Cursus Pesach 3 e avond

Transcriptie

1 Cursus Pesach 3 e avond Stichting Judaïca Tom A. Fürstenberg

2 Inhoud 3 e avond Samenvatting 2 e avond 10 Geboden Matza: Bereidingswijze Laatste avondmaal Bloedsprookje 2 e helft seider Joods meezing CD&DVD Charoset proeven in de pauze, mèt koffie & thee! Liedjes van de nirtsa Pesach woorden in het Hebreeuws Pesach quiz

3 Samenvatting 2 e avond Volk 40 jaar door woestijn Chametz (contract, servies, Asjkenazim-Sefardiem: kidniot: rijst, bonen, zaden, ) Inhoud, structuur en symmetrie v/d seider Enkele liedjes Hallel, regels en feestdagmelodieën Verwijzingen in Torah: א נ י ה' א לה יכ ם א ש ר הוצ את י א ת כ ם מ א ר ץ מ צ ר י ם ל ה יות ל כ ם ל אלה ים א נ י ה' א לה יכ ם

4

5 Aseret Hadibrot - de 10 Uitspraken

6

7 Sanne Terlouw

8 Vier bekers wijn (of 5?...) Sjemot/Exodus (6:6-7): ו ה וצ את י א ת כ ם מ ת ח ת ס ב לת ל כ ן א מ ר ל ב נ י-י ש ר א ל, א נ י י הו ה, ו ו ג אל ת י א ת כ ם ב ז ר וע נ ט וי ה, מ צ ר י ם, ו ה צ ל ת י א ת כ ם מ ע ב ד ת ם; וב ש פ ט ים ג ד ל ים. ז ו ל ק ח ת י א ת כ ם ל י ל ע ם, ו ה י ית י ל כ ם ל א לה ים; ו יד ע ת ם, י הו ה א לה יכ ם, ה מ וצ יא א ת כ ם, מ ת ח ת ס ב ל ות מ צ ר י ם. כ י א נ י Daarom, zeg tot de kinderen van Israël: "Ik ben Hasjem, en Ik zal jullie leiden uit het zware bestaan in Egypte, Ik zal jullie redden van hun (afgoden)dienst, Ik zal je verlossen door een uitgestrekte arm en door grote gerichten. Ik zal jullie mij tot een volk nemen en Ik zal een G d voor jullie zijn... "

9 Laatste avondmaal

10 Laatste avondmaal

11 Matza: bereidingswijze Bloem en water Binnen 18 minuten bakken Sjmoere matze (sjmira = bewaken) Filmpje:

12 Bloedsprookje De eeuwenlange en onterechte beschuldiging dat de Joden Jezus zouden hebben vermoord en daarvoor moeten boeten Joden zouden christenkinderen ontvoeren en doden en hun bloed gebruiken voor de bereiding van matzes (of voor andere rituelen) Joden zouden hosties ontwijden/doorklieven Het beeld van de wrede, gewelddadige, bloeddorstige Jood Feitelijk projectie van de eigen rituelen, symbolieken, zwakheden, angsten, verlangens, etc.

13 Bloedsprookje: Simon van Trente 21 maart Joden terechtgesteld Heiligendag op 24 maart Grote bekendheid destijds door boekdrukkunst, een reeks bloedsprookjes volgde overal in Europa Meer info: simon.php

14 Bloedsprookje, bijv. de kathedraal van SintMichiel en Sint-Goedele in Brussel

15 Bloedsprookje, een kerkje middenin de voormalige Joodse wijk van Poznan/Posen met de naam Kerk van het Heilige Bloed van Jezus

16 Bloedsprookje: recente geschiedenis Tot aan WOII duikt het veelvuldig op + pogroms (en uiteraard tijdens WOII) Vooral in de 19 e eeuw nieuw leven ingeblazen door de RKK Joodse getto s, die tot begin 19 e eeuw nog overal in Europa bestaan, worden opgeheven, Joden integreren en worden gezien als bedreigend Hep-hep rellen (Hiep hiep hoera), van m.n. studenten HEP = Hierosolyma Est Perdita, Jerusalem is verloren ( Damascus affaire (1814, Nieuw bloedsprookje: Israel, zg. extreem gewelddadig, bloeddorstig en wreed

17 Boekentips over dit onderwerp De verdwenen Menora, van JanTerlouw en SanneTerlouw ( verschijnt april 2013) Het Rozeneiland, van Sanne Terlouw ( Het verhaal van de slager, van Helmut Walser Smith, ( In Gods Naam, van David I. Kertzer (

18 Bloedsprookje: recent beeldmateriaal

19 Bloedsprookje: recent beeldmateriaal

20 Bloedsprookje: recent beeldmateriaal

21 Bloedsprookje: recent beeldmateriaal

22 Bloedsprookje Brussel, 12 mei 2010: demonstranten spelen Israeli s die Palestijns bloed drinken, filmpje zie:

23 Bloedsprookje: recent beeldmateriaal Sheikh Salah Sultan: Joden vermoorden niet- Joden om hun bloed voor de bereiding van matzes te gebruiken, filmpje:

24 Andere klassieke anti- Joodse stereotypen in recente cartoons in Nederlandse dagbladen

25 Volkskrant cartoon: de rijke Jood achter de schermen die de politiek beïnvloedt

26 Cartoon De Pers: de Jood als parasiet, veelvraat (met bloeddorstige ogen en bek) Vergelijk cartoon in Der Stürmer:

27 Sjfoch Pogroms rond Pasen/Goede Vrijdag Voordeur open Sjfoch Chamatcha el hagoyim asher lo yeda oecha Stort uw gramschap uit over de volkeren die u niet kennen Tegenwoordig alternatieve teksten

28 Meezing CD & DVD

29

30 Chasal sidoer pesach Chasal sidoer pesach kehilchato Kechol-mishpato wechoekato Ka asher zachinoe lesader oto 2x Ken nizkeh la asoto Zach shochen me onah Komem kehal adat mi manah Be karov nahel nitei kanah 2x Pedoeiem letsion berinah De pesach seider wordt afgerond, omdat al z n wetten en regels zijn vervuld (Rabbi Yosef Tur-Elam)

31 Karev jom Karev jom, karev jom Asher hoe lo jom we lo laila Ram hodah hodah hodah Ki lecha jom af-lecha halaila Shomriem hafked hafked le ircha Kol-hajom we chol halaila Ta ier ta ier ta ier ta ier Ta ier ke or jom cheshchat laila Karev jom, karev jom Asher hoe lo jom we lo laila De dag komt eraan, die dag noch nacht is, plaats dag en nacht bewakers over je stad, verlicht het duister met het licht van de dag,

32 Echad mi jodea Echad mi jodea? Echad ani jodea. Echad Elohenoe Eloyhenoe (3x) She ba shamayim Oeva'aretz. Sh'nayim mi jodea? Sh'nayim ani jodea. Sh'nei loechot habrit Sh'losha mi jodea? Sh'losha ani jodea. Sh'losha avot Ar'bah mi jodea? Ar'bah ani jodea. Arbah imahot Chamisha mi jodea? Chamisha ani jodea. Chamisha choemshei Torah Shi-sha mi jodea? Shi-sha ani jodea. Shi-sha sid-rei Mishnah Shi-va mi jodea? Shi-va ani jodea. Shi-va y'mei shabta

33 Echad mi jodea Sh'monah mi jodea? Sh'monah ani jodea. Sh'monah y'mei milah. Ti'sha mi jodea? Ti'sha ani jodea. Tisha yar-chei leidah Asarah, mi jodea? Asarah ani jodea. Asarah dib'ra-yah. Achad asar mi jodea Achad asar ani jodea. Achad asar kochvayah. Sh'neim asar mi jodea? Sh'neim asar ani jodea. Sh'neim asar shiv-ta-yah Sh'losha asar mi jodea? Sh'losha asar ani jodea. Sh'losha asar mi-da-yah.

34 Pesach-termen in het Hebreeuws Pesach Matza Maror Zroa Betza Seder Karpas Hallel Sjoelchan orech Magied פסח מצה מרור זרוע ביצה סדר כרפס הלל שולחן עורך מגיד

35 פסח

36 סדר

37 מרור

38 שולחן עורך

39 זרוע

40 ביצה

41 כרפס

42 הלל

43 מגיד

44 מצה

45 חמץ

46 פסח

47 De pesach quiz!! In welke joodse maand valt pesach? Hoeveel dagen wordt pesach gevierd buiten Israel? In welk boek (Hebr.) staat het pesach-verhaal? Wie zingt Mah nisjtana? Hoe lang duurt het voordat deeg chametz wordt? Tegen het eind v/d seder zingen we Volgend jaar in.. Wat zijn de verschillen tussen Asjkenazim en Sefardiem betreffende het eten tijdens pesach? Welk boek wordt tijdens pesach in sjoel gelezen? Wat zijn de namen v/d 3 matzot? Hoe heet het stuk matze dat verstopt wordt? Wat is het symbool van het leunen en indopen?

48 De pesach quiz!! Wat betekenen de 4 glazen wijn? Voor wie is de 5 e beker wijn en een extra stoel? Voor welke produkten in de supermarkt worden weken voor pesach het meest geadverteerd in Israel? Waarom druppelen we wijn bij het noemen van de plagen? Wat symboliseert het ei op de seiderschotel? Bij welke 3 feesten was er pelgrimage naar Jerusalem? Wanneer zingt men Hallel? Van welk lied is de pesach-melodie voor het Hallel? Wat is 9 in Echad mi jodea? Wat is 11 in Echad mi jodea?

49 ~~~ EINDE ~~~