VRAGEN OVER GESTELDE VEEL COPD

Transcriptie

1 VEEL GESTELDE VRAGEN OVER COPD

2 VEEL GESTELDE VRAGEN OVER COPD Assoc. Prof. Dr. N.H. Chavannes Prof.dr. P.N.R. Dekhuijzen 2013

3 2013 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media BV, Houten Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16b Auteurswet 1912 j0 het Besluit van 20 juni 1974, Stb. 351, zoals gewijzigd bij Besluit van 23 augustus 1985, Stb. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3051, 2130 KB Hoofddorp). Voor het overnemen van (een) gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) dient men zich tot de uitgever te wenden. ISBN Boekvormgeving: Designworks, Breda Bohn Stafleu van Loghum Het Spoor 2 Postbus GA Houten

4 Inhoud Voorwoord 9 1. Pathofysiologie en diagnostiek 11 Hoe maak ik in de praktijk onderscheid tussen astma 11 en COPD? In de richtlijnen en in de zorgstandaard wordt verwezen 13 naar de GOLD-Richtlijn. Wat is de GOLD-Richtlijn en wat houdt de GOLD-Classificatie in? Is COPD erfelijk? 16 Kan een COPD-patiënt nog genezen of is er alleen maar 16 achteruitgang? Welke vragen moet ik stellen om de ware ernst van 17 COPD boven tafel te krijgen? Hoe weet ik of het bij een patiënt met benauwdheids- 18 klachten gaat om COPD of om een cardiaal probleem? Oudere astmapatiënten, vaak slecht of minder goed 20 behandeld in het verleden, gaan ook COPD ontwikkelen, zelfs als ze nooit hebben gerookt. Is er verschil in inflammatie tussen wel/niet rokers? 5 INHOUD

5 Waarom is spirometrie zo belangrijk bij het stellen van 21 de diagnose? Wat is de belangrijkste oorzaak van dyspneu bij COPD? 22 Wat is de correlatie tussen inspiratoire capaciteit en 23 hyperinflatie? Hoe zit het ook alweer met reversibiliteit en COPD? Leefstijl 27 Hoe kan een patiënt leven met een chronische ziekte? 27 Hoe gaat zijn omgeving erop reageren? En de patiënt zelf? Is in en om het huis bewegen voldoende bij COPD? 28 Hoe zit het met COPD en seksualiteit? Hoe gaat de 30 patiënt hiermee om? Welke specifieke voedingsadviezen zijn er voor 31 COPD-patiënten? Is het echt nog zinvol als de patiënt stopt met roken als 33 hij al een heel slechte longfunctie heeft met een FEV 1 van bijvoorbeeld 25% van de voorspelde waarde? 3. Behandeling 35 Waarom hebben COPD-patiënten verschillende 35 hoofd behandelaars (huisarts/ longarts)? Wat is de rol van de longverpleegkundige? 37 Wat is het belangrijkste behandeldoel bij COPD? 38 COPD 6

6 Wat is het voornaamste verschil tussen de 39 medicamenteuze behandeling van astma en COPD en waarom? Is bij COPD inhalatiemedicatie altijd noodzakelijk? 39 Hoe moet ik omgaan met de klacht hoesten bij inhalatie? 40 Wat moet ik doen bij patiënten met aanhoudende 40 benauwdheidsklachten? Krijgt de COPD patiënt het minder benauwd door 42 toediening van zuurstof? Op welke manieren kunnen COPD-patiënten het 42 slijm beter ophoesten? Levert roken in combinatie met een luchtwegverwijder 44 op de lange termijn meer/extra complicaties op? Moet ik onderhoudstherapie bij COPD starten met 45 een langwerkende bèta-2-agonist (LABA) of een langwerkend anticholinergicum (LAMA)? Wat is de rol van ICS bij de behandeling van COPD? 45 Wanneer voeg ik ICS toe als onderhoudsbehandeling 47 bij COPD? Een aantal van mijn COPD-patiënten ervaart een 48 snelle werking van een langwerkende luchtwegverwijder als prettig. Wat is hier de verklaring voor gezien het een onderhoudstherapie is? 7 INHOUD

7 Welk advies kan ik geven aan patiënten die graag 49 puffen (de zogenoemde pufverslaafden )? Welke interventies kan ik nemen als een patiënt 50 met ernstig COPD angst- en/of depressieve klachten heeft? Belangrijkste referenties 51

8 Voorwoord Na decennia van ontkenning en onderdiagnostiek lijkt COPD nu bezig aan een opmars in zorgland: patiënten zijn zich meer bewust van hun aandoening, behandelaars herkennen de ziekte beter en trachten actieve samenwerking op te starten, en overheid en verzekeraars erkennen de wereldwijd groei en de impact van COPD. Met meer kennis komen ook meer specifieke vragen naar boven: wat zijn nu de onderliggende mechanis - men, welke leefstijlinterventies doen er nu werkelijk toe en hoe kan ik mijn patiënt de meest doelmatige behandeling aanbieden? Het is een genoegen om dergelijke uiteenlopende maar altijd zeer praktische vragen te mogen beantwoorden met de beperkte kennis die we momenteel hebben omdat het aangeeft hoe sterk mensen uit allerlei windrichtingen zich inzetten om in iedere fase tot een betere kwaliteit van leven voor de patiënt met COPD te komen. Want dat is het ultieme streven van COPD-zorg. Assoc. Prof. Dr. N.H. Chavannes, Public Health & Primary Care LUMC, Leiden Prof. dr. P.N.R. Dekhuijzen, Longziekten UMC St Radboud, Nijmegen 9 VOORWOORD