Dynamiek in het supermarkt landschap

Transcriptie

1 Iedere Nederlander verdient een mooie supermarkt! Dynamiek in het supermarkt landschap Peter ter Hark Houten, 9 maart 2017

2 Onderwerpen vandaag Wat is het probleem? Situatie in Nederland Hoe heeft het zover kunnen komen? Werken aan oplossingen Waarom is het allemaal zo moeilijk? Hoe nu verder?

3 Definitie Supermarkt Een winkel met minimaal 5 verschillende soorten dagelijkse artikelen, die elk minimaal 5% van de omzet genereren; Dagelijkse artikelen vormen meer dan 50% van de omzet, maar geen van de groepen op zich meer dan 50% van de omzet; WVO is minimaal 150 m 2

4

5 Concept

6

7

8 Wat is het probleem? Op veel plaatsen in ons land is evident behoefte aan een grote, luxe supermarkt die meer dan alleen een boodschappenfunctie kan vervullen; Een (groot) deel van de Nederlandse bevolking moet het doen met doorsnee, fantasieloze en weinig inspirerende supermarkten. Doe maar gewoon en middle of the road is het devies. Consumenten hebben in veel kernen (te) weinig keuze om naar een écht mooie en grote supermarkt te gaan, zoals bijvoorbeeld een AH-XL of Jumbo Foodmarkt; De supermarktsector zou op basis van de huidige consumenten- en maatschappelijke/technologische ontwikkelingen een vervolgstap moeten (kunnen) maken; Internet/thuisbezorging krijgt meer kans indien er voor consumenten weinig aanlokkelijke alternatieven zijn.

9 Dit is dus het probleem (1)

10 Dit is dus het probleem(2)

11 Dit is dus het probleem(3)

12 Oppervlakte (m 2 w.v.o.) supermarkten Nederland Aantal supermarkten per oppervlakteklasse (n=4.627) % supermarkten per oppervlakteklasse (n=4.627) Bron: Locatus

13 Globale verkenning situatie* Inwonertal kern Wel supermarkt > m 2 w.v.o. Geen supermarkt > m 2 w.v.o Appingedam, Beilen, Bolsward Alblasserdam, Badhoevedorp, Beek En Donk, Bennekom, Bemmel, Bergen, Bergschenhoek, Bilthoven, Bladel, Bodegraven, Borne, Boskoop, Bovenkarspel, Breukelen, Brielle, Castricum, Cuijk, De Bilt, De Lier, Dedemsvaart, Delfzijl, Didam, Doesburg, Drunen, Druten, Ede, Elburg, Epe, Haren, Goor, Geldermalsen Winterswijk, Boxtel, Brunssum, Diemen, Driebergen, Ermelo, Goes Assendelft, Aalsmeer, Best, Blerick, Bunschoten, Culemborg, Deurne, Dronten, Duiven, Emmeloord, Geldrop, Geleen, Goirle, Heerenveen, Schijndel, Lisse, Venray Gorinchem, Heemskerk, Hellevoetsluis, Hoogeveen, Vleuten, Zutphen, Woerden, Kampen, IJmuiden, Wijchen Vlissingen, Tiel Barendrecht, Beverwijk, Den Helder, Etten-Leur, Roermond, Rijswijk, Doetinchem, Drachten, Harderwijk, Oosterhout Zwijndrecht, Weert, Voorburg Bergen Op Zoom, Heerhugowaard Emmen Almelo, Alphen Ad Rijn, Assen, Ede Roosendaal, Veenendaal Hoofddorp Schiedam Gouda, Vlaardingen Amstelveen Hilversum, Leeuwarden Deventer Helmond Hengelo Alkmaar Apeldoorn, Almere, Amersfoort, Delft, Dordrecht, Eindhoven, Groningen, Haarlem, Leiden, Zwolle, Enschede, Breda, Utrecht > Amsterdam, Den Haag, Rotterdam Den Bosch, Arnhem, Capelle a/d IJssel, * Geen volledig overzicht van alle kernen in Nederland

14 Appingedam-Overdiep

15 s-hertogenbosch-sligro

16 Is dit erg? Vanuit perspectief planners, gemeentebesturen, kleine winkeliers, belangenorganisaties en zelfs supermarktformules niet; Supermarkten worden ingezet als sturingsmiddel om ruimtelijke, sociale, economische, juridische, politieke, maatschappelijke en ga-zo-maar-door doelen te bereiken!

17 Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Christalleriaans denken; Supermarkten worden gezien als een sturingsmiddel; Dogmatisch denken overheid; Angsthazerij/besluiteloosheid/krampachtigheid/gebrek aan kennis; Angst voor Franse/Britse toestanden; Zware concurrentiestrijd formules, waardoor er geen omzetruimte meer is om een grote supermarkt neer te zetten; Formules houden elkaar in de tang; Krabbenmandsyndroom; Heel veel stakeholders en inspraak; Winkeliers die protesteren; Ellenlange procedures m.b.t. vergunningen; Leegstandskramp; Retailagenda; Angst voor claims en vastgoedbelangen; Adviesbureaus die opschrijven wat de opdrachtgever wenst; Enz enz..

18 Maar de consument dan? De huidige consument zoekt steeds meer beleving en onderscheidend vermogen; Doet al heel lang geen boodschappen meer zoals beleidsmakers denken of zouden willen; Bezoekt 4,3 supermarkten per jaar; Stelt hogere eisen aan supermarktbezoek; Combineert boodschappen en horeca; Combineert steeds minder supermarktbezoek en andere winkels; Heeft steeds meer keuze om ook op alternatieve wijze boodschappen te doen/laten bezorgen (Picnic/Albert/Jumbo) Vraagt naar meer vers en authenticiteit

19 Waar twee honden vechten om een been..

20 Hoe springt de (super)markt in op de steeds hogere eisen die consumenten stellen?

21 1: Initiatieven zoals AH-to go, Jumbo s nieuwe binnenstadsformule en tankstationformule op traffic-locaties.

22 2: Beej Benders Concept

23 3: Vernieuwing AH-XL (o.a. Purmerend en Eindhoven)

24 Voorbeeld: Purmerend, waar grote supermarkten in het centrum zitten én kleinere supermarkten in wijkwinkelcentra Concept

25 4: Expansie Jumbo-Foodmarkt (o.a. Veghel, Breda)

26 Maar het gaat zoooo langzaam..

27 oh zo langzaam..

28 Waar lopen we tegen aan als er op meer plekken een grotere/mooiere supermarkt moet komen? Fysieke beperkingen; Ruimtelijke beperkingen; Samenhang winkelgebied; Stapels onderzoeken; Omzetproblemen bestaande formules; Keiharde onderlinge strijd tussen formules; Wijziging koopstromen; Juridische obstakels; Versnelde afbouw aantal kleine supermarkten; Versondernemers die in de problemen komen; Door minder formules wordt de keuze voor de consument minder groot; Enz, enz.

29 Hoe nu verder?

30 Oplossingsrichtingen? Consumentenbelang prioriteit geven; Centraal adviesorgaan met deskundigen; Inbreng en inspraak consumenten; Meer afstemming tussen formules; Snellere besluitvorming als uitgangspunt; Overheid moet verplicht (deskundig) advies vragen bij supermarktkwesties; Aanpassing/vereenvoudiging procedures; Overheid mag eisen stellen, maar moet óók faciliteren; Supermarkt mag niet meer als sturingsmiddel gebruikt worden bij winkelplanning; De markt meer zijn werk laten doen.

31 Wat zou de rol van de overheid kunnen zijn? Primair: zorgen dat burgers voldoende keuze hebben om hun boodschappen te doen in een ruime en up-to-date supermarkt naar eigen voorkeur; Secundair: niet krampachtig vasthouden aan het bestaande, maar ruimte geven aan nieuwe ontwikkelingen; Denk vanuit de (supermarkt)klant!; Kan de overheid dat wel? Meewerken aan goede randvoorwaarden (bereikbaarheid, parkeerruimte, uitstraling, oppervlakte); Faciliteren, meewerken waar het kan en op de rem staan als het moet; De sector zichzelf laten vernieuwen en niet onnodig bestaande structuren handhaven; Openstaan voor nieuwe combinaties en experimenten (blurring, horeca); Goed onderzoek laten doen door partijen die verstand van supermarkten hebben én visie. Maatwerk, geen situatie is hetzelfde!

32 Wat zou de rol van de formules kunnen zijn? Nog meer gas geven op vernieuwing en differentiatie van het supermarktaanbod; Gezamenlijk optrekken met inachtneming van mededingingswetgeving; Meer en beter lobbyen op lokaal niveau (stakeholdermanagement);

33 Concept

34