Modelleren van schoolloopbaankansen van leerlingen

Transcriptie

1 Modelleren van schoolloopbaankansen van leerlingen Onderwijs Research Dagen Antwerpen, 29 juni 2017

2 in het voortgezet onderwijs voortgezet onderwijs (vo) systeem is dynamisch brugklasniveaus: selectie van leerlingen op-/afstroom: vele mogelijk modelleren van wat zijn mogelijke loopbanen? in welke mate komen ze voor?.12 vmbo-tgl.17 vmbo-tgl/.74 stroomschema s van vo-systeem gegevens uit grote datasets mate van doorstroom en blijven zitten mate van op- en afstroom

3 modelleren stroomschema s hebben pijlen met kansen kans om van ene naar andere schoolniveau te komen /vwo.94 vwo vwo /vwo diverse delen van stroomschema s kunnen bestudeerd worden.44 vwo vwo.05 /vwo.43 vwo focus hier op klas 1 t/m klas 4 alle schoolniveau s hebben minstens 4 leerjaren na leerjaar 3 is vo-systeem minder dynamisch

4 achtergrond en dataset GION project Overgangen en aansluitingen: de cognitieve en niet-cognitieve ontwikkeling van leerlingen rondom de po-vo en vmbo-mbo overgangen en de rol van verschillende factoren bij de aansluiting tussen deze onderwijssectoren (aan ) gerelateerde publicaties Warrens MJ et al. (2016) Overgangen en aansluitingen in het onderwijs. Deelrapportage 4: Draaien aan de knoppen: een simulatiestudie naar de effecten van enkele beleidsparameters op de aansluiting po-vo. GION Groningen. Warrens MJ, van Rooijen M, Korpershoek H, Opdenakker MC (2016) Maak brugklassen breed en meerjarig. Didactief, 46, VOCL 99 dataset cohortonderzoek van schooljaar 1999/2000 (klas 1) tot 2005/2006 gegevens van N = leerlingen

5 onderzoeksvragen in welke mate verschillen de stroomschema s van jongens en meisjes? leerlingen met laag-, gemiddeld en hoogopgeleide ouders? leerlingen in een 1- of 2-jarige heterogene brugklas? leerlingen met hetzelfde schooladvies maar andere brugklaskeuze? focus hier op klas 1 t/m klas 4 niet alle details van stroomschema s bespreken gegeven een startpunt in klas 1 wat zijn de kansen op een schoolniveau in klas 4? opleidingsniveau ouders laag = vo niet afgerond gemiddeld = vo afgerond of mbo hoog = hbo of wo schooladvies vwo /vwo vmbo-tgl/ vmbo-tgl vmbo-kbl/tgl vmbo-kbl...

6 kruistabel met kansen klas 4 klas 1 vwo hav tgl kbl bbl doub vert n vwo /vwo breed tgl/ tgl kbl/tgl kbl bbl/kbl bbl dynamiek van vo-systeem verschillende mogelijkheden van op-, af- en doorstroom komen voor havisten hebben grotere kans te blijven zitten (15% bij 3 overgangen) kans op vetrokken relatief groot bij vmbo-leerwegen

7 legenda m.b.t. tabel vorige slide breed = vmbo//vwo doub = doubleren (zitten blijven) vert = vertrokken vmbo-tgl afgekort tot tgl (zelfde voor andere leerwegen) vertrokken = leerling van school weg en uit beeld persoonlijke omstandigheden (verhuizing vanwege werk ouder) leerling naar ander school vanwege schoolniveau uit beeld omdat school niet in dataset zit compactere presentatie in vervolg weglaten doubleren, vertrokken en groepsgrootte

8 kwantificatie verschillen vergelijken kansdistributies in iedere rij van tabel klas 4: jongens meisjes klas 1 vwo hav tgl kbl vwo hav tgl kbl /vwo zwaartepunt distributie van meisjes meer naar links meisjes hebben gemiddeld grotere kans op hoger eindniveau totale oppervlak distributie jongens:.77 (= ), meisjes:.81 (= ) kleinere kans meisjes om te blijven zitten geen toetsen verschil in kansen/distributie o.h.a. significant (door omvang dataset) informatiever om verschillen kwantitatief te beschrijven (effect sizes)

9 geslacht samenvatting klas 4: jongens (n = 9653) meisjes (n = 9686) klas 1 vwo hav tgl kbl bbl vwo hav tgl kbl bbl vwo /vwo breed tgl/ tgl kbl/tgl kbl bbl/kbl bbl meisjes gemiddeld grotere kans op hogere uitkomst in klas 4 /vwo: 8% meer vwo vmbo-tgl/: 7% meer uitzondering is vmbo-bbl meisjes kleinere kans te blijven zitten (2% 6% minder; hier niet direct te zien)

10 opleidingsniveau samenvatting klas 4: laag (n = 4292) gemiddeld (n = 7154) klas 1 vwo hav tgl kbl bbl vwo hav tgl kbl bbl vwo /vwo breed tgl/ tgl kbl/tgl kbl bbl/kbl bbl leerlingen met laagopgeleide ouders kleinere kans op hoge uitkomst /vwo: 6% minder vwo tgl/: 8% minder kbl/tgl: 11% minder tgl laagopgeleide ouders grotere kans op vetrokken (2% 8% vaker; hier niet te zien)

11 opleidingsniveau samenvatting klas 4: laag (n = 4292) hoog (n = 5280) klas 1 vwo hav tgl kbl bbl vwo hav tgl kbl bbl vwo /vwo breed tgl/ tgl kbl/tgl kbl bbl/kbl bbl leerlingen met hoogopgeleide ouders veel grotere kans op hogere uitkomst vwo: 13% meer vwo /vwo: 20% meer vwo kbl/tgl: 19% meer tgl

12 aantal jaren heterogeen samenvatting klas 4: 1 jaar (n = 5486) 2 jaar (n = 6962) klas 1 vwo hav tgl kbl bbl vwo hav tgl kbl bbl /vwo breed tgl/ tgl/kbl kbl/bbl jarige brugklas beter voor /vwo (9% meer vwo) 2-jarige brugklas beter voor vmbo-tgl/ (1% meer vwo; 3% meer ) vmbo-kbl/bbl (8% meer vmbo-tgl; 10% meer vmbo-kbl) 2-jarige brugklas meer kans op doorstroom (hier niet direct te zien) gemiddeld 10% minder kans op vertrokken

13 schooladvies samenvatting -advies (n = 3038) klas 4 klas 1 vwo hav tgl kbl bbl vwo /vwo vmbo//vwo vmbo-tgl/ vmbo-tgl-advies (n = 3061) klas 4 klas 1 vwo hav tgl kbl bbl vmbo//vwo vmbo-tgl/ vmbo-tgl vmbo-kbl/tgl hogere instap (in klas 1) grotere kans op hoger schoolniveau (in klas 4)

14 conclusie samenvatting stroomschema s geven een schat aan informatie over dynamiek van vo-systeem mogelijke beschrijven van groepsverschillen samenvatting grotere kansen op hoger schoolniveau voor meisjes (klein tot matig effect) grotere kansen op hoger schoolniveau voor leerlingen met hoogopgeleide ouders (substantieel effect) gemengde voor 1-jarige of 2-jarige heterogene brugklas in 2-jarige heterogene brugklas kleinere kans op vertrokken los van schooladvies hogere instap (in klas 1) grotere kans op hogere uitkomst (in klas 4)