Gert-Jan Noij, Idse Hoving,

Transcriptie

1 BedrijfsWaterWijzer Gert-Jan Noij, Idse Hoving, Michel de Haan, Koos Verloop Koeien & Kansen is een samenwerkingsverband van 16 melkveehouders, proefbedrijf De Marke, Wageningen UR en adviesdiensten. De resultaten vindt u op:

2 Inhoud Maatschappelijke acceptatie wordt voor de toekomst van de melkveehouderij steeds belangrijker. Dit vergt onder andere excellent mineralenbeheer. Om dit te ondersteunen is de KringloopWijzer ontwikkeld. Om waterbeheer op orde te krijgen zijn echter meer effectieve maatregelen nodig. De BedrijfsWaterWijzer wordt ontwikkeld om daarin te ondersteunen. Samenwerking tussen Waterschappen en veehouders staat hierbij centraal. Dit gebeurt in Koeien en Kansen.

3 Wie zijn we? Samenwerking Samenwerkingsverband van veehouders, kennisinstellingen en overheden Oplossingsgericht zoeken naar mogelijkheden Transparant Open naar sector, overheid en samenleving

4 Deelnemers 1 proefbedrijf (1992 >) 16 praktijkbedrijven (1998 >) 3 onderzoeksinstituten 6 adviesorganisaties, 13 adviseurs 2 ministeries (EZ, I&M) sector melkveehouderij (NMV, LTO, ZuivelNL)

5 Doelen - globaal Overheid helpen met effectief (milieu)beleid Sector helpen met draaglijk (milieu)beleid Verkennen effecten en gevolgen van beleid minimaal 4 jaar voorlopen met mestbeleid aannemelijk maken en onderbouwen met data Mogelijkheden voor aanpassing aandragen beleid én bedrijfsmanagement Informeren sector, overheid en maatschappij aanbieden demonstratieprojecten

6 Waarom de BedrijfsWaterWijzer? Generieke wetgeving heeft bijgedragen aan verbetering van de waterkwaliteit De verbetering is in veel gebieden nog onvoldoende De noodzaak en mogelijkheden zijn gebiedsafhankelijk Daarom... Vervolg van de KRW vraagt om gebiedsgerichte keuzes, in een traject waarbij alle relevante partijen worden betrokken

7 Waarom de BedrijfsWaterWijzer? Watermanagement van het melkveebedrijf moet toegesneden zijn naar de eisen en wensen van: nationale en regionale overheden, de melkverwerker en het bedrijf zelf Waterschappen zijn belangrijk vanwege hun regionale beheerstaak Gewenst: een tool die overleg Waterschap en veehouderij en beheer ondersteunt

8 Motieven voor de melkveehouder Voldoende en schoon drinkwater vee Nodig voor onbelemmerde gewasgroei Vocht, transport van meststoffen Teveel geeft opbrengstderving, belemmering van veldwerkzaamheden Uitspoeling meststoffen -> minder beschikbaar voor gewas Europese verplichting: Kaderrichtlijn Water

9 Wateroverlast door bodemverdichting

10 Kenmerken BedrijfsWaterWijzer Basis voor bedrijfsspecifiek waterplan Aandacht voor problemen waar de veehouder zelf of in samenwerking met het Waterschap wat aan kan doen.

11 Opzet BedrijfsWaterWijzer In beeld brengen Relevante bedrijfskenmerken (voor zover nog niet vastgelegd) Bedrijfsprestaties Doelen stellen Effectieve en controleerbare maatregelen het bedrijfswaterplan

12 Bedrijfswaterplan Passend bij omstandigheden en wensen van waterschap en bedrijf Acceptabel voor veehouder en waterschap Juiste uitvoering controleerbaar

13 Verbinden van partijen Positieve samenwerking tussen wetenschap (WUR breed), melkveehouderij, waterschappen, adviseurs, overheid Elkaars werelden, doelen en motieven begrijpen en samen werken om wederzijdse doelen te realiseren Naast ZuivelNL, EZ sluit ook ministerie van I&M aan obv succes KringloopWijzer

14 Landsdekkend: grote variatie tussen bedrijven

15 Landsdekkend: grote dekking bedrijven en Waterschappen Nr Bedrijf plaats Waterschap 1 De Marke Hengelo (G) Rijn en IJssel 2 Baltus Middenmeer Hollands Noorderkwartier 3 Buijs Etten leur Brabantse Delta 4 Dekker Zeewolde Zuiderzeeland 5 Hagoort Waarder HDSR 6 Van de Heijning Hulst Scheldestromen 7 Houbraken Bergeijk De Dommel 8 Van Hoven Eckelrade Roer en Overmaas 9 De Kleine Landhorst Aa en Maas 10 Koopman oudega Fryslan 11 Kuks Nutter Vechtstromen 12 Menkveld- Wijnbergen Gorssel Waterschap Rijn en Ijssel 13 Peijnenborg IJsselstein Peel en Maasvallei 14 Post Nieuweroord Drents Overijsselse Delta 15 Sikkenga bedum Noorderzijlvest 16 De Vries Stolwijk Schieland en Krimpenerwaard 17 Van Wijk Waardenburg Rivierenland

16 Kenmerken BedrijfsWaterWijzer Gestructureerd proces met 7 (8) modules Ontwikkelt rekeninstrument BedrijfsWaterWijzer, internettool geinspireerd door de KringloopWijzer BWW geeft overheid/waterschap beeld van waterprestaties en logica van te ondernemen wateracties Met BWW kan een bedrijfswaterplan worden opgesteld dat past bij de bedrijfsomstandigheden en de doelen van de veehouder en het waterschap. BWW koppelt bestaande info en is een verlengstuk van de KringloopWijzer Afgestemde/gezamelijke communicatie deelnemende partijen

17 Bedrijfswaterplannen, Per module: Registreren Bedrijfskenmerken overnemen uit KLW Aanvullen met waterkenmerken Doelen stellen Effectieve en controleerbare maatregelen: kiezen bedrijfswaterplan: 2-zijdige afspraak Uitvoeren Evalueren Opnieuw registreren Vergelijken met de andere bedrijven

18 8 modules 1. Voorkomen vervuiling door erfwater 2. Vasthouden neerslagoverschot, voorkomen droogteschade 3. Beperken van wateroverlast 4. Beperken uitspoeling N en P grondwater 5. Beperken uit- en afspoeling N en P oppervlaktewater 6. Vee drinkwater geven van goede kwaliteit 7. Goed slootbeheer en recyclen maaisel en bagger 8. Beperken verliezen bestrijdingsmiddelen

19 Ontwerpen en dan uitproberen aan de keukentafel Ontwikkelen modules Testen op melkveebedrijven Focus op enkele modules per bedrijf Ontwerp module verwerken in software

20 Voorbeeld module erfwater Aansluiten bij bestaande systemen

21 Voorbeeld: module schoon oppervlaktewater Natte plekken perceel in beeld Focus op verbeteren afwatering/voorkomen plasvorming Geen geulen graven in geval van plasvorming, maar bodemverbetering Niet op kant laten liggen van slootmaaisel Bufferstroken Ken risico s vanuit omgeving (vuilstort, riooloverstort)

22 Voorbeeld afspoelingskaart Natuurbeheerovereenkomst huiskavel Maatschap De Kleijne Landhorst WS Aa en Maas veldkavel

23 Voorbeeld afspoelingskaart Natuurbeheerovereenkomst huiskavel Maatschap De Kleijne Landhorst WS Aa en Maas

24 Gesprekken Prettig verlopen in goede sfeer, aandacht voor elkaars belangen en knelpunten Vaste agenda: Voorstelrondje: veehouder, WSmedewerker, adviseur en onderzoeker(s) Agenda veehouder en WS Nalopen knelpunten met mogelijke oplossingen Focus op vooraf ingeschatte belangrijkste module Vervolgafspraken

25 Verwerking in BedrijfsWaterWijzer (1)

26 Verwerking in BedrijfsWaterWijzer (2)

27 Dank voor uw aandacht!