De Nederlanders en Europa

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Nederlanders en Europa"

Transcriptie

1 De Nederlanders en Europa GHMB van Rens*# T Verkerk-Brussee*#; E Klerkx*, D.L Knol*, R.M.A. van Nispen* *Afd oogheelkunde, VUmc Amsterdam # Afd. oogheelkunde, Elkerliek ziekenhuis Helmond

2 Take away message Lezen is niet synoniem met het onderscheiden van optotypen op een visuskaart! Alle Nederlandstalige leestesten zijn niet (voldoende) gevalideerd Best onderzochte test is de Radner leestest Er is een aanzienlijk verschil in leessnelheid tussen de testen Met het klimmen van de jaren leest men langzamer

3 Achtergrond Promotieonderzoek Marloes Burggraaff (Contribution to Evidence in Low-Vision Rehabilitation): Belangrijkste primaire uitkomstmaat: leessnelheid Hoe te meten? In Nederland: 5 leestesten De Nederlanders LEO Colenbrander kaarten Radner kaarten IReST teksten

4 Verschil gezichtsscherpte en leesvisus Visus (>5 meter) geeft indicatie over de functie en afstand tussen de kegeltjes in de macula (afstand tussen 2 pixels) Nabij visus is niet gelijk met leesvisus Om te kunnen lezen is een groter stuk functionele macula nodig Voor een redelijke leessnelheid dient men 8 tekens op rij te kunnen overzien

5 AMD

6 Opbouw Leeskaarten Aantal teksten, bestaande uit aantal woorden, aantal lettergrepen en aantal tekens (letters en spaties). Moeilijkheidsgraad? Met uitzondering van de IReST teksten bestaan de kaarten uit teksten, geprint in een progressieve (logaritmische) grootte

7 Onderzoek (door Tamara Verkerk- Brussee Alle 5 de teksten met dezelfde printer op dezelfde grootte en lettertype (12 point Times New Roman) afgedrukt 71 gezonde goedziende proefpersonen Leeftijd jaar Lees ervaring/opleiding Lezen werd met camera opgenomen en nadien geanalyseerd (reeds gevalideerd door Burggraaff) Leesafstand 40 centimeter

8 Kaart karakteristieken Moeilijkheidsgraad Lettertype Bereik kaarten (M) Bereik Decimale visus (40 cm) Stapgrootte (log units) Colenbrander 8 jaar (4th grade) Times new Roman 6,3-0, Leo onbekend Times new Roman 10-0, Radner 7 jaar (3th grade) Arial 6, De Nederlanders onbekend Times new Roman IReST 9-12 jaar (5th and 8th grade) Times new Roman nvt 0.4 nvt

9 De Nederlanders Ontwikkeld door Snellen senior (1862) Tekst is in oud Hollands ; en door de jaren heen vaker aangepast Aantal kaarten: 1 Aantal teksten: 5 Aantal woorden: 61 Aantal lettergrepen: 101 Aantal tekens: 305 Langste woord: 14 tekens

10 De Nederlanders

11

12 LEO Laboratorium Experimentele Oogheelkunde Groningen, A Kooijman) Aantal kaarten 9 Aantal zinnen per kaart: 19 Totaal aantal zinnen: 55 Aantal woorden:30 Aantal lettergrepen:48 Aantal tekens:146 Langste woord: 20 tekens

13 LEO

14

15 Colenbrander Aantal kaarten: 1 Aantal zinnen per kaart: 14 (waarvan 11 dubbele zinnen) Totaal aantal zinnen: 25 Aantal woorden: 20 Aantal lettergrepen: 22 Aantal tekens: 68 Langste woord: 8 tekens

16 Colenbrander

17

18 Radner (Gevalideerd door Maaiwee et al en door Burggraaff et al) Aantal kaarten: 3 Aantal zinnen per kaart: 14 Totaal aantal zinnen: 24 Aantal woorden: 14 Aantal lettergrepen: 24 Aantal tekens: 71 Langste woord: 12 tekens

19 Radner

20

21 IReST (Nederlandse tektsen gevalideerd door Verkerk-Brussee en van Rens namens de IReST group bij 25 goedziende jongeren) Aantal kaarten: 10 1 tekstblok per kaart Aantal woorden: 141 Aantal lettergrepen: 231 Aantal tekens: 686 Langste woord: 20 tekens

22 IReST

23

24 Leeskaart WPM versus CPM WPM Woorden per minuut SPM Lettergrepen per minuut CPM Karakters per minuut Colenbrander 236 (45) 246 (47) 812 (154) Leo 176 (34) 272 (54) 840 (166) Radner 176 (32) 297 (54) 920 (170) De Nederlanders 141 (28) 237 (47) 711 (141) IReST 169 (32) 277 (52) 820 (154)

25 Gemiddeld aantal fouten Leeskaart Fouten Per zin of per tekstblok Fouten per karakter Colenbrander Leo Radner De Nederlanders IReST

26 Patiënt karakteristieken Invloed leeftijd op leessnelheid

27 Patiënt karakteristieken leessnelheid significant beïnvloed door leesduur voor de jonge groep (18-36 jaar). Vanaf 37 jaar meten we geen effect meer. Coefficients a,b Model Unstandardized Coefficients Standardized Coefficients t Sig. B Std. Error Beta 1 (Constant) 931,073 72,468 12,848,000 leesduurmin 1,157,541,461 2,141,047

28 Toekomst Ons toekomstige onderzoek zal zich focussen op de leessnelheid van de 5 leeskaarten (in originele vorm) bij slechtziende mensen met leeftijdsgebonden macula degeneratie Participanten worden geworven onder patiënten uit het Elkerliek ziekenhuis Helmond In 2015 promotie Tamara Verkerk-Brussee

29 Conclusie Op dit moment is de Radner leestest de best gevalideerde Nederlandstalige test. Binnenkort verkrijgbaar op de Nederlandse markt (mededeling dr Kristel Maaijwee)

30 Dank U Dit project werd gefinancierd door: ZonMw Inzicht Disclosure: autheurs hebben geen financieel belang

Nederlandse samenvatting (Dutch Summary)

Nederlandse samenvatting (Dutch Summary) (Dutch Summary) 9 (Dutch Summary) Slechtziendheid en blindheid (visuele beperking) vormt in onze vergrijzende samenleving een steeds groter probleem in het leven van veel ouderen. Dit uit zich niet alleen

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Chapter 9 Nederlandse samenvatting (Dutch Summary) 159 Bijdrage aan de revalidatiezorg: effectiviteit van beeldschermloeptraining bij slechtzienden Wereldwijd wordt het aantal personen met een visuele

Nadere informatie

NVAB Richtlijn Computer Werk, klachten met zien

NVAB Richtlijn Computer Werk, klachten met zien NVAB Richtlijn Computer Werk, klachten met zien Jos Verbeek, Finnish Institute of Occupational Health, [email protected] Werkgroepleden: Allard vd Beek, Hugo Bos, Sybrand van der Meulen, Harry Bank, Maaike

Nadere informatie

Visusklachten bij beeldschermwerk, diagnose en oplossingen

Visusklachten bij beeldschermwerk, diagnose en oplossingen Visusklachten bij beeldschermwerk, diagnose en oplossingen Jos Verbeek, Finnish Institute of Occupational Health [email protected] Met dank aan Kristel Maaijwee, Haga-ziekenhuis Den Haag Computerwerkrichtlijn

Nadere informatie

AMA Guides for Permanent Impairment: Kritische kanttekeningen van een oogarts op het voornamelijk oogheelkundige deel

AMA Guides for Permanent Impairment: Kritische kanttekeningen van een oogarts op het voornamelijk oogheelkundige deel AMA Guides for Permanent Impairment: Kritische kanttekeningen van een oogarts op het voornamelijk oogheelkundige deel Paulus T.V.M.de Jong Amsterdam Hambresin 1958 Sachsenweger 1976 AMA Guides to the Evaluation

Nadere informatie

KIJK OP ZICHT VISUEEL FUNCTIE PROFIEL

KIJK OP ZICHT VISUEEL FUNCTIE PROFIEL 1 KIJK OP ZICHT VISUEEL FUNCTIE PROFIEL In dit document staan al mijn 'visuele functies' beschreven, zo worden de onderdelen genoemd waaruit visuele waarneming bestaat. Oftewel; de aspecten waarmee ik

Nadere informatie

Oplossingen hoofdstuk XI

Oplossingen hoofdstuk XI Oplossingen hoofdstuk XI. Hierbij vind je de resultaten van het onderzoek naar de relatie tussen een leestest en een schoolrapport voor lezen. Deze gegevens hebben betrekking op een regressieanalyse bij

Nadere informatie

1 vorig = omzet voorgaande jaar. Forward (Criterion: Probability-of-F-to-enter <=,050) 2 bezoek = aantal bezoeken vertegenwoordiger

1 vorig = omzet voorgaande jaar. Forward (Criterion: Probability-of-F-to-enter <=,050) 2 bezoek = aantal bezoeken vertegenwoordiger De groothandel Onderwerp: regressieanalyse met SPSS Bij: hoofdstuk 10 Een groothandel heeft onderzoek gedaan onder de klanten en daarbij geprobeerd met regressieanalyse vast te stellen wat de bepalende

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op dinsdag , uur.

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op dinsdag , uur. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek voor TeMa (S95) op dinsdag 3-03-00, 9- uur. Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine en

Nadere informatie

Testen voor gezichtsscherpte

Testen voor gezichtsscherpte Testen voor gezichtsscherpte Welke keuze maken? Dr. Marijke Vermoere CLB Brugge Lid Werkgroep Visusonderzoek Conceptuele eigenschappen 1. Optotypen moeten voldoen aan een aantal eigenschappen Het Snellen

Nadere informatie

Macula Degeneratie. Oogheelkunde

Macula Degeneratie. Oogheelkunde Macula Degeneratie Oogheelkunde Inhoudsopgave Inleiding... 4 Wat is de macula?... 5 Juveniele MD...5 Leeftijdsgebonden MD...5 Beloop... 6 Juveniele MD...6 Droge MD...6 Vochtige MD...7 Onderzoek... 8 Behandeling...8

Nadere informatie

LDL-Cholesterol: Gemeten versus Berekende waarde

LDL-Cholesterol: Gemeten versus Berekende waarde LDL-Cholesterol: Gemeten versus Berekende waarde DORIEN VAN DEN BOSSCHE ASO KLINISCHE BIOLOGIE AZ DELTA KLINISCH LABORATORIUM KLINISCHE CHEMIE PROMOTOR: DR. D. DE SMET Overzicht presentatie LDL-Cholesterol

Nadere informatie

Wat zijn de klachten bij macula degeneratie?

Wat zijn de klachten bij macula degeneratie? Macula degeneratie Uw behandelend oogarts heeft macula degeneratie (MD) bij u geconstateerd. In deze folder vindt u informatie over deze aandoening en de behandelingsmogelijkheden. Wat is macula degeneratie?

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op dinsdag ,

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op dinsdag , TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S95) op dinsdag 5-03-2005, 9.00-22.00 uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine

Nadere informatie

Conclusies analyse op databestand van PREM fysiotherapie kwartaal 1 jaar 2017

Conclusies analyse op databestand van PREM fysiotherapie kwartaal 1 jaar 2017 Conclusies analyse op databestand van PREM fysiotherapie kwartaal 1 jaar 2017 Inleiding Alleen de respondenten van 16 jaar en ouder die vragenlijst ingevuld hebben zijn geselecteerd. Alleen de respondenten

Nadere informatie

BRUIKBARE SCREENINGSINSTRUMENTEN VOOR HET CLB-VISUSONDERZOEK IN BUITENGEWOON ONDERWIJS

BRUIKBARE SCREENINGSINSTRUMENTEN VOOR HET CLB-VISUSONDERZOEK IN BUITENGEWOON ONDERWIJS BRUIKBARE SCREENINGSINSTRUMENTEN VOOR HET CLB-VISUSONDERZOEK IN BUITENGEWOON ONDERWIJS Dr. Cécile GUERIN Wetenschappelijk medewerker VWVJ KH 06/09/04 Gezichtsscherpte op afstand in BO 1. Beschikbaar instrumentarium

Nadere informatie

Dankwoord (Acknowledgements)

Dankwoord (Acknowledgements) Dankwoord (Acknowledgements) Dankwoord (Acknowledgements) Tot slot wil ik graag allen bedanken die een bijdrage hebben geleverd aan de totstandkoming van dit proefschrift. Allereerst wil ik mijn promotor,

Nadere informatie

Gezichtsscherpte en nieuwe eisen voor het rijbewijs

Gezichtsscherpte en nieuwe eisen voor het rijbewijs prof.dr. Aart Kooijman em. Videologie, Koninklijke Visio Oogheelkunde, UMC Groningen Tijdens deze presentatie laat ik zien welke wijzigingen er zijn opgetreden in de eisen aan de gezichtsscherpte voor

Nadere informatie

Hoofdstuk 8: Multipele regressie Vragen

Hoofdstuk 8: Multipele regressie Vragen Hoofdstuk 8: Multipele regressie Vragen 1. Wat is het verschil tussen de pearson correlatie en de multipele correlatie R? 2. Voor twee modellen berekenen we de adjusted R2 : Model 1 heeft een adjusted

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek voor TeMa (S95) Avondopleiding. donderdag 6-6-3, 9.-. uur Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine

Nadere informatie

Macula degeneratie. Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op

Macula degeneratie. Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op Macula degeneratie Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding Uw oogarts heeft met u besproken dat u een oogziekte heeft die macula degeneratie wordt genoemd. In deze

Nadere informatie

Strategie en resultaat

Strategie en resultaat Strategie en resultaat Hoe goed zijn Nederlandse organisaties in het omzetten van strategie in resultaat? Het antwoord op die vraag krijgen, dat was het doel van het onderzoek van Yvonne Nijkamp Msc, dat

Nadere informatie

Een dwarsdoorsnede van het oog

Een dwarsdoorsnede van het oog Macula pucker Uw behandelend arts heeft een macula pucker bij u geconstateerd. In deze folder vindt u informatie over deze aandoening en de behandelingsmogelijkheden. Wat is een macula pucker? Het netvlies

Nadere informatie

Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y

Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y 1 Regressie analyse Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y Regressie: wel een oorzakelijk verband verondersteld: X Y Voorbeeld

Nadere informatie

Maculadegeneratie Aandoening van de gele vlek

Maculadegeneratie Aandoening van de gele vlek Maculadegeneratie Aandoening van de gele vlek Oogheelkundig centrum Locatie Eindhoven Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)? Maculadegeneratie is een aandoening die meestal begint na het 50e

Nadere informatie

EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I. 30 januari 2009

EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I. 30 januari 2009 EIND TOETS TOEGEPASTE BIOSTATISTIEK I 30 januari 2009 - Dit tentamen bestaat uit vier opgaven onderverdeeld in totaal 2 subvragen. - Geef bij het beantwoorden van de vragen een zo volledig mogelijk antwoord.

Nadere informatie

Levenslang injecties?

Levenslang injecties? Leeftijdsgebonden macula degeneratie Levenslang injecties? Yara Lechanteur oogarts in opleiding Over mij 2004-2010: Geneeskunde studie, Nijmegen 2011-2016: Start promotie traject o.l.v. prof. Dr. C.B.

Nadere informatie

Vragen: 1 Is de relatie tussen X en Y significant (bij alpha = 0,05)?

Vragen: 1 Is de relatie tussen X en Y significant (bij alpha = 0,05)? Vraag 1 Running-for-health In een running -for- health programma worden bij 17 mannelijke deelnemers na verloop van één jaar de volgende metingen verricht: X: aantal sprongen dat de persoon kan maken voordat

Nadere informatie

Voorpagina met titel

Voorpagina met titel STYLESHEET Lay-out Lay-out-checklist Voorpagina met titel Inhoudsopgave Afgedrukt op papier van A4-formaat Kantlijn van 2.5 cm aan alle kanten Lettertype Times New Roman 12 (Dubbele regelafstand) Links

Nadere informatie

Macula degeneratie. Albert Schweitzer ziekenhuis polikliniek Oogheelkunde augustus 2014 pavo 0536

Macula degeneratie. Albert Schweitzer ziekenhuis polikliniek Oogheelkunde augustus 2014 pavo 0536 Macula degeneratie Albert Schweitzer ziekenhuis polikliniek Oogheelkunde augustus 2014 pavo 0536 Inleiding Uw oogarts heeft met u besproken dat u een oogaandoening heeft die macula degeneratie genoemd

Nadere informatie

Maculadegeneratie. Deze brochure geeft u algemene informatie over maculadegeneratie.

Maculadegeneratie. Deze brochure geeft u algemene informatie over maculadegeneratie. Maculadegeneratie Deze brochure geeft u algemene informatie over maculadegeneratie. Wat is maculadegeneratie? Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de macula lutea,

Nadere informatie

Inhoud. Data. Analyse van tijd tot event data: van Edward Kaplan & Paul Meier tot David Cox

Inhoud. Data. Analyse van tijd tot event data: van Edward Kaplan & Paul Meier tot David Cox van tijd tot event data: van Edward Kaplan & Paul Meier tot David Cox Bram Ramaekers Bianca de Greef KEMTA Masterclass Inhoud Data Kaplan-Meier curve Hazard rate Log-rank test Hazard ratio Cox regressie

Nadere informatie

* de percentages goed per klas en volgorde van afnemen. sort cases by klas volgorde. split file by klas volgorde. des var=goedboekperc.

* de percentages goed per klas en volgorde van afnemen. sort cases by klas volgorde. split file by klas volgorde. des var=goedboekperc. * Sprekende voorbeelden. * De invloed van lessen op meerkeuzetoetsen Natuurkunde, klas 5 en 6 * Manfred te Grotenhuis en Nico van de Mortel * we gaan uit van de folder 'temp'op de c-drive, svp wijzigen

Nadere informatie

Leeftijdsgebonden Maculadegeneratie

Leeftijdsgebonden Maculadegeneratie Leeftijdsgebonden Maculadegeneratie (LMD) Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de macula lutea, of gele vlek. Vaak

Nadere informatie

Visualisatie van visuele beperkingen

Visualisatie van visuele beperkingen Visualisatie van visuele beperkingen door Maarten Hogervorst TNO mmv Wim van Damme Ignace Hooge Berry den Brinker Stichting InZicht (Sensis) (Psychonomie, Univ.Utrecht) (VUA) Stagiaires: Jacco van Elst,

Nadere informatie

OOGHEELKUNDE. Macula-degeneratie

OOGHEELKUNDE. Macula-degeneratie OOGHEELKUNDE Macula-degeneratie Macula-degeneratie Uw oogarts heeft u verteld dat de gele vlek (=macula) in uw oog door slijtage is aangetast. Deze aandoening wordt ook wel macula-degeneratie genoemd.

Nadere informatie

Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) Afdeling Oogheelkunde

Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) Afdeling Oogheelkunde Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) Afdeling Oogheelkunde Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de

Nadere informatie

De relatie tussen de groente- en fruitconsumptie en sociaal economische status bij zwangere vrouwen. Nanda Gost en Manon Ritico Referaat, 7 juni 2013

De relatie tussen de groente- en fruitconsumptie en sociaal economische status bij zwangere vrouwen. Nanda Gost en Manon Ritico Referaat, 7 juni 2013 De relatie tussen de groente- en fruitconsumptie en sociaal economische status bij zwangere vrouwen Nanda Gost en Manon Ritico Referaat, 7 juni 2013 ONDERZOEKSDOEL Wat is de associatie tussen de groente-

Nadere informatie

Maculadegeneratie. Oogheelkunde. alle aandacht

Maculadegeneratie. Oogheelkunde. alle aandacht Maculadegeneratie Oogheelkunde alle aandacht Wat is de macula en wat is degeneratie? De macula is het onderdeel in het oog dat ervoor zorgt dat wij kunnen lezen. De macula heet officieel macula lutea (letterlijk:

Nadere informatie

Het meten van luisterinspanning met cijfers in ruis

Het meten van luisterinspanning met cijfers in ruis Het meten van luisterinspanning met cijfers in ruis NvA-wintervergadering 27 januari 2012 Maaike van Doorn R. Houben, W.A. Dreschler Achtergrond Klinische praktijk Hoortoestelaanpassing Informatie van

Nadere informatie

Oogheelkunde. Maculadegeneratie. www.catharinaziekenhuis.nl

Oogheelkunde. Maculadegeneratie. www.catharinaziekenhuis.nl Oogheelkunde Maculadegeneratie www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is de macula?... 3 Wat zijn de gevolgen van MD?... 3 De belangrijkste typen MD... 4 Seniele MD... 4 Juveniele MD... 4 Waaruit bestaat

Nadere informatie

Besluitvorming bij ouderen met kanker

Besluitvorming bij ouderen met kanker Besluitvorming bij ouderen met kanker Floor van Nuenen [email protected] Hanneke van der Wal- Huisman [email protected] 1 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling

Nadere informatie

Maculadegeneratie. Oogheelkunde

Maculadegeneratie. Oogheelkunde 1/7 Oogheelkunde Maculadegeneratie Inleiding Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de macula lutea, of gele vlek. U kunt het vergelijken met een fototoestel waarbij

Nadere informatie

spectrograaf. Omgekeerd, de horizontale spleet kan men zien als een horizontale balk in de pupil van het gemeten oog. Alleen het licht afkomstig uit

spectrograaf. Omgekeerd, de horizontale spleet kan men zien als een horizontale balk in de pupil van het gemeten oog. Alleen het licht afkomstig uit Samenvatting Dit proefschrift beschrijft de ontwikkeling van een nieuw optisch instrument voor onderzoek van het levende menselijk oog. Het instrument projecteert een lichtbundel in het oog. Een klein

Nadere informatie

Verband tussen twee variabelen

Verband tussen twee variabelen Verband tussen twee variabelen Inleiding Dit practicum sluit aan op hoofdstuk I-3 van het statistiekboek en geeft uitleg over het maken van kruistabellen, het berekenen van de correlatiecoëfficiënt en

Nadere informatie

Maculadegeneratie. Oogheelkunde

Maculadegeneratie. Oogheelkunde Oogheelkunde Maculadegeneratie Maculadegeneratie is een oogaandoening waardoor u minder scherp gaat zien. Scherp zien doen we met het centrale deel van het netvlies, dit kleine stukje netvlies heet de

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op vrijdag , 9-12 uur.

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S195) op vrijdag , 9-12 uur. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Tentamen Statistiek 2 voor TeMa (2S95) op vrijdag 29-04-2004, 9-2 uur. Bij het tentamen mag gebruik worden gemaakt van een zakrekenmachine

Nadere informatie

Bijlage 3: Multiple regressie analyse

Bijlage 3: Multiple regressie analyse Bijlage 3: Multiple regressie analyse REGRESSION /DESCRIPTIVES MEAN STDDEV CORR SIG N /MISSING PAIRWISE /STATISTICS COEFF OUTS CI(95) R ANOVA COLLIN TOL ZPP /CRITERIA=PIN(.05) POUT(.10) /NOORIGIN /DEPENDENT

Nadere informatie

Voorspellende factoren voor terugkeer naar werk en arbeidsongeschiktheid na behandeling voor colorectaal carcinoom

Voorspellende factoren voor terugkeer naar werk en arbeidsongeschiktheid na behandeling voor colorectaal carcinoom Voorspellende factoren voor terugkeer naar werk en arbeidsongeschiktheid na behandeling voor colorectaal carcinoom KRING BIJEENKOMST 2 OKTOBER 2017 Chantal den Bakker Onderzoeksvraag Welke factoren zijn

Nadere informatie

Aandoening van het netvlies Macula pucker

Aandoening van het netvlies Macula pucker Aandoening van het netvlies Macula pucker U bent bij de oogarts geweest en er is bij u een macula pucker geconstateerd. In deze folder leest u meer over deze aandoening, het onderzoek en een eventuele

Nadere informatie

maculadegeneratie patiënteninformatie

maculadegeneratie patiënteninformatie patiënteninformatie maculadegeneratie Uw oogarts heeft bij u een afwijking aan uw netvlies vastgesteld, een zogenaamde maculadegeneratie. Wat is maculadegeneratie? En hoe kunnen we het behandelen? Dat

Nadere informatie

De diagnostiek van vitamine B1, B6, B12, foliumzuur, en vitamine D25 deficiënties in de huisartsenpraktijk.

De diagnostiek van vitamine B1, B6, B12, foliumzuur, en vitamine D25 deficiënties in de huisartsenpraktijk. De diagnostiek van vitamine B1, B6, B12, foliumzuur, en vitamine D25 deficiënties in de huisartsenpraktijk. Universiteit Twente 1 ste begeleider: prof dr. G.C.M. Kusters 2 e begeleider: mevrouw M.M.A.

Nadere informatie

Wat zijn de klachten bij macula degeneratie?

Wat zijn de klachten bij macula degeneratie? Macula degeneratie Uw behandelend oogarts heeft macula degeneratie (MD) bij u geconstateerd. In deze folder vindt u informatie over deze aandoening en de behandelingsmogelijkheden. Wat is macula degeneratie?

Nadere informatie

Multidisciplinaire Richtlijn

Multidisciplinaire Richtlijn Multidisciplinaire Richtlijn NVAB, BA&O, NVvA, NVvE, NVVK, 2013. MDRL Computerwerk (november 2013). pagina 1 Colofon NVAB, BA&O, NVvA, NVvE, NVVK, 2013 Uitgave NVAB Kwaliteitsbureau NVAB Postbus 2113 3500

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Oogaandoening. Macula degeneratie

PATIËNTEN INFORMATIE. Oogaandoening. Macula degeneratie PATIËNTEN INFORMATIE Oogaandoening Macula degeneratie 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over de oogaandoening macula degeneratie. U wordt geadviseerd

Nadere informatie

Maculadegeneratie (MD) is een ingrijpende oogaandoening waarbij het gezichtsvermogen in het centrale deel (het scherpe zien) achteruit gaat.

Maculadegeneratie (MD) is een ingrijpende oogaandoening waarbij het gezichtsvermogen in het centrale deel (het scherpe zien) achteruit gaat. Achter in het oog ligt het netvlies. Het netvlies dient als scherm waarop beelden worden getoond, net zoals dat gebeurt bij een fototoestel. Het middelpunt van het netvlies heet de macula of gele vlek.

Nadere informatie

Eerlijke beoordelingen in sociale zekerheid: hoe reëel is dat?

Eerlijke beoordelingen in sociale zekerheid: hoe reëel is dat? Eerlijke beoordelingen in sociale zekerheid: hoe reëel is dat? dr. Femke I. Abma & prof. dr. Sandra Brouwer Universitair Medisch Centrum Groningen Afdeling Gezondheidswetenschappen Sociale Geneeskunde

Nadere informatie

Oogheelkunde FLUORESCENTIE ANGIOGRAFIE (FAG) VAN HET NETVLIES

Oogheelkunde FLUORESCENTIE ANGIOGRAFIE (FAG) VAN HET NETVLIES Oogheelkunde FLUORESCENTIE ANGIOGRAFIE (FAG) VAN HET NETVLIES WAT IS FLUORESCENTIE ANGIOGRAFIE? Fluorescentie angiografie is een onderzoeksmethode waarbij foto s van het netvlies worden gemaakt met behulp

Nadere informatie

Myopie remmen met atropine druppels

Myopie remmen met atropine druppels Oogheelkunde Myopie remmen met atropine druppels www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: [email protected] OOG027 / Myopie remmen met atropine druppels / 09-07-2018

Nadere informatie

Maculadegeneratie. Oogheelkunde. alle aandacht

Maculadegeneratie. Oogheelkunde. alle aandacht Maculadegeneratie Oogheelkunde alle aandacht Wat is de macula en wat is degeneratie? De macula is het onderdeel in het oog dat ervoor zorgt dat wij kunnen lezen. De macula heet officieel macula lutea (letterlijk:

Nadere informatie

Voorgeslacht rapport generator

Voorgeslacht rapport generator Beschrijving Voorgeslacht rapport generator versie 3.5 (16 mei 2006) auteur:berend Meijer De voorgeslacht rapport generator is een sjabloon voor gebruik met het genealogie-programma Aldfaer (www.aldfaer.nl).

Nadere informatie

Maculadegeneratie. Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)?

Maculadegeneratie. Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)? 30-8-2018 1009 Maculadegeneratie Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)? Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de macula lutea, of gele vlek. Vaak wordt

Nadere informatie

Slijtage van het netvlies (Macula Degeneratie) en voedingsupplementen

Slijtage van het netvlies (Macula Degeneratie) en voedingsupplementen Oogheelkunde Slijtage van het netvlies (Macula Degeneratie) en voedingsupplementen Deze folder gaat over slijtage van het netvlies (macula degeneratie). Dit is een aandoening van het centrale gedeelte

Nadere informatie

BETUWE OOGKLINIEK EN INSTITUUT Voorstraat 12, 4054 MX Echteld Tel: 0344-643436 www.bokioogzorg.nl

BETUWE OOGKLINIEK EN INSTITUUT Voorstraat 12, 4054 MX Echteld Tel: 0344-643436 www.bokioogzorg.nl MACULADEGENERATIE Wat is maculadegeneratie? Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de macula lutea, of gele vlek. Vaak wordt maculadegeneratie 'slijtage' van het

Nadere informatie

Dankwoord. (Acknowledgements)

Dankwoord. (Acknowledgements) (Acknowledgements) 283 De afgelopen jaren heb ik niet alleen veel geleerd, maar ook met veel plezier gewerkt aan mijn promotieonderzoek. Terugkijkend op deze tijd wil ik graag een aantal mensen bedanken

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Maculadegeneratie

Patiënteninformatie. Maculadegeneratie Maculadegeneratie Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie? Maculadegeneratie (ook wel MD genoemd) is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies (dit is de binnenbekleding van het oog).

Nadere informatie

Decisional conflict. Ageeth Rosman Kennispoort 7 feb 2014

Decisional conflict. Ageeth Rosman Kennispoort 7 feb 2014 Decisional conflict Ageeth Rosman Kennispoort 7 feb 2014 Disclosure Belangenverstrengeling geen Financiering ZonMw KNOV Samenwerkende organisaties NVOG TNO AMC Inhoud presentatie Wat is decisional conflict?

Nadere informatie

Grafisch handvest BGHM (juni 2011)

Grafisch handvest BGHM (juni 2011) Grafisch handvest BGHM (juni 2011) 1 / 20 Inhoud 1. BGHM-LOGO 3 A. VERSIES VAN HET BGHM-LOGO 3 1. KLEURENVERSIE 3 2. ZWART-WITVERSIE 3 3. UITZONDERINGEN HOOFDING 3 B. GEBRUIK VAN HET BGHM-LOGO 4 1. KLEURENVERSIES

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B1 havo 2000-II

Eindexamen wiskunde B1 havo 2000-II Temperatuurverloop Het verloop van de temperatuur kan gedurende de 24 uren van een dag nogal grillig zijn. In vereenvoudigde vorm is het temperatuurverloop gedurende een dag redelijk te benaderen door

Nadere informatie

Milieu-onderzoeker/ Milieu-inspecteur

Milieu-onderzoeker/ Milieu-inspecteur Milieu-onderzoeker/ Milieu-inspecteur EINDTOETS IBS 3: Criterium gericht interview op basis van de poster Samenvatting: Uit het verslag van de blauwe/groene dooradering pak je één verbetering die je uitwerkt

Nadere informatie

Examen HAVO. Wiskunde B1

Examen HAVO. Wiskunde B1 Wiskunde B1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.30 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 21 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een

Nadere informatie

Maculadegeneratie. Leeftijdsgebonden

Maculadegeneratie. Leeftijdsgebonden Maculadegeneratie Leeftijdsgebonden Wat is leeftijdsgebonden maculadegeneratie Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de macula lutea, of gele vlek. Vaak wordt

Nadere informatie

Richtlijnen huisstijl voor vormgevers en drukkers. November 2014

Richtlijnen huisstijl voor vormgevers en drukkers. November 2014 Richtlijnen huisstijl voor vormgevers en drukkers November 2014 In de Veiligheidsregio Hollands Midden werken gemeenten, GHOR, brandweer, politie en andere partners samen aan de rampenbestrijding en crisisbeheersing

Nadere informatie

Fluorescentie Angiografie (FAG) van het netvlies

Fluorescentie Angiografie (FAG) van het netvlies Fluorescentie Angiografie (FAG) van het netvlies Deze folder geeft in het kort aan hoe een Fluorescentie Angiografie verloopt en waar u rekening mee moet houden. Niet alle informatie in deze folder is

Nadere informatie

READER OEFENINGEN TIJDSCHRIFT

READER OEFENINGEN TIJDSCHRIFT READER OEFENINGEN TIJDSCHRIFT DIGITALE VORMGEVING MHBO-COMMUNICATIE EN MARKETING PERIODE 5 FONS GOOSEN MARKETING & COMMUNICATIE - DIGITALE VORMGEVING Informatie Lay-out tijdschrift Lay-out is schikken

Nadere informatie

Wat is maculadegeneratie?

Wat is maculadegeneratie? Macula degeneratie Wat is maculadegeneratie? Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de macula lutea, of gele vlek. Vaak wordt maculadegeneratie 'slijtage' van het

Nadere informatie

BEHANDELING VAN HET OOG MET AVASTING, LUCENTIS OF EYLEA FRANCISCUS VLIETLAND

BEHANDELING VAN HET OOG MET AVASTING, LUCENTIS OF EYLEA FRANCISCUS VLIETLAND BEHANDELING VAN HET OOG MET AVASTING, LUCENTIS OF EYLEA FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Uw arts heeft bij u een aandoening aan uw netvlies vastgesteld. Het centrale gedeelte van uw netvlies (macula lutea)

Nadere informatie

Evidence-based werken in de verzekeringsgeneeskunde. Muntendam symposium Amsterdam,

Evidence-based werken in de verzekeringsgeneeskunde. Muntendam symposium Amsterdam, Evidence-based werken in de verzekeringsgeneeskunde Muntendam symposium Amsterdam, 11-12-2014 Rob Kok, Jan Hoving, Jos Verbeek, Paul Smits en Frank van Dijk Disclosure Potentiële belangenverstrengeling:

Nadere informatie

Wat is maculadegeneratie?

Wat is maculadegeneratie? Maculadegeneratie Wat is maculadegeneratie? Maculadegeneratie is een aandoening van het centrale gedeelte van het netvlies, de macula lutea, of gele vlek. Vaak wordt maculadegeneratie slijtage van het

Nadere informatie

mlw stroom 2.1: Statistisch modelleren

mlw stroom 2.1: Statistisch modelleren mlw stroom 2.1: Statistisch modelleren College 5: Regressie en correlatie (2) Rosner 11.5-11.8 Arnold Kester Capaciteitsgroep Methodologie en Statistiek Universiteit Maastricht Postbus 616, 6200 MD Maastricht

Nadere informatie