Machinaal houtbewerker CNC timmerindustrie

Transcriptie

1 profiel: Machinaal houtbewerker CNC timmerindustrie Algemene informatie datum: 2 februari 2005 versie: 1 Onder regie van kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven Stichting Hout & Meubel Ontwikkeld door: Stichting Hout & Meubel, afdeling Ontwikkelcentrum Brondocument(en) Beroepsprofielen in de timmerindustrie (Dijk 12, Beleidsonderzoek, 2001) Legitimering beroepscompetentieprofiel: - op format vereisten - op de inhoud Stichting Hout & Meubel d.d. 2 februari 2005 Bestuur Stichting Scholings- en Werkgelegenheidsfonds Timmerindustrie d.d. 23 mei 2005 Mogelijke functiebenamingen machinaal Houtbewerker CNC machinaal timmerman timmerman machinebediener 1

2 Inhoud 1. Beroepsbeschrijving Trends/innovaties Kerntaken van het beroep Kernopgaven van het beroep Competentiematrix s

3 1. Beroepsbeschrijving Beroepscontext/ werkzaamheden De machinaal houtbewerker CNC verricht zijn werkzaamheden bij uiteenlopende bedrijven (zowel groot als klein) in de timmerindustrie. Deze bedrijven kunnen alle voorkomende producten produceren (ramen, kozijnen, deuren, trappen, gevelelementen, dakkapellen, prefab, houtskeletbouw, etc.). Deze bedrijven zijn vaak toeleveranciers voor aannemers, bouwbedrijven of andere bedrijven in de timmerindustrie, maar een deel van de bedrijven levert ook aan particulieren. De machinaal houtbewerker CNC wordt hoofdzakelijk aangetroffen bij middelgrote en grote bedrijven. Binnen het bedrijf is de machinaal houtbewerker CNC werkzaam in de werkplaats of op een aparte afdeling (machinale) houtbewerking waar alle voorkomende productietechnieken kunnen worden toegepast, zoals afkorten, zagen, frezen, boren, schuren, schaven, etc. De machinaal houtbewerker CNC werkt met één CNC-machine, dit kan zowel een eenvoudige als een complexe CNC-machine zijn. De machinaal houtbewerker CNC verricht aan deze machine zelfstandig één specifieke deelbewerking aan het product (bijvoorbeeld afkorten, schaven, frezen). De machinaal houtbewerker CNC is daarom verantwoordelijk voor een deelproces binnen het gehele productieproces. Bij het werk dat de machinaal houtbewerker CNC uitvoert, werkt hij volgens productiegegevens en mondelinge/schriftelijke werkinstructies. De werkzaamheden van de machinaal houtbewerker CNC worden uitgevoerd volgens door het bedrijf vastgestelde richtlijnen en hebben een routinematig karakter. De werkzaamheden van de machinaal houtbewerker CNC beginnen bij de aanlevering van de werkopdracht, CNC-programma, productiegegevens, de grondstoffen en de halfproducten. De werkzaamheden eindigen wanneer de machinaal houtbewerker CNC zijn specifieke deelbewerking aan de grondstoffen en halfproducten heeft verricht en zijn werkzaamheden heeft gecontroleerd. Vervolgens worden de halfproducten eventueel inclusief de bijbehorende gegevens (bijvoorbeeld de werktekening) afgeleverd aan een collega voor de volgende bewerking. De machinaal houtbewerker CNC heeft in zijn werk vooral te maken met andere beroepen in de houtbewerking, zoals de (allround) machinaal houtbewerker (CNC), assistent machinaal houtbewerker en leidinggevenden in de productie (bijvoorbeeld meewerkend voorman, productieleider, werkplaats chef). Daarnaast kan de machinaal houtbewerker CNC te maken hebben met medewerkers in de montage en/of de werkvoorbereiding. 3

4 Rol en verantwoordelijkheden De machinaal houtbewerker CNC werkt zelfstandig aan één type CNC-machine. Dit kan zowel een eenvoudige als een complexe CNC-machine zijn. Vaak is dit afhankelijk van de opgedane werkervaring. Een deel van de machinaal houtbewerkers CNC beheerst daarnaast tevens conventionele machines, als extra beroepsactiviteit. Deze laatste groep is wat breder inzetbaar binnen de machinale houtbewerking. De werkzaamheden worden verricht binnen vastgelegde richtlijnen, procedures en regelgeving met betrekking tot arbo en milieu. Bij het uitvoeren van zijn werkzaamheden draagt de machinaal houtbewerker CNC beschermingsmiddelen voor gezicht en gehoor, alsmede beschermende kleding en schoenen. De machinaal houtbewerker CNC is verantwoordelijk voor zijn eigen werk. De eindverantwoordelijkheid ligt doorgaans bij de direct leidinggevende in de productie. Sommige machinaal houtbewerkers CNC ondersteunen aankomende vaklieden (assistent machinaal houtbewerkers CNC of leerlingen). Verrichten van eindcontrole van eigen werkzaamheden (maatvoering, bewerkingskwaliteit, beschadigingen). De machinaal houtbewerker CNC is verantwoordelijk voor het productieklaar maken en bedienen van één (type) CNC machine. Complexiteit De complexiteit van het werk is redelijk beperkt. o De machinaal houtbewerker CNC bedient en beheerst één (type) CNC-machine volledig. De machinaal houtbewerker CNC verricht alle taken en werkzaamheden met deze machine. De machinaal houtbewerker CNC moet alle technische ins and outs van zijn machine kennen. o De machinaal houtbewerker CNC verricht één specifieke bewerking en verricht daarom een deelproces binnen het gehele productieproces. De werkzaamheden worden uitgevoerd volgens vastgelegde procedures en richtlijnen en hebben een routinematig en gestandaardiseerd karakter. Binnen het beroepsprofiel treedt enige gradatie in complexiteit op De complexiteit van het werk wordt vooral bepaald door de volgende aspecten: o type CNC machine: bepaalde machines worden als complexer beschouwd dan andere machines. Als complexe CNC-machines worden over het algemeen gezien: schaaf-, frees- en de inkroosmachine; o mate van standaardisatie van het productieproces. Bij sterk gestandaardiseerde productieprocessen verricht de machinaal houtbewerker CNC vaak dezelfde deelbewerkingen. Bij bedrijven die meer maatwerk leveren moet de machinaal houtbewerker CNC nog wel eens verschillende type bewerkingen met zijn machine verrichten. Bij meerdere en verschillende bewerkingen moet de profielhouder ook 4

5 meerdere gegevens in het bestaande CNC-programma wijzigen (bijvoorbeeld de maatvoering). Het afbreukrisico is over het algemeen beperkt. De afbreukrisico s worden vooral bepaald door de volgende aspecten: o oproepen en installeren van bestaande CNC-programma s ; o instellen en wijzigen van gegevens in bestaand CNCprorgramma (met name maatvoering); o lezen van tekeningen en/of werkinstructies; o instellen van de CNC-machine; o keuze van gereedschap. Fouten in de werkzaamheden hebben gevolgen voor het gehele productieproces. De eventuele fouten komen vaak later in productieproces naar voren (bijvoorbeeld bij het opsluiten of monteren van het product). Typerende beroepshouding Zorgvuldigheid en nauwkeurigheid zijn belangrijke eigenschappen, omdat de machinaal houtbewerker CNC zorgvuldig en nauwkeurig moet omgaan met machines, gereedschappen en materialen. Bijvoorbeeld bij het afkorten en zagen moet de machinaal houtbewerker CNC alert zijn op onregelmatigheden en fouten in het materiaal. Zelfstandigheid is van belang, omdat de machinaal houtbewerker CNC zelfstandig moet kunnen opereren. Tegelijkertijd is de machinaal houtbewerker CNC verantwoording schuldig aan bijvoorbeeld de meewerkend leidinggevende of bedrijfsleider. Signalerend en oplossend vermogen is van belang voor het tijdig opmerken van onregelmatigheden en fouten aan het product of de machine. Door alert te zijn, kan hij problemen voorkomen en indien mogelijk verhelpen. Kwaliteitsbewustzijn is van belang bij de uitvoering van de werkzaamheden. De kwaliteit van de deelbewerking waarvoor de machinaal houtbewerker CNC verantwoordelijk is, bepaalt mede de kwaliteit van het uiteindelijke product. Hij wordt ook geacht de richtlijnen met betrekking tot kwaliteitszorg na te leven en zijn eigen werkzaamheden te administreren. Organisatiebewustzijn is van belang, omdat de machinaal houtbewerker CNC zijn eigen deelproces / deelbewerking in het volledige productieproces moet kunnen plaatsen. Stilstand van zijn machine kan stilstand van de gehele productie tot gevolg hebben. Sociale vaardigheden en samenwerken zijn van belang voor de collegialiteit en de sfeer op de werkvloer. De machinaal houtbewerker CNC moet kunnen werken in teamverband. Communicatieve vaardigheden zijn van belang met het oog op (informeel) werkoverleg en het begrijpen van instructies. Het gaat hierbij vooral om de verbale uitdrukkingsvaardigheid. 5

6 Stressbestendigheid is van belang, omdat de machinaal houtbewerker CNC onder tijdsdruk moet kunnen werken en kalm moet reageren op onverwachte ontwikkelingen en problemen. Het optimaal verlopen van het productieproces is van groot belang en de machinaal houtbewerker CNC heeft daarin zijn inbreng en verantwoordelijkheden. Als zich problemen voordoen, moet de machinaal houtbewerker CNC rustig blijven. Veilig werken is van belang om zijn gezondheid en die van zijn collega s niet in gevaar te brengen. 6

7 2. Trends/innovaties Marktontwikkelingen Toenemende complexiteit producten en productieproces. Producten worden steeds complexer door afwijkende vormen en afmetingen alsmede nieuwe technieken en materialen. Dit vraagt meer kennis en vaardigheden van de medewerker. Wetgeving/ overheidsregulering Toenemende wet- en regelgeving. Hierbij gaat het om de wet- en regelgeving met betrekking tot het vervaardigen van het product (bijvoorbeeld Bouwbesluit, inbraakwerend geveltimmerwerk) en het productieproces (arbo en milieu). Bij de uitvoering van de werkzaamheden moet de hiermee in bepaalde mate rekening houden (met name ten aanzien van de veiligheid van machines en gereedschappen). Door de toenemende wet- en regelgeving moeten ook steeds meer bewerkingen aan het product worden verricht (bijvoorbeeld met betrekking tot inbraakwerend geveltimmerwerk). Heftruckcertificaat noodzakelijk Sommige machinaal houtbewerkers besturen een heftruck voor de aan- en afvoer van hout en materialen. Hiervoor is een bevoegdheid (certificaat of diploma) voor het besturen van een heftruck verplicht. Technologische ontwikkelingen Toenemende automatisering van het productieproces. Binnen het productieproces is sprake van een toename van CNCgestuurde machines. Dit geldt met name voor bedrijven die reeds deels met CNC-gestuurde machines werken. Deze bedrijven gaan steeds meer met CNC-gestuurde machines werken. Door de komst van CNC-gestuurde machines zijn meerdere bewerkingen in één keer mogelijk. Bovendien neemt de nauwkeurigheid toe. Door de komst van CNC-gestuurde machines verdwijnen steeds meer werkzaamheden en handelingen. Deze worden nu door de machines overgenomen. Wel wordt van de machinaal houtbewerker CNC steeds meer basiskennis op het gebied van automatisering en CNC-technologie verwacht. Combineren van machines. Bij sommige bedrijven worden machines aan elkaar verbonden: er worden machinestraten van gemaakt. Bedrijven koppelen deze machines uit efficiëntieoverwegingen. Machinaal houtbewerkers CNC krijgen hierdoor in toenemende mate met een geïntegreerd productieproces te maken. Hierdoor moet de machinaal houtbewerker CNC meerdere bewerkingen gaan uitvoeren: met andere woorden allrounder worden. 7

8 Bedrijfsorganisatorische ontwikkelingen Internationale ontwikkelingen Verandering in werkwijze. Hier doet zich een tegengestelde ontwikkeling voor bij enerzijds grote bedrijven en anderzijds de kleinere bedrijven. Bij de grotere bedrijven is sprake van specialisatie. De machinaal houtbewerker CNCs worden intern zoveel mogelijk voor één type machine / bewerking opgeleid. Dit heeft met name te maken met capaciteit en de grote series van producten. Op deze wijze kan het productieproces het meest efficiënt draaien. Bij de kleinere bedrijven is meer een trend naar allround inzetbaarheid van de machinaal houtbewerker CNC. De kleinere bedrijven zien dit als noodzakelijk om het werk afwisselender (en daarmee aantrekkelijker) te maken en dat de mogelijkheid bestaat dat het werk kan worden opgevangen wanneer een medewerker afwezig is. Niet van toepassing. Loopbaanmogelijkheden De machinaal houtbewerker CNC kan doorstromen naar allround machinaal houtbewerker CNC. In sommige gevallen kan de machinaal houtbewerker CNC op termijn ook doorstromen naar meewerkend leidinggevende of eventueel functies in de werkvoorbereiding. 8

9 3. Kerntaken van het beroep 1. Stelt houtbewerkingmachines in. 2. Produceert onderdelen of halfproducten met houtbewerkingmachines. Kerntaak 1 Proces Stelt houtbewerkingmachines in Input: De machinaal houtbewerker CNC ontvangt van de leidinggevende de mondelinge instructies, de productiegegevens en de overige schriftelijke instructies. Verwerking: Bepaalt werkvolgorde en werkwijze; Roept een bestaand CNC-programma op en installeert het programma; Monteert en controleert de snijgereedschappen die in de machine moeten worden bevestigd; Stelt het snijgereedschap af; Controleert de machine voordat de machine wordt opgestart; Stelt de beveiligingen in; Verricht (kleinschalig) preventief onderhoud, zoals het smeren en schoonmaken van de machine. Output: Een juist ingestelde CNC-machine waarmee onderdelen of halffabrikaten bewerkt kunnen worden. Rol/verantwoordelijkheden Complexiteit De machinaal houtbewerker CNC is verantwoordelijk voor zijn eigen werk. Hij werkt zelfstandig, maar zijn werk vindt altijd plaats binnen door het bedrijf vastgestelde voorschriften, richtlijnen en procedures. Deze voorschriften, richtlijnen en procedures hebben betrekking op kwaliteit, arbo en milieu. De eindverantwoordelijkheid ligt bij de direct leidinggevende in de productie. De complexiteit van het werk is beperkt. Binnen het beroepsprofiel is wel sprake van enige gradatie in complexiteit. De mate van complexiteit wordt vooral bepaald door: type CNC machine: bepaalde machines worden als complexer beschouwd dan andere machines. Als complexe machines worden over het algemeen gezien: schaaf-, frees- en de inkrooscncmachine. mate van standaardisatie van het productieproces. Bij sterk gestandaardiseerde productieprocessen verricht de Machinaal Houtbewerker CNC vaak dezelfde deelbewerkingen. Bij bedrijven die meer maatwerk leveren moet de machinaal 9

10 houtbewerker CNC nog wel eens verschillende type bewerkingen met zijn machine verrichten. Bij meerdere en verschillende bewerkingen moet de profielhouder ook meerdere gegevens in het bestaande CNC-programma wijzigen (bijvoorbeeld de maatvoering). Betrokkenen (Hulp-)middelen Kwaliteit van proces en resultaat De machinaal houtbewerker CNC heeft te maken met zijn direct leidinggevende, andere medewerkers op de machinale afdeling en eventueel de medewerkers in de montage. Voor de werkzaamheden kan de machinaal houtbewerker CNC gebruik maken van instructies, productiegegevens, CNCprogramma s en diverse gereedschappen. Daarnaast kan hij gebruik maken van voorschriften op het gebied van (kleinschalig) preventief onderhoud en voorschriften op het gebied van kwaliteit, arbo en milieu. Ook maakt hij gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen en benodigde transportmiddelen. De machinaal houtbewerker CNC moet bij de uitvoering van zijn werkzaamheden rekening houden met de wetgeving, voorschriften en richtlijnen op het gebied van kwaliteit, arbo en milieu. Bij het instellen van de machine houdt hij rekening met de materiaaleigenschappen van de te bewerken grondstoffen en halfproducten. Keuzes en dilemma s Tijd versus kwaliteit De machinaal houtbewerker CNC moet de houtbewerkingsmachines nauwkeurig instellen binnen een zo kort mogelijke tijd. Van hem wordt verwacht dat hij bijvoorbeeld het snijgereedschap van de machines op de juiste wijze (de)monteert en met precisie de waarden instelt. Dit kost tijd terwijl het tegelijkertijd van groot belang is dat hij dit zo efficiënt mogelijk doet opdat de omsteltijd zo kort mogelijk wordt gehouden. Goedkeuren versus afkeuren De machinaal houtbewerker CNC moet een afweging maken wanneer hij een grote serie grondstoffen of halfproducten moet verwerken of hij het snijgereedschap verwisselt of hij het huidige snijgereedschap gebruikt. 10

11 Kerntaak 2 Proces Bewerkt onderdelen of halfproducten met houtbewerkingmachines Input: De machinaal houtbewerker CNC beschikt over een volledig en juist geprogrammeerde en ingestelde CNC-machine. Tevens beschikt hij over productiegegevens en gereedschappen. Verwerking: Verzamelt de te bewerken grondstoffen of halfproducten; Controleert de te bewerken grondstoffen of halfproducten op kwaliteit; Verwerkt met een CNC-machine de grondstoffen of halfproducten; Verricht tussentijdse- en eindcontroles van de eigen werkzaamheden; Stuurt de machines bij wanneer zicht tijdens het productieproces onregelmatigheden voordoen; Onderneemt indien nodig actie bij problemen; Stapelt en merkt de verwerkte grondstoffen en halfproducten voor de volgende productiefase. Output: Halfproducten die volgens de voorschriften en richtlijnen zijn bewerkt op een CNC-machines. Rol/verantwoordelijkheden Complexiteit De machinaal houtbewerker CNC is verantwoordelijk voor zijn eigen werk. Hij werkt zelfstandig, maar zijn werk vindt altijd plaats binnen door het bedrijf vastgestelde voorschriften, richtlijnen en procedures. Deze voorschriften, richtlijnen en procedures hebben betrekking op kwaliteit, arbo en milieu. De eindverantwoordelijkheid ligt bij de direct leidinggevende in de productie. De complexiteit van het werk is beperkt. Binnen het beroepsprofiel is wel sprake van enige gradatie in complexiteit. De mate van complexiteit wordt vooral bepaald door: type CNC machine: bepaalde machines worden als complexer beschouwd dan andere machines. Als complexe machines worden over het algemeen gezien: schaaf-, frees- en de inkrooscncmachine. mate van standaardisatie van het productieproces. Bij sterk gestandaardiseerde productieprocessen verricht de Machinaal Houtbewerker CNC vaak dezelfde deelbewerkingen. Bij bedrijven die meer maatwerk leveren moet de Machinaal Houtbewerker CNC nog wel eens verschillende type bewerkingen met zijn machine verrichten. Bij meerdere en verschillende bewerkingen moet de profielhouder ook meerdere gegevens in het bestaande CNC-programma wijzigen (bijvoorbeeld de maatvoering). 11

12 Betrokkenen (Hulp-)middelen Kwaliteit van proces en resultaat De machinaal houtbewerker CNC heeft te maken met zijn direct leidinggevende, andere medewerkers op de machinale afdeling en eventueel medewerkers in de montage. Voor de werkzaamheden kan de machinaal houtbewerker CNC gebruik maken van diverse gereedschappen. Daarnaast kan hij gebruik maken van voorschriften op het gebied van kwaliteit, arbo en milieu. Ook maakt hij gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen en benodigde transportmiddelen. De machinaal houtbewerker CNC moet bij de uitvoering van zijn werkzaamheden rekening houden met de wetgeving, voorschriften en richtlijnen op het gebied van kwaliteit, arbo en milieu. Keuzes en dilemma s Zelf beslissen versus overleggen: De machinaal houtbewerker CNC moet een afweging maken tussen het zelf oplossen van een probleem (bijvoorbeeld een storing) en het inschakelen van zijn direct leidinggevende om het probleem te laten oplossen. Tijd versus kwaliteit: De machinaal houtbewerker CNC moet een afweging maken op welke snelheid hij de grondstoffen en halfproducten doorvoert. De snelheid van doorvoeren heeft consequenties voor de bewerkingskwaliteit. Sneller doorvoeren levert in kortere tijd meer bewerkte grondstoffen en halfproducten op, maar levert vaak een mindere bewerkingskwaliteit. Goedkeuren versus afkeuren De machinaal houtbewerker CNC moet gedurende het gehele productieproces afwegen en beoordelen of de grondstoffen en de halfproducten voldoen aan de kwaliteitsnormen en eisen van het bedrijf. Van belang is dat hij bijvoorbeeld weet waar het product voor gebruikt wordt (bijvoorbeeld of het hout blank blijft of overgeschilderd wordt, of het gebruikt wordt voor zichtwerk of niet) en dat hij kan beoordelen of een eventuele afwijking in kleur of maatvoering acceptabel is of niet. 12

13 4. Kernopgaven van het beroep Kernopgave 1 Tijd versus veiligheid De machinaal houtbewerker CNC staat voor de opgave om ook onder tijdsdruk zijn werk uit te voeren met inachtneming van de voorschriften met betrekking tot arbo en milieu. Snelheid van werken staat hier tegenover veiligheid en gezondheid van zichzelf en anderen. De machinaal houtbewerker CNC moet alert zijn op onveilige situaties en zichzelf en anderen niet in gevaar brengen. Kernopgave 2 Tijd versus kwaliteit De machinaal houtbewerker CNC staat voor de opgave om ook onder tijdsdruk nauwkeurig en efficiënt te blijven werken. De machinaal houtbewerker CNC kan in de verleiding komen onzorgvuldiger te gaan werken, wanneer hij ziet aankomen dat de planning niet gehaald wordt. De machinaal houtbewerker CNC moet kwaliteit boven kwantiteit laten gaan en problemen met betrekking tot de planning met zijn leidinggevende bespreken. Kernopgave 3 Goedkeuren versus afkeuren De machinaal houtbewerker CNC staat voor de opgave om gedurende het gehele productieproces alert te zijn op de kwaliteit van de grondstoffen en halfproducten (het hout kan bijvoorbeeld niet geschikt zijn voor productie door te veel vervorming) en op de kwaliteit van de bewerkingen (bijvoorbeeld machineslag). Hij moet kunnen beoordelen of een eventuele afwijking acceptabel is of niet. Als dit niet het geval is, moet hij passende maatregelen nemen. Van hem wordt verwacht dat hij een keuze maakt tussen afkeuren of niet en dat hij voorstellen doet voor alternatieve oplossingen. 13

14 Kernopgave 4 Zelf beslissen versus overleggen De machinaal houtbewerker CNC staat voor de opgave om de juiste afweging te maken een probleem zelf op te lossen of hierover te overleggen met zijn leidinggevende. Problemen kunnen bijvoorbeeld betrekking hebben op storingen aan productiemiddelen, afwijkingen aan onderdelen en producten. Eenvoudige problemen kan de machinaal houtbewerker CNC zelf verhelpen. Bij meer ingewikkelde problemen waarschuwt hij zijn leidinggevende. 14

15 5. Competentiematrix s Kerntaak Kernopgave Voorbereiden eigen werkzaamheden x x x x x x 2 Grondstoffen en halfproducten verzamelen en transporteren x x x x x 3 Machines instellen x x x 4 Bewerkingen uitvoeren met machines x x x x x 5 Productiemiddelen beheren x x x x x 6 Zorgdragen voor kwaliteit x x x x x x 7 Omgaan met problemen x x x x x x 8 Samenwerken x x x 9 Veilig en milieubewust werken x x x x x x 10 Rapporteren over werkzaamheden x x x x 11 Communiceren tijdens werkzaamheden x x x 12 Overleg voeren x x x 13 s blijven ontwikkelen x x x x Kerntaken 1. Stelt houtbewerkingmachines in. 2. Produceert onderdelen of halfproducten met houtbewerkingmachines. Kernopgaven 1. Tijd versus veiligheid 2. Tijd versus kwaliteit 3. Goedkeuren versus afkeuren 4. Zelf beslissen versus overleggen 15

16 6. s Dimensies die aan beroepscompetenties toegekend dienen te worden: Dimensie Toekennen aan competenties: VM Vakmethodische dimensie die gericht zijn om met behulp van technieken en hulpmiddelen kerntaken en kernopgaven uit te voeren. BOS Bestuurlijk organisatorische en strategische dimensie die gericht zijn op het beroepsmatig functioneren in de context van arbeidsorganisaties. SC Sociaal-communicatieve dimensie die gericht zijn op het leggen en onderhouden van contacten, samenwerken, functioneren in een team etc. ON Ontwikkelingsdimensie die bijdragen aan de ontwikkeling van een individu, team, beroep, organisatie of bedrijf. 16

17 1. Voorbereiden eigen werkzaamheden 1. (VM/BOS) Succescriteria Proces Resultaat wijze zijn werkopdracht voor te bereiden, zodat deze efficiënt wordt uitgevoerd. 1. Verzamelt op basis van de ontvangen werkopdracht alle relevante informatie en interpreteert deze. 2. Controleert de compleetheid, juistheid en actualiteit van de aangeleverde productiegegevens en lost eventuele problemen op. 3. Neemt voor aanvang van zijn werkzaamheden kennis van de vastgestelde planning. 4. Maakt zonodig een schets van (een deel van) de opdracht. 5. Stelt vast welke werkzaamheden moeten worden uitgevoerd. 6. Bepaalt de optimale volgorde voor de uitvoering van de werkzaamheden. 7. Stemt de aanpak van werken zonodig af met de leidinggevende en/of andere betrokkenen. 8. Verzamelt de juiste materialen, gereedschappen en materieel en maakt ze klaar voor gebruik. 9. Bepaalt indien nodig welke snijgereedschappen nodig zijn. 10. Controleert indien van toepassing de benodigde snijgereedschappen en lost eventuele problemen op. 11. Bepaalt in welke gevallen producten afgeschreven moeten worden en wat er afgeschreven moet worden. 12. Schrijft nauwkeurig met de juiste hulpmiddelen alle benodigde producten af. 13. Controleert of de afgeschreven producten voldoen aan de juiste vorm en maatvoering en lost eventuele problemen op. 14. Kiest de benodigde mallen. 15. Controleert of de mallen voldoen aan de exacte vorm, maatvoering en toepasbaarheid en lost eventuele problemen op. 16. Past mallen aan of maakt nieuwe mallen als dat nodig blijkt (bijv. slijtage) met behulp van de juiste productiemiddelen. Een goed voorbereide werkopdracht. 17

18 2. Grondstoffen en halfproducten verzamelen en transporteren 2. (BOS/SC) Succescriteria Proces Resultaat wijze de benodigde grondstoffen en halfproducten te verzamelen, zodat de daaropvolgende werkzaamheden efficiënt uitgevoerd worden. 1. Verzamelt de juiste grondstoffen, halfproducten en aantallen op basis van de productiegegevens. 2. Controleert de juistheid van de afmetingen van grondstoffen en halfproducten en lost eventuele problemen op. 3. Selecteert grondstoffen en halfproducten op kwaliteitsafwijkingen. 4. Controleert de compleetheid van grondstoffen en halfproducten en lost eventuele problemen op. 5. Overlegt met zijn leidinggevende wanneer onderdelen aangevoerd of afgevoerd moeten worden. 6. Gebruikt uitsluitend de transportmiddelen waar hij een bevoegdheid voor heeft. 7. Plaatst volgens richtlijnen grondstoffen en halfproducten in/op transportmiddelen (bijvoorbeeld omvallen en beschadigingen voorkomen). 8. Plaatst maximaal verantwoord aantal grondstoffen en halfproducten in/op transportmiddelen. 9. Rangschikt grondstoffen en halfproducten voor een logische verwerkingsvolgorde. Het juiste aantal, soort en kwaliteit grondstoffen en halfproducten is verzameld. De grondstoffen en halfproducten zijn naar de juiste locatie getransporteerd. 18

19 3. Machines instellen 3. (VM) Succescriteria Proces Resultaat wijze machines in te stellen, zodat er m.b.v. de machine de juiste bewerkingen aan routinematige te vervaardigen producten uitgevoerd kunnen worden. 1. Zoekt aan de hand van productiegegevens de juiste snijgereedschappen of delen van snijgereedschappen op. 2. Verwisselt volgens richtlijnen snijgereedschappen. 3. Stelt de snijgereedschappen en machines in voor de gewenste bewerkingen volgens bedieningsinstructies. 4. Monteert de benodigde hulpstukken en beveiligingen aan of op de machines. 5. Stelt de juiste aanvoersnelheden en toerentallen volgens de bedieningsinstructies in. 6. Controleert of alle instellingen voldoen aan de voorgeschreven veiligheidseisen en lost eventuele problemen op. 7. Controleert of de ingestelde machines voldoen door het maken van een proefstuk en lost eventuele problemen op. 8. Gebruikt de juiste en veilig functionerende gereedschappen. 9. Houdt tijdens werkzaamheden rekening met materiaal eigenschappen. 10. Slaat snijgereedschappen volgens richtlijnen op. 11. Roept indien van toepassing de programma s in de machine op. 12. Wijzigt indien van toepassing parameters in bestaande programma s. 13. Wijzigt indien van toepassing gereedschapregisters in bestaande programma s. 14. Slaat indien van toepassing programma s op geschikt opslagmedium op. 15. Controleert indien van toepassing programma s dmv simulatie en lost eventuele problemen op. 16. Controleert programma s door het maken van proefstukken en lost eventuele problemen op. Goed ingestelde machines om productie mee te draaien zodat het productieproces efficiënt verloopt. 19

20 4. Bewerkingen uitvoeren met machines 4. (VM) Succescriteria Proces Resultaat wijze routinematige bewerkingen op grondstoffen en halfproducten uit te voeren met machines. 1. Start de machines en bijbehorende randapparatuur volgens de bedieningsinstructies op. 2. Controleert of alle ingeschakelde functies actief zijn en lost eventuele problemen op. 3. Controleert of alle beveiligingen werken en lost eventuele problemen op. 4. Bedient de machine en de randapparatuur volgens de bedieningsinstructies. 5. Controleert de grondstoffen en halfproducten met de juiste hulpmiddelen (aantal, maatvoering, kwaliteit) en lost eventuele problemen op. 6. Houdt rekening met materiaaleigenschappen in relatie tot de bewerkingen (draadverloop, hardheid etc. van het materiaal. 7. Voert grondstoffen en halfproducten in en uit de machines eventueel gebruikmakend van een mal. 8. Controleert de bewerkte halfproducten met de juiste hulpmiddelen (aantal, maatvoering, kwaliteit) en lost eventuele problemen op. 9. Stapelt de bewerkte halfproducten op en merkt indien nodig de halfproducten. 10. Rapporteert aan leidinggevende als de mallen niet voldoen. 11. Slaat mallen volgens richtlijnen op. 12. Schakelt de machines en randapparatuur uit na beëindiging van werkzaamheden. De grondstoffen en halfproducten zijn op de juiste wijze bewerkt, voldoen aan de gestelde eisen en kunnen naar de volgende procesgang. 5. Productiemiddelen beheren 5. (BOS/ON) Succescriteria Proces Resultaat wijze de productiemiddelen, die hij gebruikt voor zijn eigen werkzaamheden, te beheren. 1. Past de aangeleverde onderhoudsgegevens toe. 2. Pleegt volgens richtlijnen onderhoud. 3. Registreert de onderhoudsbeurten. 4. Helpt indien nodig met het opstellen van een onderhoudsschema. 5. Controleert volgens richtlijnen de juiste werking van de productiemiddelen en lost eventuele problemen op. Goed functionerende productiemiddelen die optimaal beschikbaar zijn voor uitvoering van opdrachten. Er is voldaan aan de voorwaarden om de kans op storingen zo klein mogelijk te houden. Er is voldaan aan de voorwaarden voor een lange levensduur van de productiemiddelen. 20

21 6. Zorgdragen voor kwaliteit 6. (BOS/ON) wijze zijn werk in de vereiste kwaliteit af te leveren, zodat zowel aan de belangen van de klant als die van het eigen bedrijf tegemoet gekomen wordt. Succescriteria 1. Werkt volgens het kwaliteitssysteem van de werkgever. Proces 2. Werkt volgens de kwaliteitsvoorschriften van de werkgever/fabrikant/leverancier. 3. Komt gemaakte afspraken na. 4. Presenteert zichzelf en het bedrijf aan de klant als bewust optredend beroepsbeoefenaar. 5. Doet voorstellen voor verbetering van de kwaliteit van het werk. 6. Werkt (gedurende een lange periode) nauwkeurig, geconcentreerd en met oog voor detail. 7. Signaleert fouten, verstoringen en afwijkingen in het eigen werk- of productieproces en dat van anderen en onderneemt actie binnen het eigen werk- of productieproces en dat van anderen. 8. Controleert na afloop het resultaat van het eigen werk en lost eventuele problemen op.. 9. Is kritisch over eigen prestaties. 10. Toont initiatief om verbeterpunten aan te dragen. 11. Registreert werkzaamheden in verband met kwaliteitsborging. Resultaat Een goede kwaliteit van het afgeleverde werk. Kwalitatief goed verlopende werk- en productieprocessen. 21

22 7. Omgaan met problemen 7. (BOS/SC) wijze met problemen met betrekking tot zijn eigen werkzaamheden (zoals storingen aan productiemiddelen, afwijkingen aan producten, planningsproblemen, etc) om te gaan, zodat deze verholpen en indien mogelijk in de toekomst voorkomen worden. Succescriteria 1. Signaleert het probleem. Proces 2. Analyseert het probleem (of brengt het probleem in kaart). 3. Raadpleegt zonodig collega s, leidinggevende(n) en/of deskundige(n). 4. Meldt problemen bij leidinggevende. 5. Maakt de juiste overweging om het probleem zelf te verhelpen of het te melden bij leidinggevende en/of andere belanghebbenden. 6. Blijft kalm in moeilijke situaties. 7. Lost in overleg met zijn leidinggevende planningsproblemen op. 8. Verhelpt indien mogelijk het probleem. 9. Biedt hulp bij het verhelpen van het probleem. 10. Test of het probleem niet meer optreedt 11. Neemt maatregelen ter voorkoming van het probleem. 12. Speelt in op onverwachte en/of urgente zaken Resultaat Het probleem is verminderd, beheersbaar gemaakt of opgelost. Indien mogelijk zijn maatregelen ter preventie van verdere problemen opgenomen. 8. Samenwerken 8. (BOS/SC) wijze samen te werken, zodat het werk zo goed mogelijk wordt uitgevoerd. Succescriteria 1. Past zich aan de bedrijfscultuur aan. Proces 2. Maakt werkafspraken met collega s. 3. Komt gemaakte werkafspraken na. 4. Wijzigt werkwijze indien nodig naar aanleiding van gekregen feedback. 5. Communiceert met zijn collega s. 6. Vraagt collega s om hulp als hij er zelf niet uitkomt. 7. Heeft inzicht in de werkzaamheden van collega s. 8. Gaat flexibel om met wisselende taken. 9. Draagt bij aan een positieve werksfeer en toont interesse in het werk van anderen. 10. Levert op positieve wijze kritiek en staat zelf open voor kritiek. 11. Gaat respectvol om met mensen van andere disciplines, houdt rekening met de werkzaamheden van derden en overlegt bij eventuele problemen. Resultaat De machinaal houtbewerker CNC timmerindustrie functioneert effectief en efficiënt binnen een team. De machinaal houtbewerker CNC timmerindustrie levert in een prettige werksfeer met anderen een gezamenlijke prestatie om doelen te realiseren. 22

23 9. Veilig en milieubewust werken 9. (BOS/SC) Succescriteria Proces Resultaat wijze volgens voorschriften voor arbo en milieu te werken, zodat het werk verantwoord wordt uitgevoerd. 1. Handelt conform de richtlijnen/relevante voorschriften en bedrijfsvoorschriften op het gebied van arbo en milieu. 2. Reageert alert en actief op (het ontstaan van) onveilige situaties. 3. Neemt preventieve maatregelen om problemen te voorkomen. 4. Meldt optredende lichamelijke klachten aan leidinggevende 5. Wijst collega s op risico s van onveilige situaties. 6. Gaat milieubewust om met het materiaal. 7. Meldt de situaties, waarin de richtlijnen op het gebied van arbo en milieu, niet worden nageleefd. 8. Brengt voorzieningen aan ter voorkoming van onveilige situaties op de werkplek. 9. Zorgt voor een ordelijke en veilige opslag van materiaal bij de werkplek. Het werk wordt conform de voorschriften voor arbo en milieu uitgevoerd. 10. Rapporteren over werkzaamheden 10. (SC) Succescriteria Proces Resultaat wijze mondeling over zijn eigen werkzaamheden te rapporteren, zodat alle belanghebbenden doelmatig worden geïnformeerd. 1. Geeft duidelijke en complete informatie. 2. Gebruikt de gebruikelijke (éénduidige) vaktermen. 3. Rapporteert over de voortgang van de werkzaamheden. Alle belanghebbenden zijn adequaat geïnformeerd over de werkopdracht of de werkzaamheden. 23

24 11. Communiceren tijdens werkzaamheden 11. (SC) wijze met alle betrokkenen in het werkproces te communiceren, zodat dit ten goede komt aan het verloop van de werkzaamheden. Succescriteria 1. Hanteert correcte omgangsvormen. Proces 2. Stemt de communicatie af op de ander en op de situatie. 3. Luistert aandachtig en toont geduld. 4. Spreekt helder en duidelijk Nederlands en/of vreemde taal. 5. Stelt gerichte vragen om relevante informatie te achterhalen. 6. Vraagt zonodig door om de noodzakelijke informatie helder te krijgen. 7. Brengt een boodschap kort en duidelijk over. 8. Vraagt of de ander de boodschap begrepen heeft. 9. Geeft na een ontvangen opdracht aan wat hij gaat doen. 10. Vraagt feedback aan collega s. 11. Deelt relevante informatie tijdig mee. 12. Legt een probleem op duidelijke wijze voor aan de leidinggevende. Resultaat Een vlot lopend werkproces. Adequaat geïnformeerde betrokkenen. De onderlinge werkverhoudingen zijn optimaal. 12. Overleg voeren 12. (ON) wijze overleg te voeren met betrokkenen. Succescriteria 1. Past gesprekstechnieken toe. Proces 2. Past vergadertechnieken toe. 3. Neemt actief deel aan werkbesprekingen 4. Brengt eigen mening op een heldere manier in Resultaat Geïnformeerde betrokkenen. 24

25 13. s blijven ontwikkelen 13. (ON) wijze zijn beroepscompetenties te ontwikkelen om gedurende de loopbaan goed te blijven functioneren in zijn beroep. Succescriteria 1. Reflecteert met de leidinggevende op het beroepsmatig handelen. Proces 2. Brengt met de leidinggevende in kaart wat goed en nog niet goed gaat. 3. Bepaalt met de leidinggevende welke beroepscompetenties hij verder moet ontwikkelen. 4. Bepaalt met de leidinggevende welke activiteiten hij daartoe moet ondernemen. 5. Onderneemt de met de leidinggevende afgesproken activiteiten. 6. Past in overleg nieuwe werkwijzen toe. 7. Informeert regelmatig in- en extern naar nieuwe ontwikkelingen. 8. Leest regelmatig vakliteratuur. 9. Bezoekt vakbeurzen, trainingen, cursussen en seminars. Resultaat Constante ontwikkeling en toepassing van de eigen beroepscompetenties. Bijdrage aan de kwaliteitsverbetering van de werkzaamheden. 25