Drieluik actualiteiten Awb

Transcriptie

1 Drieluik actualiteiten Awb Ontwikkelingen in wetgeving (Juliette van der Jagt-Jobsen) Ontwikkelingen in rechtspraak (deel 1) (Jean-Paul Heinrich) Pauze Ontwikkelingen in rechtspraak (deel 2) (Juliette) Mandaat, delegatie en attributie (Jean-Paul) Juliette van der Jagt-Jobsen Jean-Paul Heinrich

2 Ontwikkelingen in wetgeving Digitalisering Samenvoeging appelcolleges Bevordering mediation Evaluatie bestuursrechtelijke geldschuldenregeling Nadeelcompensatie Aanpak Wob-misbruik

3 Digitalisering (1) Wetvoorstel modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer - Aanleiding: sinds 2004 enorme toename van communicatiemogelijkheden langs elektronische weg - Doel: in afd. 2.3 Awb uitbreiden gebruiksmogelijkheden elektronische weg door bestuursorgaan en burger - Consultatieronde op 1 mei 2016 gesloten, wetsvoorstel begin 2017 verwacht

4 Digitalisering (2) Kern wetsvoorstel: - Bestuursorgaan kan ook berichten die tot één of meer geadresseerden zijn gericht elektronisch verzenden als dat bij wettelijk voorschrift is bepaald - Bestuursorgaan kan berichten die niet tot één of meer geadresseerden zijn gericht elektronisch beschikbaar stellen, tenzij wettelijk voorschrift anders bepaalt - Burger kan altijd elektronisch berichten versturen naar bestuursorgaan; bestuursorgaan kan wijze van verzending bepalen ( adres, app, formulier, etc.)

5 Digitalisering (3) KEI-wetgeving : - Wetsvoorstellen op 12 juli 2016 aangenomen door EK (Stb. 2016, 288 t/m Stb. 2016, 294) - Procedure burgerlijk procesrecht vereenvoudigen - Digitaal procederen in burgerlijk procesrecht en bestuursrecht wordt de norm - Nieuwe afd a Awb: verplichting om digitaal te procederen voor professioneel gemachtigden, formele rechtspersonen en bestuursorganen - Gefaseerde invoering: vanaf 2018 voor algemeen bestuursrecht en Wet Mulder-zaken

6 Samenvoeging appelcolleges (1) Wetsvoorstel organisatie hoogste bestuursrechtspraak (34 389) - Meer rechtseenheid en overzichtelijkheid creëren - (Verder) splitsen Afdeling advisering en Afdeling bestuursrechtspraak: geen zitting in beide afdelingen - CBB-zaken onderbrengen bij ABRvS - CRvB-zaken onderbrengen bij de vier gerechtshoven > cassatie mogelijk bij HR

7 Samenvoeging appelcolleges (2) Advies Commissie rechtseenheid bestuursrecht - Gedifferentieerde aanpak van rechtseenheidskwesties; driedeling 1. belangrijke vragen: rechtseenheidskamer, aanvullende transparantie-eisen 2. tussencategorie vragen: zichtbare afstemming ABRvS en HR nodig, behandeling in grote of meervoudige kamer 3. lichtere vragen: via afstemmingsoverleg ABRvS en HR gezamenlijke lijn bereiken - Opname nieuwe titel rechtseenheid in Awb

8 Samenvoeging appelcolleges (3) Regering onderschrijft voorstellen van de Commissie rechtseenheid bestuursrecht Voorgestelde titel rechtseenheid wordt opgenomen in invoeringswet Planning: wetsontwerp invoeringswet najaar 2016 indienen, geplande inwerkingtreding wetsvoorstel: 1 juli 2017

9 Bevordering mediation (1) Wetsvoorstel bevordering mediation - Inspanningsverplichting voor bestuursorgaan geschillen te voorkomen door vroegtijdige en actieve communicatie (art. 2:4a Awb) - Bestuursorgaan moet goede communicatie met bezwaarmaker bevorderen (art. 7:1b Awb) - Bestuursorgaan kan belanghebbenden in de bezwaarfase in de gelegenheid stellen aan mediation deel te nemen (art. 7:3a Awb)

10 Bevordering mediation (2) - Bestuursrechter moet onderzoeken of rechtmatige minnelijke oplossing mogelijk is (art. 8:41a lid 1 Awb) - Bestuursrechter kan partijen in de gelegenheid stellen aan mediation deel te nemen (art. 8:41a lid 2 Awb) - Consultatieronde is op 30 september 2016 gesloten, geplande inwerkingtreding: 1 januari 2018

11 Evaluatie bestuursrechtelijke geldschuldenregeling Wetsvoorstel Evaluatiewet bestuursrechtelijke geldschuldenregeling Twee knelpunten worden opgelost: 1. bevoegdheid tot opschorting van de bevoorschotting wordt gecreëerd 2. verjaringstermijn voor invordering verbeurde dwangsommen wordt opgeschort Consultatieronde is op 1 juni 2016 gesloten, geplande inwerkingtreding: 1 januari 2018

12 Nadeelcompensatie Afd. 4.5 Awb (nadeelcompensatie) is nog (steeds) niet in werking getreden Het wachten is op een invoeringswet om andere wetgeving in lijn met afd. 4.5 Awb te brengen Wordt inwerkingtreding gekoppeld aan inwerkingtreding van de Omgevingswet?

13 Aanpak Wob-misbruik Wet aanpak misbruik Wob op 1 oktober 2016 in werking getreden (Stb. 2016, 301) Wet dwangsom niet tijdig beslissen van toepassing op Wob-besluiten (+ op bezwaar) Bezwaar wegens niet tijdig beslissen weer mogelijk Proceskostenvergoeding in bezwaar + beroep en vergoeding griffierecht in beroep kan achterwege worden gelaten bij misbruik Langere beslistermijn dan twee weken

14 Ontwikkelingen belanghebbendebegrip Ook als een projectontwikkelaar geen gronden heeft in het plangebied, kunnen er omstandigheden zijn op grond waarvan iemand een rechtstreeks betrokken belang heeft. (ABRvS 4 februari 2015, ECLI:NL:RVS:2015:235, ABRvS 16 december 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3887 en ABRvS 22 juni 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1747) Mediamarkt is geen belanghebbende bij een planologische regeling voor een fietsexperience center (ABRvS 17 juni 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1870)

15 Geen belanghebbende. Wel recht op tijdige BOB De indiener van een bezwaar heeft er belang bij dat het oordeel van het bestuur omtrent zijn bezwaar aan de bestuursrechter kan worden voorgelegd. De indiener van bezwaar is, als hij beroep indient, belanghebbende en als zodanig ontvankelijk in zijn beroep. De indiener is tevens belanghebbende als hij beroep indient tegen het niet tijdig nemen van het besluit op bezwaar maar heeft geen recht op een dwangsom wegens niet tijdig beslissen. (ABRvS 19 december 2014, ECLI:NL:RVS:2014:4736 en CRvB 15 april 2015, ECLI:NL:CRVB:2015:1296).

16 Relativiteitsvereiste; uitgehold door een correctie? Drie jaar na intrede bestuursrechtelijke relativiteit nog altijd actueel Hoe luidt artikel 8:69a Awb ook alweer? "De bestuursrechter vernietigt een besluit niet op de grond dat het in strijd is met een geschreven of ongeschreven rechtsregel of een algemeen rechtsbeginsel, indien deze regel of dit beginsel kennelijk niet strekt tot bescherming van de belangen van degene die zich daarop beroept."

17 ABRvS 16 maart 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:732 ) Bestemmingsplan maakt komst Hornbach bouwmarkt mogelijk in Zwolle; (Onder meer) Praxis komt hiertegen op; Betoogt dat bestemmingsplan niet aan veiligheids- en milieunormen voldoet; Loopt tegen relativiteit aan, maar stelt dat nu het vertrouwens- en het gelijkheidsbeginsel zijn geschonden, de toepassing van het relativiteitsbeginsel moet worden gecorrigeerd (à la de correctie Langemeijer)

18 Intermezzo: de correctie Langemeijer HR , NJ 1961, 568 (Beukers/Doorenbosch) " ( ) de omstandigheid dat zekere handeling moet worden nagelaten met het oog op het belang ter bescherming waarvan de wet haar verbiedt, geenszins uitsluit [ ]dat bij niet nalaten der verboden handeling het feit der daarin gelegen wetsovertreding een factor kan zijn, die medeweegt om deze gedraging, waardoor anderen worden benadeeld, van uit het gezichtspunt ener betamelijke zorgvuldigheid in het verkeer ten opzichte van eens anders goed te veroordelen"

19 Conclusie AG van 2 december 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:3680) Rechter dient de toepassing van artikel 8:69a Awb in die zin te corrigeren dat de schending van een norm die niet de bescherming beoogt van de belangen van een belanghebbende, die dus op zichzelf genomen niet tot vernietiging zou kunnen leiden, kan bijdragen tot het oordeel dat een materieel beginsel van behoorlijk bestuur (zoals het vertrouwens- of gelijkheidsbeginsel) is geschonden. De schending van die norm is een noodzakelijke, maar geen voldoende voorwaarde voor toepassing van de correctie, omdat daartoe ook moet worden voldaan aan de vereisten die voor beide beginselen gelden. (ECLI:NL:RVS:2015:3680)

20 ABRvS 16 maart 2016 Afdeling volgt de conclusie van de AG (rov. 18 e.v.); Toetst vervolgens of sprake is van een schending van het vertrouwens- en/of gelijkheidsbeginsel; t.a.v. vertrouwensbeginsel: Verwachtingen ontleend aan een algemene formele handeling, zoals een wettelijk voorschrift of beleidsregel, kunnen niet als concrete verwachtingen worden aangemerkt. Dit zou immers leiden tot een algemene rechtszekerheidscorrectie op het relativiteitsbeginsel wat niet de bedoeling van de wetgever is geweest. t.a.v. gelijkheidsbeginsel: geen vergelijkbare gevallen gesteld waarin zij aan vergelijkbare normen werd gehouden.

21 ABRvS 16 maart 2016 (ii) Nu het beroep van Praxis op het vertrouwens- en gelijkheidsbeginsel niet slaagt, behoeft in het kader van haar beroep op de beginselen niet te worden beoordeeld of de normen die niet ter bescherming van haar belangen strekken, zijn geschonden.

22 Schaarse rechten Schaarse publieke rechten: de som van de omvang van de aanvragen overtreft het aantal publieke rechten (of het budget). Schaarste bij privaatrechtelijk handelen door de overheid. Conclusie AG: 25 mei 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1421 Einduitspraak ABRvS: 2 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2927

23 Vraagstelling aan de AG: 3 thema s Beoordeel of er naar Nederlands recht een rechtsnorm is die voorschrijft dat het bestuur bij de verdeling van schaarse vergunningen ruimte schept voor enige vorm van reële mededinging en zo ja, is er een uitzondering op? Op welke manier(en) krijgt de rechtsnorm concreet handen en voeten? Hoe worden potentiële belanghebbenden op de hoogte gesteld van de beschikbaarheid en de wijze van (aanstaande) verdeling? Wat is de te volgen procedure en de daaraan verbonden voorschriften? Is zo n rechtsnorm een zelfstandig algemeen beginsel van behoorlijk bestuur of vloeit het voort uit (andere) algemene beginselen van behoorlijk bestuur?

24 Conclusie AG Er is al erkenning van een nationaal rechtelijk beginsel in rechtspraak dat reële mededingingsruimte vereist. Die erkenning sluit aan bij het Unierecht Die erkenning doet recht aan de vermogenswaarde van schaarse publieke rechten

25 Concretisering van de mededingingsrechtnorm - Geen vergunningen voor onbepaalde tijd - Verdeelprocedures De duidelijke, precieze en ondubbelzinnige formulering van de verdeelregels zodanig dat aanvragers hun aanvraag hierop kunnen afstemmen. Uitwerking van regels na afloop van het aanvraagtijdvak kan onder omstandigheden toelaatbaar zijn, mits daarbij niet wordt afgeweken van de verdeelregels. - Passende mate van openbaarheid Vooraf en adequaat Geen wijziging van de spelregels tijdens de wedstrijd

26 Zelfstandig beginsel of uitvloeisel A.b.b.b. gaan voor a.v.v. Rechter moet niet te snel algemene beginselen van behoorlijk bestuur aanwijzen op basis van casuïstiek

27 ABRvS 2 november 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:2927) "De Afdeling deelt de conclusie van de staatsraad advocaatgeneraal dat het bestuur om gelijke kansen te realiseren een passende mate van openbaarheid moet verzekeren met betrekking tot de beschikbaarheid van de schaarse vergunning, de verdelingsprocedure, het aanvraagtijdvak en de toe te passen criteria. Het bestuur moet hierover tijdig voorafgaand aan de start van de aanvraagprocedure duidelijkheid scheppen, door informatie over deze aspecten bekend te maken via een zodanig medium dat potentiële gegadigden daarvan kennis kunnen nemen."

28 ABRvS 2 november 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:2927) Gemeentelijke verordening mag mededinging beperken, maar niet uitsluiten. Binnen een aangewezen vestigingsgebied moet wel een reële keuze moet bestaan tussen verschillende locaties. In casu was het aangewezen gebied zo klein dat er, buiten de locatie aan het Veerplein, geen alternatieve locaties zijn. De kaart voldoet dan ook niet aan het gelijkheidsbeginsel. Verder is de vergunningsprocedure niet transparant verlopen, aldus de Afdeling bestuursrechtspraak.

29 Ontwikkelingen rechtspraak deel 2

30 Bestuurlijk rechtsoordeel (1) Regel: een bestuurlijk rechtsoordeel appellabel besluit Alleen in zeer bijzondere gevallen is dit anders, nl. wanneer afwachten of uitlokken van een handhavingsbesluit onevenredig belastend zou zijn voor betrokkene (CBb 21 juli 1998, ECLI:NL:CBB:1998:ZF3595, CBb 1 juli 2014, ECLI:NL:CBB:2014:256)

31 Bestuurlijk rechtsoordeel (2) Schriftelijke mededeling dat winkel annex lunchroom niet wordt vrijgesteld van verbod zondagsopenstelling > appellabel besluit? CBb: ja, want - risico van strafrechtelijke vervolging - treffen van voorzieningen voor openstelling noodzakelijk - reputatieschade niet onaannemelijk (CBb 27 mei 2015, ECLI:NL:CBB:2015:175 (tussenuitspraak) en CBb 11 november 2015, ECLI:NL:CBB:2015:357 (einduitspraak))

32 Passeren motiveringsgebreken (1) Artikel 6:22 Awb: Een besluit waartegen bezwaar is gemaakt of beroep is ingesteld, kan, ondanks schending van een geschreven of ongeschreven rechtsregel of algemeen rechtsbeginsel, door het orgaan dat op het bezwaar of beroep beslist in stand worden gelaten indien aannemelijk is dat de belanghebbenden daardoor niet zijn benadeeld.

33 Passeren motiveringsgebreken (2) Passeren (motiverings)gebrek mag, maar wel proceskostenveroordeling (ABRvS 18 november 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3532) Na tussenuitspraak geen toepassing meer geven aan art. 6:22 Awb (CRvB 2 februari 2016, ECLI:NL:CRVB:2016:375, zie reeds ABRvS 24 juli 2013, ECLI:NL:RVS:2013:2978

34 Nieuwe bib of bob? In bezwaar mag een ander overtreden voorschrift aan een handhavingsbesluit ten grondslag worden gelegd (vgl. 7:11 Awb) MAAR bob mag niet worden gebaseerd op voorschriften die zijn gesteld met een ander doel dan de voorschriften waarop het bip is gebaseerd (ABRvS 6 juli 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1855)

35 Nieuw besluit hangende hoger beroep (1) Rechtbank vernietigt besluit tot gedeeltelijke weigering omgevingsvergunning Rechtbank draagt college van B&W op een nieuw besluit te nemen B&W stelt hoger beroep in bij de Afdeling en verzoekt een vovo te treffen om voorlopig- geen nieuw besluit te hoeven nemen > Heeft deze vovo kans van slagen?

36 Nieuw besluit hangende hoger beroep (2) Uitgangspunt: rechterlijke uitspraken uitvoeren > geen schorsende werking hoger beroep Belang van efficiënte en finale geschilbeslechting gediend met nieuw besluit > besluit kan bij beoordeling hoger beroep worden betrokken (art. 6:19 Awb) (Vz. ABRvS 31 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:952, AB 2016/362)

37 Bestuurlijke geldschulden: stuiting verjaring (1) Aanzegging dat gemeente onverkort aanspraak maakt op de verbeurde dwangsommen wordt in dit geval gelijk gesteld met een daad van rechtsvervolging: verjaring = gestuit (ABRvS 27 juli 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2087 en 2088) Opschorting invordering verbeurde dwangsom of verlening uitstel betaling: verjaringstermijn loopt door! > afzonderlijk en uitdrukkelijk stuiten (ABRvS 18 november 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3521)

38 Bestuurlijke geldschulden: stuiting verjaring (2) Brief zonder waarschuwing dat bij niet tijdige betaling dwanginvordering volgt, is geen aanmaning: verjaring gestuit (ABRvS 25 april 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1142) Invorderingsbeschikking zonder aanmaning of andere mededeling van dwanginvordering heeft geen stuitende werking (ABRvS 20 januari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:114)

39 Toezicht: vaststelling verbeurde dwangsom Deugdelijke en controleerbare vaststelling van relevante feiten en omstandigheden Waarneming steeds door ter zake deskundige medewerker van bevoegd gezag Foto s van derden zijn geen zelfstandig bewijsmateriaal (ABRvS 25 november 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3632, ABRvS 24 februari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:469) Zie ook ABRvS 26 april 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1105.

40 Beginselplicht tot handhaven Afwijzing verzoek om handhaving Prioriteren mag in handhaving Disproportioneel beslag op mensen en middelen gemeente bijzondere omstandigheden van handhaving af te zien (ABRvS 24 februari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:444)

41 Rechtseenheid (1) ABRvS volgt CRvB: bestuursorgaan dient bij stellen hersteltermijn mogelijke niet-ontvankelijkverklaring bezwaar te melden (ABRvS 25 mei 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1399) ABRvS volgt HR: beroepschrift zonder leesbaar poststempel is niet tijdig per post bezorgd wanneer het op de 3 e werkdag na verstrijken termijn wordt ontvangen (ABRvS 25 mei 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1549)

42 Rechtseenheid (2) CRvB volgt HR en ABRvS: incidenteel hoger beroep hoeft zich niet te beperken tot die onderdelen van de bestreden uitspraak waartegen principaal hoger beroep is gericht (CRvB 8 juni 2016, ECLI:NL:CRVB:2016:2136)

43 Deelthema: Mandaat, Delegatie en Attributie 1. Attributie 2. Delegatie a. grenzen aan delegatiebevoegdheid 3. Mandaat a. grenzen aan mandaatbevoegdheid b. mandaat aan niet ondergeschikten 4. Bekendmaking mandaatverleningen 5. Reparatie van mandaatgebreken a. in primaire besluiten b. in heroverwogen besluiten 6. Mandaatgebreken bij door de gemeente gestarte procedures

44 Attributie, delegatie en mandaat

45 DELEGATIE MANDAAT Basis Wettelijke grondslag vereist(art. 10:15 Awb) Altijd mogelijk, tenzij uitgezonderd (art. 10:3 Awb) Aan wie? Bestuursorganen (art. 10:13 Awb) en niet aan ondergeschikten (art. 10:14 Awb) Aan ondergeschikten en nietondergeschikten (art. 10:1 jo 10:4 Awb) Verantwoordelijkheid Bestuursorgaan dat bevoegdheid gedelegeerd krijgt oefent de bevoegdheid onder eigen verantwoordelijkheid uit (art. 10:13 Awb) De gemandateerde neemt het besluit in naam van de mandaatgever (art. 10:2 Awb) Bevoegdheid oorspronkelijke orgaan Delegatiegever kan bevoegdheid niet meer zelf uitoefenen (art. 10:17 Awb); er is sprake van overdragen Mandaatgever kan de bevoegdheid zelf uitoefenen (art. 10:7 Awb); gaat over opdragen Sturing Delegatiegever kan slechts beleidsregels geven (art. 10:16 Awb) Mandaatgever kan algemene en specifieke aanwijzingen geven (art. 10:6 Awb) Doorgeven bevoegdheid Subdelegatie is mogelijk wanneer er een wettelijke grondslag is (art. 10:20 jo 10:15 Awb) Ondermandaat is mogelijk wanneer de oorspronkelijke mandaatgever dit mogelijk maakt (art. 10:9 Awb)

46 Mandaatbegrip Onder mandaat wordt volgens artikel 10:1 van de Awb verstaan: de bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen. Volmacht: vereist om namens de gemeente (als rechtspersoon) privaatrechtelijke rechtshandelingen te verrichten. Machtiging: handelingen die noch een besluit, noch een privaatrechtelijke rechtshandeling zijn.

47 Enkele algemene noties Mandaatverlening kan in beginsel altijd, tenzij (artikel 10:3) Een door de gemandateerde binnen de grenzen van het mandaat genomen besluit geldt als een besluit van de mandaatgever (artikel 10:2) Een mandaatgever kan per geval of in het algemeen instructies geven ter zake van de uitoefening van de gemandateerde bevoegdheid (artikel 10:6) Mandaat kan te allen tijde worden ingetrokken (artikel 10:8) Ondermandaat is mogelijk, mits toegestaan door de mandaatgever (artikel 10:9) Een krachtens mandaat genomen besluit vermeldt namens welk bestuursorgaan het besluit is genomen (artikel 10:10 Awb)

48 Omschrijving van het mandaat Uitgangspunt 1: mandaat mag, tenzij artikel 10:3, eerste, tweede en derde lid van de Awb; Uitgangspunt 2: binnen die grenzen mag mandaat ruim zijn, maar niet (te) vaag;

49 Voorbeelden van vage, en dus gevaarlijke formuleringen: het afdoen van zaken die van niet-principiële aard zijn ; zaken die politiek gevoelig zijn en waarvan kennisneming door het bestuursorgaan gewenst is het afdoen van aangelegenheden die behoren tot zijn werkterrein ; zaken van minder gewicht ; indien de aard van de zaak of de omstandigheden daartoe aanleiding geven ; zaken waarvoor ze in de bestaande bestuurspraktijk verantwoordelijkheid kunnen dragen

50 Voorbeelden van vage, en dus gevaarlijke formuleringen (ii): van aangelegenheden die naar het oordeel van de betrokken functionaris en te zijner verantwoordelijkheid behoren tot zijn werkterrein en die niet moeten worden voorgelegd aan de naasthogere functionaris [waarbij] geen beslissingen worden genomen ten aanzien van aangelegenheden van principiële aard of aangelegenheden die naar aard of inhoud niet een zodanig gewicht hebben dat zij [door het bestuursorgaan zelf] behoren te worden afgedaan.

51 Wettelijke beperkingen aan mogelijkheden mandaatverlening Art. 10:3. 1. Een bestuursorgaan kan mandaat verlenen, tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald of de aard van de bevoegdheid zich tegen de mandaatverlening verzet.

52 Andere beperkingen. Art. 10:3. [ ] 3. Mandaat tot het beslissen op een bezwaarschrift of op een verzoek als bedoeld in artikel 7:1a, eerste lid, wordt niet verleend aan degene die het besluit waartegen het bezwaar zich richt, krachtens mandaat heeft genomen. 4. Indien artikel 5:53 van toepassing is, wordt mandaat tot het opleggen van een bestuurlijke boete niet verleend aan degene die van de overtreding een rapport of proces-verbaal heeft opgemaakt. Ook omgekeerde hiërarchie is niet toegestaan: ABRvS 20 juli 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BR2322.

53 Aandachtspunten mandaat aan niet ondergeschikten Artikel 10:4: instemming van gemandateerd en degene onder wiens verantwoordelijkheid de gemandateerde werkt. Restricties aan mandaatverlening aan niet-ondergeschikten; bijvoorbeeld: CRvB 16 september 2014, AB 2014/422; Beslissingen op bezwaar door niet-ondergeschikten?

54 Bekendmaking van mandaatverleningen Uitgangspunt mandaat is publiekrechtelijke rechtshandeling Bij voorkeur schriftelijk Besluit in de zin van artikel 1:3 van de Awb Derhalve bekendmaking, alvorens besluit in werking treedt (vergelijk: artikel 3:40 van de Awb). Wijze van bekendmaking? Als bas of als beschikking? Zie: HR14 augustus 2015, ECLI:NL:HR:2015:2162 ABRvS 24 maart 2010, ECLI:NL:RVS:2010:BL8720;

55 Mandaatgebreken Onbevoegdheid vanwege: Ontbreken van een rechtsgeldige mandaatverlening (w.o. aard van de bevoegdheid) Overschrijding van de grenzen van mandaatverlening (Artikel 10:2 van de Awb) Mandaat niet schriftelijk verleend (artikel 10:5, tweede lid, van de Awb) Besluit genomen na beëindiging mandaat (artikel 10:8 van de Awb)

56 Repareren In bezwaar: beslissing op bezwaar door wel bevoegd orgaan (of ambtenaar die beschikt over een toereikend mandaat) laten nemen. Zie bijvoorbeeld: ABRvS 25 maart 2015, ECLI:NL:RVS:2015:938. In beroep: bekrachtiging (door een ambtenaar die beschikt over toereikend mandaat). Als belanghebbende niet in belang is geschaad, kan artikel 6:22 Awb toegepast worden. Zie: HR 6 juli 2015, ECLI:NL:HR:2015:3224 ABRvS 22 april 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1230 CRvB 1 juni 2015, ECLI:NL:CRVB:2015:1550.

57 Mandaatverlening procesbesluit Artikel 160, 1 sub f Gemeentewet: Het college is in ieder geval bevoegd: [ ] te besluiten namens de gemeente, het college of de raad rechtsgedingen, bezwaarprocedures of administratieve beroepsprocedures te voeren ( ) Zie: ABRvS 20 januari 2010, ECLI:NL:RVS:2010:BK9929 (ontbreken rechtsgeldig procesbesluit): ABRvS 10 augustus 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BR4590 (ontbreken rechtsgeldig procesbesluit) ABRvS 11 december 2013, ECLI:NL:RVS:2013:2374 (ontbrekende fysieke handtekening) HR 28 februari 2014; ECLI:NL:HR:2014:442 (Ondermandatering)

58 Delegatie Artikel 10:13: Onder delegatie wordt verstaan: het overdragen door een bestuursorgaan van zijn bevoegdheid tot het nemen van besluiten aan een ander die deze onder eigen verantwoordelijkheid uitoefent. Artikel 10:17: Het bestuursorgaan kan de gedelegeerde bevoegdheid niet meer zelf uitoefenen Artikel 10:15: Delegatie voorziet slechts indien de bevoegdheid daartoe bij wettelijk voorschrift is voorzien Artikel 10:14: Delegatie geschiedt niet aan ondergeschikten

59 Voorbeelden wettelijke grondslag delegatiebevoegdheid Artikel 156 Gemeentewet: 1. De raad kan aan het college en aan een door hem ingestelde bestuurscommissie bevoegdheden overdragen, tenzij de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet. 2. De raad kan in elk geval niet overdragen de bevoegdheid tot: a.-h. ( ) Artikel 10, lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen: Een regeling, waarbij gebruik wordt gemaakt van de bevoegdheid, bedoeld in artikel 8, eerste, tweede of derde lid, geeft aan welke bevoegdheden de besturen van de deelnemende gemeenten aan het bestuur van [ de gemeenschappelijke regeling] bij het aangaan van de regeling overdragen. ( )

60 Delegatie: MITS wettelijke grondslag, en TENZIJ. Ondanks het feit dat er een algemene bevoegdheidsgrondslag voorhanden is, kan de aard van de overgedragen bevoegdheid zich tegen delegatie verzetten. Voorbeeld in het sociaal domein: CRvB 18 mei 2016, ECLI:NL:CRVB:2016:1404, de (on)mogelijkheid tot delegatie van de bevoegdheid tot het vaststellen van de hoogte van de eigen bijdrage.

61 Na de delegatie Beleidsregels ter zake van uitoefening van de gedelegeerde bevoegdheid (10:16, lid 1 Awb en 4:81, lid 1 Awb). Recht op inlichtingen over de uitoefening van de bevoegdheid (10:16, lid 2 Awb) 10:18 Awb: Het bestuursorgaan kan het delegatiebesluit te allen tijde intrekken

62 Bekendmaking van een delegatiebesluit In de toelichting bij de wet: delegatiebesluit kwalificeert (veelal) als a.v.v.. Als bij verordening bevoegdheden zijn overgedragen, gelden de bekendmakingsregels van artikel 139 e.v. van de Gemeentewet (bekendmaking in een elektronisch gemeenteblad en publicatie in databank). Zie ook artikel 156, vierde lid, van de Gemeentewet. Als delegatie plaatsvindt in / bij gemeenschappelijke regeling: geldt dat volgens de regels van artikel 26 van de Wgr bekend gemaakt moet worden: publicatie in Staatscourant. Delegatie zal hoe dan ook een besluit van algemene strekking zijn: met bekendmaking in het Gemeenteblad zit u altijd goed (vergelijk artikel 3:42 van de Awb).

63 Attributie Het bij wettelijk voorschrift in het leven roepen en toedelen van een publiekrechtelijke bevoegdheid. Voorbeelden: Artikel 2.4 Wabo: Burgemeester en wethouders van de gemeente waar het betrokken project in hoofdzaak zal worden of wordt uitgevoerd, beslissen op de aanvraag om een omgevingsvergunning, behoudens in gevallen als bedoeld in het tweede tot en met vijfde lid.

64 Attributie (ii) Artikel 13b Opiumwet: De burgemeester is bevoegd tot oplegging van een last onder bestuursdwang indien in woningen of lokalen dan wel in of op bij woningen of zodanige lokalen behorende erven een middel als bedoeld in lijst I of II wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is. Artikel 125 Gemeentewet: 1. Het gemeentebestuur is bevoegd tot oplegging van een last onder bestuursdwang. 2. De bevoegdheid [ ] wordt uitgeoefend door het college, indien de last strekt tot handhaving van regels welke het gemeentebestuur uitvoert ( )

65 Voorbeelden attributie (vervolg) Artikel 2:8 Straatartiest e.d.: 1. Het is verboden om op een openbare plaats of het openbaar water: a. op te treden als straatartiest of b. muziek te maken met een draaiorgel dat door middel van een voertuig wordt verplaatst. 2. De burgemeester kan ontheffing verlenen van het in het eerste lid gestelde verbod.

66 Wat staat er over attributie in de Awb en waarom? Artikelen 10:22 en 10:23 van de Awb. Beperkte regeling. Een regeling voor de verhouding tussen ondergeschikten aan wie bij wijze van attributie een bevoegdheid om besluiten te nemen is toegedeeld enerzijds en de bestuursorganen onder wier verantwoordelijkheid zij werken, anderzijds. - instructies door het bovengeschikte bestuursorgaan (10:22, lid 1 Awb) - inlichtingen aan het bovengeschikte bestuursorgaan (10:22, lid 2 Awb)

67 VNG-publicatie