklassen bespreken; - kan de nomenclatuurregels toepassen op voorbeelden uit ve verschillende verbindingsklassen; - de fysische eigenschappen van de verschillende verbindingsklassen bespreken, interpreteren en verklaren; - de chemische eigenschappen (en reacties) van de verschillende verbindingsklassen bespreken, interpreteren en verklaren; - het reactiemechanisme van de geziene reacties (en analoge voorbeelden) noteren; I N H O U D De verschillende soorten verbindingen van de bio-organische scheikunde worden hier besproken. De structuur, de specifieke eigenschappen, de vormingswijzen en de toepassingen van de basismoleculen worden verkend. Kennismaking met de specificiteit van het reactiemechanisme van bio organische reacties, aan de hand van voorbeelden; hierin wordt de rol van het C atoom, zijn hybridisaties en de wisselwerking met de functionele groepen voortdurend bestudeerd. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Engbersen, J.F.J. en A.E. de Groot (laatste druk). Bio organische chemie voor levenswetenschappen. Wageningen, Uitgeverij Wageningen Pers. Boek x Aanbevolen Soort bron Acco / / / 88 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

90 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 50 % 50 % 50% Schriftelijk examen 50% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100 % Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 89

91 Analytische chemie Code VED-3123.O3-s2 Semester 2 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 24u Titularis Docent Bart Baekelandt Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen berekenen, beoordelen en rapporteren D O E L E N - De student kan voor drie soorten kwantitatieve reacties in waterig midden (zuurbase, redox, neerslag) berekeningen uitvoeren met de geëigende analytische technieken voor modelsystemen, en analoge oefeningen oplossen I N H O U D In de analytische chemie worden drie soorten kwantitatieve reacties in waterig midden bestudeerd: zuur base, neerslag, en redoxreacties; bij elke van de gevallen worden de geëigende rekenmethoden afgeleid en ingeoefend; O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Baekelandt, B., Leys, D. (2010). Analytische chemie (nietgepubliceerde Syllabus x syllabus). Brugge: KHBO. Rekentoestel Vakmateriaal Aanbevolen Soort bron Acco / / / 90 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

92 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 91

93 6.15 Labo chemie Code Opleiding Opleidingsfase 1 Semester 1+2 Studiepunten 6 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-3133.S3-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Leen Croubels Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 1e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Chemie Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk Labo algemene chemie Code VED-3121.O1-s1 Semester 1 Studiepunten 2 Contacturen Praktijk: 24u Titularis Docent Leen Croubels Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 18.1 De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met fysische, chemische, microbiologische en organoleptische methoden 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen berekenen, beoordelen en rapporteren D O E L E N De student: - verwerft de vaardigheden om te werken met eenvoudig laboratoriummateriaal; - verwerft de attitude om veilig te werken in het laboratorium; - kan eenvoudige kwalitatieve testen uitvoeren op anorganische stoffen, en de resultaten interpreteren; - kan eenvoudige semi-kwantitatieve testen uitvoeren op anorganische stoffen, stechiometrische berekeningen daarmee uitvoeren en de resultaten interpreteren 92 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

94 I N H O U D De student verwerft inzicht en handvaardigheid om eenvoudige kwalitatieve en kwantitatieve anorganische testen in het laboratorium uit te voeren - Stechiometrie en naamgeving van anorganische stoffen. - Semi kwantitatief bepalen van onbekenden via: gravimetrie, calorimetrie, volumetrie. - Kwalitatieve studie van anorganische reacties (o.a. redox). - Invloed van factoren op de reactiesnelheid O N D E R W I J S V O R M - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal: laboratoriumhandleiding en -schrift Toledo Labojas Vakmateriaal Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 50 % 50 % Schriftelijk examen Permanente evaluatie Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 50 % Schriftelijk examen 50 % Permanente evaluatie Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 93

95 B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N 1. In het labo is er permanente evaluatie en daarom is aanwezigheid verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; 2. Elke afwezigheid moet gewettigd zijn (bv. met een doktersbriefje, in te dienen op het secretariaat); 3. Bij onwettige afwezigheid wordt een nul-score toegekend voor de labosessie; 4. Bij twee onwettige afwezigheden wordt een nul-score toegekend voor de gehele onderwijsleeractiviteit; 3. Voor elke opdracht (bv. verslag) die niet (op tijd) wordt ingegeven wordt een nulscore toegekend; 4. Bij twee niet ingegeven verslagen wordt een nul-score toegekend voor de gehele onderwijsleeractiviteit De punten voor de permanente evaluatie blijven behouden bij de tweede examenkans of derde examenperiode 94 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

96 Labo bio-organische chemie Code VED-3127.O2-s2 Semester 2 Studiepunten 2 Contacturen Praktijk: 24u Titularis Docent Leen Croubels Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 18.1 De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met fysische, chemische, microbiologische en organoleptische methoden 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen berekenen, beoordelen en rapporteren D O E L E N De student: - verwerft kennis omtrent organische verbindingen die een rol spelen in het voedsel en in de stofwisseling van de mens; - kan scheidingstechnieken hanteren om verbindingen af te zonderen; - kan kwalitatief eigenschappen van bio-organische verbindingen aantonen; - kan eenvoudige organische synthesen uitvoeren en over de praktijkaspecten rapporteren in een laboratoriumschrift I N H O U D Een aantal organische verbindingen worden gesynthetiseerd en eigenschappen worden nagegaan. Ook scheidingstechnieken, zoals extractie, kristallisatie en destillatie, worden toegepast om organische verbindingen te bekomen. De nadruk wordt gelegd op biomoleculen en bio-organische componenten in relatie met voedingsmiddelen - Scheidingstechnieken: extractie (vet uit chocolade), kristallisatie, destillatie (mengsel alcohol/water); - Synthesen: aspirine, bananengeur; - Identificatie van organische verbindingen via eenvoudige kleuringsreacties O N D E R W I J S V O R M - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Labojas Vakmateriaal Aanbevolen Soort bron Acco / / / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 95

97 E V A L U A T I E Eerste examenkans Eerste examenperiode Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 50% Schriftelijk examen 50% Permanente evaluatie Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 50 % Schriftelijk examen 50 % Permanente evaluatie B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N 1. In het labo is er permanente evaluatie en daarom is aanwezigheid verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; 2. Elke afwezigheid moet gewettigd zijn (bv. met een doktersbriefje, in te dienen op het secretariaat); 3. Bij onwettige afwezigheid wordt een nul-score toegekend voor de labosessie; 4. Bij twee onwettige afwezigheden wordt een nul-score toegekend voor de gehele onderwijsleeractiviteit; 3. Voor elke opdracht (bv. verslag) die niet (op tijd) wordt ingegeven wordt een nulscore toegekend; 4. Bij twee niet ingegeven verslagen wordt een nul-score toegekend voor de gehele onderwijsleeractiviteit De punten voor de permanente evaluatie blijven behouden bij de tweede examenkans of derde examenperiode 96 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

98 Labo analytische chemie Code VED-3124.O3-s2 Semester 2 Studiepunten 2 Contacturen Praktijk: 24u Titularis Docent Leen Croubels Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 18.1 De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met fysische, chemische, microbiologische en organoleptische methoden 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van de analysen berekenen, beoordelen en rapporteren D O E L E N - De student kan nauwkeurig en reproduceerbaar titraties in waterig midden uitvoeren - De student kan de resultaten van de proeven vaststellen, berekenen en erover rapporteren in een laboratoriumschrift I N H O U D Er worden titraties uitgevoerd voor een aantal oplossingen relevant voor de voedingskundige, onder andere desinfectiemiddelen (hypochloriet en waterstofperoxide), melk (calcium-gehalte), chloor in leidingwater, De titreeranalyse in waterig midden wordt aangeleerd en toegepast bij: zuur base titraties; redoxtitraties; neerslagtitraties. Er worden directe titraties uitgevoerd, alsook indirecte titraties (terugtitratie, substitutietitratie). In het practicum wordt ook de zin en het belang van nauwkeurig analytisch werk benadrukt O N D E R W I J S V O R M - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Labojas Vakmateriaal Rekentoestel Vakmateriaal Aanbevolen Soort bron Acco / / / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 97

99 E V A L U A T I E Eerste examenkans Eerste examenperiode Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 50% Schriftelijk examen 50% Permanente evaluatie Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 50% Schriftelijk examen 50% Permanente evaluatie B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N 1. In het labo is er permanente evaluatie en daarom is aanwezigheid verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; 2. Elke afwezigheid moet gewettigd zijn (bv. met een doktersbriefje, in te dienen op het secretariaat); 3. Bij onwettige afwezigheid wordt een nul-score toegekend voor de labosessie; 4. Bij twee onwettige afwezigheden wordt een nul-score toegekend voor de gehele onderwijsleeractiviteit; 3. Voor elke opdracht (bv. verslag) die niet (op tijd) wordt ingegeven wordt een nulscore toegekend; 4. Bij twee niet ingegeven verslagen wordt een nul-score toegekend voor de gehele onderwijsleeractiviteit De punten voor de permanente evalutatie blijven behouden bij de tweede examenkans of derde examenperiode 98 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

100 7 Opleidingsprogramma tweede opleidingsfase Opleidingsonderdelen SP T (CO/TB) P ZW TOT VED-6839.E0-j1 16. Dieetleer VED-5023.S3-j1 17. Coaching en 6 0 consultatietechnieken 1 VED-5003.O1-j Communicatie 1 [2] VED-5529.O2-s Psychologie van het eetgedrag 2 [2] VED-6810.O3-s Skillslab [2] VED-6812.E0-j1 18. Practicum dieetbereiding VED-6813.S2-j1 19. Dieetbehandeling 3 0 VED-9843.O1-j Project 2 [1] VED-6814.O2-s Probleemgestuurd onderwijs: [2] hart- en vaatziekten VED-6815.S2-s2 20. Voeding in de verschillende 4 0 levensfasen VED-6816.O1-s Voeding van zuigeling tot [3] adolescent, zwangere, lacterende VED-6817.O2-s Voeding van de gezonde en [1] chronisch zieke bejaarde VED-1002.E0-s2 21. Religie, zingeving en levensbeschouwing VED-6840.S3-j1 22. Voedingsonderzoek 4 0 VED-6841.O1-s Voedingsepidemiologie [1] VED-9010.O2-s Methodiek wetenschappelijk [2] onderzoek VED-9011.O3-s Inleiding wetenschappelijke [1] literatuur VED-3702.E0-j1 23. Toegepaste statistiek VED-6842.S2-j1 24. Grootkeuken management 5 VED-6844.O1-j Grootkeuken, administratief [2] beheer en opdrachten VED-6845.O2-s Grootkeukenstage [3] VED-6355.S2-j1 25. Pathologie 6 0 VED-6356.O1-j Algemene en orgaanpathologie [3] VED-6822.O2-j Bijzondere pathologie van de [3] voeding VED-3129.E0-s2 26. Biochemie VED-9105.E0-s1 27. Kwaliteitszorg VED-3014.S2-s1 28. Microbiologie VED-3011.O1-s Toegepaste microbiologie [2] VED-3013.O2-s Labo microbiologie 2 [2] VED-6823.S2-j1 29. Voedingswarenanalyse VED-6824.O1-j Voedingswarenanalyse 1 [3] VED-6825.O2-j Labo voedingswarenanalyse 1 [3] Totalen Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 99

101 8 Opleidingsonderdelen tweede opleidingsfase 8.16 Dieetleer Coaching en consultatietechnieken Communicatie Psychologie van het eetgedrag Skillslab Practicum dieetbereiding Dieetbehandeling Project Probleemgestuurd onderwijs: hart- en vaatziekten Voeding in de verschillende levensfasen Voeding van zuigeling tot adolescent, zwangere, lacterende Voeding van de gezonde en chronisch zieke bejaarde Religie, zingeving en levensbeschouwing Voedingsonderzoek Voedingsepidemiologie Methodiek wetenschappelijk onderzoek Inleiding wetenschappelijke literatuur Toegepaste statistiek Grootkeuken management Grootkeuken, administratief beheer en opdrachten Grootkeukenstage Pathologie Algemene en orgaanpathologie Bijzondere pathologie van de voeding Biochemie Kwaliteitszorg Microbiologie Toegepaste microbiologie Labo microbiologie Voedingswarenanalyse Voedingswarenanalyse Labo voedingswarenanalyse Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

102 8.16 Dieetleer Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 1+2 Studiepunten 5 Contacturen Titularis Docent(en) Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6839.E0-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Theorie: 46u Kristin De Buyser Nederlands Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben:voedingsleer, Voedingsmiddelenleer Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Keukentechnologie en practicum voedselbereiding, Psychologie van het eetgedrag 1, Biologie, Systeemfysiologie, Anatomie/fysiologie maagdarmkanaal,lever,nieren, Pathologie, Coaching en consultatietechnieken 1, Practicum dieetbereiding, Dieetbehandeling Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk C O M P E T E N T I E S 13.1 De afgestudeerde kan de wetenschappelijke inzichten in het menselijk functioneren toepassen in voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet De afgestudeerde kan specifiek antropometrisch voedings- en diëtistisch onderzoek uitvoeren De afgestudeerde kan een voedingsadvies of dieetbehandeling opstellen. 15. De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 101

103 D O E L E N - De student kiest de juiste voedingsanamnese-methode aangepast aan het doel en de doelgroep en geeft voor- en nadelen van de methode aan. - De student verwerkt en berekent een voedingsanamnese en beoordeelt kritisch de resultaten. - De student werkt voor de belangrijkste basisdiëten de theoretische aanbevelingen voor energie en voedingsstoffen uit. De student vertaalt deze aanbevelingen naar praktische gevolgen wat betreft keuze van voedingsmiddelen, hoeveelheden en bereidingswijzen - De student stelt voor de belangrijkste basisdiëten een dagschema op. - De student stelt indien nodig dieetproducten voor. De student argumenteert de keuze. - De student past dag- en weekmenu s aan aan de basisdiëten. I N H O U D De verschillende soorten voedingsanamneses komen aan bod met hun voordelen en nadelen. De studenten leren om een keuze te maken naar gelang de doelgroep, het onderzoek, en nadien deze te verwerken, berekenen en beoordelen. De belangrijke diëten komen aan bod met hun theoretische aanbevelingen naar energie en voedingsstoffen. Deze worden dan praktisch vertaald naar aangepaste lekkere voeding met de juiste samenstelling, hoeveelheden en bereidingswijzen. De studenten leren hierbij dagschema s opstellen, berekenen en interpreteren. Ten slotte wordt er geoefend om een bestaand dag- of weekmenu aan te passen aan verschillende diëten. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco De Buyser, K. (2010). Dieetleer (niet-gepubliceerde syllabus). Syllabus x Brugge: KHBO. Stegeman, N.E. (2007). Voeding bij gezondheid en ziekte (5 e Boek (x) druk). Groningen Houten: Wolters-Noordhoff. Belgische Voedingsmiddelentabel. Nubel vzw,brussel, Boek (x) Stichting Nederlands Voedingsstoffenbestand. (2006). Nevotabel. Boek x Den Haag: Voedingscentrum. Vlaamse Diabetes Vereniging.(2008). Boek x Voedingsinterventieprotocol bij diabetes. Gent: VDV. Nationale Raad voor de Voeding.(2009). Toledo Voedingsaanbevelingen voor België. Belgian Association for the study of Obesity.(2010). Obesitas. Toledo De consensus van de BASO. The Belgian Lipid Club. (2004). Aanbevelingen voor de Toledo diagnose en behandeling van dyslipidemie.(4 e druk). Voedingsaanbevelingen in de preventie van cardiovasculaire Naslagwerk x ziekten. (2010) Brussel: VBVD. Hoge Gezondheidsraad, FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu. (2005) Maten en gewichten. Handleiding voor gestandaardiseerde kwantificering en voedingsmiddelen in België. Toledo 102 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

104 Powerpointpresentaties Rekenmachine Toledo Vakmateriaal Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 50% 50 % 50% Schriftelijk examen 50% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 103

105 8.17 Coaching en consultatietechnieken 1 Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 1+2 Studiepunten 6 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-5023.S3-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Gezondheidsbevordering, Dieetleer, Practicum dieetbereiding, Dieetbehandeling Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Voedingsleer, Voedingsmiddelenleer, Keukentechnologie en practicum voedselbereiding, Psychologie van het eetgedrag 1, Biologie, Systeemfysiologie, Anatomie/fysiologie maagdarmkanaal,lever,nieren Dit opleidings is tolereerbaar. Niet mogelijk Communicatie 1 Code VED-5003.O1-j1 Semester 1+2 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 24u Titularis Docent Kristin De Buyser Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.6 De afgestudeerde kan specifiek antropometrisch voedings- en diëtistisch onderzoek uitvoeren De afgestudeerde kan onderzoeksgegevens interpreteren en het probleem tov de patiënt/cliënt formuleren De afgestudeerde kan informatie over voeding en/of dieet verstrekken aan de patiënt De afgestudeerde kan de patiënt/cliënt-gegevens registreren in een dossier. 104 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

106 D O E L E N - De student kent de procedure en aandachtspunten bij elke handeling voor een diëtistische anamnese. - De student neemt een diëtistische anamnese af en speelt in op de fase van gedragsverandering waarin de cliënt zich bevindt. - De student voert verschillende antropometrische bepalingen correct uit en interpreteert de resultaten ervan. - De student kiest de juiste voedingsanamnesemethode naargelang het doel. De student neemt een voedingsanamnese volgens de dietary historymethode af. - De student kent de procedure en de handelingen met aandachtspunten voor het uitvoeren van een dieetbehandeling. - De student stelt een dieetbehandeling voor en voert deze uit. - De student kiest kritisch het aangepaste hulpmateriaal en gebruikt het tijdens de dieetbehandeling. - De student registreert cliëntgegevens. I N H O U D De communicatieve en manuele vaardigheden en technieken, nodig voor het eerste consult, worden aangeleerd. De lessen starten met de voorbereiding en verwelkoming van de cliënt. Speciale aandacht gaat naar de fase van gedragsverandering waar de cliënt zich in bevindt. De student bespreekt een eigen cliënt voor de klasgroep. De diëtistische anamnese wordt aangeleerd met de verschillende voedingsanamneses en antropometrische bepalingen. De dietary history methode wordt geoefend. Ook de belangrijkste antropometrische bepalingen worden geoefend. De dieetbehandeling wordt aangeleerd. Aangepaste hulpmiddelen hierbij worden kritisch doorgelicht. Tot slot leert men registreren in een cliëntdossier (bvb POR). O N D E R W I J S V O R M - Onderswijsleergesprek - Werkcollege - Individuele opdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Becker-Woudstra, G, Havinga, M, van Kuijeren, R, Linden- Boek x Wouters, E. (2008). Het diëtistisch consult. (3 e druk). Utrecht: Lemma. Formulieren: anamnese, antropometrie, checklists Toledo Powerpointpresentatie Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 105

107 E V A L U A T I E Eerste examenkans Eerste examenperiode Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 50 % 50 % 20% Mondeling examen 40% Mondeling examen 20% Individuele opdracht 10% Permanente evaluatie 10% Permanente evaluatie Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Mondeling examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Sanctie: bij het laattijdig indienen en/of afwezigheid bij voorstelling: telkens -10% op het totaal van de opdracht (afspraken zie Toledo) Permanente evaluatie bij oefenen voedingsanamnese en antropometrie (verplichte aanwezigheid) (afspraken zie Toledo). 106 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

108 Psychologie van het eetgedrag 2 Code VED-5529.O2-s2 Semester 2 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 18u Titularis Docent Tine Dhaese Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.3 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet. D O E L E N De student : - kan het ziektebeeld, de oorzaken en de gevolgen van de geziene eetstoornissen weergeven en herkennen. - heeft een zicht op medische, psychologische en diëtische behandelingsstrategieën, kan doorverwijzen en heeft een basis om mee te werken in een multidisciplinair team. - begrijpt de preventieve strategieën om eetstoornissen te voorkomen. - kan empatisch omgaan met een zieke patiënt. I N H O U D We verwerven een inzicht in de psychologie van een aantal belangrijke eetstoornissen en eetproblemen en in de aanpak ervan. We leren eetstoornissen herkennen (vroegdetectie) om door te kunnen verwijzen of om een multidisciplinaire behandeling te starten. Daartoe bekijken we de behandelingsstrategieën op medisch, psychologisch en diëtisch vlak. Eveneens leren we waar er aandacht moet besteed worden (of juist niet) bij de preventie van eetstoornissen. Daarnaast bespreken we de belevingswereld van de zieke mens en hoe wij als hulpverlener kunnen omgaan met ziekte. O N D E R W I J S V O R M - Onderwijsleergesprek S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 107

109 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 108 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

110 Skillslab Code VED-6810.O3-s2 Semester 2 Studiepunten 2 Contacturen Praktijk: 7u Titularis Docent Kristin De Buyser, Sylvie Petitat Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.6 De afgestudeerde kan specifiek antropometrisch voedings- en diëtistisch onderzoek uitvoeren De afgestudeerde kan onderzoeksgegevens interpreteren en het probleem tov de patiënt/cliënt formuleren De afgestudeerde kan informatie over voeding en/of dieet verstrekken aan de patiënt. D O E L E N - De student stelt een eigen voedingsanamneseformulier op. - De student neemt een voedingsanamnese af volgens de dietary history methode bij een specifieke cliënt. - De student doet antropometrische bepalingen bij een cliënt en let hierbij op de communicatie met de cliënt. - De student past een dieetbehandeling toe in een concrete situatie aangepast aan de cliënt. - De student maakt een folder op als hulpmiddel. I N H O U D In Skillslab worden onderwerpen van communicatie 1 verder uitgediept, geoefend. Technieken zoals antropometrie, afname van een voedingsanamnese, opstarten van de dieetbehandeling worden geoefend. Ook het opstellen van hulpmiddelen (folder) komt aan bod. O N D E R W I J S V O R M - Individuele opdracht - Werkcollege Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 109

111 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Becker-Woudstra, G, Havinga, M, van Kuijeren, R, Linden- Boek (x) Wouters, E. (2008). Het diëtistisch consult. (laatste druk). Utrecht: Lemma. Opdrachten, observatieformulieren, evaluatieformulieren Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 50% 50% Individuele opdrachten Permanente evaluatie Tweede examenkans of derde examenperiode Er is geen tweede examenkans mogelijk. B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N - Sancties: bij laattijdig indienen opdrachten: -10% per dag - Wegens de permanente evaluatie is het bijwonen van de sessies verplicht; bij onwettige afwezigheid verliest de student de punten die tijdens deze sessie konden verworven worden op permanente evaluatie; bij gewettigde afwezigheid wordt een vervangende opdracht gegeven 110 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

112 8.18 Practicum dieetbereiding Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 1+2 Studiepunten 3 VED-6812.E0-j1 Contacturen Praktijk: 55 Titularis Docent(en) Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract Bachelor in de voedings- en dieetkunde Sylvie Petitat Nederlands Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Keukentechnologie en practicum voedselbereiding Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Voedingsleer, Voedingsmiddelenleer, Dieetleer, Coaching en consultatietechnieken 1, Dieetbehandeling Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Psychologie van het eetgedrag 1, Biologie, Systeemfysiologie, Anatomie/fysiologie maagdarmkanaal, lever,nieren, Microbiologie 1, Pathologie Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk C O M P E T E N T I E S 13.8 De afgestudeerde kan een voedingsadvies of een dieetbehandeling opstellen. 15 De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen. 16 De afgestudeerde kan de kwaliteit van de voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling en organoleptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem. D O E L E N - De student kan de verschillende basisdiëten voorbereiden, bereiden, opdienen en beoordelen. - De student kan praktische adviezen geven over de samenstelling, verkrijgbaarheid en het verwerken van dieetproducten. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 111

113 I N H O U D De verschillende basisdiëten worden uitgewerkt in de praktijk, geproefd en beoordeeld. Ook de verschillende dieetproducten die kaderen binnen het dieet komen aan bod. Een aantal basisdiëten worden achtereenvolgens uitgewerkt. Ook dieetproducten worden verwerkt en beoordeeld. Les 1: Koken met de magnetron: toepassing V - en Na - - gebruik van kruiden. Les 2: E + en En + middagmaal + plattekaasnagerecht - verwerken van eiwitpreparaten: E + milkshakes - E + puddingen - proeven E + bijvoedingen. Les 3: En - middagmaal - gebruik van zoetstoffen - gelatinebereidingen. Les 4: Na - middagmaal - gebruik van kruiden - verwerken Na - dieetproducten - Na - gebak. Les 5: Bereiden van gistdeeg: toepassing pizza s voor diabetesvoeding, En -, E + en Na - dieet. Les 6: Diabetesmiddagmaal - diabetesgebak - verwerken van de verschillende zoetstoffen. Les 7: E - -middagmaal - verwerken van E - deegwaren, E - bloem, bakken van E - brood en gebak - glut middagmaal - glut brood en gebak - proeven glut koekjes en gebak. Les 8: lichtverteerbaar V - middagmaal - MCT dieet: verwerken van producten. Les 9: Alternatieve voeding: verwerken van vleesvervangers - vezel + dieet: gebruik van vezel + preparaten. Les 10:Menu-aanpassingen: basismenu aanpassen aan de verschillende diëten: herhalingsles. O N D E R W I J S V O R M - Werkcollege - Individuele opdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Claeys, C., Provoost, C. (2009). Kookboek voor mensen met Boek x diabetes, Antwerpen: Kluwer Editorial Dieetproducten Vakmateriaal Aanbevolen Soort bron Acco / / / 112 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

114 E V A L U A T I E Eerste examenkans Eerste examenperiode Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 50% 50 % 16,67 % Individuele opdracht 16,67 % Individuele opdracht 33,33 % Permanente evaluatie 33,33 % Permanente evaluatie Tweede examenkans of derde examenperiode Er is geen tweede examenkans mogelijk. B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N - Permanente evaluatie bestaat uit: attitude vaardigheden - Wegens de permanente evaluatie is het bijwonen van de sessies verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; bij onwettige afwezigheid verliest de student de punten die tijdens deze sessie konden verworven worden op permanente evaluatie; - bij wettige afwezigheid kan de les indien mogelijk gevolgd worden bij de andere groep. - per dag te laat indienen van de individuele examenopdracht : -10% Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 113

115 8.19 Dieetbehandeling Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 1+2 Studiepunten 3 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6813.S2-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Dieetleer, Coaching en consultatietechnieken 1, Practicum dieetbereiding Dit opleidings is tolereerbaar. Niet mogelijk Project 2 Code VED-9843.O1-j1 Semester 1+2 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 3u Titularis Docent Lieve Acke, Sylvie Petitat Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.1 De afgestudeerde kan de wetenschappelijke inzichten in het menselijk functioneren toepassen in voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet De afgestudeerde kan specifiek antropometrisch voedings- en diëtistisch onderzoek uitvoeren De afgestudeerde kan onderzoeksgegevens interpreteren en het probleem tov de patiënt/cliënt formuleren De afgestudeerde kan een voedingsadvies of dieetbehandeling opstellen. 15. De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen. 114 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

116 D O E L E N - De student kan een voedingsanamnese afnemen, verwerken en interpreteren. - De student kan vanuit een gegeven patiëntensituatie de diagnostische diagnose formuleren en een behandelplan voorstellen. - De student kan een aangepast dagschema uitwerken en adviezen formuleren. - De student kan aan de hand van een leidraad zijn eigen patiënt voorstellen aan de klasgroep. I N H O U D De student werkt individueel 3 patiëntenstudies uit. Patiëntenstudie 1 en 3 worden klassikaal door de docenten opgegeven. De tweede individuele patiëntenstudie is een zelf gekozen patiënt door de student die klassikaal wordt voorgesteld. De nadruk ligt op het uitvoeren van diëtistisch onderzoek, afname en/of verwerken en interpretatie van een voedingsanamnese, het stellen van de diëtistische diagnose en het voorstellen van een behandelplan (met eventueel dagschema en tips) O N D E R W I J S V O R M - Projectmatig werk S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Opdrachtmateriaal: patiëntenstudie 1 en 3 Toledo Opdrachtmateriaal: patiëntenstudie 2 Toledo Aanbevolen Soort bron Acco De Buyser, K (2009) Dieetleer en oefeningen. Onuitgegeven Syllabus syllabus. KHBO, Departement Gezondheidszorg. Stegeman, N.E. (laatste druk) Voeding bij gezondheid en Boek ziekte.groningen/houten: Wolters-Noordhoff Nederlands Voorlichtingsbureau voor de Voeding, NEVO-tabel. Boek (laatste druk) Den Haag Nubel, Belgische Voedingsmiddelentabel. (laatste druk) Boek Becker-Woudstra et al. (laatste druk) Het diëtistisch consult. Boek Utrecht: Lemma The Belgian Lipid Club. (2004). Aanbevelingen voor de Toledo diagnose en behandeling van dyslipidemie.(4 e druk). Voedingsaanbevelingen voor België. Hoge Website Gezondheidsraad, versie Geraadpleegd om 6 mei 2010 Website Gecommentarieerd geneesmiddelen repertorium BASO Website Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 115

117 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode Patiëntenstudie 1 30 % 70 % 30% Individuele opdracht Patiëntenstudie 2 met klassikale voorstelling Patiëntenstudie 3 40% 30% Tweede examenkans of derde examenperiode Er is geen tweede examenkans mogelijk. Individuele opdracht Individuele opdracht B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Bijzondere regels inzake verplichte aanwezigheid bij voorstelling patiëntenstudie 2 en het tijdig indienen van de drie patiëntenstudies: - Sanctie: -10% per dag bij het laattijdig indienen per patiëntenstudie (afspraken zie Toledo) - Sanctie: Bij ongewettigde afwezigheid bij klassikale voorstelling patiëntenstudie 2 kunnen geen punten voor dit deel van de opdracht verworven worden - Wegens de permanente evaluatie is het bijwonen van de sessies verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; 116 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

118 Probleemgestuurd onderwijs: hart- en vaatziekten Code VED-6814.O2-s1 Semester 1 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 10u Titularis Docent Lieve Acke, Kristin De Buyser, Sylvie Petitat, Annelies Reynaert Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.1 De afgestudeerde kan de wetenschappelijke inzichten in het menselijk functioneren toepassen in voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet De afgestudeerde kan de resultaten van wetenschappelijk onderzoek vertalen naar voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan de verwijzing van de arts beoordelen en interpreteren De afgestudeerde kan onderzoeksgegevens interpreteren en het probleem tov de patiënt/cliënt formuleren De afgestudeerde kan een voedingsadvies of dieetbehandeling opstellen De afgestudeerde kan informatie over voeding en/of dieet verstrekken aan de patiënt De afgestudeerde kan schriftelijk of mondeling rapporteren aan de verwijzer. 15. De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen De afgestudeerde kan het eigen functioneren adequaat evalueren en daaruit leerpunten evalueren. D O E L E N - De student analyseert praktijksituaties. - De student lost praktijkproblemen op. - De student integreert vakken door ze in samenhang te bestuderen en toe te passen. - De student vergroot zijn zelfstandigheid. - De student participeert in groep rond beroepssituaties - De student ontwikkelt communicatieve vaardigheden I N H O U D Via probleemgestuurd onderwijs leren de studenten aan de hand van patiëntencasuïstiek een probleem te analyseren, zelfstandig informatie verwerven en verwerken over het thema hart- en vaatziekten. Aan de hand van 4 casussen worden in groepjes het onderwerp hart- en vaatziekten verder uitgediept. Er wordt na elke casus feedback gegeven. Tijdens de laatste sessie presenteert elk groepje een casus en worden opmerkelijke elementen aangehaald. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 117

119 O N D E R W I J S V O R M - Projectmatig werk S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Docenten PGO (2010) Probleemgestuurd Onderwijs Hart- en Syllabus X vaatziekten (niet-gepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Docenten PGO (2010). Handleiding werkgroepoverleg (nietgepubliceerde Syllabus X syllabus). Brugge: KHBO. De Buyser, K. (2009). Dieetleer (niet-gepubliceerde syllabus). Syllabus (X) Brugge: KHBO. Stegeman, N.E. (2007). Voeding bij gezondheid en ziekte (5 e Boek (X) druk). Groningen Houten: Wolters-Noordhoff. Belgische Voedingsmiddelentabel. Nubel vzw,brussel, Boek (X) Stichting Nederlands Voedingsstoffenbestand. (2006). Nevotabel. Boek (X) Den Haag: Voedingscentrum. Hoge Gezondheidsraad, FOD Volksgezondheid, Veiligheid van Toledo de voedselketen en Leefmilieu. (2005) Maten en gewichten. Handleiding voor gestandaardiseerde kwantificering en voedingsmiddelen in België. Nationale Raad voor de Voeding.(2009). Toledo Voedingsaanbevelingen voor België. Becker-Woudstra, G, Havinga, M, van Kuijeren, R, Linden- Boek (X) Wouters, E. (2008). Het diëtistisch consult. (3 e druk). Utrecht: Lemma. The Belgian Lipid Club. (2004). Aanbevelingen voor de diagnose en behandeling van dyslipidemie.(4 e druk). Toledo Aanbevolen Soort bron Acco Voedingsaanbevelingen in de preventie van cardiovasculaire Naslagwerk ziekten. (2010) Brussel: VBVD. Jochems A, Joosten F. Coëlho. Zakwoordenboek der geneeskunde. Amsterdam, Elsevier Gezondheidszorg. Naslagwerk E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % evaluatie-methode 66,6 % (2/3) 33,3 % (1/3) Groepsopdrachten Permanente evaluatie met peerassessment 118 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

120 Tweede examenkans of derde examenperiode Er is geen tweede examenkans mogelijk. B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Sancties: zie Handleiding PGO Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 119

121 8.20 Voeding in de verschillende levensfasen Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 2 Studiepunten 4 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6815.S2-s2 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Voedingsleer, Voedingsmiddelenleer Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Keukengtechnologie en practicum voedselbereiding, Biologie, Systeemfysiologie, Anatomie/fysiologie maagdarmkanaal,lever,nieren Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk Voeding van zuigeling tot adolescent, zwangere, lacterende Code VED-6816.O1-s2 Semester 2 Studiepunten 3 Contacturen Theorie: 22u Titularis Docent Hilde Loccufier Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.1 De afgestudeerde kan de wetenschappelijke inzichten in het menselijk functioneren toepassen in voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet De afgestudeerde kan de resultaten van wetenschappelijk onderzoek vertalen naar voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan een voedingsadvies of dieetbehandeling opstellen. 15 De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen. 120 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

122 D O E L E N De student moet: - kennis hebben van de voeding van het gezonde kind tussen 0 en 1 jaar en moet daarbij praktische adviezen kunnen geven om voedingsproblemen op te lossen, - de behoeften aan voedingsstoffen in de verschillende levensfasen kunnen omzetten in voedingsmiddelen en daarbij rekening kunnen houden met de sociale, economische,... problemen die zich kunnen voordoen in de praktijk. I N H O U D Zuigelingenvoeding omvat de voeding van het gezonde kind tussen 0 en 1 jaar. Naast de behoeften aan voedingsstoffen worden borstvoeding, koemelkvoeding en kunstmatige voeding alsook de overschakeling op vaste zuigelingenvoeding besproken. Ook bij problemen zoals braken, regurgitatie, diarree en constipatie wordt er aandacht besteed aan de mogelijke voedingsaanpassing. De voeding wordt in alle andere levensfasen behandeld: voeding van peuter en kleuter, schoolkind, adolescent, volwassene, aanstaande moeder, lacterende moeder. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Stegeman, N.E.: Voeding bij gezondheid en ziekte.(laatste Boek x druk) Groningen/Houten: Wolters-Noordhoff Nationale Raad voor de Voeding. Voedingsaanbevelingen voor Toledo België Brochures Kind en Gezin Vakmateriaal Brochures productinformatie van de firma s zuigelingenvoeding Vakmateriaal Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100% Mondeling examen Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 121

123 Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Mondeling examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 122 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

124 Voeding van de gezonde en chronisch zieke bejaarde Code VED-6817.O2-s2 Semester 2 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 12u Titularis Docent Jozef Hanssens Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.1 De afgestudeerde kan de wetenschappelijke inzichten in het menselijk functioneren toepassen in voedings- en dieetadviezen 13.2 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding 13.3 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet 13.4 De afgestudeerde kan de resultaten van wetenschappelijk onderzoek vertalen naar voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan een voedingsadvies of dieetbehandeling opstellen. 15 De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen. D O E L E N - De student heeft kennis van de voeding van de gezonde en chronisch zieke bejaarde en kan dit omzetten in voedingsmiddelen, daarbij rekening houdend met de sociale, economische problemen I N H O U D De voeding van gezonde en chronisch zieke bejaarden wordt behandeld. Ook groepsvoeding krijgt bijzondere aandacht O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Multimediamateriaal: powerpoint-voorstelling Toledo Stegeman, N.E. (2007). Voeding bij gezondheid en ziekte. Groningen/Houten: Wolters-Noordhoff. (ISBN: ) x Aanbevolen Soort bron Acco / / / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 123

125 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100% Mondeling examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Mondeling examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 124 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

126 8.21 Religie, zingeving en levensbeschouwing Code VED-1002.E0-s2 Opleiding Bachelor in de voedings- en dieetkunde Opleidingsfase 2 Semester 2 Studiepunten 3 Contacturen Theorie: 22u Titularis Docent(en) Lodewyckx Herman Onderwijstaal Nederlands Niveau Inleidend Type Verplicht opleidingsl Volgtijdelijkheid Er is voor dit opleidings geen specifieke volgtijdelijkheid vastgelegd. Tolerantie Dit opleidings is tolereerbaar. Examencontract Niet mogelijk C O M P E T E N T I E S 10. Besef hebben van maatschappelijke verantwoordelijkheid samenhangend met de beroepspraktijk. Begrip en betrokkenheid hebben ontwikkeld m.b.t. ethische, normatieve en maatschappelijke vragen samenhangend met de toepassing van beroepsspecifieke inzichten en gebruiken 10.1 De afgestudeerde kan, geconfronteerd met een ethische, normatieve of maatschappelijke vraag, een beredeneerd standpunt innemen De afgestudeerde is aantoonbaar gevoelig voor het bestaan van ethische, normatieve en maatschappelijke vragen in concrete beroepssituaties. D O E L E N - Na de lessen ben je in staat om een (levensbeschouwelijke, ethische of religieuze) vraag te herkennen als levensbeschouwelijke, ethische en/of religieuze vraag; te kaderen in een ruimere context van levensbeschouwing, religie en ethiek aan de hand van een uitgewerkt basisschema - Je kan de (theoretische) achtergrond van dit basisschema uitleggen - Je kan dit basisschema herkennen en toepassen op thema s die in de klas behandeld werden I N H O U D RZL kan alle vragen behandelen die vanuit levensbeschouwelijk of religieus oogpunt belangrijk zijn. Het vak wordt echter toegespitst op deze vragen die relevant zijn voor de studenten en/of voor de uitoefening van het latere beroep als voedings- en dieetkundige Het eerste deel van de tijd wordt besteed aan inleidende lessen ivm RZL. Bij het tweede deel worden verschillende thema s behandeld die relevant zijn binnen RZL en het latere (beroeps-)leven. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 125

127 O N D E R W I J S V O R M Het eerste deel: bestaat enerzijds uit interactieve lessen (onderwijsleergesprekken), anderzijds uit lessen die toelichting verschaffen bij de inhoud van RZL alsook met de werkwijze (hoorcollege). Het tweede deel: is in hoofdzaak het werk van studenten. Dit wordt voorbereid en toegelicht in het eerste deel. Studenten stellen thema s voor en nodigen medestudenten uit tot analyse en reflectie over de opgeworpen vragen (individuele opdrachten, groepsopdrachten, projectmatig werken). Toledo zal een belangrijk uitwisselingsinstrument zijn voor zowel informatie als voor uitwisseling en begeleiding. S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Voor het eerste deel: Enkele basisschema s worden Toledo aangeboden via Toledo Voor het tweede deel: documentatie wordt aangeboden via Toledo vanwege de docent; de basisinformatie van de thema s door de studenten. Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % evaluatie-methode 50% Groepsopdracht (1) 25% (1) 25% Mondeling examen: basisschema toelichten Mondeling examen: toepassen op thema Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 50% 50% Groepsopdracht (De student behoudt zijn score van de 2 e examenperiode) Mondeling examen (Idem zoals in de tweede examenperiode) 126 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

128 B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N (1).De evaluatie is de evaluatie van de doelstellingen. De groepsopdracht is daarvan een eerste toepassing (50% van de punten). Tijdens het individueel mondeling examen moet de student het basisschema kunnen toelichten (25%) en toepassen (25%) op een behandeld thema. Hiervoor wordt ongeveer 10 minuten per student voorzien.studenten kunnen hierbij beschikken over hun notities ( open boek examen) en kunnen dit vooraf schriftelijk voorbereiden volgens nadere instructies (zie Toledo). Deze opdracht is dezelfde tijdens elke examenkans en elke examenperiode. - Er zal een strak tijdschema aangehouden worden. Afwijkingen zijn slechts mogelijk na voorafgaande toestemming door de docent. - Gezien het interactieve proces is afwezigheid niet wenselijk. Enkel in uitzonderlijke gevallen (met bewijs) kan een verontschuldiging aanvaard worden. - Studenten die niet in orde zijn met alle vereiste documenten (aard en tijd worden via Toledo toegelicht) kunnen niet aan het examen deelnemen. Gezien het interactieve proces is een examencontract niet mogelijk. Het bijwonen en participeren in de lessen is een vereiste. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 127

129 8.22 Voedingsonderzoek Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 1+2 Studiepunten 4 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6840.S3-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Voedingsleer, Voedingsmiddelenleer Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Keukentechnologie en practicum voedselbereiding, Biologie, Systeemfysiologie, Anatomie/fysiologie maagdarmkanaal,lever,nieren, Beschrijvende statistiek Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk Voedingsepidemiologie Code VED-6841.O1-s1 Semester 1 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 9u Titularis Docent Sylvie Petitat Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.3 De afgestudeerde kan het verband lessen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet De afgestudeerde kan de resultaten van wetenschappelijk onderzoek vertalen naar voedings- en dieetadviezen. 128 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

130 D O E L E N De student kan - een omschrijving geven van de doelstellingen van voedingsepidemiologisch onderzoek - sterke en zwakke punten rond voedingsepidemiologie formuleren, - gebruik maken van de specifieke terminologie en de onderzoeksontwerpen; - de belangrijkste besluiten vermelden i.v.m. de VCP en ander epidemiologisch onderzoek rond overgewicht, hart- en vaatziekten, I N H O U D In het deel voedingsepidemiologie wordt een duidelijk beeld gegeven van het begrip voedingsepidemiologie met bespreking van verschillende soorten epidemiologisch onderzoek, onderzoeksontwerpen, bespreking van begrippen. Daarnaast maak je o.a. kennis met de eerste Belgische voedselconsumptiepeiling uitgevoerd in 2004 (VCP) en enkele conclusies uit het WHO gezondheidsrapport (2002) waarbij bepaalde risicofactoren voor de gezondheid nader bekeken worden. Aan de hand van een casus met bijhorende vragen tracht de student zelfstandig inzicht te krijgen in voedingsepidemiologisch onderzoek. De casus wordt klassikaal besproken. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Individuele opdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Acke, L. (2010). Voedingsepidemiologie (niet gepubliceerde Syllabus X syllabus). Brugge: KHBO. Rekenmachine Vakmateriaal Powerpointpresentaties Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % % 100% Schriftelijk examen Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 129

131 Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 130 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

132 Methodiek wetenschappelijk onderzoek Code VED-9010.O2-s2 Semester 2 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 16u Titularis Docent Annelies Reynaert Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 19 De afgestudeerde kan (toegepast) wetenschappelijk onderzoek helpen opzetten, uitvoeren en rapporteren D O E L E N - De student kan de ontwikkelde kennis met betrekking tot de onderzoekmethodologie en de rapportering van onderzoek aanwenden bij het kritisch beoordelen van wetenschappelijke publicaties en het eindwerk. I N H O U D Methodiek wetenschappelijk onderzoek biedt een overzicht van het wetenschappelijk onderzoek in al zijn aspecten: van het bepalen van het onderwerp van het onderzoek tot en met het bekend maken van de onderzoeksbevindingen. Er wordt gestart met het formuleren met een duidelijke vraag-, probleem- en doelstelling om het onderzoek te kaderen. Vervolgens worden de verschillende soorten onderzoek en onderzoeksontwerpen besproken. De aandachtspunten bij de effectieve start en opzet van het onderzoek, zoals steekproefbepaling en dataverzameling worden uitvoerig besproken met de gevolgen voor het onderzoek. Aandacht gaat ook uit naar de correcte rapportering van onderzoek. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Baekelandt, B. (2010) Methodiek wetenschappelijk onderzoek Syllabus X (niet-gepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 131

133 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 132 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

134 Inleiding wetenschappelijke literatuur Code VED-9011.O3-s1 Semester 1 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 8u Titularis Docent Hilde Verhaeghe Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 19 De afgestudeerde kan (toegepast) wetenschappelijk onderzoek helpen opzetten, uitvoeren en rapporteren D O E L E N - De student is in staat om de bibliotheek te gebruiken als didactisch middel. - De student kan wetenschappelijke vakliteratuur opzoeken, lokaliseren en beoordelen. - De student kan efficiënt gebruik maken van databanken en zoekmachines. - De student kan wetenschappelijke literatuur op een correcte manier citeren en refereren. I N H O U D Het opzoeken en leren omgaan met informatie behoort tot de basisvorming van een bachelorstudent De student wordt wegwijs gemaakt in: - bibliotheken en hun organisatie, toegespitst op de KHBO-bibliotheek; - soorten publicaties; - het opzoeken en lokaliseren van vakliteratuur via catalogi, databanken en webpagina s en het inoefenen hiervan - het naar waarde schatten van vakliteratuur - het correct citeren en refereren en het inoefenen hiervan O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege - Groepsopdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 133

135 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 25% Groepsopdracht 75% Examen aan de computer Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 25% Opdracht 75% Examen aan de computer B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Bij het niet indienen van de opdracht of te laat indienen van de opdracht wordt de opdracht beoordeeld met een nulscore. Bij de tweede examenkans of in de derde examenperiode wordt de groepsopdracht vervangen door een individuele bibliotheekopdracht. 134 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

136 8.23 Toegepaste statistiek Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 1+2 Studiepunten 3 Contacturen Titularis Docent(en) Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-3702.E0-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Theorie: 23u Jan Deklerck Nederlands Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Proceskundige aspecten van voeding Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Informatie- en communicatietechnologie Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk C O M P E T E N T I E S De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen berekenen, beoordelen en rapporteren. 19 De afgestudeerde kan (toegepast) wetenschappelijk onderzoek helpen opzetten, uitvoeren en rapporteren D O E L E N - de student kan een verzameling meetgegevens met behulp van formules en rekentoestel en software ordenen en verwerken. - de student kan centrale waarden en spreidingsmaten berekenen, en kan ook de betekenis ervan verwoorden. - de student kan kansen uitrekenen bij specifieke kansen. - de student kan verschillen tussen data aantonen en verklaren met behulp van statistische technieken. - de student kan de samenhang tussen data aantonen en weergeven. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 135

137 I N H O U D Er worden technieken bekeken die de samenhang of de verschillen tussen de verkregen data kunnen opsporen en weergeven. De leerstof statistiek staat in dienst van de praktijk In deze verklarende statistiek wordt de meest voorkomende normaal behandeld.. Betrouwbaarheidsintervallen worden opgesteld voor een normaal verdeelde grootheid. Het testen van enkelvoudige hypothese toetsen wordt uitgevoerd. De Chi kwadraat test op kruistabellen, alsook de Z-toetsen en t-toetsen bij twee steekproeven worden er aangeleerd om de onderlinge verschillen tussen de gevolgde meetmethoden met een passend significantieniveau te toetsen. Daarnaast wordt er ook ingegaan op het toepassen van parametervrije technieken bij kleine en niet normale steekproeven. Ook het probleem van de sterkte van een statistische test in samenhang met de steekproeflengte wordt behandeld.. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Rekentoestel Deklerck, J. (2009). Toegepaste Statistiek. (nietgepubliceerde Syllabus X syllabus). Brugge: KHBO. Microsoft Excel 2007 SPSS Losbladig lesmateriaal en bestanden op Toledo Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 50% 50 % 50% Schriftelijk examen 37,5% (3/4) 12,5% (1/4) Schriftelijk examen Examen aan de computer 136 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

138 Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 75% Schriftelijk examen 25% Examen aan de computer B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 137

139 8.24 Grootkeuken management Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 1+2 Studiepunten 5 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6842.S2-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Keukentechnologie en practicum voedselbereiding Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Voedingsleer, Voedingsmiddelenleer, Psychologie van het eetgedrag 1, Microbiologie 1, Dieetleer, Kwaliteitszorg, Microbiologie 2 Dit opleidings is tolereerbaar. Niet mogelijk Grootkeuken, administratief beheer en opdrachten Code VED-6844.O1-j1 Semester 1+2 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 24u Titularis Sylvie Petitat Docent Jozef Hanssens, Sylvie Petitat Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.3 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet 16. De afgestudeerde kan de kwaliteit van de voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling en organo-leptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem 138 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

140 D O E L E N Grootkeuken - Alle materiaal in de collectiviteitskeuken kunnen gebruiken om voedingsmiddelen van levering tot bij de consument op een efficiënte manier klaar te maken, rekening houdend met kleur, smaak, temperatuur, hygiëne Administratief beheer - Inzicht verwerven in de kosten van de voeding, de voedingsadministratie, de productie en de personeelsplanning Opdrachten - Vanuit dit vak worden een aantal opdrachten geformuleerd (rond grootkeuken, administratief beheer, hygiëne en warenwetgeving), die moeten uitgevoerd worden op grootkeukenstage. Van deze opdrachten wordt een schriftelijk verslag gemaakt, waarop de student wordt beoordeeld I N H O U D Grootkeuken Bespreking van lay out van de grootkeuken. Bespreking van alle grootkeukenmaterialen: omschrijving, soorten, functie, voor en nadelen, veiligheid en hygiëne. Bespreking van de distributiesystemen, centraal en decentraal. Bespreking van de vaatwassersystemen. Menuplanning en organisatie. Personeelsorganisatie en planning. Administratief beheer Inzicht verwerven in de kosten van de voeding, de voedingsadministratie, de productie en de personeelsplanning Bespreking van de kosten van de voeding (vaste, variabele, directe, indirecte) Voedingsadministratie als logisch systeem: overgang van een goed manueel systeem naar een geautomatiseerd systeem. Productieplanning in de voedingsdienst: - menuplanning en organisatieplanning; - arbeidsanalyse; - ergonomie. Personeelsplanning. Opdrachten Stageverslag maken met speciale aandacht voor: Verslag 1: - organisatie; - bestelling; - verwerking patiëntengegevens; - distributie; - routing aankomst tot bij de verbruiker: welke producten; bewaarmiddelen, koelkast, diepvriezer; welke machine; hygiëne; - kostprijs: food; menu. Verslag 2: - aspecten van hygiëne en warenwetgeving Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 139

141 O N D E R W I J S V O R M Grootkeuken - Hoorcollege - Onderwijsleergesprek Administratief beheer - Hoorcollege - Onderwijsleergesprek Opdrachten - Individuele opdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Goris, W. et al. (laatste druk). Keukenorganisatie en Boek x apparatuur. Uitg: svh Zoutermeer (ISBN: ) Opdrachten Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 66 % 34 % Grootkeuken 33% Administratief beheer Mondeling examen 33% Mondeling Opdrachten 34% Individuele opdracht 140 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

142 Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % Grootkeuken 33% Mondeling examen Administratief beheer 33% Mondeling examen Opdrachten 34% Individuele opdracht (behoud van punten uit eerste examenkans) B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N De modaliteiten (oa. deadlines en sancties) voor de individuele opdracht worden meegedeeld via Toledo Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 141

143 Grootkeukenstage Code VED-6845.O2-s2 Semester 2 Studiepunten 3 Contacturen Praktijk: 80u Titularis Docent Jozef Hanssens Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S De afgestudeerde kan een voedingsdienst coördineren en beheren m.b.t. het hele proces van de maaltijdvoorziening, zowel voor wat betreft de gezondheidsaspecten als de bedrijfskundige aspecten 16 De afgestudeerde kan de kwaliteit van de voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling en organo-leptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem D O E L E N - De student verwerft praktijkervaring in de aspecten van voedselbereiding en voedseldistributie in een collectiviteit I N H O U D De studenten lopen 2 weken stage in een grootkeuken O N D E R W I J S V O R M - Stage S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Stagehandleiding Toledo Stagemap Vakmateriaal x Aanbevolen Soort bron Acco / / / 142 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

144 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 50% Persoonlijke attitude (externen) 50% Stage (externen) Tweede examenkans of derde examenperiode Er is geen tweede examenkans mogelijk B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 143

145 8.25 Pathologie Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 1+2 Studiepunten 6 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6355.S2-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Biologie, Systeemfysiologie, Anatomie/fysiologie maagdarmkanaal,lever,nieren Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk Algemene en orgaanpathologie Code VED-6356.O1-j1 Semester 1+2 Studiepunten 3 Contacturen Theorie: 36u Titularis Docent N.N. Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.2 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding 13.3 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet 13.5 De afgestudeerde kan de verwijzing van de arts beoordelen en interpreteren D O E L E N - De student beschrijft, legt uit, de belangrijkste ziektebeelden en hun ontstaansmechanismen. - Van de student wordt vooral verwacht dat hij kritisch kan nadenken om zo tot een antwoord te komen. I N H O U D Het doel van de cursus is om te vertrekken van de fysiologie van het menselijk lichaam en na te gaan wat bij een normaal werkend lichaam verkeerd kan lopen. We gaan op 144 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

146 zoek naar een wetenschappelijke basis om ziektes te kunnen verklaren. Wat zijn de gevolgen van een stoornis in een normaal fysiologisch proces, welke klachten veroorzaakt dit bij de patiënt en hoe kunnen we een behandeling vinden rekening houdend met de onderliggende fysiologische stoornis. De aandoeningen die een specifiek dieet vergen zullen meer in extenso behandeld worden. In een inleiding wordt de acute en chronische ontstekingsreacties besproken. Vervolgens worden de diverse organen van het menselijk lichaam besproken : maag- en darmziekten, leverziekten, endocrinologie en oncologie, longziekten, hartziekten en nierziekten O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Iindividuele opdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladige lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100 % Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100 % Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 145

147 Bijzondere pathologie van de voeding Code VED-6822.O2-j1 Semester 1+2 Studiepunten 3 Contacturen Theorie: 35u Titularis Docent Lieve Acke Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.2 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet. D O E L E N De student - kan de kennis en begrippen uit de aangeboden leerstof toepassen om voedings- en dieetadviezen, als van preventie of behandeling van ziekten te verklaren; - beschikt over de nodige actieve en passieve kennis van diagnostiek, therapie en medische terminologie, om met de behandelende arts te kunnen communiceren. I N H O U D De diëtist stelt niet de diagnose, maar kent de ziektebeelden waarbij - preventief of curatief - aandacht voor voeding van belang is. Dat is nodig om de patiënt / cliënt zo goed mogelijk te kunnen informeren en begeleiden, en te kunnen communiceren met de behandelend arts. Een aantal van bedoelde ziektebeelden kunnen best beschreven worden vanuit de functie(s) van het gestoorde orgaan of orgaansysteem. Daarnaast werd een aparte selectie gemaakt van ziektebeelden waarbij niet een orgaan of orgaansysteem op de voorgrond staat, maar de (patho)fysiologie van het metabolisme van de nutriënten een belangrijke plaats inneemt. De cursus is opgebouwd uit 6 belangrijke onderdelen: macronutriënten, diabetes mellitus, stofwisselingsstoornissen, (voedsel)overgevoeligheid, mineralen & spoorelementen, vitamines. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege 146 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

148 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Acke, L. Slot, I. (2010). Bijzondere pathologie van de Syllabus X Voeding. (niet gepubliceerde syllabus) Brugge: KHBO. Powerpointpresentaties, hyperlinks naar websites, fotomateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco Coelho, M.B. (laatste editie) Zakwoordenboek der Boek V Geneeskunde. Arnhem: Elsevier. E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 50 % 50 % 50% Schriftelijk examen 50% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Nihil Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 147

149 8.26 Biochemie Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 2 Studiepunten 4 Contacturen Titularis Docent(en) Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-3129.E0-s2 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Theorie: 33u Annelies Reynaert Nederlands Inleidend Verplicht opleidingsl Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Biologie, Chemie Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk C O M P E T E N T I E S 13.2 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding 13.3 De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet D O E L E N De student kan: - het anabolisme en katabolisme van suikers bespreken - (glycolyse, citroenzuurcyclus, oxidatieve fosforylatie, fermentatieprocessen, gluconeogenese, glycogenolyse en glycogenese) - het anabolisme en katabolisme van lipiden bespreken - (biosynthese van verzadigde vetzuren, β-oxidatie, ketogenese) - het gedrag van lipiden in oplossing uitleggen - de exogene en endogene lipidencyclus bespreken - het anabolisme en katabolisme van eiwitten bespreken - de kinetische principes van enzymwerking verklaren - (Michaelis-Menten vergelijking, Lineweaver-Burk plot) - verschillende types inhibitoren van enzymen bespreken - biochemische werking en functie van vitaminen bespreken 148 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

150 I N H O U D De centrale belangrijkste aerobe en anaerobe metabole wegen die instaan voor energievoorziening van de cel en opslag van reserves in de cel vertrekkende vanuit de verschillende types biomoleculen, namelijk suikers, lipiden en eiwitten, komen hier aan bod. Tijdens de bespreking van de reactiewegen van de diverse biomoleculen wordt het overzicht vervolledigd met de aanduiding van de mogelijke interacties tussen de verschillende wegen. Daar enzymen belangrijk zijn voor het vlotte verloop van deze metabole wegen wordt hun werking en inhibitie ook behandeld, evenals de tussenkomst van vitaminen als co-enzymen. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Groepsopdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Engbersen, J.F.J., & de Groot A.E. (2005). Bio-organische Boek (X) chemie voor levenswetenschappen (laatste druk). Wageningen: Wageningen Academic Publishers. Losbladig lesmateriaal Toledo Wetenschappelijke Engelstalige artikels Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0% 100 % 100% Schriftelijk Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 149

151 8.27 Kwaliteitszorg Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 1 Studiepunten 4 Contacturen Titularis Docent Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-9105.E0-s1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Kwaliteitszorg Algemeen: 12u Kwaliteitszorg Voedingsindustrie 1: 10u Kwaliteitszorg Voedingsindustrie 2: 14u Bart Baekelandt Michel Maricau (Algemeen) Wim Van Roy (Voedingsindustrie 1) Bart Baekelandt (Voedingsindustrie 2) Nederlands Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Voedingsmiddelenleer Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Microbiologie 1 Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk C O M P E T E N T I E S De afgestudeerde kan een voedingsdienst coördineren en beheren m.b.t het hele proces van maaltijdvoorziening, zowel voor wat betreft de gezondheidsaspecten als de bedrijfskundige aspecten De afgestudeerde kan een kwaliteitssysteem ontwikkelen 16 De afgestudeerde kan de kwaliteit van de voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling en organo-leptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem 18.1 De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met fysische, chemische, microbiologische en organoleptische methoden 18.3 De afgestudeerde kan een documentatie-systeem rond veiligheid en hygiëne opstellen, beheren, uitvoeren D O E L E N Kwaliteitszorg Algemeen De student kan: - de basisbegrippen en principes in verband met kwaliteit en de kwaliteitszorg van processen in de voeding zowel in de industriële als in de non-profit sector, toepassen; 150 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

152 - enkele belangrijke instrumenten voor kwaliteitsverbetering toepassen; - het doel en de opbouw van enkele modellen en systemen van kwaliteitszorg in de voedingssector uitleggen, om te kunnen meewerken aan de invoering ervan. Kwaliteitszorg Voedingsindustrie 1 De student kan: - de wet op de autocontrole toepassen op een commercieel product (meer bepaald risicoanalyse en HACCP plan); - in groep werken als HACCP-team, en efficiënt taken verdelen en vergaderen; - bondige presentaties geven over de tussentijdse resultaten van vorige sessies; Kwaliteitszorg Voedingsindustrie 2 De student kan: - een sensorische analyse organiseren aan de hand van een keuringpanel, en de resultaten interpreteren - reinigings- en desinfectiemiddelen en methoden beschrijven en beoordelen naar samenstelling, voor- en nadelen; - de verschillende bemonsteringsmethoden beschrijven die gebruikt worden in de voedingsindustrie; - de resultaten van een kwantitatieve microbiologische analyse beoordelen; - via modellen van predictieve microbiologie de veiligheid en houdbaarheid van voedingsmiddelen beoordelen. I N H O U D Kwaliteitszorg Algemeen De cursus start met de uitleg van de basisbegrippen en principes in verband met kwaliteit en kwaliteitszorg. Vervolgens wordt aandacht besteed aan de kwaliteitszorg van processen. Dit deel omvat: het identificeren, beschrijven en analyseren van een proces, de variatie in een proces bepalen, de stabiliteit van een proces bewaken en tenslotte een proces verbeteren aan de hand van een aantal instrumenten voor kwaliteitsverbetering. In een laatste deel worden de basisprincipes van enkele kwaliteitssystemen besproken zoals HACCP, ISO 9000, ISO en ISO Kwaliteitszorg Voedingsindustrie 1 Aan de hand van een case study wordt een risico-analyse en een HACCP-plan opgesteld van een commercieel product; daartoe werken de studenten in groep als een HACCPteam; vergadertechnieken zijn daarbij aan de orde, alsook presentatietechnieken: elke week worden de resultaten van het team voorgesteld aan de klasgroep, en besproken. Kwaliteitszorg Voedingsindustrie 2 Een aantal topics uit de kwaliteitszorg in de voedingsindustrie worden behandeld. De student leert hoe hij een smaaktest van een product moet organiseren en uitvoeren. Een ander aspect betreft de microbiologische controle rond de spijslijn (bemonsteringsmethoden, reiniging en desinfectie). Een aantal toepassingen van statistische procescontrole in de voedingsindustrie worden uitgediept (oa bemonsteringsschema s). Tenslotte wordt een inleiding gegeven op de predictieve voedselmicrobiologie O N D E R W I J S V O R M Kwaliteitszorg Algemeen - Hoorcollege - Individuele opdracht Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 151

153 Kwaliteitszorg Voedingsindustrie 1 - Hoorcollege - Werkcollege (groepsopdracht) Kwaliteitszorg Voedingsindustrie 2 - Hoorcollege - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Powerpointpresentaties Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % Algemeen 30% Voedingsindustrie 1 25% Voedingsindustrie 1 5% Voedingsindustrie 2 40% Schriftelijk examen Schriftelijk examen Groepsopdracht Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % Algemeen 30% Schriftelijk examen Voedingsindustrie 1 25% Schriftelijk examen Voedingsindustrie 1 5% Groepsopdracht (behoud van punten uit eerste examenkans) Voedingsindustrie 2 40% Schriftelijk examen 152 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

154 B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Kwaliteitszorg Algemeen Bij onvoldoende voor de individuele opdracht bij de eerste examenkans, maakt de student de opdracht opnieuw Kwaliteitszorg Voedingsindustrie 1 Gezien de permanente evaluatie is aanwezigheid in de les verplicht. Bij de tweede examenkans worden de punten voor de groepsopdracht behouden Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 153

155 8.28 Microbiologie 2 Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 1 Studiepunten 4 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-3014.S2-s1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Elke Vanneste Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Microbiologie 1 Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk Toegepaste microbiologie Code VED-3011.O1-s1 Semester 1 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 24u Titularis Docent Elke Vanneste Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 16. De afgestudeerde kan de kwaliteit van voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling en organoleptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met fysische, chemische, microbiologisch en organoleptische methoden 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van de analysen berekenen, beoordelen en rapporteren 19. De afgestudeerde kan (toegepast) wetenschappelijk onderzoek helpen opzetten, uitvoeren en rapporteren 154 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

156 D O E L E N - De student verwerft inzicht in het nemen van aangepaste maatregelen bij voedselbereiding, conservering en transport waardoor de microbiële voedselpathologie geminimaliseerd wordt. - Bij elke conserveringstechniek kan de student volgende zaken bespreken: - principe en uitvoering (apparatuur) - invloed van de techniek op de chemische, microbiologische en fysische houdbaarheid en kwaliteit van het levensmiddel - invloed van de techniek op de voedingswaarde van het levensmiddel I N H O U D De houdbaarheid van voedingsmiddelen is een belangrijk thema binnen de voedingsmiddelenindustrie. In deze cursus is er aandacht voor de chemische, microbiologische en fysische houdbaarheid van producten Verscheidene conserveringstechnieken en middelen worden besproken met het oog op kwaliteit en voedingswaarde. Levensmiddelenhygiëne - voedselinfectie en voedselintoxicatie - Conserveringstechnieken - verhitten - koelen en invriezen - fermenteren - evaporeren, drogen en roken - verpakken - transporteren Conserveermiddelen Modelleren: aanwezigheid en groei van micro-organismen O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Leergesprek - begeleide zelfstudie S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Vanneste, E. Toegepaste microbiologie (laatste druk). (nietgepubliceerde In de les syllabus). Brugge: KHBO. Powerpointpresentaties Toledo Aanbevolen (niet verplicht aan te kopen!) Soort bron Acco de Jong, F.M. (2009). Ons voedsel. KC s Graveland: Fontaine Boek Uitgevers. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 155

157 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 100% Mondeling examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Mondeling examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 156 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

158 Labo microbiologie 2 Code VED-3013.O2-s1 Semester 1 Studiepunten 2 Contacturen Praktijk: 24u Titularis Docent Elke Vanneste Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 16. De afgestudeerde kan de kwaliteit van voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling en organoleptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met fysische, chemische, microbiologisch en organoleptische methoden 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van de analysen berekenen, beoordelen en rapporteren 19. De afgestudeerde kan (toegepast) wetenschappelijk onderzoek helpen opzetten, uitvoeren en rapporteren D O E L E N De student kan: - de binoculaire lichtmicroscoop gebruiken - microscopische preparaten maken - microbiologische kleuringstechnieken uitvoeren - op een veilige en aseptische manier omgaan met prokaryoten - microbiologische voedingsbodems bereiden en kweekmethoden toepassen - voedingsstalen op een correcte manier onderzoeken - informatie betreffende microbiologie uit handboeken, overzichtswerken of elektronische data zelfstandig raadplegen, selecteren en verwerken - de resultaten van de eigen microbiologisch experimenten rapporteren en interpreteren I N H O U D In het labo worden verschillende telmethoden voor de kwantitatieve bepaling van microorganismen aangeleerd en met elkaar vergeleken. Kwalitatief vormen vooral bederfvormende micro-organismen het onderwerp van de kwaliteitscontrole. Er worden selectieve methoden op voedingsmiddelen, zoals vlees, zuivelproducten en vis toegepast. Aanvullend is er aandacht voor de interpretatie van de warenwetgeving. - Microbiologie in het laboratorium: hygiëne en richtlijnen voor het microbiologisch onderzoek - Bepaling van de kwaliteit van melk naargelang de toegepaste hittebehandeling - Microbiologisch onderzoek: microscopie, biochemische testen en multitestmedia ter identificatie van micro-organismen - Microbiologische kwaliteit van gehakt - Organoleptische en microbiologische kwaliteit van vis - Sensorische analyse: chocolade Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 157

159 O N D E R W I J S V O R M - Werkcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Vanneste E. Onuitgegeven cursusmateriaal. Brugge: KHBO. Toledo Labojas Vakmateriaal Aanbevolen (niet verplicht aan te kopen!) Soort bron Acco Ridderbosm G.J.A. (2006). Levensmiddelenhygiëne. Boek Maarssen: Reed Business. E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 50% 50% Permanente evaluatie Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 50% Permanente evaluatie 50% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N - Wegens de permanente evaluatie is het bijwonen van de sessies verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; - bij onwettige afwezigheid verliest de student de punten die tijdens deze sessie konden verworven worden op permanente evaluatie; onwettige afwezigheid vanaf 3 sessies leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest - bij het niet of laattijdig indienen van opdrachten: -10% per dag op het behaalde resultaat; - In de derde zittijd behoudt de student de punten permanente evaluatie voor 50 % - De permanente evaluatie behelst: attitude, vaardigheid, voorbereiding van het labo en verslag van de experimentenl 158 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

160 8.29 Voedingswarenanalyse 1 Code Opleiding Opleidingsfase 2 Semester 1+2 Studiepunten 6 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6823.S2-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Chemie Om dit opleidings in de 2e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Biologie, Labo chemie Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk Voedingswarenanalyse 1 Code VED-6824.O1-j1 Semester 1+2 Studiepunten 3 Contacturen Theorie: 44u Titularis Docent Luc Coupillie Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S De student begrijpt de chemische achtergrond van diverse methodieken uit de voedingsanalyse. De student begrijpt de werking van het instrumentarium gebruikt bij de voedingsanalyse 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen verrekenen, beoordelen en rapporteren. D O E L E N - Het doel van de cursus Analyse van Voedingswaren is de student inzicht te geven in de nat-chemische analysemethoden van de hoofdcomponenten in voedingswaren. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 159

161 I N H O U D Hier worden de analysen van de verschillende hoofdcomponenten van voedingswaren besproken. In het eerste deel van deze cursus wordt vooral aandacht besteed aan de theoretische achtergrond en de uitvoeringstechnieken voor de analyse van de hoofdcomponenten in voedingswaren. In de lessen worden de verschillende methoden voor het bepalen van eiwitten, vetten, suikers en water in voedingswaren besproken en wordt de uitvoering van de praktische proeven grondig voorbereid. Ook een aantal andere componenten, zoals vitamines komen aan bod. De cursus omvat ook de bespreking van drie belangrijke instrumentele methoden, namelijk conductometrie, ph-metrie en Moleculaire Absorptie Spectrometrie (M.A.S.). O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Leys, D. (2005). Voedingswarenanalyse, deel 1. (nietgepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Syllabus x Lesmateriaal (ppt s oefeningen) Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 50 % 50 % 50 % Schriftelijk examen 50 % Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100 % Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / 160 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

162 Labo voedingswarenanalyse 1 Code VED-6825.O2-j1 Semester 1+2 Studiepunten 3 Contacturen Praktijk: 48u Titularis Docent Luc Coupillie Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 18.1 De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met chemische methoden De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen verrekenen, beoordelen en rapporteren. D O E L E N - Het doel van de cursus Analyse van Voedingswaren is de student inzicht te geven in de nat-chemische analysemethoden van de hoofdcomponenten in voedingswaren. De praktijkoefeningen moeten daartoe een verhelderend hulpmiddel zijn. I N H O U D Het bepalen van de hoofdcomponenten in een aantal voedingswaren tijdens labosessies. Tijdens het labo worden eiwitten bepaald in bloem en in melk, worden vetbepalingen uitgevoerd op melk en olie. Suikers worden bepaald in melk, confituur, fruitsappen en cornflakes. De bepalingen van vitamines omvatten het doseren van riboflavine in vitaminetabletten. Als toepassingen op ph-metrie worden, naast het aminozuur glycine, zuren in azijn en coca cola gedoseerd. O N D E R W I J S V O R M - practicum S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Coupillie, L. (2008). Labo Voedingswarenanalyse, deel 1. (niet-gepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Syllabus x Software: berekeningsmodules op de labocomputers voor het uittekenen van curven en het maken van de berekeningen. Toledo Losbladig lesmateriaal met beeldmateriaal, berekeningswijzen en richtlijnen per oefening. toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 161

163 E V A L U A T I E Eerste examenkans Eerste examenperiode Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 50 % 50 % 40 % Permanente evaluatie 40% Permanente evaluatie 10% Schriftelijk examen 10% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode Er is geen tweede examenkans mogelijk. B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Bij de permanente evaluatie wordt rekening gehouden met de voorbereiding van het experiment, de praktische uitvoering ervan tijdens de labosessie, het resultaat van de gesimuleerde onbekende, de verslaggeving, de inzet en het zelfstandig werk tijdens de uitvoering van het experiment. Er is een eindevaluatie (examen) voorzien op basis van een verwerking van een chemisch analytische gebeuren, steunend op een analoog recept eerder uitgevoerd in het labo. Hierbij mogen de eigen opgemaakte verslagen gebruikt worden. De analyseresultaten dienen tijdig ingediend volgens de modaliteiten voorzien op de Toledocursus Er is geen tweede examenkans voor de praktijkoefeningen permanente evaluatie, het cijfer van de eerste examenkans blijft behouden Wegens de permanente evaluatie is het bijwonen van de sessies verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; bij onwettige afwezigheid verliest de student de punten die tijdens deze sessie konden verworven worden op permanente evaluatie 162 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

164 9 Opleidingsprogramma derde opleidingsfase Opleidingsonderdelen SP T (CO/TB) P ZW TOT VED-6829.E0-s1 30. Toegepaste dieetleer VED-6846-S2-s1 31. Toegepaste voedingsleer 3 VED-6830.O1-s Toegepaste voedingsleer [2] VED-6845.O2-s Culturele dimensie van [1] voeding VED-6826.S3-j1 32. Beroep en praktijk 3 0 VED-4505.O1-s Sociaal recht [1] VED-1304.O2-j Deontologie - [1] praktijkbeheer VED-6123.O3-s Toxicologie en [1] farmacologie VED-6847-S3-j1 33. Coaching en 3 consultatietechnieken 2 VED-5004.O1-j Communicatie 2 [1] VED-5024.O2-s Sociale vaardigheden 2 [1] VED-9863.O3-j Multiprofessioneel [1] overleg VED-6848.S2-j1 34. Professionalisering 3 0 VED-6832.O1.j Patiëntenstudies [2] VED-6849.O2-j Studiebezoeken en [1] seminaries VED-9739.E0-j1 35. Paramedische stage VED-9733.E0-j1 36. Bedrijvenstage VED-6827.E0-s1 37. Voedingswarenanalyse VED-9503.E0-j1 38. Eindwerk VED-9804.E0-j1 39. Keuzepakket Totalen Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 163

165 10 Opleidingsonderdelen derde opleidingsfase Toegepaste dieetleer Toegepaste voedingsleer Toegepaste voedingsleer Culturele dimensie van voeding Beroep en praktijk Sociaal recht Deontologie - praktijkbeheer Toxicologie en farmacologie Coaching en consultatietechnieken Communicatie Sociale vaardigheden Multiprofessioneel overleg Professionalisering Patiëntenstudies Studiebezoeken en seminaries Paramedische stage Bedrijvenstage Voedingswarenanalyse Eindwerk Keuzepakket Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

166 10.30 Toegepaste dieetleer Code Opleiding Opleidingsfase 3 Semester 1 Studiepunten 4 Contacturen Titularis Docent Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6829.E0-s1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Theorie: 45u Kristin De Buyser Nederlands Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Dieetleer Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Pathologie, Practicum dieetbereiding Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Coaching en consultatietechnieken 1, Voeding in de verschillende levensfasen, Pathologie, Biochemie Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk C O M P E T E N T I E S 13.1 De afgestudeerde kan de wetenschappelijke inzichten in het menselijk functioneren toepassen in voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet De afgestudeerde kan de resultaten van wetenschappelijk onderzoek vertalen naar voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan een voedingsadvies of dieetbehandeling opstellen. 15. De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 165

167 D O E L E N - De student kan het belang van het screenen van de voedingstoestand aangeven. - De student kan de verschillende parameters om de voedingstoestand te bepalen voorstellen, evalueren en interpreteren. - De student kiest een voedingsscreeningstest aangepast aan de situatie. De student kan de verschillende testen vergelijken, voor- en nadelen aangeven. - De student kan voedingsaanpassingen voorstellen bij ondervoeding. - De studenten heeft inzicht in theoretische en praktische aspecten van enterale en parenterale voeding. - De student kan aangepaste voedingsschema s en raad geven aan diabetespatiënten in gewone en allerlei specifieke situaties (sport, zwangerschap, ziekte, ploegenarbeid, ). - De student kent de theoretische aanbevelingen voor energie en voedingsstoffen en vertaalt deze praktisch naar voedingsmiddelen, hoeveelheden en bereidingstechnieken van de diëten bij gastro-intestinale pathologieën, nierziekten, erfelijke stofwisselingsziekten, brandwonden, kanker, COPD, hiv-aids, mucoviscidose, voedselovergevoeligheid, - De student kan specifieke dieetproducten per indicatie aangeven en kritisch beoordelen. - De student kan het belang, leden, werking van verschillende multidisciplinaire teams aangeven. - De student geeft kritisch commentaar op methoden en producten op de markt om te vermageren. - De student past vlot menu s aan aan verschillende diëten of combinaties ervan. I N H O U D Ondervoeding is een belangrijke risicofactor voor verhoogde mortaliteit en morbiditeit. Daarom wordt aangeleerd hoe dit kan gescreend, voorkomen en opgelost kan worden. Hier komt ook enterale en parenterale voeding aan bod. Speciale aandacht gaat uit naar voedingsaanpassingen en raadgevingen aan diabetespatiënten, ook in specifieke situaties (sport, zwangerschap, ziekte, ) Vanuit verschillende ziektebeelden (gastro-intestinaal pathologieën, nierziekten, erfelijke stofwisselingsziekten, brandwonden, kanker, COPD, hiv-aids, mucoviscidose, voedselovergevoeligheid, ) worden de voedingsaanpassingen bestudeerd zowel theoretisch als praktisch. Ook bestaande gewoontes, praktisch werken in team komt aan bod. De verschillende methodes op de markt om overgewicht aan te pakken, worden kritisch onder de loep genomen. Er wordt geoefend om weekmenu s aan te passen aan verschillende dieetcombinaties. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - werkcollege 166 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

168 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco De Buyser, K. (2010). Toegepaste dieetleer.(nietgepubliceerde Syllabus x syllabus). Brugge: KHBO. Stegeman, N.E. (2007). Voeding bij gezondheid en ziekte (5 e Boek (x) druk). Groningen Houten: Wolters-Noordhoff. Vlaamse Diabetes Vereniging.(2008). Boek (x) Voedingsinterventieprotocol bij diabetes. Gent: VDV. Doornink, N, Vogel, J, Wipkink, A, Beijer, S. (2006). Leidraad Boek x voor voedingsdeskundigen bij kanker.(4 e druk). Haarlem: De Toorts. Informatorium voor Voeding en Diëtetiek. Online naslagwerk. Bibliotheek Bohn, Stafleu van Loghum. The Belgian Lipid Club. (2004). Aanbevelingen voor de Toledo diagnose en behandeling van dyslipidemie.(4 e druk). Belgian Association for the study of Obesity.(2010). Obesitas. Toledo De consensus van de BASO. Voedingsaanbevelingen in de preventie van cardiovasculaire ziekten. (2010) Brussel: VBVD. Naslagwerk X Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 100% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 167

169 10.31 Toegepaste voedingsleer Code Opleiding Opleidingsfase 3 Semester 1 Studiepunten 3 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6846.S2-s1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Lieve Acke Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Lifestyle, Dieetleer Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Pathologie, Practicum dieetbereiding Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Coaching en consultatietechnieken 1, Voeding in de verschillende levensfasen, Biochemie Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk Toegepaste voedingsleer Code VED-6830.O1-s1 Semester 1 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 27u Titularis Docent Lieve Acke Onderwijstaal Nederlands 168 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

170 C O M P E T E N T I E S 13.1 De afgestudeerde kan de wetenschappelijke inzichten in het menselijk functioneren toepassen in voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding De afgestudeerde kan de resultaten van wetenschappelijk onderzoek vertalen naar voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan een voedingsadvies of een dieetbehandeling opstellen. 15 De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen. D O E L E N - De student kan praktische adviezen geven en problemen oplossen in verband met voeding bij gehandicapten en voeding bij sporters. - De student heeft kennis van de nieuwe tendensen in gewone producten en dieetproducten. - De student kan producten beoordelen op voedingswaarde, kwaliteit, nut, verwerking en kostprijs. I N H O U D We bekijken de problemen in verband met de voeding van gehandicapten met aandacht voor het opstellen van een behandelplan, bepaling van de voedingstoestand. Hiervoor richten we ons eerst tot de theoretische voedingsbehoeften en leren we specifieke en individuele voedingsadviezen op te stellen. In een tweede deel bestuderen we de voeding van de wedstrijd en topsporters. De bedoeling is dat je een inleiding krijgt tot het geven van sportvoedingsadviezen ( voeding en sportdranken) individueel aangepast per sporttak. Als laatste deel worden de nieuwe tendensen in productinformatie aangehaald voor zowel gewone producten als dieetproducten. De voedingswaarde, ingrediënten, kwaliteit, toepassingsmogelijkheden, gebruiksaanwijzing en kostprijs worden kritisch besproken. De smaak van de producten wordt ook geëvalueerd. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Bezoek - Groepsopdracht Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 169

171 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal: voeding bij gehandicapten Klasdrukwerk Van Geel, A.(2009) Voeding en sport. Haarlem, De Boek X Vrieseborch (ISBN ) Losbladig lesmateriaal: voeding bij sporters Klasdrukwerk Powerpointpresentaties, uitgeschreven opdracht Toledo Rekenmachine Vakmateriaal Documenten. Geraadpleegd om 6 mei 2010 Website x.htm Losbladig lesmateriaal: productinformatie van de verschillende firma s; artikelen omtrent recente studies in tijdschriften en fotomateriaal. Klasdrukwerk Aanbevolen Soort bron Acco Vakliteratuur: productinformatie Bibliotheek E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 75% 25% Mondeling examen Opdracht productinformatie Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Mondeling examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Sanctie: per dag te laat indienen van de groepsopdracht : -10% bij afwezigheid tijdens voorstelling van groepsopdracht: -10% (zie afspraken op Toledo) 170 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

172 Culturele dimensie van voeding Code VED-6845.O2-s1 Semester 1 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 9u Titularis Docent Lieve Acke Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.4 De afgestudeerde kan de resultaten van wetenschappelijk onderzoek vertalen naar voedings- en dieetadviezen. 15 De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen. D O E L E N De student kan - de voedingsgewoonten van joden, mohammedanen, boeddhisten en Hindoes alsook de alternatieve voedingssystemen (antroposofie, macrobiotiek, vegetarisme) omschrijven. - de relatie leggen tussen alternatieve voedingssystemen en gezondheid. - adviezen geven rond alternatieve voeding bij het jonge kind om zo mogelijke tekorten te voorkomen. I N H O U D De bedoeling van deze lessen is om een inzicht te geven in de voedingsgewoonten van verschillende culturen. Voor een toekomstige diëtist is het belangrijk om kennis te hebben van alternatieve voedingssystemen en inzicht te krijgen tussen de relatie van gezondheid en alternatieve voeding zowel bij het jonge kind als de volwassene persoon. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Acke, L.(2010). Culturele dimensie van voeding (niet Syllabus X gepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Powerpointpresentaties Toledo Vakmateriaal: productinformatie Toledo Aanbevolen Soort bron Acco Documenten. Geraadpleegd op 6 mei Actieve voedingsdriehoek voor de Turkse en Marokkaanse gemeenschap: brochure en affiche - folder Website Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 171

173 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N 172 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

174 10.32 Beroep en praktijk Code Opleiding Opleidingsfase 3 Semester 1+2 Studiepunten 3 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6826.S3-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Coaching en consultatietechnieken 1 Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Dieetleer, Practicum dieetbereiding, Voeding in de verschillende levensfasen, Grootkeuken management, Kwaliteitszorg, Pathologie, Biochemie Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk Sociaal recht Code VED-4505.O1-s1 Semester 1 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 9u Titularis Docent Renaat Hoop Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 173

175 D O E L E N De student: - kan de uitgangspunten en basisprincipes van zowel het arbeids- als het socialezekerheidsrecht weergeven; - kan een aantal basisbegrippen uit zowel het arbeidsrecht (bv. arbeidsovereenkomst, CAO, arbeidsreglement, schorsing) als het socialezekerheidsrecht (bv. vervangingsinkomen, personen ten laste, minimumvoorzieningen) uitleggen en illustreren met een voorbeeld; - kan de basisregels van het arbeidsrecht bij een aantal vaak voorkomende situaties (cf. aanwerving, proeftijd, beëindiging en schorsing arbeidsovereenkomst) toelichten en toepassen of illustreren met een voorbeeld; - kan van elke tak van het socialezekerheidsrecht het doel, de basisregels en de betrokken instellingen weergeven. I N H O U D In zijn beroepsleven zal de student geconfronteerd worden met regels uit het sociaal recht. Het is dan ook noodzakelijk dat hij of zij een zekere kennis heeft van de vertrekpunten en basisfilosofie van deze rechtstak, en de toepassing van een aantal basisregels uit het arbeids- en socialezekerheidsrecht op de eigen (toekomstige) werksituatie kan inschatten. Daarom wordt stilgestaan bij de meest voorkomende situaties in een beroepsloopbaan en worden de sociaalrechtelijke aspecten en implicaties daarvan besproken en verduidelijkt, gaande van de sollicitatie en de aanwerving tot de beëindiging van de arbeidsrelatie en de opruststelling. Zowel het (individueel en collectief) arbeidsrecht als het socialezekerheidsrecht komen daarbij aan bod. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 100% schriftelijk examen 174 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

176 Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 175

177 Deontologie - praktijkbeheer Code VED-1304.O2-j1 Semester 1+2 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 11u (Kristin De Buyser) Theorie: 9u (Lien Joossens) Titularis Kristin De Buyser Docent Kristin De Buyser en Lien Joossens Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 12. De afgestudeerde kan taken uitvoeren als diëtist vanuit de vereiste beroepshouding, neergeschreven in de ethische code. D O E L E N Deontologie - De student kan uitleg geven over de inhoud en interpretatie van belangrijke documenten ivm zijn beroep: wetteksten, beroeps- en opleidingsprofiel. - De student kan de elementen uit ethische code en vooral over het beroepsgeheim uitleggen en illustreren. - De student kan aangeven hoe het beroepsmatig functioneren nagegaan kan worden. - De student is op de hoogte van sollicitatieprocedures en de mogelijkheden om verder te studeren. Praktijkbeheer - De student kan aangeven hoe een zelfstandige beroepsactiviteit wordt opgestart en kan de nodige zaken hiervoor opzoeken. I N H O U D In deontologie komt vooral aan bod wat het beroep voedings- en dieetkundige inhoudt, welke wetgeving en documenten eraan verbonden zijn. De student maakt kennis met wettelijke en ethische aspecten van de ethische code. Extra aandacht gaat uit naar het beroepsgeheim en de aansprakelijkheidsregeling. De student wordt geïnformeerd over solliciteren of verder studeren. In praktijkbeheer krijgt de student een praktische leidraad voor het opstarten van een zelfstandige beroepsactiviteit. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege 176 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

178 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco De Buyser, K. (2010). Nota s deontologie (niet-gepubliceerde Syllabus x syllabus). Brugge: KHBO. Beroepscompetentieprofiel diëtist. SERV, 2010l Toledo Vlaamse Beroepsvereniging voor Voedingskundigen en Boek x Diëtisten. (2007). Sociale gids: de diëtist als zelfstandige. Brussel: VBVD. Websites studiemogelijkheden Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % Deontologie Praktijkbeheer 50% Schriftelijk examen 50% Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % Deontologie 50% Schriftelijk examen Praktijkbeheer 50% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 177

179 Toxicologie en farmacologie Code VED-6123.O3-s1 Semester 1 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: college-uren: 12 Titularis Docent Annelies Reynaert Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S D O E L E N De student... (farmacologie) - kan met behulp van voorbeelden, uitleggen hoe de geneesmiddelen voor geneeskundig gebruik gerubriceerd worden; - kan de begrippen farmacokinetiek en farmacodynamiek toelichten, en kan een aantal gebruikelijke termen hierbij toepassen; - kan de farmacodynamiek van een aantal geneesmiddelen die vaak in de diëtistenpraktijk worden gezien, beschrijven; - kan de curves van het plasmaconcentratieverloop na verschillende toedieningsvormen van een geneesmiddel weergeven; - kan het mechanisme van de wederzijdse interacties tussen voeding en geneesmiddelen beschrijven, verklaren, en met voorbeelden toelichten; - kan een aantal voorbeelden geven van veel voorkomende praktijkproblemen van deze interacties; - kan passende informatie rond een geneesmiddel nazoeken in een gegeven, specifieke situatie. (toxicologie) - kan het relatieve van het begrip giftigheid en de gradaties daarin toelichten, rekening houdend met factoren zoals tijd, dosis, concentratie; - kan uiteenzetten hoe een toxicologisch onderzoek wordt opgezet, toelichten waarom daarvoor zoveel tijd nodig is, en op welke manier en met welke doelen verschillende proefdieren worden ingezet; - kan een aantal veelgebruikte begrippen uit toxicologisch onderzoek toelichten (bijv. LD50, dosis-effectdrempel, latentietijd ); - kan de wetenschappelijke achtergronden van de wettelijke normen rond voedselveiligheid uitleggen, de hierbij gebruikelijke termen en begrippen noemen en toelichten, en kan de risico s die er desondanks overblijven, aanduiden en inschatten. 178 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

180 I N H O U D Niet alles wat langs het maagdarmkanaal in het lichaam wordt toegelaten, noemen we voedsel. We kennen daarnaast ook genotmiddelen, geneesmiddelen, gifstoffen. Deze stoffen hebben één duidelijke overeenkomst: ze hebben in kleine concentraties een effect op het lichaam. Soms pakt dat effect verkeerd uit: een gifstof kan onbedoeld binnenkomen samen met voedsel, een geneesmiddel of een genotmiddel kan door combinatie met voedselfactoren anders, sterker of minder sterk werken, kan laboratoriumuitslagen in verband met voeding vertroebelen, kan de eetlust beïnvloeden, of kan bepaalde nutriënten voor zich opeisen. De wetenschappen die zich met deze zaken bezighouden zijn die van de Toxicologie en de Farmacologie. In deze OLA gaan we zicht krijgen op de grote lijnen in deze beide disciplines, met vooral aandacht voor raakvlakken met de voeding. O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege S T U D I E M A T E R I A A L Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 100% schriftelijk Verplicht Soort bron Acco Gecommentarieerd geneesmiddelenrepertorium. (2010). Sint- Naslagwerk Martens-Latem: Bogaert. Losbladig lesmateriaal Toledo Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% schriftelijk B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 179

181 10.33 Coaching en consultatietechnieken 2 Code Opleiding Opleidingsfase 3 Semester 1+2 Studiepunten 3 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6847.S3-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Gezondheidsbevordering, Coaching en consultatietechnieken 1 Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Dieetleer, Practicum dieetbereiding, Voeding in de verschillende levensfasen, Toegepaste statistiek, Pathologie, Biochemie. Dit opleidings is tolereerbaar. Niet mogelijk Communicatie 2 Code VED-5004.O1-j1 Semester 1+2 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 12u Titularis Docent Kristin De Buyser Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 13.7 De afgestudeerde kan onderzoeksgegevens interpreteren en het probleem tov de patiënt/cliënt formuleren De afgestudeerde kan informatie over voeding en /of dieet verstrekken aan de cliënt/patiënt De afgestudeerde kan de cliënt/patiënt opvolgen en bijsturen tijdens de dieetbehandeling en deze afsluiten De afgestudeerde kan materiaal en programma s opstellen, evalueren en bijsturen voor het geven voorlichting. Hij kan deze gegevens ook rapporteren aan leken en (para)medici De afgestudeerde kan voorlichting en praktische demonstraties geven over voeding aan groepen. 180 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

182 D O E L E N - De student motiveert en coacht een cliënt om de gedragsverandering aan te vatten of vol te houden. - De student gebruikt technieken om om te gaan met lastige gesprekssituaties met cliënten. De student kan kenmerken van moeilijke cliëntgroepen omschrijven. - De student bereidt een voorlichtingsactiviteit voor en voert deze uit in groep aangepast aan een specifieke doelgroep. I N H O U D De student leert hoe als coach tov cliënten op te treden en deze te motiveren. Technieken om om te gaan met lastige gesprekssituaties met cliënten worden aangeleerd. Ook specifieke groepen cliënten, waarmee communicatie moeilijk verloopt, komen aan bod. De studenten bereiden in groepjes een voorlichtingsactiviteit voor aangepast aan een bepaalde doelgroep en voeren ze uit voor de klasgroep. O N D E R W I J S V O R M - Onderwijsleergesprek - Groepsopdracht - Individuele opdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Becker-Woudstra, G, Havinga, M, van Kuijeren, R, Linden- Boek (x) Wouters, E. (laatste druk). Het diëtistisch consult. Utrecht: Lemma. Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode Onderdeel 0 % 100 % 50% Individuele opdracht met mondelinge presentatie op het examen 50% groepsopdracht Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 181

183 Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 50% Individuele opdracht met mondelinge presentatie op het examen 50% groepsopdracht B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N - Wegens de permanente evaluatie is het bijwonen van de sessies met groepspresentaties verplicht; een aanwezigheid van 75% van deze sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; bij onwettige afwezigheid -10% per afwezigheid op de groepsopdracht; - De punten voor de groepsopdracht worden behouden bij de tweede examenkans of derde examenperiode - de individuele opdracht is de schriftelijke neerslag van een reële situatie op vlak van cliëntenbegeleiding op stage; voor de modaliteiten (deadlines en sancties): zie Toledo 182 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

184 Sociale vaardigheden 2 Code VED-5024.O2-s1 Semester 1 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 12u Titularis Docent Tine Dhaese Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 17.1 De afgestudeerde kan het eigen functioneren adequaat evalueren en daaruit leerpunten formuleren. D O E L E N De student: - kan zich centeren in zijn lichaam - kan signalen herkennen van stress - kan patronen waarnemen in zijn gedrag - kan onderscheid maken tussen feiten en gedachten (interpretatie) - kan een waardige relatie aangaan met zichzelf en de andere I N H O U D Aan de hand van de principes van Mindfulness Based Cognitieve Therapie (MBCT) en Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR) leren we technieken om aandacht te geven aan het lichaam, aan eigen grenzen en gezondheid, leren we stress herkennen en ermee omgaan, krijgen we inzicht in patronen van gedachten en emoties, krijgen we aandacht voor interpretatie en communicatie en bekijken we de relatie met zichzelf en anderen. O N D E R W I J S V O R M - Onderwijsleergesprek - Oefeningen in klas en thuis - Reflecties S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Dewulf, D. (laatste druk). Mindfulness voor jongeren. Tielt: Boek x Lannoo. (ISBN: ) Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 183

185 E V A L U A T I E Eerste examenkans Eerste examenperiode Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100 % 0 % 75% Individuele opdracht 25% Permanente evaluatie Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 75% Individuele opdracht 25% Permanente evaluatie B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N - Wegens de permanente evaluatie is het bijwonen van de sessies verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; bij onwettige afwezigheid verliest de student de punten die tijdens deze sessie konden verworven worden op permanente evaluatie; - de individuele opdracht is de schriftelijke neerslag van de huiswerkopdrachten; voor de modaliteiten (deadlines en sancties): zie Toledo - De punten voor de permanente evaluatie blijven behouden bij de tweede examenkans of derde examenperiode 184 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

186 Multiprofessioneel overleg Code VED-9863.O3-j1 Semester 1+2 Studiepunten 1 Contacturen 8u Titularis Docent Kristin De Buyser Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 17.2 De afgestudeerde toont een actieve houding voor beroepsvernieuwing en levenslang leren D O E L E N - De student leert functioneren binnen een multidisciplinair team I N H O U D - De student neemt deel met andere studenten paramedici aan overlegmomenten ter kennismaking met andere disciplines en teamvergaderingen waarbij multidisciplinair een casus uitgewerkt wordt (MPO-dagen) O N D E R W I J S V O R M - Projectmatig werk S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100% Individuele opdrachten Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 185

187 Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100% Individuele opdrachten B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Het bijwonen van de sessies is verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; bij onwettige afwezigheid -10% op het totaal van de opdracht Sanctie: bij het laattijdig indienen van de opdracht -10% op het totaal van de opdracht (afspraken zie Toledo) 186 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

188 10.34 Professionalisering Code Opleiding Opleidingsfase 3 Semester 1+2 Studiepunten 3 Titularis Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6848.S2-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Coaching en consultatietechnieken 1 Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Toegepaste dieetleer, Paramedische stage Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen is het wenselijk dat de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gevolgd heeft of gelijktijdig volgt: Dieetleer, Practicum dieetbereiding, Voeding in de verschillende levensfasen, Toegepaste statistiek, Informatieen communicatietechnologie, Pathologie Dit opleidings is tolereerbaar. Niet mogelijk Patiëntenstudies Code VED-6832.O1-j1 Semester 1+2 Studiepunten 2 Contacturen Theorie: 24u (15+9) Titularis Kristin De Buyser Docent Kristin De Buyser, Annick De Vriese, Petra Schoonbaert, Lien Joossens Onderwijstaal Nederlands Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 187

189 C O M P E T E N T I E S 13.1 De afgestudeerde kan de wetenschappelijke inzichten in het menselijk functioneren toepassen in voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet De afgestudeerde kan de resultaten van wetenschappelijk onderzoek vertalen naar voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan de verwijzing van de arts beoordelen en interpreteren De afgestudeerde kan een voedingsadvies of dieetbehandeling opstellen. D O E L E N - De student werkt een dieetvoorschrift volledig en praktisch uit. - De student verzamelt gegevens uit een medisch of verpleegkundig dossier, labogegevens, antropometrische gegevens en resultaten van de voedingsanamnese en interpreteert deze. - De student stelt een behandelplan op en motiveert het. Hij stelt een aangepast dieetadvies op, berekent het en stelt weekmenu s op. - De student beoordeelt een reeds opgemaakt dieetadvies voor de patiënt kritisch. - De student schrijft een brief naar de verwijzer. I N H O U D In Patiëntenstudies 1 komen patiëntenstudies met uiteenlopende pathologieën aan bod. Dit deel loopt simultaan met het OLA toegepaste dieetleer. In Patiëntenstudies 2 komen gastdocenten toelichting geven elk binnen hun vakdomein over de begeleiding van patiënten - Patiëntenstudies 1: individuele patiënt/cliëntstudie (met dossiergegevens, anamnese behandelingsplan, dagschema, berekeningen) worden kritisch besproken. Enkele patiëntenstudies worden zelf uitgewerkt. - Patiëntenstudies 2: omvat de praktische omschrijving van diagnostische, klinische en therapeutische aspecten en hun opvolging, van frequent voorkomende problematiek in de praktijk van de diëtist: insulinedependente diabetes; niet-insulinedependente diabetes; polymetabool syndroom; obesitas, van nuldieet tot chirurgie; hyperlipidemie en atheromatose; varia... O N D E R W I J S V O R M patiëntenstudies 1 - Werkcollege patiëntenstudies 2 - Hoorcollege 188 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

190 S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco De Buyser, K. (2010). Patiëntenstudies. (niet-gepubliceerde Syllabus X syllabus). Brugge: KHBO. Belgische Voedingsmiddelentabel. Nubel vzw,brussel, Boek (x) Stichting Nederlands Voedingsstoffenbestand. (2006). Nevotabel. Boek (x) Den Haag: Voedingscentrum. Vlaamse Diabetes Vereniging.(2008). Boek (x) Voedingsinterventieprotocol bij diabetes. Gent: VDV. Nationale Raad voor de Voeding.(2009). Toledo Voedingsaanbevelingen voor België. Belgian Association for the study of Obesity.(2010). Obesitas. Toledo De consensus van de BASO. The Belgian Lipid Club. (2004). Aanbevelingen voor de Toledo diagnose en behandeling van dyslipidemie.(4 e druk). Doornink, N, Vogel, J, Wipkink, A, Beijer, S. (2006). Leidraad Boek (x) voor voedingsdeskundigen bij kanker.(4 e druk). Haarlem: De Toorts. Rekenmachine vakmateriaal Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % Patiëntenstudies1 50% Patiëntenstudies2 50% Schriftelijk examen Schriftelijk examen Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % Patiëntenstudies1 50% Schriftelijk examen Patiëntenstudies2 50% Schriftelijk examen B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 189

191 Studiebezoeken en seminaries Code VED-6849.O2-j1 Semester 1+2 Studiepunten 1 Contacturen Theorie: 12u Titularis Docent Sylvie Petitat Onderwijstaal Nederlands C O M P E T E N T I E S 17.2 De afgestudeerde toont een actieve houding voor beroepsvernieuwing en levenslang leren. D O E L E N - De student verwerft inzicht in zeer actuele evoluties op het gebied van voedings- en dieetkunde waarbij levenslang leren en internationale aspecten op de voorgrond staan. I N H O U D De student maakt kennis met de opleiding aan een Nederlandse Hogeschool en de dieetbehandeling in Nederland. Bezoeken aan bedrijven en instellingen O N D E R W I J S V O R M - Projectmatig werk S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Losbladig lesmateriaal Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / 190 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

192 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100% Individuele opdrachten Tweede examenkans of derde examenperiode Er is geen tweede examenkans mogelijk B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Aanwezigheid bij de sessies is verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; bij onwettige afwezigheid verliest de student de punten die voor de activiteit (+ bijhorende opdracht) voorzien zijn. Sanctie: bij het laattijdig indienen van opdracht -10% per dag op de behaalde punten (afspraken zie Toledo) Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 191

193 10.35 Paramedische stage Code Opleiding Opleidingsfase 3 Semester 1+2 Studiepunten 22 Contacturen Titularis Docent(en) Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-9739.E0-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Theorie: 8u (terugkomdagen) Praktijk: 552u Kristin De Buyser (stagecoördinator) Lieve Acke, Kristin De Buyser, Sylvie Petitat, Annelies Reynaert, Tine Dhaese Nederlands Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Alle onderdelen van 1 e opleidingsfase MDT Alle onderdelen van 2 e opleidingsfase MDT Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Professionalisering Dit opleidings is niet tolereerbaar. Niet mogelijk C O M P E T E N T I E S 11. De afgestudeerde kan volwaardig zelfstandig en conform het beroepsprofiel functioneren op het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar. 12. De afgestudeerde kan taken uitvoeren als diëtist vanuit de vereiste beroepshouding, neergeschreven in de ethische code De afgestudeerde kan de wetenschappelijke inzichten in het menselijk functioneren toepassen in voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan het verband leggen tussen het functioneren van de mens en de behoefte aan voeding De afgestudeerde kan het verband leggen tussen verschillende ziekten en voeding of dieet De afgestudeerde kan de resultaten van wetenschappelijk onderzoek vertalen naar voedings- en dieetadviezen De afgestudeerde kan specifiek antropometrisch voedings- en diëtistisch onderzoek uitvoeren De afgestudeerde kan onderzoeksgegevens interpreteren en het probleem tov de patiënt/cliënt formuleren De afgestudeerde kan een voedingsadvies of dieetbehandeling opstellen De afgestudeerde kan informatie over voeding en/of dieet verstrekken aan de patiënt De afgestudeerde kan patiënt/cliëntgegevens registreren in een dossier. 192 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

194 15. De afgestudeerde kan voedings- en dieetproducten evalueren en verantwoord inschakelen De afgestudeerde kan het eigen functioneren adequaat evalueren en daaruit leerpunten evalueren De afgestudeerde toont een actieve houding voor beroepsvernieuwing en levenslang leren. D O E L E N - De student kan op het einde van de stages functioneren als beginnende beroepsbeoefenaar als paramedicus. - De student kan praktische taken uitvoeren, die door een beginnend voedings- en dieetkundige worden uitgevoerd. - De student heeft een correcte beroepshouding verworven. I N H O U D Elke student doet 14 weken klinische stage (kan deels eindwerkstage zijn) In het 2 de jaar kunnen de studenten hun voorkeur omtrent de stageplaatsen aangeven. In het begin van het academiejaar wordt het stagerooster opgesteld. Deze wordt ter goedkeuring aan de studenten en de verantwoordelijken van de stageplaatsen voorgelegd. Elke student krijgt een individueel stagetraject. Er is een introductiemoment tot de stage waar aan de hand van handleidingen alle praktische modaliteiten aan bod komen, maar ook het verloop van de stage en de evaluatie. O N D E R W I J S V O R M - Stage S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Handleiding eindwerkstage Toledo Handleiding paramedische stage Toledo Richtlijnen voor het schrijven van het stageverslag Toledo (Zelf)-evaluatiedocumenten Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 193

195 E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0% 100 % 100 % Tweede examenkans of derde examenperiode Er is geen tweede examenkans mogelijk. Individuele opdracht Permanente evaluatie B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Het stagevademecum en de bijbehorende documenten, zoals gepubliceerd op de Toledocursus Stage (eindwerkstage, paramedische stage), bevatten alle regels waar elke voor dit opleidings ingeschreven student zich stipt moet aan houden. Ze kunnen ook de sancties aangeven die van toepassing zijn bij het niet naleven van deze regels. De sancties zullen strikt worden toegepast. 194 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

196 10.36 Bedrijvenstage Code Opleiding Opleidingsfase 3 Semester 1+2 Studiepunten 6 Contacturen Titularis Docent(en) Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-9733.E0-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Praktijk: 160u Luc Coupillie, Bart Baekelandt Nederlands Inleidend Verplicht opleidingsl Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Alle onderdelen van 1 e opleidingsfase MDT, Voedingswarenanalyse 1 Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student ook onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) gelijktijdig volgen: Voedingswarenanalyse 2 Dit opleidings is niet tolereerbaar. Niet mogelijk C O M P E T E N T I E S 11. De afgestudeerde kan volwaardig zelfstandig en conform het beroepsprofiel functioneren op het niveau van een beginnend beroepsbeoefenaar. 16. De afgestudeerde kan de kwaliteit van voeding bewaken, beoordelen en optimaliseren zowel op vlak van samenstelling en organoleptische eigenschappen als op vlak van hygiëne en veiligheid en dit zowel tijdens het productieproces als in het distributiesysteem De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met fysische, chemische, microbiologische en organoleptische methoden 18.2 De afgestudeerde kan de resultaten van de analysen berekenen, beoordelen en rapporteren 18.3 De afgestudeerde kan een documentatiesysteem rond veiligheid en hygiëne opstellen, beheren, uitvoeren. 19. De afgestudeerde kan (toegepast) wetenschappelijk onderzoek helpen opzetten, uitvoeren en rapporteren D O E L E N - De student kan op het einde van de stages functioneren als beginnende beroepsbeoefenaar in een dienst kwaliteitszorg voor voedingsmiddelen of in een laboratorium voor ontleding van voedsel. - De student heeft een correcte beroepshouding verworven. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 195

197 I N H O U D Elke student doet 4 weken bedrijvenstage (kan eindwerkstage zijn) In het 2 de jaar kunnen de studenten hun voorkeur omtrent de stageplaatsen aangeven. In het begin van het academiejaar wordt het stagerooster opgesteld. Deze wordt ter goedkeuring aan de studenten en de verantwoordelijken van de stageplaatsen voorgelegd. Stage kan je lopen in een laboratorium of een productie-eenheid van de voedingsnijverheid of van een instelling voor wetenschappelijk onderzoek Het onderwerp van de stage is steeds een welomlijnd programma in een laboratorium- of productieproces. De opdrachten spelen zich veelal af in de volgende sectoren: - chemisch analytische domeinen zoals chromatografie, spectroscopie, elektrochemie of klassiek analytische chemie of combinatie ervan. - microbiologisch onderzoek - productontwikkeling - HACCP De volgende opdrachten komen aan bod: informatie opzoeken, aandacht hebben voor technieken en onderzoeksmethoden, werken met hoogtechnologische apparatuur, uitvoeren van metingen, analyseren en verwerken van metingen, soms werken in teamverband, presenteren en communiceren van gegevens aan medewerkers van laboratorium en leidinggevenden. O N D E R W I J S V O R M - Stage S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Handleiding bedrijvenstage Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0% 100 % 100 % permanente evaluatie 196 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

198 Tweede examenkans of derde examenperiode Er is geen tweede examenkans mogelijk. B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Het stagevademecum en de bijbehorende documenten, zoals gepubliceerd op de Toledocursus Stage (eindwerkstage, bedrijvenstage), bevatten alle regels waar elke voor dit opleidings ingeschreven student zich stipt moet aan houden. Ze kunnen ook de sancties aangeven die van toepassing zijn bij het niet naleven van deze regels. De sancties zullen strikt worden toegepast. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 197

199 10.37 Voedingswarenanalyse 2 Code Opleiding Opleidingsfase 3 Semester 1 Studiepunten 3 Contacturen Titularis Docent(en) Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-6827.E0-s1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Theorie: 36u Praktijk: 16u Coupillie Luc Nederlands Inleidend Verplicht opleidingsl Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Voedingswarenanalyse 1 Dit opleidings is tolereerbaar. Mogelijk (zie bijzondere bepalingen) C O M P E T E N T I E S 18.1 De afgestudeerde kan voedselanalyse uitvoeren met chemische methoden De afgestudeerde kan de resultaten van die analysen verrekenen, beoordelen en rapporteren. D O E L E N - Het tweede deel van de cursus heeft tot doel inzicht bij te brengen in een aantal veel gebruikte instrumentele analysetechnieken. Tijdens de labo oefeningen worden die analysetechnieken toegepast op voedingswaren, waardoor het inzicht duidelijker wordt. I N H O U D In dit tweede deel worden een tweede reeks instrumentele technieken behandeld die gebruikt worden in de analyse van voedingswaren. De theorielessen brengen de theoretische aspecten van vloeistofchromatografie, hogedrukvloeistofchromatografie en gaschromatografie, van polarimetrie, van atoomspectrometrie met daarin de atoomemissiefotometrie en de atoomabsorptiespectrometrie en van de elektroforese. Ook de apparatuur wordt grondig besproken. Het labo sluit het geheel af na de volledige bespreking van alle technieken en omvat een aantal toepassingen op deze instrumentele technieken. Zo worden suikers bepaald met dunnelaagchromatografie, alcohol in dranken en de vetzuursamenstelling van vetten bepaald met gaschromatografie, suikers en zetmeel in een mengsel gedoseerd met polarimetrie. In een aantal koffies wordt het caffeïne gehalte bepaald met HPLC. Nitraten, nitrieten en sulfaten in drinkwater worden geanalyseerd met IC. Metalen in wijn worden gedoseerd met AAS. Uiteraard komen in de diverse oefeningen de verrekening van de analyseresultaten en in het bijzonder het gebruik van externe of interne standaarden of standaardadditie aan bod. 198 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

200 O N D E R W I J S V O R M - Hoorcollege - Practicum S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Leys, D, (2005). Voedingswarenanalyse 2. (nietgepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Syllabus x Leys, D, (2005). Labo voedingswarenanalyse 2. (nietgepubliceerde syllabus). Brugge: KHBO. Syllabus x Software: berekeningsmodules op de labocomputers voor het uittekenen van curven en het maken van de berekeningen. Toledo PPT s lesinhoud + oefeningen ter beschikking Toledo Losbladig lesmateriaal, met beeldmateriaal, berekeningswijzen en richtlijnen per labo-oefening. Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 100% 0 % 70 % 30 % Mondeling examen Permanente evaluatie Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 70 % Mondeling examen 30 % Overgenomen eerste examenperiode Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 199

201 B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N - Bij de permanente evaluatie wordt rekening gehouden met de voorbereiding van het experiment, de praktische uitvoering ervan tijdens de labosessie, het resultaat van de gesimuleerde onbekende, de verslaggeving, de inzet en het zelfstandig werk tijdens de uitvoering van het experiment. - De analyseresultaten dienen tijdig ingediend volgens de modaliteiten voorzien op de Toledocursus. - Er is geen tweede examenkans voor de praktijkoefeningen permanente evaluatie, het cijfer van de eerste examenkans blijft behouden - Wegens de permanente evaluatie is het bijwonen van de sessies verplicht; een aanwezigheid van 75% van de sessies is vereist: afwezigheid (gewettigd of ongewettigd) van meer dan 25% leidt tot de beoordeling niet deelgenomen waardoor de student aldus een examenkans verliest; bij onwettige afwezigheid verliest de student de punten die tijdens deze sessie konden verworven worden op permanente evaluatie 200 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

202 10.38 Eindwerk Code Opleiding Opleidingsfase 3 Semester 1+2 Studiepunten 10 Contacturen Titularis Docent(en) Onderwijstaal Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract VED-9503.E0-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Theorie: 5u Annelies Reynaert (eindwerkcoördinator) Externe promotor, interne promotor, eindwerkcoördinator Nederlands Inleidend Verplicht opleidings Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Alle onderdelen van 1 e opleidingsfase MDT Alle onderdelen van 2 e opleidingsfase MDT Dit opleidings is niet tolereerbaar. Mogelijk C O M P E T E N T I E S 14.1 De afgestudeerde kan materiaal en programma s opstellen, evalueren en bijsturen voor het geven van voorlichting; Hij kan deze gegevens ook rapporteren aan leken en (para)medici. 19 De afgestudeerde kan (toegepast) wetenschappelijk onderzoek helpen opzetten, uitvoeren en rapporteren D O E L E N De student kan: - een vraag omschrijven (probleemstelling) vanuit de praktijk horend bij het beroepsveld van de diëtist-voedingskundige; - het onderwerp theoretisch onderbouwen vanuit de relevante wetenschappelijke literatuur; - de aangeleerde onderzoeksmethodologie aanwenden bij de uitvoering van het onderzoek; - schriftelijk rapporteren over het uitgevoerde onderzoek; - de resultaten en besluiten mondeling voorstellen en verdedigen. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 201

203 I N H O U D In overleg met een externe en interne promotor van de school wordt een vraagstelling uit de praktijk geformuleerd, waarop de student een antwoord zoekt. In de vorm van een stage (gedurende 4 weken), voert de student het vooraf in overleg vastgesteld praktisch deel van de opdracht zelfstandig uit. In een schriftelijk eindwerk, opgebouwd als een onderzoeksverslag, rapporteert de student de bevindingen. Het eindwerk is een wetenschappelijk rapport van een beperkt praktijkgericht onderzoek omtrent een afgelijnd onderwerp op het gebied van voeding en/of diëtetiek. Het onderwerp dient vanuit de relevante en recente wetenschappelijke literatuur onderbouwd te worden. Het onderzoek wordt in het werkveld uitgevoerd onder de begeleiding van een promotor en lectoren uit de opleiding. De aangeleerde onderzoeksmethodologie wordt hiervoor gebruikt. O N D E R W I J S V O R M - Individuele opdracht S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Documenten eindwerk Toledo Aanbevolen Soort bron Acco / / / E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100 % Individuele opdracht Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100 % Individuele opdracht 202 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

204 B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Het Vademecum Eindwerk, de bijlagen ervan en de andere op de Toledo-community "Eindwerken" gepubliceerde documenten bevatten alle regels waar elke voor dit opleidings ingeschreven student zich stipt moet aan houden. Ze kunnen ook de sancties aangeven die van toepassing zijn bij het niet naleven van deze regels. Deze sancties zullen strikt worden toegepast. Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 203

205 10.39 Keuzepakket Code Opleiding Opleidingsfase 3 Semester 1+2 Studiepunten 3 Contacturen Titularis Docent(en) Onderwijstaal VED-9804.E0-j1 Bachelor in de voedings- en dieetkunde Totale studiebelasting: 82u Lieve Acke (coördinator keuzepakket) Nederlands, kan ook in een andere taal indien de student kiest om bijvoorbeeld een studiedag in een vreemde taal te gaan volgen. Niveau Type Volgtijdelijkheid Tolerantie Examencontract Inleidend Verplicht opleidingsl Om dit opleidings in de 3e opleidingsfase van het modeltraject te kunnen volgen moet de student voor onderstaand(e) opleidingsonderde(e)l(en) het creditbewijs gehaald of een tolerantie toegekend gekregen hebben: Alle onderdelen van 1 e opleidingsfase MDT Alle onderdelen van 2 e opleidingsfase MDT Dit opleidings is niet tolereerbaar. Niet mogelijk C O M P E T E N T I E S D O E L E N - de student kan een verslag schrijven van een gevolgde studiedag en/of - de student loopt stage en kan rapporteren over een gevolgde stage en/of - de student doet doelmatig aan maatschappelijke dienstverlening en rapporteert hierover. en/of - de student kiest doelmatig een vak waarin hij verdieping wil en legt hierin met succes een examen af. I N H O U D In dit opleidings gaat de student zelf op zoek naar een aantal domeinen waarin hij verdere verdieping wil vooraleer af te studeren. Dit kan hij vinden in een vak dat hij volgt aan een andere opleiding of in een studiedag of in een bijkomende stage. De student kan ook kiezen voor maatschappelijke dienstverlening of een combinatie van al deze mogelijkheden. Inhoud afhankelijk van het pakket 204 Katholieke Hogeschool Brugge Oostende

206 O N D E R W I J S V O R M - Onderwijsvorm afhankelijk van het pakket S T U D I E M A T E R I A A L Verplicht Soort bron Acco Afhankelijk van het pakket Aanbevolen Soort bron Acco Afhankelijk van het pakket E V A L U A T I E Eerste examenperiode Eerste examenkans Tweede examenperiode Procentuele tussen eerste examenperiode en tweede examenperiode 0 % 100 % 100 % Afhankelijk van het pakket Tweede examenkans of derde examenperiode 100 % 100 % Afhankelijk van het pakket B I J Z O N D E R E B E P A L I N G E N Het is heel belangrijk dat de student zich houdt aan de bepalingen zoals uitvoerig beschreven op het informatieplatform van het departement en van de opleiding op Toledo Opleidingsgids Gezondheidszorg Voedings- en dieetkunde 205