Antibioticaresistentie
|
|
|
- Lander Brabander
- 9 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Antibioticaresistentie One health fits all! Anja Schreijer, MD, PhD De gezonde lunch 7 april 2014 Arts-infectieziektebestrijding GGD regio Utrecht/RIVM
2 Disclosure Belangenverstrengeling: Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties: Sponsoring of onderzoeksgeld: Honorarium of andere (financiële) vergoeding: Aandeelhouder : Andere relatie, namelijk: geen geen nvt nvt nvt nvt
3 Inhoud Achtergrond One health Samenwerking professionals Vragen
4
5
6 The use of antimicrobials has a wider cost to society that is not faced by the individual who receives them or practitioner who prescribes them.
7 WHO European Strategic Action Plan AMR 7 strategic objectives: (1) Promoting national coordination (2) Strengthening surveillance of antibiotic resistance (3) Promote rational use of antibiotics, including surveillance of antibiotic consumption (4) Improve infection control and stewardship of antibiotic use in health care settings (5) Promote surveillance, prevention and control of antibiotic resistance in the food chain (6) Promote research and innovation on new antibiotics (7) Improve awareness on antibiotic use and risk of increasing resistance World health day 2011
8 Medisch Contact juni 2013
9 One Health
10 Oplossingen In geval van toenemende resistentie: Verbeter infectiepreventie Voer bewust antibioticabeleid Surveillance / snelle detectie Infectiepreventie Antibiotica beleid Infectiepreventie & antibioticumbeleid volgens richtlijnen, opgesteld door beroepsgroepen (WIP, LCI, SWAB, NvMM)
11 Regionale situatie Geen regionale afspraken tussen instellingen, laboratoria en de GGD omtrent BRMO Regionaal overzicht ontbreekt Instellingen en laboratoria melden niet bij GGD Landelijk signaleringsoverleg ziekenhuisinfecties en antimicrobiële resistentie (SO-ZI/AMR)
12 Wat staat er in de wet? 1) Wet publieke gezondheid (Wpg, artikel 26) Dragerschap vs ziekte, noodzaak tot melden (Commissie Lemstra, tuchtrechtzaak Maasstad, circulaire Inspectie voor de gezondheidszorg). -> Idealiter geen meldplicht nodig door voldoende vertrouwen tussen instelling, laboratoria en GGD (onderdeel convenant 2.0?) 2) Kwaliteitswet Zorginstellingen: o.a. ziekenhuizen, verpleeghuizen dienen zelf over expertise te beschikken op het gebied van infectiepreventie en, ook op het gebied van BRMO, snel zelf problemen te herkennen en maatregelen te treffen.
13 Patiëntenstromen Revalidatie centrum Instelling verstandelijk gehandicapten thuiszorg verzorgings huis Ziekenhuis A Ziekenhuis B Verpleeghuis A Verpleeghuis B Samenwerking professionals zorginstellingen, 1 e lijn en GGD belangrijk!
14 Wie doet wat? Arts microbioloog/dip Ziekenhuizen??? Verzorgingshuizen / revalidatiecentra Verpleeghuizen Extramuraal/openbare gezondheid (o.a. thuiszorg en huisartsen) GGD
15 Wie doet wat? Arts microbioloog/dip Ziekenhuizen Samen! Verzorgingshuizen / revalidatiecentra Verpleeghuizen Extramuraal/openbare gezondheid (o.a. thuiszorg en huisartsen) GGD
16 Veelheid aan richtlijnen LCHV-richtlijn: Hygiënerichtlijnen voor verpleeghuizen en woonzorgcentra (hoofdstuk 9) LCI- richtlijn Staphylococcus aureus-infecties BRMO (concept) WIP-richtlijnen WIP-richtlijn BRMO Ziekenhuis WIP-richtlijn MRSA Ziekenhuis WIP-richtlijn MRSA Thuiszorg WIP-richtlijn MRSA Verpleeghuis WIP-richtlijn BRMO Ouderenzorg (concept) WIP-richtlijn MRSA Verzorgingshuis WIP-richtlijn MRSA Revalidatiecentra WIP-richtlijn Maatregelen tegen overdracht van Klebsiella Oxa-48 buiten het ziekenhuis SWAB SWAB-richtlijn Behandeling MRSA-dragers
17 Hoe gaan we dit regionaal aanpakken?
18 Doelstelling regionaal BRMO-team Voorkómen en bestrijden van BRMO in de provincie Utrecht Door: Samenwerken van ziekenhuis, instelling en public health professionals infectieziektebestrijding in de regio Kennis/expertise bundelen, verbreden, uitwisselen en vergroten Goede communicatie tussen ketenpartners/stakeholders Transparante werkwijze
19 Samenstelling team Artsen-microbioloog Annet Troelstra Thijs Tersmette Marion Kolader Specialisten ouderengeneeskunde Suzanne Lans Desirée aan de Stegge Huisarts Theo Verheij (vacture) Deskundigen infectiepreventie Marischka van der Jagt Stijn van Hassel Jorieke van t Klooster Sociaal verpleegkundigen Kaltrina Tahiri Ingrid van der Toorn Artsen infectieziektebestrijding Margreet te Wierik (RAC) Babette Rump Leonie Jansen Anja Schreijer Beleidsmedewerker AMR RIVM Madelief Mollers Bedrijfsarts (vacature) Arts verstandelijk gehandicapten (vacature)
20 Taken (koude fase) Implementatie richtlijnen stimuleren Transmurale werkafspraken maken (BRMO & MRSA) Vroegtijdige signalering Algemene advisering Awareness creëren/verhogen Scholing/onderwijs stimuleren Verbinding met LCI Platform BRMO Netwerk ketenpartners in kaart brengen Onderzoek Website opstellen
21 Oplossing: regionale afspraken
22 Taken (warme fase) Risico-inventarisatie ten aanzien van publieke gezondheid Voorlichting en risicocommunicatie Advisering op gebied van outbreakmanagement Signaleren van problemen in zorgcontinuïteit Verrichten van onderzoek
23 Regionaal BRMO-team is níet verantwoordelijk voor: Uitvoering BRMO beleid binnen instellingen Naleven van BRMO richtlijnen BRMO-team taken liggen met name op gebied van Advisering Informatievoorziening en kennisuitwisseling Signalering Communicatie en samenwerking
24 Vorm Streven naar overleg 4x jaar Vaste teamleden Op indicatie: Uitnodiging deskundige/ stakeholders Extra overleg Startdocument bekend maken bij: Bestuurders instellingen/organisaties Uitvoerders instellingen/organisaties Website (informatie, links) Evaluatie Terugkoppeling naar landelijk LCI platform BRMO
25 Aandachtspunten Draagvlak bestuurders ketenpartners/ stakeholders Financiering voor uitvoering taken? Eigen verantwoordelijkheden moeten helder zijn voor alle betrokken instellingen/organisaties
26 Stand van zaken 2 bijeenkomsten - Zowel MRSA als BRMO Eerstvolgende actiepunten: - Inventarisatie richtlijnen als opmaat naar implementatie - Transmurale werkafspraken maken - Overdracht ziekenhuis -> verpleeghuis - Ketenpartners in kaart
27 Stip op de horizon
28 Over 5 jaar: Stip op de horizon Heeft iedere (veiligheids-)regio in Nederland overzicht van de stand van zaken omtrent BRMO Informeren ketenpartners elkaar vanzelfsprekend Zijn richtlijnen bekend en geimplementeerd bij ketenpartners (zorginstellingen, huisartsenpraktijken, GGD) Is personeel geschoold over BRMO/hygiene Is er dus geld beschikbaar gemaakt Zijn zowel medewerkers in de zorg als consumenten van zorg (gebruikers van en voorschrijvers van antibiotica) zich bewust van het BRMO probleem Zijn de eerste resultaten bekend van onderzoek BRMO in public health setting
29 Vragen?
Infectiepreventie regio. i t Anja Schreijer, MD, PhD IVVU 16 september 2014 Arts Maatschappij & Gezondheid GGD regio Utrecht
Infectiepreventie regio Utrecht: casus antibioticaresistentie i t Anja Schreijer, MD, PhD IVVU 16 september 2014 j j,, p Arts Maatschappij & Gezondheid GGD regio Utrecht Disclosure Belangenverstrengeling:
De preventie van insleep begint aan de poort van het ziekenhuis. Dr. Merel F.M. Langelaar Coördinerend specialistisch inspecteur, IGZ
De preventie van insleep begint aan de poort van het ziekenhuis Dr. Merel F.M. Langelaar Coördinerend specialistisch inspecteur, IGZ De Inspectie voor de Gezondheidszorg Doel: Goede, veilige zorg Toezien
De deskundige infectiepreventie, onmisbaar in de strijd tegen antibioticaresistentie
De deskundige infectiepreventie, onmisbaar in de strijd tegen antibioticaresistentie Disclosure slide (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring
MRSA-overdracht: Hoe kunnen we samenwerken binnen zorgnetwerken?
MRSA-overdracht: Hoe kunnen we samenwerken binnen zorgnetwerken? Werkconferentie bij kwetsbare ouderen 10-02-2017 Ine van Gils, Deskundige Infectiepreventie, Unic Medical Services BV www.infectiepreventie.nl
Samenwerking bij Antibiotic stewardship
Samenwerking bij Antibiotic stewardship 21 juni 2013 Dr. Merel F. M. Langelaar Coördinerend specialistisch senior inspecteur IGZ Antibiotica resistentie: een wereldwijd probleem Drie kerntaken De bestrijding
14 NOVEMBER SYMPOSIUM ANTIBIOTICARESISTENTIE EN OUDERENZORG
14 NOVEMBER SYMPOSIUM ANTIBIOTICARESISTENTIE EN OUDERENZORG Op dinsdag 14 november organiseren het ministerie van VWS en het RIVM in samenwerking met Vilans het symposium Antibioticaresistentie en ouderenzorg.
Peter Jacobs. BRMO in de GGD-praktijk, wat kan men van de GGD verwachten
Peter Jacobs BRMO in de GGD-praktijk, wat kan men van de GGD verwachten Peter Jacobs 28 jan 2014 Disclosure belangen P. Jacobs (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties
Disclosure slide: Geen (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties Sponsoring of onderzoeksgeld.
Disclosure slide: Disclosure belangen spreker Geen (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties Sponsoring of onderzoeksgeld Nee Geen Geen Honorarium of andere (financiële)
Jan Kluytmans, Greet Vos, Christina Vandenbroucke-Grauls, Alexander W. Friedrich,
Nederland groen in 2025: Hoe antibiotica resistentie optimaal te bestrijden. Jan Kluytmans, Greet Vos, Christina Vandenbroucke-Grauls, Alexander W. Friedrich, Andreas Voss en Marc Bonten Juni 2014 Al sinds
PUM-AMR Project. Senior Nederlandse specialisten bestrijden antibiotica resistentie in Low and Middle Income Countries. Edmée Bowles 12 februari 2019
PUM-AMR Project Senior Nederlandse specialisten bestrijden antibiotica resistentie in Low and Middle Income Countries Edmée Bowles 12 februari 2019 Nederland: gidsland mbt antibiotica resistentie Antimicrobial
Visie op de regionale aanpak van bijzonder resistente microorganismen
Visie op de regionale aanpak van bijzonder resistente microorganismen Rol voor de GGD als bruggenbouwer op weg naar een verbeterde samenwerking in de aanpak van antimicrobiële resistentie Utrecht, december
NIEUWSBRIEF ABR. Nr oktober. Inhoud. Aanpak antibioticaresistentie door Zorgnetwerk Holland West
Een uitgave van Zorgnetwerk Holland West Inhoud Nr 1 2018 oktober Aanpak antibioticaresistentie door Zorgnetwerk Holland West en nieuwsbrief Drie goede redenen voor regionale ABR-samenwerking Inventarisatie
Samen de infectiepreventieketen versterken. Debby Bijlhout Marijke Bilkert Stephanie Hulsbosch Merel Langelaar Hedy Salomons Robbin Westerhof
Samen de infectiepreventieketen versterken Debby Bijlhout Marijke Bilkert Stephanie Hulsbosch Merel Langelaar Hedy Salomons Robbin Westerhof samen infectiepreventieketen versterken 9 april 2014 Keten van
Inhoud. 1 Inleiding Aanleiding en belang Onderzoeksvragen Onderzoeksmethode en periode Toetsingskader 5.
Rapport naar aanleiding van het inspectiebezoek in het kader van het toezicht infectiepreventie aan het Maasstad ziekenhuis op 19 mei 2017 te Rotterdam Utrecht, juli 2017 Ziekenhuis 19 mei 2017 te Rotterdam
Disclosure slide. (potentiële) belangenverstrengeling. Geen
BRMO Disclosure slide (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder
Huisartsen & Dierenartsen Samen Werken aan Zoönosen & Antibioticareductie. Theo Verheij, huisarts David Speksnijder, dierenarts
Huisartsen & Dierenartsen Samen Werken aan Zoönosen & Antibioticareductie Theo Verheij, huisarts David Speksnijder, dierenarts Disclosure belangen sprekers (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst
Welkom. bij de. Multidisciplinaire Casusbespreking 10 februari 2016
Welkom bij de Multidisciplinaire Casusbespreking 10 februari 2016 1. SO: Suzanne Lans, Axioncontinu 2. DI: Ria Hoentjen, ZIP-net 3. CIP/vz: Yvette Bakker, Coloriet 4. Stagiaire: U, alle toehoorders Intermediair:
Rapport van het follow-up onderzoek naar de algemene infectieziektebestrijding bij GGD Hollands Midden
Rapport van het follow-up onderzoek naar de algemene infectieziektebestrijding bij GGD Hollands Midden Bezoekdatum: 1 juni 2016 Utrecht juli 2016 Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Aanleiding en belang 3 1.2 Onderzoeksvragen
Waarom aanpak antibioticaresistentie?
pagina 1 van 6 Klik hier indien u deze nieuwsbrief niet kunt lezen. REGIONALE ZORGNETWERKEN ANTIBIOTICARESISTENTIE NOORD-HOLLAND EN FLEVOLAND NIEUWSBRIEF 1 MAART 2017 Waarom aanpak antibioticaresistentie?
RIVM regioproject: Thuiszorg en antibioticaresistentie
RIVM regioproject: Thuiszorg en antibioticaresistentie AMPHI ARENA, 3 april 2018 Maarten van Mourik, deskundige infectiepreventie Disclosure belangen spreker Geen (potentiële) belangenverstrengeling Voor
BRMO - Verpleeg/verzorging/kleinschalig wonen - Openbare gezondheidszorg
BRMO 8 september 2014 BRMO - Verpleeg/verzorging/kleinschalig wonen - Openbare gezondheidszorg Ron de Groot Deskundige Infectiepreventie Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling
Rapport van het follow-up onderzoek naar de algemene infectieziektebestrijding bij GGD Rotterdam-Rijnmond
Rapport van het follow-up onderzoek naar de algemene infectieziektebestrijding bij GGD Rotterdam-Rijnmond Bezoekdatum: 7 juli 2016 Utrecht augustus 2016 Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Aanleiding en belang 3
DESKUNDIGEN INFECTIEPREVENTIE IN HET VERPLEEGHUIS
belangrijk DESKUNDIGEN INFECTIEPREVENTIE IN HET VERPLEEGHUIS Een inventarisatie van de belangrijkste werkzaamheden in Noord-Holland en Flevoland Waarom deze inventarisatie? Eén van de speerpunten van de
Astrid Beckers Specialist ouderengeneeskunde Vivium Naarderheem
Astrid Beckers Specialist ouderengeneeskunde Vivium Naarderheem (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium
STIP symposium kwetsbare ouderen
STIP symposium kwetsbare ouderen Workshop: BRMO, vervelende overlast of grote bedreiging? 10 Februari 2017 Suzanne Lans, specialist ouderengeneeskunde, Axioncontinu www.axioncontinu.nl Roel Lagendijk,
Rapport naar aanleiding van het inspectiebezoek in het kader van het toezicht infectiepreventie aan het MC Slotervaart op 8 juni 2017 te Amsterdam
Rapport naar aanleiding van het inspectiebezoek in het kader van het toezicht infectiepreventie aan het MC Slotervaart op 8 juni 2017 te Amsterdam Utrecht, augustus 2017 Inhoud 1 Inleiding 5 1.1 Aanleiding
Bestuurlijke afspraken antibioticaresistentie in de zorg
Bestuurlijke afspraken antibioticaresistentie in de zorg Inleiding Antibiotica zijn in de eerste plaats nodig voor het bestrijden van bacteriële infecties. Antibiotica zijn daarnaast onmisbaar voor het
Rapport naar aanleiding van het inspectiebezoek in het kader van het toezicht infectiepreventie aan het HMC Bronovo op 30 maart 2017 te Den Haag
Rapport naar aanleiding van het inspectiebezoek in het kader van het toezicht infectiepreventie aan het HMC Bronovo op 30 maart 2017 te Den Haag Utrecht, mei 2017 Inhoud 1 Inleiding 5 1.1 Aanleiding en
Wat ziet de inspecteur: infectiepreventie vanuit het oogpunt van de IGZ. Marijke Bilkert Senior inspecteur
Wat ziet de inspecteur: infectiepreventie vanuit het oogpunt van de IGZ Marijke Bilkert Senior inspecteur Wat ziet de inspecteur: infectiepreventie vanuit het oogpunt van de IGZ De inhoud van deze presentatie
Bijlage 1. Bron- en contactonderzoek bij clusters van MRSA-infectie
Staphylococcus aureus-infecties, inclusief MRSA A41 Bijlage 1. Bron- en contactonderzoek bij clusters van MRSA-infectie Achtergronden Het in Nederland gevoerde strikte screenings- en isolatiebeleid ( search-and-destroy
Infectiepreventie in de ouderenzorg. donderdag 6 oktober :30 17:00 uur. Locatie: Auditorium Radboudumc Nijmegen
Infectiepreventie in de ouderenzorg donderdag 6 oktober 2016 12:30 17:00 uur Locatie: Auditorium Radboudumc Nijmegen Toelichting Rezon/iPrevent en SNIV organiseren op donderdag 6 oktober 2016 een symposium
Geen conflicterende belangen, hoewel. Het optreden van BRMO had een (op dit moment) positief invloed op mijn werk!
Geen conflicterende belangen, hoewel Het optreden van BRMO had een (op dit moment) positief invloed op mijn werk! extra middelen & personeel of tenminste geen taakstellingen (management term voor bezuinigingen)
Bouwen aan BRMO beleid in verpleeg- en verzorgingshuizen en extramuraal
Bouwen aan BRMO beleid in verpleeg- en verzorgingshuizen en extramuraal Zorg dat de basis goed is Mari van der Most Deskundige infectiepreventie 29 januari 2015 Disclosure belangen spreker (potentiële)
De Infectie preventie RIsico Scan (IRIS), een tool waar we allemaal mee aan de slag moeten?
24 e dag van de ziekenhuishygiene, 15 december Gent De Infectie preventie RIsico Scan (IRIS), een tool waar we allemaal mee aan de slag moeten? dr. Ina (L.E.) Willemsen Consultant Infectiepreventie Amphia
Disclosure slide: Geen (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties Sponsoring of onderzoeksgeld.
Disclosure slide: Disclosure belangen spreker Geen (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties Sponsoring of onderzoeksgeld Nee Geen Geen Honorarium of andere (financiële)
Stand van zaken SNIV. Netwerken in ABR-surveillance. Linda Verhoef, Epidemioloog
Stand van zaken SNIV Netwerken in ABR-surveillance Linda Verhoef, Epidemioloog [email protected] Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties
What s hot and what s not? Paul Bijkerk Epidemiologie en Surveillance Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM
What s hot and what s not? Paul Bijkerk Epidemiologie en Surveillance Centrum Infectieziektebestrijding van het RIVM 1 RIVM - 1909 Opgericht in Utrecht - 1953 Verhuizing naar Bilthoven - 2016 +- 1500 medewerkers
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 32 620 Beleidsdoelstellingen op het gebied van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 32 793 Preventief gezondheidsbeleid Nr. 91 BRIEF VAN DE MINISTER
Het netwerk voor surveillance van antibioticaresistentie in Centraal-Azië en Oost-Europa (CAESAR)
Het netwerk voor surveillance van antibioticaresistentie in Centraal-Azië en Oost-Europa (CAESAR) Katherine Kooij WHO Collaborating Centre for Antimicrobial Resistance Surveillance and Epidemiology Centrum
Nieuwsbrief Evaluatie
Nieuwsbrief Evaluatie 8 e editie, 13 juli 2018 Een speciale uitgave van de nieuwsbrief, in deze editie worden de eerste uitkomsten van de enquête ter evaluatie van het Meldpunt Uitbraken Infectieziekten
Zorg na de diagnose. Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg
Zorg na de diagnose Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg Disclosure belangen sprekers Potentiële belangenverstrengeling Voor bijeenkomst
Transmurale Richtlijn MRSA
Transmurale Richtlijn MRSA Colofon De Transmurale Richtlijn MRSA is opgesteld door een projectgroep bestaande uit R. Ballering (beleidsmedewerker Transmuraal Netwerk Midden-Holland), D. Beaujean (beleidsmedewerker
Rapport van het follow-up onderzoek naar de algemene infectieziektebestrijding bij GGD Haaglanden
Rapport van het follow-up onderzoek naar de algemene infectieziektebestrijding bij GGD Haaglanden Bezoekdatum: 8 juni 2016 Utrecht juli 2016 Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Aanleiding en belang 3 1.2 Onderzoeksvragen
REGIONALE ZORGNETWERKEN ANTIBIOTICARESISTENTIE NOORD-HOLLAND & FLEVOLAND
pagina 1 van 5 Klik hier indien u deze nieuwsbrief niet kunt lezen. REGIONALE ZORGNETWERKEN ANTIBIOTICARESISTENTIE NOORD-HOLLAND & FLEVOLAND nieuwsbrief 2 juli 2017 Zet ook uw handtekening tegen antibioticaresistentie!
Heropsporing regio Arnhem: wat hebben we bereikt? Kirsten Wevers arts infectieziektenbestrijding i.o. GGD Gelderland-Midden
Heropsporing regio Arnhem: wat hebben we bereikt? Kirsten Wevers arts infectieziektenbestrijding i.o. GGD Gelderland-Midden Disclosure (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante
Rapport naar aanleiding van het inspectiebezoek in het kader van het toezicht infectiepreventie aan het Ikazia ziekenhuis op 28 mei 2015 te Rotterdam
Rapport naar aanleiding van het inspectiebezoek in het kader van het toezicht infectiepreventie aan het Ikazia ziekenhuis op 28 mei 2015 te Rotterdam Utrecht, juli 2015 Inhoud 1 Inleiding 5 1.1 Aanleiding
Informatieoverdracht tussen professionals in de zorg. Eric Geijteman Arts-onderzoeker, Erasmus MC
Informatieoverdracht tussen professionals in de zorg Eric Geijteman Arts-onderzoeker, Erasmus MC Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties
medisch centrum alkmaar
medisch centrum alkmaar Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële)