Informatie medicijngebruik. Biologicals. Reumatologie

Transcriptie

1 Informatie medicijngebruik Biologicals Reumatologie

2

3 Inhoudsopgave Werking Biologicals...4 Vooronderzoek...5 Voorlichting...5 Toedieningswijze...6 Bewaren...6 Bijwerkingen...7 Zwangerschap en borstvoeding...7 Operatie...7 Reizen en vaccinaties...8 Waarschuwingen...9 3

4 Uw behandelend arts heeft u voorgesteld een biological te gaan starten. Hieronder treft u informatie aan over deze groep geneesmiddelen. Werking biologicals Biologicals zijn geneesmiddelen die stoffen uit uw immuunsysteem kunnen beïnvloeden. Bij gezonde mensen maakt het immuunsysteem zelf de juiste hoeveelheid stoffen aan om zich te verdedigen tegen ziekten. Bij mensen met een chronische ontstekingsziekte is de balans tussen de verschillende stoffen verstoord. Chronische ontstekingsziekten zijn bijvoorbeeld reumatoïde artritis, artritis psoriatica en de ziekte van Bechterew. Biologicals kunnen de balans herstellen, waardoor ontstekingsactiviteit vermindert of verdwijnt. Biologicals zijn een groep geneesmiddelen. U krijgt één soort uit deze groep. Welke soort u krijgt, hangt af van uw situatie/ ziektebeeld. Uw arts overlegt van tevoren met u welke biological het meest geschikt is voor u. Ook vertelt uw arts en reumaverpleegkundige over de behandeling, hoe u de biological dient te gebruiken en wat u kunt doen als u last heeft van bijwerkingen. Het voorschrijven van een biological is aan medische en wettelijke regels gebonden. Dit heeft te maken met de financiële vergoeding van de behandeling. Uw arts zal bepalen of u voldoet aan de criteria. 4

5 Vooronderzoek Voordat u de biological krijgt, onderzoeken we of u tuberculose of hepatitis heeft of hiervan drager bent. Ook wordt nagegaan of er recent een longfoto gemaakt is. Als u in het verleden tuberculose heeft gehad of in aanraking geweest bent met tuberculose patiënten of ooit een BCG-vaccinatie heeft gehad, wilt u dit dan doorgeven aan uw reumatoloog of reumaverpleegkundige? Voorlichting Als alle vooronderzoeken goed zijn en er verder geen reden is om niet te starten met de biological, krijgt u een afspraak bij de reumaverpleegkundige voor verdere uitleg. Zij kan u meer vertellen over het middel dat u krijgt en de zaken waar u op moet letten. Indien u een injectie krijgt, vindt meestal tegelijkertijd de spuitinstructie plaats, het kan ook zijn dat daar een aparte afspraak voor wordt gemaakt. Mocht u op de dag van de spuitinstructie een infectie hebben, wilt u dan eerst contact met ons opnemen? Het kan zijn dat de spuitinstructie niet doorgaat en er een nieuwe afspraak gemaakt moet worden. Na de start van de biological zullen er een aantal vervolgafspraken gemaakt worden. U komt na 6-8 weken terug bij de reumaverpleegkundige en na weken bij uw reumatoloog. Na 3-4 maanden vindt een beoordeling plaats van de werkzaamheid van het medicijn. Dan wordt besloten of u wel of niet doorgaat met dit medicijn. 5

6 Toedieningswijze Biologicals worden op twee manieren gegeven: via een infuus of via een injectie. Welke manier voor u geldt, hangt af van de soort biological die u krijgt. Krijgt u een infuus? Dan wordt deze toegediend op de dagbehandeling door een verpleegkundige die hiervoor is opgeleid. Voor het infuus dient u een dagdeel te worden opgenomen. Krijgt u een injectiespuit? Dan injecteert u die meestal zelf in de thuissituatie na instructie van de reumaverpleegkundige. De injecties moeten altijd afgehaald worden bij de Poli-Apotheek van het St Jansdal. U kunt hiervoor de CITO-knop gebruiken, u bent dan de eerst volgende die aan de beurt is. De tijd tussen de injecties varieert van een keer per week tot een keer per drie maanden. Meestal beginnen deze middelen na enkele dagen tot weken na start te werken. Indien er na drie tot zes maanden onvoldoende effect is of er veel last van bijwerkingen is kan de reumatoloog besluiten het middel te staken. Uw reumatoloog beoordeelt of een andere biological geschikt is. Bewaren Bewaar de biological in de koelkast. Biologicals dienen koel te worden vervoerd, in de bijgeleverde koeltas met koelelement. Biologicals mogen niet bevriezen, als dit wel gebeurt, dan deze injectiespuit/pen niet gebruiken maar een nieuwe nemen. Bij twijfel over de kwaliteit van een biological deze niet gebruiken en contact opnemen met de Poli-Apotheek van Ziekenhuis St Jansdal. 6

7 Bijwerkingen Een van de meest voorkomende bijwerking is verhoogde kans op infecties. Het gebruik van een biological heeft invloed op uw immuunsysteem, hierdoor bent u vatbaarder voor infecties en kunnen deze heftiger verlopen. In de meeste gevallen gaat het om milde lucht- en urineweginfecties en om huidinfecties, maar soms ook om ernstige infecties. Daarnaast komt roodheid op de plaats van injectie en hoofdpijn het meest voor. Tot nu toe lijken mensen die een biological gebruiken, niet vaker kanker te hebben dan mensen die geen biological gebruiken. Alleen lichte vormen van huidkanker lijken wat vaker voor te komen. Zwangerschap en borstvoeding Tijdens het gebruik van een biological dient u te zorgen voor een goede anticonceptie, zowel man als vrouw. Overleg met uw reumatoloog of reumaverpleegkundige hoelang u gestopt moet zijn met de biological in geval van een zwangerschapswens. Gedurende deze tijd wel doorgaan met anticonceptie. Tijdens het gebruik van een biological wordt het geven van borstvoeding ontraden. Operatie Overleg met de poli reumatologie wanneer er een operatie plaats gaat vinden. Voor een geplande operatie moet u meestal stoppen met de biological die u gebruikt. U mag pas weer starten als de wond genezen is of na overleg met de reumatoloog of reumaverpleegkundige. 7

8 Reizen en vaccinaties Bij vaccinaties mag geen levend vaccin gegeven worden. Wanneer u van plan bent om in de toekomst verre reizen te gaan maken raden wij u aan om contact op te nemen met de GGD voordat u met de medicatie gaat beginnen. De griepvaccinatie wordt geadviseerd. Overleg met uw arts of reumaverpleegkundige wanneer u dit het beste kunt nemen. Het is verstandig om bij de apotheek een medicijnpaspoort te halen, met hierin het actuele medicatiegebruik. Daarnaast is het (in geval van injecties) in verband met douanecontrole belangrijk dat u een douaneverklaring bij zich draagt. Deze kan aangevraagd worden via de reumatoloog of reumaverpleegkundige. Biologicals dienen koel te worden vervoerd, in de bijgeleverde koeltas met koelelement. Bij aankomst de medicatie direct in de koelkast leggen. Sommige biologicals mogen gedurende een vastgestelde tijd buiten de koelkast bewaard worden, informeer hierover bij uw reumaverpleegkundige. Biologicals mogen niet bevriezen, dus daarom als handbagage vervoeren tijdens een vliegreis. In het laadruim kan het vriezen, waardoor de werkzame stof bevriest en niet meer werkt. 8

9 Waarschuwingen Voordat u zichzelf een injectie geeft of u gaat naar het ziekenhuis voor een infuus moet u zich de volgende vragen stellen: Vragenlijst Kunt u een of meerdere van onderstaande vragen met ja beantwoorden, dien dan de medicatie niet te gebruiken en neem dan contact op met de reumaverpleegkundige. 1. Heeft u de afgelopen dagen koorts gehad? 2. Heeft u de afgelopen dagen keelpijn gehad? 3. Heeft u de afgelopen dagen diarree gehad? 4. Heeft u huidinfecties zoals steenpuisten, koortslip of wonden? 5. Heeft u benauwdheidsklachten of moet u vaak hoesten? 6. Heeft u pijn bij het plassen? 7. Heeft u bijwerkingen ondervonden van de vorige injectie? 8. Bent u op dit moment erg verkouden? 9. Heeft u onlangs antibiotica gebruikt? 10. Bent u de afgelopen dagen kortademig en heeft u last van gezwollen enkels? 11. Bestaat de kans dat u binnenkort wordt opgenomen voor een operatie? 9

10 Wanneer u een ernstige infectie krijgt (bijvoorbeeld een longontsteking, urineweginfectie, griep of hoge koorts die niet overgaat), neem dan contact op met uw reumatoloog of reumaverpleegkundige. In bijna alle gevallen moet u dan tijdelijk stoppen met het middel. Dit geldt ook voor huidinfecties zoals een steenpuist, gordelroos of koortslip. Uw afweersysteem krijgt dan de kans om de infectie te bestrijden. In veel gevallen zullen wij u adviseren uw huisarts te raadplegen om de ernst en de aard van de infectie te boordelen en dit zo nodig met antibiotica te behandelen. Raadpleeg in de avonden weekenduren de huisartsenpost. Vertel uw huisarts, uw specialist en de trombosedienst altijd welke medicijnen u gebruikt. Telefoonnummer polikliniek reumatologie:

11 Uitgave: Patiëntencommunicatie Harderwijk, maart 2017 CAZ REU

12 Ziekenhuis St Jansdal Wethouder Jansenlaan DG Harderwijk Postbus AC Harderwijk Telefoon (0341)