1HANDELSRECHT VERDRAG VERJARING

Transcriptie

1 1HANDELSRECHT VERDRAG VERJARING Mr. Luc Demeyere, advocaat, contrast European & Business Law (Brussel) Trefwoorden Bron Situering Bespreking 13 Verjaring Verdrag van New York Protocol - Weens Koopverdrag (CISG) Wet van 15 juli 2008 Koop Internationaal Privaatrecht Wet van 15 juli 2008 betreffende de toetreding van België tot het Verdrag inzake de verjaring bij internationale koop van roerende zaken, gedaan te New York op 14 juni 1974, en tot het Protocol tot wijziging van het Verdrag inzake de verjaring bij internationale koop van roerende zaken, gedaan te Wenen op 11 april 1980, BS 30 oktober 2008, België is toegetreden tot een Verdrag inzake verjaring bij internationale koop van roerende zaken. België heeft bij wet van 15 juli 2008, het Verdrag van New York inzake de verjaring bij de internationale koop van roerende goederen en het bijkomende protocol bekrachtigd. Sinds 1 maart 2009 zijn het Verdrag en het Protocol van kracht. Beiden zijn van toepassing op koopovereenkomsten voor roerende goederen die sinds 1 maart 2009 gesloten werden tussen twee commerciële partijen. Geografische uitwerking: Beide partijen moeten gevestigd zijn in twee lidstaten van het verdrag ofwel dient de toepasselijke verwijzingsregel te verwijzen naar het recht van een lidstaat. Het verdrag voorziet (op enkele uitzonderingen na) een vierjarige verjaringstermijn. Voormelde termijn begint te lopen vanaf het tijdstip waarop de vordering kan worden ingesteld overeenkomstig de regels van de lex fori. Een absolute termijn van tien jaar dient in acht genomen te worden indien voormelde termijn onderbroken, gestuit of geschorst zou worden. De termijn houdt op te lopen wanneer een gerechtelijke of arbitrale procedure ingesteld wordt. Partijen kunnen de toepassing van het Verdrag uitsluiten. Indien ze dat niet doen, kunnen ze in geen geval de verjaringstermijn inkorten doch enkel verlengen. 1

2 1Wetgeving & Rechtspraak Referenties 14 Voor de rechter dient een partij de verjaringstermijn zelf in te roepen (art 24); deze wordt niet ambtshalve toegepast (behalve indien een land de optieverklaring onder artikel 36 van het Verdrag voorbehield). Verjaringsverdag als aanvulling op CISG. De harmonisering tussen de twee verdragen is evenwel relatief. Zo zijn niet alle lidstaten van het CISG toegetreden tot het Verjaringsverdrag. Het CISG bevat ook een aantal strengere vervaltermijnen waarop het Verjaringsverdrag niet geldt. KNIPPERLICHTEN België ratificeert uniform verjaringsverdrag voor internationale koopovereenkomsten van roerende zaken. Verdrag inzake verjaring bij internationale koop van roerende zaken, ondertekend te New York op 14 juni 1974; Gewijzigd door het Protocol van 11 april 1980; Verdrag inzake internationale koopovereenkomsten betreffende roerende zaken (C.I.S.G.) ondertekend te Wenen op 11 april 1980 (BS 1 juli 1997). Erauw, J., Internationale koop-verkoop van roerend goed tussen handelaars (onder CISG), het nieuw ipr van contracten en de nieuwe bijzondere verjaringstermijn voor die kooptransacties, TIPR 2009, nr. 2, 82. Cox, K., België treedt toe tot het internationaal Verjaringsverdrag, TBH 2009, nr. 7, 733. Szychowska, K., La Belgique approuve la convention sur la prescription en matière de vente internationale de marchandises du 14 juin 1974, TBH 2009, nr. 5, 509. Verdrag Verjaring

3 1HANDELSRECHT EUROPEES BETALINGSBEVEL Mr. Luc Demeyere, advocaat, contrast European & Business Law (Brussel) Trefwoorden Bron Situering Bespreking Toepassingsgebied: 15 Europese Verordening Belgisch wetsontwerp Betalingsbevel Procesrecht Rechtspleging Verordening (EG) nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure: do?uri=celex:32006r1896:nl:not Met de Europese betalingsbevelprocedure wordt een uniforme procedure ingevoerd teneinde de beslechting van een grensoverschrijdend geschil met betrekking tot niet-betwiste geldvorderingen te vereenvoudigen, te versnellen en goedkoper te maken. Doel: invoering van een uniform, vereenvoudigde, snellere en goedkopere procedure. De procedure is optioneel naast de verschillende nationale betalingsbevelprocedures. De verordering harmoniseert de nationale procesrechtsregels niet. enkel voor grensoverschrijdende zaken d.w.z. dat ten minste een van de partijen haar woonplaats of gewone verblijfplaats in een andere lidstaat heeft dan de lidstaat van het aangezochte gerecht (uitzondering: Denemarken). Niet van toepassing op louter interne rechtsverhoudingen (o.g.v. art.65 EG). Leidt dit tot discriminatie?; ter inning van liquide geldvorderingen voor een specifiek bedrag dat opeisbaar is op het ogenblik waarop het verzoek door de eiser ingediend wordt; enkel met betrekking tot burgerlijke en handelszaken; met uitsluiting van fiscale zaken; douanezaken; bestuursrechtelijke aangelegenheden; aansprakelijkheid van de staat wegens handelingen of omissies bij de uitoefening van het staatsgezag; goederenrechtelijke gevolgen van huwelijken, soortgelijke relaties, testamenten en erfenissen; faillissementen en sociale zekerheid. 1

4 116 Bevoegde rechtbank: te bepalen aan de hand van de EEX-Verordening. Uitzondering voor consument-verweerders: hiervoor zijn enkel de gerechten van de lidstaat, waarin de verweerder zijn woonplaats heeft, bevoegd. Omschrijving procedure (via standaardformulieren): eiser dient eenzijdig het Europees betalingsbevel d.m.v. een standaardformulier A (incl. een aantal verplichte gegevens waaronder een waarheidsgetrouwe verklaring) in bij de rechtbank; gevatte rechtbank zal dit verzoek zo spoedig mogelijk onderzoeken (i.e. een prima facie-onderzoek zonder exacte termijn); rechtbank aanvaardt het verzoek niet => geen rechtsmiddel daartegen open; rechtbank aanvaardt het verzoek => rechtbank vaardigt Europees betalingsbevel uit (normaliter binnen de dertig dagen). De betekening van het Europees betalingsbevel zal overeenkomstig het nationale recht gebeuren (incl. minimumnormen). Opgelet: de betekening en de kennisgeving van het betalingsbevel is in handen van het oorspronkelijk gevatte gerecht en niet van de schuldeiser; opties voor verweerde of betalen => einde procedure; of binnen de dertig dagen verweer aantekenen (motivatie niet verplicht) => procedure wordt voor de bevoegde gerechten van de lidstaat van oorsprong voortgezet volgens het gewone burgerlijk procesrecht, tenzij eiser uitdrukkelijk heeft verzocht de procedure in dat geval te staken (bv. Kosten gewone procedure zouden te hoog kunnen oplopen); of niet (tijdig) reageren => het bevel wordt onverwijld uitvoerbaar verklaard d.m.v. standaardformulier G. Een exequatur is niet langer nodig. De uniforme Europese procedure houdt dus ook een Europese executoriale titel in. Uitzonderingen: 1. De tenuitvoerlegging kan in een lidstaat geweigerd worden op verzoek van de verweerder indien het Europees betalingsbevel onverenigbaar is met een in een lidstaat of in een derde land gegeven eerdere beslissing of eerder bevel. Europees betalingsbevel

5 1Wetgeving & Rechtspraak Indien verweerder na het verstrijken van de dertigdagen-termijn verzoekt om heroverweging van het betalingsbevel. De heroverweging is enkel mogelijk indien de verweerder onverwijld handelde in volgende uitzonderingsgevallen: betalingsbevel werd betekend of ter kennis gebracht conform artikel 14 en de betekening is buiten de schuld van de verweerder niet zo tijdig gebeurd als voor zijn verdediging nodig was; wegens overmacht of wegens buitengewone omstandigheden buiten zijn schuld. In België: De Verordening is een variante op de Belgische summiere rechtspleging om betaling te bevelen (art e.v. Ger.W.) en is in België rechtstreeks toegankelijk zonder Belgische implementatiewetgeving. Intussen heeft de Belgische wetgever niet stilgezeten. Er werd op basis van de verordening in 2008 reeds een wetsontwerp tot invoering van een betalingsbevel in het Gerechtelijk Wetboek ingediend. Vermoedelijk wordt dit binnenkort (maart 2010) definitief wet. Opgelet voor de verschillen tussen het wetsontwerp en de verordening. KNIPPERLICHTEN Uniforme en Europese Betalingsbevelprocedure zonder exequatur en met standaardformulieren van kracht. Probleem indien verweerder voor buitenlandse rechtbank dient te verschijnen. Binnenkort ook een Belgische wet geïnspireerd op de Europese verordening? Wetsontwerp tot invoering van een betalingsbevel in het Gerechtelijk Wetboek ( be/kvvcr/showpage.cfm?section=flwb&language=nl&rightmenu=right&cfm=/site/wwwcfm/flwb/flwbn. cfm?legislat=52&dossierid=1287&inst=k) Standaardformulieren voor België: Europees betalingsbevel

6 118 R e f e r e n t i e s Traest, M., Nieuw Europees internationaalprivaatrechtelijk procesrecht van toepassing in RW , nr. 21, 858; Kramer, X.E., Het IPR voorbij: de invoering van eenvormige Europese procedures. De Europese betalingsbevelprocedure en de Europese procedure voor de inning van geringe vorderingen in Erauw, J. en Taelman, P. (ed.), Nieuw internationaal privaatrecht: meer Europees dan globaal, Mechelen, Wolters Kluwer Belgium nv, 2009, 79. Europees betalingsbevel