Aanpak On(der)bevoegdheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aanpak On(der)bevoegdheid"

Transcriptie

1 Aanpak On(der)bevoegdheid Cor van Dam Voion

2 Onderwerpen 1. Kader 2. Bevoegd, benoembaar, onbevoegd? 3. Regelingen/subsidies/aanpassingen 4. Regionale aanpak

3 Kader 1. Docenten moesten altijd al bevoegd lesgeven 2. Brief Staatssecretaris februari 2016 over aanpak, gesteund door VO-raad en bonden 3. Stap 2 programma VO-raad 3. Brief OCW bevoegdheden vmbo met beslisboom juli Steekproef Onderwijsinspectie bij 200 scholen 5. Brief OCW januari 2017 aan besturen met bovengemiddeld % onbevoegden.

4 Grootste groepen on(der)bevoegden 1. Pa(bo)-gediplomeerden in vmbo 2. Docenten die (deel van de tijd) structureel in vak lesgeven waarvoor ze niet bevoegd zijn: andersbevoegden 3. 2 e graads docenten die structureel (ook) lesgeven in 1 e gr. gebied 4. Praktijkdocenten zonder juiste bevoegdheid en niet in opleiding 5. Andere relevante opleiding of opleiding niet afgemaakt

5 Gewenste/verplichte beweging

6 Bevoegd

7 Benoembaar, maar niet bevoegd (indien in opleiding meestal)

8 Onbevoegd Leraren zonder enige onderwijsbevoe gdheid die ook niet in opleiding zijn Een leraar met een PDG Zij-instromer zonder diploma die niet in opleiding is Onbevoegd Pabo er, afgestudeerd voor 2006 en niet uitsluitend lesgevend aan LWOOleerlingen Pabo er, afgestudeerd na 2006 Leraar langer dan 4 jaar in opleiding Hbo-student die nog niet zijn 3 e jaar heeft afgerond Leraar met buitenlands diploma dat niet erkend is Leraar die een aantal uren een ander vak geeft en daarvoor niet in opleiding is

9 Bevoegdheden Pa(bo) gediplomeerden Kweekschool / PA ( voor 1971) Nederlands, rekenen, geschiedenis, aardrijkskunde, biologie, natuurkunde en scheikunde vmbo en praktijkonderwijs Kweekschool / PA ( ) Nederlands en rekenen vmbo en praktijkonderwijs Pabo - diploma ( voor 1 augustus 2006) Nederlands, Engels, wiskunde, geschiedenis, aardrijkskunde, biologie, verzorging, muziek, handvaardigheid en tekenen vmbo - lwoo en praktijkonderwijs Pabo - diploma ( op of na 1 augustus 2006) Nederlands, Engels, wiskunde, geschiedenis, aardrijkskunde, biologie, verzorging, muziek, handvaardigheid, tekenen en praktijkoriënterende vakken praktijkonderwijs ( g een bevoegdheid vmbo)

10 Bevoegdheid in nieuwe profielen vmbo Voor een aantal leraren geldt: de huidige bevoegdheid dekt niet volledig het nieuwe profielvak. Brief juli 2016 aan alle vmbo-scholen en besturen met routes die leiden tot een passende bevoegdheid voor deze vakken. Zie: en Overgangsperiode tot 2021

11 (Aanpassingen) wetgeving/subsidies 2017 Bevoegdheid: 1. Pabo ers in vmbo: groepsleerkracht vmbo onderbouw b/k, (nieuwe bevoegdheid voor 3 profielen: ½ jaar studie) 2. Profielvakken nascholing Subsidies: 1. Lerarenbeurs en zij-instroomregeling (ook voor paboafgestudeerden in vo vanaf nu) via DUO 2. Subsidies opscholingstrajecten profielen en groepsleerkracht onderbouw vmbo b/k (geen studieverlofuren) via DUS-I 3. maatwerkregeling voor pabo-bevoegden die tweedegraads opleiding gaan doen (met meestal startassesment) via DUS-I

12 Tweede graads trajecten pabogediplomeerden subsidies 1. Lerarenbeurs: studiekosten/boeken/studieverlofuren 2. Zijinstroomregeling: voor studiekosten, assesment en studieverlofuren / niet stapelen binnen twee jaar na lerarenopleiding 3. Maatwerkroute: maximaal voor studiekosten/ wel stapelen mogelijk

13 Mogelijke aanpak terugdringen aantal onbevoegden Inventarisatie per bestuur van onbevoegden en wensen. Gesprekken tussen de lerarenopleidingen en het afnemend scholenveld in de regio om de problematiek te bespreken en afspraken over regionale maatwerktrajecten per vak of in company opleidingen te maken.

14 Relevante sites of Van on(der)bevoegd naar bevoegd. : achtergrond info over aanpak, achtergrondinfo en regelingen : alle achtergrondinformatie, subsidieregelingen, verwantschapstabellen, adressen etc : verbinding strategisch hrm en onbevoegdheidsaanpak : aanvragen lerarenbeurs en zij instroomregeling (voor niet-pabo ers) voor opleidingen, bekwaamheid verklaringen leraren, vragen over bevoegdheden : aanvragen subsidies korte trajecten vmbo leraren: groepsleerkracht b/k en profiel bijscholingen en maatwerktraject 2 e graads voor pabo bevoegden va september

15 Tot slot Studietijd en ruimte nodig voor de opleiding of nascholing: gezamenlijke verantwoordelijkheid van school(bestuur) en docent. Flexibiliteit en maatwerk nodig door de lerarenopleidingen: op basis van een goede inschatting van kennis en kunde van de student. Het traject moet echt iets toevoegen. Niet elke docent kan in september 2017 opleiding starten. Mogelijk nu een oriëntatie op opleidingstraject in 2018.

16 Oproep aan docenten, HRM ers, schoolleiders, besturen: vertel je verhaal Voor de website leraar.nl is OCW op zoek naar praktijkverhalen vanuit perspectief leraar, school, opleiding over wat het betekent een (extra) opleiding gericht op een bevoegdheid te doen. Doelen: verhalen over mogelijkheden delen en knelpunten zichtbaar maken Voorbeelden: - ik doe een opleiding naast mijn werk en dit maak ik mee - wat doet mijn school om leraren te helpen bevoegd te worden - ik zoek een opleiding of een subsidie en heb een verhaal - hoe wordt er maatwerk geboden of juist niet? - wat voegt de opleiding toe? In de vorm van een vlog die je zelf plaatst op leraar.nl Kies wat het meest bij je past: a. Zelf vlog opnemen b. elkaar interviewen Hulp bij verhaallijn en techniek door communicatiebureau mogelijk Geef namen en voorbeelden door aan Nicole Markslag van OCW: [email protected] of geef jezelf op.

Informatiebrief ADEF

Informatiebrief ADEF Informatiebrief ADEF Maatregelen tegengaan onbevoegd lesgeven juni 2017 Op 29 februari 2016 heeft staatssecretaris Sander Dekker, mede namens de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een plan van

Nadere informatie

Van overschotvak naar tekortvak. Nieuwe doelgroepen. voor het leraarschap in het voortgezet onderwijs

Van overschotvak naar tekortvak. Nieuwe doelgroepen. voor het leraarschap in het voortgezet onderwijs Van overschotvak naar tekortvak Nieuwe doelgroepen voor het leraarschap in het voortgezet onderwijs De komende jaren zal het tekort aan leraren in het voortgezet onderwijs toenemen en zelfs oplopen tot

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 8988 20 februari 2019 Beleidsregel van de Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media van 12 februari 2019 nr.

Nadere informatie

Voorstel bevoegdheid pabo gediplomeerden in het vmbo

Voorstel bevoegdheid pabo gediplomeerden in het vmbo Voorstel bevoegdheid pabo gediplomeerden in het vmbo Aan: Ministerie van OCW Van: VO-raad, Vereniging Hogescholen en Onderwijscoöperatie Inleiding De problematiek van onbevoegd lesgeven is veelvormig en

Nadere informatie

Besluit vaststelling beleidskader subsidies korte opleidingstrajecten vmbo-leraren 2017

Besluit vaststelling beleidskader subsidies korte opleidingstrajecten vmbo-leraren 2017 Besluit vaststelling beleidskader subsidies korte opleidingstrajecten vmbo-leraren 2017 Veelgestelde vragen & antwoorden Versie 2, april 2017 Regelgeving - Besluit vaststelling beleidskader subsidies korte

Nadere informatie

Kaderregeling Vierslagleren in het voortgezet onderwijs

Kaderregeling Vierslagleren in het voortgezet onderwijs Kaderregeling Vierslagleren in het voortgezet onderwijs... Inleiding Voor het voorgezet onderwijs (vo) is de verwachting dat het huidige lerarentekort, dat zich vooral voordoet in een aantal vakken, de

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op de artikelen 1.3 en 2.1 van de Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op de artikelen 1.3 en 2.1 van de Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS, STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 3953 20 januari 2017 Besluit van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 18 januari 2017, nr. VO/1112830,

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen voor de regeling?

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

Datum Bevoegdheden beroepsgerichte vakken vmbo. Geachte heer/mevrouw,

Datum Bevoegdheden beroepsgerichte vakken vmbo. Geachte heer/mevrouw, >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag.. Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Datum Betreft Bevoegdheden beroepsgerichte vakken vmbo Geachte

Nadere informatie

Deze memorie van toelichting is opgesteld mede namens de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.

Deze memorie van toelichting is opgesteld mede namens de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. 33 356 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet voorgezet onderwijs BES in verband met het treffen van een overgangsmaatregel ten behoeve van (oud)studenten van de lerarenopleiding omgangskunde

Nadere informatie

Voorlichtingsavond ILO

Voorlichtingsavond ILO Interfacultaire Lerarenopleidingen (POWL) Voorlichtingsavond ILO 14 februari 2017 Typ hier de footer 2 Didactief Special december 2016 3 Typ hier de footer 4 Onderzoek & de onderwijpraktijk eerstegraads

Nadere informatie

Interfacultaire Lerarenopleidingen (POWL) Voorlichtingsavond ILO

Interfacultaire Lerarenopleidingen (POWL) Voorlichtingsavond ILO Interfacultaire Lerarenopleidingen (POWL) Voorlichtingsavond ILO 14 februari 2017 Typ hier de footer 2 3 Didactief Special december 2016 Typ hier de footer 4 Onderzoek & de onderwijpraktijk 5 eerstegraads

Nadere informatie

Bijlage: toelichting en verantwoording bij bevoegdheidscijfers IPTO

Bijlage: toelichting en verantwoording bij bevoegdheidscijfers IPTO Bijlage: toelichting en verantwoording bij bevoegdheidscijfers IPTO Hoe vindt meting plaats? Jaarlijks laat OCW een kwantitatief onderzoek uitvoeren naar personeel en lessen gegeven in het voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen voor de regeling?

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Versie 02-11-2015 Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanmelding en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen

Nadere informatie

De Haagse Lerarenbeurs. Voortgangsrapportage 2012-2013

De Haagse Lerarenbeurs. Voortgangsrapportage 2012-2013 De Haagse Lerarenbeurs Voortgangsrapportage 2012-2013 Frank Sengers, november 2013 Samenvatting In 2011 werd op basis van een inventarisatie op 16 scholen vastgesteld dat in Den Haag, Rijswijk en Voorburg/Leidschendam

Nadere informatie

MOGELIJKHEDEN OVERSTAP VAN PRIMAIR ONDERWIJS NAAR V(MB)O

MOGELIJKHEDEN OVERSTAP VAN PRIMAIR ONDERWIJS NAAR V(MB)O ARBEIDSMARKTPLATFORM PO. Van en voor werkgevers en werknemers MOGELIJKHEDEN OVERSTAP VAN PRIMAIR ONDERWIJS NAAR V(MB)O Inventarisatie onder lerarenopleidingen en vo-scholen mei 2012 1 Arbeidsmarktplatform

Nadere informatie

Wel bekwaam, (nog) niet bevoegd Onderzoek naar pabo-gediplomeerden in het vmbo

Wel bekwaam, (nog) niet bevoegd Onderzoek naar pabo-gediplomeerden in het vmbo Wel bekwaam, (nog) niet bevoegd Onderzoek naar pabo-gediplomeerden in het vmbo Onderzoek in opdracht van het ministerie van OCW Froukje Wartenbergh-Cras Joyce Bendig-Jacobs ResearchNed juli 2015 2015 ResearchNed

Nadere informatie

Dit is een wettelijk vastgestelde rol met een beroepsprofiel waar ieder zich mee bemoeit: politiek niet in de laatste plaats. Waarom.

Dit is een wettelijk vastgestelde rol met een beroepsprofiel waar ieder zich mee bemoeit: politiek niet in de laatste plaats. Waarom. 1 Dit is een wettelijk vastgestelde rol met een beroepsprofiel waar ieder zich mee bemoeit: politiek niet in de laatste plaats. Waarom.// 2 Maar er is meer. Het gaat om opgroeiende jongeren die op hun

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 03 7 93 Werken in het onderwijs Nr. 44 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Samen naar een sterk technisch vmbo. Esther Cobussen Directie Voortgezet Onderwijs

Samen naar een sterk technisch vmbo. Esther Cobussen Directie Voortgezet Onderwijs Samen naar een sterk technisch vmbo Esther Cobussen Directie Voortgezet Onderwijs filmpje Aanleiding Leerlingendaling Gebrek technisch personeel Scholen moeten technologische ontwikkelingen bijbenen Tekort

Nadere informatie

Profielkeuze in de tweede fase. 15 januari 2019

Profielkeuze in de tweede fase. 15 januari 2019 Profielkeuze in de tweede fase 15 januari 2019 Even Voorstellen Janneke Aitink: [email protected] Marieke Lutjeboer: [email protected] Traject Qompas Profielen Algemene zaken

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

Ouderavond Profielkeuze 3 havo

Ouderavond Profielkeuze 3 havo Ouderavond Profielkeuze 3 havo 2017 2018 Programma Voortraject De keuzes Waar rekening mee houden? Hoe verder Vragen? 1 Voortraject: keuzelessen & oriëntatie Uitleg profielbrief (de keuzes) Opdrachten

Nadere informatie

BUITENHOUT COLLEGE Scholingsplan schooljaar 2015-2016

BUITENHOUT COLLEGE Scholingsplan schooljaar 2015-2016 BUITENHOUT COLLEGE Scholingsplan schooljaar 2015-2016 Scholingsplan Buitenhout College schooljaar 2015-2016 1 1. Inleiding De wettelijke verplichting tot het maken van een scholingsplan is de formele reden

Nadere informatie

Studiekeuzes van uw kind. Voorlichting voor ouders van leerlingen uit klas 2 VMBO-TL/Havo

Studiekeuzes van uw kind. Voorlichting voor ouders van leerlingen uit klas 2 VMBO-TL/Havo Studiekeuzes van uw kind Voorlichting voor ouders van leerlingen uit klas 2 VMBO-TL/Havo Inhoud van vanavond Welke keuzes zijn er? Wat kunt u van de school verwachten? Wat verwachten wij van onze leerlingen?

Nadere informatie

Veel gestelde vragen - Studenten

Veel gestelde vragen - Studenten Versie 17-08-2016 Tegemoetkoming Studiekosten Onderwijsmasters PO Veel gestelde vragen - Studenten Vraag Aanvragen en voorwaarden 1 Wanneer moet ik zijn afgestudeerd aan de pabo om in aanmerking te komen

Nadere informatie

Lerarenopleiding. Toke Egberts 10 nov. 2017

Lerarenopleiding. Toke Egberts 10 nov. 2017 Lerarenopleiding Toke Egberts 10 nov. 2017 1 Even voorstellen Toke Egberts 2 Inhoud Leraar worden? Opleidingsvarianten Curriculum Vakken Praktijk Toelatingseisen en informatie Individuele vragen 3 Waarom

Nadere informatie

IPTO BEVOEGDHEDEN 2011

IPTO BEVOEGDHEDEN 2011 IPTO BEVOEGDHEDEN 2011 T F E I IPTO BEVOEGDHEDEN 2011 drs. F.E.M. Berndsen drs. H. van Leenen Amsterdam, januari 2013 Regioplan Nieuwezijds Voorburgwal 35 1012 RD Amsterdam Tel.: +31 (0)20-5315315 Fax

Nadere informatie

CIJFERS/RAPPORTAGES EN OVERGANGSNORMEN SCALA COLLEGE

CIJFERS/RAPPORTAGES EN OVERGANGSNORMEN SCALA COLLEGE CIJFERS/RAPPORTAGES EN OVERGANGSNORMEN SCALA COLLEGE 2018-2019 A. UITGANGSPUNTEN 1. Op het Scala College wordt gewerkt met de volgende cijfercode: 10 uitmuntend 9 zeer goed 8 goed 7 ruim voldoende (prestaties

Nadere informatie

Figuur 1: Aantal gediplomeerde studenten lerarenopleidingen studiejaar 2004-2008 (bronnen: hbo-raad en vsnu, bewerkt door sbo)

Figuur 1: Aantal gediplomeerde studenten lerarenopleidingen studiejaar 2004-2008 (bronnen: hbo-raad en vsnu, bewerkt door sbo) Aantal gediplomeerden aan de lerarenopleidingen in Nederland Ondanks huidige en verwachte lerarentekorten is er geen sprake van een substantiële groei van aantal gediplomeerden aan de verschillende lerarenopleidingen.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 356 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet voortgezet onderwijs BES in verband met het treffen van een overgangsmaatregel

Nadere informatie

EEN CARRIÈRE IN HET BEROEP- ONDERWIJS

EEN CARRIÈRE IN HET BEROEP- ONDERWIJS VOOR ZIJ-INSTROMERS EEN CARRIÈRE IN HET BEROEP- ONDERWIJS Onderwijsbevoegdheid? Hoe & Wat! Overweeg je als professional uit de praktijk om als zijinstromer te gaan lesgeven op het mbo of hbo en ben je

Nadere informatie

Profielkeuze in Havo 3. Gonnie Zegers Decaan Havo/VWO 3, 4, 5 en 6

Profielkeuze in Havo 3. Gonnie Zegers Decaan Havo/VWO 3, 4, 5 en 6 Profielkeuze in Havo 3 Gonnie Zegers Decaan Havo/VWO 3, 4, 5 en 6 [email protected] De profielen Cultuur en Maatschappij (C&M) Economie en Maatschappij (E&M) Natuur en Gezondheid (N&G) Natuur

Nadere informatie

LESSENTABEL HAVO/VWO ALKMAAR

LESSENTABEL HAVO/VWO ALKMAAR Lessentabel havo /atheneum /gymnasium klas 1-2 havo 1 havo 1 technasium atheneum 1 gymnasium 1 havo 2 atheneum 2 gymnasium 2 aardrijkskunde 2 2 2 2 2 2 2 biologie 2 2 2 2 Duits 3 3 3 Engels 3 3 3 3 3 3

Nadere informatie

Landelijke kennistoetsen als onderdeel van peer-review? Landelijke constructieteamdag 20 april Henk Fuchs en Gitte Hoogland

Landelijke kennistoetsen als onderdeel van peer-review? Landelijke constructieteamdag 20 april Henk Fuchs en Gitte Hoogland Landelijke kennistoetsen als onderdeel van peer-review? Landelijke constructieteamdag 20 april 2017 - Henk Fuchs en Gitte Hoogland Programma Voorstelronde Peer-review: hoe werkt het precies? Toelichting

Nadere informatie

Kiezen in mavo 2. Cohort Park Lyceum Almere

Kiezen in mavo 2. Cohort Park Lyceum Almere Kiezen in mavo 2 Cohort 2018 Park Lyceum Almere Kiezen in mavo 2. Je staat voor een lastige keuze. Je gaat een keuze maken tussen de drie profielen en deze keuze bepaalt voor een deel je toekomstmogelijkheden.

Nadere informatie

Welkom. Fons Heuvelmans & Bas Reuvers decanen tel.:0495-431030 [email protected] [email protected]

Welkom. Fons Heuvelmans & Bas Reuvers decanen tel.:0495-431030 f.heuvelmans@lvo-weert.nl b.reuvers@lvo-weert.nl Welkom Fons Heuvelmans & Bas Reuvers decanen tel.:0495-431030 [email protected] [email protected] Vanavond. Wat is een geschikt profiel voor mijn zoon of dochter? Welke keuzemogelijkheden

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie