CIRCULAIRE NR: 23. Oktober 2013

Transcriptie

1 CIRCULAIRE NR: 23 Oktober 2013

2 COLOFON Voorzitter : Tom Smit (616570, [email protected]) Wedstrijdleider : Thomas Slijper ( , [email protected]) Secretaris : Wouter Havinga (617326, [email protected]) Penningmeester : Martijn Bakker ( , [email protected]) Jeugdzaken : Ben Verduyn (617912, [email protected]) Ere-leden: Anton Ebskamp, Eip Janssen Lid van Verdienste : Ben Zee Redactie Circulaire : Tom Smit (616570, [email protected]) Correspondentieadres: Bitterstraat DV Ede

3 Van de redactie. De redactie feliciteert Eip Janssen met zijn welverdiende erelidmaatschap. We hebben Ben Zee gevraagd daarover te schrijven en dat heeft hij met plezier gedaan. Ook vertelt hij in een ander stukje dat je niet te snel moet opgeven. In een andere bijdrage vertelt hij dat de journalisten nog altijd niet weten waar de klepel van het schaakspel hangt. Thomas Slijper vertelt van de prestaties van het AB-team. Paul Numan laat zien wat je in de opening tegen het Italiaans kunt doen. Over het eindspel is ook wat te lezen. Verder laat Paul Numan de oplossingen van zijn opgaven zien en heeft hij nieuwe opgaven. Het bestuur vertelt iets over de crisis in het OSBO-bestuur en de komende OSBObestuursvergadering. De volgende circulaire willen we tegen de kerstvakantie uitbrengen. U kunt u bijdragen tot 15 december sturen naar [email protected] Mede namens Albert Bootsman: veel leesplezier. Tom Smit

4 EIP JANSSEN ERELID Met een klaterend applaus ging de Algemene Vergadering op 27 augustus 2013 akkoord met het voorstel van het bestuur om de aftredende Eip Janssen te benoemen tot erelid van de Cirkel. Na Anton Ebskamp is Eip het tweede erelid van de vereniging. Beiden zijn ca 15 jaren wedstrijdleider geweest. Thomas Slijper heeft dus nog een lange weg te gaan om deze prestatie te evenaren, laat staan te overtreffen. Dat kan natuurlijk heel goed. Na een dienstverband van 15 jaren is Thomas nog maar 35 jaar oud. Dat zou voor een potentiëel erelid wel heel jong zijn, nog afgezien van de vraag of een wedstrijdleider automatisch in aanmerking komt voor het erelidmaatschap. Voorzitter Tom Smit schetste de diverse activiteiten van Eip als bestuurslid technische zaken, waarin natuurlijk het wedstrijdleiderschap centraal stond. Eip heeft gediend onder vier voorzitters, te weten onder wijlen Lou Bouwmeester, ondergetekende, Jan Blokpoel en Tom Smit. Jan Blokpoel en ondergetekende onderstreepten de voortreffelijke samenwerking met Eip. Bouwmeester verwoordde het destijds treffend door te stellen dat met uitzondering van de wedstrijdleider niemand van de bestuursleden onmisbaar is.

5 Indien de wedstrijdleider uitvalt dreigt de competitie in de soep te lopen. Naast zijn directe taken was Eip ook op de andere aandachtsvelden binnen het bestuur een waardevolle kracht. Dat heeft natuurlijk ook te maken met de ervaringen uit zijn vroegere beroep en niet te vergeten zijn lange periode als secretaris bij de voetbalvereniging DTS. Even dreigden we Eip mogelijk kwijt te raken aan de politiek, toen hij op de kandidatenlijst kwam te staan van Groen Links bij de gemeenteraadsverkiezingen (2006?). Door een interne procedure moest Eip als nummer drie wijken voor nummer vier. We hadden bij De Cirkel niet de indruk dat Eip hier zwaar onder gebukt ging. De Cirkel zelf al helemaal niet! Eip intensiveerde zijn bijdragen aan Ede Stad en vervulde (vervult) nog een aantal vrijwilligers activiteiten. Behalve ten aanzien van het interne gebeuren wist Eip De Cirkel ook naar de OSBO toe uitstekend te verkopen. Als minister van buitenlandse zaken legde Eip veelal het standpunt van De Cirkel bij de OSBO neer, veelal zonder dat het bestuur hierover had vergaderd. Was ook niet erg, die ruimte had hij. Slechts éénmaal moest Eip terug. In de discussie over de mogelijkheid om de seniorencompetitie (ook) op zaterdag te houden had Eip de OSBO medegedeeld dat De Cirkel hier tegen was. Als voorzitter, maar vooral als jeugdleider, heb ik er toen voor geijverd dat het bestuur van De Cirkel toen een officiëel positief standpunt in nam. Als een goed politicus in spé legde Eip zich toen als een volbloed democraat bij de gang van zaken neer. Er zouden nog meerdere interessante anecdotes te melden zijn, maar om tijdswille laat ik die achterwege. Bij alle loftuitingen over Eip mag naar mijn mening wel worden geconcludeerd dat hij een uitstekende exponent avant la lettre is van de participatiesamenleving! Een lintje waard! Ben Zee

6 AB-team vloert HMC Calder AB2 Het AB-team, bestaande uit Jan Pijkeren, Thomas Slijper, Cisko Loos en Dominic van Dijk, is erin geslaagd om haar status als titelkandidaat voor de promotieklasse AB waar te maken. De eerste 'thuiswedstrijd' vond plaats in Lunteren bij jeugdleider Johan de Lange thuis, Johan bedankt! Met een ratingoverschot van ongeveer 200 punten per bord werd er niks anders dan een overwinning verwacht én die kwam er! Met maar een klinkende overwinning van werden de Bosschenaren naar huis gestuurd. Dominic zorgde al snel voor het eerste punt. Hij won al snel een stuk vanuit de opening en na anderhalf uur spelen was de buit binnen. Cisko, Thomas en Jan zaten toen nog te zwoegen. Jan kreeg een agressief spelende tegenstander tegenover zich, maar leek al snel een gelijke stelling met zwart te bereiken. Thomas overspeelde zijn tegenstander vanuit de opening en het leek slechts een kwestie van tijd voordat het tweede punt genoteerd kon worden. Cisko leek daarentegen ietwat lastig te staan en voelde zich genoodzaakt een kwaliteit te offeren. Thomas kon de druk opvoeren en kon snel daarna het tweede punt binnenhalen, 2-0! Jan leek tegen de tijdscontrole aan een pion te winnen en een loperpaar versus paard en loper eindspel in te komen. Normaal gesproken een stelling met goede winstkansen, maar helaas liet Jan de damevleugel dichtschuiven. Gevolg hiervan was dat Jan zijn loperpaar lastig actief kon worden, maar nog steeds beter stond. Ondertussen leek Cisko zich terug te vechten. Door de stelling wat te compliceren kreeg hij tegenkansen en uiteindelijk rondde hij het mooi af met een mooi matje. Hier het commentaar van Cisko over de eindfase van zijn partij: Jim Klooster Cisko Loos Stelling na 23. Txe1 Na een moeizame partij kwam ik een kwaliteit achter te staan. Mijn stukken konden echter snel op de witte koning af, en door een paar fouten van wit kon ik mat afdwingen. 23. Df4 Ik betrek mijn dame bij de aanval. 24. Pxh7? Na 24.Ph3 of 24.Lh3 komt mijn aanval niet verder en zou ik zelfs verliezen. 24. Ph5?!

7 Hier was 24 Dh6! meteen winnend, zoals Thomas na afloop opmerkte. Na iets zoals 25.Te3 volgt dan 25 Lg3+ waarna snel mat volgt, en 25. Lh3 werkt niet omdat de witte g-pion gepend staat door mijn witveldige loper (25..Dxh3+!). 25. Dd3?? Dxf2 Na 25.Dd3 was het afgelopen, wit heeft niet veel verdedigingen meer. Na bijvoorbeeld 25.Te2 volgt 25 Dg1 mat, en na 25.De2-Pg3+ of 25.Lh3-Pf4 is het ook verloren. Ik win minimaal de verloren kwaliteit terug. 26. Dh3 Pf4! 27. Te8+ Ka7 28. Dxh2 Lxg2+ Wit gaf op, na Dxg2, Dxg2 is het mat dus! Slechts kopman Jan was nog bezig. Een lekker eindspel met een pluspion had hij op bord, normaal gesproken iets wat Jan bijna met zijn ogen dicht wint. Helaas leek dit eindspel veel gecompliceerder en moest Jan afwikkelen naar een eindspel met ongelijke lopers om nog een winstkans te maken. Na correct verdedigen werd er tot remise besloten en zo verscheen de eindstand van op het scorebord. Thomas Slijper

8 ANALYSE (5) OPGEVEN IN EEN GEWONNEN STELLING Een aantal jaren geleden heb ik eens een overzicht gemaakt van stellingen, waarin schakers de partij opgaven, terwijl ze gewonnen stonden. Ik moest hier even aan denken naar aanleiding van mijn partij tegen Eip Janssen in april jongst leden. Na de 30e zet van wit Pg4-e3 was de volgende stelling ontstaan: Eip Janssen Ben Zee na 30. Pg4-e3 Een blik op de stelling leert dat zwart straal gewonnen staat. Ik had gezien dat wit dreigt met 31. Pe3xd5+ mijn dame te winnen. Ik had derhalve 30 Ke7-e6 moeten spelen om de pion d5 te dekken. Na 31. Dd3xb5, Pc6-e7 gaat wit ten onder. In plaats van deze veilige route te kiezen, meende ik tegen mijn natuur in het mooi te moeten afmaken. Ik speelde 30.Th8xh2+???? Wit speelt natuurlijk 31. Lg1xh2. Nadat ik 31.Pe4-f2+ had gespeeld keek ik Eip enigszins triomfantelijk aan. De witte dame op d3 gaat verloren. Eip boog deemoedig het hoofd en gaf op!!! Maar beiden hadden kennelijk over het hoofd gezien dat wit een zet later na Pe3xd5 de zwarte dame terug wint en het eindspel in gaat met een kwaliteit meer, dat redelijk eenvoudig is te winnen. Het kan verkeren zei Bredero. Sneu voor Eip. Maar de eerlijkheid gebiedt te vermelden dat zwart in een gewonnen stelling een enorme bok schoot. Alleen miste Eip toen een kans voor open doel. Zo gaat dat wel vaker bij het schaken! Ben Zee (Ik zou ook die bok geschoten hebben. TS)

9 Van het bestuur Eén van de agendapunten op de komende OSBO-vergadering is het al dan niet opheffen van de OSBO. Als hiertoe besloten wordt, heeft dit vergaande consequenties. Laat ik beginnen met de situatie zoals die nu is te schetsen. In Nederland zijn er ongeveer schakers die lid zijn van een KNSB-schaakvereniging. Totaal zijn er ongeveer 500 KNSB-schaakverenigingen. De KNSB-schaakvereniging moet lid zijn van een onderbond. In ons geval is dit de OSBO die 64 schaakverenigingen telt. Voor dit lidmaatschap betalen wij per lid (senior) 49,80 per jaar. De OSBO draagt hiervan 39,90 af aan de KNSB, het hoogste orgaan in de Nederlandse schaakstructuur. Voor die overblijvende 10 euro regelt de OSBO individuele- en teamcompetities, organiseert toernooien, verzorgt cursussen etc. Er is een promotie- en degradatiesysteem opgezet, waarbij je ook naar de KNSB kunt promoveren. De structuur van KNSB met 13 onderbonden met elk een voorzitter, secretaris en penningmeester is wellicht achterhaald. Gedacht wordt aan een KNSB met meerder districten. Je bent dan in één keer af van het vinden van bestuurders. Wel blijven er per regio veel vrijwilligers nodig. De OSBO kan hier natuurlijk niet alleen over beslissen, maar wellicht kan dit als beleidsdoel aan het nieuwe bestuur meegegeven worden. Althans wij hopen dat er een nieuw (interim)bestuur komt, zodat zoveel mogelijk bestaande activiteiten door kunnen gaan. Het kan zijn dat er op de vergadering een motie wordt ingediend om de OSBO op te heffen en te fuseren met de Overijsselse schaakbond (SBO) of een andere onderbond. Gezien de reistijd lijkt dit geen goede zaak. Tenzij men de grotere onderbond verdeelt in regio s Op grond van ons ledental hebben we op de komende OSBO-vergadering 3 stemmen. Het bestuur laat zich graag door u adviseren. Overigens geldt nog steeds dat u zich kunt aanmelden voor een bestuursfunctie of voor een vrijwilligerstaak. Het bestuur van De Cirkel

10 De Birdverdediging, Niet te verwarren met de Bird-opening, ook wel de tegengestelde Hollandse opening (dat met f5 begint) genoemd, dat met wit f4 begint. De zetten 1.E4 E5 2. Pf3 Pc6 3. Lc4 (Lb5) Pd4, dan spreken we van een Bird verdediging. Van deze positie is wit aan zet en staat voor een aantal keuzes. 4. Pxe5 of Pxd4 en Lxf7 of Pxd7. De bedoeling achter deze zet is dat wit denkt, ik kan het pionnetje op e5 nemen en later Pxf7 of Lxf7, het idee achter de Pd4 zet van zwart. Zwart zet nu Dg5 waar het, paard en pion op g2, wordt aangevallen. Het grapje hierachter is, de volgende zetten., als wit met 4..., Dg5 5. Pxf7, Dxg2 6. Tf1 Dxe4 7. Le2 Pf3#. Op zet 7. De2 Pxe2. Met dame verlies en grote problemen voor wit. 4. Pxe5 Dg5. 5. Lxf7 Kd8 De beste zet hier is Lxf7 Zwart zet hierna de koning op d8. Koning op Ke7 is riskant Om de schade te beperken Dxe5 7. c3 Pe6 8. d3 Pe7 9. Le3 Df6 etc. Met een heel kleine winst marge voor zwart. Na 4. Pxe5 Dg5 Op de 5 de zet werd eens Pg4 gespeeld, dat werd beantwoord met d5. Vervolg is: 6. Pe3 dxc4 7. d3 Pe6 8. d4 etc. of Ld6 8. g3 Lh3 9.Te1 Df6 etc. Zwart is dan, in het voordeel.

11 Op de zet 4. Pxd4 exd Pf6 Met een licht voordeel voor wit. Als op 3. Lxf7 gespeeld wordt, kan het vervolg zijn: 4.. Kxf7 5. Pxe5+ Ke8 ( Ke7) Als de koning naar Ke8 wordt gespeeld kan de voortzetting zijn: 6.c3 Pe6 7 Dh5+ g6 8. Pxg6 Pf6 9. Dh4 hxg6 10 Dxh8 Pxe Df6 met gelijkspel. Als de koning naar Ke7 gespeeld is de voortzetting: 6. c3 Pc6 7. d4 De8 8. Pf3 Kd Dxe4 met gelijkspel. Deze voortzetting is iets rustiger. Paul Numan Bart Koeweiden (L) nieuw lid van De Cirkel

12 Eindspel Eindspeltechniek kun je onder andere leren uit de beroemde 12 deeltjes van Max Euwe. Deze boeken zijn alleen nog tweedehands verkrijgbaar en hoewel ze al driekwart eeuw oud zijn, zijn ze nog altijd actueel. De eindspelen heeft hij gerubriceerd naar 1 pion, 2 pionnen, 1 rij van het promotieveld, 2 rijen van het promotieveld, enzovoort. Het spel lijkt zo erg op een studie. Dat gevoel heb je niet bij de boekjes Spelen met eindspel van G.C. van Perlo. Er blijken veel tactische wendingen te zijn die deze fase van het schaakspel bijzonder interessant maken. Als je tegenstander een andere openingsvariant speelt dan die jij voorbereid hebt en ook het middenspel geen winnende combinatie heeft, wint diegene die het eindspel het beste beheerst. Een leerzaam eindspel vond ik het volgende: M.Euwe D.Yanofsky Groningen ,Lc2 28. Lc5!,Ld3 Na dxc5 kan de a-pion promoveren. (de c-pionnen vormen een ijzeren schild). 29. Lxd6,Lxe4 30. a6,c5! Anders a6,a7 en a8(d) 31. Lxc5, h5! Na Ke6 valt pion h7, hoewel deze op een wit veld staat! Bijvoorbeeld:,Ke6 32. Kf2,Kd5? 33. Lf8!,g6 34.Lh6! 32. Kf2,Ld3 33. a7,le4 34. g3,ke6 35.Ke3

13 ,Lg2? Volgens Kasparov kan zwart een remise-fort bouwen met 35,Kf5! 36. Lf8, g6 37. Kd4, Lg2 38. Kc5, Ke6! 39. Kb6, Kd7. Hij noemt dit shoulder-charging the enemy king. Nu wint Euwe door met zijn koning via de koningsvleugel en na een fraai pionoffer de damevleugel te penetreren en veld c7 te bereiken. 36. Kf4,g6 37. g4,hxg6 Anders Kg5 38. Kxg4,Lh1 39. Kg5,Kf7 40. Ld4,Lg2 Het is bijzonder leerzaam om te zien hoe wit er in slaagt om met zijn koning veld c7 te bereiken! 41. h4,lh1 42. b4,lg2 43. b5,lh1 44. Lf6,Lg2 45. h5!,gxh5 46 Kf5! En zwart gaf op wegens,lh1 47. Lh4, Lg2 48. Ke5, Lh1 49. Kd6, Ke8 50. Kc7 en b5, b6, b7. Tom Smit Bron: G.Kasparov: My great predecessors part 2.

14 Oplossingen uit de vorige Circulaire Stap1 : 1 E8D Ta1+ 2. De1 Txe1 3. Kxe1 Na D8D dan is wit mat, de koning kan de dame niet meer dekken. Stap 2 : 1 Tg6 De enige goede zet. Stap 3 : 1.. Dxh2, 2. Kxh2 Th4# Stap 4 : 1. Db8+ Kf7, 2. Df4+ Kg8, 3.Dxd Opgave luidde : Hoe wit wint. Wit wint op de volgende wijze, 1. Tb5 verhinderd zwart de koning te spelen, naar g5. 1. h4 (Kh5) 2. Kb7 h3 3. Tb3 Kf5 (h2) 4. Th3 of bij Kf5 Txh3. Wanneer de koning heen en weer wandeld tussen g6 en h6 dan kom de witte koning de toren helpen. Als zwart begint dan, word het remise. B.v. 1.. Kf5 2. Kb7 h4 3.Kc6 h3 4. Tb4 Kg5 5. Tb2 Kg4 6. Kd5 Kg3 7.Tb1 h2 8. Te1 Kf2 9. Tc1 Kg2 10. Tc2+ Kg1 11. Kd6 h1d 12. Tc1+ Kh2 13. Txh1 Kxh1 14. Ke5 Remise. Wanneer de pion op g5 staat wint wit als hij begint, als zwart begint, dan is het remise. Wanneer de pion op f5 staat wint wit in beide gevallen. Paul Numan

15 P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 In alle gevallen, wit begint en wint, met leuke combinaties. Paul Numan

16 SCHAKEN IS OORLOG Een jaar of veertig geleden poneerde wijlen Rinus Michels, de Generaal, dat voetbal oorlog is. Waarschijnlijk bedoelde hij daarmee dat de technische en tactische vaardigheden van het spel niet meer toereikend zijn voor het resultaat. Niet beweerd wordt dat al de rode kaarten in het voetbal zijn terug te voeren op de stelling van Michels. Een feit is wel dat het er forser aan toe gaat dan vroeger. De journalisten doen er meestal braaf aan mee. Als het in de wedstrijd er enigszins gezapig aan toe gaat (een balletje breed of een balletje terug), wordt al snel gesteld: het lijkt wel schaken! Daarmee wordt een beeld geschetst dat schaken een saai spelletje is. Wij weten natuurlijk wel beter! Van origine is schaken immers een strijd tussen twee legers. Wij weten ook allemaal hoe heftig een partij kan verlopen met vaak vele slagenwisselingen. Schaken is juist oorlog!! Tot mijn genoegen wordt met de strijd in Syrië een associatie gemaakt met het schaken, althans wat in de media. Een aantal weken geleden las ik in de Volkskrant de kop: Schaker Obama heeft last van snelle zet. In het artikel wordt niet duidelijk welke zet wordt bedoeld. Dat kan toch niet de uitspraak zijn over de rode lijn van een jaar geleden, die Syrië zou hebben overschreden. Over de mogelijke reacties wordt intensief geanalyseerd. Hoezo snelle zet? De afgelopen week werd in de Volkskrant in het dossier Syrië in een artikel door Goldman (publicist over buitenlandse politiek in PJ Media.com) gesteld dat Amerika monopoly speelt en Rusland schaakt! Dus Amerika speelt geen schaak meer? Poetin is als sterke schaker geneigd complicaties te scheppen zonder direct strategisch doel, om zijn veel mindere tegenspeler te verleiden tot blunders, waarvan hij kan profiteren. Dit lijkt mij een contradictio in terminis. Nog een andere kreet: Poetin zit zwijgend aan zijn kant van het schaakbord, terwijl de klok doortikt in het nadeel van zijn tegenstander. Onzin. Poetin speelt toch ook zetten. Ik houd het maar op dat de scribenten van de artikelen niet veel benul hebben van de begrippen van het schaakspel. Zij hebben de klok horen luiden, maar weten niet waar de klepel hangt. Maar één verdienste hebben ze wel: ze hebben duidelijk gemaakt dat de lezers zullen denken: Schaken is oorlog!! Gelijk hebben ze. Ben Zee

17 Opgaven De oplossingen van de vorige keer. Opgave Te7!, Dxe7 2. Pxf5, De5 3. Txh7 en 4. Dh5 Opgave Th6!! (dreigt h3) gxh6 2. h3, Kh5 3. Lf7 mat Opgave Th4, Lxh4 2. Pxe5, Kh5 3. g4 mat Opgave Pf7!, Dxf7 2, Dd8, Dg8 3. Df6 Onderstaande opgaven moet u zonder bord kunnen maken. Opgave 57 Opgave 58 Wit begint en wint Wit begint en wint

18 Opgave 59 Opgave 60 Wit begint en wint Wit begint en wint Tip: Wees niet zuinig op materiaal. Auteurs bedankt voor uw bijdragen!