NOTA WAARDERING AFSCHRIJVING ACTIVA

Transcriptie

1 NOTA WAARDERING & AFSCHRIJVING ACTIVA 2010 Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 1

2 Nota Waardering & Afschrijving Activa 2010 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding aanbieding - wettelijke bepalingen en of richtlijnen - werkingsduur nota - presentatie 2. Samenvatting Afschrijvingsmethoden lineaire methode. - annuïteitenmethode 4. Activering en waardering van activa onderscheid economisch- en maatschappelijk nut - activeren van tekorten - activering bijdragen aan vaste activa in eigendom van derden - activa onder de activeren immateriële vaste activa - boekwinst bij afstoting van activa - kosten onderhoud activa 5. Algemene (te hanteren) uitgangspunten bruto activering - waarderingsgrondslagen - bepaling afschrijvingshoogte - wanneer afschrijven? - wanneer extra afschrijven? - welke afschrijvingstermijnen? - welk rentepercentage hanteren? - BTW-compensatiefonds en BTW-aftrek - waardering passiva 6. Toelichting balansindeling Vaste activa 1.1 immateriële vaste activa 1.2 materiële vaste activa (incl. afschrijvingstermijnen) 1.3 financiële vaste activa 2. Vlottende activa 3. Slotbepaling Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 2

3 Nota Waardering & Afschrijving Activa Inleiding Aanbieding ter vaststelling Deze nota is een actualisatie van de nota Waardering & Afschrijving Activa De raad dient 1 x per 4 jaar een dergelijke nota vast te stellen. Wettelijk bepalingen en of richtlijnen Artikel 212, lid 2a van de Gemeentewet schrijft voor dat de financiële verordening op grond van genoemd artikel regels voor waardering en afschrijving van activa dienen te bevatten. Eén en ander is vastgelegd in artikel 9 van genoemde verordening n.l. Artikel 9. Waardering & afschrijving vaste activa 1. Het college legt in een nota waardering en afschrijving vaste activa de regels vast, die zij hanteert voor de waardering en afschrijving van vaste activa. Deze nota wordt opgesteld met inachtneming van de artikelen 59 t/m 65 BBV. 2. Het college legt de in lid 1 genoemde nota en het wijzigen er van ter vaststelling voor aan de raad in het eerste jaar van een nieuwe raadsperiode. In de vergadering van uw raad d.d. 4 juli 2006 is de nota Waardering & Afschrijving Activa 2006 vastgesteld. Bij de samenstelling van deze nota zijn de wettelijke bepalingen zoals opgenomen in: het Burgerlijk Wetboek; de Gemeentewet; de uitwerking hiervan in het BBV en de toelichtingen hierop die het Ministerie van Binnenlandse Zaken hierbij heeft gegeven als leidraad genomen. Dit impliceert dat mogelijk aspecten en of bepalingen worden behandeld die voor onze gemeente niet aan de orde zijn maar mogelijk wel kunnen komen. Werkingsduur nota Art. 9 schrijft voor dat een dergelijke nota in het eerste jaar van een nieuwe raadsperiode (= 2010) aan uw raad ter vaststelling moet worden aangeboden. De werkingsduur is dus 4 jaar. Door vaststelling van deze nota wordt invulling aan bovengenoemde bepaling gegeven. Uiteraard is het mogelijk de nota tussentijds aan te passen. Presentatie Onder het hoofd: consequenties en beleidsbepaling treft u samengevat aan: - de gevolgen van de regeling en - het voorstel hoe onze gemeente hier beleidsmatig mee om wenst te gaan. Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 3

4 2. Samenvatting In deze samenvatting zijn schuin en vet gedrukt de aanpassingen/aanvullingen ten opzichte van de voorgaande nota weergegeven. Investeringen met een meerjarig economisch nut worden geactiveerd. Hierop mogen alleen subsidies en bijdragen van derden in mindering worden gebracht die in directe relatie staan met het actief. Bij nieuwe investeringen wordt met restwaarden geen rekening gehouden tenzij hier expliciet toe wordt besloten. Voorwaarde is dat het gaat om grotere investeringen die een substantiële en min of meer gegarandeerde restwaarde geven. Reserves mogen niet in mindering worden gebracht (bruto waardering). Het is voor een gezonde structurele begroting ongewenst dat de jaarlijkse afschrijvingslast ten laste van een daartoe gevormde reserve wordt gebracht. In het coalitieprogramma is dit expliciet opgenomen Investeringen met een meerjarig maatschappelijk nut in de openbare ruimte worden in principe niet geactiveerd. Wanneer de financiële positie niet anders toelaat en het een investering betreft die boven het reguliere uitstijgt (bijv. een groot infrastructureel werk), dan kan een dergelijke investering worden geactiveerd. Reserves mogen wel in mindering worden gebracht op deze investeringen. Activeren van tekorten vindt niet plaats. Indien bijdragen worden verstrekt aan vaste activa in eigendom van derden en bedoeld voor uitvoering van een publieke taak kunnen deze worden geactiveerd. Kapitaalwerken met een investeringswaarde en geactiveerde activaposten met een boekwaarde van maximaal worden in het betreffende jaar eenmalig afgeboekt. De gemeente heeft geen immateriële kosten geactiveerd en zal deze in principe ook niet activeren. Boekwinsten bij afstoting van activa worden als incidentele bate in de jaarrekening verwerkt. Kleine boekwinsten tot mogen in mindering op het nieuwe actief worden gebracht. Kosten van onderhoud aan activa worden niet geactiveerd. Resultaatafhankelijk extra afschrijven is alleen toegestaan bij investeringen met een meerjarig maatschappelijk nut in de openbare ruimte. Als waarderingsgrondslag wordt de verkrijgings- of vervaardigingsprijs toegepast. De lineaire afschrijvingsmethode is het uitgangspunt. Bij nieuwe investeringen vindt de eerste afschrijving plaats in de maand van ingebruikname. De eerste afschrijving wordt gebruikt om te komen tot een rond boekwaardebedrag aan het eind van het jaar. De te hanteren afschrijvingstermijnen staan vermeld onder hoofdstuk 5. De werkingsduur van deze nota vast te stellen voor de periode 2010 tot en met Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 4

5 3. Afschrijvingsmethoden In het stelsel van baten en lasten worden de investeringen die over meerdere jaren nut hebben ook over meerdere jaren ten laste van de jaarlijkse exploitatie gebracht. Dit wordt gedaan in de vorm van afschrijving. Afschrijven is een waardevermindering van activa. Jaarlijks wordt dan de waardevermindering ten laste van de exploitatie gebracht. In artikel 64 van het BBV is bepaald dat op de vaste activa met een beperkte gebruiksduur in beginsel jaarlijks wordt afgeschreven volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur. De te hanteren afschrijvingsmethode is niet specifiek voorgeschreven. De meest voorkomende afschrijvingsmethoden zijn de lineaire afschrijvingsmethode en de afschrijving door middel van jaarlijks gelijkblijvende annuïteiten. 1. Lineaire methode: Bij de lineaire afschrijvingsmethode worden jaarlijks gelijkblijvende bedragen afgeschreven. Het afschrijvingsbedrag is dan te berekenen met behulp van een vast percentage van het af te schrijven bedrag, zijnde de verkrijgingprijs. Er mag volgens de voorschriften niet worden gewerkt met het in mindering brengen van een eventuele (inruil)opbrengst op de aanschafwaarde van een nieuwe investering. Wel geven de voorschriften de mogelijkheid om bij de bepaling van de kapitaallasten de geschatte restwaarde mee te nemen. Onder restwaarde wordt verstaan: geschatte verkoopwaarde van een duurzaam middel aan het einde van de levensduur. Wil deze werkwijze enige financiële ruimte bieden dan moet het gaan om relatief grotere investeringen die ook een substantiële en min of meer gegarandeerde restwaarde geven. Het gaat dan om grotere transportmiddelen (vrachtwagen en tankautospuit brandweer). Motieven om bij relatief kleinere investeringen niet met restwaarden te werken is dat het nagenoeg altijd kleine bedragen betreffen en een restwaarde vooraf niet gemakkelijk is in te schatten. Het voordeel van lineaire afschrijving is eenvoud. Ieder jaar wordt een zelfde bedrag afgeschreven. Door veroudering nemen de onderhoudskosten toe. Deze kosten kunnen dan worden gedekt uit de dalende kapitaallasten (rentecomponent). Tenslotte een punt waarom gekozen zou kunnen worden voor de lineaire methode is vanwege het vermogensbepalende aspect. Wanneer men kiest voor de annuïtaire methode staat de vaste activa (met name) de eerste jaren (te) hoog gewaardeerd. 2. Annuïteitenmethode: Bij de annuïteitenmethode vormen de afschrijving met de rente over het geïnvesteerde vermogen tezamen gedurende de looptijd een jaarlijks vast bedrag. Het nadeel van deze methode is de relatief lage afschrijving in de eerste jaren, terwijl de waardedaling van vaste activa zich veel meer, met name in de beginjaren, voordoet. Dit leidt tot een te hoge balanswaardering. De omslag vindt omstreeks de helft van de looptijd plaats. Het voordeel van de annuïteitenmethode is dat de jaarlijkse kapitaallasten gelijk blijven zolang het rentepercentage niet wordt gewijzigd. Een ander voordeel bij de annuïteitenmethode is dat de dalende kapitaallasten (dalende rente als gevolg van lagere boekwaarde) niet gebruikt wordt voor begrotingsruimte maar beschikbaar blijft voor de betreffende investering. Na verloop van de afschrijvingstermijn is het gehele bedrag aan kapitaallasten (rente en afschrijving) weer beschikbaar voor de vervanging. Bij onderhoudsintensieve investeringen is het dan van groot belang om de onderhoudskosten goed te ramen en onderdeel te laten uitmaken van een beheerplan. Consequenties en beleidsbepaling - De gemeente Staphorst past in principe de lineaire afschrijvingsmethode toe; - Bij bepaling van de kapitaallast kan de geschatte restwaarde worden meegenomen als het gaat om grotere investeringen die een substantiële en min of meer gegarandeerde restwaarde geven (bijv. grotere transportmiddelen). Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 5

6 4. Activering en waardering van activa - Onderscheid economisch- en maatschappelijk nut Rond activering is de centrale vraag welke investeringen moeten en welke investeringen mogen worden geactiveerd. Bedrijven activeren investeringen met een meerjarig economisch nut. Dat zijn investeringen die gedurende meerdere jaren bijdragen aan de mogelijkheid om inkomsten te verwerven en die via de markt verhandeld kunnen worden. Bij de gemeenten worden twee soorten activa onderscheiden: 1. activa vergelijkbaar met het bedrijfsleven, namelijk investeringen voor activa met een meerjarig economisch nut en 2. investeringen met een maatschappelijk, maar geen economisch nut. ad. 1: investeringen met een economisch nut definitie investeringen met een economisch nut zijn alle investeringen die bijdragen aan de mogelijkheid middelen te verwerven en/of die verhandelbaar zijn. toelichting Het gaat hierbij nadrukkelijk om de mogelijkheid middelen te verwerven. Dat een gemeente ervoor kan kiezen ergens geen of geen kostendekkend tarief voor te heffen (bijv. huur, begraafrechten en sporttarieven) is niet relevant voor de vraag of een actief een economisch nut heeft. Een vergelijkbare redenering geldt voor de verhandelbaarheid. Het gaat om de mogelijkheid de activa te verkopen, niet om de vraag of de gemeente het actief ook daadwerkelijk wil verkopen. Dit betekent onder andere dat alle gebouwen een economisch nut (bijv. gemeentehuis, scholen) hebben; er is immers een markt voor gebouwen. De wetgever is van mening dat er voor investeringen met een economisch nut geen reden is af te wijken van boek 2 BW. Dit betekent dat in het Besluit Begroting en Verantwoording is opgenomen dat activa met een meerjarig economisch nut geactiveerd moeten worden. Bovendien en wat bij onze gemeente tot de invoering van de nieuwe BBV veelvuldig werd toegepast, namelijk het in mindering brengen van reserves op deze investeringen niet meer is toegestaan. Het is wel mogelijk dat de jaarlijkse afschrijvingslast ten laste van een daarvoor gevormde reserve wordt gebracht. Wel dient dan de reserve conform de afschrijvingsparameters via resultaatbestemming periodiek vrij te laten vallen ter (gedeeltelijke) dekking van de kapitaallasten. Voor het hebben van een gezonde structurele begroting is deze werkwijze niet gewenst. Immers na afloop van deze periode zijn er geen dekkingsmiddelen beschikbaar. Dit probleem is onderkend. Door vorming van een groeimodel zal dit knelpunt worden opgelost. In het collegeprogramma is expliciet opgenomen dat reserves niet worden gebruikt voor dekking structurele lasten. Daarnaast mag er op deze investeringen niet resultaatafhankelijk extra worden afgeschreven. De enige uitzondering op deze regel zijn de kunstvoorwerpen van cultuurhistorische waarde. De reden is dat het activeren van deze voorwerpen de balans te zeer zou opblazen, zonder dat dit tot extra inzicht leidt. Consequenties en beleidsbepaling - Activa met een meerjarig economisch nut moeten eenduidig worden geactiveerd en vervolgens dient er op consistente wijze op te worden afgeschreven; - Reserves mogen niet in mindering worden gebracht (bruto waardering); - Het is voor een gezonde structurele begroting ongewenst en in het coalitieprogramma expliciet opgenomen dat de jaarlijkse afschrijvingslast ten laste van een daartoe gevormde reserve wordt gebracht; - Door instellen van een groeimodel zullen dekkingsmiddelen worden gereserveerd om het knelpunt van eerdere besluiten tot dekking uit reserves op te heffen. Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 6

7 ad.: 2 investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut definitie investeringen in activa in de openbare ruimte die geen economisch, maar uitsluitend een maatschappelijk nut hebben. toelichting Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut daarentegen zijn van een andere aard. Het gaat om die activa die geen economisch, maar uitsluitend een maatschappelijk nut hebben. Voorbeelden van dergelijke activa zijn wegen en pleinen. Wegen, evenals andere activa in de openbare ruimte dienen een maatschappelijk nut, maar ze genereren geen middelen en er is geen markt voor. Althans, dit is de huidige situatie. Het is denkbaar dat dit in de toekomst er wel markt voor kan zijn. De termen economisch- of maatschappelijk nut zijn dan ook niet statisch. Wat betreft investeringen met een meerjarig maatschappelijk-, maar geen economisch nut, rijst de vraag of deze wel of niet geactiveerd moeten of mogen worden. Enerzijds zijn deze activa van groot belang voor de gemeente. Het betreft immers wegen, water(werken), bruggen en dergelijke (investeringen in de openbare ruimte). Anderzijds gaat het hier typisch om investeringen die meestal niet worden vervangen, maar daarentegen veel onderhoud met zich meebrengen. Met andere woorden, voor deze investeringen is het goed opnemen van onderhoudskosten in de begroting en meerjarenraming essentieel. Artikel 59, lid 4 BBV zegt dat investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut kunnen worden geactiveerd. De Minister motiveert in de toelichting dat het al dan niet activeren van dergelijke investeringen niet bijzonder bijdraagt aan het inzicht in de financiële positie van de gemeenten. Dit afwegende gaat zijn voorkeur ernaar uit investeringen met een meerjarig maatschappelijk nut niet te activeren. Echter, aangezien dit ertoe zou kunnen leiden dat sommige gemeenten belangrijke investeringen, in bijvoorbeeld grote civiele kunstwerken zoals rotondes, bruggen, viaducten en eerste aanleg van wegen niet meer zouden kunnen doen, mogen investeringen met een meerjarig maatschappelijk nut, mits gedaan in de openbare ruimte, worden geactiveerd. Wel is het wenselijk dat de gemeente die dergelijke investeringen activeert, deze activa zo snel mogelijk afschrijft. Dit is de reden waarom op deze investeringen de reserves in mindering mogen worden gebracht en er ook resultaatafhankelijk op mag worden afgeschreven, mits duidelijk zichtbaar en verwerkt via het bepaalde in de artikelen 17 en 27, eerste lid BBV. Deze artikelen bepalen dat bij de geraamde- c.q. gerealiseerde resultaten zichtbaar moet worden gemaakt bij het resultaat voor en na bestemming. Consequenties en beleidsbepaling De visie en de voorkeur van de Minister met betrekking tot het niet activeren van investeringen met een maatschappelijk nut wordt onderschreven. Zo wordt bij het financiële dekkingsplan van het wegenbeheerplan uitgegaan van deze zienswijze. - Activering van tekorten Hoewel dit bij onze gemeente in de afgelopen periode niet is voorgekomen willen wij nog kortheidshalve en voor het totaalbeeld stil staan bij het activeren van tekorten. Artikel 364, Boek 2 BW staat het activeren van tekorten niet toe. In de toelichting behorende bij dit artikel wordt gesteld dat er geen reden is waarom overheden tekorten wel zouden mogen activeren. Het niet activeren van tekorten betekent dat het tekort ten laste van de reserves dient te worden geboekt. In geval van een slechte financiële positie betekent dit dat de reserve negatief wordt. Een geringe of negatieve reserve is een veel duidelijker signaal aan uw raad dat de financiële positie van de gemeente te wensen overlaat dan het activeren van tekorten. Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 7

8 Consequentie en beleidsbepaling Het activeren van tekorten is niet toegestaan. - Activering bijdragen aan vaste activa in eigendom van derden Bijdragen aan activa in eigendom van derden zijn zeldzaam bij privaatrechtelijke lichamen. Ze zijn echter wel gebruikelijk bij gemeenten. Het gaat hier bijvoorbeeld om een subsidie aan een particulier zwembad, die niet jaarlijks wordt verstrekt, maar in één keer voor een aantal jaren. Omdat het nut van het zwembad meerdere jaren bestrijkt, kan de bijdrage worden beschouwd als een vast actief. Het verstrekken van een dergelijke subsidie kan wenselijk worden gevonden, bijvoorbeeld omdat het zwembad de middelen aan het begin van de periode nodig heeft. Bijdragen aan activa in eigendom van derden vloeien dus voort uit de allocatiefunctie van overheden. Het is wenselijk dat deze activeringsmogelijkheid blijft bestaan. Wel dient aan specifieke vereisten te worden voldaan. Zo moet de bijdrage passen binnen de gemeentelijke doelstellingen. Artikel 61 BBV geeft de voorwaarden waaraan bijdragen aan activa in eigendom van derden moeten voldoen voordat ze mogen worden geactiveerd. De belangrijkste bepalingen betreffen die dat er een investering tegenover moet staan die bijdraagt aan de publieke taak. Daarnaast is bepaald dat de bijdragen aan activa in eigendom van derden onder de financiële vaste activa vallen en niet onder de immateriële vaste activa. Dit omdat de bijdragen aan activa in eigendom van derden overeenkomsten vertonen met financiële vaste activa, zoals leningen. Dit laatste is in onze gemeente het geval. Consequentie en beleidsbepaling Het activeren van bijdragen aan vaste activa in eigendom van derden waarbij sprake is van een publieke taak is toegestaan. - Activa < Op basis van de huidige nota waardering & afschrijving 2006 worden nieuwe kapitaalwerken en bestaande kapitaalwerken onder de eenmalig afgeschreven. Hier liggen een 2-tal motieven aan ten grondslag: 1 e benutting van gereserveerde dekkingsmiddelen De praktijk wijst uit dat niet alle geraamde werken op de Lijst van Investeringen in het betreffende jaar tot uitvoering worden gebracht danwel afgerond c.q. in gebruik genomen. De daarvoor gereserveerde dekkingsmiddelen vallen vrij. Voorgesteld wordt een gedeelte hiervan te gebruiken voor eenmalige afschrijving; 2 e behoud overzichtelijkheid lijst van geactiveerde kapitaalwerken Door het niet activeren van deze in financieel opzicht relatief kleine activaposten en afboeken boekwaarden heeft als voordeel dat de lijst overzichtelijk blijft, hetgeen de leesbaarheid bevordert en het aantal administratieve handelingen beperkt. Nieuwe voorschriften In het BBV is uitdrukkelijk bepaald dat investeringen die gerekend moeten worden tot economisch nut niet eenmalig mogen worden afgeschreven. De raad kan hiervan afwijken indien zij bepaald om, overeenkomstig de bestendige gedragslijn, nieuwe investeringen tot, in dit geval , eenmalig af te boeken. Consequenties en beleidbepaling - Kapitaalwerken met een investeringswaarde en geactiveerde boekwaarde tot maximaal worden in het betreffende jaar eenmalig afgeboekt. Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 8

9 - Activeren immateriële vaste activa Immateriële activa zijn vaste activa die niet tastbaar zijn. In het bedrijfsleven is het toegestaan kosten van onderzoek en ontwikkeling als immateriële vaste activa te activeren. Voor gemeenten is deze mogelijkheid ook opgenomen. Gezien de soms niet-eenduidige aard van activa van gemeenten is er voor gekozen een inkadering van de te activeren kosten van onderzoek en ontwikkeling te geven in een apart artikel (artikel 60 BBV). Voorts is bepaald dat de kosten van onderzoek en ontwikkeling in maximaal vijf jaar moeten worden afgeschreven (artikel 64, zesde lid BBV). De termijn van vijf jaar is ook de standaard in artikel 386, boek 2 BW. In onze gemeente worden de ambtelijke onderzoekskosten niet geactiveerd en e.v.t. onderzoekskosten derden in de exploitatie verantwoord. Voorbereidende kosten door derden worden wel geactiveerd. De onderzoeksfase is dan al afgesloten. Consequentie en beleidsbepaling De gemeente Staphorst heeft geen geactiveerde immateriële kosten en zal deze in principe niet activeren. - Boekwinst bij afstoting van activa Tijdens de looptijd of aan het eind hiervan kan een geactiveerd kapitaalgoed worden afgestoten. De voorschriften bepalen dat de eventuele boekwinst als een incidentele bate in de jaarrekening moet worden verwerkt. Met de accountant is de afspraak gemaakt dat kleine boekwinsten tot een bedrag van op het nieuwe actief in mindering mogen worden gebracht. Consequentie en beleidsbepaling Boekwinsten bij afstoting van activa worden als incidentele bate in de jaarrekening verwerkt. Kleine boekwinsten tot mogen in mindering op het actief worden gebracht. - Kosten onderhoud activa Onderhoudskosten aan activa zijn niet levensduurverlengend en mogen niet worden geactiveerd. Deze kosten komen ten laste van de exploitatie of een onderhoudsreserve. Consequentie en beleidsbepaling Kosten van onderhoud aan activa worden niet geactiveerd. 5. Algemene te hanteren uitgangspunten Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 9

10 - Bruto activering Activa worden gewaardeerd voor het bedrag van de investering. Dit betekent dat reserves niet in mindering mogen worden gebracht op de het actief (bruto waardering). Echter, het tweede lid van artikel 62 BBV bepaalt dat bijdragen van derden met een directe relatie tot het actief op de waardering daarvan in mindering kunnen worden gebracht. Het gaat dan bijvoorbeeld om rijksbijdragen voor de aanleg van een weg, bijdragen van personen of stichtingen aan specifieke musea of andere culturele instellingen e.d. Niet toegestaan is de verrekening van een bijdrage met een algemene strekking (dus zonder specifiek doel en die niet in directe relatie staat met het actief) op een bepaald terrein. Het derde lid van artikel 62 BBV geeft een uitzondering aan voor de investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. Op deze activa mogen reserves wel in mindering worden gebracht, omdat het de voorkeur heeft dat deze activa niet worden geactiveerd. - Waarderingsgrondslagen Het BBV schrijft voor dat de verkrijgings- of vervaardigingsprijs als waarderingsgrondslag moet worden toegepast voor activa. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan het product kunnen worden toegerekend. - Bepaling afschrijvingshoogte Bij de bepaling van de hoogte van het afschrijvingsbedrag is een aantal factoren van doorslaggevend belang: aard van de investering; waarderingsgrondslag; afschrijvingsmethode: dit is de wijze waarop de jaarlijkse afschrijvingslasten worden bepaald. Van belang zijn de afschrijvingstermijn en de afschrijvingsmethodiek (bijvoorbeeld lineair of op basis van annuïteiten). - Wanneer afschrijven? Bij nieuwe investeringen is de maand van ingebruikname leidend als start voor de eerste afschrijving. De eerste afschrijving wordt gebruikt om te komen tot een rond boekwaardebedrag aan het eind van het jaar. - Wanneer extra afschrijven? Extra afschrijvingen moeten plaatsvinden indien het actief wordt afgestoten en er nog een boekwaarde resteert. Ook dient extra te worden afgeschreven wanneer sprake is van duurzame waardevermindering. Resultaatafhankelijk extra afschrijven op investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut is toegestaan. Uiteraard dient dit bij de rekening duidelijk te worden aangegeven. - Welke afschrijvingstermijnen? Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 10

11 I. Activa met een meerjarig economisch nut (onder)gronden van activa met een meerjarig economisch nut. geen afschrijving Aanschaffingen en activa met een boekwaarde > eenmalig afboeken Gebouwen: o stichtingskosten: peuterspeelzalen, scholen 30 tot 40 jaar o stichtingskosten: sportaccommodaties jaar o stichtingskosten overige gebouwen: werkplaats, bibliotheek, dienstencentrum, mortuarium e.d 30 tot 40 jaar. o groot onderhoud, renovatie, uitbreiding van bestaande (hoofd)gebouw. afhankelijk van de resterende looptijd van het (hoofd)gebouw met een minimum van 15 jaar; of gewenste levensduur van te renoveren gebouw Rioleringswerken conform GRP: jaar annuïteit Begraafplaatsen (aanlegkosten).. afhankelijk van te verwachten looptijd Sportvelden: o vervanging drainage tot 15 jaar o renovatie toplaag 12 tot 15 jaar o lichtmasten jaar Technische installaties en machines. afhankelijk van het object: 5 tot 5 jaar Vaste inventaris, veiligheidsvoorzieningen, groot onderhoud voor zover niet opgenomen in beheerplannen afhankelijk van het object: 5 tot 10 jaar Automatiseringsapparatuur/-software. 3 tot 5 jaar waarbij Idem: aanschaffingen.. < eenmalig worden afgeschreven Voertuigen, gereedschappen en overig materiaal naar gangbare ervaringsnormen of voorschreven normen over de gebruiksduur (meestal 5 tot 10 jaar). Uitzondering: - tankautospuit bandweer: 20 jr. (Kantoor)meubilair 10 tot 20 jaar Aandelen geen afschrijving Diversen.. op basis van verwachte economische levensduur Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 11

12 II. Activa met een meerjarig maatschappelijk nut in de openbare ruimte: In principe dekken uit de reserves of ten laste van de exploitatiebegroting. Indien wordt besloten tot afschrijving dan gelden de volgende termijnen: o Wegen: geen wegbeheer - betonverharding tot 30 jaar - asfaltverharding. 10 tot 20 jaar - klinkerverharding.. 10 tot 15 jaar o Openbare verlichting. 10 tot 20 jaar o Rotondes 15 jaar o Verkeersremmende maatregelen. 10 tot 15 jaar o Bruggen, viaducten en overige grotere kunstwerken.. max. 40 jaar Consequentie en beleidsbepaling De genoemde afschrijvingstermijnen hanteren. - Welk rentepercentage hanteren? Bij de begroting wordt bepaald welk rentepercentage voor nieuwe investeringen moet gaan gelden. - BTW-compensatiefonds en BTW-aftrek De BTW op activa wordt niet geactiveerd, als deze compensabel is volgens de wet op het BTW-compensatiefonds. Er is gekozen voor de zogenaamde netto-methode, die inhoudt dat wordt geactiveerd zonder BTW. Compensabele BTW wordt niet als last beschouwd. Aftrekbare BTW volgens de Wet op de Omzetbelasting wordt ook niet als last beschouwd. - Waardering passiva Passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, met uitzondering van voorzieningen die tegen contante waarden zijn gewaardeerd. Een voorziening is tegen contante waarde gewaardeerd als bij de bepaling van de hoogte van de jaarlijkse toevoeging aan de voorziening wordt uitgegaan van een lagere omvang dan de omvang die de voorziening over enige tijd moet hebben. Deze lagere omvang is gelijk aan de te zijner tijd noodzakelijke omvang verminderd met de toevoegingen die in de loop der tijd (tot het moment van verschuldigd zijn) aan de voorziening wordt toegevoegd. Kortom, pas op het moment dat er gebruik gemaakt moet worden van de voorziening, dient deze op het juiste niveau te zijn. 6. Toelichting balansindeling Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 12

13 Er is aansluiting gezocht met artikel 364 en verder van boek 2 BW. 1. VASTE ACTIVA 1.1 Immateriële vaste activa Het betreffen kosten, verbonden aan het sluiten van geldleningen, het saldo van agio en disagio en kosten van onderzoek en ontwikkeling ten behoeve van een bepaald actief (artikel 34 BBV) Sluiten geldleningen De gemeente Staphorst verantwoordt deze kosten en (dis)agio direct als een last of bate (in geval van agio) in de rekening van lasten en baten. Bij afkoop van leningen wordt de verschuldigde boete niet geactiveerd en als een last in de rekening van lasten en baten tot uitdrukking gebracht Voorbereidingskosten De kosten van ontwikkeling ten behoeve van een bepaald materieel actief, de zogenaamde voorbereidingskosten, worden wat betreft de eigen personele inzet niet geactiveerd. Kosten derden worden in zijn algemeenheid wel geactiveerd. Is dat laatste het geval dan zal het gehele bedrag worden beschouwd als onderdeel van de verkrijgingsprijs van de materiële activa en wordt bij de kredietverstrekking hieraan toegevoegd Onderzoekskosten Onderzoekskosten worden in principe direct ten laste van de rekening van lasten en baten gebracht. Het betreft onderzoekskosten met planvorming (v.b. subsidieplan of speelplaatsenbeleid) of een plan van aanpak (grondsanering, indien deze kosten bij de gemeente blijven). 1.2 Materiële vaste activa Het betreffen investeringen met een meerjarig economisch nut en (nog resterende) investeringen in de openbare ruimte met een meerjarig maatschappelijk nut (artikel 35 BBV). Van de materiële vaste activa wordt aangegeven welke in erfpacht zijn uitgegeven Activa met een meerjarig economisch nut Zijn opgenomen tegen de boekwaarde (artikel 63 en 64 BBV). De boekwaarde betreft de verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs verminderd met de reeds vervallen afschrijvingstermijnen. De verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs wordt volgens de uitgangspunten van het BBV netto geactiveerd. Dat betekent dat verkregen subsidies en bijdragen die een directe relatie (dus niet met een algemene strekking) met het actief hebben hierop in mindering worden gebracht. Activa met een meerjarig economisch nut komen niet in aanmerking voor extra afschrijving tenzij er sprake is van duurzame waardevermindering of als het actief eerder buiten gebruik wordt gesteld. Ook mogen op deze activa geen reserves in mindering worden gebracht. Alle gewaardeerde activa is daadwerkelijk aanwezig. Investeringen hebben een economisch nut indien ze verhandelbaar zijn en/of kunnen bijdragen aan het genereren van middelen. Kunstvoorwerpen met een culturele / historische waarde worden niet geactiveerd. Deze activa vervullen uitsluitend een publieke functie en dus geen beleggingsfunctie. Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 13

14 1.2.2 Activa met een meerjarig maatschappelijk nut in de openbare ruimte Worden in principe niet geactiveerd. Een reden om hier in uitzonderingsgevallen van af te wijken, kan de financiële positie van de gemeente zijn. Wanneer de financiële positie het niet toelaat om investeringen in de openbare ruimte rechtstreeks te onttrekken aan een reserve, mag ervoor gekozen worden om deze in uitzonderingsgevallen te activeren. Deze uitzonderingsgevallen betreffen: - eerste aanleg van wegen met de hierbij behorende civiele kunstwerken, niet opgenomen in grondexploitaties en wegenbeheerplan. - eerste aanleg van of vervanging van grote wegen- en waterbouwkundige werken, zoals een viaduct of en brug, verkeerslichtinstallaties en openbare verlichting. - omvangrijke wegenreconstructie in het kader van een wijkverbetering of verkeersdoorstroming. Activering vindt plaats tegen de netto verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs. Waardering van geactiveerde investeringen vindt plaats tegen de boekwaarde. De boekwaarde betreft de verkrijgingprijs of vervaardigingsprijs verminderd met de reeds vervallen afschrijvingstermijnen. Indien mogelijk worden activa met een meerjarig maatschappelijk nut in de openbare ruimte zo snel mogelijk afgeschreven (inclusief de (onder)gronden). Om deze reden mogen reserves wel in mindering worden gebracht en is resultaatafhankelijk extra afschrijven toegestaan. Alle overige investeringen in activa met een meerjarig maatschappelijk nut in de openbare ruimte worden meegenomen in de beheerprogramma s. De onderhoudsbedragen voortvloeiend uit de beheerprogramma s, samen met de genoemde geprogrammeerde investeringen vormen gezamenlijk de basis voor de berekening van het jaarlijks benodigde onderhoudsbedrag en de storting in of onttrekking uit de onderhoudsreserve. 1.3 Financiële vaste activa Onder financiële vaste activa (artikel 36 BBV) vallen de kapitaalverstrekkingen, verstrekte leningen, overige uitzettingen (verstrekkingen) met een looptijd langer dan een jaar en bijdragen aan activa in eigendom van derden. De waardering is tegen nominale waarde (verstrekte waarde, verminderd met aflossingen en andere terugontvangsten). Er wordt niet op afgeschreven. Bij noodzakelijk afwaardering van financiële activa wordt het verschil in één keer als een last genomen in de rekening van lasten en baten. 2. VLOTTENDE ACTIVA 2.1 Voorraden Nog niet in exploitatie genomen gronden (artikel 38 BBV) worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, vermeerderd met de toegerekende algemene beheerskosten en verminderd met de gerealiseerde verkopen. De onderhanden werken zijn opgenomen tegen de verkrijgingsprijs vermeerderd met de vervaardigingskosten en verminderd met de opbrengsten wegens gerealiseerde verkopen en ontvangen (rijks)subsidies. Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 14

15 3. SLOTBEPALING De nota waardering & afschrijving 2006 vastgesteld bij raadsbesluit d.d. 4 juli 2006 komt na vaststelling van deze nota te vervallen. Aldus vastgesteld in de raad van de gemeente Staphorst d.d de voorzitter, de griffier, Gemeente Staphorst Waardering & Afschrijving Activa 10 15