Over de Nationale Hoorstichting

Transcriptie

1 JAAROVERZICHT 2011

2 Over de Visie Goed kunnen horen is in onze maatschappij van groot belang. Een goed gehoor stelt ons in staat met anderen te communiceren en van muziek en plezierige geluiden te genieten, en werkt als waarschuwingssysteem voor gevaren in onze directe omgeving. Het gehoor is echter ook een kwetsbaar zintuig, dat onomkeerbaar beschadigd kan raken. Daarbij heeft gehoorschade niet alleen nadelige gevolgen voor het individu; het heeft ook een sociale en economische impact op onze maatschappij. Het beschermen van het gehoor is daarom een kwestie van persoonlijk èn maatschappelijk belang. Samenwerking De vormt een verbindende factor tussen de verschillende partijen in de hoorsector. In 2011 trad de Nationale Hoorstichting opnieuw op als coördinator van verschillende samenwerkingsverbanden, waaronder het Nationaal Overleg Audiologische Hulpmiddelen (NOAH), de Week van het Oor en het HoorPlatform. Ook werkte de nauw samen met: de audiologische centra van LUMC, AMC, VU medisch centrum en UMC St. Radboud GGD en NVVS (Nederlandse Vereniging voor Slechthorenden) NSDSK (Nederlandse Stichting voor het Dove en Slechthorende Kind) RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) het Trimbos-intituut Festivalorganisaties en scholen Missie en activiteiten Elk jaar lopen in Nederland naar schatting 25,000 jongeren gehoorschade op als gevolg van het luisteren naar te harde muziek. Ook onder de beroepsbevolking komt gehoorschade veel voor: meer dan 40% van alle meldingen van beroepsziekten betreft gehooraandoeningen (cijfers 2010). Voor een groot deel betreft dit gehoorschade die kan worden voorkomen. De Nationale Hoorstichting spant zich in om gehoorschade als gevolg van harde muziek en lawaai tegen te gaan. Dit doet de stichting door een breed publiek te informeren over het belang van Highlights 2011 In 2011 is weer belangrijke vooruitgang geboekt. De inspanningen van de afgelopen jaren om het belang van een goed gehoor en het voorkomen van gehoorschade onder de aandacht te brengen beginnen steeds meer vruchten af te werpen. Een belangrijke mijlpaal was de totstandkoming van het Convenant Geluidsbeleid Muzieklocaties. Doel van dit convenant is het een goed gehoor, en aan te sporen het gehoor te beschermen om beschadiging te voorkomen. Daarbij richt de stichting zich in bijzonder tot de risicogroepen jongeren en kinderen. Naast deze preventieactiviteiten stimuleert de de samenwerking van maatschappelijke organisaties en onderzoeksinstanties op het gebied van gehoor. Ook adviseert zij beleidsmakers en organisatoren op diverse terreinen waar bescherming van het gehoor de aandacht verdient. creëren van een veiliger gehoorklimaat voor bezoekers van muzieklocaties. Een tweede belangrijk succes was de lancering van het Oorveilig keurmerk voor clubs en poppodia. Clubs die bij dit keurmerk zijn aangesloten hanteren een geluidslimiet en informeren bezoekers hoe zij veilig van muziek kunnen genieten. Bureaumedewerkers Dhr. Herman ten Berge, directeur, directeur tot Drs. Laura van Deelen, directeur vanaf Dr. Nic van Son, adjunct-directeur Drs. Annerike Gorter, stafmedewerker Drs. Ilke Jellema, stafmedewerker Drs. Kelly Coenen, medewerker preventie Drs. Lisanne de Regt, medewerker preventie

3 Preventie & voorlichting Convenant Geluidsbeleid Muzieklocaties Uitbreiding mp3-check Te lang luisteren naar te harde muziek op een mp3-speler kan gehoorschade veroorzaken. Met de mp3-check op de jongerenwebsite kunnen jongeren testen of hun luistergedrag veilig is, en leren hoe zij het risico op gehoorschade kunnen beperken. De mp3-check werd in 2011 verder uitgebreid. Op dit moment staan 95 door de Consumentenbond geteste mp3-spelers op de site. De mp3-check is een populair instrument: in 2011 testten bezoekers hun mp3-spelergebruik op deze site. Een belangrijk succes in 2011 was de totstandkoming van het Convenant Geluidsbeleid Muzieklocaties. Doel van dit convenant is het creëren van een veiliger gehoorklimaat voor bezoekers van muzieklocaties. Uitgangspunt is dat bescherming van het gehoor zowel de verantwoordelijkheid is van de organisator als de bezoeker van een muziekevenement. In het convenant is afgesproken dat brancheorganisaties VVEM (Vereniging Van EvenementenMakers) en VNPF (Vereniging Nederlandse Poppodia en Festivals) hun leden zullen stimuleren de volgende maatregelen te treffen: hoortesten Het geluidsniveau te beperken tot 103 db(a) (gemeten over 15 minuten); Het uitgaanspubliek te informeren over het risico van gehoorschade, en hoe gehoorschade kan worden voorkomen; Het uitgaanspubliek adequate gehoorbescherming beschikbaar te stellen (minimum demping SNR17). Op 4 juli werd het Convenant aan Minister Schippers aangeboden. Zij prees dit initiatief van de als een voorbeeld van publiek-private samenwerking. In 2012 zal de samenwerking met de Convenantpartners verder worden verdiept. De heeft online hoortesten voor kinderen (de Kinderhoortest) jongeren (Oorcheck) en volwassenen (de Nationale Hoortest). Met deze hoortesten willen we onder een breed publiek bewustzijn creëren over het belang van een goed gehoor. Ook verschaffen de hoortesten belangrijke informatie hoe deelnemers de kwaliteit van het eigen gehoor inschatten. In 2011 werd weer veelvuldig gebruik gemaakt van de hoortesten: in totaal werden ze meer dan keer uitgevoerd. Uit deze hoortesten bleek dat ruim de helft tot twee derde van de deelnemers een goed gehoor heeft. Een derde van de deelnemers schat het eigen gehoor echter beter in dan het is Lancering Oorveilig keurmerk voor danceclubs In samenwerking met Club Judge lanceerde de eind 2011 een keurmerk voor danceclubs en muziekpodia, Oorveilig. Met dit keurmerk wil de Nationale Hoorstichting het aantal jongeren dat gehoorschade oploopt als gevolg van te harde muziek terugdringen. Ook hier is het uitgangspunt dat zowel de uitgaansgelegenheid als de bezoeker verantwoordelijk is voor de bescherming van het gehoor. Locaties die deelnemen aan het Oorveilig keurmerk committeren zich om: Het geluidsniveau te beperken tot 103 db(a) (gemeten over 15 minuten); Het uitgaanspubliek te informeren over het risico van gehoorschade; Het uitgaanspubliek adequate gehoorbescherming beschikbaar te stellen (SNR17), en Medewerkers in te zetten om toe te zien op deze maatregelen. Deze medewerkers worden getraind door de Nationale Hoorstichting. In 2011 ging het keurmerk van start met een pilotgroep van 8 clubs. In de komende jaren zal het keurmerk worden geëvalueerd en uitgebreid.

4 Festivals: Love the music, love your ears Preventie & voorlichting Voor het derde jaar stond de Nationale Hoorstichting met een stand op verschillende grote festivals. Met haar activiteiten op festivals wil de jongeren bewustmaken van het belang van een goed gehoor, en de organisatoren van de festivals aansporen bescherming van het gehoor als maatschappelijk verantwoord ondernemen te integreren in hun werk wijze. In de stand van de was gehoorbescherming te verkrijgen. Ook werd onder de festivalbezoekers een enquête gehouden, die belangrijke informatie geeft ove de perceptie van geluid op festivals en het gebruik van oorbeschermers. Voor wat betreft de organisatoren van festivals beginnen de inspanningen van de afgelopen jaren vruchten af te werpen. Op festivals komt steeds meer draagvlak voor activiteiten die gericht zijn op het voorkomen van gehoorschade. Verontrustend is echter dat een groot deel van de festival bezoekers zelf onvoldoende maatregelen neemt om het gehoor te beschermen. Zeer weinig jongeren dragen tijdens het uitgaan gehoorbescherming. De Hoorstichting zal in 2012 verder onderzoeken hoe het gebruik van oorbescherming bij jongeren kan worden gestimuleerd. In 2011 stond de op deze festivals: BAM festival (Hengelo) TMF Awards Festival (Amsterdam) Festival Mundial (Tilburg) Parkpop (Den Haag) Stereo Sunday (Venlo) Metropolis (Rotterdam) Werfpop (Leiden) Zomercarnaval (Rotterdam) Skatejam (Delft) Biton Open Air (introductieweek voor studenten in Utrecht) Museumnacht Museon (Den Haag).

5 Preventie & voorlichting Nieuwe uitgave: 101 vragen over oorsuizen en andere hoorproblemen In november 2011 verscheen het boekje 101 vragen over oorsuizen en andere hoorproblemen. Dit boekje geeft antwoord op de meest gestelde vragen over verschillende gehooraandoeningen: tinnitus, Ménière, hyperacusis, otosclerose en brughoektumor. 101 vragen 101 vragen 101 vragen over oorsuizen en andere hoorproblemen over tinnitus, ménière, hyperacusis, otosclerose, brughoektumor Nic van Son over oorsuizen en andere hoorproblemen werd geschreven door Nic van Son, adjunct-directeur van de en kan worden besteld via In 2010 verscheen al het boekje 101 vragen over horen. Dit boekje geeft antwoord op de meest gestelde vragen over het gehoor en kan ook besteld worden via Mede dankzij de volgende organisaties was het mogelijk om dit boek tot stand te laten komen. NVVS De NVVS is dé landelijke belangenvereniging voor mensen die hoorproblemen hebben: slechthorendheid, oorsuizen, overgevoeligheid voor geluid, de ziekte van Ménière. De kerntaken van de NVVS zijn: voorlichting, belangenbehartiging, contact bieden. Hoorprofs Koepelorganisatie voor onafhankelijke, zelfstandige vakaudiciens. De leden zijn deskundig, voeren een breed assortiment hoortoestellen, hebben veel aandacht voor de klant en verschaffen individuele oplossingen op maat. Widex Als producent van moderne hooroplossingen zijn we voortdurend op zoek naar unieke en duidelijke oplossingen voor complexe vragen. En streven we ernaar om mensen met een gehoorverlies dezelfde mogelijkheden tot communicatie te bieden als mensen met een goed gehoor. NSDSK De NSDSK biedt aan kinderen en volwassenen een uitgebreid pakket van onderzoek, advies en begeleiding bij gehoorproblemen en bij ernstige spraaken taalontwikkelingsmoeilijkheden. Ons audiologisch centrum helpt u bij problemen als slechthorendheid, oorsuizen en hyperacusis. 50+ Beurs Ook in 2011 was de samen met NVVS, FENAC, Oorakel en Pro Persona/GGMD met een stand aanwezig op de 50 Plus Beurs. Er was veel belangstelling voor het thema gehoor. Door ouderen werden veel aantal vragen gesteld over tinnitus. Week van het Oor 2011 Het thema van de Week van het Oor was Een hoorprobleem heb je niet alleen. Mensen in de omgeving van een slechthorende krijgen ook te maken met het hoorprobleem. Audicienbedrijven, audiologische centra en patëntenorganisaties vroegen hier in deze week aandacht voor. De Week van het Oor is een initiatief van de, in nauwe samenwerking met de NVVS, FOSS, Oorakel, Beter Horen, HoorProfs, Schoonenberg, NVAB, GAIN, UVIT, KNO-vereniging en FENAC.

6 Onderwijs Nieuw lesmateriaal voor het basisonderwijs OOR Alles wat je wilt weten over het gehoor in Dit nummer Op bezoek bij dokter Burgersdijk: Na harde muziek hoor je vaak een piep, suis of brom Dit is een uitgave van De nationale HOOrsticHting DOe mee! Kijk op pag 16 Vroege voorlichting speelt een belangrijke rol in het voorkomen van gehoorbeschadiging bij jongeren. In 2011 bracht de Nationale Hoorstichting een nieuw werkboekje uit voor groep 6, 7, en 8, Oorzaken. Dit werkboek gaat op speelse wijze in op de werking van het oor, het belang van een goed gehoor en hoe je je oren kunt beschermen. Het werkboekje werd in het onderwijs veelvuldig gebruikt: binnen negen maanden werden door ruim 1000 scholen exemplaren besteld. In 2011 werd ook een online versie van de HoorToren uitgebracht: nl. De HoorToren is een lespakket voor het basisonderwijs over het gehoor. De online versie biedt leerkrachten de mogelijkheid om de HoorToren ook via het digitale schoolbord te gebruiken. De HoorToren is opgenomen in de I-database van het Centrum Gezond Leven (RIVM), een landelijke database van interventies die aan bepaalde kwaliteitscriteria voldoen. Boordevol weetjes en leuke nieuwtjes: over sissende spinnen en oordoppen in de buurt van Justin Bieber! Dierengeluiden Teckel Sparky is doof en kent gebarentaal Hoe werkt het? Bekijk de route van geluid en ontdek hoe je gehoor werkt. interview Rory: Met voetbal doe ik mijn hoorapparaat uit. Vignet Gezonde School en het gehoor Begin 2011 werd het Vignet Gezonde School gelanceerd. Met dit vignet toont een basisschool dat ze structureel en integraal aan gezondheid werkt. Gezondheidsthema s van het vignet zijn naast het gehoor o.a. gezonde voeding, sport en bewegen, en veiligheid in en om de school. Opname van het gehoor in het Vignet Gezonde School betekent voor de een belangrijke stap vooruit in de bewustwording van scholen en leerkrachten van het belang van een goed gehoor. Onderzoeksgids Gehoor in Onderzoek 2011 Gehoor in onderzoek 2011 Een overzicht van actueel gehooronderzoek in Nederland In 2011 bracht de de zesde editie van Gehoor in onderzoek uit. Deze onderzoeksgids geeft een overzicht van al het lopende gehooronderzoek in Nederland en bevat 160 projectbeschrijvingen. Opvallend is dat er veel onderzoek onder bijzondere groepen bij is gekomen: mensen met een meervoudige beperking en/of een erfelijk syndroom. Ook het aantal onderzoeken naar effecten van revalidatie of lesmethoden is aanzienlijk toegenomen. Uitgebreide informatie en pdf-versie van de onderzoeksgids vindt u op Onderzoek Nationaal Programma Gehooronderzoek De stimuleert de samenwerking van onderzoeksinstanties op het gebied van gehoor. Al in 2003 deed de Raad voor Gezondheidsonderzoek de aanbeveling samenwerking te zoeken binnen het gehooronderzoek en een gezamenlijk programma op te zetten rondom maatschappelijke thema s. In het najaar van 2011 werden voorbereidingen getroffen voor de totstand- Scholierenonderzoek ESPAD In 2011 nam de voor het eerst deel aan het ESPAD-onderzoek, een Europese studie onder vijftien- en zestienjarige scholieren in meer dan 40 Europese landen. In Nederland wordt het ESPAD onderzoek door het Trimbos-Instituut uitgevoerd onder ca derde en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs (VMBO, koming van een Nationaal Programma Gehooronderzoek (NPG). Het NPG bundelt de krachten van alle partijen die in Nederland betrokken zijn bij gehooronderzoek en stimuleert de samenwerking tussen deze partijen. Vernieuwend aan dit project is dat de onderzoeksvragen tot stand komen in samenspraak tussen patiënten/cliënten en onderzoekers. Eind 2012 zal de onderzoeksagenda gereed zijn. HAVO en VWO). In het onderzoek worden tien vragen meegenomen over luistergedrag (zowel uitgaan als mp3-spelergebruik) en gehoorschade. De resultaten worden in de loop van 2012 bekend en zullen een belangrijk inzicht geven in het risicogedrag van jongeren ten aanzien van geluid.

7 Nieuwe projecten 2012 Integrale aanpak preventie gehoorschade Feiten en cijfers Samen met het Centrum Media & Gezondheid zal worden gewerkt aan een integrale aanpak voor de preventie van gehoorschade. De lessons learned die de de afgelopen jaren op het gebied van preventie heeft opgedaan zullen worden gedeeld met partijen die een belangrijke rol kunnen spelen in de preventie van gehoorschade, zoals GGD s en gemeenten. Doel is dat deze instanties de preventie van gehoorschade in hun beleid integreren. In 2012 zal de onderzoek opzetten naar kerngegevens op het gebied van het gehoor. De bestaande feiten en cijfers over slechthorendheid zijn gedateerd; om effectieve interventie mogelijk te maken moeten deze feiten en cijfers worden geactualiseerd en trends in kaart worden gebracht. Ook zal worden onderzocht wat de economische impact is van (voorkombare) gehoorschade bij jongeren. Voorlichtingslessen basisscholen In 2012 geeft de op een aantal scholen voorlichtingslessen over het gehoor. De lessen worden ontwikkeld in het kader van vroege preventie van gehoorschade en zijn bedoeld voor groep 6, 7 en 8. Omdat nog weinig bekend is over het risico van gehoorschade veroorzaakt door mp3-luistergedrag van kinderen in de leeftijd van 9 tot 12 jaar, wordt tijdens de les ook het risicogedrag van de leerlingen in kaart gebracht. Deze gegevens zullen leidend zijn voor de interventies en produkten die de Nationale Hoorstichting de komende jaren voor deze doelgroep zal ontwikkelen.

8 Informatie en contact Bestuur L.J.P.M. Frissen, voorzitter Dr. E.A.M. Mylanus, vice-voorzitter Dr.ir. J.A.P.M. de Laat, secretaris Drs. M.J. Steemers, penningmeester Mr. P.J. Biesheuvel, lid Prof.dr.ir. W.A. Dreschler, lid Drs. R.J. Glaser, lid Mr. H.C.V. Schrama, lid Mw. J.H.A.M. de Wit-Fleer, lid Ir. J.I.M. de Goeij, adviseur Erevoorzitter Prof.dr. J.J. Grote Bureau Herman ten Berge, directeur (tot ) Drs. Laura van Deelen, directeur (per ) Dr. Nic van Son, adjunct-directeur Drs. Annerike Gorter, stafmedewerker Drs. Ilke Jellema, stafmedewerker Drs. Kelly Coenen. medewerker preventie (per ) Drs. Lisanne de Regt, medewerker preventie (per ) Informatie en contact Poortgebouw, Rijnsburgerweg 10, 2333 AA Leiden. Telefoon: Fax: Website: KvK Den Haag: Productservice Een overzicht van de producten die door de zijn uitgegeven vindt u op Een aantal producten kan via deze website gratis worden gedownload. Ondersteuning De dankt de overheid, fondsen, ondernemingen en particulieren van harte voor hun financiële steun in Dankzij hun bijdragen was de Nationale Hoorstichting in staat nieuwe activiteiten te realiseren en belangrijke voortgang te boeken. Onze dank gaat in het bijzonder uit naar de VriendenLoterij, VWS, ZonMw en GAIN. Donaties De activiteiten van de Hoorstichting worden mede mogelijk gemaakt door de bijdragen van donateurs en legaten. U kunt de activiteiten van de ondersteunen door donateur te worden, of een gift te storten op rekeningnummer Wij zijn onze donateurs zeer dankbaar voor deze bijdragen. De heeft de ANBIstatus (Algemeen Nut Beogende Instelling). Dit houdt in dat geen belasting hoeft te worden betaald over giften of erfenissen. Activiteiten van de worden mede mogelijk gemaakt door de Bezoek onze websites Website van de Nationale Hoorstichting Hoortest voor jongeren van jaar Test je mp3-luistergedrag Website voor kinderen van 9-12 jaar Test uw gehoor Veilig uitgaan Voor het onderwijs De ontwikkelt lesmateriaal voor het lager onderwijs. Dit lesmateriaal kan worden besteld via Bezoek ook onze websites voor het onderwijs: Volg de Nationale Hoorstichting op Social Media Hyves: en F a c e b o o k : Colofon Tekst/ eindredactie: Mw. Drs. Annerike Gorter, stafmedewerker preventie Vormgeving: Elan, Delft Fotografie: Tom Jansen, Danspolitie Druk: Quantes, Rijswijk