Groei, competitiviteit en innovatie
|
|
|
- Ida Smits
- 9 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Klaar voor morgen Groei, competitiviteit en innovatie Jaarverslag Solvay 2007
2 SOLVAY Internationale chemische en farmaceutische Groep Omzet : 9,6 miljard EUR Operationeel resultaat : 1,2 miljard EUR Cash flow : 1,4 miljard EUR Heeft mensen in dienst Is aanwezig in 50 landen en in alle werelddelen Met 400 centra Realiseert 95 % van zijn omzet buiten België en 49% buiten de Europese Unie Het uitgekeerde dividend is sinds 26 jaar ofwel stabiel gebleven, ofwel verhoogd Is actief in drie Sectoren : Farmaceutische Producten, Chemie en Kunststoffen Genoteerd op NYSE Euronext Brussels Groep Beleid & Financiën deel 1 Activiteiten Verantwoordelijkheid Beleid & Financiën deel 2 Inhoud Markante feiten 02 Strategie, Missie, Visie en Waarden 06 Boodschap van beide Voorzitters 08 Positie Verslag van de Raad van Bestuur 16 Financiële informatie Sector Farmaceutische Producten 30 Sector Chemie 40 Sector Kunststoffen 50 New Business Development Partnership Solar Impulse 56 Duurzame ontwikkeling 60 Human Resources Inhoud 65 Financieel beleid 131 Corporate Governance 154 Raad van Bestuur 156 Uitvoerend Comité 158 Glossarium 160 Agenda van de aandeelhouder
3 Voornaamste gegevens Solvay-groep Financiële gegevens miljoen EUR miljoen EUR miljoen USD 7 Operationele toestand Omzet REBITDA REBIT REBIT omzet 9 % 10 % 11 % 12 % 12 % 12 % Netto resultaat Totale afschrijvingen Cash flow Investeringsuitgaven Onderzoeksuitgaven Personeelskosten Toegevoegde waarde Financiële toestand Eigen vermogen Netto schulden Netto schulden op eigen vermogen 32 % 21 % 43 % 28 % 29 % 29 % Return on Equity (ROE) 12 % 15 % 22 % 19 % 18 % 18 % Bruto uitkering aan Solvay-aandelen Aantal werknemers Personeelssterkte per 1 januari REBITDA = REBIT vóór afschrijvingen. 2. REBIT = recurrente EBIT. 3. Waarvan waardevermindering activa : 1 in 2003, 23 in 2004, 20 in 2005, 48 in 2006 en 123 in Netto resultaat + totale overschrijvingen herberekend 6. Voltijdse equivalenten op 1 januari van het volgend jaar 7. Wisselkoers : 1 EUR 1,4721 USD op 31/12/2007 Toekomstgerichte uitgaven Investeringen, overnames en O&O van de Groep in 2007 = miljoen EUR Budget 2008 Investeringen & overnames O&O Investeringen & overnames per Sector 2007 [miljoen EUR] O&O per Sector 2007 [miljoen EUR] Farmaceutische Producten Chemie Kunststoffen Corporate Farmaceutische Producten Chemie Kunststoffen Corporate
4 De activiteiten Omzet van de Groep in 2007 = miljoen EUR Verdeling van omzet per Sector Farmaceutische Producten Chemie Kunststoffen % 32 % 27 % Farmaceutische Producten Chemie Kunststoffen REBIT van de Groep in 2007 = miljoen EUR [Inclusief Corporate & Business Support : -51 miljoen EUR] Verdeling van REBIT* per Sector 2007 [*Exclusief Corporate & Business Support : -51 miljoen EUR] % 28 % 37 % Farmaceutische Producten Chemie Kunststoffen Farmaceutische Producten Chemie Kunststoffen Personeel in 2007 (op 1 januari van het volgend jaar) : personen Verdeling van personeel per Sector Farmaceutische Producten Chemie Kunststoffen Corporate Wereldwijde aanwezigheid Omzet van de Groep in 2007 = miljoen EUR 32 % 9 % 3 % 56 % Europa 51 % Europese Unie (27) 5 % Andere Europese landen Amerikas 24 % Nafta 8 % Mercosur Azië-Stille Oceaan Rest van de wereld Personeel in 2007 (op 1 januari van het volgend jaar) : personen Europa Europese Unie (27) Andere Europese landen Amerikas Nafta Mercosur Azië-Stille Oceaan Rest van de wereld Eindverbruikersmarkt Omzet van de Groep in 2007 = miljoen EUR Menselijke gezondheidszorg 29 % Bouw en architectuur 13 % Auto-industrie 12 % Chemische industrie 9 % Glasindustrie 6 % Water en leefmilieu 5 % Elektriciteit en elektronica 4 % Papier 4 % Detergenten, onderhoudsen hygiëneproducten 3 % Verpakkingen 3 % Verbruiksgoederen 2 % Menselijke en dierenvoeding 1 % Andere inustrieën 9 %
5 Markante feiten van 2007 Februari Perfluoropolyethers Solvay Solexis verhoogt zijn productiecapaciteit voor perfluoropolyethers (PFPE) in Spinetta Marengo (Italië). Juni Geheugentechnologie Solvay Solexis en Thin Film Electronics (Noorwegen) sluiten een akkoord met het oog op de ontwikkeling van materialen voor geheugentechnologie. Maart - September SolVin SolVin verhoogt de productiecapaciteit van polyvinylideenchloride (PVDC)-latex, en dit op de grootschalige industriële site van Tavaux (Frankrijk). De nieuwe productie-eenheid moet medio 2009 klaar zijn om te gaan produceren. April Pipelife Pipelife breidt zijn productenportfolio uit met de overname van Quality Plastics (Ierland), producent van hoogwaardige buizen en hulpstukken. Mei Inergy Automotive Systems Inergy Automotive Systems begint ook in China, India en Rusland brandstofsystemen te produceren. Juni Natriumcarbonaat Solvay Sodi besluit tot een capaciteitsuitbreiding in natriumcarbonaat in Devnya (Bulgarije) om mee te groeien met zijn klanten. Juni Rusland Solvay, SolVin en Sibur ondertekenen een contract voor een joint venture die in Rusland de eerste grootschalige fabriek voor vinylproducten zal bouwen. Markante feiten 1 Juli Waterstofperoxide Solvay kondigt samen met Dow de bouw aan van een waterstofperoxidefabriek in Thailand, voor de bevoorrading van de propyleenoxideproductie. Augustus Bifeprunox Solvay Pharmaceuticals en Wyeth Pharmaceuticals ontvangen een non approvable letter van de Food & Drug Administration (FDA) betreffende bifeprunox, een experimenteel geneesmiddel voor de behandeling van schizofrenie. Augustus China De nieuwe fabriek voor perazijnzuur (PAA) in Suzhou (China) is nu volop in gebruik. Plextronics Solvay breidt zijn platform voor de ontwikkeling van gedrukte elektronica uit met een investering in Plextronics (Verenigde Staten). September EPICEROL Solvay gaat tegen eind 2009 in Thailand een grootschalige fabriek bouwen voor de productie van epichloorhydrine op basis van het EPICEROL -proces. Oktober China Solvay Solexis bevestigt dat het zijn activiteit speciale polymeren in de fabriek van Changshu (China) wil uitbreiden. November Fenofibraat Uit nieuwe klinische gegevens blijkt dat het fenofibraat van Solvay de risico s vermindert voor de belangrijkste factoren die tot gezichtsverlies kunnen leiden bij diabetespatiënten van type 2. Oktober Caprolactonen Solvay ondertekent een contract waarbij het de Zweedse groep Perstorp de activiteit Caprolactonen verkoopt. Pipelife Pipelife vat de productie aan van een compleet assortiment buizen en hulpstukken in zijn nieuwe fabriek in Rusland. Oktober SOLVIVA Solvay stelt een aantal innovatieve producten voor op de internationale handelsbeurs Kunststoffen K2007 in Düsseldorf (Duitsland), waaronder het SOLVIVA - assortiment voor medische implantaten. November SEP Solvay tekent een overeenkomst voor de verkoop van zijn dochterbedrijf Solvay Engineered Polymers (Verenigde Staten) aan Basell, een belangrijke producent van polypropyleenverbindingen, voor wie deze anwinst een normale integratie betekent, in tegenstelling tot Solvay. Oktober Fluorchemicaliën Solvay grijpt in om de concurrentiekracht van zijn fluorchemicaliën te herstellen. Het concentreert zich daarbij op de specialiteiten met hoge toegevoegde waarde en vermindert zijn afhankelijkheid van de markt van de gefluoreerde koelgassen, die te lijden heeft onder de Chinese concurrentie. December Bio-ethanol Solvay Indupa gaat in Brazilië vinyl produceren op basis van bio-ethanol en overweegt energieproductie op zijn site in Argentinië. Fenofibraat Indiening van registratieaanvraag in de Verenigde Staten voor SLV348, nieuwe generatie fenofibraat, samen met Abbott ontwikkeld.
6 Wattana Thongyoy Junior Operator Controlekamer, Chloorvinyl Afdeling 2 Piyapong Keawtongdee Operator in opleiding Chloorvinyl Afdeling Sontaya Jaraenporn Algemeen Operator, Chloorvinyl afdeling De fabriek te Map Ta Phut (Thailand) die op geïntegreerde wijze PVC, waterstofperoxide en binnenkort epichloorhydrine produceert via het procedé EPICEROL is het belangrijkste Aziatisch industrieel platform.
7 Strategie Bevestiging van onze strategie gericht op duurzame rendabele groei In 2007 zijn de keuzes inzake organisatie en strategie, die we gemaakt hadden tijdens eerdere evaluaties, opnieuw bevestigd. De herstructurering van onze activiteiten in Strategic Business Units en van de ondersteunende functies in Competentie- en Business Supportcentra is met de nieuwe organisatie van Human Resources voltooid. De business-strategie stuurt de Groep zeer duidelijk in de richting van een duurzame en rendabele groei, en dit door ons in te zetten op drie fronten : Deze opties zijn weloverwogen en na 2004, 2005 en 2006 kan de Groep in 2007 andermaal een uitstekend resultaat voorleggen. Dankzij deze keuzes zijn onze resultaten niet meer zo cyclisch en wordt de geografische spreiding van onze activiteiten evenwichtiger. Daardoor kunnen wij onze aandeelhouders een regelmatige groei van het dividend voorstellen. Wij zijn er verder ook van overtuigd dat onze huidige organisatie een goed evenwicht bereikt tussen algemeen geldende, verbeterde en gestuurde processen op het internationale niveau en respect voor de lokale eigenheid. Daardoor is Solvay een efficiënte en aantrekkelijke, multiculturele Groep, waarin vele landen vertegenwoordigd zijn en die al zijn medewerkers ontwikkelingsmogelijkheden biedt. voorrang aan groei in welgekozen domeinen van de sectoren Farmaceutische Producten, Chemie en Kunststoffen ; innovatie : sleutel waarmee we groei genereren en permanent onze concurrentiekracht verbeteren ; een sterkere aanwezigheid in Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Oost-Europa. Strategie 3
8 Onze Missie Wetenschappelijke, technische en commerciële knowhow Chemie en menselijke gezondheidszorg Bewust van onze maatschappelijke verantwoordelijkheid Levering van innoverende producten en diensten Scheppen van steeds groeiende duurzame toegevoegde waarde Vooruitgang, een Passie 4 Onze Visie Onafhankelijke, ethische en verantwoordelijke industriële groep Een visie op de wereld Een evenwichtige portefeuille Duurzame, rendabele activiteiten en constante groei Respect voor maatschappij en milieu Onze Waarden Ethisch gedrag Respect voor de mens Klantgerichtheid Verantwoord delegeren Teamwork Onze Groep : behoort bij de wereldleiders op welgekozen markten en met dito producten, alleen of met solide partners met aanvullende activiteiten ; wordt gewaardeerd door zijn klanten om zijn vakmanschap en zijn vermogen om betrouwbare en competitieve oplossingen aan te bieden ; heeft een heldere structuur ; is een organisatie die motiveert en via dialoog zowel het individu als het team hun potentieel volop laat gebruiken voor stimulerende opdrachten voldoening schenken ; is zich bewust van zijn rol in de samenleving, zet zich in voor het leefmilieu, de gezondheid en de veiligheid van zijn medewerkers en van de gemeenschap in de ruimste zin van het woord ; staat open voor wat de buitenwereld verwacht en draagt bij tot de economische en sociale vooruitgang en de vooruitgang op het gebied van het leefmilieu.
9 Missie, Visie, Waarden Solvay is een onafhankelijke ethische en verantwoordelijk industriële groep met een wereldfunctie en beschikkend over een evenwichtige activiteitenportfolio die duurzaam en rendabel is en groeit met respect voor maatschappij en milieu. Petra Koch Technisch Expert Missie, Visie, Waarden 5 Het Corporate Coumpound Center (CCC) van Solvay Pharmaceuticals werd in 1998 in Hannover opgericht te ondersteuning van Solvay s research centra en de externe medewerkers door het automatisch leveren van moleculen voor hun High and Medium researchcompagnes. Technisch Expert Petra Koch installeert een kolfrek met moleculen dat het robotsysteem in één van de duizenden opslagbakken zal plaatsen.
10 Klaar voor morgen : weeral een uitstekend jaar Voor de vierde opeenvolgende maal sluit de Groep het boekjaar af met een uitstekend resultaat. In 2007 is onze omzet met 2 % toegenomen (+4 % bij gelijke wisselkoersen) en bereikt 9,6 miljard euro. Het operationeel resultaat ligt 9 % hoger dan het recordjaar 2006 en bereikt 1,2 miljard EUR. De drie Sectoren realiseren een record operationeel resultaat : Chimie gaat met 9 % vooruit, Kunststoffen met 8 % en de Sector Farmaceutische Producten haalt resultaten die vergelijkbaar zijn met die van In de Sector Farmaceutische Producten is de verkoop opmerkelijk toegenomen in sommige opkomende landen zoals India, Brazilië, Mexico en Turkije. De integratie van Fournier Pharma is voltooid en er staan reeds veelbelovende projecten op stapel in de fenofibraat-franchise. De vraag van de FDA (Food and Drug Administration) naar bijkomende gegevens over bifeprunox (geneesmiddel tegen schizofrenie) zal bijkomende vertraging tot gevolg hebben. Volgens ons is deze vertraging absoluut geen reden om de waarde van deze nieuwe molecule in twijfel te trekken. Zij biedt de patiënt immers belangrijke therapeutische voordelen. En evenmin doet dit uitstel twijfelen aan de kwaliteit van onze Onderzoek & Ontwikkelingteams. In de Chemie verstevigen de investeringen in Devnya (Bulgarije) onze leiderspositie in carbonaat. In België is de bouw van een megafabriek voor waterstofperoxide zo goed als beëindigd. Zij zal weldra de site van BASF/Dow kunnen bevoorraden voor diens productie van polypropyleenoxide. Er komt nog een tweede gelijkaardige fabriek in Thailand. Voorts is besloten om eveneens in Thailand een belangrijke productie-eenheid te bouwen voor epichloorhydrine op basis van het EPICEROL -procedé. Dit bevestigt de competitiviteit van dergelijke procedés, die het resultaat zijn van ons innovatiestreven was een rijk jaar voor Kunststoffen. Onze Speciale Polymeren hebben zich opvallend sterk ontwikkeld, zowel door de verruiming van het productenassortiment als door het steeds groter aantal toepassingen. Een en ander draagt bij tot de groei en maakt de Sector minder gevoelig voor de conjuncturele cycli. De afronding van ons akkoord met Sibur, voor de bouw en de uitbating van de RusVinyl joint venture, een geïntegreerde grootschalige fabriek voor vinylproductie is nog een ander voorbeeld. De fabriek wordt de grootste van dit type in heel Rusland. We hebben ook onlangs ingestemd met het uitbreidingsproject voor vinylproducten in Brazilië, waarvoor ethyleen zal worden geproduceerd op basis van alcohol uit suikerriet, zodat we geen beroep hoeven te doen op fossiele energie. Mee met de Geschiedenis Uit deze voorbeelden blijkt hoezeer en hoe snel we werk maken van de realisatie van onze strategie van duurzame, renderende groei in de activiteiten waarover we een stevige controle hebben. We doen dit door de uitbreiding van onze productenportefeuille en door het aanleggen van solide geografische platforms waarop we onze wereldwijde aanwezigheid kunnen ontwikkelen en verstevigen. We citeerden India, Thailand, Rusland, Bulgarije en Brazilië, opkomende landen met een sterk groeipotentieel. Laten we evenmin Zuid-Korea vergeten waar we aanwezig zijn met onze fluorspecialiteiten en natuurlijk ook China (ultrazuivere H 2 O 2, speciale polymeren, waterstoffluoride, farmaceutische producten), meer dan ooit in volle opgang. Deze geografische verscheidenheid wordt nog versterkt door Inergy, onze joint venture met Plastic Omnium, en wereldleider voor brandstofsystemen in kunststof. Met deze keuzes gaan we mee met de loop van de Geschiedenis en spannen we ons in om mee te evolueren met een permanent veranderende wereld. We zien heel wat elementen verschijnen die de moderne samenleving sturen en waar men niet omheen kan : de voortgezette mondialisering die een herverdeling met zich brengt van werk en welvaart ; de grote migratiestromen van mensen uit arme landen in de richting van de rijkere regio s ; het demografische onevenwicht - vergrijzing en afname van de bevolking in de fortuinlijke landen tegenover een razend snelle groei in minder welvarende streken - ; de wedloop naar energie en grondstoffen, onontbeerlijk voor de verdere economische ontwikkeling. Tenslotte de duurzaamheid van ons ecosysteem, dat steeds zwaarder onder druk komt te staan door de exponentiële toename van de wereldbevolking. Een groep die zich wil ontwikkelen op een duurzame en rendabele manier moet mee met de Geschiedenis, beter nog : hij dient haar vooraf te gaan. Precies daarom zijn het vermogen om te anticiperen en om zich aan te passen van primordiaal belang. Te meer omdat de nieuwe verplichtingen die de samenleving oplegt gepaard gaan met de invoering van vele regels zoals het Kyoto-Protocol of, vanaf dit jaar, het Europese REACh-reglement bedoeld voor de wereld van de chemie. Ingevoerd als bescherming van de openbare gezondheid en van het leefmilieu, moet de industrie bewijzen dat ze terdege de risico s beheerst die gecommercialiseerde producten teweegsbrengen. Solvay heeft de veranderingen zien aankomen en er zich op voorbereid en streeft ernaar zo van dwangmaatregelen opportuniteiten te maken.
11 Boodschap van de Voorzitters Ontwikkeling van de mensen en Duurzame Ontwikkeling In 2007 zijn er ook talrijke initiatieven gelanceerd op het gebied van Human Resources. Om te beginnen was er de herformulering van de belangrijkste beleidslijnen. Voortaan worden die op een coherente manier en in de hele Groep opgevolgd. Deze beleidslijnen zijn het resultaat van het onderzoek van de belangrijkste processen en het beheer van alle gegevens met behulp van een uniek informaticasysteem. Deze ambitieuze operatie - die de directe steun heeft van het Uitvoerend Comité - wordt in 2008 voortgezet. Concreet betekent dit dat de basis van de Solvay Corporate University gelegd is. Ook twee andere programma s, Yes en Banen voor jongeren zijn van start gegaan. Al deze campagnes zijn bedoeld om de vorming en de ontwikkeling van ons huidig en toekomstig personeel te bevorderen. Wij wijzen er hier ook op dat we zeer goed toezien op het multicultureel karakter van ons personeelsbestand. Tenslotte beschikken we over de nieuwe Gedragscode, die overal ter wereld voorzien is van een vormingsplan in verband hiermee. Hij dient ervoor te zorgen dat onze medewerkers onze Ethische Waarden nog beter in praktijk brengen. Sedert zijn stichting heeft Solvay altijd maatschappelijk verantwoordelijk gehandeld en is de Groep telkens weer tegemoetgekomen aan de problemen van elke periode. Daar-om hebben wij ons engagement voor de Duurzame Groei zoals we dat zullen uitvoeren in de loop van 2008, nader gepreciseerd. We komen erop terug in het document dat een balans maakt Voor een Duurzame Ontwikkeling Wij streven naar productieprocessen die zuiniger omspringen met natuurlijke hulpbronnen en met energie, die het leefmilieu respecteren door de druk op het leefmilieu terug te dringen tot een aanvaardbaar niveau (van lucht- en afval-waterkwaliteit) was het jaar van de Conferentie van Bali over de klimaatverandering en de publicatie van het rapport van het IPCC, (het Intergouvernementeel Panel over Klimaatverandering) dat oordeelt dat de geïndustrialiseerde landen absoluut hun uitstoot van koolstofdioxide ten laatste in 2020 met 25 à 40 % moeten verminderen. Wij concentreren ons op het zoeken naar nieuwe procedés die minder energie of grondstoffen vragen en die schoner zijn. Hierbij worden we geholpen door de jaren geleden gestarte innovatiecampagne van Solvay. Door middel van allerlei allianties, onderzoek en nieuwe ideeën, door de opbloei van het New Business Development (NBD), hebben wij een ontzaglijk mechanisme opgestart dat de toekomst voorbereidt, geheel in de geest van de Solvay baseline : Vooruitgang, een Passie. De prijs van energie en grondstoffen wordt steeds onberekenbaarder. Ook in dit opzicht werken wij aan de consolidering van onze positie. Dankzij ons beleid van verticale integratie slagen wij er geleidelijk in ons tegen dit probleem te beschermen door een sterkere beheersing van de waardeketen. Klaar voor morgen Wat heeft de toekomst voor ons in petto? Voor welke uitdagingen staan we morgen? Op korte termijn spreekt men voor 2008 van de invloed van de financiële crisis in de Verenigde Staten en een vertraging van de economie. Wij geloven dat de Groep hier goed op voorbereid is. Het was de laatste jaren duidelijk dat onze strategie lonend is en we voeren haar gewoon verder uit. Duidelijk is hoe dan ook dat ons gedrag van vandaag een beslissende invloed zal hebben op de toekomst van de mensheid. Dat is de reden waarom we besloten hebben veel verder te kijken dan 2008, 30 jaar vooruit zelfs. Hoe zal Solvay ervoor staan in 2038, wanneer onze Groep 175 jaar bestaat en hoe bereiden we ons hierop voor? Voor een deel ligt het antwoord in onze promotie van het onderzoek en onze innovatiecampagne. Wij moeten méér nog dan voorheen openstaan, letterlijk en figuurlijk, voor de buitenwereld. We moeten onze middelen op steeds selectievere manier inzetten, waarbij we ons ook nieuwe waarderingscriteria eigen maken. We dienen ons in te beelden wat op dit ogenblik nog ondenkbaar is en die visie omzetten in realiteit. Ons zonnevliegtuig Solar Impulse is hiervan een mooi voorbeeld. Het wordt nu gebouwd, de droom op papier wordt op die manier tastbare werkelijkheid. Christian Jourquin Voorzitter van het Uitvoerend Comité Aloïs Michielsen Voorzitter van de Raad van Bestuur Boodschap van de Voorzitters 7
12 8 Positie van Solvay en strategische krachtlijnen Omzet : 9,6 miljard EUR REBIT : 1,2 miljard EUR medewerkers Farmaceutische Producten Belangrijkste producten Europa N.-Amerika Wereld Fibraten Antiduizeligheidsproducten Gastro-intestinale enzymen Antispasmodica/ Prikkelbare darmsyndroom Gynaecologische producten Andrologische producten Chemie Belangrijkste producten Europa Wereld Natriumcarbonaat 1 1 Waterstofperoxide 1 1 Detergenten (Perzouten) 1 1 Natriumhydroxide 2 3 Geprecipiteerd calciumcarbonaat bij de wereldleiders Natriumbicarbonaat 1 1 Kunststoffen Belangrijkste producten Europa Wereld Fluorpolymeren 1 3 Andere speciale polymeren bij de wereldleiders Inergy Automotive Systems (brandstofsystemen) 1 1 Vinylproducten 2 3 Pipelife (buizen en hulpstukken) marktleider Farmaceutische Producten Omzet : 2,6 miljard EUR REBIT : 457 miljoen EUR werknemers Therapeutische specialiteiten Geïntegreerde franchises (O&O + commercieel) Cardiometabolisme (dislipidemie, zwaarlijvigheid, diabetes type 2, congestieve hartinsufficiëntie, nierinsufficiëntie, voorkamerfibrillatie) ; Neurowetenschap (schizofrenie, ziekte van Parkinson, traumatisch hersenletsel, cognitie) ; Niches in griepvaccins en pancreatische enzymen. Commerciële franchises Gastro-enterologie ; Gynaecologie/Andrologie. Strategische prioriteiten (2010) Concentratie op therapeutische specialisaties ; Rentabiliteitsverbetering : Operationele marge* : 20 % ; Verbeterde efficiëntie : 300 miljoen EUR besparingen per jaar ; Omzet : 3,2 miljard EUR ; Verhoging van de ratio O&O/omzet. * REBIT/omzet Mercosur Platforms voor geografische Uitbreiding aan de gang in vinylproducten, ook op basis van bio-ethanol Ontwikkeling van Speciale Polymeren en van Inergy
13 Positie van Solvay en strategische krachtlijnen Chemie Omzet : 3,0 miljard EUR REBIT : 345 miljoen EUR werknemers 4 clusters Minerale producten Natriumcarbonaat en afgeleide producten (bicarbonaat) ; Advanced Functional Minerals (geprecipiteerd calciumcarbonaat). Elektrochemie, fluorproducten Elektrochemie en afgeleide producten ; (natriumhydroxide, epichloorhydrine) Fluorproducten. Zuurstofproducten Waterstofperoxide ; Detergenten (perzouten). Organische producten (Molecular Solutions) Strategische prioriteiten Intensivering van de geografische expansie ; Voortgezette technologische innovatie ; Groei in de specialiteiten (vooral bicarbonaat en organische en fluorspecialiteiten) ; Concurrentiekracht. Kunststoffen Omzet : 4,0 miljard EUR REBIT : 441 miljoen EUR werknemers 2 clusters Specialiteiten Speciale polymeren (met hoge of ultrahoge prestaties, zoals gefluoreerde polymeren, elastomeren en vloeistoffen, barrièrematerialen, polyarylamiden, polysulfonen, zeer performante polyamiden, polymeren met vloeibare kristallen) ; Inergy Automotive Systems (50/50 joint venture met Plastic Omnium). Vinylproducten Vinylproducten (integratie elektrolyseketen, VCM (monomeer), PVC (polymeer) en vinylcompounds ; Pipelife (50/50 joint venture met Wienerberger). Strategische prioriteiten Geografische globalisering ; O&O en technologische innovatie ; Productleiderschap ; Concurrentiekracht. Positie 9 ontwikkeling en technologische innovatie Azië Thailand : uitbreiding aan de gang in vinylproducten en nieuwe investeringen (epichloorhydrine (Epicerol ), Inergy, waterstofperoxide) India : Speciale Polymeren, Farma, Inergy China : ultra zuivere H 2 0 2, Speciale Polymeren, Farma, Inergy Zuid-Korea : Fluor Rusland/GOS Farma : omzet laatste 5 jaar aanzienlijk gestegen Belangrijk vinylproject (RusVinyl) JV in vinylcompounds Pipelife & Inergy
14 Financiën deel 1 en Verslag van de Raad van Bestuur 10 Verslag van de Raad van Bestuur pagina 10 Financiële informatie per aandeel pagina 16
15 Financiën deel 1 en Verslag van de Raad van Bestuur In 2007 haalt Solvay een record operationeel resultaat van 1,2 miljard EUR Finances 11 Nieuwe records voor omzet (9,6 miljard EUR) en operationeel resultaat (1,2 miljard EUR), het netto resultaat van de Groep (828 miljoen EUR) en de cash flow (1,4 miljard EUR) Recordniveau van het operationeel resultaat voor elk van de drie Sectoren : Farmaceutische Producten (stabiel), Chemie (+9 %) en Kunststoffen (+8 %) Dividend 4,8 % verhoogd voor het boekjaar 2007 met 2,20 EUR netto per aandeel (2,9333 EUR bruto per aandeel).
16 12 Het Verslag van de Raad van Bestuur voor het boekjaar dat eindigt op 31 december 2007 van pagina 10 tot 17, 108 tot 115 (risicomanagement) en van pagina 131 tot 152 (Verslag over de toepassing van de Corporate Governance regels), is voorbereid volgens de regels van artikel 119 van het Wetboek van Vennootschappen en goedgekeurd door de Raad van Bestuur op 14 februari Gang van zaken De omzet bedraagt miljoen EUR in 2007, een vooruitgang met 2 % vergeleken met 2006, en dit ondanks het ongunstige wisselkoerseffect. Bij constante wisselkoersen was de omzet met 4 % gestegen. De REBIT (1 192 miljoen EUR) komt 9 % boven het recordniveau van 2006 uit. De Sector Farmaceutische Producten scoort een resultaat dat vergelijkbaar is (+1 %) met dat van vorig jaar ; de Sectoren Chemie (+9 %) en Kunststoffen (+8 %) blijven groeien. De operationele marge (REBIT op omzet) bereikt 12,5 % tegen 11,7 % in De nettowinst van de Groep (828 miljoen EUR) overtreft met +1 % het recordpeil van Behalve de groei van het operationeel resultaat behelst dit cijfer ook positieve niet-operationele bestanddelen 1 voor 31 miljoen EUR (tegenover een negatief saldo van 40 miljoen EUR in 2006). Ook de belastinglasten zijn in 2007 sterk gestegen (+158 miljoen EUR) wat te maken heeft met het betere resultaat en het specifieke effect van de veranderde belastingvoet in Duitsland en Italië (negatief niet-cash effect van 82 miljoen EUR in 2007). Evolutie per Sector De omzet van de Sector Farmaceutische Producten komt in 2007 op miljoen EUR, vergelijkbaar met die van 2006, ondanks het ongunstige effect van de USD bij constante wisselkoersen zou de omzet met 3 % gestegen zijn. De omzet van de voornaamste producten is erop vooruitgegaan, in het bijzonder door de uitstekende prestatie van het geneesmiddel Androgel, de fenofibraten en de griepvaccins ; ook de omzet in de opkomende landen neemt toe. +2% omzet +9% operationeel resultaat Nettowinst van de Groep (miljoen EUR) Niet-operationele bestanddelen : niet-recurrente bestanddelen en resultaat van niet-voortgezette activiteiten
17 Verslag van de Raad van Bestuur Miljoen EUR /2006 Omzet Groep % Farmaceutische Producten % Chemie % Kunststoffen % Corporate & Business Support 2 REBIT Groep % Farmaceutische Producten % Chemie % Kunststoffen % Corporate & Business Support % Dit bracht met zich mee dat we beter opgewassen waren tegen de aanzienlijke druk op de prijzen in Europa door de toegenomen concurrentie van de generische geneesmiddelen en tegen het verlies van Pantoloc in Canada. Het operationeel resultaat (457 miljoen EUR) en de operationele marge (17,6 %) zijn te vergelijken met die van De uitgaven aan O&O (415 miljoen EUR) bedragen 16 % van de omzet van Het programma voor de verbetering van de efficiëntie INSPIRE (300 miljoen EUR besparingen op jaarbasis tegen 2010) wordt geheel volgens plan verder uitgevoerd. De Sector Chemie boekte in 2007 vooruitgang dankzij het voortdurende goede en globale evenwicht tussen vraag en aanbod. De omzet van 2007 (3 031 miljoen EUR) is vergelijkbaar (+1 %) met die van Het resultaat (REBIT op 345 miljoen EUR) komt 9 % hoger dan dat van De Minerale producten en de Zuurstofproducten blijven net als de Elektrochemie (natriumhydroxide) uitstekend presteren. De grondstoffen in de fluorchemie staan nog steeds zwaar onder druk en de aangekondigde herstructurering is volop aan de gang. De Sector Kunststoffen gaat opnieuw vooruit dankzij de prestatie van de Specialiteiten en Vinylproducten. De omzet neemt in 2007 met 4 % toe, om op miljoen EUR uit te komen. Het resultaat (REBIT van 441 miljoen EUR) is nog 8 % beter ondanks het ongunstige wisselkoerseffect met USD en JPY, vooral in de Speciale Polymeren. De energiesituatie De Groep volgt de energiesituatie van zeer nabij en heeft diverse initiatieven genomen om het effect van de dure energie te milderen (technologisch leiderschap, zeer performante industriële uitrusting, warmtekrachtkoppeling, afsluiten van bevoorradingscontracten op de middellange en lange termijn). Solvay is partner in het consortium dat Exeltium heet, een groepering van bedrijven met hoog elektriciteitsverbruik in Frankrijk. De goedkeuring door de Europese overheid zou de grote industriële sites in Frankrijk ook op lange termijn energiebevoorrading tegen concurrentiële prijzen moeten garanderen. In België is momenteel een haalbaarheidsstudie aan de gang voor een vergelijkbaar project. Hier dient aan toegevoegd dat elke SBU, afhankelijk van de specifieke marktsituatie, onderhandelt over prijsverhogingen om zo de hogere energiekost te compenseren. In 2007 zijn de energieprijzen zeer hoog gebleven. Dankzij zijn eigen aanpak heeft de Groep toch zijn energie-uitgaven binnen redelijke perken kunnen houden, waardoor ze minder groeiden dan de hoge energieprijzen zouden doen vermoeden. Zo bedraagt de netto energiefactuur in 2007 ongeveer 8 % van de omzet, wat vergelijkbaar is met het gemiddelde van de laatste jaren. Ook in 2008 blijven de energieprijzen uiterst hoog. Verslag van de Raad van Bestuur Niet-toegekende bestanddelen, na directe toelagen die vanaf 2007 aan gewicht winnen.
18 Commentaar bij de kerncijfers Winst- en verliesrekening De niet-recurrente bestanddelen bedragen 31 miljoen EUR in 2007 tegen 143 miljoen EUR in Daarin zitten : enerzijds niet-recurrente opbrengsten, met vooral de meerwaarde (151 miljoen EUR), in het 4 e kwartaal geboekt op de verkoop van de activiteit Caprolactonen, de meerwaarde op de verkoop van de Sofina-aandelen (73 miljoen EUR) en de inschrijvingsrechten op de kapitaalverhoging van Fortis 3 (37 milljoen EUR) ; anderzijds niet-recurrente lasten voor de herstructurering van de fluroactiviteit, die in het 4 e kwartaal werd aangekondigd (99 miljoen EUR, waarvan 65 miljoen EUR bijzondere waardeverminderingen en ook in de Sector Farmaceutische Producten voor het INSPIRE -project (59 miljoen EUR) en voor een bijzondere waardevermindering (odiparcil project) na een bijsturing van de prioriteiten inzake O&O. Cash flow De afschrijvingen (593 miljoen EUR) zijn sterk gestegen in 2007 wat te maken heeft met de waardeverminderingen op activa als gevolg van de herstructurering in de activiteiten fluorchemicaliën en farmaceutische producten. De REBITDA komt op miljoen EUR. De cash flow neemt met 6 % toe en bedraagt miljoen EUR. (miljoen EUR) In 2006 zaten in de niet-recurrente lasten 133 miljoen EUR voor het INSPIRE -project Wij herinneren er hieraan dat Solvay verkoos een deel van zijn inschrijvingsrechten op de kapitaalsverhoging van Fortis te verkopen, om een gedeeltelijke inschrijving (voor ongeveer) 2,5 miljoen nieuwe aandelen) te kunnen financieren. De financieringskosten zijn stabiel en bereiken 82 miljoen EUR. Eind december 2007 is vrijwel de totale financiële schuld voor 100 % gedekt tegen een vast tarief van gemiddeld 5,4 % en een duurtijd van 7,7 jaar. De opbrengsten uit deelnemingen zijn de dividenden die Fortis en Sofina in 2007 hebben uitbetaald. De winstbelastingen zijn in 2007 aanzienlijk toegenomen (+158 miljoen EUR) en komen op 337 miljoen EUR, dit is een gemiddelde belastingvoet van 29 %. Dit is vooral te verklaren door de vooruitgang qua resultaten en het boeken van een specifieke last zonder cash-effect ten bedrage van 82 miljoen EUR. Inderdaad, als gevolg van de verlaging van het belastingtarief in Duitsland in het 3 e trimester en in Italië in het 4 e, zijn de uitgestelde belastingvorderingen terug gebracht wat deze last zonder cash-effect heeft gegenereerd. In 2007 is er geen resultaat van niet-voortgezette activiteiten, terwijl dit in 2006 opliep tot 103 miljoen EUR netto door de verkoop van de industriële folien in maart. De nettowinst komt uit op 828 miljoen EUR tegen 817 miljoen EUR in De minderheidsbelangen (47 miljoen EUR) zijn in vergelijking met 2006 gestegen (toen 26 miljoen EUR), wat te maken heeft met de gunstig geëvolueerde resultaten van deelnemingen waarbij derden betrokken zijn. Balans Het totaal eigen vermogen bedraagt miljoen EUR eind december 2007 en blijft dus stabiel in vergelijking met dit van De netto schulden van de Groep vertonen eind december 2007 (1 307 miljoen EUR) een lichte stijging tegenover die van 31 december 2006 (1 257 miljoen EUR). De verhoging van het werkkapitaal in vergelijking met 31 december 2006 komt voort uit een verhoging van de vlottende activa eind 2007 die te maken heeft met de verwachte betaling in 2008 voor de verkoop van de activiteit Caprolactonen die in 2007 werd afgerond. De verhouding netto schulden/eigen vermogen komt eind december 2007 op 29 % tegen 28 % op het einde van Deze toestand is het resultaat van het beleid van de Groep dat gericht is op een gezonde financiële situatie en op een verhouding netto schuld/ eigen vermogen die de 45 % niet langdurig overschrijdt. De lange en korte termijn ratings van Moody s et S&P zijn voor Solvay respectievelijk A/A2 en A1/P1.
19 Verslag van de Raad van Bestuur Investeringen en Onderzoek & Ontwikkeling De Groep zet actief zijn strategie voor een duurzame en rendabele groei voort met projecten in elk van zijn drie activiteitssectoren. Het betreft gerichte investeringen om zijn activiteiten en zijn industriële platformen in bepaalde opkomende markten te verstevigen, meer bepaald in Azië, Mercosur en Rusland. Dit geldt onder meer voor het Epicerol -procedé voor epichloorhydrine en waterstofperoxide in Thailand, speciale polymeren in India en China, en vinylproducten in Rusland en Mercosur. Ook projecten die onze energieprestaties moeten verbeteren krijgen aandacht. Tegelijk intensiveert de Groep zijn zoektocht naar nieuwe, op middellange termijn veelbelovende activiteitsdomeinen, meer bepaald de membranen voor brandstofbatterijen (joint venture SolviCore), organische producten voor elektronica, verlichting en fotovoltaïsche cellen (Plextronics) en nanotechnologie. Verslag van de Raad van Bestuur 15 De uitgaven voor Onderzoek en Ontwikkeling (O&O) voor 2007 bedragen 556 miljoen EUR, waarvan 75 % voor de Sector Farmaceutische Producten. De O&O-inspanning voor deze Sector is 415 miljoen EUR, of 16 % van zijn omzet. Het uitgavenbudget voor O&O in 2008 komt op 578 miljoen EUR, waarvan eveneens 75 % voor de Sector Farmaceutische Producten. De investeringen 2007 waren goed voor 777 miljoen EUR in vergelijking met het initiële budget van 905 miljoen EUR. Voor 2008 is het investeringsbudget ambitieus, met miljoen EUR. Dankzij deze investeringen kan de Groep een reeks projecten uitvoeren in het raam zijn strategie voor een duurzame en rendabele groei en passen bij een dynamisch beheer van zijn activiteitenportefeuille. Toch zorgt de Groep hierbij voor strenge selectiviteit en probeert hij zijn investeringen in de mate van het mogelijke te spreiden, afhankelijk van de evolutie van zijn prestaties en de macro-economische situatie. Investeringen & overnames van de Groep in 2007 = 777 miljoen EUR O&O van de Groep in 2007 = 556 miljoen EUR Farmaceutische Producten = 73 Chemie = 315 Kunststoffen = 334 Corporate & Business Support = Farmaceutische Producten = 415 Chemie = 37 Kunststoffen = 87 Corporate & Business Support = 17
20 Financiële informatie per aandeel 16 Resultaat per aandeel De nettowinst van de Groep komt op 828 miljoen EUR tegen 817 miljoen EUR in De minderheidsbelangen (47 miljoen EUR) zijn toegenomen in vergelijking met 2006 (26 miljoen EUR) wat te maken heeft met de gunstige resultaten van deelnemingen waarbij derden betrokken zijn. De nettowinst per aandeel komt op 9,46 EUR in 2007 (tegen 9,57 EUR in 2006). Het dividend De Raad van Bestuur van 14 februari 2008 heeft besloten op de Gewone Algemene Vergadering van 13 mei 2008 de betaling van een netto dividend voor te stellen van 2,20 EUR per aandeel (2,9333 EUR bruto per aandeel). Dit is een verhoging van 4,8 % in vergelijking met Op basis van de slotkoers van 13 februari 2008 (83,36 EUR), komt dit op een bruto dividendrendement van 3,5 % en een netto dividendrendement van 2,6 %. Rekening houdend met het dividendvoorschot van 0,85 EUR netto per aandeel (coupon nr. 81), dat uitbetaald werd op 17 januari 2008, wordt het dividendsaldo over het boekjaar 2007, ofwel 1,35 EUR netto per aandeel (coupon nr. 82) het wordt uitbetaald op 20 mei Deze evolutie ligt in de lijn van het dividendbeleid van de Groep dat erin bestaat het dividend te verhogen telkens wanneer dit mogelijk is en het zo mogelijk niet te verminderen. Sedert 26 jaar is het dividend geleidelijk verhoogd en is het nooit verlaagd. De prestaties van het moederbedrijf Solvay nv Solvay nv is een holding die zijn inkomsten hoofdzakelijk haalt uit het beheer van een portefeuille met deelnemingen. Het exploitatieresultaat is het saldo van de werkingskosten van het hoofdkantoor, gedeeltelijk gecompenseerd door inkomsten uit industriële en commerciële activiteiten die niet in dochterondernemingen zijn ondergebracht. Bruto en netto dividend per aandeel (in EUR) 3,0 2,5 2,0 1,80 2,40 1,90 2,53 2,00 2,67 2,10 2,80 2,20 2,93 1,5 1,0 0,5 0, Netto dividend 2004 Bruto dividend
21 Informatie voor de aandeelhouders De winst uit de gewone bedrijfsuitoefening vóór belastingen komt op 105 miljoen EUR, waar dat een jaar eerder 157 miljoen EUR was. Het saldo van de uitzonderlijke resultaten beloopt 330 miljoen EUR tegenover 94 miljoen EUR in Rekening houdend met een belastingkrediet van 44 miljoen EUR tegenover 7 miljoen in 2006, bedraagt de netto winst van Solvay nv in miljoen EUR, te vergelijken met de 258 miljoen EUR van het voorgaande jaar. Omdat er geen overdracht is naar de belastingvrije reserves komt de te bestemmen winst van het boekjaar dus op 479 miljoen EUR. Geconsolideerde gegevens per aandeel Miljoen EUR Te bestemmen winst van het boekjaar Overgedragen winstsaldo Totaal ter beschikking van de Algemene Vergadering Verwerking : Bruto dividend Overgedragen winstsaldo Totaal Informatie voor de aandeelhouders 17 EUR Eigen vermogen 32,23 34,92 45,46 50,97 52,10 Cash flow 9,91 12,00 15,42 16,20 17,21 REBITDA 13,16 13,88 16,13 18,97 20,13 Netto resultaat 4,78 5,92 9,51 9,57 9,46 Netto resultaat (zonder niet-voortgezette activiteiten) 4,83 5,12 3,77 8,33 9,46 Verwaterd netto resultaat 4,78 5,90 9,46 9,52 9,40 Verwaterd netto resultaat 4,82 5,11 3,75 8,28 9,40 (zonder niet-voortgezette activiteiten) Aantal uitgegeven aandelen (in duizendtallen) op 31 december Gemiddeld aantal aandelen (in duizendtallen) voor de berekening van het nettowinst per aandeel Gemiddeld aantal aandelen (in duizendtallen) voor de berekening van het verwaterde nettowinst per aandeel Bruto dividend 2,40 2,53 2,67 2,80 2,93 Netto dividend 1,80 1,90 2,00 2,10 2,20 Hoogste koers 69,3 83,9 104,1 116,2 123,2 Laagste koers 47,6 64,1 79,95 83,1 92,3 Koers op 31 december 68, ,1 116,2 95,7 Koers / winst op 31 december 14,4 13,7 9,8 12,1 10,2 Netto dividendrendement 2,6 % 2,3 % 2,1 % 1,8 % 2,6 % Bruto dividendrendement 3,5 % 3,1 % 2,9 % 2,4 % 3,5 % Jaarlijks volume (in duizenden aandelen) Jaarlijks volume (in miljoen EUR) Beurskapitalisatie op 31 december (in miljard EUR) 5,8 6,9 7,9 9,8 8,1 Omloopsnelheid (in %) 32,3 31,5 53,3 56,9 71,5 Door free float gecorrigeerde omloopsnelheid (in %) 44,2 43,1 71,1 81,2 102,1
22 18 Wij werken aan het toekomstige Solvay Pharmaceuticals Wetenschappelijk expert Joachim Adam bij het open access automated NMR (Nuclear Magnetic Resonance) systeem dat nachtgegevens aan synthetic scheikundigen levert. Foto d.d. 24/01/2008 Solvay Pharmaceuticals, Hannover, Duitsland.
23 Sector Farmaceutische Producten Joachim Adam Wetenschappelijk expert Farmaceutische Producten 19 Solvay Pharmaceuticals is vooral actief in zijn twee belangrijkste therapeutische specialisaties, waarvan een volwaardige O&O-activiteit deel uitmaakt : Cardiometabolica (inclusief de fenofibraat-franchise) ; Neurowetenschap. Beide worden aangevuld met verscheidene specialisaties waarvoor medische hulp nodig is : Griepvaccins ; Pancreatische enzymen ; Gynaecologie/Andrologie ; Gastro-enterologie.
24 Voornaamste gegevens [miljoen EUR] Omzet REBIT REBITDA Investeringen O&O Personeel * * Voltijdse equivalenten op 1 januari van het volgende jaar. Kim Jonker Chemisch analist Verdeling van de omzet 2007 : miljoen EUR Per therapeutisch vakgebied 20 Cardiometabolisme 728 Neurowetenschappen 439 Griepvaccins 159 Pancreatische enzymen 191 Gastro-enterologie 294 Per geografische zone Gynaecologie/ Andrologie 599 Andere 181 g Europa 45 % 36 % Europese Unie (27) 9 % Andere Europese landen g Amerikas 42 % 40 % Nafta 2 % Mercosur g Azië-Stille Oceaan 9 % g Rest van de wereld 4 % % 9 % 42 % % Stabiliteit omzet +1% operationeel resultaat Uitgave voor O&O in 2007 : 415 miljoen EUR Per therapeutisch vakgebied Cardiometabolisme 33 % Neurowetenschappen 39 % Griepvaccins 5 % Pancreatische enzymen 8 % Gastro-enterologie 1 % Gynaecologie/ Andrologie 14 % 14 % 1 % 8 % 5 % 39 % 33 %
25 Sector Farmaceutische Producten De aandrijvers van onze strategie Producten In ons aanbod beschikken wij over een aantal producten in een aantal specialisaties waarvan artsen zeggen dat er dringende medische nood bestaat. Onze strategie doel is een omzet van 3,2 miljard EUR te behalen in 2010 ; bevestiging van de REBIT/omzet ratio op 20 % tegen 2010 ; de inspanningen voor meer efficiëntie bevestigen door besparingen te realiseren van 300 miljoen EUR op jaarbasis ; geografische uitbreiding door oprichting van steunpunten in de sterke groeimarkten ; gericht Onderzoek & Ontwikkeling met sterker verband tussen O&O en omzet ; actief streven naar partnerships. Producten van groot medisch belang In ons huidig aanbod beschikken wij over een aantal producten in een aantal specialisaties waarvan artsen zeggen dat er dringende medische nood bestaat. Onze productlijn pancreatische enzymen CREON behoort tot de beste ter wereld en wordt aangewend bij kinderen en volwassenen die aan een levensbedreigende mucoviscidose lijden. Deze enzymen bewijzen ook diensten bij de strijd tegen andere stoornissen of problemen met de alvleesklier, bijvoorbeeld infecties of kanker. In speciale O&O-programma s wordt gezocht naar nieuwe pancreatische enzymen. Met ons geneesmiddel DUODOPA is het mogelijk de ziekte van Parkinson te behandelen in een ver gevorderd stadium. DUODOPA werkt op het gewenste niveau omdat het de actieve bestanddelen direct in de dunne darm toedient met een katheter. De pomp die het product naar het organisme stuwt, bedient de patiënt, die ze onder zijn/haar kleding draagt, zelf. De zieke kan zich ook een grotere of kleinere dosis DUODOPA verstrekken al naargelang van de symptomen die hij op een bepaald moment ervaart, zonder evenwel de dagelijks toegelaten dosis te overschrijden. Intussen is volop onderzoek aan de gang naar nieuwe behandelingen tegen de ziekte van Parkinson. Dit is onder meer het geval met pardoprunox (SLV308), bestemd voor de behandeling van de zieke in een vroeg of niet te zeer gevorderd stadium. Ons assortiment griepvaccins INFLUVAC beantwoordt evenzeer aan een grote medische behoefte. De Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) moedigt rechtstreeks of via de regeringen, de mensen overal ter wereld aan om zich meer te laten inenten tegen griep ; het gaat hier om één van de hoofdprioriteiten van de WGO. De inentingen helpen tegen de seizoensgriep die elk jaar weer terugkeert én ze wapenen ons bij onze voorbereiding op een pandemie. Behalve onze gevestigde productie van entstoffen op basis van kippeneieren werken wij verder aan de validering van een nieuwe fabriek voor de productie van vaccins op basis van cellencultuur. We vermelden hier ook OMACOR, een product ontwikkeld door Pronova Biocare Noorwegen, dat een hoge concentratie van uiterst zuivere Omega-3 vetzuren bevat. Registratie en licentie van dit product voor Europa zijn aan Solvay Pharmaceuticals toegekend. Met dit geneesmiddel vermindert het risico van een nieuw hartinfarct en het vult dus ons cardiometabolisch assortiment aan. Farmaceutische Producten 17 21
26 Vestiging van platforms in de opkomende markten buiten ons traditioneel werkgebied Aanvankelijk was Solvay Pharmaceuticals vooral aanwezig op de West-Europese markten, waarbij dan in de jaren 80 en 90 ook de Noord-Amerikaanse markt kwam. Vanaf het jaar 2000 hebben wij stevige platforms uitgebouwd in voor ons nieuwe markten, zoals Rusland, Brazilië, Mexico, China, India, Turkije, Polen en Australië. In mindere mate ook de rest van Azië, Centraal- en Oost-Europa en Zuid-Amerika. De uitbreiding van onze aanwezigheid op die markten zal in de loop der jaren leiden tot een veel evenwichtiger verdeling van de inkomsten van Solvay Pharmaceuticals per regio. In 2007 kwam 18 % van het totaal van onze inkomsten uit deze opkomende markten, wat neerkomt op een groei met 15 % in vergelijking met Hoge flexibiliteit van een middelgrote onderneming In de dynamische context van een farmaceutische markt die diepgaande veranderingen ondergaat, is in 2007 een nog ambitieuzer project opgestart : de Transformation Task Force 2015 De overname en integratie van het Franse farmaceutisch bedrijf Fournier Pharma in minder dan twee jaar is er een recent voorbeeld van. Behalve nieuwe medewerkers, opmerkelijke producten zoals de fenofibraatfranchise en nieuwe projecten in de onderzoeksen ontwikkelingsfase, is het geheel van de organisatiestructuur van Solvay Pharmaceuticals en Fournier Pharma hervormd. Bekend onder de naam INSPIRE mikt dit project tegen het jaar 2010 tegelijk op een groei van de verkoopscijfers en op de verhoging van het rendement (verhouding REBIT/omzet 20 %), door per jaar een besparing van 300 miljoen EUR door te voeren. Het INSPIRE -project is goed op weg om deze doelstelling tegen 2010 te bereiken. Er zijn heel wat veranderingen doorgevoerd in verkoop en commercialisering, in de managementploegen, in productie en bevoorrading en in Onderzoek en Ontwikkeling. Tegen het jaar 2010 zijn nog meer veranderingen gepland. In 2007 heeft de dankzij het INSPIRE -project verbeterde efficiëntie al een besparing van 160 miljoen EUR per jaar opgebracht, conform het plan dat dateert van Een groot deel hiervan is geherinvesteerd in activiteiten die in de toekomst groei en rendement moeten bevorderen. Ze hebben ook geholpen om de gevolgen te verzachten van opgelegde prijsdalingen en van de ontwikkeling van generische geneesmiddelen. In de dynamische context van een farmaceutische markt die diepgaande veranderingen ondergaat, is in 2007 een nog ambitieuzer project opgestart : de Transformation Task Force De uitdaging is onze manier van werken herbekijken en binnen Solvay Pharmaceuticals nieuwe werkmethodes invoeren. In de komende jaren zullen de projecten INSPIRE en de Transformation Task Force samen structuren en werkmodellen moeten aanpassen om opgewassen te zijn tegen de situatie waarin de farmaceutische industrie zich morgen bevindt.
27 Sector Farmaceutische Producten Resultaat in 2007 Gerda Greeve Microbiologisch analist In 2007 bedraagt de omzet van Solvay Pharmaceuticals 2,6 miljard EUR, dit is een resultaat dat gelijk is aan het recordjaar Het komt neer op een groei met + 3 % bij constante wisselkoersen. Resultaat en marges zijn eveneens vergelijkbaar met die van In 2007 hebben wij op tweeërlei wijze records gebroken : de verkoop van TRICOR in de Verenigde Staten waar Abbott voor het eerst een omzet van meer dan 1,2 miljard USD optekent (een verhoging met 16 % in vergelijking met 2006), waaruit eens te meer blijkt dat dit product een blockbuster is ; de verkoop van ANDROGEL over de hele wereld die voor het eerst de kaap van de 300 miljoen EUR rondt, een toename met 12 % in vergelijking met Farmaceutische Producten 23 De verdeling per geografische zone toont aan dat de Verenigde Staten onze grootste markt zijn, met 37 % van de verkoop in EUR ; die is in 2007 met 6 % toegenomen in EUR (16 % in USD), vergeleken bij In Amerika werd voor het eerst een omzet van meer dan 900 miljoen EUR gerealiseerd. De Europese Unie komt op de derde positie met 28 %, terwijl de rest van de wereld nu op de tweede plaats komt met 35 % van de totale omzet. Rusland is voortaan onze derde markt na de Verenigde Staten en Frankrijk : Verenigde Staten : 957 miljoen EUR, staat met 37 % van het totaal aan de leiding ; Frankrijk : 189 miljoen EUR, staat met 7 % van het totaal op de tweede positie ; Rusland : 130 miljoen EUR, 5 % van het totaal, komt op de derde plaats.
28 De topproducten van Therapeutische Producten Markt Verkoop % van de Verschil Verschil specialisatie 2007 verkoop 2007/ /2006 in miljoen 2007 % (bij gelijke EUR wisselkoers) Cardiometabolisme TriCor /Lipanthyl Wereldwijd % + 5 % + 11 % Andrologie Androgel Noord-Amerika % + 12 % + 22 % Centr. & Oost- Europa, Midden-Oosten, Zuid-Afrika Pancreatische enzymen Creon Wereldwijd % + 4 % + 7 % Neurowetenschappen Serc Europa + uitvoer % + 3 % + 3 % Griepvaccins Influvac Europe + uitvoer % + 8 % + 8 % Cardiometabolisme Teveten Wereldwijd % + 12 % + 12 % Neurowetenschappen Marinol USA % 1 % + 8 % 1. Rechten afgestaan aan Biovail voor de USA. Het topproduct van de Groep is fenofibraat, in de handel onder de naam TRICOR in de Verenigde Staten en vooral bekend als LIPANTHYL elders in de wereld. ANDROGEL, een hormonaal product voor mannen is het best presterende product na fenofibraat. Van CREON, SERC, INFLUVAC, TEVETEN en MARINOL, is in 2007 meer dan 100 miljoen EUR verkocht.
29 Sector Farmaceutische Producten Suzanne Hattink Microbiologisch analist De afdeling Gezondheid, Veiligheid en Leefmilieu (Health, Safety & Environment of HSE) steunt de ontwikkeling en de aflevering van farmaceutische producten gedurende hun hele levenscyclus in het belang van de persoonlijke veiligheid en die van onze planeet, waarbij toch efficiënt tegemoet wordt gekomen aan de noden van onze patiënten. Farmaceutische Producten 25 Suzanne Hattink, microbiologisch analist, controleert in cleanrooms genomen samples. Volgens de GMP-richtlijnen (Good Manufacturing Practices) moet de microbiologische kwaliteit van cleanrooms continue worden gecontroleerd. In de betreffende ruimtes worden monsters genomen, die op het microbiologisch lab worden geïncubeerd en geëvalueerd. Doel hiervan is om aan te tonen dat de cleanrooms voldoen aan de GMP-regels. Foto d.d. 22/01/2008 Solvay Pharmaceuticals, Olst, Nederland.
30 Markante feiten bij Solvay Pharmaceuticals in Specialisatiegebied Cardiometabolisme De fenofibraatfranchise is het productenassortiment van Solvay Pharmaceuticals bestemd voor de behandeling van dyslipidemie (controle van cholesterol en triglyceriden). Uit een studie, gepubliceerd in The Lancet, blijkt dat fenofibraat met meer dan 30 % de nood aan een laserbehandeling vermindert voor oogproblemen bij patiënten met diabetes type 2. Oogkwalen, meer bepaald diabetische retinopathie en maculair oedeem (zwelling van het netvlies), treffen tot 50 miljoen van de 200 miljoen diabeteslijders in de wereld. Solvay Pharmaceuticals en Abbott Laboratories hebben een akkoord gesloten waardoor Solvay de copromotierechten in de Verenigde Staten krijgt voor de experimentele gecombineerde lipidentherapie met vaste dosis van Abbott. SIMCOR (NIASPAN met simvastatine) is momenteel voor goedkeuring in onderzoek bij de Food and Drug Administration (FDA). Het akkoord bepaalt dat Solvay in de Verenigde Staten commerciële steun geeft en bijdraagt in de ontwikkelings- en promotiekosten. In ruil krijgt het een compensatie gebaseerd op het verkoopsresultaat van de producten. SIMCOR combineert in een enkele pil twee beproefde en geavanceerde geneesmiddelen, NIASPAN en simvastatine, speciaal bedoeld om op verscheidene lipidische parameters in te werken ( slechte cholesterol of LDL, goede cholesterol of HDL en triglyceriden). In april 2007 heeft Abbott zijn aanvraag tot commercialisering van SIMCOR ingediend bij de FDA. Eveneens in het specialisatiegebied Cardiometabolisme is het dossier over intraveneuze tedisamil (dat waarschijnlijk zal worden gecommercialiseerd als PULZIUM IV), een nieuw chemisch preparaat en resultaat van het onderzoek van Solvay Pharmaceuticals, geregistreerd door de FDA in de Verenigde Staten en door de overheid van de landen van de Europese Unie. Voor de Verenigde Staten is een nieuwe evaluatie in voorbereiding na ontvangst van een brief van de Christa Linz Technical Expert FDA die oordeelt dat het product in het huidige stadium niet kan worden toegelaten. Specialisatiegebied Neurowetenschappen In antwoord op het verzoek van Solvay Pharmaceuticals en Wyeth om bifeprunox op de markt te mogen brengen, heeft de FDA laten weten dat het geneesmiddel in dit stadium nog niet kon worden toegelaten. Bifeprunox is een atypisch antipsychoticum bedoeld voor de acute behandeling van schizofrenie en de onderhoudsbehandeling van stabiele volwassen patiënten. In haar brief zei de FDA dat bifeprunox voor langetermijnbehandeling wel doeltreffend was en dat een tweede studie naar positieve stabilisering zou kunnen volstaan om er een nieuwe aanvraag mee te ondersteunen. Solvay Pharmaceuticals is van oordeel dat bifeprunox meerdere voordelen heeft voor de langetermijnbehandeling
31 Sector Farmaceutische Producten Wolgang Kalbe Technical Expert neveneffecten van al onze geneesmiddelen. Om tegemoet te komen aan de steeds talrijker vereisten op het gebied van de geneesmiddelenbewaking, heeft Solvay Pharmaceuticals een strategisch akkoord gesloten met een externe partner. Adrian Hartleib Technical Expert De afdeling Gezondheid, Veiligheid en Leefmilieu (Health, Safety & Environment of HSE) steunt de ontwikkeling en de aflevering van farmaceutische producten gedurende hun hele levenscyclus in het belang van de persoonlijke veiligheid en die van onze planeet, waarbij toch efficiënt tegemoet wordt gekomen aan de noden van onze patiënten. HSE waakt er actief over of alle lokale, nationale en internationale regelgevingen wel worden gerespecteerd. De diensten van de afdeling Externe Zaken van RESQS (Regulatory Affairs, External Affairs, Safety and Farmaceutische Producten 27 van schizofreniepatiënten. Eind februari 2008 stopte Wyeth de samenwerking voor bifeprunox en de moleculen in ontwikkelingsfase. In januari 2007 hadden beiden nochtans hun partnership van april 2004 uitgebreid. Tenslotte vermelden we hier nog de jaarlijkse briefing ter attentie van de investeerders in september Zij kregen een dieper inzicht in de activiteiten van Solvay Pharmaceuticals, zowel financieel als commercieel. De belangrijkste bestanddelen van de O&O-pijplijn werden er gepresenteerd en ook de perspectieven van elk van deze substanties. Die informatie is beknopt samengebracht in de tabel Onderzoeks- & Ontwikkelingspijplijn. Hoe verzoent Solvay Pharmaceuticals zijn activiteiten met de roep om meer duurzaamheid? Enkele voorbeelden De beperking van de risico s die gepaard gaan met het gebruik van geneesmiddelen is essentieel wil men van een duurzame activiteit kunnen spreken. De eerste communicatie tussen ondernemingen en regulerende instanties overal ter wereld, gaat over reglementering. Zij gaat over de opvolging, de draagwijdte en de toenemende complexiteit van de regels bij het registreren van een geneesmiddel. Geneesmiddelenbewaking bestaat uit het toezicht op de gegevens waaruit onschadelijkheid moet blijken, zodat men er zeker kan van zijn dat onze geneesmiddelen gebruikt worden zoals het hoort. Dit houdt het vastleggen, de evaluatie en de melding in van potentiële Quality Strategies) zorgen wereldwijd voor de best mogelijke werkomgeving voor de activiteiten van Solvay Pharmaceuticals. Ze houden voeling met de politieke, economische en sociale omgeving en vertegenwoordigen de belangen van Solvay bij de belangrijkste betrokken partijen. Solvay Pharmaceuticals als onderneming bereidt een initiatief voor in de sfeer van het medeburgerschap. Evaluatie van leefmilieurisico s wordt momenteel vereist in Europa en de Verenigde Staten voor nieuwe producten en de afdeling RESQS is ook belast met de uitvoering ervan.
32 Sabine Albers Product controller 28 Visuele controle van de injectiespuiten. Foto d.d. 22/01/2008 Solvay Pharmaceuticals, Olst, Nederland.
33 Sector Farmaceutische Producten Onderzoek en Ontwikkeling : producten in de pijplijn Therapeutische specialisatie Cardiometabolisme Neurowetenschappen Griepvaccins Pancreatische enzymen Gynaecologie en andrologie Preklinisch Fase I Fase II Fase III Ingediend/ Goedgekeurd SLV316, SLV329, SLV337, SLV338, SLV341, SLV342, SLV344, SLV345, SLV346, SLV352, SLV356 SLV347, SLV338, SLV351, SLV353, SLV354, SLV355, SLV357 Ondersteunende middelen SLV340 : pancreasinsufficiëntie SLV330 : cognitie SLV314 : schizofrenie H5N1 uit kippenei seizoenstests (Verenigde Staten) SLV319 : zwaarlijvigheid daglutril (SLV306) : hoge bloeddruk en congestief hartfalen SLV320 : congestief hartfalen en nierinsufficiëntie dronabinol : doseerdruk verstuiver SLV313 : schizofrenie SLV334 : traumatisch hersenletsel anatibant : traumatisch hersenletsel (+ Xytis) SLV339 : pancreasinsufficiëntie ESTRATEST (Verenigde Staten) : veresterd oestrogeen + methyltestosteron ZOLIP : (fenofibraat + statine) SYNORDIA : (fenofibraat + metformine) PULZIUM intraveneus (Verenigde Staten) : voorkamerfibrillatie bifeprunox (Verenigde Staten) : schizofrenie bifeprunox (Europese Unie) : schizofrenie pardoprunox (SLV308) : ziekte van Parkinson in vroeg of gemiddeld stadium DUODOPA (Verenigde Staten) : ziekte van Parkinson in ernstig stadium GRIPPOL TC CREON (Japon) : pancreasinsufficiëntie ANDROGEL beperkte hoeveelheid : hypogonadisme ANDROGEL (Verenigde Staten) : pediatrie FEMOSTON lage dosis : vrouwelijke hormoontherapie SLV348 (Verenigde Staten) : (fenofibraat nieuwe generatie) PULZIUM intraveneus (Europese Unie) : voorkamerfibrillatie fluvoxamine CR (Verenigde Staten) fluvoxamine IR (Verenigde Staten) INFLUVAC TC (Europese Unie) : griepvaccin op basis van celcultuur CREON (Verenigde Staten) : pancreasinsufficiëntie Farmaceutische Producten 29
34 30 Controle van een transportband die onbewerkt bicarbonaat naar de droger leidt. Foto d.d. 28/01/2008 Solvay Chimica, Rosignano, Italië.
35 Sector Chemie Op weg naar meer groei Giacomo Poli Control operator voor de bandfilter, natriumcarbonaatfabriek Sector Chemie 31 Strategie Intensivering van de geografische expansie ; groei in de Specialiteiten ; voortgezette technologische innovatie ; Paolo Bartoli externe assitent-technieker, natriumcarbonaatfabriek consolidatie van de Essentiële Producten.
36 Voornaamste gegevens [in miljoen EUR] Omzet REBIT REBITDA Investeringen O&O Personeelsleden * * Voltijdse equivalenten op 1 januari van het volgend jaar. Riccardo Gazzari Verantwoordelijke Algemene Diensten, fabriek Rosignano, Italië Verdeling van de omzet in 2007 : miljoen EUR 32 Per cluster en SBU Mineralen 44 % 38 % Carbonaten 6 % Advanced Functional Minerals Elektrochemie en Gefluoreerde Producten 36 % 24 % Elektrochimie 12 % Gefluoreerde Producten Zuurstof 18 % 12 % Waterstofperoxide 3 % Detergenten 3 % Caprolactonen 1 Organische cluster 2 % Per bestemmingszone g Europa 63 % 58 % Europese Unie (27) 5 % Andere Europese landen g Amerikas 26 % 19 % Nafta 7 % Mercosur g Azië-Stille Oceaan 7 % g Rest van de wereld 4 % 2 % 18 % 36 % 4 % 7 % 26 % 44 % 63 % + 1 % omzet + 9 % operationeel resultaat Omzet per eindverbruikersmarkt in 2007 : miljoen EUR Per eindverbruikersmarkt Glasfabricage 19 % Chemische industrie 17 % Papier 12 % Detergenten, onderhoudsen hygiëneproducten 10 % Bouw en architectuur 4 % Menselijke gezondheidszorg 4 % Mensen- en dierenvoeding 3 % Waterbehandeling/milieuzorg 3 % Auto industrie 3 % Elektriciteit en Elektronica 3 % Consumptiegoederen 1 % Andere industrieën 21 % 21 % 1 % 3 % 3 % 3 % 3 % 4 % 4 % 10 % 19 % 12 % 17 % 1. Verkocht eind 2007
37 Sector Chemie De aandrijvers van onze strategie Energie Al onze uitbreidingsprojecten zijn verbeteringen die zorgen voor energie- en afvalwatervermindering en een efficiënter gebruik van grondstoffen. De Minerale Producten ons blijven inspannen om onze projecten in de groeilanden verder te ontwikkelen ; de productieprocedés blijven verbeteren en nieuwe technologieën ontwikkelen om de ecologische voetafdruk te verkleinen ; nieuwe toepassingen ontwikkelen voor natriumbicarbonaat door intens O&O ; onze afhankelijkheid van energie verminderen. onze elektrolyse-eenheden (voor chloor) naar membraantechnologie voortzetten en onze energiebevoorrading verbeteren ; onze fluoractiviteit minder afhankelijk maken van de vraag naar koelvloeistoffen. De Zuurstofproducten de geografische groei voortzetten in de opkomende economieën (Zuid-Amerika, Azië, Oost-Europa) ; de O&O-inspanning verhogen zowel om bestaande technologie te verbeteren als om nieuwe baanbrekende technologie te ontwikkelen ; de formule van partnerships waterstofperoxide/propyleenoxide verder ontwikkelen. De Organische producten : Molecular solutions de moleculenportefeuille van de oligonucleotiden en peptiden diversifiëren ; onze wetenschappelijke en technische kennis van geavanceerde Organische Chemie verbeteren ; samenwerken met New Business Development aan de ontwikkeling van Organische Elektronica. Permanent onderzoek naar betrouwbare en competitieve energiebronnen voor elektriciteit, door uitbouw van het consortium Exeltium, dat in Frankrijk de industrieën groepeert Sector Chemie 33 De Elektrochemie en derivaten (EDS) en Fluorproducten onze activiteiten in Azië verder doen groeien door middel van ons nieuwe EPICEROL -procedé, en de ontwikkeling van onze anorganische fluorspecialiteiten ; de markt voor SOLKANE 365 mfc ontwikkelen voor toepassing in isoleerschuim en in solventen ; de geleidelijke omschakeling van Massimiliano Tonci Technisch supervisor, Elektrolysefabriek Pierluigi Morganti Shift operator, Elektrolysefabriek
38 Michele Falaschi Shift operator, Elektrolyse Rosignano, Italië 34 die veel stroom verbruiken. Zo zouden onze grote industriële sites in Frankrijk op de lange termijn moeten kunnen rekenen op een concurrentiële energiebevoorrading ; voor stoom, door te investeren in zeer efficiënte, technologische middelen zoals de ultramoderne boiler die in 2008 in Devnya (Bulgarije) in dienst wordt genomen, of door warmterecuperatie uit gerecycleerde brandstoffen of biomassa. De Minerale Producten : Natriumcarbonaat en afgeleide producten, Advanced Functional Minerals Omzet met 2 % gestegen in vergelijking met Natriumcarbonaat zag in de loop van 2007 de bevestiging van de sterke vraag vanwege de groeimarkten van Dit was vooral zo in China, India, het Midden-Oosten en de Gemeenschap van Onafhankelijke Staten (GOS), en eveneens in Latijns-Amerika en in mindere mate in West-Europa en de Verenigde Staten. Deze aanhoudende vraag, in combinatie met een aanbod dat begrensd werd door het aanbod van de fabrieken op het maximum van hun productiecapaciteit, leidde tot spanningen op de internationale markt. De verdere groei van de binnenlandse vraag in China heeft de verhoging van de plaatselijke productie opgeslorpt en de uitvoer vanuit dit land beperkt. Als gevolg hiervan zijn de verkoopprijzen in de diverse werelddelen gestegen en de activiteit heeft meer winst opgeleverd dan in 2006, ondanks de belangrijke stijging van de energiekosten, vooral tegen het einde van het jaar. De dynamiek van sterk groeiende regio s zoals China en Rusland zet ons toe aan onze aanwezigheid verder te ontwikkelen, want dit blijft één van de kernpunten van onze groeistrategie. Solvay Sodi, joint venture met Sisecam (Turkije) voor de productie van natriumcarbonaat in Bulgarije, draagt tot de realisatie van die strategie bij. Wij hebben besloten de jaarlijkse productiecapaciteit van onze fabriek in Devnya (Bulgarije) op 1,5 miljoen ton te brengen, te vergelijken met de huidige 1,2 miljoen ton, om op die manier te kunnen meegroeien met de projecten van onze afnemers in de Balkan, de Gemeenschap van Onafhankelijke Staten en het Midden-Oosten. Na die uitbreiding, die in 2008 wordt opgestart, is de fabriek in Devnya een van de grootste productieeenheden voor natriumcarbonaat ter wereld die het industriële productieprocedé gebruikt dat door Solvay is ontwikkeld. Inmiddels is ook besloten tot capaciteitsuitbreiding in onze fabrieken in Rheinberg (Duitsland) en Torrelavega (Spanje). Inmiddels investeren we geregeld in de verbetering van onze industriële installaties, zoals die voor de ontginning van Trona (natuurlijk natriumcarbonaat) in Green River (Wyoming, Verenigde Staten). De van natriumcarbonaat afgeleide producten zetten hun expansie voort, zowel wat de verhandelde volumes betreft als in nieuwe toepassingen. Bicarbonaat beleeft een dynamische groei van de bestaande toepassingen, zoals het NEUTREC -procedé, voor de behandeling van rookgassen in verbrandingsinstallaties en het gelijkaardige procedé SOLVAIR, in de Verenigde Staten ontwikkeld. Nieuwe toepassingen worden verder ontwikkeld in overleg met erkende experts en specialisten uit
39 Sector Chemie de sectoren voeding, menselijke gezondheid en landbouw. Na Bernburg (Duitsland) in 2006, zijn in 2007 met succes nieuwe capaciteitsuitbreidingen voor bicarbonaat opgestart in Torrelavega (Spanje) en Póvoa (Portugal). Ze zullen het ons mogelijk maken in te gaan op de vraag en de steeds hogere kwaliteitseisen van onze klanten. Een nieuwe productieeenheid wordt tegen 2009 in Rosignano (Italië) gepland. De nieuwe productie-eenheid voor Calciumchloride-parels in Rosignano is eind 2007 opgestart. Een deel van de productie gaat naar de Russische markt via de onderneming Zirax. In de Advanced Functional Minerals, zet de Groep zijn consolidatie inspanningen voort. Meer in het bijzonder zijn nu verscheidene nieuwe producten, bestemd voor de elektronica-industrie in ontwikkeling. Voor deze projecten kan de Groep gebruik maken van de kennis waarover hij beschikt inzake nanotechnologie. De commercialisering van het eerste uit deze inspanningen ontstane product wordt verwacht tegen eind 2008 of begin Electrochemie en Afgeleide producten, Fluorproducten Omzet vermindert met 2 % in vergelijking met De vraag naar Natriumhydroxide blijft wereldwijd Sector Chemie 35 De nieuwe productie-eenheid voor Calciumchloride-parels in Rosignano is eind 2007 opgestart. Een deel van de productie gaat naar de Russische markt via de onderneming Zirax. Verder is de capaciteit verhoogd van de productie-eenheid van Ultrazuiver natriumcarbonaat voor farmaceutische toepassingen in Dombasle (Frankrijk). Dezelfde vestiging kreeg ook de CEP, het conformiteitsattest van de Europese Farmacopee voor producten gebruikt als bindof oplossingsmiddel in de farmaceutische industrie. groot. In lokale munt uitgedrukt zijn de prijzen in 2007 stabiel gebleven, op een peil dat lichtjes hoger is dan dat van het vorig jaar, dankzij de uitstekende globale vraag, vooral dan in de papier- en in de aluminiumproductie en in de chemische industrie. In oktober 2007 heeft de fabriek in Rosignano (Italië) de omschakeling ingewijd van haar elektrolyse eenheid van het traditionele op kwik gebaseerde procedé naar een procedé met membranen van de jongste generatie. Naast de besparingen aan elektrische energie en aan water vallen bij deze omschakeling nog twee belangrijke vernieuwingen op. De eerste bestaat erin de pekel, voor hij bij de membranen komt, beter te zuiveren. De tweede schakelt nevenproducten uit, gevormd bij de elektrolyse en maakt het mogelijk overblijvende pekelresten direct in de productie te gebruiken. Ook werd er een centrale voor gecombineerde elektriciteits- en warmteproductie opgestart, gebouwd in samenwerking met Electrabel. Bij de Allylproducten komt de productie van epichloorhydrine door middel van het EPICEROL procedé stilaan op gang.
40 36 Na 22 octrooi-aanvragen is dit origineel procedé nu opgestart in een pilootopstelling met een capaciteit van 10 kt/jaar in Tavaux (Frankrijk), en wordt het nog verbeterd. Inmiddels viel de beslissing om een fabriek voor 100 kt/jaar te bouwen op onze site te Map Ta Phut (Thailand). Deze grootschalige productie-eenheid zou klaar moeten zijn in 2009 zodat ze kan voldoen aan de toenemende vraag naar epichloorhydrine in Azië. Andere expansieprojecten elders in de wereld zijn momenteel ter studie. EPICEROL heeft bijkomende voordelen in vergelijking met de traditionele productieprocedés voor epichloorhydrine : sterke vermindering van nevenproducten en dus van afval ; gebruik van natuurlijke glycerine als grondstof ter vervanging van propyleen dat een petroleumderivaat is. De glycerine is een product dat ontstaat uit de fabricage van biodiesel, een biobrandstof die men verkrijgt door transformatie van plantaardige of dierlijke olie. EPICEROL is een concreet voorbeeld van wat de Groep presteert onder de noemer van de Groene Chemie, door het gebruik van hernieuwbare in plaats van fossiele grondstoffen was ook het jaar van de nieuwe richting die we kozen voor de Fluorproducten, om de activiteiten op het gebied van koelgassen te verminderen en ons meer toe te leggen op fluorchemicaliën met hoge toegevoegde waarde. Inderdaad, de markt van de gewone koelingsproducten gaat gebukt onder nogal wat problemen, zoals het grote aanbod uit Azië tegen lage prijzen, de sterkte van de Euro en de hoge energieprijzen. Op vier Europese sites, Hannover, Bad Wimpfen, Frankfurt (Duitsland), Porto Marghera (Italië) is met een grondige reorganisatie begonnen om het productaanbod en de kostenstructuur aan te passen aan de marktsituatie. Een vijfde site, die van Tarragona (Spanje), zal worden stilgelegd. Inmiddels is de ontwikkeling van heel wat hoogwaardige specialiteiten in de fluorchemie volop aan de gang. Zo onder meer de anorganische fluorproducten voor het solderen van aluminium (NOCOLOK ) ; zwavelhexafluoride voor isolatie in technologie voor de omschakeling van gemiddelde en hoge voltage ; het schuimagens SOLKANE 365 mfc voor isolatiematerialen in polyurethaan en zeer performante solventen, drijfgassen voor medische verstuivers ; jodiumpentafluoride waarmee men onder andere vernieuwende weerbestendige kleding kan maken. Solvay breidt zijn portefeuille met gesofistikeerde producten uit, onder meer met een vernieuwende fluorspecialiteit waarmee de levensduur van lithium-ion batterijen kan worden verlengd. Ook heeft de Groep oplossingen op maat ontwikkeld voor complexe toepassingen in de industriële reiniging. De andere strategische ontwikkeling is geografisch, wat betekent dat we de verkoop op veelbelovende markten zoals Azië en de Verenigde Staten ontwikkelen. In het licht van die tweevoudige strategie is de nieuwe fabriek voor speciale fluorchemicaliën in Onsan (Zuid-Korea) in 2007 met succes opgestart. Zij biedt ons directe toegang tot de Aziatische markten voor deze producten. De Zuurstofproducten : Waterstofperoxide, Detergenten en Caprolactonen Omzet in vergelijking met 2006 met 7 % gestegen. De markt voor Waterstofperoxide zette haar groei in 2007 verder, net als in de drie jaren ervoor. In alle regio s, ook in Europa, bleek de vraag sterk te zijn toegenomen. In het kader van de samenwerking met BASF en Dow, schiet de bouw van de eerste megafabriek met een jaarcapaciteit van 230 kiloton waterstofperoxide (à 100 %) in Antwerpen (België) zoals gepland goed op. Deze fabriek zal het door Solvay ontwikkelde hoog rendementsprocedé aanwenden. De commerciële productie van propyleenoxide volgens een procedé dat door onze partners is uitgewerkt en dat gebaseerd is op waterstofperoxide, start volgens plan in De zeer sterke vraag naar propyleenoxide zal het grootste deel van de geproduceerde waterstofperoxide opeisen, zodat de nieuwe fabriek de andere traditionele markten voor dit product niet zal kunnen bedienen. Een andere belangrijke stap voor de ontwikkeling van deze nieuwe markt is het akkoord dat Dow en Solvay afsloten over de oprichting van een joint venture voor de bouw van een tweede megafabriek met hoog rendement en een jaarcapaciteit van 330 kiloton (à 100 %) in Thailand. De bouw van deze reusachtige waterstofperoxidefabrieken markeert het begin van een nieuwe fase in de productietechnologie van dit product, waarmee wij ons wereldleiderschap bevestigen : beperking van de investeringskosten, schaalvoordelen bij de exploitatie, optimaal gebruik van energie en grondstoffen. Het werkgebied van de specialiteiten blijft heel dynamisch. In 2007 is de nieuwe fabriek voor de productie van perazijnzuur (PAA) in Suzhou (China) opgestart. Ze draait nu op volle toeren en biedt geavanceerde desinfectie-oplossingen, zonder noemenswaardig impact op het leefmilieu. De vraag van de Chinese markt naar het PAA-assortiment van Solvay, gecommercialiseerd onder de naam PROXITANE, is zeer aanzienlijk. De afgelopen jaren is ze sterk toegenomen vooral voor
41 Sector Chemie Sector Chemie 37 Riccardo Gazzari Verantwoordelijke Algemene Diensten, fabriek Rosignano, Italië Nieuwe productie-eenheid calciumchloride : controle van een geautomatiseerd ventiel. Foto d.d. 28/01/2008, Solvay Chimica, Rosignano, Italië.
42 2007 was ook het jaar van de nieuwe richting die we gekozen hebben voor de Fluorproducten, om de activiteiten op het gebied van koelgassen te verminderen en ons meer toe te leggen op fluorchemicaliën met hoge toegevoegde waarde. 38 Walter Massei Controle operator, Natriumcarbonaateenheid Controle van het extractiesysteem van een bezinker, natriumcarbonaateenheid. Foto d.d. 28/01/2008, Solvay Chimica, Rosignano, Italië.
43 Sector Chemie haar desinfecterende werking in de industrie voor voedings- en drankverpakkingen. Het assortiment is ook geschikt voor het in situ desinfecteren van voedings- en farmaceutische producten. Bij de detergenten evolueren de Perzouten in een context van zeer felle concurrentie. De omschakeling van natriumperboraat naar natriumpercarbonaat wordt verder doorgevoerd op vraag van de klanten. De Groep verkoopt zijn activiteit Caprolactonen in Warrington (Verenigd Koninkrijk) in haar geheel aan de Zweedse groep Perstorp. De Organische Producten : Molecular Solutions Omzet daalt met 7 % in vergelijking met In 2007 werd de kennis en ervaring in organische chemie van de Strategic Business Unit (SBU) Molecular Solutions steeds meer aangewend ten bate van duurzame technologieën, meer in het bijzonder voor de ontwikkeling van organische producten in de elektronica. Deze eenheid, vrij recent opgericht in 2005, zet zo haar strategisch zeer belangrijke roeping verder, die haar heel wat verder brengt dan het domein van de organische scheikunde waar ze ontstond. Solutions gecombineerd met de onderzoekscapaciteiten van de Algemene Directie Research & Technology. In zijn meer vertrouwd domein van de life sciences concentreert de SBU Molecular Solutions zich meer op niches met zeer hoge toegevoegde waarde, zoals de assemblage op het niveau van de moleculen van peptides en oligonucleotiden, die onder meer een toepassing vinden in de behandeling van genetische ziekten. Wat de peptiden betreft is de ontwikkeling en hernieuwing van de klantenportfolio bevredigend. De activiteit oligonucleotiden heeft zich in de Verenigde Staten sterk ontwikkeld en om te kunnen voldoen aan de toegenomen vraag is er geïnvesteerd in de productie eenheden daar. Hoe duurzaam zijn de activiteiten van de Sector Chemie? Enkele voorbeelden De vermindering van onze invloed op het leefmilieu is een permanente zorg. Onze projecten voor capaciteitsuitbreiding en debottlenecking bevatten ook verbeteringen met het oog op energiebesparing (zie bijvoorbeeld de investering van 70 miljoen EUR in stoomgeneratoren van de nieuwste generatie in Devnya in Bulgarije, de geleidelijke omschakeling naar membraantechnologie van onze elektrolyse-eenheden ), een beter gebruik van grond-stoffen, een vermindering van de uitstoot van gassen, vloeistoffen of vaste stoffen (bijvoorbeeld : procedé voor hoge rendementswaterstofperoxide ) ; de ontwikkeling van nieuwe procedés gebaseerd op hernieuwbare grondstoffen, zoals het EPICEROL -procedé ; de ontwikkeling van een activiteit in de organische chemie die de commercialisering moet voorbereiden van moleculen met hoge toegevoegde waarde op het gebied van de organische elektronica en hernieuwbare stoffen en energie ; de ontwikkeling van nieuwe toepassingen met het oog op het welzijn, een beter leefmilieu, betere gezondheid, hygiëne, voeding ; plannen om jongeren op te leiden en aan te werven uit de omgeving van onze sites, waar heel wat menselijk potentieel voorhanden is. Sector Chemie 39 Op het gebied van de OLEDs (Organic Light Emitting Diodes) zijn de middelen die voortvloeiden uit de oprichting van Molecular Solutions verder verrijkt dankzij partnerships in Azië en de Verenigde Staten, om nieuwe organische moleculen te ontwikkelen en te produceren voor deze toepassingen. Een eerste productie-opdracht is uitgevoerd voor een van onze belangrijkste klanten in dit domein. Om de ontwikkeling in deze opkomende industrie te versnellen, wordt de knowhow in productie en commercialisering van de SBU Molecular
44 Onze productenportefeuille uitbreiden en onze troeven volop uitspelen 40 Controle van PVDC coating, barrière polymeerpapier voor het de ondoordringbaarheid tegen zuurstof en waterdamp, op PVC, PET, BOPP. Foto d.d. 14/02/2008, Solvay Neder-over-Heembeek, België.
45 Sector Kunststoffen Sector Kunststoffen 41 Strategie Ontwikkeling van de Specialiteiten : productleiderschap ; O&O ; geografische globalisering. Jean-Jacques Lootens Coating operator Ontwikkeling van de Vinylproducten : regionaal leiderschap (Europa, Zuid-Oost-Azië, Zuid-Amerika ; selectieve geografische diversifiëring (Rusland) ; concurrentiekracht.
46 Voornaamste gegevens [in miljoen EUR] Omzet REBIT REBITDA Investeringen O&O Personeelsleden * Sontaya Jaraenporn Algemeen Operator Chloorvinyl Afdeling (Map Ta Phut/Thailand) * Voltijdse equivalenten op 1 januari van het volgende jaar. Piyapong Keawtongdee Operator controlkamer, Chloorvinyl Afdeling (Map Ta Phut/Thailand) Verdeling van de omzet in 2007 : miljoen EUR Per cluster en SBU Specialiteiten 44 % 28 % Speciale Polymeren 16 % Inergy Automotive Systems Vinyl 56 % 45 % Vinylproducten 11 % Pipelife (buizen en hulpstukken) 45 % 11 % 28 % 16 % 42 Per bestemmingszone g Europa 58 % 54 % Europese Unie (27) 4 % Andere Europese landen g Amerikas 30 % 17 % Nafta 13 % Mercosur g Azië-Stille Oceaan 10 % g Rest van de wereld 2 % 30 % 10 % 2 % 58 % + 4 % omzet + 8 % operationeel resultaat Omzet van eindverbruikersmarkt in 2007 : miljoen EUR Per eindverbruikersmarkt Bouw en architectuur 29 % Auto industrie 26 % Chemische industrie 9 % Waterbehandeling en Milieuzorg 9 % Elektriciteit en Elektronica 9 % Verpakkingsindustrie 6 % Consumptiegoederen 4 % Menselijke gezondheidszorg 2 % Andere industrieën 6 % 2 % 4 % 6 % 6 % 9 % 9 % 9 % 29 % 26 %
47 Sector Kunststoffen De aandrijvers van onze strategie PVC Algemeen zin kunnen we zeggen dat PVC, ondanks de hoge petroleumprijzen, een steeds concurrentiëler en eco-efficiënter product is, dankzij de geringe hoeveelheid olieproducten die ervoor nodig is en zijn uitstekende recycleerbaarheid. De Specialiteiten (Speciale Polymeren) ontwikkelen en verrijken van ons assortiment zeer performante polymeren ; ons productenassortiment differentiëren op basis van hun competitiviteit (kwaliteit/prijs) door onderzoeksinspanningen en Intellectuele Eigendom ; onze globaliseringsinspanning voortzetten door capaciteitsuitbreiding en acquisities. De Specialiteiten (Inergy Automotive Systems) het technisch leiderschap handhaven door O&O ; het nut van bepaalde producten uitbreiden (bijvoorbeeld door denoxificatie van de uitstoot van dieselmotoren) ; geografische globalisering met onze klanten in de auto-industrie (China, Rusland, India...) ; topprestaties leveren op het gebied van kwaliteit, kosten en diensten. De Vinylproducten (vinylproductieketen) ervoor zorgen dat we het regionaal leiderschap behouden in Europa (o.a. in Rusland), Zuid-Oost-Azië en Zuid-Amerika ; de concurrentiekracht garanderen door industriële efficiëntie, integratie van de grondstoffen en technologische innovatie ; groeien en doelgerichte diversifiëring. De Vinylproducten (Pipelife) ervoor zorgen dat we in het Europa van de 27 het leiderschap behouden ; het productenassortiment, de systemen en diensten ontwikkelen door innovatie. De Specialiteiten : de Speciale Polymeren en Inergy Automotive Systems, 50/50 joint venture met Plastic Omnium voor brandstofsystemen Omzet 1 % hoger dan in Voor de Speciale Polymeren was 2007 een zeer goed jaar. De groei bedroeg qua volumes gemiddeld 8 % en zelfs meer dan 10 % voor de zeer performante polymeren. De verkoop ging erop vooruit in Azië waar we met deze activiteit sterk presteerden (13 % van de omzet van 2007). De omzet is minder sterk gestegen dan de volumes door het effect van de wisselkoers van USD en JPY. Het resultaat is nog beter dan de toch al mooie prestatie van 2006, ondanks het ongunstige wisselkoerseffect en de gestage inspanning in O&O (5 % van de verkoop). Het onderzoek spitst zich toe op het vinden van nieuwe zeer performante polymeren en de opstart van verscheidene nieuwe productieeenheden. Op die manier dragen ze ook morgen nog bij tot de ontwikkeling van deze activiteit is ook een jaar geweest met belangrijke strategische Analyse van plastic nanocomposietstructuren beslissingen, vooral gericht op de uitbreiding van de bestaande capaciteiten, de versterking van onze aanwezigheid op de Aziatische markt en de verrijking van de productenportefeuille. De meeste van deze productie eenheden zijn nu uitgegroeid tot grootschalige bedrijven waar bepaald unieke procedés en technologieën worden toegepast. Bij Solvay Solexis is de productie capaciteit voor perfluorpolyethers (PFPE) in de fabriek van Spinetta Marengo (Italië) verdubbeld en nieuwe productiecentra zullen vanaf 2008 operationeel zijn. Onder de commerciële namen SOLVERA en FLUORLINK worden de Murielle Fesler Specialist elektronische microscopie Sector Kunststoffen 43
48 SolVin tekende in juni 2007 een joint venture overeenkomst met Sibur voor de oprichting van RusVinyl te Kstovo (Rusland) en het bouwen van een geïntegreerde PVC-eenheid van 330 kt/jaar, die zal oplopen tot 500 kt/jaar. 44 Davide Paleari Specialist mechanische testen Foto d.d. 7/02/2007, Solvay Solexis, Bollate, Italië
49 Sector Kunststoffen betreffende producten vooral gebruikt als bestanddelen die water of vet afstoten in verpakkingspapier en in textielproducten. H-GALDEN, een hoog performante warmtegeleidende vloeistof met beperkt milieueffect valt ook onder deze capaciteitsuitbreiding. Solvay Solexis en Thin Film Electronics (een Noors bedrijf met zetel in Oslo) hebben een akkoord gesloten met het oog op de ontwikkeling van materialen voor de productie van apparatuur met elektronische geheugenfunctie. De nieuwe fabriek voor gemicroniseerd polytetrafluorethyleen (PTFE) in poedervorm, momenteel in aanbouw in Changshu (China) zal gaan produceren vanaf het eerste kwartaal van Verkocht onder de merknaam POLYMIST, wordt het gebruikt in een ruime waaier van complexe toepassingen zoals in de productie van cosmetica, polijstinkten, zeer performante smeermiddelen. Tenslotte zijn ook twee grootschalige productiecentra opgestart in Spinetta (Italië) voor fluorpolymeren, meer bepaald HYFLON en ALGOFLON. Voor Solvay Advanced Polymers is de fabriek in Alpharetta (Verenigde Staten) net gestart met de uitbreiding van de productie van polyvinylsulfones RADEL R. Er is een nieuw assortiment kunststoffen gelanceerd die aan zeer hoge eisen moeten voldoen : de SOLVIVA -producten, voor medische implantaten. Voor die nieuwe toepassingen was het nodig de productie te conformeren aan de internationale productienormen die gelden in de medische wereld. Het segment van de ultrapolymeren is aanzienlijk versterkt dankzij het opstarten van een pilootfabriek voor polyether ether ketone (PEEK), in Alpharetta (Verenigde Staten) en de bouw van een industriële eenheid voor de PEEK-productie in Panoli (India), die begin 2008 zou beginnen draaien. SolVin wil ook een nieuwe eenheid voor polyvinylideenchloride- of PVDC-latex in Tavaux (Frankrijk) bouwen. Op deze site is de hele productie van dit polymeer samengebracht. Onder de commerciële naam DIOFAN wordt het gebruikt als barrièremateriaal, voor de coating van papier of plastic folie wanneer het absoluut noodzakelijk is dat de verpakte goederen intact blijven, vooral in de voedings- en farmaceutische sector. In 2007 was de vraag naar speciale polymeren erg groot voor de verpakking van farmaceutische producten, halfgeleiders, voor de elektronica voor huiselijk gebruik, voor medische toepassingen en waterbehandeling. Daar staat de verzwakking tegenover van de automobielmarkt in Europa en de Verenigde Staten. In de meeste gevallen kon onze omzet sterker groeien dan die van de afzonderlijke marktsegmenten, met inbegrip van de autosector, dankzij het ruime assortiment producten en ons innovatievermogen. Meer dan 30 % van onze verkoop realiseren we met producten die nog geen vijf jaar oud zijn. Tal van factoren zouden de groei van de speciale polymeren en onze prestaties in de periode nog moeten in de hand werken : de rijkdom van onze Onderzoeks- & Ontwikkelingsportefeuille ; de beheersing van de kosten, zowel de vaste als de variabele, die onze concurrentiekracht verder verbeteren, bijvoorbeeld door een rendementsverbetering van onze polymerisatieprocedés ; onze initiatieven op het gebied van Gezondheid, Veiligheid en Leefmilieu (HSE, of Health, Security & Environment) ; de invoering in onze fabrieken van de best beschikbare technieken (BAT : Best Available Technologies). Over het geheel genomen dragen de speciale polymeren in belangrijke mate bij tot de duurzame groei. De aanzienlijke vermindering van het gewicht van auto s en van vliegtuigen leveren een brandstofbesparing op. Dankzij hun mechanische eigenschappen, ook bij hoge temperaturen, die nog voortdurend verbeterd worden, vervangen zij geleidelijk aan andere materialen die meer energie opslorpen. Ook maken zij de ontwikkeling mogelijk van nieuwe, zeer gesofistikeerde toepassingen, zoals in de waterbehandeling of in de medische sfeer, zodat ze bijdragen tot het welzijn van steeds meer mensen over de hele wereld. De compounds van polyolefinen hebben zich op nogal diverse manieren ontwikkeld al naargelang van de markt waarvoor ze bestemd zijn. Padanaplast (Italië) dat compounds produceert en verhandelt op basis van polyethyleen heeft een jaar met sterke groei gehad, waarbij de omzetgroei met twee cijfers diende uitgedrukt, zowel voor de buizen (die in de huizen steeds vaker het koper vervangen) als voor speciale kabels. 75 % van de verkoop gebeurt buiten Italië, in 70 landen over de hele wereld. Solvay Engineered Polymers (SEP) is in de Verenigde Staten actief in de polypropyleencompounds en elastomeren die vooral bestemd zijn voor de automobielmarkt van Noord-Amerika. Deze activiteit wordt nu overgelaten aan Basell, eerste producent ter wereld van polypropyleen en geavanceerde polyolefinen. De belangrijkste reden voor deze verkoop is dat deze activiteit minder goed ging passen in de strategie van de Sector, die zich ontwikkelt in de zeer performante polymeren, op markten met hoge toegevoegde waarde en op selectieve manier in de vinylproducten. Deze transactie zou in het eerste kwartaal van 2008 moeten rond zijn. Inergy Automotive Systems (50/50 joint venture met Plastic Omnium voor brandstofsystemen) Sector Kunststoffen 45
50 46 Wereldleider voor brandstoftoevoersystemen voor de auto-industrie, met een jaarverkoop van ongeveer 13 miljoen brandstofsystemen, kende Inergy Automotive Systems in 2007 een lichte daling van zijn volume (1,2 %) en van zijn omzet. Daartegenover staat dat, dankzij de inspanningen om de kosten beter te beheersen, de operationele marge beter uitvalt dan in Dat het resultaat zo gunstig is, danken we vooral aan de grote inspanningen op het gebied van de concurrentiekracht. Zowel voor de fabrieken als wat de algemene kosten betreft, ziet het kostenplaatje er een stuk beter uit. De productiecapaciteit diende in bepaalde regio s aangepast te worden aan de vraag, meer bepaald de traditionele markten. De fabriek te Oppama (Japan) diende te worden gesloten (zesde fabriekssluiting in landen met hoge arbeidskosten sinds de oprichting van de joint venture), waarbij de productie geconcentreerd werd in de fabriek van Kitakyushu. Om dezelfde reden werd ook besloten de fabriek te Blenheim (Canada) te sluiten en de productie over te brengen naar de sites in Adrian en Anderson (Verenigde Staten). Dankzij de technologische vorderingen en de concurrentiekracht van ons productieapparaat, hebben we in de loop van het jaar nieuwe contracten binnengehaald wordt zo het jaar met een record aantal toekenningen (awarded business) voor nieuwe modellen/platforms en dit voor een totaal van 4,3 miljoen brandstofsystemen per jaar. Twee nieuwe fabrieken zullen in 2008 gaan produceren in China en in Rusland, waar de markt het snelst groeit. Tegen 2010 denkt men ook in India te gaan produceren. De productie van het brandstofsysteem van de nieuwe BMW-serie 7 met de innovatieve Twin-Sheet Blow Molding (TSBM) technologie, wordt in 2008 aangevat in Duitsland. Dit productiesysteem paart de voordelen van blow molding aan die van de thermische vorming van het materiaal en is het resultaat van eigen Onderzoek & Ontwikkeling (Inergy Research). Het beperkt brandstofverlies door verdamping tot het uiterste minimum. Inergy blijft aan de spits van de vooruitgang op zijn werkterrein en integreert ook de nieuwe leefmilieuverplichtingen. Als voorbeeld vermelden we hier het brandstofsysteem flex-fuel in Brazilië. Dit is een systeem dat tussen de 0 en de 100 % bio-ethanol in de brandstof kan hebben en dat zo transparant is dat de automobilist dit kan waarnemen. Voorts heeft Inergy onlangs twee bestellingen binnengekregen van een Duitse autoconstructeur voor een denoxificatiesysteem, afkomstig van Inergy Research voor de uitstoot van dieselmotoren, via selectieve katalytische reductie door middel van ureum. De Vinylproducten : de elektrolyse-keten, vinylmonomeerchloride (VCM), polyvinylchloride (PVC), PVC-compounds en Pipelife, 50/50 joint venture met Wienerberger voor buizen en hulpstukken Omzet 6 % hoger dan in De sterke groei van 2006 (+7 %) is ook in 2007 nog doorgegaan, zij het tegen een iets kalmer tempo (+5 %) onder andere tengevolge van de sub-prime -crisis die een negatief effect had op de bouwsector in de Verenigde Staten. De wereldvraag naar PVC zou zo n 34,9 miljoen ton moeten bedragen, of een vermeerdering met 1,7 miljoen ton. Deze volgehouden vraag vindt haar verklaring bij de veel hogere noden van de opkomende landen in de sectoren bouw en infrastructuur. China, India, de Mercosur, Rusland en het Midden-Oosten hebben zich opnieuw onderscheiden met een groei, hoger dan 10 %. Toch dient hier ook de groei in West-Europa vermeld (+2 %), dankzij een bouwsector die er sterk blijft in de renovatie van gebouwen. Het gebruik van producten zoals PVC-ramen draagt ertoe bij warmte binnen te houden en energieverlies te beperken. China blijft de toenemende wereldvraag naar PVC trekken. Het land neemt 75 % van de totale groei van de voorbije vijf jaren voor zijn rekening. Ondanks gevoelige capaciteitsverhogingen, vooral in China, is het wereldaanbod onder spanning gebleven, zeker in Europa en de Mercosur en dit voor de vinylketen in zijn geheel met inbegrip van de grondstoffen (ethyleen, dichlorethaan, EDC, VCM ). De PVC-prijs is op nogal verschillende manieren geëvolueerd al naargelang van de regio s, de evolutie van vraag en aanbod, de kostprijs van de grondstoffen en de nutsvoorzieningen.
51 Sector Kunststoffen Het verkoopprijspeil en de marges hebben zich goed hersteld in Azië in 2007, door de verslechtering van de Chinese competitiviteit op de exportmarkten, die te maken heeft met de hogere productiekosten in China. Alle regio s, op de Verenigde Staten na, hebben hun voordeel gedaan met de gunstige vraag/ aanbod verhouding, die het mogelijk maakte de marges op een hoog niveau te houden. Het resultaat van de vinylketen heeft in 2007 een nieuw recordpeil bereikt dat nog iets beter was dan de uitstekende prestatie van de drie eraan voorafgaande jaren. Dit is dankzij de geografische spreiding en het regionaal leiderschap speciaal in het verruimde Europa, Mercosur en Zuid-Oost-Azië. In Europa beschikt SolVin (75/25 joint venture van Solvay met BASF) over een uitstekende concurrentiepositie die nog elk jaar sterker wordt. De reorganisatie van de site in Tavaux (Frankrijk), doorgevoerd in 2007, maakte het mogelijk de kosten te drukken. Hiertoe werd een oude productie-eenheid stilgelegd en vervangen door een nieuwe, voorzien van de meest performante technologie. Verder is in 2007 tot een nieuwe uitbreiding van de VCMen PVC-capaciteit besloten voor de site in het Belgische Jemeppe. Die site zal op die manier een geïntegreerde capaciteit voor PVC krijgen van 500 kt/jaar en dit tegen half Deze investering helpt ons om onze concurrentiepositie te blijven verbeteren en de groeiende vraag in Europa te blijven volgen. Het resultaat van SolVin is beter dankzij deze toegenomen competitiviteit. De vraag in Oost-Europa is ook gunstig geweest. Indirect heeft ze de West-Europese vraag ondersteund, door de import van halfafgewerkte producten (profielen, vloerbekleding, buizen en hulpstukken ) die sterk is gestegen en door de schaarste aan PVC-harsen op de sterk groeiende Russische markt. SolVin heeft in juni 2007 een joint venture akkoord ondertekend met Sibur voor de vorming van een vennootschap RusVinyl om in Kstovo (Rusland) een geïntegreerde eenheid voor 330 kt PVC per jaar te bouwen, in het kader van wat later 500 kt per jaar moet worden. Met die investering verstevigt SolVin zijn regionaal leiderschap in de Europese, met Rusland uitgebreide economische ruimte. Rusland kent een sterke groei en heeft een competitief voordeel qua grondstoffen en nutsvoorzieningen. Het is de bedoeling dat de nieuwe fabriek medio 2010 de productie kan opstarten. In Mercosur hebben de Braziliaanse en de Argentijnse markt van Solvay Indupa (bedrijf dat beursgenoteerd is in Argentinië en waarin Solvay een meerderheidsparticipatie heeft) ook hun voordeel gedaan met de zeer gunstige conjunctuur. Deze en ook de verbeterde concurrentiepositie in Brazilië, dankzij de opstart van de VCMuitbreiding en de goede werking van de fabrieken, waren sleutelfactoren voor het behalen van de recordprestaties die hier andermaal over de hele vinylketen geleverd zijn. Na een eerste capaciteitsuitbreidingsfase voor chloor, natriumhydroxide, VCM en PVC, een investering van 150 miljoen USD waartoe voor Brazilië besloten werd in juli 2006, is tot een tweede uitbreiding besloten in december Hier gaat het om een investering van 135 miljoen USD. De bedoeling is op die manier de snelle groei van de vraag in de regio te kunnen volgen en voorts ook de concurrentiekracht van onze Braziliaanse site verder te verstevigen. De opstart van de eerste en tweede fase zijn respectievelijk te verwachten voor het midden van 2008 en het midden van De tweede fase levert een geïntegreerde capaciteit op van 360 kt/jaar en zal ook voorzien in de ethyleenproductie op basis van suikerriet. Deze PVC wordt dus gemaakt met SolVin bekleedt een uitstekende competitieve positie in Europe, nog hernieuwbare grondstoffen. In Argentinië is in samenwerking met het bedrijf Albanesi een haalbaarheidsstudie begonnen met het oog op de bouw van een elektrische centrale van 160 MW om onze site in Bahia Blanca te voorzien van een verzekerde stroombevoorrading. In de regio Azië-Stille Oceaan heeft de opstart van enkele belangrijke nieuwe fabrieken in China tot een belangrijke nominale overcapaciteit geleid. Daartegenover staat dat de kostenstijging in de verouderde carbide/acetyleentechnologie en de toegenomen bezorgdheid voor het leefmilieu bij de overheid de concurrentiekracht van de Chinese producenten gevoelig verzwakt heeft. De sterk groeiende vraag in de regio heeft de overcapaciteit ook sneller dan verwacht helemaal geabsorbeerd. In deze moeilijke context, met daar bovenop nog belangrijke prijsstijgingen van grondstoffen en nutsvoorzieningen, is Vinythai (Thaise vennootschap waarin Solvay een belangrijke participatie heeft) er in geslaagd zijn resultaat in Sector Kunststoffen versterkt in
52 48 de loop van het tweede halfjaar van 2007 opmerkelijk te herstellen. Dit dankzij zijn uitstekende concurrentiepositie, de betrouwbaarheid van zijn installaties en de grote flexibiliteit ten aanzien van de bewegingen van de markt. De capaciteitsuitbreidingen voor VCM van 200 naar 400 kt/jaar en van natriumhydroxide van 130 naar 260 kt/jaar zijn uitgevoerd conform de planning en binnen het geraamde budget ; de opstart van de nieuwe units gebeurde met succes vanaf december De capaciteitsuitbreiding voor PVC met 80 kt/jaar is in uitvoering met opstart die gepland is tegen medio We melden hier nog dat de overname van Apex Petrochemicals niet kon plaatsvinden. Een volledige integratie van Vinythai met 400 kt/jaar ligt momenteel ter studie. Het zesde rapport van het Vrijwillig Akkoord van de PVC-industrie, Vinyl 2010 werd in mei 2007 gepubliceerd. Het toont aan dat de doelstellingen geheel volgens de planning worden gerealiseerd. De productie, de verfijning van de technologie en de toepassing van gerecycleerd PVC in de VINYLOOP fabriek in Ferrara (Italië) worden voortgezet, al is de economische situatie in Europa nog niet erg gunstig voor recyclage. De bijkomende investering van 8 miljoen EUR besloten in 2006 om zo de technologie te verbeteren, is in uitvoering met opstart tegen begin Met deze investering wordt het mogelijk samengestelde PVC-resten te recycleren en een kwaliteitsniveau te bereiken dat dit van nieuwe PVC benadert. Op die manier krijgen we uitzicht op betere vormen van hergebruik. Ook al scheren de PVC-prijzen nu al lang hoge toppen, en al viel er een zekere vertraging vast te stellen tegen het einde van het jaar, toch is het resultaat voor PVCcompounds in Europa in drie van onze vier dochterondernemingen opnieuw verbeterd. Dit is andermaal te danken aan een betere verkoop en een hogere productiviteit. Daarbij komt een ambitieus groeiplan met de bedoeling de verkoop uit te breiden naar een aantal nieuwe landen en de commercialisering van nieuwe producten. Dit plan loopt stilaan ten einde. Het resultaat van Dacarto Benvic, onze Braziliaanse activiteit, in een 50/50 partnership met de Braziliaanse familie Carvalho, blijft goed. Uitstekende marktomstandigheden hebben het mogelijk gemaakt het grootste deel van de prijsverhogingen voor PVC-harsen te compenseren. Ook het resultaat van Soligran, onze activiteit in Rusland, waarin we op 50/50 basis partners zijn van de Nikos-groep, is er in 2007 goed op vooruitgegaan, en dit in een klimaat van positieve samenwerking. Algemeen zin kunnen we zeggen dat PVC, ondanks de hoge petroleumprijzen, een steeds concurrentiëler en eco-efficiënter product is, dankzij de geringe hoeveelheid olieproducten die ervoor nodig is en zijn uitstekende recycleerbaarheid. Pipelife (50/50 joint venture met Wienerberger voor buizen en hulpstukken) heeft in 2007 geprofiteerd van een gunstig conjunctureel klimaat. In ons voordeel speelden ook de vele maatregelen die de afgelopen jaren zijn genomen om de concurrrentiekracht te verhogen alsook het vermogen tot innovatie van de onderneming. Pipelife is actief gebleven op de bouw- en infrastructuurmarkt (rioleringen, irrigatie, drainering, bescherming van elektrische leidingen of loodgieterij ) en heeft zich in 2007 op een hoog peil gehandhaafd in Europa, vooral dan Centraal-Europa, Scandinavië en de Baltische landen. De verkoop nam met 7 % toe in Europa en de operationele marge is in % hoger dan in Qua concurrentiekracht doet Pipelife nu ten volle zijn voordeel met de talrijke kostenbesparende maatregelen en de herstructurering die sedert 2001 zijn doorgevoerd (sluiting van bepaalde sites, automatisering, hogere productiviteit en interne en externe benchmarkings ). Begin 2008 is een herstructurering aangevat van de site in Zaragoza (Spanje) met de bedoeling de kosten te verminderen en zich te concentreren op de meest rendabele markten. De groeiende activiteiten van Pipelife kregen een extra impuls door de volgende acties : overname van Quality Plastics, bedrijf in de buurt van Cork (Ierland). Hierdoor kan Pipelife zijn positie versterken op de Hot & Cold-markt (buizen voor loodgieterij waarvoor meer bepaald speciale polymeren worden gebruikt) en zijn aanwezigheid in Europa uitbreiden ; opstart van een nieuwe fabriek voor buizen en hulpstukken ten zuiden van Moskou (Rusland), voor huishoudelijke toepassingen, waterdistributie en sanitaire netwerken ; investering in Debrecen (Hongarije) in een productielijn voor Hot & Cold-buizen voor Centraal-Europa. De innovatie is een permanent gegeven in deze activiteit en op zijn minst 15 % van de verkoop van Pipelife wordt elk jaar gerealiseerd met nieuwe producten, nieuwe toepassingen en nieuwe technologieën.
53 Sector Kunststoffen Dominique Marchand Superior technieker-scheikundige Hoe komt de activiteit van de Sector Kunststoffen tegemoet aan de vereisten van meer duurzaamheid? Enkele voorbeelden Sector Kunststoffen 49 strenge kwaliteitsnormen voor de zeer stabiele kunststoffen die erg lang meegaan, wat leidt tot materiaalbesparing en dus verminderd gebruik van grondstoffen ; gewichtsvermindering bij het vervoer ; vervanging van materialen die veel energie vragen ; de ontwikkeling van gesofistikeerde toepassingen, die onmogelijk zouden zijn zonder nieuwe materialen ; het opvangen en hergebruik van regenwater ; brandstofsystemen waarvan erkend wordt dat ze veiliger zijn en milieuvriendelijker (onder andere door de denoxificatie van de uitlaat van dieselmotoren, de absolute ondoorlaatbaarheid wat verlies door verdamping verhindert, de flex-fuel -systemen) ; het respect voor het charter in verband met emissies bij de PVC-productie, de vervanging van cadmium en loodstabilisatoren waartoe Solvay zich verbonden had in het Vrijwillig Vinylakkoord 2010 ; het VINYLOOP -procedé voor de recyclage van PVC (200 kt tegen 2015) ; het VCM-productieprocedé met ethyleen op basis van alcohol uit suikerriet. Behandeling van atmosferische nanopartikels, gecontroleerd op vocht. Samenstelling van transparante polysulfonen die bestand zijn tegen UV. Foto d.d. 14/02/2008, Solvay Neder-over-Heembeek, België.
54 Hoe de technologie oplossingen biedt voor de uitdagingen van de 21 ste eeuw 50 Ontwikkeling van nieuwe technieken voor de afzondering van organische moleculen. Foto d.d. 14/02/2008, Solvay Neder-over-Heembeek, België.
55 New Business Development Thierry Delplanche Onderzoeker New Business Development 51 Onze missie De opdracht van de New Business Development (NBD)- teams is nieuwe activiteiten te ontwikkelen door de creatie van nieuwe materialen, of nieuwe innoverende systemen. Dit op basis van technologieën die al verder staan dan deze die we hanteren in onze traditionele activiteiten. Ze zullen dus de bestaande activiteiten vervolledigen of er nieuwe mee in het leven roepen die dan dienen te worden geïntegreerd in de bestaande Sectoren. Het is de bedoeling dat de bijdrage van de NBD-teams tegen het jaar 2015 een omzet van 500 miljoen EUR vertegenwoordigt.
56 52 Op basis van de in de afgelopen jaren opgedane ervaring is NBD georganiseerd in strategische platforms, waarop telkens een aantal programma s rond éénzelfde thema gegroepeerd zijn. De eerste twee platforms, ondergebracht binnen de entiteit Future Businesses hebben in 2007 opnieuw vorderingen gemaakt, waarbij ze zowel konden steunen op interne knowhow als op partnerships met externen : Organische Elektronica en Hernieuwbare Energie. Om de Groepspositie op markten met hoge toegevoegde waarde nog te versterken - daar wordt innovatie nog in de hand gewerkt door belangrijke wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen - is een nieuwe entiteit opgericht, met name die van de Advanced Technologies. Ze heeft tot taak technologische kennis op te sporen en te verwerven, voor zover het om knowhow gaat die voor Solvay potentieel interessant kan zijn. Ze is belast met de synthese, de ontwikkeling, de verspreiding en de promotie binnen de Groep van de relevante expertise. Nanotechnologie is het eerste kennisdomein dat op deze manier wordt aangepakt. Het platform organische elektronica Het eerder gepresteerde werk maakte het mogelijk duidelijk die domeinen te onderscheiden die voor de Groep belangrijk zijn. Drie essentiële toepassingen werden geselecteerd : de OLEDs (Organische lichtemitterende diodes) voor display op vlakke schermen en verlichting met flexibele lichtbronnen ; de fotovoltaïsche cellen van de derde (organische) generatie, geproduceerd door aanwending van druktechnieken en dit continu en op economische manier op flexibele dragers ; de gedrukte elektronica, onder meer voor de systemen voor identificatie van radiofrequenties (RFID). In opvolging van eerder gesloten akkoorden zijn er voor 2007 ook twee nieuwe overeenkomsten te melden. Die met COPE (Center for Organics Photonics and Electronics) van het Georgia Institute of Technology van Atlanta in de Verenigde Staten, et die met het Pangaea Ventures Fund II in Vancouver (Canada) : een investering van 10 miljoen USD in het bedrijf Plextronics Inc. in Pittsburgh PA (Verenigde Staten). Plextronics is gespecialiseerd in de ontwikkeling en commercialisering van technologieën op basis van polymeren, voor elektronisch printen, voor toepassingen zoals schermen en verlichting, zonnecellen of slimme etiketten en voor de identificatie van radiofrequenties ; een akkoord met Thin Film Electronics, Noors bedrijf met zetel in Oslo, voor de gemeenschappelijke ontwikkeling en productie van componenten voor elektronisch printen, zoals ferro-elektrische polymeren, toe te passen in gedrukte elektronische geheugens. Het platform Hernieuwbare energie : de energie van de toekomst Bovenop aan de organische, foto-voltaïsche moleculen werkt dit platform aan programma s voor de ontwikkeling van waterstof als bron van schone energie. Het gaat hierbij vooral om brandstofbatterijen. De uitdaging is tweevoudig : materialen en componenten voor de aanmaak van brandstofbatterijen ; oplossingen vinden voor de opslag van waterstof. Dankzij onze ervaring met speciale polymeren hebben we in voorgaande jaren akkoorden kunnen afsluiten in verband met de eerste van deze uitdagingen. Op het gebied van membranen werken we samen met CMR Fuel Cells Ltd in Cambridge (Verenigd Koninkrijk). Het is de bedoeling zeer performante poreuze membranen te ontwikkelen voor gebruik in hun eigen systemen. MEA-systemen (Membraan Elektrode Assemblage), die het hart vormen van de brandstofbatterijen, worden ontwikkeld bij SolviCore. Dit is een 50/50 joint venture Solvay/Umicore), opgericht in 2006 en gevestigd in Hanau (Duitsland). SolviCore en Michelin hebben ook hun krachten gebundeld om een systeem met brandstofbatterij van de conceptuele auto Hylight 2 van Michelin te ontwikkelen. Dit voertuig werd in november 2007 voorgesteld op de Bibendum Challenge in Sjanghai (China). Andere samenwerkingen zijn in voorbereiding, zowel in de auto-industrie als in andere marktsegmenten (draagbare elektronica en kleine krachtbronnen). In augustus 2007 heeft Solvay samen met het Conduit Ventures fund (Verenigd Koninkrijk) geïnvesteerd in het bedrijf Amminex A/S, gevestigd in Lyngby (Denemarken). Amminex A/S ontwikkelt compacte en betrouwbare technische oplossingen voor de opslag van waterstof, energiebron voor brandstofcellen. Voor beide platforms streeft de Groep verdere ontwikkeling na door het afsluiten van overeenkomsten of door investeringen in gespecialiseerde bedrijven. Op die manier krijgt de Groep een duidelijk beeld van de meest beloftevolle ontwikkelingen met het oog op hun toepassing in de industrie. Voorts helpen deze contacten om de eigen inspanningen op het vlak van onderzoek en innovatie in de juiste richting te sturen. Nanotechnologie De technologie waarmee men structuur brengt in het oneindig kleine is binnen de Groep al intens onderzocht en leverde al enkele resultaten op. Bijvoorbeeld de ontwikkeling en commercialisering van genanostructureerde fluorpolymeren of het op de markt
57 New Business Development brengen van NanoLipanthyl, een nieuwe formulering voor gemakkelijke opname van dit geneesmiddel. In november 2007 zijn vijf projecten onderscheiden op de Wetenschapsdagen van Solvay. Ze werden stuk voor stuk transversaal door diverse geledingen van de Groep ontwikkeld, in sommige gevallen met externe partnerships. Hieruit bleek dat er op die manier een brede waaier van toepassingen mogelijk is. Het samenbrengen van kennis en expertise, en de synthese ervan binnen éénzelfde entiteit, en vervolgens de verspreiding ervan doorheen de hele Groep, is alleszins het beste middel om nog meer synergieën te genereren. Het is ook bevorderlijk voor interdisciplinair werk, dat vaak beslissend is bij de creatie van innoverende producten. De prijswinnende projecten : ontwikkeling van een nieuwe generatie LCD-schermen (met vloeibare kristallen) en Thin Film-transistoren met zeer hoge resolutie ; betere verdeling van nanocomposieten bij het aanmaken van polymeren bij zeer hoge temperaturen ; analyse van het effect van nanopartikels op de eigenschappen van polyamiden ; integratie van nanopartikels in bepaalde polymeren in een zo vroeg mogelijk productiestadium ; integratie van nanostructuren in de katalysatoren van brandstofcellen was een jaar, rijk aan topevenementen, dat extra aandacht kreeg door de aanwezigheid van Nobelprijswinnaars In september hielden Solvay NBD en COPE (Center for Organics Photonics and Electronics) van het Georgia Institute of Technology in Atlanta (Verenigde Staten) in Metz (Frankrijk) de 9 e Europese conferentie over de Moleculaire Elektronica. De 350 deelnemers hadden drie Nobelprijswinaars Scheikunde in hun gezelschap en ook vertegenwoordigers van de meest prestigieuze onderzoeksinstituten van Europa, de Verenigde Staten en Azië. Professor Jean-Marie LEHN van de Louis Pasteur Universiteit in Straatsburg (Frankrijk) is Nobelprijslaureaat Scheikunde in 1987 voor het geheel van zijn onderzoek naar holle moleculen. Vanaf 1968 synthetiseerde hij driedimensionale holle moleculen die kationen of cryptanden kunnen bevatten. Dit werd het begin van wat hij de supramoleculaire chemie noemt. Alan HEEGER van het Department of Physics, University of California, Santa Barbara CA (Verenigde Staten) kreeg de Nobelprijs Chemie in 2000 voor de ontdekking en ontwikkeling van elektrisch geleidende polymeren. Robert R. GRUBBS van het California Institute of Technology Pasadena CA (Verenigde Staten), behaalde de Nobelprijs Scheikunde in 2005, voor zijn onderzoek naar de ontwikkeling van de organische metathese en synthese. In november had de derde uitgave van de Solvay-conferentie Innovatie door de Wetenschap plaats met als thema : Aan de grens van de complexe materie : van nanobricks tot gebruikseigenschappen. Deze drie werkdagen boden ongeveer 200 onderzoekers en managers van de Groep de gelegenheid meer inzicht te verwerven in de relaties tussen de structuur van materialen op nanoschaal en de eigenschappen van materialen en producten van Solvay. Ze konden onze huidige kennis ook toetsen aan de nieuwste ontwikkelingen ter zake in de wetenschappelijke wereld. De conferentie won nog aan belang door de presentaties van Professor Jean-Marie LEHN (zie hoger) en van Professor Robert LAUGHLIN van de Stanford Universiteit (Verenigde Staten), Nobelprijslaureaat voor Fysica in 1998 voor de ontdekking van een elektronisch effect, tegenwoordig bekend als fractional quantum Hall effect. De conferentie werd afgerond met de uitreiking van prijzen en een geldelijke steun voor een bedrag van EUR voor elk van de vijf projecten die volgens een jury van specialisten de meest innoverende waren, met de hoogste potentiële waarde voor de Groep. We herinneren hier ook aan de 15 e editie van de plechtige uitreiking van de Solvay Awards in mei Winnaars waren 25 jonge onderzoekers uit de Brusselse universiteiten. Op de voor de gelegenheid georganiseerde wetenschapsnamiddag luisterde men er naar twee eminente geleerden, Professor Stephen HAWKING, Lucasian Professor of Mathematics, Cambridge (Verenigd Koninkrijk), wiskundige, astrofysicus, filosoof en specialist in het oneindig grote, en Sir Harold KROTO, University of Sussex (Verenigd Koninkrijk), Nobelprijs Chemie 1996, ontdekker van de fullerenen, nieuwe koolstofnanostructuren met onvermoede eigenschappen die bepaald beloftevol zijn. New Business Development 53
58 Een partnership dat het engagement van Solvay in Innovatie en Duurzaam Ondernemen illustreert 54 Al van in de tijd van zijn stichter steunt Solvay actief velerlei initiatieven die met behulp van wetenschap en kennis een harmonische ontwikkeling nastreven. Het heeft die traditie nooit verloochend. Dat de Groep deelneemt aan het Solar Impulse-project getuigt van zijn engagement voor innovatie. Hij neemt weloverwogen risico s die kunnen bijdragen tot een duurzamer toekomst. Solvay was inderdaad de eerste en belangrijkste technologiepartner die zich in 2004 achter het Solar Impulse-project schaarde. Dit project heeft een dubbel doel. Het is de bedoeling een vliegtuig te bouwen dat een tocht rond de aarde kan maken in etappen, met een piloot aan boord en met de zon als enige energiebron. Maar Solvay wil evenzeer een boodschap richten aan zoveel mogelijk mensen. Een boodschap die duidelijk maakt dat we onze krachten moeten bundelen indien we, dankzij de technologie, nieuwe middelen willen vinden waarmee we de grote uitdagingen kunnen aangaan waarvoor de mensheid zich geplaatst ziet. Het zijn Bertrand Piccard en André Borschberg geweest die het startsein hebben gegeven voor dit avontuur. Dankzij Solvay kreeg het vaart, omdat onze onderneming er zich van in het begin heeft voor ingezet. Het symboliseert perfect de grote inspanningen en de technologische en psychologische lenigheid, vereist om nieuwe stappen te zetten in de richting die de Duurzame Ontwikkeling van ons vergt. Daarbij komt het erop aan uitstekend te presteren, ondernemend te zijn, het energiegebruik onder controle te krijgen en met innoverende materialen te werken. Voor Solvay incarneert dit project een aantal strategisch uiterst belangrijke waarden : het open staan voor de wereld, waarbij we dialogeren en samenwerken in de geest van de cultuur van de Groep ; begrip voor wat er op het ecologisch niveau op het spel staat. Een positieve instelling tegenover Duurzame Ontwikkeling en concrete antwoorden. Zo is de zoektocht naar alternatieven voor niet-herbruikbare hulpbronnen, zeker inzake energie, voor elke technologisch georiënteerde onderneming een belangrijke uitdaging ; op het economisch vlak : duurzame groei door innovatie. Het zijn die waarden die de onderzoekers bij Solvay motiveren om producten te ontwikkelen die bijdragen tot het succes van Solar Impulse. Zo dragen ze bij tot verandering door innovatie en duurzame en renderende groei. Als gevolg hiervan versterken ze het imago van een moderne, ondernemende, dynamische Groep, sterk gericht op spitstechnologie. Van 2004 tot midden 2007 is het concept van het vliegtuig uitgewerkt en zijn ook de technologische keuzes gemaakt voor het eerste prototype, het geregistreerde HB-SIA. Met de bouw van het toestel is medio 2007 begonnen in Dübendorf / Zürich (Zwitserland) en de eerste proefvluchten zijn te verwachten begin 2009.
59 Partnership Al van in 2004 werkt Solvay met andere technische teams mee aan het zoeken naar oplossingen voor de technologische uitdagingen in 4 belangrijke domeinen : Partnership Complexe simulaties van het gedrag van diverse onderdelen van de structuur met behulp van gesofisticeerde software. 2. Verbetering van het systeem voor productie en opslag van stroom op basis van zonne-energie bescherming van de fotovoltaïsche cellen aan de vleugels van het vliegtuig, met behulp van speciale kunststoffilms ; verhoging van de capaciteit van de batterijen, door verbetering van de samenstelling van de elektrolieten. 3. Thermische isolatie cockpit en behuizing van de batterijen in isolatiemateriaal dat het ideale compromis is tussen isolering en gewicht. 4. Vermindering van het gewicht van het vliegtuig structuur en zeer hoogwaardige en uiterst lichte composietmaterialen, waarvoor speciale polymeren nodig zijn ; vervanging overal waar mogelijk van metalen onderdelen door hun equivalent in kunststof, dat lichter is.
60 56 De groep boekt in 2007 een opmerkelijke vooruitgang qua duurzaamheid
61 Duurzame Ontwikkeling Het meest markante feit van het jaar 2007 is de formalisering van het engagement van de Groep op het gebied van duurzame ontwikkeling en de eruit voortvloeiende herformulering van Missie en Visie van de Groep. Door dit engagement beantwoorden Solvay en de betrokken partijen aan de verwachtingen die gewekt zijn door de grote uitdagingen waarvoor de planeet en haar bewoners zich geplaatst zien. In de loop van 2007 is vooral gepresteerd op volgende terreinen : verdere verbetering van de veiligheid ; verdere vermindering van de uitstoot die te maken heeft met onze productie activiteit, zowel in de lucht als in het water, en van niet behandelde afvalstoffen ; de beperking van de uitstoot van broeikasgassen ; de organisatie van maatschappelijke acties. Duurzame Ontwikkeling 57
62 58 Een prioritaire sociale verantwoordelijkheid: het personeel De bescherming van de gezondheid en de veiligheid van het personeel was altijd al prioritair in het sociaal engagement van de Groep. We blijven streven om inzake preventie en vermindering van het aantal ongevallen even goed te doen als de beste. Doelstelling is een gemeenschappelijke ongevallenfrequentie van 1,5 per miljoen in 2008 gepresteerde uren. Dit geldt zowel voor het personeel van Solvay als voor de onderaannemers die actief zijn op onze sites. Er is nog een zekere inspanning nodig om zover te geraken. Meer eco-efficiënte producten die voldoen aan nieuwe regelgeving REACh : goedgekeurd eind 2006, werd de Europese regelgeving voor chemische substanties van kracht in De eerste doelstelling was dat eind 2008 de in REACh bedoelde producten in Europa een voorregistratie zouden krijgen. De Food and Drug Administration (FDA) in de Verenigde Staten heeft Solvay Pharmaceuticals beloond voor zijn uitzonderlijke prestatie bij het gebruik van het digitaal portaal van de FDA voor het indienen van reglementaire informatie Frequentie van ongevallen met werkverlet * Totaliteit Waarvan Waarvan personeel onderaannemers Solvay-personeel ,4 7,2 3, ,4 6,5 2, ,2 4,4 2, ,7 4,7 2, ,4 3,2 2,1 * Aantal ongevallen die werkverlet van meer dan 24 uur hebben veroorzaakt per miljoen gepresteerde uren, joint ventures buiten beschouwing gelaten. via het internet. Al van in 2004 was Solvay bij de eerste ondernemingen die elektronische rapporten indienden voor geneesmiddelenbewaking aan de regulerende organisaties in de Verenigde Staten en aan het Europees Geneesmiddelenagentschap EMEA. De innovatietrofeeën voor 2007 gingen dit jaar naar SolVin, als blijk van erkenning voor vijf opmerkelijke prestaties in samenwerking met klanten op het gebied van Duurzame Ontwikkeling. Solvay Pharmaceuticals te Olst (Nederland), heeft in 2007 een Zilveren Medaille behaald voor de verpakking en vulling van het griepvaccin INFLUVAC. Ze is klein gehouden, geheel uit herbruikbaar karton, bespaart ruimte en energie en vermindert het vrijkomen van CO 2 bij vervoer en opslag. Solvay blijft de drijvende kracht achter de op vrijwilligheid berustende campagne Vinyl 2010, die alle Europese actoren in de PVC-productie betrekt bij een geïntegreerde controle over de hele levenscyclus van het product. Verantwoordelijk produceren met duurzamere energiebronnen De opstart van de nieuwe boiler in Devnya (Bulgarije), en de productie van warmte met gerecycleerde brandstoffen of biomassa, momenteel in uitvoering of ter studie op verscheidene Europese sites, dragen hiertoe bij. Een belangrijke vermindering van de uitstoot van broeikasgassen in de PVC-fabriek van Solvay Indupa (Mercosur) en Santo Andre (Brazilië) werd mogelijk door de omschakeling van stookolie op aardgas als energiebron.
63 Duurzame Ontwikkeling De nieuwe rivierhaven van de fabriek in Rheinberg (Duitsland), die zal dienen voor het vervoer van natriumhydroxide, is een voorbeeld van de omschakeling van wegtransport naar vervoer over water. Solvay engageert zich voor Duurzame Ontwikkeling Duurzame Ontwikkeling is een belangrijke maatschappelijke uitdaging. Solvay voelt zich hier volop bij betrokken. Wij verbinden ons ertoe volop rekening te houden met de drie eisen van economische, sociale en ecologische duurzaamheid, die een integraal bestanddeel dienen te zijn van onze activiteiten. Dit engagement voor een verruimde interpretatie van de begrippen burgerzin en verantwoordelijkheid : Duurzame Ontwikkeling 59 Een onderneming die deel uitmaakt van en actief is in de samenleving Solvay Indupa (Mercosur) maakt deel uit van de bedrijven, NGO s en persoonlijke initiatieven die het Instituto Trata Brasil ondersteunen. Dit wil een nationale mobilisatie coördineren rond acties ten voordele van de volksgezondheid, het behoud van het leefmilieu en het scheppen van banen. Het programma Chemie is van levensbelang werd in 2007 voortgezet met de organisatie van seminaries waarin onze activiteiten werden toegelicht. In Frankrijk heeft Solvay studenten beloond die hadden deelgenomen aan een wedstrijd over leefmilieu en innovatie. Van de 45 inzendingen kregen er drie een prijs. In 2007 heeft Solvay Pharmaceuticals in de Verenigde Staten 100 studiebeurzen van twee jaar toegekend aan studenten die lijden aan mucoviscidose. Ook blijft Solvay Pharmaceuticals het Patient Assistance Program (PAP) steunen dat in de Verenigde Staten werd gestart in 1993 en dat geneesmiddelen ter beschikking stelt van behoeftige patiënten. is van toepassing op de complete levenscyclus van onze producten. Dit geldt voor hun ontwerp, hun productie en toepassingen. Het geldt ook voor de grondstoffen die ervoor nodig zijn en de maatschappelijke gevolgen van hun productie of hun gebruik. berust op de wil tot innovatie en vooruitgang, door over deze uitdagingen een permanente en grondige dialoog te voeren met alle betrokken partijen en door specifieke allianties aan te gaan.
64 Paul Harding Vice-voorzitter Human Resources Nafta Alain Steinier Manager CC People Development & Performance André Rochez Manager CC Pension & Benefits 60 Door mensen te ontwikkelen, zorgen we ook voor de ontwikkeling van onze groep Foto d.d. 13/12/2007, Solvay HR, België.
65 Human Resources Bij de strategische reflectie van juni 2006 had de Groep al bevestigd dat hij Human Resources (HR) op een mondiaal niveau wilde aanpakken. Voor de Solvay-groep hangt het welslagen van zijn strategie voor duurzame en rendabele groei af van de mannen en vrouwen die er werken. Het komt erop aan over de hele wereld over competente mensen te beschikken waar en wanneer er behoefte aan is. De Groep wenst ook meer leiders- en managementvaardigheden te ontwikkelen en streeft naar een handhaving of zelfs versterking van de goede relaties met de sociale partners. De organisatie van de Human Resources moet zich dus zo goed mogelijk aan die van de Groep aanpassen. Ze moet dus net zo goed globaal zijn, terwijl functies en verantwoordelijkheid geënt zijn op de Sectoren. De HR-strategie heeft op die manier gestalte gekregen, geheel conform met de strategie van de Groep : mensen ontwikkelen om onze Groep te ontwikkelen. Human Resources 61 Het HR-beleid van de Groep De strategie is te herkennen in het HR-beleid in zijn verschillende vormen en versterkt de internationale dimensie van de businessorganisaties, de projecten en processen van de Groep. Bepaalde fundamentele aspecten van het HR-beleid worden op Groepsniveau uitgevoerd en zijn algemeen geldig, speciaal dan voor de mensen die op het internationale niveau dienen te werken, zelfs als ze in de praktijk bij een lokale productievestiging horen of deel gaan uitmaken van een plaatselijke gemeenschap met haar eigen cultuur. Die aspecten zijn een onderdeel van het Groepsbeleid inzake HR, dat gemeenschappelijk is en wereldwijd geharmoniseerd. In de loop van 2007 en begin 2008 is het HR-beleid uitgewerkt of opnieuw bekeken en op coherente manier naar buiten gebracht. Het ging daarbij om : organisatieprincipes van de Groep ; organisatorische prestaties van de Groep ; groepering van functies en functieschalen ; beheer van de individuele prestatievermogens ; industriële betrekkingen van de Groep ; kwantitatieve planning van noden en beschikbare competentie ; rekrutering ; carrière-management ; vorming en ontwikkeling ; internationale mobiliteit ; compensaties ; pensioenen.
66 het management van verloning, werktijd en de gegevens in verband hiermee. De ondersteuning door middel van één enkel informaticasysteem 62 Het Renaissance - project : de middelen voor een globaal HR-beleid van de Groep Renaissance is het project dat in elk van zijn drie aspecten de hervorming van het HR-beleid binnen de Groep ondersteunt en concretiseert, dit in lijn met de nieuwe HR-strategie en het beleid ter zake. Hertekenen van alle HR-processen Alle HR-processen, opgebouwd volgens een globale architectuur (Solvay HR process framework) zijn opnieuw bekeken opdat ze over de hele wereld dezelfde zouden zijn en functioneren : de strategische processen : de Solvay-bedrijfscultuur versterken ; de performantie van de organisatie ontwikkelen. De operationele processen : beheer van de human resources op een vooruitziende manier ; rekrutering, loopbaanontwikkeling, planning van de opvolging ; ontwikkeling van expertise en competenties ; evaluatie en management van individuele prestaties ; management van de internationale mobiliteit ; beloningsbeleid. De ondersteunings- en transactionele functies : het management van de sociale betrekkingen ; Het geheel van deze processen kan slechts harmonisch functioneren wanneer een gemeenschappelijk systeem daarvoor wereldwijd zorgt. Hiertoe is voor de strategische en operationele HR-processen, en ook voor alle basisgegevens het Connect -systeem ingevoerd. Dit systeem is gebaseerd op SAP en is combineerbaar met het reeds operationele ERP (Enterprise Resource Planning), dat al in gebruik is in de hele Groep voor het management van de Business en in het bijzonder het Centrum Gemeenschappelijke Diensten (3S) in Lissabon (Portugal). De nieuwe HRorganisatie van de Groep De invoering van een nieuw HR-beleid met een nieuwe, globale aanpak en gebaseerd op een eenheidssysteem leidde tot een nieuwe HR-organisatie, in lijn met de wereldwijde organisatie van de Groep, met respect voor de Waarden van de Groep en de businessgerichtheid. De belangrijkste wijzigingen hebben met vier aspecten te maken : de Business HR, HR-managers van de Sectoren en Functies, van de SBU s, wettelijke entiteiten en sites, gaan het zwaartepunt vormen van de HR-organisatie van de Groep. Ze sturen de zo even beschreven HR-processen en zijn daarom verantwoordelijk voor hun functioneren jegens de respectieve entiteiten. Ook zijn ze verantwoordelijk voor het bepalen van de doelstellingen ter ondersteuning van de Groepsstrategie en de uitvoering ervan ;
67 Human Resources de HR-competentiecentra bepalen het HR-beleid binnen hun bevoegdheidsgebied en zijn verantwoordelijk voor de goede uitvoering ervan, voor aanpassingen en correcties. Zij zijn trouwens de ontwerpers van de HR-processen, programma s en systemen ; de HR-Business Support Centres (BSC) leveren operationele, administratieve of transactionele diensten aan hun interne (business-) klanten. Ze gebruiken hierbij gemeenschappelijke diensten, ondersteund door een geïntegreerd informaticasysteem. Veelal hebben ze een regionale dimensie (Europa, NAFTA) ; een versterking van het management inzake industriële betrekkingen. Human Resourcesactiviteiten gericht naar jongeren Het programma Banen voor jongeren is eind 2007 opgestart na gemeenschappelijk overleg met het Europese Ondernemingscomité om de toegang van jongeren tot de arbeidsmarkt te verbeteren. Voorrang krijgen hier minderbedeelde jongeren in gebieden rond sites van de Groep en ook de kinderen of verwanten van Solvay-werknemers. Dit programma krijgt gestalte in samenwerking met de vertegenwoordigers van het personeel. Solvay Noord-Amerika heeft ook een Scholarship and Trainee Program dat geïnspireerd is door het Europese voorbeeld. De Communicatie : een van de sleutels tot het succes van veranderingen Al deze veranderingen en programma s gingen in de loop van 2007 gepaard met de uitvoering van een communicatieplan in verband hiermee. Human Resources 63 Het is het Leadership Team HR, voorgezeten door de Algemeen Directeur HR, dat op dit geheel toeziet. Steun en directe betrokkenheid vanwege het Uitvoerend Comité Al deze initiatieven worden in 2008 voortgezet, met de actieve steun van het Uitvoerend Comité. Dit engageert zich ook direct in het HRmanagement van de Groep door de organisatie van Talent Roundtables, die een optimale loopbaanontwikkeling beogen in een multiculturele context. Een nieuw programma, Yes (Youth Exchange@Solvay) maakt het kinderen van het personeel mogelijk om tijdens de vakantie in het buitenland te wonen, in een gastgezin dat op een of andere manier met Solvay verbonden is. Beide programma s Banen voor jongeren en Yes maken duidelijk dat de Groep actief geïnteresseerd is in maatschappelijke actie, door de inzetbaarheid van jongeren te verhogen en ook hun inschakeling in het beroepsleven.
68 Financiën deel 2 64 Verslag van de Raad van Bestuur (vooraan in dit jaarverslag) pagina 12 Financiële informatie pagina 65 Geconsolideerde winst- en verliesrekening pagina 65 Geconsolideerd kasstroomoverzicht pagina 66 Geconsolideerde balans pagina 67 Mutatieoverzicht van het eigen vermogen pagina 68 IFRS grondslagen voor financiële verslaggeving pagina 70 Toelichting bij de gedetailleerde jaarrekening pagina 75 Risicomanagement pagina 108 Wijziging in de consolidatiekring pagina 116 Lijst van de geconsolideerde vennootschappen pagina 118 Beknopte jaarrekening van Solvay nv pagina 125 Verslag van de Commissaris over de geconsolideerde financiële staten pagina 127
69 Financiën Financiële informatie De nu volgende gedetailleerde jaarrekening is op 14 februari goedgekeurd door de Raad van Bestuur. Ze is comform de IFRS-grondslagen voor financiële verslaggeving opgemaakt, zoals beschreven in de volgende pagina s. De informatie die verband houdt met de verbonden partijen en geëist wordt door IAS 24, bevindt zich in het hoofdstuk over Corporate Governance. Geconsolideerde winst- en verliesrekening (Toelichtingen 1-2) Miljoen EUR Toelichtingen Omzet Kostprijs van de omzet Brutowinst (3) Commerciële en administratieve kosten (4) Kosten van Onderzoek en Ontwikkeling (5) Overige exploitatiebaten en -lasten (6) Overige financiële baten en lasten (7) REBIT (8) Niet-recurrente bestanddelen (9) EBIT Lasten als gevolg van leningen (10) Rente-opbrengsten uit leningen en kortlopende beleggingen (10) Overige financieringsbaten en -lasten (10) 1 2 Opbrengsten uit deelnemingen (11) Winst vóór belastingen Winstbelastingen (12a) Beëindigde bedrijfsactiviteiten (13) Nettowinst van de Groep (14) Minderheidsbelangen Aandeel van Solvay in nettowinst Gewone winst per aandeel uit voortgezette 8,33 9,46 bedrijfsactiviteiten (EUR) Gewone winst per aandeel (EUR) 9,57 9,46 Verwaterde winst per aandeel (EUR) (15) 9,52 9,40 65 RATIO S Brutowinst in % van de omzet 34,8 34,8 Times charges earned 13,4 14,6 Belastingenlasten / Winst vóór belastingen (%) 20,0 28,9 Times charges earned = REBIT / financieringskosten. De toelichtingen volgen op de gedetailleerde jaarrekening.
70 Geconsolideerd kasstroomoverzicht 66 Miljoen EUR Toelichtingen EBIT Afscrijvingen en bijzondere waardevermindering van activa (16) Wijziging in het bedrijfskapitaal Wijziging in de voorzieningen (17) Betaalde belastingen Andere (18) Kasstromen uit bedrijfsactiviteiten Verwerving (-) / vervreemding (+) van deelnemingen (19) Verwerving (-) / vervreemding (+) van vaste activa (19) Opbrengsten uit deelnemingen Wijziging in de financiële vorderingen Effect van veranderingen in de consolidatiemethode 3 6 Kasstromen uit investeringsactiviteiten Verhoging (+) / terugbetaling (-) van kapitaal (20) Verwerving (-) / vervreemding (+) van eigen aandelen (21) Wijzigingen in de schulden Lasten als gevolg van leningen Rente-opbrengsten uit leningen en kortlopende beleggingen Overige financieringsbaten en -lasten 1 2 Dividenden Kasstromen uit financieringsactiviteiten Nettowijziging in de geldmiddelen Wisselkoerswijzigingen Geldmiddelen bij de opening van het boekjaar Geldmiddelen bij de sluiting van het boekjaar (29) De toelichtingen volgen op de gedetaileerde jaarrekening.
71 Financiën Geconsolideerde balans Miljoen EUR Toelichtingen ACTIVA Vaste activa Immateriële activa (22) Goodwill (23) Materiële vaste activa (24) Andere deelnemingen (25) Uitgestelde belastingvorderingen (12b) Financiële vorderingen en andere activa op lange termijn (27) Vlottende activa Voorraden (26) Handelsvorderingen (27) Fiscale vorderingen Andere vorderingen op korte termijn (27) Geldmiddelen en kasequivalenten (29) Totaal der activa PASSIVA Totaal eigen vermogen Aandelenkapitaal Reserves Minderheidsbelangen Langlopende verplichtingen Voorzieningen op lange termijn (28) Uitgestede belastingverplichtingen (12b) Financiële schulden op lange termijn (29) (30) Andere verplichtingen op lange termijn Kortlopende verplichtingen Voorzieningen op korte termijn (28) Financiële schulden op korte termijn (29) (30) Handelsschulden Fiscale schulden Andere verplichtingen op korte termijn Totaal der passiva RATIO S Return on equity (ROE) 19,4 18,4 Net debt to equity ratio 28,2 29,3 ROE = nettowinst Groep / totaal eigen middelen voor toewijzigingen van reële waardeverschillen direkt aan het eigen vermogen. Net debt to equity ratio = netto schulden / eigen vermogen. Netto schulden = financiële schulden op korte en lange termijn - geldmiddelen en kasequivalenten. De toelichtingen volgen op de gedetailleerde jaarrekening.
72 Mutatieoverzicht van het eigen vermogen Miljoen EUR Eigen vermogen toe te rekenen aan de aandeelhouders van de moedermaatschappij Agio Ingehouden winsten Eigen aandelen Reële waarde verschillen Totaal Aandelenkapitaal Wisselkoersverschillen Minderheidsbelangen Totaal eigen vermogen 68 Boekwaarde op 31/12/ Winst van de periode Baten en lasten direct opgenomen in eigen vermogen Kost van aandelenopties Dividenden Verwerving / vervreemding van eigen aandelen Kapitaalsverhoging Andere Boekwaarde op 31/12/ Winst van de periode Baten en lasten direct opgenomen in eigen vermogen Kost van aandelenopties Dividenden Verwerving / vervreemding van eigen aandelen Andere Boekwaarde op 31/12/ Eigen aandelen Het netto verschil tussen aankoop en verkoop van eigen aandelen loopt in 2007 op tot 95 miljoen EUR. In 2007 heeft de onderneming van de dalende beurskoersen gebruik gemaakt om het grootste deel van de aandelenoptieplannen te dekken, die werden aangeboden aan de leidinggevende kaderleden voor de jaren 2006 en Wisselkoersverschillen De slotkoers van de dollar (USD) gebruikt voor de balansevaluatie, is van 1,3170 op het einde van 2006 naar 1,4721 geëvolueerd op het einde van De verzwakking van de dollar is de hoofdoorzaak van de negatieve wisselkoersverschillen ten bedrage van 119 miljoen EUR, direct geboekt als eigen vermogen. Het saldo hiervan komt dan ook van 420 miljoen EUR eind 2006 op 539 miljoen EUR eind 2007.
73 Financiën Verschillen in reële waarde Zij leggen de valorisering tegen marktwaarde vast van genoteerde waarden en van afgeleide financiële afdekkingsinstrumenten. In 2007 is de negatieve afwijking van 248 miljoen EUR vooral toe te schrijven aan de koersdaling van onze deelneming in Fortis (182 miljoen EUR), en het opnemen in de winst- en verliesrekening van een deel van de latente meerwaarde op Sofina (66 miljoen EUR) bij de verkoop van onze aandelen op de beurs. De verschillen in de reële waarde behelzen ook de aanpassing aan de marktwaarde van financiële instrumenten geboekt, conform de IAS 39-norm, als kasstroomafdekking. Enkel het effectieve deel van de afdekking wordt bij het eigen vermogen geboekt, het saldo komt direct op de winst- en verliesrekening. De wijziging in het effectieve deel, geboekt bij de verschillen in reële waarde, bedroeg 7 miljoen EUR eind 2007 (7 miljoen EUR eind 2006). Wanneer het financieel instrument dat bedoeld is als afdekking komt te vervallen, wordt de waarde ervan, geboekt als eigen vermogen, getransfereerd naar de winst-en verliesrekening. In 2007 is zo 7 miljoen EUR van het eigen vermogen overgedragen naar de winst- en verliesrekening. Aandeel van derden De baten en lasten direct opgenomen in eigen vermogen verminderen met 39 miljoen EUR, wat voortkomt uit de terugneming in het resultaat van de latente meerwaarde op Sofina (37 miljoen EUR). De post andere bevat een vermindering met 71 miljoen EUR wegens de terugbetaling van kapitaal van de vennootschap Financière Keyenveld nv aan de minderheidsaandeelhouder, door inbreng van de Sofina-aandelen. 69 Aantal aandelen (in duizendtallen) 1 Uitgegeven en op 1/1/2007 volledig betaalde aandelen Kapitaalsverhoging 0 Uitgegeven en op 31/12/2007 volledig betaalde aandelen Eigen aandelen op 31/12/ Toegelaten, nog niet uitgegeven aandelen 0 Pari-waarde 15 EUR / aandeel 1 Zie de geconsolideerde gegevens per aandeel onder financiële informatie per aandeel in het verslag van de Raad van Bestuur. De informatie over het aan de Algemene Vergadering voorgestelde dividend vindt men in het verslag van de Raad van Bestuur.
74 IFRS grondslagen voor financiële verslaggeving 70 Dit zijn de belangrijkste regels voor het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening : 1. Referentiesysteem voor de financiële verslaggeving Solvay (de Vennootschap ) is een naamloze vennootschap naar Belgisch recht, genoteerd op NYSE Euronext Brussel. De belangrijkste activiteiten van de Vennootschap, haar dochterondernemingen en joint ventures (waarnaar verwezen wordt als de Groep ) staan beschreven in toelichting 1 over de sectoriele informatie. De geconsolideerde financiële jaarrekening is opgesteld conform de IFRS-normen (International Financial Reporting Standards) die de Europese Unie heeft ingevoerd. Normen en interpretaties die in 2007 zijn ingevoerd In het verslagjaar heeft de Groep de volgende normen en interpretaties ingevoerd : IFRS 7 Financiële Instrumenten : bekendmakingen (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 januari 2007) ; IAS 1 Presentatie van de jaarrekening - Amendement Informatieverschaffing over het kapitaal (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 januari 2007). Door de invoering van IFRS 7 en de wijzigingen aan IAS 1 wordt de toelichting bij de gedetailleerde jaarrekening speciaal wat de financiële instrumenten van de Groep betreft en het kapitaalbeheer uitgebreid (zie toelichting 30). IFRIC 7 Toepassing van de aanpassingsmethode in overeenstemming met IAS 29 - Financiële verslaggeving in economieën met hyperinflatie (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 maart 2006) ; IFRIC 8 Toepassingsgebied van IFRS 2 (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 mei 2006) ; IFRIC 9 Herbeoordeling van in contracten besloten derivaten (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 juni 2006 ; IFRIC 10 Tussentijdse financiële verslaggeving en bijzondere waardeverminderingen (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 november 2006). De invoering van deze interpretaties heeft niets veranderd aan de boekhoudkundige methodes van de Groep. Vervroegde invoering van Normen en Interpretaties De Groep verkiest geen normen en interpretaties in te voeren vóór de datum waarop ze toepasbaar worden. Gepubliceerde maar nog niet effectieve Normen en Interpretaties Op de datum van de goedkeuring van deze financiële jaarrekening waren volgende normen en interpretaties reeds gepubliceerd maar nog niet toepasbaar geworden : Aanpassing van IFRS 2 Op aandelen gebaseerde betalingen (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 januari 2009) ; Aanpassing van IAS 32 Financiële instrumenten : presentatie en IAS 1 Presentatie van de jaarrekening - financiële instrumenten met terugneemverplichting ( puttable financial instruments ) en verplichtingen die ontstaan bij een liquidatie (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 januari 2009) ; IFRS 3 Bedrijfscombinaties (herzien in 2008) (toepasbaar voor bedrijfscombinaties met overnamedatum op of na het begin van het eerste boekjaar vanaf 1 juli 2009) ; IFRS 8 Operationele segmenten (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 januari 2009) ; IAS 23 Financieringskosten (herzien in 2007) (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 januari 2009) ; IAS 27 De geconsolideerde jaarrekening en de enkelvoudige jaarrekening (herzien in 2008) (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 juli 2009) ; IFRIC 11 IFRS 2 Transacties in Groepsaandelen en ingekochte eigen aandelen (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 maart 2007) ; IFRIC 12 Dienstverlening uit hoofde van concessieovereenkomsten (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 januari 2008) ; IFRIC 13 Klantengetrouwheidsprogramma s (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 juli 2008) ;
75 Financiën IFRIC 14 IAS 19 Beperking van de activa uit hoofde van toegezegdpensioen-regelingen, minimale financieringsverplichtingen, en de interactie daartussen (toepasbaar voor jaarperioden die aanvangen op of na 1 januari 2008). Invoering van deze normen en interpretaties in de komende jaren zal normalerwijs geen invloed van betekenis hebben op de geconsolideerde financiële jaarrekening. 2. Consolidatie De ondernemingen die de Groep controleert (waarin de Groep dus, direct of indirect, een belang heeft dat recht geeft op meer dan de helft van de stemmen, of waarvan de Groep het beleid stuurt) worden integraal geconsolideerd. De minderheidsbelangen krijgen een aparte vermelding. Alle belangrijke transacties tussen ondernemingen binnen de Groep worden bij de consolidatie geëlimineerd. De ondernemingen waarover de Groep gezamenlijk met een beperkt aantal partners zeggenschap heeft, de zogenaamde joint ventures, worden proportioneel geconsolideerd. De deelnemingen in ondernemingen waarin de Groep een invloed van betekenis heeft, maar geen zeggenschap kan uitoefenen, worden administratief verwerkt volgens de equity -methode. 3. Goodwill De goodwill is het verschil tussen de kostprijs van de overname en het belang van de Groep in de reële waarde van de overgenomen identificeerbare activa, passiva en voorwaardelijke verplichtingen van een dochteronderneming of joint venture op de datum van de overname. De positieve goodwill wordt niet afgeschreven maar ten minste jaarlijks gecontroleerd op eventuele waardevermindering. De negatieve goodwill wordt zonder meer als baat in de winst- en verliesrekening opgenomen. 4. Vreemde valuta s Transacties in vreemde valuta s worden aanvankelijk door de ondernemingen van de Groep omgerekend tegen de wisselkoers die geldt op de datum van deze transacties. Monetaire activa en verplichtingen in vreemde valuta s worden omgezet tegen de slotkoers. Valutakoersverschillen worden in de winst- en verliesrekening van het boekjaar opgenomen. In de geconsolideerde jaarrekening worden activa en verplichtingen van buitenlandse entiteiten van de Groep omgerekend in EUR op basis van de slotkoers. De baten en lasten van deze buitenlandse entiteiten worden in EUR omgezet tegen de gemiddelde koers van het boekjaar. De resulterende valutakoersverschillen worden overgebracht naar de rubriek wisselkoersverschillen in het eigen vermogen. 71 Dit zijn de belangrijkste gebruikte wisselkoersen : Sluiting Gemiddelde koers Euro = Pond Sterling GBP 0,6715 0,7334 0,6817 0,6843 Amerikaanse dollar USD 1,3170 1,4721 1,2554 1,3706 Argentijnse peso ARS 4,0474 4,6348 3,8594 4,2696 Braziliaanse real BRL 2,8144 2,6220 2,7329 2,6638 Thaïse baht THB 46, , , ,4257 Japanse yen JPY 156, , , ,2498
76 72 5. Pensioenen en soortgelijke voordelen De Groep heeft een aantal pensioenregelingen zowel van het type toegezegde-bijdragenregeling als van het type toegezegd-pensioenregeling uitgewerkt. De bijdragen voor toegezegde-bijdragenregeling worden als last opgenomen op het moment dat ze verschuldigd zijn. De verplichtingen van de Groep betreffende toegezegd-pensioenregeling, alsook de kosten die eruit voortvloeien, worden gewaardeerd op basis van hun contante waarde op de balansdatum (overeenkomstig de projected unit credit -methode). Het in de balans opgenomen bedrag vertegenwoordigt de contante waarde van de omschreven pensioenverplichtingen, aangepast met actuariële winsten of verliezen, de pensioenkosten van verstreken diensttijd die nog niet werden opgenomen en de reële waarde van fondsbeleggingen. Indien dit bedrag netto leidt tot een overschot, wordt het opgenomen actief aangepast op basis van de reële waarde van de fondsbeleggingen beperkt tot de reële waarde van de mogelijke terugbetalingen en/of de vermindering van toekomstige bijdragen. De actuariële winsten, of verliezen die meer bedragen dan de hoogste waarde van 10 % van de contante waarde van de pensioenverplichtingen, en 10 % van de reële waarde van de fondsbeleggingen, worden afgeschreven over de gemiddelde resterende diensttijd van de betrokken personeelsleden. 6. Belastingen De belastinglast op de winsten van het boekjaar behelst zowel actuele als uitgestelde belastingen. Ze worden opgenomen in de winst- en verliesrekening, behalve indien ze betrekking hebben op bestanddelen die rechtstreeks in het eigen vermogen opgenomen worden. In dat geval wordt de gerelateerde belasting eveneens rechtstreeks in het eigen vermogen opgenomen. De actuele belastingen zijn de belastingen verschuldigd op de fiscale winst van het boekjaar, berekend volgens de belastingtarieven die gelden op balansdatum, samen met de aanpassingen die betrekking hebben op voorgaande boekjaren. De uitgestelde belastingvorderingen en -verplichtingen moeten worden gewaardeerd tegen de belastingtarieven die naar verwachting van toepassing zullen zijn op de periode waarin de vordering wordt gerealiseerd of de verplichting wordt afgewikkeld, op basis van de belastingtarieven (en de belastingwetgeving) waarvan het wetgevingsproces (materieel) is afgesloten op balansdatum. Uitgestelde belastingverplichtingen in verband met de winst van dochterondernemingen, die de Groep in de nabije toekomst niet zal uitkeren, worden niet opgenomen. Uitgestelde belastingvorderingen worden pas opgenomen als het waarschijnlijk is dat er fiscale winst beschikbaar zal zijn die kan worden aangewend voor het tijdelijk verschil. 7. Materiële en immateriële vaste activa Materiële en immateriële vaste activa worden in de balans opgenomen tegen de historische kostprijs verminderd met de cumulatieve afschrijvingen. De afschrijvingslast wordt in de winst- en verliesrekening opgenomen in de kosten van verkoop, de commerciële en de administratieve kosten en in de kosten van onderzoek en ontwikkeling. De afschrijvingslast wordt berekend volgens de lineaire methode in functie van de gebruiksduur van de activa. Deze wordt als volgt bepaald : Gebouwen Informaticamateriaal Machines en uitrusting Transportmaterieel Ontwikkelingskosten Octrooien, merken en andere immateriële activa 30 jaar 3-5 jaar jaar 5-20 jaar 2-5 jaar 5-20 jaar Bij financiële lease worden de activa gewaardeerd tegen hun reële waarde, of, indien lager, aan de contante waarde van minimale leasebetalingen. De leaseverplichtingen worden ondergebracht bij de financiële schulden. De financiële lasten die het verschil vormen tussen de totale leaseverplichting en de reële waarde van de activa, worden in de winst- en verliesrekening opgenomen over de duur van de lease-overeenkomst. Overeenkomsten die niet de vorm hebben van een wettelijk verhuurcontract worden bekeken op basis van IFRIC 4 om na te gaan of ze geen huurcontract bevatten dat geboekt dient te worden volgens IAS 17. Financieringskosten die rechtstreeks zijn toe te schrijven aan de verwerving, bouw of productie van een actief dat noodzakelijkerwijs pas na een aanzienlijke tijdsperiode klaar is voor het beoogde gebruik of voor verkoop, worden geactiveerd als deel van de kostprijs van dat actief tot op het moment dat het actief gebruiksklaar is. Subsidies voor de verwerving van activa worden in mindering gebracht van de betrokken activa.
77 Financiën 8. Kosten van Onderzoek en Ontwikkeling Uitgaven voor onderzoek worden als last opgenomen op het moment waarop ze worden gedaan. Een immaterieel actief dat voortvloeit uit ontwikkelingsactiviteiten wordt enkel, maar dan ook uitsluitend alleen opgenomen als : het product of procedé duidelijk omschreven is en de ermee verbonden kosten op een betrouwbare manier kunnen worden berekend en afzonderlijk te herkennen ; het technisch mogelijk is om het product of procedé te voltooien ; het product of procedé zal gaan dienen voor intern verbruik dan wel gecommercialiseerd worden ; het actief waarschijnlijk toekomstige economische voordelen zal genereren (bestaan van een markt voor het actief of de bruikbaarheid van het actief bij intern gebruik is aantoonbaar) ; adequate technische, financiële en andere middelen beschikbaar zijn om de ontwikkeling van het project tevoltooien. In de activa opgenomen ontwikkelingskosten worden lineair afgeschreven, en dit over hun vermoedelijke nuttige levensduur. Exploitatiesubsidies worden in mindering gebracht bij de rapportering van de daarmee verband houdende lasten. 9. Waardevermindering van activa Elk jaar voert de Groep een test uit op de eventuele waardevermindering van de goodwills. Op de balansdatum evalueert de Groep de boekwaarde van de deelnemingen in ondernemingen en van de materiële en immateriële vaste activa, om te beoordelen of er indicaties zijn voor een mogelijke bijzondere waardevermindering van een actief. Indien dergelijke indicaties bestaan, dan wordt de realiseerbare waarde van het actief geschat, om zo de omvang van een eventuele waardevermindering te bepalen. De realiseerbare waarde is de hoogste waarde van de reële waarde min de verkoopkosten van het actief of zijn bedrijfswaarde. De bedrijfswaarde is de contante waarde van de geschatte toekomstige kasstromen, voortvloeiend uit het voortgezette gebruik van het actief. De realiseerbare waarde wordt berekend voor de kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort. Indien de realiseerbare waarde lager is dan de boekwaarde, dan wordt de boekwaarde teruggebracht tot de realiseerbare waarde. Het bijzonder waardeverminderingsverlies wordt onmiddellijk als een last opgenomen in de winst- en verliesrekening onder de niet-recurrente bestanddelen. Wanneer een voorheen opgenomen bijzondere waardevermindering niet langer bestaat, dan wordt de oorspronkelijke boekwaarde geheel of ten dele hersteld behalve in het geval van goodwill omdat een terugboeking dan verboden is. De terugboeking van een bijzonder waardeverminderingverlies wordt onmiddellijk als baat opgenomen in de winst- en verliesrekening onder de niet-recurrente bestanddelen. 10. Voorraden Voorraden worden gewaardeerd tegen ofwel de laagste inkoopkosten (grondstoffen en goederen) ofwel conversiekosten (goederen in bewerking of afgewerkte producten), en de netto opbrengstwaarde. De netto opbrengstwaarde is de geschatte verkoopprijs, verminderd met de geschatte afwerkingskosten en de geschatte kosten die nodig zijn om de verkoop te realiseren, met inbegrip van de marketing-, verkoopsen distributiekosten. De waarde van de voorraden wordt over het algemeen bepaald door toepassing van de formule voor de gewogen gemiddelde kostprijs. De kostprijs van de voorraden omvat de inkoopkosten, zowel als de conversiekosten en andere kosten die voortvloeien uit het transport van de voorraden naar hun huidige locatie en de verwerking van de voorraden tot hun huidige toestand. 11. Financiële instrumenten Handelsvorderingen Handelsvorderingen worden gewaardeerd aan hun nominale waarde, verminderd met de bedragen die de onderneming niet-invorderbaar acht. Beursgenoteerde effecten Beursgenoteerde financiële activa die niet worden aangehouden voor handelsdoeleinden (aandelen beschikbaar voor verkoop volgens IAS 39), worden gewaardeerd aan de beurskoers op balansdatum. Niet-gerealiseerde verliezen of winsten worden rechtstreeks opgenomen in het eigen vermogen. Bij verkoop worden de eerder rechtstreeks onder eigen vermogen opgenomen winsten of verliezen in de winsten verliesrekening van het boekjaar opgenomen. Leningen Leningen en korte termijn bankschulden worden opgenomen tegen het verkregen netto bedrag na aftrek van de kosten. Financiële lasten, met inbegrip van premies tot regeling of terugbetaling, worden in de winst- en verliesrekening opgenomen over de periode van terbeschikkingstelling van de middelen. 73
78 74 Handelsschulden Handelsschulden worden gewaardeerd aan nominale waarde. Afgeleide financiële instrumenten Derivaten worden eerst tegen kostprijs opgenomen en telkens op balansdatum gewaardeerd aan reële waarde. De schommelingen in reële waarde van derivaten die dienen als kasstroomafdekking en die als effectief beschouwd worden, komen rechtstreeks in het eigen vermogen. De schommelingen in reële waarde van derivaten die niet dienen als kasstroomafdekking, worden onmiddellijk in de winst- en verliesrekening opgenomen. Geldmiddelen en kasequivalenten Geldmiddelen en kasequivalenten omvatten contante en direct opvraagbare deposito s, beleggingen op korte termijn (minder dan drie maanden) en kortlopende zeer liquide beleggingen die onmiddellijk kunnen worden omgezet in geldmiddelen waarvan het bedrag gekend is en die geen materieel risico van waardeverandering in zich dragen. 12. Voorzieningen Voorzieningen worden opgenomen indien de Groep op de balansdatum een verplichting heeft (in rechte afdwingbaar of feitelijk) en op voorwaarde dat : deze verplichting het gevolg is van een gebeurtenis uit het verleden ; het waarschijnlijk is dat deze verplichting zal leiden tot een uitstroom van middelen ; het bedrag van de verplichting betrouwbaar kan worden geschat. De verplichtingen die voortvloeien uit een reorganisatie worden opgenomen op het moment dat de betrokkenen erover worden ingelicht. 13. Gesegmenteerde informatie Gesegmenteerde informatie wordt opgemaakt op basis van twee verschillende criteria : voor de primaire segmentatiebasis zijn de bedrijfssectoren van de Groep bepalend, voor de secundaire segmentatiebasis zijn dat de geografische segmenten waarin de Groep actief is. 14. Opname van opbrengsten Baten worden in de winst- en verliesrekening opgenomen wanneer een toename van toekomstige voordelen heeft plaatsgevonden die betrouwbaar kan worden gewaardeerd. De omzet wordt gevormd door de verkoop aan derden, na aftrek van commerciële kortingen. Omzet wordt opgenomen in de winst- en verliesrekening indien de wezenlijke risico s en voordelen van eigendom van de goederen overgedragen zijn aan de koper. Dividenden worden in de winst- en verliesrekening opgenomen wanneer een beslissing tot uitkering door de Algemene Vergadering van de onderneming die ze toekent, is goedgekeurd. Renteopbrengsten worden opgenomen op basis van tijdsevenredigheid, rekening houdend met het effectieve rendement van het actief. 15. Activa aangehouden voor verkoop Activa die voor de verkoop bestemd zijn, worden geschat tegen het laagste bedrag tussen hun boekwaarde en hun reële waarde, verminderd met de verkoopskosten. De activa worden als aangehouden voor de verkoop geklasseerd als die verkoop zeer waarschijnlijk is, met een formele toezegging van de directie. 16. Aandelenopties Overeenkomstig de voorlopige regeling is de IFRS 2-norm toegepast op alle na 7 november 2002 toegekende opties, die op datum van 1 januari 2005 nog niet uitoefenbaar waren. De aandelenopties worden op hun reële waarde geschat op de datum van toekenning. Voor deze schatting wordt het Black & Scholes-model voor de evaluatie van opties gebruikt. Deze reële waarde wordt lineair in rekening gebracht over de periode waarin de rechten werden verworven, rekening houdend met een schatting van het aantal uiteindelijk verworven opties. 17. Boekhoudkundige verwerking van de CO 2 -emissierechten De boekhoudkundige verwerking van de CO 2 emissierechten is gebaseerd op de boekhoudkundige normen IAS 38 (immateriële activa), IAS 37 (voorzieningen) en IAS 20 (overheidssubsidies). De gratis toegekende emissierechten worden in de boeken opgenomen als immateriële activa voor een symbolische euro, voor zover ze voor 100 % gesubsidieerd zijn. Het andere deel wordt geboekt als andere verplichtingen op korte termijn voor hetzelfde bedrag. In de mate dat de aan de Groep voor de periode toegekende rechten de reëel verwachte emissies overtreffen, is er geen enkele verplichting op de balansdatum en is bijgevolg geen voorziening vereist. De verkoop op de markt van gratis verworven emissierechten leveren een winst die onmiddellijk als resultaat geboekt wordt.
79 Financiën Toelichting bij de jaarrekening De toelichtingen hieronder verwijzen naar de in de beknopte geconsolideerde rekening aangeduide nummers. Geconsolideerde winst- en verliesrekening (1) Financiële gegevens per Sector De Sectoren vormen de basis voor de verslaggeving per primair segment. De Sectoren Farmaceutische Producten, Chemie en Kunststoffen komen uitvoerig aan bod in het algemene gedeelte van dit jaarverslag. De Sector Corporate en Business Support (CBS) omvat het personeel en de installaties van de hoofdkantoren van de Groep die niet bij één van de drie andere sectoren onder te brengen zijn en ook bepaalde sites die werden stilgelegd. Voor 2006 is dit de informatie : 2006 Miljoen EUR Resultaat Farmaceutische Producten Chemie Kunststoffen Corporate & Business Support Geconsolideerd Beëindigde bedrijfsactiviteiten Omzet Intersegment verkoop Externe verkoop Brutowinst REBIT Niet-recurrente bestanddelen EBIT Kasstroombestanddelen Farmaceutische Producten Chemie Kunststoffen Corporate & Business Support Totaal voortgezette activiteiten Beëindigde bedrijfsactiviteiten EBIT Lineaire afschrijvingen Bijzondere waardeverminderingen Wijziging in de voorzieningen en andere niet-monetaire bestanddelen Wijziging in het bedrijfskapitaal Kasstromen uit operationele activiteit vóór belastingen Investeringsuitgaven Farmaceutische Chemie Kunststoffen Corporate Geconsolideerd Beëindigde Producten & Business bedrijfsactiviteiten Balans- en andere bestanddelen Support Vaste activa Bedrijfskapitaal Voorzieningen Effectief op 1/1 van het volgende jaar De prijzen voor intersegment transacties zijn gebaseerd op marktprijzen. 2 Met daarin de niet-vlottende activa, zonder de uitgestelde belastingvorderingen en andere lange termijnvorderingen. 3 Met daarin de vlottende activa en verplichtingen en de overige activa en verplichtingen op lange termijn, met uitzondering van het te betalen dividend. Voor 2006 vallen onder de beëindigde bedrijfsactiviteiten de meerwaarde uit de verkoop van de activiteit Industriële Folies alsook het in het eerste kwartaal gerealiseerde resultaat van deze activiteit.
80 Op te merken valt dat in de winst- en verliesrekening en in de balans de beëindigde bedrijfsactiviteiten op afzonderlijke lijnen staan. Daarentegen omvatten alle geldstromen in de financieringstabel de beëindigde bedrijfsactiviteiten, behalve de EBIT. Voor 2007 is dit de informatie per primair segment : 2007 Miljoen EUR Resultaat Farmaceutische Chemie Kunststoffen Producten Corporate Geconsolideerd & Business Support Beëindigde bedrijfsactiviteiten Omzet Intersegment verkoop Externe verkoop Brutowinst REBIT Niet-recurrente bestanddelen EBIT Kasstroombestanddelen Farmaceutische Chemie Kunststoffen Corporate Producten & Business Support Totaal Beëindigde voortgezette bedrijfsactiviteiten activiteiten EBIT Lineaire afschrijvingen Bijzondere waardeverminderingen Wijziging in de voorzieningen en andere niet-monetaire bestanddelen Wijziging in het bedrijfskapitaal Kasstromen uit operationele activiteit vóór belastingen Investeringsuitgaven Farmaceutische Chemie Kunststoffen Corporate Geconsolideerd Beëindigde Producten & Business bedrijfsactiviteiten Balans- en andere bestanddelen Support Vaste activa Bedrijfskapitaal Voorzieningen Effectief op 1/1 van het volgende jaar De prijzen voor intersegment transacties zijn gebaseerd op marktprijzen. 2 Met daarin de niet-vlottende activa, zonder de uitgestelde belastingvorderingen en andere lange termijnvorderingen. 3 Met daarin de vlottende activa en verplichtingen en de overige activa en verplichtingen op lange termijn, met uitzondering van het te betalen dividend. In 2007, heeft de Groep geen beëindigde activiteiten zoals bedoeld in de IFRS 5-norm.
81 Financiën (2) Financiële gegevens per regio Per regio ziet de omzet van de Groep er als volgt uit : Miljoen EUR 2006 % 2007 % Europa % % NAFTA % % Mercosur % % Azië-Stille Oceaan en andere % % Totaal % % De tabel hieronder geeft de boekwaarde van het geïnvesteerde kapitaal en de investeringsuitgaven per geografisch segment. Geïnvesteerd kapitaal Investeringsuitgaven Miljoen EUR 2006 % 2007 % 2006 % 2007 % Europe % % % % NAFTA % % % % Mercosur % % 29 3 % % Azië-Stille Oceaan % % % 50 6 % en andere Totaal % % % % In het geïnvesteerd kapitaal zijn ook de vaste activa en het bedrijfskapitaal begrepen, zoals hiervoor beschreven in de financiële gegevens per Sector. 77 (3) Brutowinst De brutowinst, die wordt uitgedrukt in percentage van de omzet, komt net zoals in 2006 ook in 2007 op 34,8 %. In deze brutowinst zit het saldo van de regeling van een geschil met de ondernemingen Global Pharmaceuticals en Impax Laboratories (8 miljoen EUR ; 10 mijoen EUR waren al in 2006 ontvangen in verband met ditzelfde geschil). Er dient opgemerkt dat de brutowinst de incassering bevatte van belangrijke mijlpaalbetalingen voor 50 miljoen EUR, met name in de Sector Farmaceutische Producten. Dit was niet het geval in (4) Commerciële en administratieve kosten De commerciële en administratieve kosten van de Groep dalen van 2006 op 2007 met 2,4 %. In de sector Farmaceutische Producten is de vermindering 5,4 % of 55 miljoen EUR, wat hoofdzakelijk te danken is aan de positieve gevolgen van het INSPIRE -project en de terugboeking van een waardevermindering van 11 miljoen EUR op handelsvorderingen bij de Russische overheid. De commerciële en administratieve kosten nemen daarentegen toe in de sectoren Chemie en Kunststoffen (respectievelijk met 6,9 % en 1,8 %). Maar deze verhoging is vooral het gevolg van het feit dat in de periode de administratieve kosten van de fabrieken, uit de kostprijs van de omzet naar de commerciële en administratieve kosten zijn overgedragen. (5) Kosten voor onderzoek & ontwikkeling In vergelijking met het vorige boekjaar dalen de O&O-kosten met 1,2 %. De onderzoekskosten nemen in de Sector Chemie toe met 14,3 % en dalen in de Sector Kunststoffen met 1,7 % en in de Sector Farmaceutische Producten met 2,2 %.
82 Voor de Sector Farmaceutische Producten, die goed is voor 75 % van de O&O-begroting van de Groep, is de vermindering met 2,2 % te verklaren door de uitkering in 2006 van 30 miljoen EUR aan mijlpaalbetalingen : enerzijds aan Abbott in het kader van het onderzoeksakkoord om de inspanningen in de cardiometabolica te verhogen ; anderzijds aan Quintiles nadat het onderzoek voor één van onze moleculen in de klinische onderzoeksfase II was geraakt. Overigens is de subsidie voor het klinisch onderzoek voor de registratie van het griepvaccin MDCK voor de markt van de Verenigde Staten van 3 miljoen EUR in 2006 toegenomen tot 6 miljoen EUR in Deze subsidies komen in mindering van de onderzoekskosten naarmate ze worden ontvangen. (6) Overige exploitatiebaten en -lasten Miljoen EUR Kosten voor opstarten, voorstudie en vestiging Kosten voor buitengebruikstelling en ontmanteling Kosten voor tests en proeven -6-5 Saldo van andere baten en lasten Overige exploitatiebaten en -lasten De opstartkosten zijn die voor de site in Weesp (Nederland) waar de Sector Farmaceutische Producten een fabriek bouwt voor de productie van Influvac, op basis van cellencultuur (18 miljoen EUR). 78 Het saldo van andere baten en lasten omvat onder meer het resultaat van de verkoop van ondergrondse bergruimten in Duitsland voor 52 miljoen EUR (19 miljoen in 2006), de verkoop van de licenties voor bepaalde farmaceutische producten ten bedrage van 15 miljoen EUR (30 miljoen EUR in 2006) en lasten voor 20 miljoen EUR voor herstelplannen (24 miljoen EUR in 2006). (7) Overige financiële baten en lasten Miljoen EUR Disconteringskosten van de voorzieningen Opbrengsten uit deelnemingen en rente op externe financiële vorderingen Wisselkoersresultaat 5 16 Saldo van andere baten en lasten 6-7 Overige financiële baten en lasten Het wisselkoersresultaat is het gevolg van winst en verlies op financiële instrumenten die geboekt zijn als kasstroomafdekkingen. (8) REBIT De REBIT (recurrente EBIT) komt overeen met het courant exploitatieresultaat, met uitsluiting dus van de nietrecurrente resultaten. Hij stijgt met 8,5 % van miljoen EUR in 2006 tot EUR in (9) Niet-recurrente bestanddelen De niet-recurrente bestanddelen worden vóór fiscale impact geboekt. Het gaat voornamelijk om het resultaat van de verkoop van onroerende en financiële activa, herstructureringskosten, voorzieningen voor risico s en geschillen eigen aan onze activiteiten en om waardeverminderingen van goodwills en andere activa die geen economisch nut meer hebben.
83 Financiën Meer in het bijzonder onderscheiden we : Miljoen EUR Bijzondere waardevermindering van activa Overige lasten en baten Niet-recurrent netto resultaat De bijzondere waardevermindering van activa ten bedrage van 123 miljoen EUR heeft te maken met volgende factoren : in de Sector Chemie : de reorganisatie van de fluoractiviteit in antwoord op de concurrentiële druk op de grondstoffen (65 miljoen EUR, wat overeenkomt met de restwaarde van materiële vaste activa die worden stilgelegd) en van de SBU Molecular Solutions (16 miljoen EUR overnamegoodwill voor Girindus wegens het geringere rendement van deze activiteit dan waarop werd gerekend op het moment van de overname) ; in de Sector Farmaceutische Producten, de verdere uitvoering van het INSPIRE -project (17 miljoen EUR om de materiële vaste activa terug te brengen tot hun verwachte verkoopwaarde) en het opgeven van het project Odiparcil wegens een herschikking van de O&O-prioriteiten (19 miljoen EUR immateriële vaste activa toegekend aan dit product bij de overname van Fournier). De andere niet-recurrente bestanddelen vertegenwoordigen per saldo een opbrengst van 154 miljoen EUR. 79 In de opbrengsten zitten ook de meerwaarde die gerealiseerd werd bij de verkoop van de activiteit Caprolactones (151 miljoen EUR) en die van de verkoop van aandelen van Sofina nv (73 miljoen EUR) en inschrijvingsrechten op de kapitaalverhoging van Fortis nv (37 miljoen EUR). Bij de lasten gaat het hoofdzakelijk om herstructureringskosten : 42 miljoen EUR in het kader van het INSPIRE - project en 34 miljoen EUR voor de fluoractiviteit. (10) Financieringskosten Miljoen EUR Lasten als gevolg van leningen Rente-opbrengsten uit leningen en kortlopende beleggingen Overige financieringsbaten en -lasten 1 2 Financieringskosten De financieringskosten zijn in 2007 (82 miljoen EUR) onveranderd in vergelijking met 2006 (82 miljoen EUR). De gemiddelde netto schuld in 2007 beloopt ongeveer miljoen EUR, wat iets minder is dan in 2006 (1 500 miljoen EUR). Hierdoor is de last op de gemiddelde netto schuld in 2007 iets hoger (+5,6 %) dan in 2006 (5,4 %). De verhoging van de last op de netto gemiddelde schuld vindt haar verklaring in de gemiddelde rentelast op leningen die van 5,1 % in 2006 tot 5,5 % in 2007 is gestegen. Dit negatief effect werd gedeeltelijk goedgemaakt door het betere rendement van de geldmiddelen. Beide bewegingen zijn hoofdzakelijk toe te schrijven aan de hogere rentevoeten in de Eurozone. Het bedrag van de financieringskosten dat is geactiveerd komt in 2007 op 2 miljoen EUR (8 miljoen EUR in 2006). Het gewogen gemiddelde activeringspercentage dat hoofdzakelijk wordt gebruikt, is 4,3 % per jaar (5,2 % per jaar in 2006).
84 (11) Opbrengsten uit deelnemingen De opbrengsten uit deelnemingen bestaan uit dividenden van Fortis en Sofina. Ze zijn met 5 miljoen EUR gestegen in vergelijking met (12) Belastinglasten en uitgestelde belastingvorderingen (12a) Belastingen over het resultaat De lasten over het resultaat behelzen niet de belastingen op de beëindigde bedrijfsactiviteiten. Bestanddelen van de belastinglasten De lasten over het resultaat omvatten de lasten als gevolg van actuele belastingen en die als gevolg van uitgestelde belastingen. - De actuele belasting is het bedrag dat betaald is of naar verwachting te betalen is (of teruggevorderd dan wel terug te vorderen is) op de fiscale winst (fiscaal verlies) van het voorbije boekjaar, en ook elke correctie op de betaalde of nog te betalen (teruggevorderde of terug te vorderen) belastingen over eerdere jaren ; - De uitgestelde belasting is de belasting die verschuldigd (of terugvorderbaar) wordt in latere boekjaren, maar die al in de jaarrekening van het afgelopen jaar is opgenomen en die overeenstemt met de variatie van de uitgestelde belastingen op de balans (zie verder). 80 De uitgestelde belastingen die betrekking hebben op bestanddelen van het eigen vermogen worden in het eigen vermogen opgenomen. De samenstelling van de belastinglasten ziet er als volgt uit : Miljoen EUR Actuele belasting voor het lopend jaar Actuele belasting voor voorgaande jaren Uitgestelde belasting voor waardeverminderingen 59 0 Waardevermindering van uitgestelde belastingvorderingen (-/+) Fiscale impact van wijzigingen in de nominale belastingvoet 9-84 op uitgestelde belastingen Totaal Miljoen EUR Belastingen op bestanddelen van het eigen vermogen 3 0 Totaal 3 0 Aansluiting van de belastinglasten De effectieve belastinglast is afgestemd op de theoretisch bepaalde belastingkost, door in elk land waar de Solvaygroep actief is, de toepasselijke nominale belastingtarieven op de winst vóór belastingen toe te passen. Dit gebeurt voor elk van de entiteiten van de Groep.
85 Financiën Miljoen EUR Winst vóór belastingen Aansluiting van de belastinglasten Totale belastinglast van alle entiteiten van de Groep, uitgerekend op basis van toepasselijke nominale belastingtarieven Gewogen gemiddeld nominaal tarief 30 % 30 % Fiscale impact van niet-aftrekbare uitgaven Fiscale impact van niet belastbare inkomsten Fiscale impact van wijzigingen in belastingtarieven 9-84 Fiscale impact van correcties in actuele en uitgestelde belastingen, m.b.t. vroegere jaren Waardevermindering van uitgestelde belastingvorderingen Effectieve belastinglast Analyse van de belastinglasten van het afgelopen boekjaar Het belastingtarief voor de Groep (29 %) is iets lager dan het gewogen gemiddelde nominale tarief (30 %) ; dit komt vooral door de vrijstelling van dividenden (Fortis et Sofina), meerwaarden op de verkoop van onze deelnemingen in niet-geconsolideerde entiteiten (Sofina), en belastingkredieten ontstaan bij interne reorganisaties. Deze positieve effecten werden gecompenseerd door de vermindering van de uitgestelde belastingvorderingen door de daling van het nominale tarief in Duitsland (45 miljoen EUR) en in Italië (38 miljoen EUR). 81 (12b) Uitgestelde belastingen op de balans Uitgestelde belastingvorderingen en -verplichtingen worden in de balans opgenomen voor de tijdelijke verschillen die het gevolg zijn van het feit dat de belastingoverheid andere waarderingsregels toepast op verplichtingen en activa dan de regels die gehanteerd worden bij de opmaak van de geconsolideerde rekeningen. De wijzigingen in de uitgestelde belastingen op de balans van het voorbije boekjaar worden opgenomen in de winst-, en verliesrekening, behalve als ze betrekking hebben op bestanddelen die rechtstreeks onder het eigen vermogen zijn opgenomen (zie hoger). De uitgestelde belastingen worden berekend op basis van belastingtarieven die naar verwachting van toepassing zullen zijn op de periode waarin de vordering wordt gerealiseerd of de verplichting wordt afgewikkeld in de statutaire boekhouding. Zo zijn in 2007 de uitgestelde belastingen opnieuw geëvalueerd (cf. 12a) op basis van het nieuwe nominale tarief in Duitsland en Italië, dat ingaat vanaf 1 januari Voor de uitgestelde belastingvorderingen wordt een waardevermindering opgenomen in de mate dat het onwaarschijnlijk is dat ze, rekening houdend met de fiscale vooruitzichten, in de toekomst zullen leiden tot een vermindering van de te betalen belastingen. Tenzij een uitkering te verwachten is, wordt geen uitgestelde belasting opgenomen op de niet-uitgekeerde winsten van dochterondernemingen, omdat zulke winsten in de regel plaatselijk worden geherinvesteerd.
86 De uitgestelde belastingen die in de balans worden opgenomen zijn volgens hun aard ondergebracht in de volgende categorieën : Uitgestelde belastingvorderingen Uitgestelde belastingverplichtingen Miljoen EUR Verplichtingen inzake personeelsbeloningen Andere voorzieningen dan voor de personeelsbeloningen Fiscale verliezen Belastingvorderingen Afschrijvingen van materiële en immateriële vaste activa Ontwikkelingskosten Andere Totaal Waardevermindering op uitgestelde belastingvorderingen Saldering Totaal Andere informatie 82 Alle overgedragen fiscale verliezen van de Groep hebben aanleiding gegeven tot uitgestelde belastingvorderingen waarin eventueel een waardevermindering is opgenomen. Hieronder een overzicht van deze uitgestelde belastingvorderingen gerangschikt volgens vervaldatum : Miljoen EUR Binnen 1 jaar 24 1 Binnen 2 jaar 2 14 Binnen 3 jaar Binnen 4 jaar Binnen 5 jaar of meer Zonder tijdslimiet (13) Beëindigde bedrijfsactiviteiten In 2006 bestond het netto resultaat van de beëindigde bedrijfsactiviteiten uit het netto resultaat van de industriële folies in het eerste kwartaal (2 miljoen EUR vóór en na belastingen) en de gerealiseerde meerwaarde op de verkoop van de industriële folies (102 miljoen EUR vóór belastingen en 101 miljoen EUR na belastingen). In 2007 heeft de Groep geen beëindigde activiteiten zoals bedoeld in de IFRS 5-norm. (14) Nettowinst De nettowinst komt op 828 miljoen EUR of een verhoging met 11 miljoen EUR (1,4 %) in vergelijking met de nettowinst van 2006 (817 miljoen EUR). Dit recordresultaat is te danken aan het uitstekende operationeel resultaat en het positief saldo van de niet-recurrente bestanddelen en dit ondanks de hogere belastinglasten en de afwezigheid van inkomsten uit niet-voortgezette activiteiten (103 miljoen EUR in 2006). Het aandeel van derden in dit resultaat bedraagt 47 miljoen EUR tegen 26 miljoen EUR in Deze toename heeft te maken met het goede resultaat van de vennootschappen binnen de Groep met minderheidsaandeelhouders, meer bepaald de Financière Keyenveld, en dit dankzij de verkoop van Sofina-aandelen.
87 Financiën (15) Verwaterde winst per aandeel De verwaterde winst per aandeel kent men door de nettowinst te delen door het aantal aandelen, vermeerderd met het aantal aandelen die, als gevolg van de uitgifte van aandelenopties, tot verwatering kunnen leiden. Voor de geconsolideerde gegevens per aandeel, zie in het verslag van de Raad van Bestuur. Geconsolideerd kasstroomoverzicht (16) Afschrijvingen en waardevermindering van activa Totale afschrijvingen bedragen 593 miljoen EUR (522 miljoen EUR in 2006). Zij bevatten de recurrente afschrijvingen en waardeverminderingen van activa die met 71 miljoen EUR aangroeien in vergelijking met die van De afschrijvingen zijn stabiel (474 miljoen EUR in 2006 en 470 miljoen EUR in 2007). De waardeverminderingen van activa in 2007 (123 miljoen EUR tegen 48 miljoen EUR in 2006) heeft te maken met de herstructurering van de fluoractiviteit (65 miljoen EUR) en Molecular Solutions (16 miljoen EUR) en voor de Sector Farmaceutische Producten, de waardevermindering op een immaterieel actief (Odiparcil 19 miljoen EUR) en de waardevermindering in het kader van het INSPIRE -project (17 miljoen EUR). 83 (17) Wijziging in de voorzieningen In 2007 bedraagt de wijziging in de voorzieningen (met inbegrip van de wijziging in de overschotten van het pensioenfonds) in het kasstroomoverzicht 140 miljoen EUR. Deze wijziging staat voor het saldo van toevoegingen, bestedingen en gebruik, en is te vergelijken met een wijziging op de balans van 189 miljoen EUR. Het verschil is terug te voeren tot een wisselkoerseffect dat 54 miljoen EUR bedraagt en een wijziging van de consolidatiekring van 5 miljoen EUR. Zie toelichting 28 over de voorzieningen. In 2006, bedroeg de schommeling in de voorzieningen in het kasstroomoverzicht 6 miljoen EUR, of een bedrag dat het saldo van toevoegingen en bestedingen en gebruik benadert. (18) Andere Deze post haalt uit de kasstromen uit bedrijfsactiviteiten de bestanddelen die reeds opgenomen zijn bij de kasstromen uit investeringsactiviteiten, meer bepaald het resultaat van de verkoop van activa. Voor 2007 heeft deze uitsluiting vooral betrekking op het resultaat dat werd geboekt bij de verkoop van de activiteit Caprolactones (151 miljoen EUR), van de Sofina-aandelen (73 miljoen EUR) et de inschrijvingsrechten op de kapitaalverhoging van Fortis (37 miljoen EUR). (19) Verwerving/vervreemding van deelnemingen en vaste activa 2006 Miljoen EUR Verwervingen Vervreemdingen Totaal Deelnemingen Vaste activa Totaal Miljoen EUR Verwervingen Vervreemdingen Totaal Deelnemingen Vaste activa Totaal In 2007 bedroeg de verwerving van vaste activa en van deelnemingen 777 miljoen EUR, een vermindering in vergelijking met de 858 miljoen EUR van 2006.
88 De verwerving van deelnemingen behelst in 2007 voornamelijk de registratie van te betalen earn-outs aan de voormalige aandeelhouders van Fournier (30 miljoen EUR) en de verwerving van Quality Plastics in Ierland (21 miljoen EUR). De Groep heeft ook de kapitaalverhoging van Fortis onderschreven (37 mijoen EUR) en van Rusvinyl in Rusland (15 miljoen EUR). Voorts heeft de Groep zijn belang verhoogd in Peroxythai (van 83,8 naar 100 %) en in Solvay Sisecam (van 71,3 % naar 75 %). De verwerving van vasta activa betreft in 2007 verscheidene projecten waarvan de uitvoering veelal meerdere jaren in beslag neemt : de bouw van een fabriek voor waterstofperoxide in joint venture met BASF en van een fabriek voor oxychlorering te Zandvliet (België), de omschakeling van elektrolyse op basis van kwik naar membraanelektrolyse en de uitbreiding van de productie-eenheden voor PVC in Santo Andre (Brazilië), de capaciteitsuitbreiding van de natriumcarbonaatfabriek in Devnya (Bulgarije), de bouw van een fabriek voor fluorproducten in Onsan (Korea), de uitbreiding van RADEL in Marietta (Verenigde Staten), de uitbreiding ook van de fabriek voor natriumcarbonaat en de bouw van een nieuwe productielijn voor calciumchloride in Rosignano (Italië), de verhoging van de productiecapaciteit voor fluorproducten in Spinetta (Italië), de bouw van een fabriek voor PEEK (hoogperformant polymeer) in Panoli (India). De opbrengst van de verkoop van deelnemingen komt op 137 miljoen EUR, vooral als gevolg van de verkoop van Sofina-aandelen (99 miljoen EUR) en de verkoop van inschrijvingsrechten op de kapitaalverhoging van Fortis (37 miljoen EUR). De verkoop van vaste activa omvat voornamelijk de verkoop van de activiteit Caprolactones (189 miljoen EUR). 84
89 Financiën Verwerving van Quality Plastics (Holdings) Ltd Op 1 april 2007, heeft de Solvay-groep, via zijn joint venture Pipelife, 50 % van het kapitaal van Quality Plastics (Holdings) Ltd, verworven voor 21 miljoen EUR. Het gaat hier om een onderneming in Ierland die gespecialiseerd is in de productie van speciale buizen en hulpstukken. Het verworven netto actief van de transactie en de goodwill die hieruit voortvloeit, zijn als volgt samengesteld : Miljoen EUR Waarde vóór overname Aanpassing aan reële waarde Totaal Immateriële activa Materiële vaste activa Andere deelnemingen Uitgestelde belastingvorderingen Financiële vorderingen en andere activa Vaste activa Vlottende activa buiten geldmiddelen en kasequivalenten Geldmiddelen en kasequivalenten Vlottende activa Voorzieningen op lange termijn Uitgestelde belasting verplichtingen Financiële schulden op lange termijn Langlopende verplichtingen Kortlopende verplichtingen Netto actief Goodwill 3 Prijs betaald op 31/12/ Verworven banksaldi en geldmiddelen 0 Netto uitstroom van geldmiddelen bij verwerving 21 In de periode van 1 april tot 31 december heeft Quality Plastics voor 16 miljoen EUR tot de omzet van de Groep bijgedragen, met een EBIT van 0,4 miljoen EUR. (20) Verhoging / terugbetaling van kapitaal In 2007, vertonen verhoging en terugbetaling van kapitaal in cash een negatief saldo van 19 miljoen EUR. De liquidatie van Financière Keyenveld die aan de gang is (voor 50 % in handen van minderheidsaandeelhouders) heeft geleid tot een terugbetaling van kapitaal ten bedrage van 14 miljoen EUR. Net als in 2006 heeft de Solvaygroep aan de minderheidsaandeelhouders een deel van het kapitaal terugbetaald uit onze activiteit natuurlijk carbonaat in de Verenigde Staten (5 miljoen EUR). (21) Verwerving / vervreemding van eigen aandelen Eind december 2006 bezat de Groep van zijn eigen aandelen ter dekking van zijn programma voor aandelenopties die aangeboden worden aan zijn hogere kaderleden. Tijdens het boekjaar 2007 heeft hij er nog bijgekocht en hij verkocht er nadat de belanghebbenden hun recht op deze opties hadden uitgeoefend. Eind 2007 was de Groep in het bezit van van zijn eigen aandelen ingeschreven in mindering van zijn geconsolideerd eigen vermogen.
90 Zoals elk jaar sinds 1999 heeft de Raad van Bestuur zijn aandelenoptieplan hernieuwd dat het aan de leidende kaderleden aanbiedt (ongeveer 300 personen) met de bedoeling hen ook op de lange termijn aan de Groep te binden. De meeste van deze kaderleden hebben in 2007 de aangeboden opties onderschreven bij een uitoefenkoers van 96,79 EUR, wat het beurskoersgemiddelde van het Solvay-aandeel was gedurende de 30 dagen die aan het aanbod voorafgingen. De verwervingsperiode van de rechten duurt 3 jaar en wordt gevolgd door een uitoefenperiode van 5 jaar, waarna elke niet-uitgeoefende optie vervalt. Aandelenopties Aantal aandelenopties op 31/12/ Toegekende aandelenopties Verlies van rechten en vervallen opties Opties op uitgeoefende aandelen Aantal aandelenopties op 31/12/ Opties op uitoefenbare aandelen op 31/12/2007 Uitoefenprijs (EUR) 63,76 65,83 82,88 97,30 109,09 96,79 Reële waarde van de opties op de evaluatiedatum (EUR) 9,60 9,50 7,25 10,12 21,20 18,68 86 Aantal aandelenopties Gewogen gemiddelde uitoefenprijs Aantal aandelenopties Gewogen gemiddelde uitoefenprijs Op 1/ , ,78 Toegekend gedurende het jaar , ,79 Verlies van rechten en vervallen opties , gedurende het jaar Uitgeoefend gedurende het jaar , ,54 Op 31/ , ,90 Uitoefenbaar op 31/ De impact van de aandelenopties komt in 2007 neer op een last van 6 miljoen EUR, uitgerekend door een derde volgens het Black & Scholes-model en in de jaarrekening geboekt onder de commerciële en administratieve kosten. Het model valoriseert de opties van het Europese type, dit wil zeggen dat ze uitoefenbaar zijn op de vervaldatum van de optie. De waarde van de optie is gebaseerd op : de koers van het onderliggende aandeel (dat van Solvay) : 95,70 EUR op 31 december 2007, de tijd die verloopt tot de vervaldatum van de optie : uitoefenbaar vanaf 15 februari 2011, de uitoefenprijs van de optie : 96,79 EUR, het rendement zonder risico : 4,61 %, de wisselvalligheid van het rendement van het onderliggend aandeel : 25 %.
91 Financiën Geconsolideerde balans (22) Immateriële activa Miljoen EUR Ontwikkelingskosten Merken en octrooien Andere immateriële activa Totaal Bruto boekwaarde Op 31 december Investeringen Vervreemding Wijzigingen in de consolidatiekring Wisselkoersverschillen Andere Op 31 december Investeringen Vervreemding Wijzigingen in de consolidatiekring Wisselkoersverschillen Andere Op 31 december Cumulatieve afschrijving Op 31 december Afschrijvingen Bijzondere waardevermindering van activa Terugname bijzondere waardevermindering van activa Vervreemding en buitengebruikstellingen Wijzigingen in de consolidatiekring Wisselkoersverschillen Andere Op 31 december Afschrijvingen Bijzondere waardevermindering van activa Terugname bijzondere waardevermindering van activa Vervreemding en buitengebruikstellingen Wijzigingen in de consolidatiekring Wisselkoersverschillen Andere Op 31 december Netto boekwaarde Op 31 december Op 31 december Op 31 december
92 (23) Goodwill Miljoen EUR Totaal Bruto boekwaarde Op 31 december Uit verwervingen 148 Bijzondere waardeverminderingen 0 Wisselkoersverschillen -13 Op 31 december Uit verwervingen 32 Bijzondere waardeverminderingen -26 Wisselkoersverschillen -10 Op 31 december In 2007 komt de verhoging van de goodwill voort uit de registratie van de earn-out, te betalen aan de voormalige aandeelhouders van Fournier (30 miljoen EUR) en uit de verwerving van Quality Plastics (3 miljoen EUR). 88 De tests van de bijzondere waardevermindering van de goodwill hebben in 2007 geleid tot een totale waardevermindering van 26 miljoen EUR : 16 miljoen EUR bij Girindus (Molecular Solutions), 7 miljoen EUR bij Solvay Chemicals Inc. (Fluor) en 3 miljoen EUR bij Solvay Specialty Chemicals Ltd (Advanced Functional Minerals). Om ze uit te voeren, bereidt de Groep cashflow-vooruitzichten voor op basis van de recentste door de directie goedgekeurde financiële projecties voor de komende vijf jaar. Voor de eropvolgende jaren is de projectie van de cashflows gebaseerd op een groeivoet die de gemiddelde lange termijngroeivoet van de relevante markten niet overtreft. De verwachtingen qua cashflow, voor elk van de kasstroomgenererende eenheden, zijn gedisconteerd met een specifieke disconteringsvoet. Deze wordt berekend op basis van externe referenties, waarbij ook de risico s die eigen zijn aan het sectoriële karakter en de geografische ligging van deze kasstroomgenererende eenheden ingeschat worden. Deze disconteringsvoet ligt tussen 7,3 % à 9,1 %. Het voornaamste goodwill-onderdeel komt voort uit de overname van Fournier in In de mate dat die goodwill in elk land te maken heeft met synergieën die voordelig zijn voor alle producten van de Sector Farmaceutische Producten, kan de goodwill niet per product opgedeeld worden, maar alleen per regio. Hieruit volgt dat de kasstroomgenererende eenheden, die gebruikt worden voor de jaarlijkse tests van de bijzondere waardevermindering van de goodwill, gebaseerd zijn op de regio s.
93 Financiën (24) Materiële vaste activa (met inbegrip van lease-overeenkomsten) Miljoen EUR Gronden & gebouwen Installaties, machines en uitrustingsgoederen Andere materiële vaste activa Vaste activa in aanbouw Totaal Bruto boekwaarde Op 31 december Investeringen Buitengebruikstelling en vervreemding Wijzigingen in de consolidatiekring Wisselkoersverschillen Andere Op 31 december Investeringen Buitengebruikstelling en vervreemding Wijzigingen in de consolidatiekring Wisselkoersverschillen Andere Op 31 december Cumulatieve afschrijving Op 31 december Afschrijvingen Niet-recurrente afschrijvingen Terugneming niet-recurrente afschrijvingen Buitengebruikstelling en vervreemding Wijzigingen in de consolidatiekring Wisselkoersverschillen Andere Op 31 december Afschrijvingen Niet-recurrente afschrijvingen Terugneming niet-recurrente afschrijvingen Buitengebruikstelling en vervreemding Wijzigingen in de consolidatiekring Wisselkoersverschillen Andere Op 31 december Netto boekwaarde Op 31 december Op 31 december Op 31 december
94 Lease-overeenkomsten (financiële lease) Miljoen EUR Netto boekwaarde van financiële lease-overeenkomsten opgenomen in de vorige tabel De boekwaarde van de lease-verplichtingen benadert sterk de reële waarde. Financiële lease-verplichtingen Miljoen EUR Bedragen te betalen in verband met financiële leaseovereenkomsten Gronden en gebouwen Installaties, machines en uitrustingsgoederen Totaal Minimale lease-betalingen Contante waarde van de minimale leasebetalingen Binnen 1 jaar Van het 2e tot het 5e jaar (inbegrepen) Langer dan 5 jaar Min : toekomstige financiële lasten -3-2 Contante waarde van de leaseverplichtingen Min : het bedrag te betalen binnen de 12 maanden 4 1 Bedrag te betalen over meer dan 12 maanden Operationele lease-verplichtingen Miljoen EUR Totaal bedrag van de minimale leasebetalingen voor operationele leaseovereenkomsten opgenomen in de winst- en verliesrekening Miljoen EUR Binnen 1 jaar Van het 2e tot het 5e jaar (inbegrepen) Meer dan 5 jaar Totaal bedrag van toekomstige minimale leasebetalingen voor niet-opzegbare operationele lease-overeenkomsten (25) Andere deelnemingen Miljoen EUR Reële waarde op 1 januari Verkocht in de loop van het jaar Verworven in de loop van het jaar Stijging (daling) reële waarde Andere Reële waarde op 31 december Waarvan direct opgenomen in het eigen vermogen In deze rubriek zijn de financiële activa opgenomen die beschikbaar zijn om te worden verkocht. Het gaat hier om de aandelen Fortis, Sofina, Innogenetics, Arqule en de bedrijven van minder belang, die niet worden geconsolideerd en die niet volgens de equity -methode administratief worden verwerkt. Fortis en Sofina horen niet bij specifieke sectoren, terwijl Innogenetics en Arqule bij de Sector Farmaceutische Producten zijn ondergebracht.
95 Financiën Om de risico s in te schatten in verband met voor verkoop beschikbare financiële activa, baseert men zich op de volatiliteit van de aandelen van elk van de vennootschappen (Fortis : 27 %, Sofina : 18 %, Arqule : 47 % en Innogenetics : 29 %) over de laatste 12 maanden. Een verhoging (vermindering) van de prijs van de aandelen zou, op basis van hun respectieve volatiliteit, leiden tot een wijziging van de reële waarde met + (-) 205 miljoen EUR in eigen vermogen (+/- 229 miljoen EUR in 2006). (26) Voorraden Miljoen EUR, op 31 december Gereed product Grondstoffen en benodigdheden In bewerking Andere voorraden 3 4 Bruto totaal Waardeverminderingen Netto totaal (27) Handelsvorderingen, financiële vorderingen en andere activa op lange termijn 91 In 2007 vertegenwoordigen de commerciële vorderingen 69 verkoopdagen. De boekwaarde van de commerciële vorderingen benadert goed de reële waarde op de balansdatum. Er is geen significante concentratie van kredietrisico s voor de Groep, aangezien het risico verdeeld is over een groot aantal klanten en markten. De historiek van de uitstaande handelsvorderingen, financiële vorderingen en andere activa op lange termijn ziet er als volgt uit : 2006 Miljoen EUR Totaal Met waardevermindering Waarvan vorderingen zonder waardevermindering Niet vervallen Minder dan 30 dagen vervallen Tot 30 aan 60 dagen vervallen Tot 60 aan 90 dagen vervallen Meer dan 90 dagen vervallen Handelsvorderingen Andere vorderingen op korte termijn Financiële vorderingen en andere activa Totaal
96 2007 Miljoen EUR Totaal Met waardevermindering Waarvan vorderingen zonder waardevermindering Niet vervallen Minder dan 30 dagen vervallen Tot 30 aan 60 dagen vervallen Tot 60 aan 90 dagen vervallen Meer dan 90 dagen vervallen Handelsvorderingen Andere vorderingen op korte termijn Financiële vorderingen en andere activa Totaal De financiële vorderingen en andere activa bestaan hoofdzakelijk uit financiële vorderingen, overschotten van pensioenfondsen en andere vorderingen op meer dan één jaar. De andere vorderingen op lange termijn zijn vooral andere vorderingen en over te dragen lasten en verworven opbrengsten. Het bedrag van de andere vorderingen verhoogt door de verkoop van de activiteit Caprolactones (vordering van 189 miljoen EUR). De tabel hieronder toont de evolutie van de waardevermindering op commerciële en financiële vorderingen en andere langetermijn activa. 92 Miljoen EUR Op 1 januari Nettowijziging -8 3 Op 31 december Aan het beheer van kredietrisico s is een commentaar gewijd in het deel Risicobeheer (bladzijde 106). (28) Voorzieningen Miljoen EUR Personeelsbeloningen Gezondheid, veiligheid en leefmilieu Claims Andere Totaal Op 31 december Opnames* Terugnames Gebruik Wisselkoersverschillen Verwervingen en wijzigigen in de consolidatiekring Vervreemdingen Andere Op 31 december Waarvan korte termijn voorzieningen * Waarvan financiële last 36 6 In totaal verminderen de voorzieningen met 172 miljoen EUR (- 7 %).
97 Financiën Deze evolutie vindt haar verklaring in 3 factoren : - de vermindering met 139 miljoen EUR door de betaling van schadeloosstelling voor beëindiging van arbeidscontracten, toegekend aan personeelsleden die de Groep verlaten, in hoofdzaak door de herstructurering van de sector Farmaceutische Producten (103 miljoen EUR), gedeeltelijk gecompenseerd door nieuwe voorzieningen voor 82 miljoen EUR ; - de vermindering met 50 miljoen EUR van de voorziening voor de betaling van een aanvullende prijs aan de voormalige aandeelhouders van de Laboratoires Fournier, omdat er in 2007 nog geen generische producten op de markt gekomen waren ; - de zwakte van de dollar in vergelijking met de euro eind 2007 leidde tot negatieve wisselkoersverschillen voor 53 miljoen EUR. Voorzieningen voor de financiering van pensioenplannen De personeelsuitgaven bedragen miljoen EUR in 2007 (2 136 miljoen EUR in herberekend cijfer). De voorzieningen ter financiering van de personeelsbeloningen bedragen miljoen EUR in 2007 (1 286 miljoen EUR in 2006). Deze voorzieningen zijn vooral bedoeld voor de vergoeding na uitdiensttreding. Dit gebeurt in het merendeel van de bedrijven van de Groep, ofwel in de geest van de plaatselijke regelgeving en praktijk, ofwel op basis van gevestigde gewoonten die feitelijke verplichtingen meebrengen. De voorzieningen voor de voordelen voor gepensioneerden liepen op tot 956 miljoen EUR (988 miljoen EUR in 2006), vóór aftrek van het pensioen-actief dat met 73 miljoen EUR (56 miljoen EUR in 2006) in de balans is opgenomen. 93 De voorziening is aangelegd op basis van de IFRS grondslagen voor financiële verslaggeving beschreven in punt 5 van dit jaarverslag en houdt rekening met de geschatte bezoldiging op het moment van de pensionering. Het saldo vloeit voort uit voorzieningen voor schadeloosstelling bij beëindiging van het arbeidscontract (170 miljoen EUR tegen 236 miljoen EUR in 2006), voorzieningen voor andere langetermijnvoordelen (49 miljoen EUR tegen 50 miljoen EUR in 2006) en voor personeelsbeloningen die niet volgens IAS 19 werden gewaardeerd (12 miljoen EUR zoals in 2006). De sterke verlaging van de voorzieningen voor schadeloosstelling bij beëindiging van een arbeidscontract is vooral het gevolg van de uitbetalingen aan personen die de Groep hebben verlaten als gevolg van de herstructurering van de Sector Farmaceutische Producten ( INSPIRE -project) (103 miljoen EUR). Daartegenover staat wel dat nieuwe voorzieningen zijn aangelegd voor de activiteiten Fluor en Farmaceutische Producten (82 miljoen EUR). De belangrijkste pensioenplannen zijn die in Nederland, Duitsland, België, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Sommige vennootschappen dekken ook de kosten van een ziekteverzekering of een levensverzekering aan hun gepensioneerd personeel of hun rechthebbenden. Ze financieren dit met een verzekeringscontract of dekken de kosten met voorzieningen voor personeelsbeloningen na uitdiensttreding. Verdeling per land van de verplichtingen van de Groep ten bate van zijn gepensioneerden in % eind 2006 in % eind 2007 Nederland 26 % 26 % Duitsland 24 % 23 % België 16 % 17 % Verenigde Staten 16 % 16 % Verenigd Koninkrijk 7 % 6 % Frankrijk 6 % 6 % Andere landen 5 % 6 % Bij de vergoeding na uitdiensttreding onderscheidt men toegezegde-bijdrageregeling en toegezegdpensioenregeling.
98 Toegezegde-bijdrageregeling Toegezegde-bijdrageregeling is een regeling inzake vergoeding na uitdiensttreding waarbij de onderneming vaste bijdragen betaalt aan een aparte entiteit of fonds, overeenkomstig de voorschriften van de regeling. Wanneer de bijdragen betaald zijn, heeft de onderneming geen bijkomende verplichtingen meer. In 2007 bedraagt het totaal van de bijdragen die in dit verband in de winst -en verliesrekening wordt opgenomen 32 miljoen EUR (28 miljoen EUR in 2006). Cette augmentation est principalement due à la réforme de la législation sur les TFR (Trattamento Fine Rapporto) en Italie. Toegezegd-pensioenregeling Regelingen die niet onder de toegezegde-bijdrageregeling vallen, behoren tot de toegezegd-pensioenregeling. Deze regelingen worden ofwel van buitenaf gefinancierd door pensioenfondsen of verzekeringsmaatschappijen ( gefinancierde regeling ), ofwel gefinancierd binnen de Groep ( niet-gefinancierde regeling ). Voor de voornaamste pensioenregelingen wordt jaarlijks een actuariële evaluatie uitgevoerd door onafhankelijke actuarissen. In de winst- en verliesrekening werden volgende bijdragen opgenomen in verband met deze regelingen : 94 Miljoen EUR Aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten : werkgever Rentekosten Verwacht rendement op fondsbeleggingen Afschrijvingen van netto actuariële verliezen / winsten (-) Impact van de wijziging in het maximaal bedrag van het opgenomen actief - lopend jaar -3 0 Pensioenkosten van verstreken diensttijd opgenomen in lopend jaar -2 0 Verlies / winst (-) als gevolg van belangrijke inperkingen of afwikkelingen van regelingen -5-1 Netto last - Toegezegd-pensioenregeling De last wordt in de winst- en verliesrekening opgenomen als verkoopskosten, commerciële en administratieve kosten, als kosten voor onderzoek & ontwikkeling, als overige financiële of exploitatiebaten en lasten en in niet-recurrente bestanddelen. In zijn geheel genomen, is deze last met 97 miljoen EUR stabiel gebleven. Op de balansdatum werden volgende bedragen opgenomen in verband met deze regelingen : Miljoen EUR Verplichtingen voor toegezegd-pensioenregelingen - gefinancierde regelingen Reële waarde van fondsbeleggingen - einde periode Financieringstekort voor gefinancierde plannen Verplichtingen voor toegezegd-pensioenregelingen - niet gefinancierde regelingen Financieringstekort Niet opgenomen actuariële winst / verlies (-) Niet opgenomen pensioenkosten van verstreken diensttijd 6 5 Niet als activa opgenomen, tengevolge van het vastleggen van een maximumbedrag voor de activa Netto verplichting (netto actief) in de balans Verplichting opgenomen in de balans Actief opgenomen in de balans Het financieringstekort van onze beloningsregeling na uitdiensttreding (totaal van de verplichtingen met de waarde van de activa) is met 180 miljoen EUR verminderd.
99 Financiën Onze verplichtingen zijn met 136 miljoen EUR verminderd (of meer dan 5 %). Deze vermindering is een weerspiegeling van de verhoogde disconteringsvoet in de Eurozone, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. De betalingen van de werkgevers, die 27 miljoen hoger zijn dan die van 2006, hebben een bijkomende verlaging van het financieringsdeficit mogelijk gemaakt, ook al viel het rendement van de geïnvesteerde activa zwakker uit dan verwacht. Het actuarieel verlies dat niet geboekt werd daalt met 132 miljoen EUR dankzij de hogere disconteringsvoet. De evolutie van de verplichtingen voor de toegezegd-pensioenregeling ziet er als volgt uit : Miljoen EUR Verplichtingen voor toegezegd-pensionregelingen bij aanvang periode Aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten : werkgever Rentekosten Reële bijdrage van de werknemer 5 6 Wijziging van het plan 0 2 Verwervingen / vervreemdingen (-) 0 6 Beperking van plannen -2-2 Afwikkeling van regelingen Actuariële verliezen / winsten (-) Betaalde voordelen Andere (wisselkoersverschillen) Verplichtingen voor toegezegd-pensioenregelingen bij einde periode Verplichtingen toegezegd-pensioenregelingen - gefinancierde regelingen Verplichtingen toegezegd-pensioenregelingen - niet-gefinancierde regelingen De evolutie van de reële waarde van de activa van het plan ziet er als volgt uit : Miljoen EUR Reële waarde van fondsbeleggingen bij anvang periode Verwacht rendement op fondsbeleggingen Actuariële winst / verlies (-) Reële bijdrage van de werkgever Reële bijdrage van de werknemer 5 6 Verwervingen / vervreemdingen (-) 0 5 Afwikkeling van regelingen -6 0 Betaalde voordelen Andere (wisselkoersverschillen) Reële waarde van de fondsbeleggingen bij einde periode Reëel rendement van de fondsbeleggingen
100 De beweging van de netto verplichtingen in de verslagperiode ziet er als volgt uit : Miljoen EUR Opgenomen nettobedrag bij aanvang periode Netto last- toegezegd-pensioenplannen Reële bijdrage van de werkgever / directe betaalde voordelen Impact van verwervingen / vervreemdingen 1 0 Wijziging in de consolidatiekring 0 1 Wisselkoersverschillen Overige 0 0 Opgenomen netto bedrag - einde periode Actuariële veronderstellingen om de verplichtingen per 31 december te bepalen 96 Eurozone Europa (andere) USA Overige Disconteringsvoet 4,5 % 5 % 3,5 % - 6 % 3,5 % - 5,75 % 5,75 % 6 % 11,3 % 9,7 % Verwachte toekomstige loonsverhogingen 2,5 % - 4,75 % 2,5 % - 4,5 % 2 % - 5 % 2 % - 5 % 4 % 4 % 8 % 7 % Verwachte toekomstige pensioenverhogingen 0 % - 2 % 0 % - 2 % 0 % - 2,7 % 0 % - 3,1 % n.b. n.b. n.b. n.b. Verwachte aangroei medische uitgaven 0 % - 2 % 0 % - 2 % n.b. n.b. 5 % - 9 % 5 % - 8 % 6,6 % 5,6 % n.b = niet beschikbaar Actuariële veronderstellingen om de last van het jaar te bepalen Eurozone Europa (andere) USA Overige Disconteringsvoet 4,5 % 4,5 % 3,5 % - 7 % 3,5 % - 6 % 5,75 % 5,8 % 11,3 % 11,3 % Verwachte toekomstige loonsverhogingen 2,5 % - 4,75 % 2,5 % - 4,5 % 2 % - 5 % 2 % - 5 % 4 % 4 % 8 % 8 % Verwacht rendement op lange termijn op fondsbeleggingen 4,5 % - 6 % 4,5 % - 6 % 3,5 % - 5,95 % 3,5 % - 5,95 % 8,5 % 8,5 % 11,3 % 11,3 % Verwachte toekomstige pensioenverhogingen 0 % - 2 % 0 % - 2 % 0 % - 2,7 % 0 % - 2,7 % n.b. n.b. n.b. n.b.. Verwachte aangroei medische uitgaven 0 % - 2 % 0 % - 2 % n.b. n.b. 5 % - 9 % 5 % - 9 % 6,6 % 6,6 % n.b = niet beschikbaar
101 Financiën De voornaamste soorten fondsbeleggingen zijn : Aandelen 50 % 48 % Obligaties 46 % 47 % Vastgoed 1 % 2 % Andere activa 3 % 3 % Wat de geïnvesteerde activa betreft dient hetvolgende opgemerkt : Hun effectief rendement bedroeg 60 miljoen EUR in 2007 (112 miljoen in 2006) ; dit bedrag valt iets minder uit dan het verwachte rendement van 79 miljoen EUR (76 miljoen EUR in 2006) als gevolg van de val van de beurskoersen die beïnvloed waren door de subprime-crisis ; Bij deze activa is er geen directe investering in aandelen van de Solvay-groep, en evenmin in het vastgoed of andere door Solvay bezette of gebruikte activa. Dit sluit niet uit dat er toch Solvay-aandelen zitten in investeringen van gemeenschappelijke beleggingsfondsen (BEVEK s) en dergelijke ; Het verwachte rendement wordt op lokaal niveau bepaald met de steun van de lokale actuaris. Het wordt bepaald op basis van de building block approach die rekening houdt met de inflatie op lange termijn en het verwachte langetermijnrendement voor elke categorie activa. 97 In 2008 verwacht de Groep 97 miljoen EUR toe te voegen aan de voorzieningen voor de pensioenplannen. De hypotheses die men maakt in het kader van de medische uitgaven hebben een belangrijke invloed op de bedragen vermeld in de winst- en verliesrekening. De gevoeligheid voor een wijziging in het percentage in de verwachte groeivoet van de medische uitgaven is als volgt : Miljoen EUR Impact op de cumulatieve aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten en rentekosten 1 % stijging 1 % daling 3-2 Impact op de toegezegd- pensioenregelingen Historiek van de toegezegd-pensioenregeling : Miljoen EUR Verplichtingen in toegezegd- pensioenregelingen Activa van de regelingen Deficit / surplus (-) Wijzigingen in de verplichtingen van de regelingen door ervaring niet beschikbaar Wijzigingen in de activa van de regelingen door ervaring niet beschikbaar Historiek van de evolutie van de medische pensioenplannen : Miljoen EUR Verplichtingen in toegezegd-pensioenregelingen Wijzingingen in de verplichtingen van de regelingen door ervaring niet beschikbaar -3 2
102 Voorzieningen voor gezondheid, veiligheid en leefmilieu Deze voorzieningen bedragen 417 miljoen EUR op het einde van 2007 tegen 422 miljoen EUR eind Het gaat hier om de dekking van risico s en lasten van hoofdzakelijk de volgende kwesties : mijnen en proefboringen, voor zover de wetgeving en/of exploitatievergunningen in verband met groeven, mijnen en proefboringen in de verplichting tot schadevergoeding aan derden voorzien ; deze voorzieningen die opgesteld zijn op basis van locale expertises, zouden binnen een periode van 10 tot 20 jaar moeten worden gebruikt ; voorzieningen in verband met het stopzetten van elektrolyse op basis van kwik : de verwachte spreiding van de uitgaven hangt af van de voorziene herbestemming, van nationale regelgeving in verband met vervuilde bodems en de besmettingsgraad van bodem en grondwater en hoe die evolueert ; de meeste van deze voorzieningen zouden moeten worden gebruikt in een periode van 10 tot 20 jaar ; dijken, stortplaatsen en terreinen : de voorzieningen betreffen hier vooral dijken aangelegd in sodafabrieken, de oude dijken van kalkexploitatie en ook terreinen en stortplaatsen verbonden aan bepaalde industriële sites ; deze voorzieningen zouden moeten worden gebruikt in een periode van 1 tot 20 jaar ; asbest : een programma voor de verwijdering van dit materiaal is in uitvoering ; de voorzieningen voor de verwijderingswerkzaamheden en met asbest gelieerde beroepsziekten zouden moeten worden gebruikt in een periode van 1 tot 15 jaar. De geschatte bedragen worden aangepast afhankelijk van de datum waarop de kosten waarschijnlijk zullen dienen te worden betaald. De voorzieningen worden elk jaar gedisconteerd, maar ook aangepast omdat men rekening houdt met naderende vervaldata. In 2007, liep deze financiële kost op tot 6 miljoen EUR. Voorzieningen voor geschillen 98 De voorzieningen voor geschillen bedragen 473 miljoen EUR op het einde van 2007 in vergelijking met 491 miljoen EUR eind De vermindering met 18 miljoen EUR in 2007 in vergelijking met 2006 is vooral het gevolg van wisselkoersverschillen die voortkomen uit de zwakte van de dollar tegenover de euro (24 miljoen EUR) voor de voorzieningen die geboekt zijn bij de Amerikaanse vennootschappen. De voornaamste voorzieningen eind 2007 dienen hoofdzakelijk voor de dekking van : de financiële gevolgen van de boete van 193 miljoen EUR opgelegd door de Europese overheid wegens veronachtzaming van de concurrentieregels op het gebied van de peroxideproducten, waartegen de Solvay-groep beroep heeft aangetekend, en de financiële gevolgen van aanklachten die momenteel in behandeling zijn (zowel pogingen tot gezamenlijke vervolging als individuele klachten) in de Verenigde Staten en Canada en eventuele eisen van klanten in Europa op hetzelfde gebied ; op basis van de beschikbare informatie is de inschatting dat deze geschillen stilaan worden beslecht en dat eventuele hiermee verbonden bedragen in de loop van 2008 en 2009 zouden dienen uitbetaald ; de risico s in verband met de klachten die in de USA aanhangig zijn gemaakt en die te maken hebben met onze farmaceutische producten op het gebied van de vrouwelijke hormoontherapie ; deze geschillen zijn aan de oppervlakte gekomen na de publicatie in 2002 door het Women Health Initiative van studierapporten over hormonale behandelingen voor vrouwen. De voorziene bedragen zijn bepaald in functie van het aantal klachten van burgers die een behandeling met onze producten zouden ondergaan hebben ; het aantal gevallen blijft evolueren, al lijkt het zich in 2007 stilaan te stabiliseren. In deze geschillen is in 2007 niet veel verandering gekomen. De procedure zou tot in 2008 en zelfs daarna uitlopen. De klachten (pogingen tot collectieve actie en individuele klachten) die hangende zijn tegen de Laboratoires Fournier betreffen enerzijds de toepassing van de concurrentieregels in verband met de veranderingen in de formulering van fenofibraat in de USA en anderzijds de intellectuele eigendomsrechten in verband met andere formuleringen van fenofibraat in Canada (enkel voor dit laatste punt zijn voorzieningen aangelegd). In deze geschillen staan wij enerzijds tegenover de producenten van generische producten en anderzijds tegenover distributeurs en organisaties in de rol van derde betaler. Voor deze risico s zijn er bepaalde contractuele waarborgen van de voormalige aandeelhouders van Fournier in het kader van de overname in De behandeling van deze geschillen zal nog tot na 2008 doorlopen.
103 Financiën In januari 2008 is de Groep erover geïnformeerd dat in de Verenigde Staten een aanvraag tot registratie van een generisch product ter vervanging van TRICOR is ingediend. Fournier Laboratories Ireland Ltd en Laboratoires Fournier S.A. hebben klacht ingediend wegens octrooischending tegen Teva in de Verenigde Staten. Fournier Laboratories komt op voor zijn intellectuele eigendom van TRICOR (fenofibraat) 145 mg NFE. Andere voorzieningen De andere voorzieningen lopen op tot 237 miljoen EUR eind 2007 tegen 287 miljoen EUR eind Het gaat hierbij vooral om : de voorziening voor een bedrag van 50 miljoen EUR, waarvan de betaling waarschijnlijk wordt geacht, voor een aanvulling bij de prijs die aan de voormalige aandeelhouders van de Laboratoires Fournier is betaald, indien er in 2008 geen generische producten op de Amerikaanse markt zijn. Deze voorziening die eerst 100 miljoen EUR bedroeg, is in 2007 met 50 miljoen EUR verminderd, wegens uitbetaling van dit bedrag omwille van het uitblijven van generische producten in 2007 ; de voorziening ter dekking van de bijkomende onderzoekskosten om de ontwikkeling van psychiatrisch nuttige stoffen te versnellen in het raam van het akkoord met Wyeth ; de voorzieningen voor risico s en eventuele kosten in verband met stopgezette of verkochte activiteiten. Verzekeringsbeleid van de Groep 99 Het beleid van de Solvay-groep bestaat erin een beroep te doen op verzekeringen voor alle rampenrisico s, voor alle gevallen waar de dekking verplicht is en wanneer de verzekeringstechniek economisch gezien de beste oplossing is om een risico in te dekken. De Groep onderzoekt geregeld alle mogelijke nieuwe oplossingen in verband met risicodekking om zo de financiële gevolgen van ernstige tegenslagen voor zijn activa, zijn winst en zijn verantwoordelijkheid jegens derden te beperken. In 2007 kon de Groep bij de vernieuwing van de internationale verzekeringsafspraken een verlaging van de premies en aanverwante kosten verkrijgen. De verzekeringsmarkt burgerlijke verantwoordelijkheid blijft moeilijk voor bedrijven die farmaceutische producten verkopen. (29) Netto schulden De netto schuld van de Groep is het saldo van de financiële schuld en de geldmiddelen en kasequivalenten. Zij stijgt met 49 miljoen EUR, en komt van miljoen EUR op het einde van 2006 op miljoen EUR eind Miljoen EUR Financiële schulden Geldmiddelen en kasequivalenten Netto schulden De verhouding tussen netto schuld en eigen vermogen van de Groep stijgt met 1 % en komt van 28 % eind 2006 op 29 % op het einde van 2007, de opbrengst van de verkoop van de activiteit Caprolactones die 189 miljoen EUR bedroeg werd begin februari 2008 ontvangen. De langetermijn-rating voor Solvay werd bevestigd door de twee kredietbeoordelingsagentschappen en blijft dus A (stabiele vooruitzichten) bij Standard & Poors en A2 (stabiele vooruitzichten) bij Moody s. Financiële schulden De financiële schulden nemen toe met 191 miljoen EUR, dat wil zeggen van miljoen EUR tot miljoen EUR. De andere leningen op korte termijn stijgen hoofdzakelijk door het gebruik van het programma voor Belgische Thesauriebewijzen voor een bedrag van 143 miljoen EUR (0 miljoen EUR in 2006). De hogere schuld op lange termijn bij financiële instellingen komt voort uit de lening op lange termijn die Solvay Indupa heeft verkregen voor de financiering van zijn industriële projecten in Brazilië.
104 Miljoen EUR Achtergestelde leningen Obligatieleningen Schulden als gevolg van financiële lease-overeenkomsten op lange termijn 11 8 Langetermijnschulden bij financiële instellingen Andere langetermijnschulden Binnen 12 maanden verschuldigd bedrag (opgenomen onder kortetermijnschuld) 10 9 Andere kortetermijnschulden (met inbegrip van de negatieve banksaldi) Financiële schulden (op korte en lange termijn) Leningen en kredietlijnen De belangrijkste leningen die na 2007 vervallen zijn : 100 in België : de uitgifte van obligatieleningen van het EMTN-type door Solvay nv voor 800 miljoen EUR : in totaal - uitgifte van 500 miljoen EUR, vervalt in 2014, met vaste interestvoet van 4,99 % ; - uitgifte van 300 miljoen EUR, vervalt in 2018, met vaste interestvoet van 4,75 % ; in Frankrijk : uitgifte van een achtergestelde schuld van 500 miljoen EUR door Solvay Finance nv met de steun van Solvay nv. Deze verloopt in 2104 en de jaarlijkse coupon bedraagt 6,375 %. De ratings- agentschappen Moody s en Standard & Poors beoordelen deze schuld nogal verdeeld, zowel eigen vermogen als schuld. Volgens de IFRS-normen is dit 100 % schuld. Deze schuld is wel ondergeschikt aan andere schulden van de Groep en staat genoteerd in Luxemburg. De uitbetaalde coupon heeft een vast tarief gedurende de eerste tien jaren. In 2016 wordt de coupon vlottend en wordt hij driemaandelijks tegen het Euribor-tarief verhoogd met een marge van 335 basispunten tot de vervaldatum in Solvay heeft een terugkoopoptie a pari met de uitgifte van De emittent beschikt over een optie om de coupon eventueel niet te betalen, volgens de regels van het overdrachtmechanisme van de coupon ; in Duitsland : ons aandeel van 75 % in de financiering van SolVin, die 130 miljoen EUR bedraagt tot in 2008 en 120 miljoen EUR van 2008 tot 2012 (waarvan 90 miljoen EUR tegen een vaste rentevoet van 3,54 % tot in 2008) ; in Oostenrijk : ons aandeel van 50 % in de 165 miljoen EUR (revolving krediet) ter financiering van Pipelife (vervalt uiterlijk in 2012). Reële waarde van de financiële schulden Voor de financiële schulden met vlottende rentevoet en de schulden met vaste rentevoet waarop een vaste rente/variabele rente -swap is uitgevoerd, is de reële waarde gelijk aan de nominale waarde. De reële waarde van de schulden met vaste rentevoet van de Groep is eind 2007 op basis van de verkregen noteringen : EMTN 500 miljoen EUR 2014 : 494 miljoen EUR, EMTN 300 miljoen EUR 2018 : 282 miljoen EUR, Hybriede 500 miljoen EUR 2104 : 497 miljoen EUR, Aandeel Groep (75 % van het totaal van 90 miljoen EUR of 67,5 miljoen EUR) voor de financiering van SolVin bij vaste rentevoet : 68 miljoen EUR.
105 Financiën Geldmiddelen en kasequivalenten De geldmiddelen en de kasequivalenten bedragen 575 miljoen EUR, een toename met 142 miljoen EUR in vergelijking met eind Miljoen EUR Aandelen 0 3 Vastrentende effecten Termijndeposito s Geldmiddelen Geldmiddelen en kasequivalenten De aandelen in de tabel hierboven zijn deelnemingen in gemeenschappelijke geldmarktfondsen. De boekwaarde is een aanvaardbare raming van de reële waarde van de aandelen, van de vastrentende effecten en de termijndeposito s. Liquiditeitsrisico s De tabel met de vervaldata van de financiële passiva ziet er zo uit : 101 Miljoen EUR Aflossing van de totale financiële schulden : opvraagbaar binnen het eerste jaar in het tweede jaar in het 3e tot 5e jaar na 5 jaar De kalender met de vervaldata geeft het nominale terug te betalen, niet-gedisconteerd bedrag bij het bereiken van de vervaldatum. De Groep spreidt de vervaldata van zijn financieringsbronnen in de tijd om het liquiditeitsrisico zo klein mogelijk te houden. Naast de hogervermelde financieringsbronnen kan de Groep ook de volgende instrumenten inzetten : een programma van Belgische Thesauriebewijzen van 400 miljoen EUR, gebruikt voor 143 miljoen EUR eind 2007, of als alternatief een Amerikaans commercial paper programma voor 500 miljoen USD, dat eind 2007 nog ongebruikt was. Het hoogste plafond van beide programma s wordt helemaal gedekt met back up -kredietlijnen die eind 2007 ongebruikt waren ; een bankkredietlijn van 850 miljoen EUR (eind 2007 ongebruikt), die vervalt in oktober 2011 ; een bankkredietlijn van 400 miljoen EUR (eind 2007 ongebruikt), die vervalt in oktober 2013.
106 (30) Afgeleide financiële instrumenten De Solvay-groep kan een beroep doen op afgeleide financiële instrumenten om zich in te dekken tegen wisselrisico s en welbepaalde risico s met rentevoeten (afdekkingsinstrumenten). Toch zijn niet altijd de vereiste voorwaarden vervuld om de hedge accounting volgens de IFRS-normen te kunnen toepassen. Hieruit volgt dat deze techniek niet altijd kan worden gebruikt als de Groep zich economisch gezien afdekt. Voorts is het beleid voor de afdekking van valutarisico s gebaseerd op de volgende principes : de financiering van activiteiten in lokale munt, de systematische afdekking van transactie valutarisico s op het moment van de verzending van de facturen (zekere risico s) en de opvolging en eventuele afdekking van de transacties in valuta die voortvloeien uit de activiteiten van de Groep op basis van de verwachte kasstromen. Wisselkoersschommelingen De wisselkoersschommelingen, met name die van de Amerikaanse dollar kunnen hun invloed doen gevoelen op het resultaat. In 2007 ontwikkelde de wisselkoers EUR/USD zich van 1,3270 begin januari naar 1,4721 eind december. Toch blijft de gemiddelde wisselkoers voor 2007 (1,3706) in de buurt van het koersgemiddelde in 2006 (1,2554). Beheer van valutarisico op schulden De leningen van de Groep worden gewoonlijk aangegaan door gespecialiseerde financiële vennootschappen binnen de Groep, die ertoe verplicht zijn de opbrengst van de leningen ter beschikking te stellen van de operationele bedrijven van de Groep. 102 De keuze van de valuta waarin de lening wordt aangegaan, hangt vooral af van de mogelijkheden die de diverse markten bieden. De keuze van de valuta valt dus niet noodzakelijk samen met de valuta van het land waar het geld zal worden geïnvesteerd. Niettemin worden de operationele bedrijven doorgaans in de plaatselijke valuta gefinancierd. Daarbij wordt deze valuta desnoods gecreëerd door een valutaswap uitgaande van de valuta die de financiële vennootschap ter beschikking heeft. De kosten van dergelijke valutaswaps van deviezen vormen een deel van de financieringskosten. Deze techniek maakt het mogelijk valutarisico s te beperken, zowel voor de financiële vennootschap als voor de eindgebruiker van de fondsen. In de opkomende landen is het niet altijd mogelijk op de lokale financiële markten schulden aan te gaan in de munt van het land, ofwel omdat deze markten te krap zijn en er geen fondsen beschikbaar zijn, ofwel omdat de financiële voorwaarden ongunstig zijn. In zo n geval is het essentieel schulden aan te kunnen gaan in een sterke valuta. Deed zich toch de kans voor, dan heeft de Groep die te baat genomen om zijn schulden te herfinancieren in de lokale valuta van deze opkomende landen. Zo liep de Groep eind 2007 geen valutarisico op zijn overblijvende schuld in valuta. Beheer van het valutarisico bij conversie Het gaat hier om het valutarisico voor het deel van het geconsolideerde resultaat van de Groep dat correspondeert met het resultaat van de dochterondernemingen die met andere rapporteringsvaluta s werken dan de EUR (rapporteringsvaluta van de Groep). Valutarisico bij conversie van de winst- en verliesrekening Voor de Solvay-groep geldt dit risico vooral voor de omzetting in EUR van de resultaten gegenereerd in de NAFTA-regio. Op basis van het verwachte netto resultaat in de NAFTA-regio over de beschouwde periode en afhankelijk van de marktsituatie, is het mogelijk het valutarisico bij omzetting naar EUR af te dekken. In de loop van 2007 heeft de Solvay-groep geen afdekking gezocht van het valutarisico van de winst- en verliesrekening.
107 Financiën Valutarisico bij conversie van de balans De verdeling van de netto activa van de Groep (4,5 miljard EUR eind 2007) ziet er, in afnemende volgorde van belangrijkheid, als volgt uit : Eurozone : 48 % NAFTA : 25 % Brazilië en Argentinië : 9 % Azië-Stille Oceaangebied : 7 % Bulgarije : 4 % Groot-Brittannië : 3 % Andere : 4 % In zijn geheel heeft de Groep te maken met 29 valuta s verdeeld over de NAFTA-regio, Latijns-Amerika, Azië en Oost- Europa. Om het balansrisico te evalueren en te meten is een VaR ( Value at Risk )-analyse uitgevoerd. Op basis van de door de markt verwachte vluchtigheid van de valutaparen, blijkt dat de VaR een bedrag vertegenwoordigt van 7 % van het huidige eigen vermogen van de Groep (ofwel 298 miljoen EUR) bij een betrouwbaarheidsinterval van 99 %. Dit risico is in vergelijking met eind 2006 stabiel gebleven (289 miljoen EUR), vooral ten gevolge van de verminderde wisselvalligheid die de wisselmarkten te zien gaven. Er zijn geen maatregelen ter afdekking van het eigen vermogen in overweging genomen. 103 Beheer van het valutarisico bij transacties Het gaat hier om het valutarisico in verband met een specifieke transactie, zoals bijvoorbeeld de aan- of verkoop door een bedrijf van de Groep in een andere valuta dan de rapporteringsvaluta. a) Afdekking van onmiskenbaar valutarisico bij transacties De dochterbedrijven zijn verplicht hun zekere wisselkoerspositieverrichtingen in vreemde valuta s over te dragen aan Solvay CICC 1 (bijv. facturen van klanten, facturen van leveranciers, ). Door systematische afdekking worden alle transacties in valuta van de Groep bij CICC gecentraliseerd, terwijl de dochteronderneming van haar valutaprobleem af is. Voor het beheer van transacties in valuta van Solvay CICC heeft de Groep regels en specifieke beperkingen vastgesteld. Bij voorkeur wordt hierbij gebruik gemaakt van technieken als aankoop of verkoop van valuta s contant of op termijn. b) Kasstroomafdekking in valuta op korte of middellange termijn op basis van de vooruitzichten De geraamde kasstromen in valuta per SBU (Strategic Business Unit) worden geregeld in kaart gebracht. Zo kan men over het hele jaar bekeken meten of, en in welke mate, de Groep bij zijn transacties risico s kan verwachten. Bij het huidige beleid inzake risicomanagement bedraagt het bedrag voor de afdekking maximaal 75 % van de verwachte kasstromen in vreemde valuta, dit op basis van de kasstromen die jaarlijks in kaart worden gebracht. In de huidige structuur heeft de Groep vooral te maken met de wisselkoers EUR/USD. De Groep is long in USD voor ongeveer 740 miljoen USD op jaarbasis. De activiteit van de Groep genereert in zijn geheel genomen, over het algemeen een positieve netto cash flow in USD. Op basis van de in kaart gebrachte kasstromen en afhankelijk van de marktsituatie, is een afdekking van het valutarisico op basis van verwachte kasstromen mogelijk. Bij voorkeur maakt men hierbij gebruik van valutaverkoop op termijn en aankoop van opties. De Groep heeft zijn blootstelling met betrekking tot het jaar 2007 voor 400 miljoen USD afgedekt. De Groep is blootgesteld aan de wisselrisico s van andere valuta, waarvoor het wisselrisico marginaal geacht wordt, met uitzondering van de yen ( miljoen JPY - long -positie). Bij het gebruik van financiële instrumenten ter dekking van zijn wisselrisico s op middellange termijn, loopt Solvay risico s wat zijn afgeleide producten in valuta betreft. Vanuit boekhoudkundig standpunt is er voor de afdekking best zulke documentatie voorhanden wat een perfecte afdekkingsingreep mogelijk maakt. De wisselkoersschommelingen van de valuta waarin deze transacties worden uitgevoerd hebben een invloed op de verschillen in de reële waarde in het eigen vermogen en de reële waarde van deze afdekkingsinstrumenten. Na de vervaldatum wordt het resultaat van deze financiële instrumenten geboekt bij de brutowinst. 1 Solvay Coordination Internationale des Crédits Commerciaux, S.A.
108 In 2006, had de Groep 310 miljoen USD afgedekt door termijnwisselovereenkomsten die geboekt werden als perfecte afdekking. Deze overeenkomsten liepen af vóór het einde van 2006 en leverden een resultaat op van 4 miljoen EUR in In 2007 is 5 miljoen USD afgedekt met termijnwisselovereenkomsten. Deze overeenkomsten geboekt als perfecte afdekking hadden na de vervaldatum geen effect van enige betekenis op de winst- en verliesrekening. Van bepaalde afgeleide producten en valuta, vooral de average rate options, is geen documentatie voorhanden die het ons mogelijk maakt ze te behandelen als perfect afdekkingsinstrument. De wisselkoersschommelingen hebben een invloed op de waarde van deze instrumenten en worden geboekt als andere financiële baten en lasten, met name voor 16 miljoen EUR in 2007, wat overeenkomt met de afdekkingsmaatregelen voor 2007 en De blootstelling aan het wisselkoersrisico, gecentraliseerd bij Solvay CICC, was eind 2007 niet significant. De blootstelling van de Groep aan wisselkoersrisico s met financiële instrumenten geldt dan ook vooral voor de afgeleide financiële instrumenten die eind 2007 niet vervallen waren en gebruikt werden voor de afdekking van transactionele wisselrisico s op korte en middellange termijn. Eind 2007 bedroeg de wisselkoers 1,4721 USD/EUR. In de veronderstelling dat de andere variabelen constant zijn, zou een wisselkoers op het einde van het jaar die 5 % hoger (lager) is, een schommeling van de overige financiële baten en lasten met zich brengen van 11 (-6) miljoen EUR [9 (-4) miljoen EUR in 2006]. De verschillen in de reële waarde in het totale eigen vermogen zouden er niet door beïnvloed zijn. Beheer van het renterisico Het renterisico wordt beheerd op het niveau van de Groep. Op 31 december heeft de Groep voor ongeveer miljoen EUR schulden met vaste rente. 104 Bij uitgifte heeft de Groep de rentevoet vastgelegd van zijn obligatieleningen (300 miljoen EUR, die vervalt in 2018 en 500 miljoen EUR die vervalt in 2014) ; De hybriede achtergestelde uitgifte uitgevoerd in 2006 (500 miljoen EUR, vervallend in 2104) gaat samen met een coupon met vaste rente tot 2016, maar van dan af met vlottende rente ; De financiering van SolVin, die 130 miljoen EUR bedraagt tot in 2008 en 120 miljoen EUR van 2008 tot 2012, is met vaste rente tot in 2008 voor 90 miljoen EUR (aandeel van de Groep 75 %). De blootstelling aan de rentevoet per valuta is als volgt samen te vatten : Miljoen EUR Op 31 december 2006 Op 31 december 2007 Valuta Vaste rentevoet Vlottende rentevoet Totaal Vaste rentevoet Vlottende rentevoet Totaal Financiële schulden EUR USD GBP BRL Andere Totaal Geldmiddelen en kasequivalenten EUR USD Andere Totaal
109 Financiën Voor de analyse van de gevoeligheid past men over de reporting-periode een verhoging (verlaging) van de gemiddelde rentevoet toe op de schuld met vlottende rentevoet. In de veronderstelling dat alle andere variabelen constant blijven, zou een hogere (lagere) rentevoet van 1 % leiden tot leninglasten die 6 miljoen EUR hoger (lager) zouden uitkomen in 2007 (7 miljoen EUR in 2006). Financiële instrumenten De IAS 39 omschrijft de soorten financiële activa en passiva. De IFRS 7-norm vereist dat men de boekwaarde, zowel als de reële waarde van al deze soorten financiële activa en passiva vermeldt. Miljoen EUR Netto boekwaarde Reële waarde Netto boekwaarde Reële waarde Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening - bij eerste opname Financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening - aangehouden voor handelsdoeleinden Tot einde looptijd aangehouden beleggingen Leningen en vorderingen (geldmiddelen en kasequivalenten inbegrepen) Voor verkoop beschikbare financiële activa Financiële passiva gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening - bij eerste opname Financiële passiva gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening - aangehouden voor handelsdoeleinden Financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs (handelsschulden inbegrepen) De reële waarden zijn gebaseerd op de verkregen noteringen. 105 In geval van een lening met aftrek van bepaalde kosten van het verkregen bedrag, worden deze kosten op lineaire wijze verdeeld over de looptijd van de lening. Dit benadert sterk de regel van de geamortiseerde kosten, aangezien er op het niveau van de Groep geen significant verschil is met de lineaire methode. De categorie financiële activa gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst- en verliesrekening - aangehouden voor handelsdoeleinden omvat hoofdzakelijk financiële instrumenten die worden gebruikt voor het valutarisico-management van de Groep maar waarover geen documentatie bestaat op basis waarvan men ze kan behandelen als afdekkingsinstrument, meer bepaald de average rate options.
110 De tabel hieronder geeft een detailbeeld van deze handelingen : Miljoen EUR Wisselkoersderivaten Notioneel bedrag Marktwaarde Notioneel bedrag Marktwaarde Wisselcontracten en swaps Opties Rentederivaten Swaps Andere Andere derivaten Totaal afgeleide financiële instrumenten De baten en lasten van deze financiële instrumenten laten zich als volgt onderverdelen : 106 Miljoen EUR Opgenomen in de winst- en verliesrekening Rentebaten op geldmiddelen en kasequivalenten Rentebaten op leningen en vorderingen 3 6 Opbrengsten uit voor verkoop beschikbare financiële activa Netto opbrengsten bij vervreemding van voor verkoop beschikbare financiële activa overgedragen uit eigen vermogen Wijzigingen in de reële waarde van financiële activa aangehouden voor handelsdoeleinden Wijzigingen in de reële waarde van kasstroomenafdekkingen overgedragen 4 0 uit eigen vermogen Ineffectief deel van de wijzigingen in de reële waarde van kasstroomafdekkingen 0 0 Rentebaten op financiële verplichtingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs Totaal Direct in het eigen vermogen opgenomen Netto wijziging in de reële waarde van voor verkoop beschikbare financiële activa Netto wijziging in voor verkoop beschikbare financiële activa overgedragen naar de winst- en verlies rekening Effectief deel van de wijzigingen in de reële waarde van kasstroomafdekkingen -1 7 Wijzigingen in de reële waarde van kasstromenafdekkingen overgedragen -4 0 naar de winst- en verliesrekening Totaal Gangbaar is dat (+) een verhoging en (-) een vermindering van het eigen vermogen aangeeft. De baten van de voor verkoop beschikbare financiële activa zijn in 2007 met 42 miljoen EUR toegenomen in vergelijking met Deze toename is vooral te verklaren door het resultaat gegenereerd door de verkoop van de inschrijvingsrechten verkregen in het kader van de kapitaalverhoging van Fortis nv (37 miljoen EUR). In 2007 hadden de netto opbrengsten bij vervreemdingen van voor verkoop beschikbare financiële activa betrekking op de verkoop van Sofina-aandelen. Voor het jaar 2006 gaat het om baten met een meerwaarde van 75 miljoen EUR op de verkoop van 49,6 % van de aandelen in de Financière Keyenveld nv.
111 Financiën (31) Verplichtingen voor de verwerving van materiële en immateriële activa Miljoen EUR Verplichtingen voor het verwerven van materiële en immateriële activa 8 94 waarvan : joint ventures 1 19 De stijging is het gevolg van nieuwe belangrijke investeringsprojecten. (32) Voorwaardelijke verplichtingen Miljoen EUR Schulden en verplichtingen van derden gegarandeerd door de onderneming Bijkomende milestones voor Fournier Claims en andere belangrijke verplichtingen De schulden en verplichtingen van derden gegarandeerd door de onderneming is vooral toe te schrijven aan garanties, toegekend om de betaling van de BTW te garanderen. In 2007 hangt het voor mijlpalen te betalen bedrag aan de voormalige aandeelhouders van Fournier (190 miljoen EUR), ongewijzigd ten opzichte van 2006, af van de marktsituatie en van de toekomstige prestaties van de producten. 107 Wat de claims en andere belangrijke verplichtingen betreft, gaat het hier om een verplichting tot levering van ethyleen voor 14 miljoen EUR (in vergelijking met 19 miljoen EUR in 2006). De bedragen in verband met joint ventures zijn in de volgende tabel opgenomen. Miljoen EUR Schulden en verplichtingen van derden gegarandeerd door de onderneming 8 2 Claims en andere belangrijke verplichtingen 0 0 (33) Joint ventures De volgende bedragen zijn verwerkt in de jaarrekening, tengevolge van de proportionele consolidatie die van toepassing is op joint ventures. Zie verder voor de lijst van de proportioneel geconsolideerde vennootschappen van de Groep. Miljoen EUR Vaste activa Vlottende activa Langlopendeverplichtingen Kortlopendeverplichtingen Omzet Kosten van verkoop
112 Risicomanagement Op een verantwoordelijke manier handelen als onderneming die deel is van de samenleving en zich bekommert om de gezondheid, veiligheid en het leefmilieu, zowel in het belang van zijn werknemers als van de hele gemeenschap : dat is de kern van de visie van Solvay. Die visie vinden we terug in het Responsible Care -beleid van de Groep. Sinds zijn oprichting in 1863 heeft Solvay altijd getoond dat het vooruit kan lopen op veranderingen en dat het op de juiste wijze kan reageren in een wereld die constant in beweging is én daarbij kan zorgen voor duurzame en rendabele groei. Maar tegelijk toont de Groep een diep respect voor het leefmilieu en voor de maatschappelijke context waarin hij evolueert. In zijn bestaan van 145 jaar heeft Solvay een grote ervaring opgedaan in de zo goed mogelijke omgang met risico s die inherent zijn aan zijn chemische en farmaceutische activiteiten. De toenemende verscheidenheid van deze activiteiten binnen de Groep brengt een grote diversiteit aan risico s met zich die soms belang hebben voor de onderneming in haar geheel. Toch draagt de diversifiëring ertoe bij het globale risico te beperken, omdat de vele productiewijzen, activiteiten, beleidsaspecten en structuren het mogelijk maken bepaalde risico s te compenseren door een evenwichtig productengamma. Ter gelegenheid van de strategische evaluatie van juni 2006 heeft het Uitvoerend Comité een prioriteit gemaakt van het risicomanagement en heeft het beslist de methodes en maatregelen die in de Groep ter zake gelden, te blijven aanmoedigen. Het beleid van de Solvay-groep bestaat erin te komen tot een goed management van de risico s eigen aan de onderneming : 108 wij willen elke mogelijke en misschien belangrijke zakelijke opportuniteit met de erbijhorende risico s herkennen, evalueren en ook te baat nemen door de uitvoering van een systematisch risicomanagement dat integraal deel uitmaakt van de strategie, de beslissingen en de werking van de onderneming ; constant werken wij aan een beter risicomanagement. Wij zorgen ervoor dat eenieder zich daarvan bewust wordt en moedigen de werknemers aan vertrouwen te hebben in de ondernemingsgeest waarbij het risicomanagement een integrerend bestanddeel is van ieders functie. Solvay heeft tien risicocategorieën gedefinieerd : strategische risico s, in verband met markt en groei, risico s in verband met de bevoorradingsketen en de productie-eenheden, risico s met regelgeving, politiek en wetgeving, risico s in verband met Corporate Governance en interne procedures, financiële risico s, risico s in verband met de producten, risico s in verband met de personen, risico s in verband met het leefmilieu, risico s die te maken hebben informatie en informatietechnologie (IT), risico s in verband met de reputatie. Een competentiecentrum dat deel uitmaakt van de Financiële Directie ontwikkelt instrumenten, steunt de diverse geledingen in het belang van een meer systematisch beheer van de risico s en stelt ook strategieën voor om tot een beter risicobeheer te komen. In de loop van de jaren 2006 en 2007 is voor elke Business Unit een analyse gemaakt van de belangrijkste risico s uit de tien hogervermelde categorieën en er wordt actie ondernnomen om de belangrijkste ervan te voorkomen. Het risicomanagement maakt tegenwoordig onverkort deel uit van de ondernemingsstrategie, wat het de Groep mogelijk maakt sneller vorderingen te maken in zijn voornaamste investeringsprojecten, omdat hij de risico s kent en er zich kan op voorbereiden om ze te voorkomen. Met het oog op 2012 heeft de Groep volgende doelstellingen : systematisch het risicobeheer in elk van de tien categorieën verbeteren ; werken aan de bewustwording, zodat iedere manager de belangrijkste risico s in zijn bevoegdheidsgebied kent en ook de preventie-inspanningen waarmee deze risico s kunnen worden beperkt ; ervoor zorgen dat Solvay erkend wordt als koploper in het risicobeheer.
113 Financiën In dit verslag gaan we nader in op de risico s die rijzen bij elk van deze beleidsaspecten en geven we aan wat de Groep doet om deze risico s te beperken. De volgorde waarin we deze categorieën risico s behandelen heeft niets te maken met de vraag hoe ernstig ze wel zijn of hoe waarschijnlijk het is dat ze zich voordoen. De beschreven preventie-inspanningen zijn evenmin een waarborg dat het risico zich nooit zal voordoen. Ze geven wel een idee van de maatregelen die de Groep als echte ondernemer heeft genomen om blootstelling aan risico s te beperken. 1. Strategisch risico in verband met markt en groei Het strategisch risico bestaat erin dat Solvay mogelijk te maken krijgt met een ongunstige marktsituatie of een ongunstig evoluerende concurrentie. Ook is het mogelijk een foute strategische beslissing te nemen. De technologische vooruitgang die de ontwikkeling mogelijk maakt van alternatieve producten of technologische processen, de drastische schommelingen van de energieprijs, het mogelijk uitblijven van succes voor een nieuw product, de vergissingen in de productpijplijn, de schaarste aan onmisbare grondstoffen, de vermindering van de vraag op onze belangrijkste markten tengevolge van de invoering van een nieuwe wetgeving, gebeurtenissen die het gedrag van onze belangrijkste klanten beïnvloeden of sterk onevenwicht tussen vraag en aanbod op onze markten, belangrijke sociale crisissen : het zijn allemaal voorbeelden van dit soort risico. Preventie-inspanning De beheersing van de mogelijke impact van ongunstige gebeurtenissen wordt op het niveau van de Groep ter hand genomen en behelst onder meer : de activiteiten gericht op het management en het behoud van een evenwichtige productenportefeuille, de diversifiëring van het kliënteel en de verschillende marktsegmenten, de aanpassing van de activiteiten aan de evolutie van de macro-economische omgeving en van de markt, een selectieve verticale integratie om een mogelijk gecumuleerd effect van de grondstofkosten te beperken, een strict financieel controlebeleid in verband met de schuldgraad. 109 Een geregelde herziening van de voornaamste macro-economische hypotheses, van de marktvooruitzichten en van de belangrijkste strategische vragen van elke Strategic Business Unit (SBU) voor de vijf komende jaren maakt al deel uit van het strategisch en planningsproces van de Groep. De strategische fase concentreert zich op hypotheses die te maken hebben met de marktomgeving, de concurrentiepositie en de strategische keuzes van elke SBU. De planningsfase concentreert zich op het operationele niveau, de scenario s en de belangrijkste projecten waarop de uitvoering van de strategie berust. Het strategisch en het operationeel plan van elke SBU worden voorgesteld aan het Uitvoerend Comité, waarmee er over wordt gediscussieerd en waar ze worden aangepast en goedgekeurd. Het departement Corporate Development treedt op als facilitator in het proces, toetst de hypotheses tussen de diverse SBU s en bij externe bronnen. Het departement Corporate Development actualiseert zijn strategische analyse van de concurrentiële omgeving vrijwel constant. De belangrijkste strategische keuzes worden voorgelegd aan de Raad van Bestuur die verantwoordelijk blijft voor de strategie van de Groep. 2. Risico in verband met de bevoorradingsketen en de productie-eenheden Het risico in verband met de bevoorradingsketen en de productie-eenheden is de blootstelling van de Solvay-groep aan risico s die te maken hebben met grondstoffen, leveranciers, productie-eenheden en transporteurs, zoals risico s in geval van motorpech of ernstige beschadiging van de uitrusting, wegongelukken, nijpend gebrek aan grondstoffen of energie, natuurrampen of stakingen in de transportsector. Preventie-inspanning Met de belangrijkste risico s wordt al rekening gehouden in de richtlijnen en de controleprogramma s zoals die voor gezondheid en veiligheid en de beveiliging van de productiemethodes, risico-engineering, geïntegreerde planning van middelen en systemen om de bevoorradingsketen te verbeteren (supply chain optimization systems of ERP), de dringende aanpak van problemen, het centrale en lokale crisismanagement, de continuïteit van de activiteiten, enz. Alle fabrieken moeten eventueel een audit ondergaan. Schaderisico s bij productie-eenheden en de erbij horende productieonderbrekingen worden opgespoord en ingeschat door ingenieurs die in de evaluatie van dergelijke risico s gespecialiseerd zijn. Solvay bekijkt daarop de door deze specialisten voorgelegde aanbevelingen en laat ze uitvoeren voor zover het ze verantwoord acht.
114 De geografische spreiding van de productie-eenheden over de hele wereld maakt het mogelijk de gevolgen van de beschadiging of het stilvallen van één enkele fabriek te beperken. Maar bepaalde farmaceutische producten en specialiteiten worden in één enkele fabriek geproduceerd.. Uit de voorraden afgewerkte producten en grondstoffen voor farmaceutische producten worden buffervoorraden aangelegd. Solvay doet ook een beroep op verzekeringen om de financiële impact te verminderen van eventuele gebeurtenissen, die mogelijk zware schade kunnen berokkenen of een onderbreking van de bevoorrading kunnen veroorzaken. Wat de grondstoffen betreft, en buiten beschouwing gelaten de deelnemingen die Solvay heeft in allerlei mijnen en steengroeven, vermindert de Groep het risico van verstoringen (in de beschikbaarheid, betrouwbaarheid en prijs) door : het afsluiten van contracten op middellange en lange termijn, waar mogelijk het nastreven van diversiteit en flexibiliteit van de bevoorradingsbronnen voor grondstoffen, de ontwikkeling van partnerships met bevoorrechte leveranciers. Qua energiebevoorrading heeft Solvay nu al sedert jaren inspanningen geleverd om zijn energieverbruik te verminderen. Solvay heeft weliswaar industriële activiteiten die veel energie gebruiken, vooral in Europa (natriumcarbonaat, elektrolyse), maar de Groep ontplooit ook een aantal industriële activiteiten die relatief weinig energie vergen, meer bepaald in de Sector Farmaceutische Producten en in de SBU Speciale Polymeren (Sector Kunststoffen). Met de blootstelling aan het risico in verband met de beschikbaarheid van energie en de betrouwbaarheid van de energiebevoorrading dient omzichtig te worden omgegaan. Een aantal strategische initiatieven kunnen de gevolgen van de grillen van de energiemarkt verminderen : het technisch leiderschap van Solvay in het productieproces, zijn industriële installaties die flexibel en zeer performant zijn, de bouw van WKK-eenheden (die zowel elektriciteit als stoom voortbrengen) in de belangrijkste fabrieken, en een strategie voor dekking van de bevoorrading met contracten op middellange en lange termijn. 110 Voor zover de specifieke marktsituatie van een SBU het veroorlooft, wordt onderhandeld over prijsverhogingen om zo de hogere energiekosten te compenseren. Solvay is stichtend lid van Exeltium, opgericht door een groep industrieën met hoog energieverbruik in Frankrijk. De bedoeling is te zorgen voor een betrouwbare energiebevoorrading tegen een concurrentiële prijs. In België bestudeert Solvay een gelijkaardig project dat luistert naar de naam Blue Sky. Solvay controleert de effecten van het Kyoto-protocol en de kost van CO 2 -uitstoot. De Groep steunt het Kyotoprotocol en integreerde het in zijn strategie. Het protocol is immers van direct belang voor alle ondernemingen, ook de stroomopwaartse producenten (via de energiekosten en de grondstofprijzen) en de producenten stroomafwaarts (met invloed op het vervoer, de partners en de klanten). 3. Risico s in verband met regelgeving, politiek en recht Een risico met regelgeving ontstaat wanneer Solvay te maken krijgt met een gebeurtenis zoals het niet-aanvaarden van een nieuw geneesmiddel, openbare prijsregeling, een nieuwe wetgeving die van invloed is op import en export, nieuwe regels die een product verbieden of waardoor de productie ervan niet langer rendabel is, en zo meer. Het wettelijk risico is de blootstelling van de Groep aan de negatieve gevolgen van het niet-respecteren van regelgeving of een contractuele verbintenis, of zelfs het verlies van rechten of verwachte winsten op grond van de gewaarborgde reglementering of een contract. Diverse aspecten die hierbij komen kijken zijn bijvoorbeeld de betrouwbaarheid van een product, de administratieve of gerechtelijke sancties, betwistingen in verband met contractuele of intellectuele eigendom, en ook de ongunstige uitkomst van een juridisch geschil. Onder het politiek risico wordt meer bepaald de blootstelling verstaan van Solvay aan politieke beslissingen, de vernietiging of het verlies van controle over de productiemiddelen, of nog de niet-beschikbaarheid van grondstoffen, uitrustingsgoederen, logistieke of transportmiddelen door burgeroorlog, nationalisatie, terrorisme of andere omstandigheden waarin het publieke gezag niet op een normale manier kan worden uitgeoefend. Solvay moet de reglementaire toelatingen krijgen en behouden voor de werking van het grootste deel van zijn productiesites. Reglementaire vergunning is ook nodig voor de marketing en de verkoop van farmaceutische producten en van specialiteiten bestemd voor specifiek gebruik, zoals bij medische verzorging.
115 Financiën Met de invoering van de REACh-richtlijn zullen voor een belangrijk aantal substanties in de chemische producten en kunststoffen van Solvay ook dergelijke vergunningen vereist zijn. Aangezien de Groep internationaal wijdvertakt is, hangt hij voor deze vergunningen af van de overheid of van de bevoegde agentschappen in een groot aantal landen. Het intrekken van een eerder verkregen vergunning of het niet verkrijgen van een vergunning kan een negatief effect hebben op de activiteiten en op het operationeel resultaat. Dit geldt ook voor wijzigingen in de regelgeving die Solvay tot extra kosten kunnen verplichten. Zo ook kunnen prijscontroles voor farmaceutische producten waarover onderhandeld wordt met de bevoegde gezondheidsinstantie of die door deze instantie worden opgelegd, of het mogelijke bestaan van handelsbelemmeringen of handelstarieven, eveneens de winst beperken en een ongunstige invloed hebben op de activiteit en het operationeel resultaat van de Groep. De geografische spreiding van de Groep in de wereld maakt het mogelijk bepaalde reglementaire en politieke risico s te beperken. Preventie-inspanning Goed ontworpen producten en productieprocedés zijn een heel nuttig antwoord op deze reglementaire en wettelijke risico s, net zoals de stipte indiening van vergunningsaanvragen volgens de regels van de kunst. In de Sector Farmaceutische Producten zijn procedures vastgelegd voor contactname met de regelgevende autoriteit en ook om een precieze en correcte informatieverspreiding over de producten te garanderen tussen alle betrokken partijen, zoals de voorschrijvende artsen, de patiënten en de regelgevers die toezien op het gebruik van de producten en dit controleren. 111 Om het wettelijk risico te beheersen kan Solvay terugvallen op interne medewerkers die gespecialiseerd zijn in recht en intellectuele eigendom. Zo nodig kan het ook een beroep doen op bijkomende externe professionele inbreng. Als gevolg van zijn commerciële activiteit is Solvay onvermijdelijk ook blootgesteld aan conflicten en betwistingen. Deze conflicten en betwistingen kunnen uiteraard altijd uitmonden in een ongunstig resultaat. De Groep beheert dit risico door interne en externe middelen aan te spreken en àadekwate financiële voorzieningen op te bouwen. In de chemische en kunststoffenindustrie kan de technologische expertise worden beschermd door het fabricagegeheim, dat vaak een goed alternatief vormt voor de bescherming die door een octrooi wordt gewaarborgd. Solvay is in veel gevallen toonaangevend op technologisch vlak, meer bepaald wat zijn productieprocessen betreft. Bovendien overweegt Solvay systematisch om octrooi te nemen op zijn producten en procedés en spant de Groep zich onafgebroken in om de informatie over zijn octrooien te bewaren. Politieke risico s ten slotte pakt Solvay aan door een verdeling van de risico s na te streven met plaatselijke of institutionele partners en ook oplossingen via het sluiten van verzekeringscontracten. 4. Corporate Governance en risico s in verband met interne procedures Het risico verbonden aan interne procedures bestaat erin dat Solvay zijn eigen gedragscodes, richtlijnen en procedures niet respecteert. Een foute strategie inzake het personeel, de mislukte integratie van een overgenomen bedrijf, het niet naleven van de regels van Corporate Governance en van internationaal erkende goede praktijken : het zijn allemaal voorbeelden van dit soort risico. Preventie-inspanning In verband met Corporate Governance beschikt Solvay over een gedetailleerd handvest, voor het publiek beschikbaar op Ook publiceert het een jaarlijks verslag gewijd aan de toepassing van de regels van Corporate Governance binnen de Solvay-groep. Wat de risico s betreft die te maken hebben met het gedrag van personen zijn er grootschalige vormingsprogramma s om de aandacht van de managers te vestigen op het belang van risico s op wettelijk vlak en op het gebied van de antitrustwetgeving. Sinds 2007 is een conformiteitsorgaan opgericht onder de leiding van de Group General Counsel die het respect voor de Gedragscode overal in de groep dient aan te moedigen en te controleren. Conformiteitsagenten zien hier voortaan in elk van de regio s op toe.
116 Ook is een opleiding georganiseerd onder het motto One Group, One Code, One Path die de personeelsleden moet helpen beter vertrouwd te geraken met de Gedragscode en ervoor zorgen dat hij wordt gerespecteerd. Elke inbreuk op deze code levert sancties op die overeenstemmen met wat de wet daarover zegt. Solvay beperkt zo de risico s verbonden aan Corporate Governance en aan interne procedures door de toepassing van stricte richtlijnen wat de inzet en de vorming van de werknemers betreft. 5. Financieel risico Hier gaat het om de blootstelling van Solvay aan het wisselrisico en de risico s in verband met liquiditeit, interestvoet, solvabiliteit van een tegenpartij of het onvermogen om de pensioenverplichtingen te financieren. Het liquiditeitsrisico heeft te maken met de mogelijkheid voor Solvay om zijn schulden te betalen of te herfinancieren, met inbegrip van uitstaande leningen en om zijn werking te financieren. Dit hangt af van zijn vermogen om liquiditeiten te genereren met zijn activiteiten. Preventie-inspanning Van oudsher heeft de Groep de reputatie voorzichtig met zijn financiële middelen om te springen, wat blijkt uit de kwalificatie mid single A. Inderdaad hebben de kredietmarges voor de mid single A categorie minder te lijden onder de verslechtering van de kredietvoorwaarden dan die met een zwakkere beoordeling. Solvay streeft een ratio van netto schulden op het eigen vermogen na die de 45 % nooit langdurig mag overtreffen. Daarbij komt dat Solvay een stevig liquiditeitsprofiel heeft, vooral dankzij een gezond evenwicht tussen liquiditeiten en stevige bankfaciliteiten, meer bepaald twee gesyndikeerde leningen voor bedragen van respectievelijk 400 en 850 miljoen EUR. Daarenboven komen de eerste aflossingen van de schuld op lange termijn van Solvay niet voor Wat het wisselkoersrisico betreft, is Solvay hier door zijn internationale activiteiten heel gewoon aan blootgesteld. In zijn huidige structuur wordt de Groep vooral blootgesteld aan het wisselrisico EUR/USD, wat zijn verklaring vindt in de positieve netto kasstroom in USD die door deze internationale activiteit wordt gegenereerd. Hierdoor veroorzaakt een devaluatie van de dollar over het algemeen een inkomstenverlies voor Solvay. Preventie-inspanning De geografische spreiding van productie en verkoop brengt een natuurlijke dekking met zich tegen de wisselkoersverschillen, als gevolg van de combinatie die voortvloeit uit inkomende kasstromen en een kostenbasis in lokale munt. Ook ziet Solvay nauwlettend toe op de wisselmarkt en neemt het indekkingsmaatregelen van zodra dit nodig is voor periodes van 6 tot 24 maanden. In de praktijk gaat Solvay termijncontracten en optiecontracten aan die voor de volgende maanden de waarde in EUR van de deviezenstromen verzekeren. Het rentevoetrisico is de blootstelling van Solvay aan schommelingen van de rentevoet. Zoals de Groep momenteel georganiseerd is, heeft hij het grootste deel van zijn netto schuld vastgelegd tegen vaste rentevoeten. Preventie-inspanning Solvay volgt nauwgezet de rentemarkt en gaat renteswaps aan van zodra dit nodig blijkt. Solvay loopt het risico op insolvabiliteit van een tegenpartij in het kader van zijn thesauriebeheer en van zijn beheer van wisselkoers- en rentevoetrisico s en ook in zijn commerciële betrekkingen met klanten. Als een tegenpartij haar verplichtingen niet kan nakomen kan dit leiden tot een verlies op één van de bankdeposito s, op een afgeleid instrument in de rentemarkt of op een indekking van het wisselkoersrisico. De staking van betaling van een klant van Solvay kan dit leiden tot een waardevermindering op de betreffende commerciële schuldvorderingen. Preventie-inspanning Solvay beheert het risico op insolvabiliteit van een tegenpartij door samen te werken met de degelijkste bankinstellingen (waarvan de selectie is gebaseerd op de belangrijkste evaluatiesystemen) en vermijdt een concentratie van risico s door in zijn blootstelling aan elk van deze banken een bepaalde drempel niet te overschrijden. Die drempel is bepaald op basis van de uitstaande kredieten van de betrokken instelling (credit rating). Voorts is het beheer van het klantenkredietrisico in handen van een risicocomité en van kredietbeheerders die limieten opleggen aan het krediet voor de klant en de inningen opvolgen. Ten slotte doet Solvay ook een beroep
117 Financiën op kredietverzekeringen om het risico met klantenkrediet te beheren. Wat het financieringsrisico voor pensioenverplichtingen betreft, krijgt Solvay hiermee te maken wanneer het een toegezegd-pensioenregeling betreft. De schommelingen in de disconteringsvoet, de salarissen en de sociale zekerheid, de levensverwachting en de gelijkwaardigheid van activa en passiva kunnen een belangrijke invloed hebben op de verplichtingen die bij deze pensioenregelingen horen. Preventie-inspanning De Groep heeft zijn blootstelling aan het risico in verband met toegezegd-pensioenregelingen geminimaliseerd door de bestaande regelingen om te zetten in pensioenplannen met een verminderd risicoprofiel voor toekomstige toegezegde uitkeringen of door ze niet toe te kennen aan nieuwkomers. Hybriede regelingen of regelingen van het type cash balance en regelingen met toegezegde bijdragen zijn voorbeelden van regelingen met een lager risicoprofiel. Solvay heeft ook richtlijnen en procedures uitgewerkt om het pensoenfinancieringsrisico beter te beheren. In de loop van de afgelopen jaren zijn de toegezegd-pensioenregelingen (voor Duitsland, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Spanje en België), die - volgens de IFRS-normen - meer dan 80 % vertegenwoordigden van de pensioenverplichtingen van de Groep, herbekeken in functie van de hogervermelde principes. De aangekondigde globale studie over het beheer van de activa en de verbintenissen is in 2007 uitgevoerd. Zij toont aan dat het risicopeil lager ligt dan de vooraf bepaalde risicodrempel. Toch gaat de Groep in 2008 de mogelijkheid bestuderen om de risico s in verband met de voornaamste pensioenplannen (Duitsland, België, Frankrijk, Nederland, Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk) nog verder te beperken Risico s in verband met producten Met risico s in verband met producten krijgt Solvay te maken wanneer derden verwond geraken of zijzelf en hun eigendom schade oplopen na een Solvay-product te hebben gebruikt ; ook wanneer het betrokken geraakt in een gerechtelijke betwisting die hieruit voortvloeit. Wat de productverantwoordelijkheid betreft kan het gaan om producten die niet beantwoorden aan specificaties, die oneigenlijk worden gebruikt of waarvan het gebruik gevolgen heeft die tot dan niet bekend waren. Risico s met chemische en plastic-producten kunnen het gevolg zijn van productiefouten die minderwaardige producten opleveren, of van productvermenging en eventuele kwaliteitsverandering en kunnen leiden tot een terugroepen van de bewuste producten. Preventie-inspanning De kans dat Solvay ter verantwoording wordt geroepen voor de kwaliteit van zijn producten is klein dankzij de kwaliteitszekerheid en controle, de informatie en de goede technische bijstand ten behoeve van de consument en de inspanningen ten bate van gezondheid en veiligheid. De Groep levert bij al zijn producten informatie betreffende correct gebruik en behandeling. Voor producten die echt gevaar opleveren en die over het algemeen alleen rechtstreeks worden verkocht aan de industriële gebruiker, hebben de verantwoordelijke SBU s begeleidingsprogramma s met fiches die de veiligheidsvoorschriften nog eens op een rijtje zetten. Voor farmaceutische producten gelden stricte regels voor een duidelijke etikettering. De uitvoering van de REACh- Richtlijn zou in Europa moeten leiden tot een verminderde blootstelling aan de risico s in verband met productverantwoordelijkheid. Met het risico inherent aan de ontwikkeling van een product krijgt Solvay te maken wanneer de ontwikkeling van nieuwe producten en technologieën mislukt of wanneer de poging om een procedé elders toe te passen tegenvalt. Het operationeel resultaat van Solvay hangt onder meer af van zijn vermogen te innoveren en nieuwe producten en productietechnologieën te ontwikkelen die commercieel leefbaar zijn. Omdat zo n ontwikkelingsproces lang duurt, de technologische uitdaging groot is en de concurrentie erg intens, kan Solvay niet zeker zijn dat de producten die het ontwikkelt marktklaar zijn of een commercieel succes worden. Indien Solvay er niet in zou slagen nieuwe producten en productieprocedés te lanceren, dan zou zijn concurrentiepositie en zijn operationeel resultaat daar onder lijden. Preventie-inspanning Solvay besteedt heel wat middelen aan onderzoek en ontwikkeling en verbetert gedurig de concurrentiekracht van zijn op de lange termijn belangrijkste producten door technologische verbeteringen en innovaties. De innovatie is de hoeksteen van de strategie van de Groep. Solvay vindt trouwens dat de uitdaging van de productontwikkeling aangaan voor de onderneming veeleer een buitenkans dan een risico is. Het management in onderzoek en ontwikkeling (O&O) via programma s en projecten die passen in de strategie van de Groep, verbetert de prestaties inzake O&O en vermindert de kansen op een mislukking.
118 Het projectbeheer waarbij een nieuw product een welbepaald traject met mijlpalen moet afleggen, van de oorspronkelijke idee tot de uiteindelijke lancering, waarborgt een optimaal gebruik van de beschikbare middelen. Zijn deelname aan risicokapitaalfondsen geeft Solvay de kans opkomende activiteiten, zoals die rond hernieuwbare alternatieve energie en organische elektronica, van nabij op te volgen. Negen jaar geleden heeft Solvay een programma van dynamische innovatie gelanceerd op Groepsniveau. Het omvatte elk van zijn belangrijkste activiteiten, waaronder ook onderzoek en ontwikkeling. 7. Risico s in verband met personen Bij persoonsgebonden risico s dient in de eerste plaats te worden gedacht aan eventuele negatieve effecten van Solvay-activiteiten en producten op werknemers, contractuelen of het publiek in het algemeen. Die kunnen bijvoorbeeld het gevolg zijn van de behandeling in de fabriek of het transport van gevaarlijke chemische producten. Een zwaar ongeval kan tot gewonden bij het publiek leiden of tot de tijdelijke sluiting van een fabriek. Uiteindelijk zou dit voor Solvay zeer belangrijke financiële lasten meebrengen. Preventie-inspanning Voor Solvay zijn veiligheid en gezondheid van de medemens van cruciaal belang in al zijn activiteiten. De Groep heeft dan ook zeer strenge veiligheidsprogramma s uitgewerkt en hij past die ook toe. Richtlijnen, en controle van de risico s die hiermee verband houden, gelden in alle productie-eenheden en andere installaties, met inbegrip van mensen die contractarbeid uitvoeren, en in recent overgenomen fabrieken. 114 Risico s in verband met het transport van gevaarlijke chemische producten worden tot het uiterste beperkt door de precieze omschrijving en de beperkte reiswegen die dit transport mag gebruiken en ook door de uitbouw van geïntegreerde fabrieken waardoor het transport van tussenproducten overbodig wordt. Solvay past ook de aanbevelingen toe van beroepsverenigingen zoals Eurochlor en van programma s zoals Responsible Care. 8. Risico s in verband met het leefmilieu Het leefmilieurisico dat Solvay loopt kan het gevolg zijn van een lekkage waardoor een chemische substantie vrijkomt, door een defect aan de industriële uitrusting, een ongeluk bij het transport of een productieprobleem waarbij substanties vrijkomen en daarbij de wettelijke limieten overschrijden. Solvay heeft fabriekssites in talrijke regio s. Net zoals heel wat andere industriële vestigingen vormen deze fabrieken een risico voor het leefmilieu : zij kunnen per ongeluk chemische producten in het milieu brengen. Een dertigtal sites hebben een reglementering in verband met de zwaarste risico s. Zoals de meeste andere industriële ondernemingen dient Solvay de historische bodemvervuiling op een aantal van deze sites te beheren en ongedaan te maken. Preventie-inspanning Voor Solvay is de bescherming van het leefmilieu een essentieel onderdeel van zijn activiteiten. Maatregelen voor de preventie van vervuiling en van ongevallen zijn bij Solvay altijd al heel belangrijk geweest. In alle fabrieken en vestigingen, ook in nieuw verworven productie-eenheden, gelden richtlijnen en programma s voor risicocontrole. Meer bepaald heeft de Groep het nodige gedaan om de regelgeving in verband met belangrijke risico s te respecteren. Deze bevatten gedetailleerde maatregelen voor ongevallenpreventie. De Groep heeft een eigen expertise ontwikkeld wat het bodembeheer betreft. Hydrologische en geologische studies en bodemanalyses worden op een systematische manier uitgevoerd om eventuele problemen op te sporen, het risico in te schatten voor het grondwater en eventuele herstel- of begrenzingsmaatregelen te nemen in overleg met de bevoegde overheden. Een aantal van deze inspanningen is al geleverd of is momenteel in uitvoering.
119 Financiën 9. Risico in verband met informatie en informatietechnologie (IT) De informatietechnologie (IT) is een onderdeel van de activiteiten van de Groep voor de behandeling en de uitwisseling van informatie en de verbetering, binnen de onderneming, van procedures zoals de controle en het management van de industriële productie-eenheden, het beheer van de inventaris, het beheer van de hele bevoorrading en de groei van de productiviteit. Daarom hebben de keuzes en de strategie inzake informatica een belangrijke invloed op de werking. Verliezen ten gevolge van onderbrekingen, verminderde servicekwaliteit of panne in het informaticasysteem kunnen de continuïteit van de activiteiten in het gedrang brengen en leiden tot inkomstenverlies. De informatie over de activiteiten is voor de Groep heel kostbaar. Precies daarom moet ze worden gewaardeerd en beveiligd via veiligheidsprocedures, zoals de controle op de toegankelijkheid en over het dupliceren van materiaal. De informatie die voor de onderneming zo belangrijk is, plaatst haar voor een dubbele uitdaging : het risico van nietbeschikbaarheid door ongeluk of verlies enerzijds en het risico van ontfutseling, misbruik of diefstal anderzijds. Preventie-inspanning Iedere werknemer is verantwoordelijk voor het correcte beheer van de informatie conform de wetten en richtlijnen in verband met informatica en informaticasystemen. De interne informaticaspecialisten beheren en beschermen de systemen en garanderen er de integriteit van ; ze helpen en vormen de werknemers op het gebied van de veiligheid van de informatica, maken geregeld back-ups aan en waarborgen een veiliger gebruik van de systemen. 115 Bepaalde belangrijke informaticasystemen worden ondergebracht en op technisch gebied beheerd bij externe informaticaleveranciers. De keuze van deze leveranciers, de contractuele voorwaarden en het serviceniveau van deze laatsten zijn van cruciaal belang met het oog op de vermindering van de met informatica verband houdende risico s. 10. Risico in verband met de reputatie De reputatie van een onderneming is een belangrijke troef. Een aanslag op de reputatie van een onderneming kan leiden tot een verzwakte concurrentiekracht. Het risico in verband met de reputatie ligt bij de subjectieve perceptie in haar vele facetten die de onderscheiden partners van de vennootschap hebben. Vertrouwen is nu eenmaal een essentieel bestanddeel van de reputatie van een onderneming. Preventie-inspanning Behalve een goed management in de algemene zin van het woord dragen ook controleprocedures en systemen, een doeltreffende communicatie (die zowel transparant, coherent als nauwkeurig is) en solide langetermijnrelaties, zowel binnen als buiten de organisatie, bij tot een geleidelijk groeiend vertrouwen. Solvay onderhoudt allerlei relaties en zo werkt het mee aan specifieke programma s in de Verenigde Staten (via de American Chemistry Council) en in Europa (via de CEFIC), om zo de reputatie van de chemische industrie te verbeteren. Verder zijn de procedures op het gebied van communicatie, systemen, plannen en programma s zo opgevat dat er in twee richtingen een regelmatige communicatiestroom is ontstaan, die zich ontwikkelt en ook behouden blijft tussen de belangrijkste betrokken partijen : de aandeelhouders en de financiële gemeenschap, de werknemers, de klanten, de overheid, de lokale gemeenschappen en de opiniemakers. Die communicatiestroom kan direct zijn of lopen via de pers en de andere media. Driemaandelijkse publicatie van het Groepsresultaat, interne nieuwsbrieven, website, opendeur dagen, ontmoetingen en speciale evenementen zijn slechts enkele voorbeelden van zulke communicatie. Duidelijke waarden op basis van een gedragscode in combinatie met een Corporate Governance van hoog niveau, om maar die voorbeelden te noemen, zijn nuttige instrumenten om het reputatierisico te verkleinen. Specifieke management- en communicatiesystemen waarmee alarm geslagen wordt als een crisis dreigt uit te breken, worden geactiveerd als zich onverwacht en plotseling negatieve gebeurtenissen voordoen die tot crisissituaties kunnen leiden die mogelijk schade berokkenen en de faam van de onderneming aantasten. Welbepaalde medewerkers krijgen een opleiding om aan dergelijke situaties het hoofd te bieden. Geregeld worden er ook oefeningen in crisisbeheersing georganiseerd.
120 De consolidatiekring in 2007 De Groep bestaat uit Solvay nv en een geheel van 401 dochterondernemingen en geassocieerde bedrijven, met vestigingen in 50 landen. Hiervan zijn er 169 integraal geconsolideerd en 88 proportioneel geconsolideerd. De 144 overige zijn niet belangrijk genoeg voor consolidatie. In overeenstemming met het materialiteitsprincipe zijn een aantal minder belangrijke bedrijven niet opgenomen in de consolidatiekring. Onder minder belangrijk groepeert men de bedrijven die niet voldoen aan de volgende drievoudige minimale bijdrage tot de winst van de Groep : omzet 20 miljoen EUR, balanstotaal 10 miljoen EUR, 150 personeelsleden. Toch kunnen bedrijven die niet aan deze materialiteitscriteria voldoen alsnog geconsolideerd worden, indien de Groep oordeelt dat ze het potentieel hebben om zich snel te ontwikkelen, of als ze een aandeel hebben in bedrijven die op grond van dezelfde criteria zijn geconsolideerd. Over het algemeen hebben de niet geconsolideerde vennootschappen geen materiële impact op de geconsolideerde gegevens van de Groep ; hun impact op de nettowinst is ongeveer 0,1 %. 116 De volledige lijst van vennootschappen is ingediend bij de Nationale Bank van België als bijlage bij het jaarverslag en kan verkregen worden op het hoofdkantoor van de vennootschap.
121 Financiën Lijst van opgenomen en niet langer opgenomen vennootschappen Ch = Chemie FP = Farmaceutische Producten K = Kunststoffen - = niet toegewezen Opgenomen bedrijven Land Vennootschap Sector Commentaar NEDERLAND Solvin Holding Nederland B.V. K oprichting FRANKRIJK Solvay Energie France S.A.S. - voldoet aan consolidatiecriteria GROOT-BRITTANNIË Qual-Plumb (UK) Ltd K aankoop IERLAND Dromalour Plastics Ltd K aankoop Kenfern Investments Ltd K aankoop Quality Plastics (Holding) Ltd K aankoop Quality Plastics Ltd K aankoop Qualplast Sales Ltd K aankoop 117 GRIEKENLAND Solvay Pharma M.E.P.E. FP voldoet aan consolidatiecriteria TURKIJE Solvay Ilac Ve Ecza Ticaret Limited Sirketi FP voldoet aan consolidatiecriteria VERENIGDE STATEN Peptisyntha, Inc. Ch voldoet aan consolidatiecriteria Solvay North America Investments, LLC - oprichting CHINE Inergy Automotive Systems (Wuhan) Co. K oprichting Niet langer opgenomen bedrijven Land Vennootschap Sector Commentaar DUITSLAND Solvay Infra GmbH Ch opgeslorpt door Solvay Chemicals GmbH PORTUGAL Fournier Farmaceutica Portugal S.A. FP opgeslorpt door Solvay Pharma Lda VERENIGDE STATEN Girindus Sales Corporation Ch opgeslorpt door Girindus America, Inc. Girindus Corporation Ch opgeslorpt door Girindus America, Inc. CAYMAN EILANDEN Solvay Finance (Cayman) Ltd - opgeheven CHINA Pipelife (Guangzhou) Plastic Pipe Mfg Ltd K verkocht
122 Lijst van de integraal geconsolideerde vennootschappen van de Groep Met aanduiding van de detentiegraad van Solvay en vermelding van de Sector waartoe de dochteronderneming behoort. Op te merken valt dat het stemrecht de detentiegraad sterk benadert. Ch = Chemie FP = Farmaceutische Producten K = Kunstoffen - = niet toegewezen 118 BELGIË Financière Keyenveld nv, Brussel (liquidatie aan de gang) 50,4 - Fournier Pharma nv, Brussel 100 FP Mutuelle Solvay Comm. V., Brussel 99,9 - Peptisyntha nv, Neder-Over-Heembeek 100 Ch Solvay Benvic & Cie Belgium V.O.F., Brussel 100 K Solvay Chemicals International nv, Brussel 100 Ch Solvay Chemie nv, Brussel 100 Ch Solvay Coordination Internationale des Crédits Commerciaux (CICC) nv, Brussel Solvay Participations Belgique nv, Brussel Solvay Pharma nv, Brussel 100 FP Solvay Pharmaceuticals nv - Management Services, Brussel 100 FP Solvay Specialities Compounding nv, Brussel Solvay Stock Option Management S.P.R.L., Brussel LUXEMBURG Solvay Finance (Luxembourg) S.A., Luxembourg Solvay Pharmaceuticals S.a.r.l., Luxembourg 100 FP NEDERLAND Physica B.V., Weesp 100 FP Sodufa B.V., Weesp 100 FP Sodufa Pharmaceuticals B.V., Weesp 100 FP Solvay Chemicals and Plastics Holding B.V., Weesp Solvay Chemie B.V., Linne-Herten 100 Ch Solvay Finance B.V., Weesp Solvay Holding Nederland B.V., Weesp Solvay Pharma B.V., Weesp 100 FP Solvay Pharmaceuticals B.V., Weesp 100 FP FRANKRIJK Fournier Industrie et Santé S.A., Dijon 100 FP Laboratoires Fournier S.A., Dijon 100 FP Synkem S.A.S., Chenove 100 FP Solvay Benvic France S.A.S., Paris 100 K Solvay - Carbonate - France S.A.S., Paris 100 Ch Solvay - Electrolyse - France S.A.S., Paris 100 Ch Solvay Energie France S.A.S., Paris Solvay Finance France S.A., Paris Solvay Finance S.A., Paris Solvay - Fluorés - France S.A.S., Paris 100 Ch Solvay - Organics - France S.A.S., Paris 100 Ch Solvay - Olefines - France S.A.S., Paris 100 K Solvay Participations France S.A., Paris Solvay Pharma S.A.S., Suresnes 99,9 FP Solvay Pharmaceuticals S.A.S., Suresnes 100 FP Solvay Solexis S.A.S., Paris 100 K Solvay - Spécialités - France S.A.S., Paris 100 Ch Vivalsol S.N.C., Paris 100 FP ITALIË SIS Italia S.p.A., Rosignano 100 -
123 Financiën Società Elettrochimica Solfuri e Cloroderivati (ELESO) S.p.A., Milano 100 Ch Società Generale per l Industria della Magnesia (SGIM) S.p.A., Angera 100 Ch Solvay Bario e Derivati S.p.A., Massa 100 Ch Solvay Benvic - Italia S.p.A., Rosignano 100 K Solvay Chimica Italia S.p.A., Milano 100 Ch Solvay Chimica Bussi S.p.A., Rosignano 100 Ch Solvay Fluor Italia S.p.A., Rosignano 100 Ch Solvay Finanziaria S.p.A., Milano Solvay Padanaplast S.p.A., Roccabianca 100 K Solvay Pharma S.p.A., Grugliasco 100 FP Solvay Solexis S.p.A., Milano 100 K DUITSLAND Cavity GmbH & Co KG, Hannover 100 Ch Fournier Pharma GmbH, Thansau 100 FP Girindus AG, Bensberg 75 Ch Hispavic GmbH, Hannover 100 K Kali-Chemie AG, Hannover Salzgewinnungsgesellschaft Westfalen mbh & Co KG, Epe 65 Ch Solvay GmbH, Hannover Solvay Advanced Polymers GmbH, Hannover 100 K Solvay Arzneimittel GmbH, Hannover 100 FP Solvay Chemicals GmbH, Hannover 100 Ch Solvay Engineered Polymers GmbH, Heidelberg 100 K Solvay Fluor GmbH, Hannover 100 Ch Solvay Infra Bad Hoenningen GmbH, Hannover 100 Ch Solvay Interox Bitterfeld GmbH, Bitterfeld 100 Ch Solvay Kali-Chemie Holding GmbH Solvay Management Support GmbH, Hannover Solvay Organics GmbH, Hannover 100 Ch Solvay Pharmaceuticals GmbH, Hannover 100 FP Solvay Salz Holding GmbH, Hannover 100 Ch Sovlay Salz Beteiligungs GmbH & Co KG, Hannover 100 Ch Solvay Verwaltungs-und Vermittlungs GmbH, Hannover SPANJE Electrolisis de Torrelavega A.E.I., Torrelavega 100 Ch Laboratorios Fournier S.A., Tres Cantos 100 FP Solvay Benvic Iberica S.A., Barcelona 100 K Solvay Ibérica S.L., Barcelona Solvay Fluor Iberica S.A., Tarragona 100 Ch Solvay Participaciones S.A., Barcelona Solvay Pharma S.A., Barcelona 100 FP Solvay Quimica S.L., Barcelona 100 Ch ZWITSERLAND Girindus S.A., Fribourg 75 Ch Solvay (Schweiz) AG, Zurzach 100 Ch Solvay Pharmaceuticals Marketing & Licensing AG, Allschwil 100 FP Solvay Pharma AG, Bern 100 FP PORTUGAL 3S Solvay Shared Services-Sociedade de Serviços Partilhados Unipessoal Lda, Carnaxide Thylmer Farmaceutica Lda, Lisboa 100 FP Solvay Farma Lda, Porto Salvo 100 FP Solvay Interox - Produtos Peroxidados S.A., Povoa 100 Ch Solvay Portugal - Produtos Quimicos S.A., Povoa 100 Ch Voxfarma, Produtos Farmaceuticos, Unipessoal, Lda, Porto Salvo 100 FP OOSTENRIJK Solvay Österreich GmbH, Wien 100 Ch Solvay Pharma GmbH, Klosterneuburg 100 FP 119
124 120 GROOT-BRITTANNIË Fournier Pharmaceuticals Ltd, Slough 100 FP Solvay Chemicals Ltd, Warrington 100 Ch Solvay Healthcare Ltd, Southampton 100 FP Solvay Interox Ltd, Warrington 100 Ch Solvay UK Holding Company Ltd, Warrington Solvay Speciality Chemicals Ltd, Warrington 100 Ch IERLAND Fournier Laboratories Ireland Ltd, Cork 100 FP Solvay Healthcare Ltd, Dubin 100 FP Solvay Finance Ireland Ltd, Dublin FINLAND Solvay Chemicals Finland Oy, Voikkaa 100 Ch ZWEDEN Neopharma AB, Västra Frölunda 100 FP POLEN Fournier Polska Sp. z o.o., Warszawa 100 FP Solvay Pharma Sp. z o.o., Piaseczno 100 FP Solvay Pharma Polska Sp. z o.o., Warszawa 100 FP BULGARIJE Solvay Bulgaria AD, Devnya 100 Ch GRIEKENLAND Solvay Pharma M.E.P.E., Alimos 100 FP TURKIJE Solvay Ilac Ve Ecza Ticaret Limited Sirketi, Istanbul 100 FP RUSLAND Solvay Pharma OOO, Moscow 100 FP VERENIGDE STATEN American Soda LLP, Parachute, CO 100 Ch Ausimont Industries, Inc., Wilmington, DE 100 K Fournier Pharma Corp, Inc., Parsippany NJ 100 FP Girindus America, Inc., Cincinnati OH 75 Ch Montecatini USA, Wilmington, DE 100 K Peptisyntha, Inc., Torrance, CA 100 Ch Solvay Advanced Polymers, LLC, Alpharetta, GA 100 K Solvay Alkalis, Inc., Houston, TX 100 Ch Solvay America, Inc., Houston, TX Solvay America Holdings, Inc., Houston, TX Solvay Automotive Plastics & Systems, Inc., Troy, MI 100 K Solvay Chemicals, Inc., Houston, TX 100 Ch Solvay Engineered Polymers, Inc., Houston, TX 100 K Solvay Finance (America) Inc., Houston, TX Solvay Fluorides, LLC, Greenwich, CT 100 Ch Solvay Information Services NAFTA, LLC, Houston, TX Solvay North America LLC, Houston, TX Solvay North America Investments, LLC, Houston, TX Solvay Pharma US Holdings, Inc., Houston, TX 100 FP Solvay Pharmaceuticals, Inc., Marietta, GA 100 FP Solvay Soda Ash Joint Venture, Houston, TX 80 Ch Solvay Soda Ash Expansion JV, Houston, TX 80 Ch Solvay Solexis, Inc., Wilmington, DE 100 K Unimed Pharmaceuticals Inc., Deerfield, IL 100 FP CANADA Fournier Pharma, Inc., Montreal 100 FP Solvay Engineered Polymers (Canada), Inc., Concord 100 K Solvay Pharma, Inc., Scarborough 100 FP Solvay Pharma Canada, Inc., Scarborough 100 FP
125 Financiën MEXICO Italmex S.A., Mexico 100 FP Solvay Engineered Polymers Mexico S.A. de C.V., Monterrey 100 K Solvay Fluor Mexico S.A. de C.V., Ciudad Juarez 100 Ch Solvay Mexicana S. de R.L. de C.V., Monterrey 100 Ch Solvay Quimica Y Minera Servicios S.A. de C.V., Monterrey 100 Ch Solvay Quimica Y Minera Ventas S.A. de C.V., Monterrey 100 Ch BRAZILIË Solvay Farma Ltda, Sao Paulo 100 FP Solvay do Brasil Ltda, Sao Paulo Solvay Indupa do Brasil S.A., Sao Paulo 69,9 K Solvay Quimica Ltda, Sao Paulo 100 Ch ARGENTINIË Solvay Indupa S.A.I.C., Bahia Blanca 69,9 K Solvay Argentina S.A., Buenos Aires Solvay Quimica S.A., Buenos Aires 100 Ch AUSTRALIË Fournier Pharma Australia Pty Ltd, Pymble 100 FP Solvay Interox Pty Ltd, Banksmeadow 100 Ch Solvay Pharmaceuticals Pty Ltd, Pymble 100 FP JAPAN Nippon Solvay KK, Tokyo 100 Ch Solvay Advanced Polymers KK, Tokyo 100 K Solvay Seiyaku KK, Tokyo 100 FP Solvay Solexis KK, Minato Ku-Tokyo 100 K CHINA Solvay (Shanghai) Ltd, Shanghai 100 K THAILAND Peroxythai Ltd, Bangkok 100 Ch SINGAPORE Solvay Singapour Pte Ltd, Singapore INDIA Solvay Pharma India Ltd, Mumbai 68,9 FP Solvay Specialities India Private Limited, Mumbai 100 K CAYMAN EILANDEN Blair International Insurance (Cayman) Ltd, Georgetown ZUID-KOREA Daehan Specialty Chemicals Co., Ltd, Seoul 100 Ch Solvay Fluor Korea Co. Ltd, Séoul 100 Ch 121
126 Lijst van de proportioneel geconsolideerde vennootschappen van de Groep 122 BELGIË BASF Interox H2O2 Production nv, Brussel 50 Ch Inergy Automotive Systems (Belgium) nv, Herentals 50 K Pipelife Belgium nv, Kalmthout 50 K Inergy Automotive Systems Research nv, Brussel 50 K Solvic nv, Brussel 75 K SolVin nv, Brussel 75 K NEDERLAND Inergy Automotive Systems Netherlands Holding B.V., Weesp 50 K Pipelife Finance B.V., Enkhuizen 50 K Pipelife Nederland B.V., Enkhuizen 50 K SolVin Holding Nederland B.V., Weesp 75 K FRANKRIJK Inergy Automotive Systems S.A., Paris 50 K Inergy Automotive Systems France S.A.S., Compiègne 50 K Inergy Automotive Systems Management S.A., Paris 50 K Pipelife France S.N.C., Gaillon 50 K SolVin France S.A., Paris 75 K ITALIË SolVin Italia S.p.A., Ferrara 75 K DUITSLAND Inergy Automotive Systems (Germany), Karben 50 K Pipelife Deutschland Verwaltungs-GmbH Bad Zwischenahn, Bad Zwischenahn 50 K Pipelife Deutschland GmbH & Co KG Bad Zwischenahn, Bad Zwischenahn 50 K Pipelife Deutschland Asset Management GmbH, Bad Zwischenahn 50 K Solvay & CPC Barium Strontium GmbH & Co KG, Hannover 75 Ch Solvay & CPC Barium Strontium International GmbH, Hannover 75 Ch SolVin GmbH & Co KG, Hannover 75 K SolVin Holding GmbH, Hannover 75 K SPANJE Hispavic Iberica S.L., Martorell 75 K Inergy Automotive Systems (Spain) S.L., Vigo 50 K Inergy Automotive Systems Valladolid, S.L., Gava 50 K Pipelife Hispania S.A., Zaragoza 50 K Vinilis S.A., Martorell 48,8 K PORTUGAL Pipelife Portugal-Sistemas de Tubagens Plasticas Lda, Nogueira Da Maia 50 K OOSTENRIJK Pipelife International GmbH, Wiener Neudorf 50 K Pipelife Austria GmbH & Co KG, Wiener Neudorf 50 K Solvay Sisecam Holding AG, Wien 75 Ch GROOT-BRITTANNIË Inergy Automotive Systems (UK) Ltd, Warrington 50 K Qual-Plumb (UK) Ltd, Corby 50 K IERLAND Dromalour Plastics Ltd, Cork 50 K Inergy Reinsurance Ltd, Dublin 50 K Kenfern Investments Ltd, Cork 42,5 K Quality Plastics (Holding) Ltd, Cork 50 K Quality Plastics Ltd, Cork 50 K Qualplast Sales Ltd, Cork 50 K
127 Financiën ZWEDEN Pipelife Sverige A.B., Oelsremma 50 K Pipelife Hafab A.B., Haparanda 50 K Pipelife Nordic A.B., Göteborg 50 K NOORWEGEN Pipelife Norge AS, Surnadal 50 K FINLAND Pipelife Finland OY, Oulu 50 K Propipe OY, Oulu 50 K POLEN Pipelife Polska S.A., Karlikowo 50 K Inergy Automotive Systems Poland Sp. z o.o., Warszawa 50 K ROEMENIË Inergy Automotive Systems Romania S.R.L., Pitesti 50 K Pipelife Romania S.R.L., Cluj-Napoca 50 K SLOVENIË Pipelife Slovenija, d.o.o., Trzin 50 K ESTLAND Pipelife Eesti AS, Tallinn 50 K LITOUWEN Pipelife Lietuva UAB, Vilnius 50 K LETLAND Pipelife Latvia SIA, Riga 50 K BULGARIJE Deven AD, Devnya 75 Ch Pipelife Bulgaria EOOD, Plovdiv 50 K Solvay Sodi AD, Devnya 75 Ch KROATIË Pipelife Hrvatska Republika d.o.o., Karlovac 50 K HONGARIJE Pipelife Hungaria Kft, Debrecen 50 K TSJECHISCHE REPUBLIEK Pipelife Czech s.r.o., Otrokovice 50 K SLOVAKIJE Inergy Automotive Systems Slovakia s.r.o., Bratislava 50 K Pipelife Slovakia s.r.o., Piestany 50 K GRIEKENLAND Pipelife Hellas S.A., Moschato Attica 50 K TURKIJE Arili Plastik Sanayii AS, Pendik 50 K RUSLAND Pipelife Russia OOO, Moscou 50 K Soligran ZAO, Moscou 50 K VERENIGDE STATEN Inergy Automotive Systems Holding (USA), Troy, MI 50 K Inergy Automotive Systems (USA) LLC, Troy, MI 50 K Pipelife Jet Stream, Inc. Siloam Springs, AR 50 K CANADA Inergy Automotive Systems (Canada), Inc., Blenheim 50 K MEXICO Inergy Automotive Systems Mexico S.A. de C.V., Ramos 50 K Solvay & CPC Barium Strontium Reynosa S. de R.L. de C.V., Reynosa 75 Ch Solvay & CPC Barium Strontium Monterrey S. de R.L. de C.V., Monterrey 75 Ch BRAZILIË Dacarto Benvic S.A., Santo André 50 K Peroxidos do Brasil Ltda, Sao Paulo 69,4 Ch Inergy Automotive Systems Brazil Ltda, Sao Paulo 50 K 123
128 ARGENTINIË Inergy Automotive Systems Argentina S.A., Buenos Aires 50 K CHINA Changzhou Pipelife Reinforced Plastic Co. Ltd, Changzhou 32,5 K Inergy Automotive Systems (Wuhan) Co., Ltd, Wuhan 50 K Sichuan Chuanxi Plastic Co. Ltd, Xipu Pixian County 25,5 K THAILAND Inergy Automotive Systems Thailand Ltd, Bangkok 50 K Vinythai Public Company Ltd, Bangkok 49,9 K ZUID-KOREA Inergy Automotive Systems Co. Ltd, Kyungju 50 K Solvay & CPC Barium Strontium Korea Co. Ltd, Onsan 75 Ch JAPAN Inergy Automotive Systems KK, Tokyo 50 K ZUID-AFRIKA Inergy Automotive Systems South Africa (Pty) Ltd, Brits 50 K MAAGDENEILANDEN Pipelife Holding (HK) Ltd, Tortola 50 K 124
129 Financiën Beknopte jaarrekening van Solvay nv De jaarrekening van Solvay nv wordt hier voorgesteld in een beknopt schema. Overeenkomstig de wet op de handelsvennootschappen worden de jaarrekening van Solvay nv, het verslag van de Raad van Bestuur en het verslag van de Commissaris ingediend bij de Nationale Bank van België. Deze documenten zijn op internet of op aanvraag gratis verkrijgbaar bij : Solvay nv Prins Albertstraat 33 B Brussel De Commissaris heeft voorbehoud gemaakt in verband met de beslissing van 2006 om de waarde van Solvay Finance (Luxemburg) nv te boeken tegen de historische waarde van de deelnemingen waaruit het is samengesteld. Dit voorbehoud betreft enkel de statutaire rekening van Solvay nv en geenszins de geconsolideerde rekening van de Groep. Beknopte balans van Solvay nv 125 Miljoen EUR ACTIVA Vaste activa Oprichtingskosten en immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa Voorraden Handelsvorderingen Overige vorderingen Geldmiddelen en kasequivalenten 8 0 Totaal van de activa PASSIVA Eigen vermogen Kapitaal Agio Reserves Overgedragen winst Kapitaalsubsidies 0 0 Voorzieningen en uitgestelde belastingen Financiële schulden op meer dan één jaar op ten hoogste één jaar Handelsschulden Overige schulden Totaal van de passiva
130 Beknopte winst- en verliesrekening van Solvay nv Miljoen EUR Bedrijfsopbrengsten Omzet Andere bedrijfsopbrengsten Bedrijfskosten Bedrijfsresultaat Financiële kosten en opbrengsten Winst uit de gewone bedrijfsuitoefening vóór belasting Uitzonderlijke resultaten Resultaat van het boekjaar vóór belasting Belastingen 7 44 Resultaat van het boekjaar Overboeking naar (-) / Onttrekking aan (+) de belastingvrije reserves - - Te bestemmen winst van het boekjaar
131 Financiën Verslag van de Commissaris Over de geconsolideerde financiële staten afgesloten op 31 december 2007 gericht tot de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Solvay nv. Aan de Aandeelhouders Overeenkomstig de wettelijke en statutaire bepalingen, brengen wij u verslag uit in het kader van het mandaat van commissaris dat ons werd toevertrouwd. Dit verslag omvat ons oordeel over de geconsolideerde financiële staten evenals de vereiste bijkomende vermelding. Verklaring over de geconsolideerde financiële staten zonder voorbehoud Wij hebben de controle uitgevoerd van de geconsolideerde financiële staten van SOLVAY nv ( de Vennootschap ) en haar dochterondernemingen (samen de Groep ), opgesteld in overeenstemming met de International Financial Reporting Standards zoals aanvaard binnen de Europese Unie en met de in België van toepassing zijnde wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften. Deze geconsolideerde financiële staten bestaan uit de geconsolideerde balans op 31 december 2007, de geconsolideerde winst- en verliesrekening, het geconsolideerde mutatieoverzicht van het eigen vermogen, het geconsolideerde kasstroomoverzicht en een overzicht van de belangrijkste gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en toelichtingen. Het geconsolideerde balanstotaal bedraagt miljoen EUR en de geconsolideerde winst (aandeel van Solvay) van het boekjaar bedraagt 781 miljoen EUR. 127 De financiële staten van een aantal belangrijke vennootschappen opgenomen in de consolidatiekring, met een balanstotaal van 221 miljoen EUR en met een totale winst van het boekjaar van 49 miljoen EUR werden gecontroleerd door andere revisoren. Onze verklaring over de hierbijgevoegde geconsolideerde jaarrekening/ financiële staten is, voor zover deze betrekking heeft op bedragen betreffende deze vennootschappen, gesteund op de verslagen van deze andere revisoren. Het opstellen van de geconsolideerde financiële staten valt onder de verantwoordelijkheid van de Raad van Bestuur. Deze verantwoordelijkheid omvat onder meer : het ontwerpen, implementeren en in stand houden van een interne controle met betrekking tot het opstellen en de getrouwe weergave van de geconsolideerde financiële staten zodat deze geen afwijkingen van materieel belang, als gevolg van fraude of van fouten, bevatten, het kiezen en toepassen van geschikte grondslagen voor financiële verslaggeving, en het maken van boekhoudkundige ramingen die onder de gegeven omstandigheden redelijk zijn. Het is onze verantwoordelijkheid een oordeel over deze geconsolideerde financiële staten tot uitdrukking te brengen op basis van onze controle. Wij hebben onze controle uitgevoerd overeenkomstig de wettelijke bepalingen en volgens de in België geldende controlenormen, zoals uitgevaardigd door het Instituut der Bedrijfsrevisoren. Deze controlenormen vereisen dat onze controle zo wordt georganiseerd en uitgevoerd dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat de geconsolideerde financiële staten geen afwijkingen van materieel belang bevatten. Overeenkomstig deze controlenormen, hebben wij controlewerkzaamheden uitgevoerd ter verkrijging van controleinformatie over de in de geconsolideerde financiële staten opgenomen bedragen en toelichtingen. De selectie van deze controlewerkzaamheden is afhankelijk van onze beoordeling welke een inschatting omvat van het risico dat de geconsolideerde financiële staten afwijkingen van materieel belang bevatten als gevolg van fraude of van fouten. Bij het maken van onze risico-inschatting houden wij rekening met de bestaande interne controle van de Groep met betrekking tot het opstellen en de getrouwe weergave van de geconsolideerde financiële staten ten einde in de gegeven omstandigheden de gepaste werkzaamheden te bepalen maar niet om een oordeel over de effectiviteit van de interne controle van de Groep te geven. Wij hebben tevens de gegrondheid van de grondslagen voor financiële verslaggeving, de redelijkheid van de boekhoudkundige ramingen gemaakt door de vennootschap, alsook de voorstelling van de geconsolideerde financiële staten als geheel beoordeeld. Ten slotte, hebben wij van de Raad van Bestuur en van de verantwoordelijken van de vennootschap de voor onze controlewerkzaamheden vereiste ophelderingen en inlichtingen verkregen. Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie, samen met de verslagen van andere revisoren waarop wij gesteund hebben, een redelijke basis vormt voor het uitbrengen van ons oordeel.
132 Naar ons oordeel, en op basis van de verslagen van de andere revisoren, geven de geconsolideerde financiële staten een getrouw beeld van de financiële toestand van de groep per 31 december 2007, en van haar resultaat en kasstromen voor het boekjaar eindigend op die datum, in overeenstemming met de International Financial Reporting Standards zoals aanvaard binnen de Europese Unie en met de in België van toepassing zijnde wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften. Bijkomende vermelding Het opstellen en de inhoud van het geconsolideerde jaarverslag vallen onder de verantwoordelijkheid van de Raad van Bestuur. Het is onze verantwoordelijkheid om in ons verslag de volgende bijkomende vermelding op te nemen die niet van aard is om de draagwijdte van onze verklaring over de geconsolideerde financiële staten te wijzigen : Het geconsolideerde verslag van de Raad van Bestuur behandelt de door de wet vereiste inlichtingen en stemt overeen met de geconsolideerde financiële staten. Wij kunnen ons echter niet uitspreken over de beschrijving van de voornaamste risico s en onzekerheden waarmee de Groep wordt geconfronteerd, alsook van haar positie, haar voorzienbare evolutie of de aanmerkelijke invloed van bepaalde feiten op hun toekomstige ontwikkeling. Wij kunnen evenwel bevestigen dat de verstrekte gegevens geen onmiskenbare inconsistenties vertonen met de informatie waarover wij beschikken in het kader van ons mandaat. Diegem, 10 maart 2008 De Commissaris 128 DELOITTE Bedrijfsrevisoren BV o.v.v.e. CVBA Vertegenwoordigd door Michel Denayer
133 Nota s 129
134 Nota s 130
135 Corporate Governance Verslag over de toepassing van de Corporate Governanceregels 131
136 Inhoudstafel 1. Juridische structuur en aandeelhouders van Solvay nv p Beleid inzake maatschappelijk kapitaal en dividend p Beleid inzake maatschappelijk kapitaal 2.2. Dividendbeleid 3. De Algemene Aandeelhoudersvergadering p Plaats en datum 3.2. Agenda van de Algemene Vergadering 3.3. Werkwijze voor de oproep tot deelname 3.4. Blokkering van de aandelen en volmachten 3.5. Procedure 3.6. Documentatie 4. De Raad van Bestuur p Functie en opdracht 4.2. Werking en vertegenwoordiging 4.3. Samenstelling 4.4. Evaluatie en vorming 4.5. De Comités 4.6. Vergoedingen Het Uitvoerend Comité p Functie en opdracht 5.2. Delegatie 5.3. Samenstelling 5.4. Frequentie, voorbereiding en verloop van de vergaderingen van het Uitvoerend Comité 5.5. Vergoedingen 6. Rol van de Voorzitters in de harmonische samenwerking van de Raad van Bestuur met het Uitvoerend Comité p Externe audit p Gedragscode p Interne organisatie van de Solvay-groep p Relaties met aandeelhouders en beleggers p. 148 Bijlagen : 1. Mission Statement van het Auditcomité p Vergoedingenbeleid voor de Algemeen-Directeuren p. 151
137 Corporate Governance Inleiding Dit verslag heeft de regels van Corporate Governance tot onderwerp, zoals de Solvay-groep die in 2007 heeft toegepast. Het is gewijd aan de toepassing van de aanbevelingen in de Belgische Code voor Corporate Governance volgens het principe pas toe of leg uit ( comply or explain ). 1. Juridische structuur en aandeelhouders van Solvay nv 1.1. De Solvay nv is een naamloze vennootschap naar Belgisch recht met maatschappelijke zetel in de Prins Albertstraat 33 te 1050 Brussel, België. Haar statuten zijn na te lezen op de Solvay internetsite : Haar maatschappelijk doel omvat de volgende activiteiten : Farmaceutische Producten, Chemie en Kunststoffen De aandelen zijn ofwel op naam, ofwel gedematerialiseerd, ofwel aan toonder (in coupures van 1, 10, 100 of aandelen). Vanaf 1 januari 2008 zijn papieren aandelen (aan toonder) niet meer mogelijk. De aandelen aan toonder die zich al in een aandelendossier bevinden, zijn automatisch geconverteerd in gedematerialiseerde aandelen. Ook heeft de Algemene Vergadering van 8 mei 2007 beslist dat uiterlijk op 30 juni 2011 de door de vennootschap uitgegeven aandelen aan toonder die niet zijn ingeschreven in de effectenrekening, van rechtswege zullen worden omgezet in gedematerialiseerde aandelen. De omzetting van de effecten in aandelen op naam is gratis en gebeurt via eenvoudige vraag aan de vennootschap, met bijgevoegd eigendomscertificaat. (Dienst Aandeelhouders, Prins Albertstraat 33, B Brussel (België), tel ). Per 31 december 2007 bestaat het kapitaal van Solvay nv uit aandelen, waarvan Solvay nv zelf er bezit, via haar subdochter Solvay Stock Option Management (SSOM), ter dekking van haar programma van aandelenopties (meer details hierover onder 2.1. maatschappelijk kapitaal ). Elk aandeel geeft recht op één stem (behalve de aandelen in het bezit van het SSOM, waarvoor het stemrecht is opgeheven). Het gaat uitsluitend om gewone en gelijke aandelen. Het aandeel wordt genoteerd op de Euronext Brussels. Het komt ook voor in een aantal indexen : Euronext 100, met de 100 eerste Europese ondernemingen genoteerd op de EURONEXT, waarop Solvay de 65 e plaats inneemt (0,4 % van de index) (per 1 januari 2008) de Bel 20, index gebaseerd op de 20 belangrijkste op Euronext Brussel genoteerde aandelen. Op 1 januari 2008 vertegenwoordigt Solvay ongeveer 4,6 % van de waarde van deze index (7 e plaats in de rangorde). De Solvay-aandelen vallen onder Chemicals - Specialties van de sectorale index van Euronext Brussels. de Europese indexen : Stoxx, Euro Stoxx, FTSE 300, Sedert 15 februari 2007 en voor een periode van 1 jaar die stilzwijgend hernieuwbaar is, heeft Solvay de Bank Rotschild & Cie, in het kader van een liquiditeitscontract gemandateerd om de liquiditeit van het aandeel op Euronext Brussel te verbeteren. In de Verenigde Staten kunnen aandeelhouders Solvay-aandelen verkrijgen in de vorm van ADR s (American Depositary Receipts) in het kader van een programma (nr ) gesponsord door Solvay nv en onder beheer van de J.P. Morgan Chase & C bank in New York. Deze ADR s staan niet genoteerd in de Verenigde Staten. Een ADR staat voor een aandeel en geeft om die reden de bezitter ervan hetzelfde stemrecht als het echte aandeel De voornaamste aandeelhouder van Solvay nv is de vennootschap Solvac nv. Per 1 januari 2008 controleert die iets meer dan 30 % van het kapitaal en van de stemmen. Solvac nv heeft met haar dochter Fivac nv ad hoc transparantieverklaringen afgelegd wegens het bezit van meer dan 3 of 5 % van de aandelen (en veelvouden daarvan). Solvac nv is een naamloze vennootschap naar Belgisch recht, beursgenoteerd op Euronext Brussels. Enkel fysieke personen kunnen aandeelhouder zijn en de aandelen zijn uitsluitend op naam. Een zeer grote meerderheid van deze aandeelhouders (voor 80 % van het kapitaal) zijn leden van de families die Solvay nv hebben opgericht. Fivac nv is een volledig door Solvac nv gecontroleerde dochtervennootschap. Voor het overige is iets meer dan 3 % van de aandelen in handen van de Solvay Stock Option Management bvba ter dekking van de aandelenoptieprogramma s van Solvay. De recentste verklaring (van 19 december 2007) is na te lezen op de internet site De overige aandelen (ongeveer 67 %) is in bezit van : individuele aandeelhouders die een directe participatie hebben in Solvay nv zonder evenwel alleen of samen met anderen de drempel van 3 % aandelenbezit te bereiken, waarboven een kennisgeving omwille van de transparantie vereist is. de Europese en internationale institutionele beleggers van wie het aantal en de toegenomen belangstelling af te leiden zijn uit de intense contacten tijdens de vele roadshows, uit de regelmatige publicaties van analisten en uit de gevoelige verhoging van het aantal in de afgelopen jaren op de beurs verhandelde aandelen (gemiddeld aandelen per dag in 2007, tegenover in 2006). De onderneming is ervan op de hoogte gebracht dat individuele aandeelhouders onderling overleg willen kunnen plegen als de Raad van Bestuur vragen van groot strategisch belang voorlegt aan de Algemene Vergadering. Iedere aandeelhouder kan naar eigen goeddunken stemmen Op de Algemene Vergadering van mei 2006 en die van mei 2007 vertegenwoordigden de aandeelhouders met hun stemmen gemiddeld 42 % van het kapitaal van Solvay nv. 133
138 Beleid inzake maatschappelijk kapitaal en dividend 2.1. Beleid inzake maatschappelijk kapitaal Sedert haar beursgang en haar omvorming tot naamloze vennootschap in 1969, heeft de onderneming nooit haar aandeelhouders publiek opgeroepen om haar bedrijfskapitaal te verhogen. Ze heeft de nodige financiële middelen uit haar winst gehaald, waarvan ze slechts een deel uitkeert (zie later : dividendpolitiek) Sedert december 1999 houdt de onderneming er een nieuw jaarlijks programma van aandelenopties op na, ten bate van de leiders van de Groep overal ter wereld. Het programma wordt gefinancierd met de eigen aandelen die Solvay nv op de beurs terugkoopt. Sedert januari 2007 staat Solvay Stock Option Management bvba, een subdochter van Solvay nv, hiervoor in. Dit dekkingsprogramma is herhaalde malen voor een periode van 18 maanden goedgekeurd door de Buitengewone Algemene Vergadering van de onderneming voor de terugkoop door Solvay nv zelf. De Buitengewone Algemene Vergadering zal zich in mei 2008 kunnen uitspreken over de vernieuwing ervan. Op 31 december 2007 bedroeg het aantal eigen aandelen dat Solvay controleerde via het SSOM 3,1 % ( aandelen) van het bedrijfskapitaal. Het recentste jaarprogramma van aandelenopties (uit te oefenen van 1 januari 2011 tot 12 december 2015) werd eind 2007 voorgelegd aan ongeveer 300 topmanagers van de Groep tegen een uitoefenprijs van 96,79 EUR per aandeel. Dat bedrag is het gemiddelde van de slotkoersen van het Solvay-aandeel op Euronext tijdens de 30 dagen voorafgaand aan het optieaanbod. De aandelen werden voor 97,6 % door deze leidinggevenden aanvaard. In 2007 zijn de aandelenopties, goed voor een totaal van aandelen, uitgeoefend als volgt, waarbij op te merken is dat de opties in principe gedurende 5 jaar* na een bevriezing van 3 jaar kunnen worden uitgeoefend. In totaal zien de stockoptions en opgedeeld als volgt uit. Aandelenoptieplan 1999 : aandelen Aandelenoptieplan 2000 : aandelen Aandelenoptieplan 2001 : aandelen Aandelenoptieplan 2002 : aandelen Aandelenoptieplan 2003 : aandelen. In de periode dat de Groep deze aandelen bezit, zijn stemrecht en recht op dividenduitkering van Solvay nv opgeschort Artikel 523 van het Wetboek van Vennootschappen De Raad van Bestuur heeft tijdens zijn zitting van 13 december 2007 zijn jaarlijks aandelenoptieplan ten gunste van 300 topkaders gelanceerd. Onder hen de leden van het Uitvoerend Comité met onder meer de heren Christian Jourquin en Bernard de Laguiche die ook Bestuurders zijn. Laatstgenoemden hebben op hun situatie gewezen en hielden zich om ethische redenen afzijdig bij het overleg van de Raad van Bestuur toen die het over de hen betreffende aandelenopties had. De Raad van Bestuur heeft hun onthoudingsverklaring geacteerd, verwijzend naar Artikel al 2 van het Wetboek van Vennootschappen dat handelt over gewone verrichtingen die gebeuren onder normale voorwaarden en normale marktwaarborg voor verrichtingen van dezelfde aard. De heren Christian Jourquin en Bernard de Laguiche aanvaardden respectievelijk en aandelen In 2003 heeft de onderneming afgezien van de defensieve warrants, ook bekend als de poison pill. Deze warrants maakten het haar mogelijk zich te verdedigen tegen vijandige overnamepogingen, middels een kapitaalsverhoging door de uitgifte van 24 miljoen nieuwe aandelen, die gereserveerd werden voor vier geallieerde vennootschappen, Aandelenoptieplan Uitgiftedatum Uitoefenprijs (in EUR) Uitoefenperiode Acceptatiegraad ,14 02/ / ,2 % ,21 02/ / ,9 % ,25 02/ / ,6 % ,76 02/ / ,4 % ,83 02/ / ,3 % ,88 02/ / ,4 % ,30 02/ / ,8 % ,09 02/ / ,2 % ,79 01/ / ,6 % * Op 8 jaar gebracht voor begunstigden die in België verblijven voor de stockoptions -plannen van 1999 tot 2002 inbegrepen.
139 Corporate Governance waaronder Solvac nv. Ze heeft wel de mogelijkheid behouden haar eigen aandelen op de Beurs terug te kopen ten bedrage van 10 % van het kapitaal. Op die manier wil de onderneming het hoofd bieden aan de dreiging van ernstige beschadiging, bijvoorbeeld in geval van een vijandig overnamebod. De buitengewone Algemene Vergadering heeft deze procedure in juni 2005 met drie jaar verlengd. Zij zal zich op de vergadering van 2008 dienen uit te spreken over het voorstel tot verdere verlenging In de statuten van de onderneming is sprake van schikkingen in verband met zogeheten toegestaan kapitaal. Dit geeft de Raad van Bestuur de macht het bedrijfskapitaal te verhogen met een maximum van 25 miljoen EUR. Van deze mogelijkheid is de afgelopen vijf jaar geen gebruik gemaakt, behalve dan voor de dekkingsbehoefte van het oude stelsel van aandelenopties en de opslorping van Solvay Sports nv Dividendbeleid Het beleid van de Raad van Bestuur bestaat erin de Algemene Vergadering van de aandeelhouders voor te stellen het dividend te verhogen telkens wanneer dit mogelijk is en het als het kan ook nooit te verminderen. Deze politiek wordt nu al vele jaren volgehouden. De grafische voorstelling hieronder geeft een overzicht van de voorbije 20 jaar De uitbetaling van het jaarlijks dividend gebeurt in twee schijven in de vorm van een voorschot en een saldo. Inzake het voorschot heeft de Raad van Bestuur in oktober 2006 besloten de methode om dit te bepalen aan te passen. Vanaf 2006 neemt deze methode 40 % (afgerond) van het dividend van het vorige boekjaar als uitgangspunt en houdt ze ook rekening met de resultaten van de eerste negen maanden van het lopende boekjaar. Voor het jaar 2007 keurde de Raad van Bestuur van 25 oktober 2007 een voorschot op het netto dividend goed van 0,85 EUR per aandeel (1,13 EUR bruto vóór de Belgische bevrijdende roerende voorheffing van 25 %). Dit dividendvoorschot (coupon nr. 81), betaald op 17 januari 2008, dient afgerekend op het hele dividend voor het boekjaar 2007, voorgesteld door de Raad van Bestuur van 14 februari Wat het saldo betreft stelt de Raad van Bestuur bij de opmaak van de jaarrekening een dividend voor aan de gewone Algemene Vergadering dat in de lijn ligt van het zo-even geschetste beleid. De tweede schijf van het dividend, of het saldo na aftrek van het voorschot, dient uitbetaald in de loop van de maand mei. Voor het boekjaar 2007 bedraagt het netto dividend dat aan de Algemene Vergadering van 13 mei 2008 wordt voorgesteld 2,20 EUR per aandeel, (2,9333 EUR bruto per aandeel) of een stijging van 4,8 % in vergelijking met Rekening houdend met het voorschot op het dividend dat uitbetaald werd op 17 januari 2008 (netto 0,85 EUR per aandeel coupon nr. 81) zal het saldo (of 1,35 EUR netto per aandeel) uitbetaald worden op 20 mei 2008 (coupon nr. 82) Aandeelhouders die opteerden voor aandelen op naam krijgen het voorschot en het saldo van het dividend automatisch en gratis door 135 Evolutie van het netto dividend van Solvay, van 1988 tot 2007 (in EUR) EUR 2,5 2,0 1,5 1,17 1,24 1,24 1,24 1,24 1,24 1,36 1,36 1,49 1,55 1,65 1,70 1,70 1,80 1,80 1,90 2,00 2,10 2,20 1,0 1,02 0,5 0,
140 136 overschrijving op de opgegeven bankrekening en dit op de datum van de uitvoering van de betaling. Aandeelhouders die aandelen aan toonder hebben verkozen, via bankrekening of in vivo, krijgen hun dividend via hun bank of op de manier en volgens de regeling die zij verkiezen. De geëigende coupons voor het voorschot én voor het dividendsaldo worden uitbetaald via de bankinstellingen die hieronder vermeld staan en waarmee de onderneming een betalingsprocedure heeft vastgelegd : Centrale uitbetalingsinstelling : Fortis Bank nv, Warandeberg Brussel (België) Andere uitbetalingsinstellingen : ING Belgium nv West Europe, Sint-Michielswarande Brussel (België) KBC Bank S.A., Havenlaan Brussel (België) Wat de ADR s betreft, wordt het dividend uitbetaald door Morgan ADR Service Center, P.O. Box 8205 USA Boston, MA De vennootschap heeft geen VVPR-aandelen omdat het grootste deel van haar kapitaal al werd samengesteld vóór dit voor dividenden fiscaal gunstige regime werd ingevoerd. Tot op heden heeft ze geen optioneel dividend aan haar aandeelhouders voorgesteld, een dividend dat in nieuwe aandelen wordt uitbetaald en niet in speciën. Voor de keuze voor zo n optioneel dividend bestaat in België namelijk geen enkele aanmoediging in de vorm van een fiscaal of financieel voordeel voor de aandeelhouders. 3. De Algemene Aandeelhoudersvergadering 3.1. Plaats en datum De jaarlijkse gewone Algemene Vergadering valt op de tweede dinsdag van de maand mei om uur en vindt plaats in het Auditorium in de Prins Albertstraat 44 te Elsene. Is een buitengewone Algemene Vergadering nodig, dan probeert de Raad van Bestuur die onmiddellijk voor of na afloop van de jaarlijkse Algemene Vergadering te doen plaatsvinden. De volgende gewone en buitengewone Algemene Vergaderingen hebben dus plaats op dinsdag 13 mei 2008 vanaf uur Agenda Het is de Raad van Bestuur die de Algemene Vergadering bijeenroept. Diezelfde Raad stelt ook de agenda op. Nochtans kunnen ook de aandeelhouders vragen om een Algemene Vergadering te organiseren en/of een onderwerp op de agenda te zetten, voor zover ze samen 20 % van het kapitaal vertegenwoordigen, zoals de Belgische wet dat voorschrijft. Is dit het geval, dan wordt aan hun wens verplicht gevolg gegeven. Als deze aandeelhouders minder dan 20 % van het kapitaal vertegenwoordigen, moet hun vraag tijdig door de Raad van Bestuur behandeld worden, die als enige oordeelt over de wenselijkheid om op de vraag in te gaan. Een vraag die tijdig is ingediend door aandeelhouders die samen meer dan 5 % van het kapitaal vertegenwoordigen, voor het toevoegen van een punt aan de agenda van een reeds geplande Algemene Vergadering, zal in overweging worden genomen, tenzij ze het maatschappelijk belang schaadt. De agenda van de jaarlijkse Algemene Vergadering vermeldt gewoonlijk volgende onderwerpen : het verslag van de Raad van Bestuur en van de commissaris over het boekjaar ; het Corporate Governance - verslag van het boekjaar ; de goedkeuring van de jaarrekening ; de bepaling van het dividend voor het betreffende boekjaar ; de ontheffing van de bestuurders en de commissaris voor het boekjaar ; de bepaling van het aantal bestuurders, van hen die onafhankelijk zijn, van de duur van hun mandaat en de rotatie van de opvolgers ; de verkiezing van de bestuurders en de commissaris (verlenging van hun mandaat of nieuwe benoemingen) ; de bepaling van de vaste emolumenten en aanwezigheidspennin-gen van de bestuurders voor hun taken binnen de Raad van Bestuur of in de Comités (enkel bij wijziging) ; de bepaling van het jaarlijks honorarium van de commissaris voor de externe audit en dit voor de duur van zijn mandaat ; de goedkeuring van de clausules voor de verandering van de controle over belangrijke contracten (bij voorbeeld joint ventures ). Een buitengewone Algemene Vergadering is zeker vereist voor alle onderwerpen die te maken hebben met de inhoud van de statuten van de vennootschap. Wanneer de Raad van Bestuur een bijzonder verslag opstelt met het oog op een buitengewone Algemene Vergadering, dan wordt dit bijzonder verslag bij de uitnodiging gevoegd. Het wordt ook op de website van de vennootschap gepubliceerd Werkwijze voor de oproep tot deelname De oproep tot deelname aan de Algemene Vergadering vermeldt plaats, datum en uur van de vergadering, de agenda, de verslagen, de resolutievoorstellen voor elk agendapunt dat ter stemming wordt voorgelegd. Tenslotte vermeldt de oproep de procedure tot deelname aan de vergadering en voor het verstrekken van een volmacht. De aandeelhouders die voor aandelen op naam gekozen hebben, krijgen op het adres dat ze hebben opgegeven hun oproep via de post, samen met de formulieren voor bevestiging van de deelname of voor het geven van een volmacht. Wie geopteerd had voor aandelen aan toonder, wordt opgeroepen via de Belgische pers. Deze oproepen
141 Corporate Governance verschijnen in het Belgisch Staatsblad en ook in de Belgische financiële pers (het Franstalige L Echo en de Nederlandstalige krant De Tijd). De belangrijkste in België gevestigde banken krijgen ook de nodige documentatie om ze te bezorgen aan hun klanten die tevens aandeelhouders van Solvay zijn Blokkering van de aandelen en volmachten De Belgische wet voorziet in een tijdelijke blokkering van de aandelen om ondubbelzinnig vast te kunnen stellen wie stemgerechtigd aandeelhouder is op de Algemene Vergadering. De vennootschap heeft niet geopteerd voor het facultatief systeem van de registratiedatum Voor aandeelhouders met aandelen op naam is de procedure een automatisme. Hun recht is schriftelijk vastgelegd in het register van de aandeelhouders. Het is de vennootschap zelf die dit register bijhoudt. Zij dienen dus enkel hun bevestiging van deelname aan het Secretariaat-Generaal te sturen, of hun volmacht. In beide gevallen moet het document vijf werkdagen voor de Algemene Vergadering toekomen, wil de betrokkene van zijn stemrecht gebruik kunnen maken Voor aandeelhouders met aandelen aan toonder verloopt de procedure niet automatisch. De aandeelhouder moet zijn aandelen laten blokkeren tot de dag van de Algemene Vergadering, ofwel bij zijn bank die het Secretariaat Generaal hierover informeert, ofwel bij de maatschappelijke zetel van de vennootschap. Het Secretariaat Generaal moet het verzoek tot blokkering vijf werkdagen voor de Vergadering in zijn bezit hebben, opdat de aandeelhouder zou kunnen stemmen. Ook de aandeelhouder die een plaatsvervanger zou willen sturen, dient een volmacht te bezorgen bij het Secretariaat-Generaal en dit ook tenminste vijf werkdagen voor de Vergadering Gebruikmaking van het stemrecht voor aandelen in onverdeeldheid of opsplitsing (vruchtgebruik/naakte eigendom) of van aandelen die het bezit zijn van een minderjarige of een persoon die juridisch onbekwaam is, gebeurt volgens bijzondere wettelijke en statutaire regels. Op basis van deze regels kan men de enige vertegenwoordiger aanwijzen die van het stemrecht gebruik mag maken. Blijkt dit onmogelijk, dan wordt het stemrecht opgeschort tot de vertegenwoordiger is aangewezen Wat volmachten betreft moet de gemandateerde zelf ook aandeelhouder zijn opdat de volmacht geldig zou zijn (uitzonderingen niet te na gesproken : echtgeno(o)t(e), rechtspersonen). De vennootschap registreert de per volmacht uitgebrachte stemmen en gaat daarbij uit van de kiesinstructies van de mandaatgever. Wil een mandataris een instructie vermeld in zijn mandaat tijdens de Algemene Vergadering wijzigen, dan moet hij dat bij de stemming uitdrukkelijk vermelden en het gebeurt op zijn verantwoordelijkheid. De stemmen per blanco volmacht worden beschouwd als ja-stemmen, tenzij de gemandateerde bij de stemming het tegengestelde blijkt te willen. Ongeldige volmachten worden verwijderd. Onthoudingen die bij de stemming formeel worden aangegeven of die op de volmacht vermeld staan, worden als dusdanig meegeteld Procedure Het is de Voorzitter van de Raad van Bestuur die de Algemene Aandeelhoudersvergadering voorzit. In geval van diens afwezigheid fungeert de Vice-Voorzitter als voorzitter. De Voorzitter leidt de discussie volgens de regels die in België gelden voor overleg in dergelijke vergaderingen. Hij ziet erop toe dat op de vragen die tijdens de Vergadering gesteld worden een antwoord komt. Tegelijk zorgt hij ervoor dat de agenda wordt gerespecteerd. Hij wijst de stemopnemers aan en ook de secretaris van de vergadering. Gewoonlijk is dat de Secretaris Generaal van de vennootschap Een resolutie op een gewone Algemene Vergadering wordt aanvaard bij gewone meerderheid van de stemmen uitgebracht door de aanwezige of vertegenwoordigde aandeelhouders ; als regel geldt : één aandeel is één stem waard Bij de buitengewone Algemene Vergadering bepaalt de wet een aanwezigheidsquorum (waarbij de volmachten meetellen) van 50 % van het kapitaal. Wordt dit quorum niet bereikt, dan moet een nieuwe Algemene Vergadering worden belegd, die wél geldig kan vergaderen, zelfs indien het quorum ook bij deze tweede poging niet wordt gehaald. Daarbij komt dat voor de resoluties een gekwalificeerde meerderheid vereist is. Meestal gaat het om een minimum van 75 % van de stemmen Gewoonlijk is de stemming publiek en gebeurt ze bij handopsteking. De telling gebeurt onmiddellijk en het resultaat van elke stemming wordt prompt meegedeeld. In uitzonderlijke gevallen is een schriftelijke geheime stemming mogelijk, als het gaat om de positie van een persoon die in vraag wordt gesteld. Tot op heden heeft niemand ooit om deze procedure gevraagd. De buitengewone Algemene Vergadering van 9 mei 2006 heeft deze statutaire regel gewijzigd waardoor de individuele aandeelhouder of verscheidene aandeelhouders die samen wensen op te treden tenminste 1 % van het kapitaal vertegenwoordigen, en dit enkel indien er verscheidene kandidaten zijn voor een mandaat. Het verslag van de Algemene Vergadering wordt opgesteld en de aandeelhouders aanvaarden het op het einde van de bijeenkomst. De Voorzitter, de secretaris, de stemopnemers en de aandeelhouders 137
142 138 die het wensen ondertekenen het. Bij een buitengewone Algemene Vergadering wordt van deze notulen een notariële akte opgemaakt De notulen van de meest recente Algemene Vergaderingen staan te lezen op de website van de vennootschap ( com). Aandeelhouders kunnen afschriften of officiële uittreksels krijgen. Hun aanvraag dient wel de handtekening te dragen van de Voorzitter van de Raad van Bestuur Documentatie Documenten in verband met de Algemene Vergaderingen (oproep tot deelname, agenda, volmachten, bevestiging van deelname, speciaal verslag van de Raad van Bestuur, enz.) zijn elk jaar raadpleegbaar op De documenten zijn beschikbaar in het Frans en het Nederlands. Dat zijn de officiële versies. Er is ook een officieuze vertaling in het Engels. 4. De Raad van Bestuur 4.1. Functie en opdracht De Raad van Bestuur is het hoogste bestuursorgaan van de vennootschap. De wet geeft hem macht over alles wat wettelijk of statutair niet tot de bevoegdheid van de Algemene Vergadering behoort. In het geval van Solvay nv heeft de Raad van Bestuur zich een aantal essentiële domeinen toegeëigend. De rest heeft de Raad toevertrouwd aan een Uitvoerend Comité (zie verder). Hij heeft dus niet gekozen voor de oprichting van het in het Belgisch recht niet ongebruikelijke Directiecomité. De kernbevoegdheden die de Raad van Bestuur als de zijne mag beschouwen zijn in essentie de volgende : 1. De bevoegdheden die exclusief de Raad toekomen, zoals de wet of de statuten het bepalen, als daar zijn : het opstellen en aanvaarden van de geconsolideerde periodieke rekeningen van Solvay nv (driemaandelijkse alleen geconsolideerd, de halfjaarlijkse en jaarlijkse rekening) en de hiermee gerelateerde communicatie ; het bepalen van boekhoudkundige normen (meer bepaald de IFRSnormen voor de geconsolideerde rekeningen en de Belgische normen voor de rekening van Solvay nv) ; de oproep tot deelname aan de Algemene Vergadering, het bepalen van de agenda en van de resolutievoorstellen waarover de Algemene Aandeelhoudersvergadering zich zal uit te spreken hebben (bijvoorbeeld in verband met de vennootschappelijke jaarrekening, dividend, wijziging van de statuten, enz ). 2. Het bepalen van het beleid, althans in grote lijnen en van de belangrijke strategische keuzes van de Groep. 3. De goedkeuring van de begroting en van het plan, met inbegrip van de investeringen, O&O en de financiële doelstellingen. 4. De aanwijzing van de Voorzitter en van de leden van het Uitvoerend Comité en van de Secretaris Generaal. Dit omvat ook de omschrijving van hun opdracht en de bepaling van de bevoegdheden die aan het Uitvoerend Comité worden toevertrouwd. 5. Het toezicht op het Uitvoerend Comité en de goedkeuring van de beslissingen van dit Comité, voor zover de wetgeving dit vereist. 6. De installatie binnen de Raad van Bestuur van het Voorzitterschap, het Ondervoorzitterschap, van een Auditcomité, van een Verloningsen Benoemingscomité en van een Comité van Financiën. Voorts de omschrijving van de opdracht van elk Comité, de samenstelling ervan en de duur van hun mandaat. 7. De belangrijke beslissingen inzake overnames, sluitingen, het aangaan van joint ventures en van investeringen. De beslissingen waarmee bedragen van meer dan 50 miljoen EUR gemoeid zijn, worden beschouwd als zulke belangrijke beslissingen. 8. De bepaling van de vergoeding van de Voorzitter van het Uitvoerend Comité, die van de leden van het Uitvoerend Comité en van de Algemeen Directeuren die deel uitmaken van het Office of the Executive Committee. 9. Het vastleggen van interne regels inzake Corporate Governance en Compliance. Voor de meeste aangelegenheden waarvoor hij exclusief bevoegd is, werkt de Raad van Bestuur nauw samen met het Uitvoerend Comité. Dit laatste heeft namelijk als taak de meeste voorstellen voor te bereiden waarover de Raad zich zal dienen uit te spreken Werking en vertegenwoordiging De leden van de Raad van Bestuur beschikken over de vereiste informatie om zich van hun functie te kwijten, zulks door middel van dossiers die voor hen worden samengesteld op last van de Voorzitter en die de Secretaris Generaal hen verscheidene dagen voor elke zitting bezorgt. Zij kunnen voor alle nuttige bijkomende informatie altijd terecht bij de Voorzitter van de Raad van Bestuur, de Voorzitter van het Uitvoerend Comité of de Secretaris-Generaal, al naargelang van de aard van hun vragen. De Raad van Bestuur kan voor onderwerpen waarvoor hij bevoegd is, beslissen zo nodig een beroep te doen op externe experts De vennootschap is jegens derden geldig vertegenwoordigd mits dubbele ondertekening door personen met volgende kwalificatie : de Voorzitter van de Raad van Bestuur en/of de bestuurders die deel uitmaken van het Uitvoerend Comité. Voor beslissingen die vallen onder het dagelijks bestuur volstaat evenwel de handtekening van één bestuurder die ook lid is van het Uitvoerend Comité. Bevoegdheidsoverdracht kan overigens geval per geval gebeuren wanneer dit nodig is.
143 Corporate Governance Geboortejaar Jaar van de 1 e benoeming Solvay nv- mandaten en vervaldatum beheersmandaat Aloïs Michielsen (B) Voorzitter van de Raad van Bestuur Lid van de Comités van Financiën en Verloning en Benoemingen Denis Solvay (B) Onafhankelijk bestuurder Ondervoorzitter van de Raad van Bestuur, Lid van het Auditcomité en het Comité Verloning en Benoemingen Christian Jourquin (B) (*) Voorzitter van het Uitvoerend Comité, Bestuurder en lid van het Comité Financiën en gast van het Comité Verloning en Benoemingen Bernard de Laguiche (F) (*) Lid van het Uitvoerend Comité Bestuurder en Lid van het Comité Financiën Baron Hubert de Wangen (F) Onafhankelijk bestuurder Jean-Marie Solvay (B) Onafhankelijk bestuurder Lid van de New Business Board Ridder Guy de Selliers de Moranville (B) Onafhankelijk bestuurder Lid van het Comité Financiën en van het Auditcomité Nicolas Boël (B) Onafhankelijk Bestuurder Lid van het Comité Verloning en Benoemingen Whitson Sadler (US) Onafhankelijk Bestuurder Voorzitter van het Auditcomité Jean van Zeebroeck (B) Onafhankelijk Bestuurder Lid van het Comité Verloning en Benoemingen Jean-Martin Folz (F) Onafhankelijk bestuurder. Lid van het Comité Verloning en Benoemingen Jacques Saverys (B) Tot 8 mei 2007 Onafhankelijk bestuurder Karel van Miert (B) Onafhankelijk bestuurder Lid van het Comité van Financiën Dr Uwe-Ernst Bufe (D) Onafhankelijk bestuurder Lid van het Comité van Financiën Prof. Dr. Bernhard Scheuble (D) Onafhankelijk bestuurder Lid van het Auditcomité Anton van Rossum (Nl) Onafhankelijk bestuurder Lid van het Auditcomité Charles Casimir-Lambert (B/CH) Onafhankelijk bestuurder (sinds 8 mei 2007) Lid van het Auditcomité (sinds 26 juli 2007) Diploma s en activiteiten buiten Solvay Burgerlijk Ingenieur Scheikunde en Licentiaat in Toegepaste Economische Wetenschappen (Université Catholique de Louvain), Business Administration (University of Chicago) Bestuurder van Miko, Bestuurder van Fortis Handelsingenieur (Université Libre de Bruxelles) Bestuurder (en Lid van het Audit-comité) van Eurogentec, Bestuurder and Directeur van Abelag Holding Handelsingenieur (ULB) ISMP Harvard Handelsingenieur Lic. Ec. HSG (Universiteit van Sankt Gallen Zwitserland) Scheikundig Ingenieur (Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne - Zwitserland) Ex-Executive Director van Kowasa en niet-uitvoerend Directeur van Jotace (Spanje) CEO van Albrecht RE Immobilien GmbH & Co. KG 5/5 Burgerlijk Ingenieur mechanica, Licentiaat Economische Wetenschappen (Université Catholique de Louvain), Voorzitter van Hatch Corporate Finance (Verenigd Koninkrijk), Directeur en Voorzitter van het Audit-comité van Norilsk Nickel en van Wimm-Bill-Dann Foods OJSC (Rusland) en van de Advanced Metal Group (Nederland) Licenciaat Economische Wetenschappen (Université Catholique de Louvain), Master of Business Administration (College of William and Mary USA) Bestuurder van Sofina Bachelor of Arts Economics (University of the South, Sewanee USA), Master of Business Administration Finance (Harvard) Algemeen Directeur op rust voor Solvay nv voor de NAFTA-regio Doctoraat Rechten en Gediplomeerde Bedrijfsbeheer (Université Catholique de Louvain), Licenciaat Economisch Recht (Université Libre de Bruxelles), Master of Comparative Law (University of Michigan USA), General Counsel van 3B Fibreglass Company Ecole Polytechnique en Ingénieur des Mines (Frankrijk) Voorzitter van PSA Peugeot-Citroën tot 6 februari 2007 en Bestuurder van Saint-Gobain, van de Société Générale en van Alstom. Lid van de Raad van Toezicht bij Axa en Carrefour Licentiaat Economische Wetenschappen (Universiteit Gent) Bestuurder van Siemens Belgium, Gewezen Afgevaardigd-Bestuurder van de Compagnie Maritime Belge, Oud-Voorzitter van de Unie van de Reders van België en de Vereniging van Europese Reders. Gewezen Bestuurder van de Nationale Delcredere-dienst Licentiaat Diplomatieke Wetenschappen (Universiteit Gent) Oud-Commissaris voor het Concurrentiebeleid bij de Europese Commissie, Lid van de Raad van Bestuur van Agfa-Gevaert en van de Persgroep, Lid van de Raden van Toezicht van Royal Philips Electronics, RWE AG, Münchener Rück en Anglo American Vivendi Universal, Lid van de Advisory Boards van Guidant Europe, Eli Lilly Holdings Ltd, Fitch en Goldman Sachs International, Oud-Voorzitter van de Raad van Bestuur van de Universiteit Nijenrode (Nederland) Doctoraat Scheikunde (Technische Universiteit München) Lid van de Toezichtsraad van de UBS AG Duitsland, Lid van de Toezichtsraden van Altana AG en Akzo Nobel, Bestuurder van Umicore MSc,Nuclear Physics & PhD, Solar Energy (Universiteit van Freiburg) 4/5 Economics and Business Administration (Erasmus Universiteit), Lid van de Raad van Credit Suisse Group. Voorzitter van de Raad van Toezicht van de Erasmus Universiteit, Trustee van de Conference Board, Voorzitter van de European League for Economic Cooperation. Lid van de Raad van Toezicht bij Rodamco Europe MBA Columbia Business School (New York)/London Business School (Londren). Licentie en Master (lic.oec.hsg) in economie, management en financiën (Universiteit van Sankt Gallen - Zwitserland) Internationaal privé-investeringsbeheer (Genève) Deelname aan vergaderingen (afhankelijk van benoemingen) 5/5 5/5 5/5 5/5 4/5 4/5 5/5 5/5 5/5 4/5 2/2 5/5 5/5 4/5 3/3 139 * Voltijds actief binnen de Solvay-groep.
144 Samenstelling Aantal leden en samenstelling Op 1 januari 2008 bestond de Raad van Bestuur uit 16 leden en was als volgt samengesteld (zie pagina 139). Dit aantal is billijk gezien de aard van de activiteiten van de Groep en zijn internationaal karakter Aloïs Michielsen vervulde in 2007 het Voorzitterschap van de Raad van Bestuur. Het Ondervoorzitterschap van de Raad van Bestuur is toevertrouwd aan Denis Solvay. De gewone Algemene Vergadering van 8 mei 2007 heeft het mandaat van Bestuurder Jacques Saverys, die de statutaire leeftijdsgrens had bereikt, toegekend aan Charles Casimir-Lambert. Deze heeft op dezelfde datum zijn mandaat van Bestuurder van Solvac nv opgegeven. Dezelfde Algemene Vergadering heeft het mandaat van Whitson Sadler als onafhankelijk Bestuurder verlengd met een nieuwe termijn van vier jaar. Op de Algemene Vergadering van 13 mei 2008 zal de Raad voorstellen het mandaat van Jean-Marie Solvay als onafhankelijk Bestuurder met vier jaar te verlengen. Duur van de mandaten en leeftijdsgrens De Bestuurders worden door de gewone Algemene Vergadering verkozen voor een termijn van vier jaar. Hun mandaat is hernieuwbaar. Om te vermijden dat alle mandaten tegelijk aflopen is een rotatiesysteem ingevoerd bij lottrekking. Dat gebeurde meer dan 40 jaar geleden, toen het bedrijf werd omgevormd tot een Naamloze Vennootschap. Ook is een leeftijdsgrens bepaald. Die valt op de dag van de eerste Algemene Vergadering die volgt op de 70ste verjaardag van het lid. De belanghebbende geeft dan zijn mandaat op. Dit wordt dan overgenomen en volgemaakt door de opvolger die de Algemene Vergadering aanwijst. Met in gedachten de aanbevelingen van de Belgische Corporate Governance-code over de duur van de mandaten, heeft de Raad van Bestuur in 2005 beslist de duur van het mandaat van bestuurder van zes op vier jaar te brengen Criteria voor de aanstelling De Raad van Bestuur hanteert de volgende criteria wanneer hij de gewone Algemene Vergadering een kandidaat-bestuurder voorstelt : de Raad let er op dat een ruime meerderheid van de Bestuurders in de Raad geen uitvoerende bevoegdheid hebben. Op 1 januari 2008 hadden 14 van de 16 Bestuurders geen uitvoerende functie. Twee zijn lid van het Uitvoerend Comité (met name de heren Christian Jourquin en Bernard de Laguiche) ; de wet en de statuten voorzien in de mogelijkheid van spontane kandidaturen voor het mandaat van Bestuurder, op voorwaarde dat ze schriftelijk bij de vennootschap kenbaar gemaakt worden en dit minimaal 30 dagen voor de gewone Algemene Vergadering. Van die mogelijkheid gebruik maken wordt niet aangemoedigd ; de Raad ziet erop toe dat de meesten van de niet-uitvoerende Bestuurders onafhankelijk zijn, volgens de wettelijk geldende criteria, eventueel met daarbovenop de maatstaven die de Raad van Bestuur terzake huldigt (zie verder voor onafhankelijkheidscriteria). Zo erkent de gewone Algemene Vergadering op dit moment 12 op 14 niet-uitvoerende Bestuurders als onafhankelijken ; hij zorgt ervoor dat de Raad van Bestuur zo wordt samengesteld dat hij de aandeelhouders echt vertegenwoordigt. Ook dienen de bestuursleden samen als groep de bekwaamheid en de ervaring te hebben die nodig zijn voor de activiteiten van de Groep ; hij dient er ook op te letten dat de Raad van Bestuur internationaal is samengesteld en zo op gepaste wijze de geografische spreiding van de activiteiten van de Groep belichaamt. Op 1 januari 2008 waren in de Raad van Bestuur zes verschillende nationaliteiten vertegenwoordigd ; hij let er ook op dat de voorgestelde kandidaten tijd beschikbaar hebben om de hen toevertrouwde taak naar behoren te vervullen. In 2007 is de ijver van de leden om de zittingen van de Raad van Bestuur bij te wonen alvast zeer groot geweest ; de Raad van Bestuur let er ook op geen kandidaat te selecteren die een uitvoerende functie heeft bij een concurrerend bedrijf of die betrokken was of is bij de externe audit van de Groep. De Voorzitter van de Raad van Bestuur verzamelt de informatie die de Raad nodig heeft om na te gaan of aan de vermelde criteria voldaan wordt op het moment van de benoeming, bij de hernieuwing en tijdens de uitoefening van het mandaat Onafhankelijkheidscriteria De Raad van Bestuur legt op basis van de Belgische wetgeving de criteria vast die men dient te hanteren bij de beoordeling van de onafhankelijkheid van de Bestuurders. De gewone Algemene Vergadering kan dan stemmen over de onafhankelijkheid van elk van de Bestuurders, die volgens de Raad van Bestuur aan deze criteria voldoen. De belangrijkste criteria die de Raad hanteert zijn : om echt als onafhankelijk te gelden, mag een bestuurder sinds tenminste drie jaar geen uitvoerende functie bij de Solvay-groep hebben uitgeoefend of uitvoerend of niet uitvoerend bestuurder van Solvac nv geweest zijn. In dit opzicht is de Raad van Bestuur strenger dan de wet, want die wil dat die periode slechts twee jaar duurt. Gemeten met die maatstaf zijn Christian Jourquin en Bernard de Laguiche als leden van het Uitvoerend Comité
145 Corporate Governance niet onafhankelijk. Ook Aloïs Michielsen, die tot 9 mei 2006 Voorzitter was van het Uitvoerend Comité van Solvay, geldt niet als onafhankelijke. Over Charles Casimir-Lambert - over wiens situatie verder meer - kan worden gezegd dat hij niet als onafhankelijke wordt erkend. Het uitvoerend mandaat van Denis Solvay bij de Mutuelle Solvay (ziekenfonds), die zich vooral bekommert om de participaties in Fortis en Sofina, daarentegen wordt niet gewichtig genoeg geacht om te twijfelen aan zijn onafhankelijkheid ten aanzien van Solvay nv ; niet-uitvoerend bestuurder zijn van een lokale overkoepelende vennootschap van de Groep geldt in dit opzicht evenmin als een beletsel. Dit is het geval met Whitson Sadler die zijn mandaat als niet-uitvoerend Bestuurder van Solvay America Inc. heeft behouden. Deze vennootschap dient hoofdzakelijk om er de gemeenschappelijke functionele diensten in onder te brengen van de dochterbedrijven in de Verenigde Staten. Deze lokale diensten vallen niet onder de hoede van de Raad van Bestuur. Ze hebben dus geen invloed op de onafhankelijkheid van Whitson Sadler voor onderwerpen waarover de Raad van Bestuur zich dient uit te spreken en ze beïnvloeden geenszins zijn werk in het Auditcomité ; de Bestuurder die een belangrijk pakket aandelen bezit, geldt evenmin als onafhankelijke. De wet beschouwt een participatie als belangrijk wanneer ze de 10 % bereikt of overtreft. Dit is het geval met Solvac nv, waarvan Charles Casimir-Lambert bestuurder was tot mei Geen enkele Bestuurder bezit meer dan 1 % van de Solvay-aandelen ; om tenslotte als onafhankelijke te gelden mag een Bestuurder geen zakelijke of andere banden hebben met de Solvay-groep, bijvoorbeeld als klant of als leverancier met een activiteit die van die aard of zo belangrijk is dat ze het onafhankelijk oordeel van de betrokkene zou kunnen beïnvloeden. Het feit dat PSA klant is van de joint venture Inergy voor zijn brandstoftanks woog niet zwaar genoeg om het onafhankelijk oordeel van Jean-Martin Folz (Voorzitter van de Raad van Bestuur van PSA tot februari 2007) te beïnvloeden ; Dit geldt ook voor Dr. Uwe-Ernst Bufe die bestuurder is van Umicore, vennootschap waarmee Solvay een joint venture heeft opgericht op het gebied van onderzoek en waarvan de omvang niet echt groot te noemen is. Op 1 januari 2008 voldeden 12 van de 16 Bestuurders aan de onafhankelijkheidscriteria. De gewone Algemene Vergadering van 8 mei 2007 bevestigde dat in een stemming Aanwijzing, hernieuwing, ontslag en afzetting van Bestuurders De Raad van Bestuur legt de Algemene Vergadering de benoeming, de hernieuwing van het mandaat, het ontslag en zelfs de afzetting van een Bestuurder voor. Eerst behoort hij daarvoor wel het advies in te winnen van het Comité Verloning en Benoemingen. De gewone Algemene Vergadering beslist bij gewone meerderheid over de voorstellen van de Raad van Bestuur in verband hiermee. Is een mandaat tijdens het boekjaar vacant, dan kan de Raad van Bestuur die leemte opvullen. Hij is er dan wel toe verplicht deze beslissing te laten bekrachtigen tijdens de eerstvolgende gewone Algemene Vergadering Frequentie, voorbereiding en verloop van de vergaderingen van de Raad van Bestuur De Raad van Bestuur heeft vijfmaal vergaderd in 2007 en zal naar verwachting ook vijfmaal vergaderen in de loop van De Raad legt de data voor de gewone vergaderingen zelf vast, ruim een jaar voor het begin van het boekjaar. Indien nodig kan de Voorzitter van de Raad van Bestuur beslissen bijkomende vergaderingen te houden, na raadpleging van de Voorzitter van het Uitvoerend Comité. Het is de Voorzitter van de Raad van Bestuur die de agenda samenstelt van de vergaderingen. Ook hierover pleegt hij overleg met de Voorzitter van het Uitvoerend Comité. De Secretaris-Generaal organiseert de vergaderingen, onder toezicht van de Voorzitter van de Raad van Bestuur. Hij stuurt de uitnodigingen en de agenda rond en ook het dossier waarin puntsgewijs alle nodige informatie is opgenomen waarop de bestuurders hun beslissingen zullen dienen te baseren. Voor zover mogelijk zorgt hij ervoor dat de Bestuurders de oproep en het volledig dossier tenminste vijf dagen voor de vergadering ontvangen. De Secretaris-Generaal stelt de verslagen van de vergaderingen van de Raad van Bestuur op. Hij legt de eerste versie voor aan de Voorzitter en vervolgens aan alle leden. In hun definitieve en goedgekeurde vorm worden de verslagen tijdens de volgende zitting ondertekend door alle Bestuurders die aan het overleg hebben deelgenomen. De Raad van Bestuur neemt de beslissingen collegiaal en bij gewone meerderheid. Sommige beslissingen die volgens de statuten van de vennootschap heel belangrijk zijn vergen een drievierde meerderheid. De Raad van Bestuur kan enkel geldig vergaderen indien de helft van zijn leden aanwezig is of zich laat vertegenwoordigen. Dankzij de ijver waarmee de vergaderingen worden bijgewoond, is de Raad tot op heden altijd voldoende in aantal geweest om te kunnen vergaderen Evaluatie en vorming Evaluatie De Raad van Bestuur heeft eind 2006 en in het 1 ste kwartaal van 2007 een evaluatie uitgevoerd over zijn eigen samenstelling, zijn werking en de samenstelling en werking van de comités die hij zelf heeft opgericht. De leden van de Raad van Bestuur werd gevraagd zich over deze verschillende punten uit te spreken aan 141
146 142 de hand van een vragenlijst opgesteld met de hulp van het Belgian Governance Institute, dat sindsdien herdoopt is tot GUBERNA. De Voorzitter van de Raad van Bestuur heeft met de resultaten van deze evaluatie rekening gehouden Vorming Ook is er voor de nieuwe Bestuurders een vormingsprogramma, het zgn. induction program. Het is de bedoeling hen zo de Solvay-groep zo snel mogelijk te leren kennen. Het programma bevat een overzicht van de strategie van de Groep en zijn drie sectoren, en de belangrijkste uitdagingen op de weg naar meer groei, concurrentiekracht en innovatie. Het besteedt ook aandacht aan de financiën, de oriëntatie van Onderzoek en Ontwikkeling, het management van de Human Resources, aan juridische informatie en aan de manier waarop de activiteiten zijn georganiseerd. Het programma staat open voor alle Bestuurders die het wensen. Het houdt ook een bezoek in aan een industriële site of onderzoekscentrum. In 2007 hebben negen Bestuurders aan dit programma deelgenomen De Comités Regels voor elk van de Comités De Raad van Bestuur heeft drie gespecialiseerde Comités in het leven geroepen : het Auditcomité, het Comité van Financiën en het Comité Verloning en Benoemingen. Deze Comités hebben geen beslissingsbevoegdheid. De bestuurders consulteren de Comités en deze brengen dan verslag uit aan de Raad van Bestuur die de beslissing neemt. De Comités worden ook geregeld om advies gevraagd door de Raad van Bestuur en door het Uitvoerend Comité. Nadat ze toegelicht zijn tijdens de Raadszitting, worden de verslagen van de Comités toegevoegd aan het verslag van de daaropvolgende vergadering van de Raad van Bestuur. De mandaten voor elk van de drie Comités hebben een looptijd van twee jaar. De leden van de Comités (behalve als ze lid zijn van het Uitvoerend Comité) krijgen een afzonderlijke vergoeding voor deze opdracht Het Auditcomité Op 1 januari 2008 bestaat het Auditcomité uit Whitson Sadler, Denis Solvay (tot 26 juli 2007), Ridder Guy de Selliers de Moranville, Bernhard Scheuble, Anton van Rossum en Charles Casimir-Lambert (sinds 26 juli 2007). Het zijn allen niet-uitvoerende, onafhankelijke Bestuurders, op Charles Casimir-Lambert na (niet uitvoerend en niet-onafhankelijk). Voor het secretariaat van dit Comité zorgt een interne jurist van de Groep. Het Comité heeft in 2007 viermaal vergaderd, voor elke zitting van de Raad van Bestuur, wanneer de publicatie van de driemaandelijkse, halfjaarlijkse of jaarlijkse resultaten op de agenda stond. De participatie van het Auditcomité is zeer hoog (100 %). Het Auditcomité staat in voor de interne controle van de boekhouding van de Groep en van Solvay nv. Het bekijkt of de wettelijke en interne boekhoudkundige procedures op een betrouwbare en correcte wijze zijn gevolgd. De opdracht van het Comité staat beschreven in een intern document getiteld Terms of reference (zie bijlage 1). Op elke zitting luistert het Auditcomité naar het verslag van Bernard de Laguiche (sedert 1 maart 2006 Algemeen Directeur Financiën), naar dat van de verantwoordelijke voor de interne audit, Alain Chif (opgevolgd door Thierry Duquenne vanaf 1 januari 2008), en naar dat van Deloitte & Touche, vertegenwoordigd door Michel Denayer, commissaris verantwoordelijk voor de externe audit. Het Comité onderzoekt ook het driemaandelijks rapport van het Juridisch Competentiecentrum van de Groep over de lopende juridische geschillen van enig belang (waaronder geschillen van fiscale aard en in verband met intellectuele eigendom). Het Comité vergadert alleen met de commissaris belast met de externe audit wanneer het dit nodig acht. Eenmaal per jaar nodigt het Comité de Voorzitter van het Uitvoerend Comité, Christian Jourquin, uit om van gedachten te wisselen over de grote risico s waaraan de Groep het hoofd te bieden heeft Het Comité van Financiën Op 1 januari 2008 bestaat het Comité van Financiën uit Aloïs Michielsen, Voorzitter, Christian Jourquin (Voorzitter van het Uitvoerend Comité), Bernard de Laguiche (Lid van het Uitvoerend Comité en Algemeen Directeur Financiën) en voorts niet-uitvoerende onafhankelijke bestuurders Karel van Miert, Dr. Uwe-Ernst Bufe en Ridder Guy de Selliers de Moranville. Secretaris Generaal Jacques Lévy-Morelle treedt op als secretaris. Dit Comité heeft in 2007 viermaal vergaderd. De deelname van de leden van het Comité Financiën ligt zeer hoog (96 %). Het heeft advies gegeven over financiële onderwerpen, zoals de hoogte van het dividend en het voorschot erop, het schuldenpeil en om welke deviezen het daarbij gaat, dit in het licht van de evolutie van de interestvoeten, de dekking van wisselrisico s, de energierisico s, de inhoud van de financiële communicatie, enz Het bereidt de persberichten voor over de driemaandelijkse resultaten. Het kan gebeuren dat het Comité zijn advies dient te geven over het beleid van de Raad van Bestuur in verband met deze onderwerpen Het Comité Verloning en Benoemingen Op 1 januari 2008 bestaat dit Comité uit Aloïs Michielsen (Voorzitter) en vier niet-uitvoerende, onafhankelijke Bestuurders, Jean-Martin Folz, Jean van Zeebroeck, Nicolas Boël en Denis Solvay. Christian Jourquin wordt uitgenodigd er zitting in te nemen als Voorzitter van het Uitvoerend Comité. Daniel Broens, Algemeen Directeur Human Resources van de Groep,
147 Corporate Governance brengt verslag uit aan het Comité en neemt het secretariaat waar. Het Comité heeft tweemaal vergaderd in De participatiegraad van de leden van het Comité Verloningen en Benoemingen ligt zeer hoog (100 %). Het Comité geeft advies over de benoemingen binnen de Raad van Bestuur (Voorzitterschap, Ondervoorzitterschap, nieuwe leden, hernieuwing van de mandaten en Comités), binnen het Uitvoerend Comité (Voorzitterschap en leden) en de functies van de Algemeen Directeuren. Wat de vergoedingen betreft, geeft het Comité advies aan de Raad van Bestuur inzake het te voeren beleid en het niveau van de vergoedingen voor de leden van de Raad van Bestuur, het Uitvoerend Comité en de Algemene Directie. Het geeft ook advies aan de Raad van Bestuur en/of het Uitvoerend Comité over de voornaamste beleidsopties van de Groep inzake vergoedingen (met inbegrip van de aandelenopties) Vergoeding van de Raad van Bestuur Algemene principes Het mandaat van Bestuurder van Solvay nv wordt vergoed met een vast emolument, waarvan de gemeenschappelijke basis bepaald wordt door de gewone Algemene Vergadering. De Raad van Bestuur beslist over eventuele extra s op basis van artikel 27 van de statuten. Er is geen variabele vergoeding in functie van de resultaten of ander criteria ter beoordeling van de prestaties. Evenmin is voorzien in een recht op aandelenopties of een regeling voor extralegaal pensioen Vaste basisvergoeding De gewone Algemene Vergadering van juni 2005 heeft beslist met ingang van het boekjaar 2005 de vergoeding van de Bestuurders als volgt te bepalen : enerzijds een vast jaarlijks emolument van EUR bruto per Bestuurder en daarenboven aan de Bestuurders die aanwezig zijn op de Vergaderingen van de Raad van Bestuur een individuele aanwezigheidspenning toe te kennen van EUR bruto per vergadering ; anderzijds de aanwezigheidspenningen voor het Auditcomité te bevestigen, met name EUR bruto voor de leden en EUR bruto voor de Voorzitter ; tenslotte aanwezigheidspenningen toe te kennen aan het Comité Verloning en Benoemingen en aan het Comité van Financiën van EUR bruto per lid en EUR bruto voor de Voorzitters van de Comités ; er is echter aan toegevoegd dat de Voorzitter van de Raad van Bestuur, de Voorzitter van het Uitvoerend Comité en de Uitvoerende Bestuurders geen penningen krijgen voor hun deelname aan deze Comités Aanvullende vergoeding De Raad van Bestuur heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheid die artikel 27 van de statuten hem biedt om de Voorzitter van de Raad van Bestuur een vaste aanvullende vergoeding toe te kennen, wegens het aanzienlijke werkvolume en de verantwoordelijkheid van zijn opdracht. Hij heeft in 2007 geen andere aanvullende vergoedingen toegekend Totaal bedrag van de vergoedingen In 2007 hebben de Bestuurders samen voor de uitoefening van hun mandaat in de Raad van Bestuur en zijn Comités als vergoeding een totaal bruto bedrag van EUR ontvangen. In 2006 beliep de bruto totale vergoeding EUR Kosten De vennootschap betaalt de reis- en verblijfskosten van de Bestuurders terug, vereist voor het bijwonen van de vergaderingen en de uitoefening van hun mandaat zowel in de Raad van Bestuur als in de Comités. De Voorzitter van de Raad van Bestuur is de enige niet-uitvoerende Bestuurder die beschikt over een permanente infrastructuur (bureau, secretariaat, auto). De andere niet-uitvoerende Bestuurders krijgen logistieke steun van het Secretariaat-Generaal wanneer ze die nodig hebben. De vennootschap neemt ook verzekeringspolissen ten bate van de leden van de Raad van Bestuur en de activiteiten die ze in het kader van hun mandaat op zich nemen. 5. Het Uitvoerend Comité 5.1. Functie en opdracht De Raad van Bestuur bepaalt de functie en opdracht van het Uitvoerend Comité. Het voornaamste overleg hierover dateert van 14 december Sindsdien is hierin geen wijziging van enig belang gekomen De Raad Van Bestuur heeft het Uitvoerend Comité collegiaal de volgende hoofdtaken toevertrouwd : het oefent het dagelijks bestuur van de vennootschap uit ; het waakt over de goede organisatie van de vennootschap, met inbegrip van de dochterondernemingen en vennootschappen die via de keuze van de leden in hun organen (Raad van Bestuur, enz ) en andere structuren tot de Groep behoren ; het staat in voor de benoeming van medewerkers in leidende functies (behalve diegenen van wie de benoeming aan de Raad van Bestuur toekomt) ; het houdt toezicht over de dochterondernemingen ; van de Raad van Bestuur heeft het volmacht gekregen voor investeringsen desinvesteringsbeslissingen (met inbegrip van het verwerven of verkopen van knowhow) voor een bedrag van maximaal 50 miljoen EUR ; De Raad van Bestuur wordt geïnformeerd over investeringen van 3 tot 50 miljoen EUR en tijdens zijn vergadering ratificeert hij de beslissingen en aanbevelingen van het Uitvoerend Comité over de periode die onmiddellijk aan deze vergadering voorafgaat ; het bepaalt het beleid van de Groep. Enkel de belangrijkste kwesties legt het voor aan de Raad van Bestuur ; 143
148 144 het bepaalt de vergoeding van de medewerkers in leidende functies (behalve van diegenen waarover de Raad van Bestuur oordeelt) ; het bereidt de beslissingen van de Raad van Bestuur voor en doet de Raad voorstellen over : de algemene strategie (inclusief het effect van de strategie op het budget en het vijfjarenplan en de aanwending van de middelen), de algemene interne organisatie, de belangrijkste financiële verrichtingen die de financiële structuur veranderen, de oprichting of opheffing van belangrijke activiteiten, met inbegrip van de bedrijfseenheden die voor deze activiteiten instaan (dochterondernemingen, filialen, joint ventures), de vennootschappelijke jaarrekening ; het legt de Raad van Bestuur alle vragen onder zijn bevoegdheid voor en rapporteert over de voortgang bij de uitvoering van zijn opdracht ; het voert de beslissingen van de Raad van Bestuur uit Delegatie Het Uitvoerend Comité functioneert collegiaal ; zijn leden hebben tegelijk een functie op het niveau van de Algemene Directie. De uitvoering van de beslissingen die het Uitvoerend Comité neemt en het opvolgen van de aanbevelingen worden toevertrouwd aan het lid van het Uitvoerend Comité (of aan een andere Algemeen Directeur) dat verantwoordelijk is, of de functie heeft die relevant is voor de uitvoering van de beslissing of aanbeveling Samenstelling van het Uitvoerend Comité Omvang en samenstelling van het Uitvoerend Comité Op 1 januari 2008 bestaat het Uitvoerend Comité uit zeven leden. Op 1 september 2007 heeft Luigi Belli, lid van het Uitvoerend Comité en Algemeen Directeur Onderzoek & Technologie, zijn huidige functie neergelegd op de leeftijd van 65 jaar. Hij wordt nu door het Uitvoerend Comité met bijzondere opdrachten belast. De Raad van Bestuur heeft eenparig besloten op diezelfde dag Jean-Michel Mesland te benoemen tot Algemeen Directeur Onderzoek & Technologie en lid van het Uitvoerend Comité. Voorts verlaat René Degrève op 13 mei 2008 op 65-jarige leeftijd het Uitvoerend Comité. Hij blijft Algemeen Directeur voor de NAFTA-regio. De Raad van Bestuur heeft eenstemmig en op voorstel van het Comité Verloning en Benoemingen beslist, Roger Kearns te benoemen tot Algemeen Directeur voor de regio Azië-Stille Oceaan en tot lid van het Uitvoerend Comité, en dit met ingang van 1 juli 2008, wanneer Christian De Sloover de pensioenleeftijd bereikt Duur van het mandaat en leeftijdsgrens De Raad van Bestuur benoemt de leden van het Uitvoerend Comité voor een verlengbare termijn van twee jaar. Voor de uitoefening van een mandaat in het Uitvoerend Comité heeft de Raad van Bestuur de leeftijdsgrens vastgelegd op 65 jaar Selectiecriteria Het Uitvoerend Comité is een collegiaal orgaan, waarvan de leden gespecialiseerd zijn en afkomstig uit één van de Algemene Directies van de Groep. De leden wijden zich voltijds aan de Groep. Afgezien van de Voorzitter waren de leden Geboortejaar Jaar van de eerste benoeming Jaar waarop mandaat vervalt Diploma s en hoofdactiviteiten bij Solvay M. Christian Jourquin (B) Handelsingenieur (Université Libre de Bruxelles), ISMP Harvard Voorzitter van het Uitvoerend Comité. M. Bernard de Laguiche (F) Handelsingenieur Lic. oec. HSG (Universiteit van Sankt- Gallen Zwitserland). Lid van het Uitvoerend Comité, belast met Financiën en Informatica-systemen. M. René Degrève (B) Handelsingenieur (Université Libre de Bruxelles), Master of Business Administration (INSEAD). Lid van het Uitvoerend Comité, belast met Regionale Directie NAFTA. M. Luigi Belli (I) tot september 2007 M. Jacques van Rijckevorsel (B) september 2007 Burgerlijk Ingenieur Mechanica (Universiteit van Pisa), ISMP Harvard, Lid van het Uitvoerend Comité, verantwoordelijk voor Onderzoek & Technologie Burgerlijk Ingenieur Mechanica (Université Catholique de Louvain) Vervolmaking in Chemische Genie (Université Libre de Bruxelles), AMP Harvard, Lid van het Uitvoerend Comité belast met de Sector Kunststoffen. M. Werner Cautreels (B) Bachelor of Science en Master of Science in Scheikunde. Doctor Scheikunde (Universiteit Antwerpen), AMP Harvard, Lid van het Uitvoerend Comité belast met de Sector Farmaceutische. M. Vincent De Cuyper (B) Burgerlijk Ingenieur Scheikunde (Université Catholique de Louvain) Master in Industrial Management (Katholieke Universiteit Leuven), AMP Harvard. Lid van het Uitvoerend Comité belast met met de Sector Chemie. M. Jean-Michel Mesland (F) vanaf september Ingenieur van de Ecole Polytechnique en van de Ecole des Mines (Parijs) AMP Harvard. Lid van het Uitvoerend Comité belast met Onderzoek & Technologie. Aanwezigheid op de vergaderingen (in functie van de benoeming) 20/20 20/20 20/20 11/12 20/20 20/20 20/20 8/8
149 Corporate Governance van het Uitvoerend Comité in 2007 de Algemeen Directeur Financiën, de Algemeen Directeuren van de drie Sectoren (Chemie, Kunststoffen en Farmaceutische Producten) en de Algemeen Directeur Onderzoek & Technologie. Alle leden van het Uitvoerend Comité hebben een arbeidscontract, op de Voorzitter na, die het statuut van zelfstandige heeft. De Voorzitter van het Uitvoerend Comité mag deze functie niet combineren met die van Voorzitter van de Raad van Bestuur Procedure voor de selectie en de hernieuwing De Voorzitter van het Uitvoerend Comité wordt aangewezen door de Raad van Bestuur, op voorstel van de Voorzitter van de Raad van Bestuur, na het advies van het Comité Verloning en Benoemingen en de aftredende Voorzitter van het Uitvoerend Comité. De leden van het Uitvoerend Comité worden ook aangewezen door de Raad van Bestuur, maar op voorstel van de Voorzitter van het Uitvoerend Comité, in overleg met de Voorzitter van de Raad van Bestuur, en na positief advies van het Comité Verloning en Benoemingen. De Voorzitter van het Uitvoerend Comité voert jaarlijks een evaluatie uit van de leden van het Uitvoerend Comité. Dit gebeurt in overleg met de Voorzitter van de Raad van Bestuur en het Comité Verloning en Benoemingen op het moment dat de voorstellen voor de bepaling van de variabele vergoeding ter sprake komen Frequentie, voorbereiding en verloop van de vergaderingen van het Uitvoerend Comité In 2007 heeft het Uitvoerend Comité 20 vergaderingen gehouden. Gewoonlijk houdt het deze bijeenkomsten in het hoofdkantoor, maar ze kunnen ook elders plaatsvinden indien de Voorzitter van het Uitvoerend Comité daartoe beslist. Het Uitvoerend Comité legt de data voor deze vergaderingen ongeveer zes maanden voor het begin van het boekjaar vast. Bijkomende vergaderingen zijn mogelijk indien de Voorzitter van het Uitvoerend Comité dit wenselijk acht. Deze laatste stelt de agenda samen op basis van de voorstellen vanwege de Algemene Directies De Secretaris-Generaal die zowel voor de Raad van Bestuur als voor het Uitvoerend Comité werkt, is onder toezicht van de Voorzitter van het Uitvoerend Comité belast met de organisatie van de vergaderingen en het verzenden van de agenda en het bijhorend dossier waarin puntsgewijs alle informatie is opgenomen die de leden van het Comité nodig hebben om hun beslissingen te kunnen nemen. Hij zorgt ervoor dat de leden de oproep en het dossier op zijn minst vijf dagen voor de vergadering in hun bezit hebben. De Secretaris-Generaal stelt de notulen van de vergadering van het Uitvoerend Comité op en laat ze goedkeuren door de Voorzitter van het Uitvoerend Comité en vervolgens door alle leden. De verslagen worden formeel goedgekeurd op de eerstvolgende vergadering. Ze worden niet ondertekend, maar de Voorzitter van het Uitvoerend Comité en de Secretaris-Generaal kunnen wel eensluidend verklaarde uittreksels ter beschikking stellen Het Uitvoerend Comité neemt zijn beslissingen bij gewone meerderheid, waarbij de stem van de Voorzitter van het Uitvoerend Comité de doorslag geeft. Wanneer de Voorzitter van het Uitvoerend Comité in de minderheid gesteld wordt, kan hij desgewenst de kwestie doorverwijzen naar de Raad van Bestuur, die dan de knoop doorhakt. De praktijk wijst echter uit dat vrijwel alle beslissingen van het Uitvoerend Comité eenparig genomen worden, wat betekent dat de Voorzitter tot op heden zijn doorslaggevende stem niet heeft moeten gebruiken. De deelname aan de vergaderingen benaderde in 2007 de 100 %. Binnen het Uitvoerend Comité zijn er geen gespecialiseerde comités. Wel vormt het voor belangrijke projecten ad hoc werkgroepen onder de leiding van de Algemene Directeuren, die hiervoor aangewezen worden in functie van de vereiste kennis en ervaring. Het gebeurt ook geregeld dat het Uitvoerend Comité in verband met specifieke onderwerpen medewerkers op zijn vergaderingen uitnodigt Om de twee jaar houdt het Uitvoerend Comité een vergadering met verblijf, wat de leden de kans biedt van gedachten te wisselen over de strategische opties voor de Groep. De volgende dergelijke vergadering heeft in 2008 plaats Vergoeding Algemene principes De vergoeding van de leden van het Uitvoerend Comité wordt in haar geheel als bruto bedrag bepaald. Ze behelst niet alleen de bij Solvay nv met voorafgaande prestaties verdiende bruto vergoeding, maar ook - en los van de vraag of de begunstigde een contractueel is of een mandataris - een vergoeding afkomstig van de bedrijven waarin Solvay nv al dan niet een meerderheidsbelang heeft. In 2005 heeft de Raad van Bestuur, op voorstel van het Comité Verloning en Benoemingen, een vergoedingenbeleid geactualiseerd dat het kan toepassen voor de hoogste kaderleden, onder wie de leden van het Uitvoerend Comité. Details over dit beleid in bijlage Niveau van de vaste en de variabele vergoedingen Voor 2007 heeft de Raad van Bestuur aan de zeven leden van het Uitvoerend Comité samen aan vaste en variabele vergoedingen (zonder aandelenopties) een bruto bedrag van in totaal EUR toegekend, waarvan EUR als een vast bruto bedrag en EUR als variabele bruto vergoeding (uitbetaald in 2008 maar gelieerd met de doelstellingen voor 2007). De totale bruto vergoeding voor het jaar 2006 bedroeg EUR waarvan EUR vaste bruto vergoeding en EUR variabele bruto vergoeding. In de eerder genoemde cijfers voor 2007 zit voor de bekleder 145
150 146 van het Voorzitterschap van het Uitvoerend Comité een bruto vergoeding van EUR voor het vaste en EUR voor het variabele gedeelte Niveau van de aandelenopties In december 2007 heeft de Raad van Bestuur op voorstel van het Comité Verloning en Benoemingen aandelenopties toegekend aan alle hogere kaderleden van de Groep. De uitoefenprijs hiervan beloopt 96,79 EUR EUR per optie, met bevriezing gedurende de eerste drie jaren. Van dit totaal hebben de leden van het Uitvoerend Comité in 2007 er samen aanvaard, tegenover in De Voorzitter van het Uitvoerend Comité aanvaardde er , de Algemeen Directeur Financiën aanvaardde er (Zie ook Artikel 523 van het Wetboek van Vennootschappen, bladzijde 134) Extra-legaal pensioen De Voorzitter van het Uitvoerend Comité heeft het sociaal statuut van zelfstandige in België en daardoor een eigen contractuele regeling die qua pensioen, overlijden, invaliditeit en beëindiging van het contract in financieel opzicht vergelijkbaar is met deze van zijn collega s van het Uitvoerend Comité aangesloten bij het Pensioenreglement voor kaderleden in België. In 2007 bedroegen de dekkingskosten voor de vennootschap van het extralegaal pensioen en die voor overlijden en invaliditeit ten gunste van de actieve leden van het Uitvoerend Comité EUR Kosten en verzekeringen De leden van het Uitvoerend Comité passen inzake beroepsonkosten dezelfde regels toe als alle kaderleden, dat wil zeggen een toelichting punt per punt bij de kosten nodig voor uitoefening van de beroepsactiviteit. In privé-uitgaven komt de vennootschap niet tussen. Bij uitgaven die gedeeltelijk privé en gedeeltelijk professioneel zijn (bijvoorbeeld het gebruik van een auto), wordt een gedeelte vergoed, zoals dat het geval is voor alle kaderleden in dezelfde situatie. Ook de verzekeringspolis die de Vennootschap afsluit voor de leden van het Uitvoerend Comité, meer bepaald op het gebied van de burgerlijke aansprakelijkheid, is dezelfde als die voor de hogere kaderleden. 6. Rol van de Voorzitters in de harmonische samenwerking van de Raad van Bestuur met het Uitvoerend Comité De Voorzitter van de Raad van Bestuur en de Voorzitter van het Uitvoerend Comité spannen zich samen in om het werk van de Raad van Bestuur (met inbegrip van de Comités) en dat van het Uitvoerend Comité te harmoniseren. Hiertoe zijn de volgende maatregelen getroffen : beide voorzitters ontmoeten elkaar zo vaak als nodig is over onderwerpen die van gemeenschappelijk belang zijn voor de Raad van Bestuur en het Uitvoerend Comité ; de Voorzitter van de Raad van Bestuur wordt éénmaal per maand uitgenodigd om mee de belangrijkste agendapunten van het Uitvoerend Comité te bespreken, meer bepaald de voorstellen die het zal indienen bij de Raad van Bestuur ; de Voorzitter van het Uitvoerend Comité (en de Directeur Financiën, die lid is van het Uitvoerend Comité) is ook lid van de Raad van Bestuur en legt er de voorstellen van het Uitvoerend Comité aan voor. 7. De Externe Audit De controle van de financiële toestand van de vennootschap, van de jaarrekening, het respecteren van de regels in functie van het Wetboek van de Vennootschappen en de statuten, de activiteiten zoals die uit de jaarrekening af te leiden zijn, wordt toevertrouwd aan één of meer commissarissen, benoemd door de Algemene Vergadering en gekozen uit de leden, fysieke dan wel morele personen, van het Instituut der Bedrijfsrevisoren. De opdracht en de bevoegdheid van de commissaris(sen) zijn hen bij wet toevertrouwd. De Algemene Vergadering bepaalt het aantal commissarissen en beslist over hun emolumenten, overeenkomstig de wet. De commissarissen hebben ook recht op de terugbetaling van hun reiskosten voor de controle van de fabrieken en de administratie van de vennootschap. De Algemene Vergadering kan ook één of meer plaatsvervangende commissarissen aanwijzen. De commissarissen worden benoemd voor drie jaar en die termijn is verlengbaar. De Algemene Vergadering kan hen niet ontslaan, tenzij dit precies is gemotiveerd. Het mandaat van het internationale auditbedrijf Deloitte Bedrijfsrevisoren, vertegenwoordigd door Michel Denayer, werd op de Algemene Vergadering van 8 mei 2007 verlengd en vervalt na afloop van de gewone Algemene Vergadering van De Algemene Vergadering van 8 mei 2007 heeft ook het mandaat verlengd van de plaatsvervangende Commissaris van het auditbedrijf Deloitte Bedrijfsrevisoren, vertegenwoordigd door Ludo De Keulenaer. Ook dit mandaat vervalt na afloop van de gewone Algemene Vergadering van De Algemene Vergadering heeft ook de jaarlijkse emolumenten bepaald van de effectieve Commissaris. Hij heeft recht op EUR, alle kosten inbegrepen, exclusief BTW en gedurende zijn hele mandaat. Het rapport van de Commissaris is na te lezen op bladzijde 127.
151 Corporate Governance De supplementaire erelonen die Deloitte in 2007 heeft ontvangen, bedragen EUR. Voor het geheel van de consolidatiekring van de Groep zien de honoraria die Deloitte heeft ontvangen er als volgt uit : honorarium in verband met de audit van de rekening EUR ; andere auditdiensten en allerlei EUR ; assistentie en fiscaal advies EUR. 8. De Gedragscode In de Gedragscode van Solvay gaat het om bepaalde waarden die voor de Groep als referentiekader dienen wanneer het erop aan komt beslissingen te nemen of acties te ondernemen : Ethisch gedrag ; Respect voor de persoon ; Klantgerichtheid ; Verantwoordelijk delegeren ; Teamwork. Elk van deze waarden moet altijd worden gerespecteerd en in praktijk gebracht. De Gedragscode is een deel van de constante inspanning van de Groep om het vertrouwen van alle personeelsleden en dat tussen de Groep en zijn partners, ook de personeelsleden, hun vertegenwoordigers, de aandeelhouders, klanten en leveranciers, overheidsdiensten of andere betrokken partijen, te behouden en te versterken. Voor de Code is ook inspiratie gezocht bij internationale conventies, zoals de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens, de Conventie over de Rechten van het Kind en de conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). Om al zijn medewerkers maximaal bij de uitvoering van de Code te betrekken, blijft de Groep doorgaan met de bevordering van een verrijkende en evenwichtige dialoog van de directie met de sociale partners. De Solvay-groep ziet toe op de toepassing van deze Code met allerlei maatregelen, waaronder specifieke vormingsactiviteiten, om zo het risico op niet-naleving te minimaliseren en desnoods te voorzien in duidelijke sancties. De Solvay-groep spant zich ook in om de Code te doen naleven binnen zijn joint ventures middels een vermelding ervan in het contract. Bijzondere maatregelen binnen de Raad van Bestuur De Raad van Bestuur beschouwt zich ook gebonden door de ethische regels van de Groep, speciaal dan wat de vertrouwelijkheid en niet-gebruik van gevoelige informatie betreft. Hij heeft meer bepaald strikte regels die duidelijk de periodes aangeven waarbinnen elke directe of indirecte transactie van Solvay-aandelen (of afgeleide producten) dient vermeden. Dit is het geval in de periodes die voorafgaan aan de publicatie van de resultaten of van informatie die mogelijk de beurskoers van het Solvay aandeel kunnen beïnvloeden. De Raad heeft de interpretatie en het toezicht op deze regels toevertrouwd aan de Secretaris-Generaal. Afgezien van wat ter sprake komt in punt (Artikel 523 van het Wetboek van Vennootschappen, pagina 134), hebben de leden van de Raad van Bestuur in 2007 niet te maken gehad met belangenconflicten waarvoor de wettelijke procedures waarvan het Wetboek van Vennootschappen melding maakt, dienden te worden ingeroepen. Het tegendeel is veeleer waar, want in een heel beperkt aantal gevallen vond één of ander lid van de Raad het beter uit ethische overwegingen afwezig te blijven van het overleg of zich van stemming te onthouden. Dit gebeurt bijvoorbeeld voor de Bestuurders die lid zijn van het Uitvoerend Comité, wanneer de Raad van Bestuur beslist over de verlenging van hun mandaat, over hun bonus of het aantal aandelenopties dat hen mag worden toegekend. Bijzondere maatregelen binnen het Uitvoerend Comité Het Uitvoerend Comité respecteert dezelfde regels als de Raad van Bestuur inzake ethische kwesties en compliance (zie hoger). Toch worden die regels in tenminste twee opzichten aangescherpt : bij vertrouwelijke en gevoelige informatie, en omdat het Uitvoerend Comité mee belangrijke beslissingen neemt, met inbegrip van het berekenen van het resultaat en de winst uit het programma van aandelenopties, gelden strengere regels om elk misbruik van voorkennis te vermijden, bijvoorbeeld de verkoop van aandelen na uitoefening van de opties in periodes die als gevoelig beschouwd worden ; wat compliance betreft en wegens eerdere problemen met het naleven van de concurrentieregels, vooral in Europa, maar ook in de Verenigde Staten, wenst het Uitvoerend Comité een verscherping van het compliance -beleid en dit wordt nu op alle niveaus doorgevoerd. Zo wordt onder meer voorzien in een netwerk van compliance officers. Nota aan de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen over de transacties met Solvay-aandelen De personen die binnen de Groep leiding geven en verantwoordelijkheid dragen, met name : de leden van de Raad van Bestuur van Solvay nv de leden van het Uitvoerend Comité de Secretaris-Generaal de Algemeen Directeur Human Resources en de General Counsel zijn op de hoogte gebracht van de verplichting een verklaring af te leggen aan de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen telkens wanneer zij voor eigen rekening Solvay-aandelen kopen of verkopen, zoals bedoeld in de wet van 2 augustus Ook houdt de Secretaris-Generaal een lijst bij van de personen die voorkennis zouden kunnen hebben. 147
152 Interne organisatie van de Solvay-groep 9.1. De activiteiten van de Solvay groep zijn als volgt georganiseerd : de Sector Farmaceutische Producten ; de Sector Chemie ; de Sector Kunststoffen Op zijn beurt is elke sector per specialisme opgedeeld in Strategic Business Units (SBU s), behalve de Farmaceutische Sector. De actieradius van elke SBU wordt meer gedetailleerd beschreven op de bladzijden van dit jaarverslag die over de Sectoren handelen. De SBU s binnen de Sectoren Chemie en Kunststoffen zijn bijna integraal per specialisme en per land georganiseerd als dochterondernemingen. De vennootschap controleert hen per land meestal via een lokale koepelmaatschappij, zeker daar waar fiscale consolidatie toegelaten is. Dit is onder meer het geval in de Verenigde Staten met Solvay America Inc., of in Duitsland met Solvay GmbH (het vroegere). De farmaceutische activiteit heeft een ander soort structuur voor de controle over de dochterondernemingen. Hier gaat het niet om controle via nationale koepelvennootschappen. Alle farmaceutische dochterondernemingen gaan onder de controle komen van één koepelmaatschappij, met name Solvay Pharmaceuticals bvba in Luxemburg. Solvay nv controleert deze farmakoepel voor de volle 100 % De Sectoren en de SBU s krijgen ondersteuning van vijf Functionele Directies (Financiën, Onderzoek & Technologie, Human Resources, Juridische kwesties & compliance* en het Secretariaat-Generaal*), die elk onderverdeeld zijn in diverse Competentiecentra. Die Functionele Directies en hun Competentiecentra zijn overwegend gevestigd in het hoofdkantoor van Solvay nv in Brussel en in de nationale koepelvennootschappen waar ze gegroepeerd zijn binnen de Regionale of Nationale Directies De Sectoren en SBU s kunnen ook rekenen op de steun van gespecialiseerde diensten, georganiseerd in Business Support Centers (BSC s). Deze BSC s kunnen internationaal of nationaal zijn of horen bij een industriële site. Al naargelang van hun specifieke taak ressorteren ze onder een Functionele Directie, ofwel onder een Sector, of een SBU of nog onder een Regionale of Nationale Directie Het Uitvoerend Comité wordt in zijn taak bijgestaan door het Office of the Executive Committee dat samengesteld is als volgt : de Secretaris-Generaal, de General Counsel en de Algemeen Directeur Human Resources ; de Regionale Directeuren voor Europa, NAFTA, Mercosur en Azië Stille Oceaan ; het Secretariaat-Generaal - Corporate Affairs ; de Dienst Aandeelhouders ; de Dienst Corporate Development ; de Verantwoordelijke Corporate Communication ; de Verantwoordelijke Corporate Public Affairs ; de Innovatiekampioen van de Groep ; de verantwoordelijke voor de opvolging van Hanzinelle III. Het Office of the Executive Committee is geen collegiaal orgaan. Het bestaat uit een selectie van mensen en uit drie departementen die het Uitvoerend Comité adviseren, of, in het geval van het Secretariaat-Generaal en de Dienst Aandeelhouders, logistieke en operationele steun bieden. 10. De relaties met aandeelhouders en beleggers De Groep dankt zijn aandeelhouders, maar ook al wie zich voor hem interesseert, met name journalisten en analisten. EUR 140 Koers Volume J F M A M J J A S O N D 2007 * Sedert 1 januari 2007 twee afzonderlijke functionele entiteiten. 0
153 Corporate Governance Evolutie van het Solvay-aandeel in vergelijking met de indexen J F M A M J J A S O N D J F M A M J J A S O N D Solvay Euronext 100 Stoxx Evolutie van de beurskoers Nadat we in het jaar 2006 een sterke groei van het aandeel beleefden (+25 %), werd 2007 gekenmerkt door een onzekere beurssituatie, vooral op het einde van de tweede jaarhelft, terwijl de Groep uitstekende resultaten heeft geboekt en belangrijke concrete stappen heeft gezet ter uitvoering van zijn strategie van duurzame en renderende groei. De hoogste koers van het aandeel bedroeg 123,2 EUR (op 6 februari 2007) tegen 116,2 in Voor het Solvay-aandeel was dit een nieuw record. De gemiddelde koers was 110,2 EUR (tegen 95,7 EUR in 2006). De laagste koers was 92 EUR (op 21 november 2007) tegen 83,1 EUR in Het gemiddelde aantal verhandelde aandelen is in 2007 ook toegenomen. Het gaat om aandelen, tegen in De koers van het Solvay-aandeel kan rechtstreeks gevolgd worden op twee internetsites : > > Actieve financiële communicatie Het hele jaar door staat het Investor Relations Team ter beschikking van de aandeelhouders en individuele of institutionele beleggers en van analisten die het aandeel volgen. Het organiseert ontmoetingen, antwoordt op de vragen en licht de korte en lange termijn ontwikkeling van de Groep toe. Daarbij waakt het erover alle aandeelhouders op gelijke voet te behandelen. Het beleid van de Groep inzake communicatie bestaat erin middels persberichten en/of persconferenties alle materiële en marktrelevante informatie te verspreiden, van zodra dit redelijkerwijze mogelijk is. Solvay nv Investor Relations Prins Albertstraat 33 B-1050 Brussel (België) Telefoon : Telefax : Ook via [email protected] Voor bijkomende informatie over de ADR s, staat ook een hotline ter beschikking via telefoonnr (vanuit de Verenigde Staten en Canada) of via nummer (vanuit andere landen) Financiële informatiestroom In 2007 heeft het Belgisch Verbond van Financiële Analisten aan Solvay de prijs voor de beste financiële informatie toegekend. Solvay heeft ook de prijs voor het beste Jaarverslag gekregen en die voor de beste service van de Investor Relations. Deze drievoudige prijs is een blijk van waardering voor de voortdurende verbeteringen wat de stroom aan financiële en strategische informatie betreft, een steeds meer geapprecieerde internetsite en een proactieve dienst Investor Relations. Speciaal voor de portefeuillebeheerders hoort Solvay bij de beste leerlingen in de klas, omdat de relaties op het niveau van het management van hoge kwaliteit zijn en omdat de informatie coherent en ad rem is Clubs van aandeelhouders en individuele beleggers Al sedert vele jaren heeft de Groep een sterke band met de Individuele Beleggersclubs, door deelname aan ontmoetingsdagen en conferenties of door op verzoek - geregeld informatie te verspreiden over de Groep (persmededelingen, jaarverslag, ). In 2007 heeft de Solvay-groep opnieuw ontmoetingen georganiseerd met individuele beleggers.
154 150 Een paar voorbeelden : in maart 2007 was er het rendezvous van Christian Jourquin, met de lezers van CASH, waarop een goede honderd mensen afkwamen en die contact mogelijk maakte met leden van beleggersclubs die vallen onder de federaties Investa en VFB. De deelname van Solvay aan De dag van het aandeel, eveneens in maart, bood de kans deze contacten te hernieuwen ; in april 2007 was Solvay aanwezig op de VFB-Beleggershappening in Antwerpen die jaarlijks meer dan deelnemers aantrekt ; de deelname van Solvay aan de vergaderingen van Euronext Brussels, de voorlopig laatste in de rij was die van oktober in Brasschaat in België ; verder een aantal bezoeken aan het Onderzoekscentrum in Neder-over-Heembeek in België Roadshows en ontmoetingen met de professionele wereld Geregeld organiseert de Groep roadshows en ontmoetingen met de bedrijfstop ten behoeve van internationale professionals (analisten, portefeuillebeheerders, pers, ). Zo zijn er in 2007 ruim 300 contacten gelegd op vergaderingen en ontmoetingen in Europa (Brussel, Londen, Parijs, Frankfurt, Genève, Zürich, Milaan, ) en in de Verenigde Staten (New York, Boston) en Canada. De jaarlijkse vergadering voor analisten en institutionele beleggers van oktober waarop de hele financiële pers welkom is) bracht 40 analisten en beleggers samen uit negen Europese landen en de Verenigde Staten. Deze ontmoeting maakte het mogelijk informatie te verstrekken over de strategie, de belangrijkste veranderingen in de activiteitenportefeuille en de recentste ontwikkelingen van de Groep. De bedrijfsleiding organiseert systematisch elk kwartaal telefoonconferenties waarin zij de resultaten van de Groep becommentarieert Een eigen webstek Er is ook een internetsite speciaal ten dienste van aandeelhouders en beleggers : Daarop vinden zij de meest actuele financiële en strategische informatie van de Groep. Hij biedt ook informatie over allerlei diensten die van nut kunnen zijn voor de belegger en aandeelhouder, zoals bijvoorbeeld de financiële dienst. Hij vermeldt nuttige contacten met analisten, die evengoed in Chemie als in Farmaceutica gespecialiseerd zijn en die regelmatig de Groep volgen. Via de webstek kan men zich ook inschrijven bij de club van aandeelhouders en beleggers. Dan krijgt men via de melding in drie talen (Frans, Nederlands en Engels) van de publicatie van heel wat informatie : agenda van bepaalde vergaderingen van de Raad van Bestuur, plannen voor amendering van de statuten, bijzondere rapporten van de Raad van Bestuur, publicatie van het Jaarverslag, statutaire rekeningen, uitbetaling van de dividenden, Driemaandelijkse publicatie van de resultaten De wens steeds preciezer en met meer regelmaat te communiceren heeft ertoe geleid dat sinds 2003 de resultaten van de Groep driemaandelijks worden gepubliceerd, in overeenstemming met de internationale normen van financiële verslaggeving (IFRS). BIJLAGE 1 HET AUDITCOMITE Mission Statement 1. Leden Het Auditcomité heeft een Voorzitter en op zijn minst twee leden. Alle drie zijn ze niet-uitvoerende bestuurders en tenminste twee van hen zijn onafhankelijke bestuurders. 2. Uitgenodigden Het Auditcomité nodigt normaal personen uit om verslag uit te brengen : a) de Financiële Directeur van de Groep; b) de Directeur van de interne Audit; c) de externe auditpartner, ook wel de Commissaris van de Groep genoemd. 3. Vergaderingen - Frequentie Het Auditcomité vergadert tenminste viermaal per jaar, bij de publicatie van de jaarlijkse, halfjaarlijkse en driemaandelijkse resultaten. Een extra vergadering is mogelijk, om de draagwijdte van de plannen, de kosten van de audits aan de orde te laten komen; en over andere belangrijke financiële kwesties wordt gediscussieerd en overeenstemming bereikt. 4. Belangrijkste mandaten van het Auditcomité a) Het Auditcomité ziet erop toe dat het jaarverslag en de jaarrekeningen, de tussentijdse financiële staten en alle andere belangrijke financiële informatie van de Groep, de algemeen aanvaarde boekhoudkundige principes respecteren. (IFRS voor de Groep, Belgisch boekhoudkundig recht voor het hoofdhuis). Deze documenten dienen een juist en relevant beeld te geven en te voldoen aan alle statutaire en beursregels.
155 Corporate Governance b) Het Auditcomité onderzoekt geregeld de toegepaste boekhoudkundige strategie en praktijken ter voorbereiding van de jaarrekening van de Groep en vergewist zich ervan dat ze conform de goede praktijk zijn en voldoen aan de juiste boekhoudkundige normen. c) Het Auditcomité onderzoekt geregeld de draagwijdte van de externe audit en de toepassing ervan in het geheel van de Groep. Het Auditcomité bestudeert de aanbevelingen van de externe audit en het rapport dat de auditor aan de Raad van Bestuur bezorgt. d) Het Auditcomité ziet toe op de efficiëntie van de interne controlesystemen van de Groep, in het bijzonder die van de financiële, operationele en conformiteitscontrole en die van de risicocontrole. Ook gaat het Auditcomité na of de elektronische informaticasystemen, gebruikt om financiële gegevens te genereren, aan de vereiste normen voldoen. Het Auditcomité waakt erover dat deze systemen voldoen aan de statutaire vereisten. e) Inzake de interne audit controleert het Auditcomité de draagwijdte/ de programma s/het resultaat van de werkzaamheden van de interne auditafdeling en ziet erop toe dat de interne audit adequate werkmiddelen heeft. Het Auditcomité gaat na of de aanbevelingen van de interne audit wel worden uitgevoerd. f) Het Auditcomité onderzoekt de aanwijzing van de Commissarissen en evalueert of ze hun honorarium verdienen. Ook, en in overleg met de Directeur Financiën, participeert het Auditcomité in de keuze van de directeur van de interne audit. g) Het Auditcomité bestudeert ook riskante dossiers, die mogelijk een impact kunnen hebben op de financiële situatie van de Groep. Zulke risico s zijn bijvoorbeeld, wisselkoersrisico s, belangrijke juridische geschillen, leefmilieuvragen, problemen in verband met productverantwoordelijkheid, enz. Bij zijn onderzoek bestudeert het Auditcomité de bestaande procedures om belangrijke risico s te herkennen, de mate van hun impact op de Groep in te schatten en de werking van de controlesystemen na te gaan. 5. Verslagen Aangezien het een subcomité is, dat ressorteert onder de Raad van Bestuur, stelt het Auditcomité een verslag op van elke vergadering en bezorgt dit aan de Raad van Bestuur. BIJLAGE 2 HET VERGOEDINGEN- BELEID VOOR DE Algemeen DIRECTEUREN Algemeen Het huidige vergoedingenbeleid geldt voor de Algemeen Directeuren van Solvay, met name de CEO, de leden van het Uitvoerend Comité en de Algemeen Directeuren die lid zijn van het Office of the Executive Committee. De vergoeding van de Algemeen Directeuren is vastgelegd door de Raad van Bestuur op aanbeveling van het Comité Verloning en Benoemingen. De basisprincipes van het vergoedingenbeleid voor de Algemeen Directeuren van Solvay kunnen we als volgt samenvatten : concurrentieel sterke vergoedingsperspectieven bieden die Solvay in staat stellen kaderleden van hoog niveau aan te trekken, te houden, te motiveren en te belonen. Zulke kaderleden zijn immers onmisbaar voor de leiding van een chemische en farmaceutische onderneming met globale activiteiten en ambities ; ervoor zorgen dat de aandacht van de kaderleden uitgaat naar de cruciale factoren, bepalend voor het succes van onze activiteiten met oog voor de korte, middellange en lange termijnbelangen van de onderneming ; de kaderleden aanmoedigen om te handelen als leden van een sterk directieteam, deel te hebben aan het welslagen van de Groep in zijn geheel, maar ook op individuele titel hun rol en verantwoordelijkheid op te nemen ; bij de kaderleden de wil vrijwaren en aanwakkeren om de prestaties van de Groep nog te verbeteren, waarbij de vergoeding wordt gekoppeld aan het bereiken van ambitieuze individuele en collectieve doelstellingen. De samenstelling en het totale vergoedingenbedrag (zowel het vaste als het variabele gedeelte) ter beschikking van de Algemeen Directeuren worden elk jaar opnieuw bekeken. De vergoeding hangt af van de verantwoordelijkheid en de individuele ervaring en prestaties. Ze is conform de geldende praktijk bij concurrerende ondernemingen ten aanzien van de aard en het belang van de functie en de eigenheid van de activiteitssectoren waarbinnen Solvay werkt. Andere relevant geachte factoren, zoals de gelijke en evenwichtige verloning binnen de onderneming, worden ook in overweging genomen. Voor de evaluatie van de relevante praktijken bij de concurrentie, gebruikt Solvay als referentiekader een groep van een twintigtal prominente Europese chemische en farmaceutische bedrijven. Er wordt rekening gehouden met de relatieve omvang van Solvay qua omzet en mankracht in vergelijking met deze ondernemingen. De samenstelling van deze groep wordt regelmatig opnieuw bestudeerd, om erover te waken dat hij de strategische oriëntatie van de onderneming blijft weergeven. Voor kaderleden die afkomstig zijn van een niet-europees land en in functie buiten Europa, dienen de praktijken in het land van oorsprong als referentie, liefst samen met wat de praktijk is in de chemische en farmaceutische sector. 151
156 152 Voor het verschaffen van deze internationale marktgegevens wordt een beroep gedaan op consultancy-diensten gespecialiseerd in verloningskwesties en met een internationale reputatie ter zake. Doel van Solvay is om een totaal pakket aan vergoedingen aan te bieden dat conform is met, of in de buurt komt van, de mediaan van de bestudeerde referentiemarkt, indien de betrokkene normaal gepresteerd heeft. In geval van uitzonderlijke collectieve en individuele prestaties, zal de vergoeding in de buurt van het bovenste kwartiel van de markt komen. De verschillende bestanddelen van de vergoeding De vergoeding van de Algemeen Directeuren omvat het basissalaris en jaarlijkse aanmoedigingspremies (zoals premies in verhouding tot de geleverde prestaties) en andere langetermijn premies. Dit alles samen vormt de totale directe vergoeding van de Algemeen Directeuren. Voorts hebben de Algemeen Directeuren nog andere voordelen, waarvan de meest courante de vergoedingen zijn in verband met opruststelling, overlijden, invaliditeit en medische zorgen. De vergoeding gebaseerd op de prestaties is uiteraard variabel. Ze vertegenwoordigt tenminste bijna 50 % van de totale directe vergoeding van de Algemeen Directeuren. Basissalaris Het basissalaris wordt elk jaar onderzocht, wat niet betekent dat het aangepast wordt. Dit onderzoek vergelijkt het actuele niveau met de nieuwe mediaan van de referentiemarkt. Daarbij houdt men rekening met de verantwoordelijkheid en het belang van de positie van de Algemeen Directeur en ook met zijn individuele beroepsbekwaamheid, zijn relevante professionele ervaring, de mate waarin hij met evoluties meekan en het constante of minder constante niveau van zijn prestaties over een lange periode. Jaarlijkse incentives Het niveau van de incentive hangt af van de vraag of de betrokkene voldaan heeft aan alle gestelde doelen. Het gaat van 50 % tot 100 % van het basissalaris, al naargelang van de plaats die men heeft binnen het Office of the Executive Committee. Deze percentages zijn bepaald op basis van de mediaan van de premies genoteerd op de referentiemarkt en de strategie van Solvay voor een mix van de verlangde verloning en de concurrentiepositie. In het algemeen kan men stellen dat Solvay een basissalaris wenst toe te kennen en jaarlijkse aanmoedigingspremies, die dicht in de buurt komen van de vastgestelde mediaan op de referentiemarkt. Het huidige premieniveau varieert al naargelang van de prestaties van de Solvay-groep, de sectoren waarin hij aanwezig is en de individuele prestaties van de Algemeen Directeuren. Tegenwoordig varieert de premie van nul bij slechte prestaties tot 150 % van het bedrag voor een normale prestatie, als de betrokkene uitzonderlijk goed heeft gewerkt. De algemene economische prestatie wordt gemeten in ROE (Return on Equity- rendabiliteit van het ingezette vermogen). De individuele prestatie wordt gemeten op basis van een reeks voorafbepaalde doelstellingen per regio/activiteitssector en andere cruciale doelstellingen die voor elk kaderlid specifiek zijn en goedgekeurd door de Raad van Bestuur. Lange termijn-incentives De lange termijn-incentive bestaat uit de periodieke toekenning van aandelenopties. Elk jaar en op basis van de aanbevelingen van het Comité Verloning en Benoemingen bepaalt de Raad van Bestuur het aantal aandelenopties die respectievelijk worden toegekend aan de Voorzitter van het Uitvoerend Comité, aan de leden van het Uitvoerend Comité en aan de andere leden van het Executive Committee. Om uit te maken hoeveel aandelenopties er precies naar elke groep Algemeen Directeuren dient te gaan, baseert de Raad van Bestuur zich op het niveau van de actuele lange termijn-incentives en de praktijk op de referentiemarkt. De uitoefenprijs van de opties is gelijk aan het slotkoersgemiddelde van het Solvay-aandeel op Euronext Brussels gedurende de 30 dagen die voorafgaan aan het begin van het aanbod. De opties verlopen acht jaar na de datum van hun toekenning. Ze zijn verkrijgbaar op de eerste dag die volgt op de derde verjaardag van hun toewijzing en kunnen worden uitgeoefend in specifieke open periodes. Andere voordelen De Algemeen Directeuren krijgen ook vergoedingen bij hun opruststelling, bij hun overlijden, ziekte en invaliditeit. In principe hangt dit sterk af van de regels in hun land van herkomst. Andere voordelen, zoals prestaties in de gezondheidszorg, bedrijfsauto of kostenvergoeding bij gebruik van de eigen auto bestaan ook, maar ook hier past men de regels van het land waar de begunstigde werkt toe. De aard en het belang van die andere voordelen lijken sterk op de marktmediaan. In feite is de gekozen referentiemarkt een selectie van een twintigtal Belgische ondernemingen en dochterondernemingen in België van bedrijven onder buitenlandse controle. Het gaat dan veelal om werkgevers die lof krijgen van nationale en internationale kaderleden, die representatief zijn op het stuk van de toekenning van voordelen en voldoende conform met de normen die in Europa voor kaderleden gelden.
157 ik heb nooit opgehouden een wetenschappelijk doel na te streven, omdat ik van de wetenschap hou en omdat ik in haar de vooruitgang van de mensheid zie. 153 Ernest Solvay, toespraak van 14 december 1893 in Brussel.
158 154
159 Raad van Bestuur 1. Aloïs Michielsen (B) Voorzitter van de Raad van Bestuur Lid van de Comités van Financiën en Verloning en Benoemingen 2. Denis Solvay (B) 2010 Onafhankelijk bestuurder, Ondervoorzitter van de Raad van Bestuur, Lid van het Comité Verloning en Benoemingen 3. Christian Jourquin (B) 2009 Voorzitter van het Uitvoerend Comité, Bestuurder en lid van het Comité Financiën en gast van het Comité Verloning en Benoemingen 4. Bernard de Laguiche (F) 2009 Lid van het Uitvoerend Comité, Bestuurder en Lid van het Comité Financiën 5. Baron Hubert de Wangen (F) 2009 Onafhankelijk bestuurder 6. Jean-Marie Solvay (B) 2008 Onafhankelijk bestuurder, Lid van de New Business Board 7. Ridder Guy de Selliers de Moranville (B) 2009 Onafhankelijk bestuurder, Lid van het Comité Financiën en van het Auditcomité 8. Nicolas Boël (B) 2009 Onafhankelijk Bestuurder, Lid van het Comité Verloning en Benoemingen 9. Whitson Sadler (US) 2011 Onafhankelijk Bestuurder, Voorzitter van het Auditcomité 10. Jean van Zeebroeck (B) 2010 Onafhankelijk Bestuurder, Lid van het Comité Verloning en Benoemingen 11. Jean-Martin Folz (F) 2010 Onafhankelijk bestuurder, Lid van het Comité Verloning en Benoemingen 12. Jacques Saverys (B)* Tot 8 mei 2007 Onafhankelijk bestuurder 13. Karel van Miert (B) 2009 Onafhankelijk bestuurder, Lid van het Comité van Financiën 14. Dr Uwe-Ernst Bufe (D) 2009 Onafhankelijk bestuurder, Lid van het Comité van Financiën 15. Prof. Dr. Bernhard Scheuble (D) 2010 Onafhankelijk bestuurder, Lid van het Auditcomité 16. Anton van Rossum (Nl) 2010 Onafhankelijk bestuurder, Lid van het Auditcomité 17. Charles Casimir-Lambert (B/CH) 2011 Onafhankelijk bestuurder (sinds 8 mei 2007), Lid van het Auditcomité (sinds 26 juli 2007) 155 Solvay nv- vervaldatum beheersmaandat en mandaten * M. Jacques Saverys komt niet voor op de foto.
160
161 Uitvoerend Comité en Algemeen Directeuren Christian Jourquin Voorzitter van het Uitvoerend Comité 2. Bernard de Laguiche Algemeen Directeur Financiën Lid van het Uitvoerend Comité 3. René Degrève Algemeen Directeur van de Nafta-regio Lid van het Uitvoerend Comité 4. Luigi Belli Algemeen Directeur Onderzoek & Technologie (tot 31 augustus 2007) Lid van het Uitvoerend Comité 5. Jacques van Rijckevorsel Algemeen Directeur van de Sector Kunststoffen Lid van het Uitvoerend Comité 6. Werner Cautreels Algemeen Directeur van de Sector Farmaceutische Producten Lid van het Uitvoerend Comité 7. Vincent De Cuyper Algemeen Directeur van de Sector Chemie Lid van het Uitvoerend Comité 8. Jean-Michel Mesland Algemeen Directeur Onderzoek & Technologie (vanaf 1 september 2007) Lid van het Uitvoerend Comité Jacques Lévy-Morelle Secretaris-Generaal 10. Marc Duhem Algemeen Directeur van de regio Europa 11. Christian De Sloover Algemeen Directeur van de regio Azië-Stille Oceaan 12. Daniel Broens Algemeen Directeur Human Resources 13. Paulo Schirch Algemeen Directeur van de regio Mercosur 14. Dominique Dussard General Counsel 8 5
162 Algemene woordenlijst 158 ADR : American Depositary Receipt BAT : Best Available Technologies BFVA : Algemene Vereniging van Belgische Analisten BSC : Business Support Centre BOPP : Bi-georiënteerd polypropyleen CC : Competentiecentrum CEF : Certificaat van conformiteit aan de Europese farmacopee COPE : Center for Organics Photonics and Electronics EDC : Dichlorethaan EDN : Electrochemie en derivaten EMEA : European Medicines Evaluation Agency = Europees Geneesmiddelenagentschap ERP : Enterprise Resource Planning Centraal-Europa : Duitsland, Hongarije, Oostenrijk, Polen, Roemenië, Slovakije, Slovenië, Tsjechië Oost-Europa : Estland, Letland, Litouwen, Moldavië, Oekraïne, Roemenië, Rusland, Wit-Rusland West-Europa : Andorra, België, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, IJsland, Italië, Liechtenstein, Luxemburg, Malta, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, San Marino, Spanje, Vaticaanstad, Verenigd Koninkrijk, Zweden, Zwitserland, Europa van de 27 : België, Bulgarije, Cyprus, Duitsland, Denemarken, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Litouwen, Letland, Luxemburg, Malta, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovakije, Slovenië, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, Zweden FDA : Food & Drug Administration (USA) Flex-fuel : Gemengd brandstofsysteem met benzine en alcohol GOS : Gemeenschap van Onafhankelijke Staten, waarvan deel uitmaken : Armenië, Azerbeidjan, Georgië, Kazakhstan, Kirghizstan, Moldavië, Oekraïne, Oezbekistan, Rusland, Tadjikistan, Turkmenistan, Wit-Rusland HR : Human Resources HSE : Health Safety and Environment IAB : Internationaal Arbeidsbureau IPCC : Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC), VN- organisatie die de risico s van klimaatverandering evalueert Kt : Kiloton LCD : Liquid Cristal Display = Scherm met vloeibare kristallen MEA : Membrane Electrode Assembly = Assemblage van membraanelektrodes Mercosur : Gemeenschappelijke markt in Zuid-Amerika waarvan de republieken Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay deel uitmaken NAFTA : North American Free Trade Agreement of Noord-Amerikaanse Vrijhandelsovereenkomst (Canada, Verenigde Staten, Mexico) NaOH : Natriumhydroxide (caustische soda) NBD : New Business Development NGO : Niet-Gouvernementele Organisatie O&O : Onderzoek en Ontwikkeling OLED : Organic Light Emitting Diodes = Organische licht-emitterende diode PAA : Peracetic Acid of perazijnzuur PAP : Patient Assistance Program PEEK : poly-ether-ether-keton PET : polyester PFPE : perfluoropolyethers PPSU : polyethersulfone. PTFE : polytetrafluorethyleen PVC : polyvinylchloride PVDC : polyvinylideenchloride PVDF : polyvinylideenfluoride O&O : Onderzoek en Ontwikkeling REACh : Registration, evaluation and authorisation of chemicals RESQS : Regulatory Affairs, External Affairs, Safety and Quality Strategies RFID : Radio-Frequency Identification = Identificatie met radiogolven SAP : Systems, applications, and products for data processing SAP : Solvay Advanced Polymers SBU : Strategic Business Unit SEP : Solvay Engineered Polymers SSOM : Solvay Stock Option Management TFT : Thin Film Transistors = dunne film transistors The Lancet : Brits medisch tijdschrift TSBM : Twin-Sheet Blow-Molding. Productiemethode voor brandstofsystemen die de voordelen van blaasextrusie koppelt aan die van thermovorming VCM : Vinylchloride monomeer WGO : Wereldgezondheidsorganisatie (in het Engels WHO, World Health Organisation)
163 Financiële begrippenlijst BVFA : Belgische Vereniging van Financiële Analisten (in het Frans: ABAF: Association belge des analystes financiers) Cash flow : Netto resultaat plus totaal afschrijvingen. Corporate & Business Support : Niet-toegekende bestanddelen, na verhoging van de directe toelagen vanaf 2007 EBIT : Winst vóór aftrek van interesten en belastingen Eigen vermogen (per aandeel) : Eigen vermogen verdeeld door het gemiddeld aantal aandelen voor de berekening van het IFRS-resultaat. Idem op basis van de cash flow en de REBITDA IFRS : International Financial Reporting Standaards REBIT : Recurrent operationeel resultaat REBITDA : REBIT vóór afschrijvingen Rendement op het netto dividend : Netto dividend gedeeld door slotkoers van 31 december Rendement op het bruto dividend : Bruto dividend gedeeld door de slotkoers van 31 december Nettowinst per aandeel : Netto resultaat (aandeel van Solvay) gedeeld door het gewogen gemiddelde van het aantal aandelen, na aftrek van de eigen aandelen teruggekocht voor het dekken van de aandelenoptieprogramma s Nettowinst per aandeel (zonder stopgezette activiteiten) : idem als netto resultaat per aandeel, maar zonder het resultaat van de niet-voortgezette activiteiten (aandeel van Solvay) Verwaterde nettowinst per aandeel : netto resultaat (aandeel van Solvay) gedeeld door het gewogen gemiddelde van het aantal aandelen, na aftrek van de eigen aandelen teruggekocht voor het dekken van de aandelenoptieprogramma s, vermeerderd met de mogelijk verwaterende aandelen Verwaterde nettowinst per aandeel (zonder stopgezette activiteiten) : Idem als netto resultaat per aandeel, maar zonder het resultaat van de niet-voortgezette activiteiten (aandeel van Solvay) ROE : Rendement op aandelen (Return on Equity) Omloopsnelheid : Totaal aantal aandelen dat van eigenaar verandert in een jaar, gedeeld door het totale aantal genoteerde aandelen, volgens de definitie van Euronext Omloopsnelheid aangepast door free float : Aangepaste omloopsnelheid afhankelijk van het percentage genoteerde aandelen in het bezit van het publiek, volgens de definitie van Euronext 159
164 Nota s 160
165 Agenda van de aandeelhouder Dinsdag 13 mei 2008 : om uur, resultaat over het eerste kwartaal van 2008 en om uur Buitengewone en Gewone Algemene Vergadering Dinsdag 20 mei 2008 : betaling van het saldo van het dividend voor het boekjaar 2007 (coupon nr. 82) Donderdag 31 juli 2008 om uur : resultaat over het eerste semester van 2008 Donderdag 30 oktober 2008 om uur : resultaat over de eerste negen maanden van 2008 en bekendmaking van het dividendvoorschot voor het boekjaar 2008 (uit te betalen in januari 2009, coupon nr. 83) Medio februari 2009 : jaarresultaat voor 2008
166 Solvay nv Prins Albertstraat 33 B-1050 Brussel, België t : f : Duitsland Solvay GmbH Hans Böckler-Allee, 20 D Hannover t : f : Oostenrijk Solvay Österreich GmbH Stättermayergrasse, Wien t : f : Brazilië (+Argentinië) Solvay do Brasil Ltda Rua Urussui andar Itaim Bibi São Paulo Brasil t : f : [email protected] Bulgarije Solvay Bulgaria AD 8th Floor, room 803 Administrative Building BG-9160 Devnya t : f : Spanje Solvay Ibérica S.L. Avenida Diagonal, 549 3rd & 6th floors E Barcelona t : f : [email protected] Verenigde Staten (+Canada en Mexico) Solvay America, Inc 3333 Richmond Avenue Houston, TX USA t : f : Frankrijk Solvay S.A. France 25 rue de Clichy F Paris t : f : Groot-Brittannië Solvay UK Holding Company Ltd Solvay House Baronet Road Warrington Cheshire WA4 6 HB t : f : Italië Solvay S.A. Italië Via Filippo Turati, 12 I Milano MI t : f : Portugal Solvay Portugal Produtos Quimicos S.A. Rua Eng. Clément Dumoulin P Povoa de Santa Iria t : f : Zwitserland Solvay (Schweiz) AG Zürcherstrasse, 42 CH-5330 Zurzach t : f : Zuidoost-Azië en India Solvay (Thailand) Ltd. Wave Place, 17th Fl. 55 Wireless Road Khet Pathumwan Bangkok Thailand t : f : [email protected] China Solvay (Shanghai) Co., Ltd. Pharmaceuticals & Chemicals Unit K, Floor 14, International Shipping & Finance Center No. 720 Pudong New Area, Shanghai (200120) P.R. China t; f: Solvay (Shanghai) Co., Ltd. Greater China Management/Plastics/R&D Building 7, No.899, Zu Chong Zhi Road, Zhangjiang High-Tech Park, Pudong New Area, Shanghai (201302) P.R. China t : f : [email protected] Japan en Korea Nippon Solvay K.K. 16th Flr Tabata Asuka Tower 1-1 Tabata 6-Chome Kita-ku Tokyo Japan t : f : [email protected] Solvay nv Naamloze Vennootschap Maatschappelijke zetel : Elsene (Brussel) Prins Albertstraat 33 t : f : Brussel RPR : BTW : BE Concept en realisatie : The Crew Drukwerk : Deckers Druk Redactiehoofd : Solvay Algemeen Secretariaat Corporate Communications t : f : Foto s : Solvay, Bernard Foubert, SolVin, Getty Images, istockphoto, Shutterstock. Vertaling : Paul Muys, PR&Media
WELKOM BIJ SOLVAY. Onthaal
WELKOM BIJ SOLVAY Onthaal 9.00-20.00 20.00-20.30 20.30-2.00 2.00 presentatie van Solvay debat vragen en antwoorden cocktail SOLVAY-GROEP: SAMEN VOORUITGAAN Prioriteit aan duurzame en winstgevende groei
Overzicht financiële gegevens van de SOLVAY-Groep 5
Embargo: Brussel, 9 mei 2006, 13.00 u. Uitstekend resultaat voor de Solvay-groep in 1 e kwartaal 2006 Omzet van 2.357 miljoen EUR (+20) en operationeel resultaat van 293 miljoen EUR (+34). Sterke vooruitgang
Toename van de winst met meer dan 10% Verhoging van dividend
Jaarresultaten 2010 Opgesteld door gedelegeerd bestuurders Dirk De Cuyper en Peter De Cuyper. Wetteren, België 17 maart 2011. Toename van de winst met meer dan 10% Verhoging van dividend Kerncijfers 2010
GROEP SPADEL: HALFJAARRESULTATEN 2014
Gereglementeerde informatie 27 augustus 2014 16u30 CET GROEP SPADEL: HALFJAARRESULTATEN 2014 Verhoging met 15% van de omzet (9% bij constante perimeter) in een groeimarktcontext gesteund door gunstige
HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011
Voor publicatie: 14 maart 2012 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011 Rotterdam, 14 maart 2012 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent van bouwproducten,
Omzet 293,7 miljoen (+1%) Toegevoegde waarde (*1) 74,5 miljoen (+3%) Bruto bedrijfskasstroom (EBITDA) (*1) 40,2 miljoen (+4%)
Groei van de Resilux kern business : stijging van de volumes met 6% zorgt voor toename Ebitda met 4.4% Extra netto resultaat van 40 miljoen door verkoop joint venture Airolux Kerncijfers 2016 ten opzichte
PERSBERICHT - AANKONDIGING JAARRESULTATEN 2014. Gereglementeerde informatie. Embargo tot 17 maart 2015, 17h40. The innovative packaging company
PERSBERICHT - AANKONDIGING JAARRESULTATEN 2014 Gereglementeerde informatie Embargo tot 17 maart 2015, 17h40 The innovative packaging company Stijging van de operationele resultaten en de netto winst Verhoging
LOTUS BAKERIES: HALFJAARRESULTATEN 2014
LOTUS BAKERIES: HALFJAARRESULTATEN 2014 - Omzet groeit met 5% - Sterke stijging van de recurrente bedrijfscashflow met bijna 5 miljoen EUR - Investeringen in productievestigingen van voorbije jaren leveren
Stijging toegevoegde waarde in lijn met stijging volumes van 11% Stijging ebitda met meer dan 15% Stijging Resultaat na belasting met meer dan 40%
Stijging toegevoegde waarde in lijn met stijging volumes van 11% Stijging ebitda met meer dan 15% Stijging Resultaat na belasting met meer dan 40% Toegenomen verlies Airolux Verder verhoging dividend Kerncijfers
Resultaten Miko per 30 juni 2012. Omzet + 5,1 % - Nettowinst + 2,1 % - EBIT + 1,4 %
Resultaten Miko per 30 juni 2012 Omzet + 5,1 % - Nettowinst + 2,1 % - EBIT + 1,4 % Turnhout, 31 augustus 2012 Miko, de op Euronext Brussel genoteerde koffieservice- en kunststofverpakkingsspecialist, kende
Aliaxis rapporteert solide resultaten voor eerste jaarhelft
Brussel, 22 september 2017 Aliaxis rapporteert solide resultaten voor eerste jaarhelft Aliaxis NV ( Aliaxis, de Groep of het bedrijf ), een wereldleider op het vlak van de productie en distributie van
Algemene Vergadering van Aandeelhouders - 20 april 2009. Jan Aalberts & John Eijgendaal
Algemene Vergadering van Aandeelhouders - 20 april 2009 Jan Aalberts & John Eijgendaal Organisatie AALBERTS INDUSTRIES N.V. AALBERTS INDUSTRIES N.V. Gedecentraliseerde managementstructuur Operationele
(Euronext Brussel) Emakina Group : 50% groei van de semesteriële verkoop
FOR IMMEDIATE RELEASE (Euronext Brussel) Emakina Group : 50% groei van de semesteriële verkoop BRUSSEL, 25 SEPTEMBER 2007 Emakina Group publiceert vandaag de resultaten voor het eerste semester van 2007.
Sterke stijging Ebitda en netto resultaat Verhoging dividend
Jaarresultaten 2013 Opgesteld door gedelegeerd bestuurders Dirk De Cuyper en Peter De Cuyper. Wetteren, België 17 maart 2014. Sterke stijging Ebitda en netto resultaat Verhoging dividend Kerncijfers 2013
Duvel Moortgat : courante netto winst +16%
15 Maart 2000 Duvel Moortgat : courante netto winst +16% Markante feiten van 1999 Beursintroductie: Duvel Moortgat werd begin juni geïntroduceerd op de Beurs van Brussel. Participatie in Noord Amerikaanse
Sterke groei van de Resilux kern business : stijging van de volumes met 9% zorgt voor toename Ebitda met 12%
Sterke groei van de Resilux kern business : stijging van de volumes met 9% zorgt voor toename Ebitda met 12% Extra netto resultaat van 40 miljoen door verkoop joint venture Airolux Kerncijfers eerste halfjaar
Omzet 148,6 miljoen (+1%) Toegevoegde waarde 37,2 miljoen (+10%) Bruto bedrijfskasstroom (EBITDA) 20,2 miljoen (+12%)
Hogere volumes zorgen voor stijging toegevoegde waarde en ebitda met meer dan 10% Resultaat Resilux na belasting stijgt met meer dan 25% Resultaat JV Airolux blijft voorlopig nog negatief Kerncijfers eerste
1. GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING /IN DUIZENDEN EURO
1. GECONSOLIDEERDE RESULTATENREKENING /IN DUIZENDEN EURO 2015 2014 Netto omzet 326 395 326 558 Wijzigingen in voorraden en bestellingen in uitvoering -3 906 2 287 Overige bedrijfsopbrengsten 4 785 4 118
GROEP SPADEL: HALFJAARRESULTATEN 2017
Gereglementeerde informatie 28 augustus 2017 17u40 CET GROEP SPADEL: HALFJAARRESULTATEN 2017 FORSE STIJGING VAN HET BEDRIJFSRESULTAAT MEDE DOOR DE OVERNAME VAN DEVIN AD EN DE BIJZONDER GUNSTIGE WEERSOMSTANDIGHEDEN
Jaarresultaten Hogere winst exclusief joint venture Airolux met lagere Ebitda
Jaarresultaten 2012 Opgesteld door gedelegeerd bestuurders Dirk De Cuyper en Peter De Cuyper. Wetteren, België 18 maart 2013. Hogere winst exclusief joint venture Airolux met lagere Ebitda Kerncijfers
Mutatie ( miljoen) Mutatie 2009* in %
Tweede kwartaal/eerste halfjaar 2010 26 augustus 2010 Halfjaarbericht Hoofdpunten Omzet met 10,8% gestegen naar 7,1 miljard (stijging van 4,4% tegen constante wisselkoersen) Bedrijfsresultaat met 17,6%
Persbericht Aantal pagina s: 4
Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van
HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015
Voor publicatie: 5 augustus 2015 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015 Rotterdam, 5 augustus 2015 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand
HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2014
Voor publicatie: 13 mei 2014 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2014 Rotterdam, 13 mei 2014 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent van bouwproducten,
Welkom Algemene Vergadering van Aandeelhouders Attero Holding NV. 26 april 2012
Welkom Algemene Vergadering van Aandeelhouders Attero Holding NV 26 april 2012 Agenda 1. Opening 2. Ingekomen stukken en mededelingen 3. Boekjaar 2011 4. Realisatie strategie 5. Benoemingen 6. Opdracht
MIKO: Resultaten Omzet + 7,4 % * EBIT + 56 % * EBITDA + 22,8 % Nettowinst + 14 % * Bruto dividend + 10 %
MIKO: Resultaten 2016 Omzet + 7,4 % * EBIT + 56 % * EBITDA + 22,8 % Nettowinst + 14 % * Bruto dividend + 10 % Turnhout, 22 maart 2017 Miko, de op Euronext Brussel genoteerde koffieservice- en kunststofverpakkingsspecialist,
Stijging toegevoegde waarde in lijn met stijging volumes van 11% Stijging ebitda met meer dan 15% Stijging Resultaat na belasting met meer dan 40%
Stijging toegevoegde waarde in lijn met stijging volumes van 11% Stijging ebitda met meer dan 15% Stijging Resultaat na belasting met meer dan 40% Cijfers joint venture Airolux nog niet beschikbaar Verder
Pinguin NV wijzigt naam naar Greenyard Foods NV en onderlijnt hiermee verdere groei ambitie
PERSMEDEDELING Pinguin NV wijzigt naam naar Greenyard Foods NV en onderlijnt hiermee verdere groei ambitie HIGHLIGHTS - Pinguin NV wordt Greenyard Foods NV. Met de naamswijziging onderlijnt de internationale
SYSTEMAT N.V. ONDER EMBARGO TOT DONDERDAG 28 AUGUSTUS 2008, 18 UUR. Inhoud :
CONTACTEN Martin Detry SYSTEMAT Tél.: +32 2 352 85 04 [email protected] ONDER EMBARGO TOT DONDERDAG 28 AUGUSTUS 2008, 18 UUR Maryse Gits SYSTEMAT Tél.: +32 2 352 83 86 [email protected]
HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012
Voor publicatie: 10 mei 2012 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012 Rotterdam, 10 mei 2012 - Hunter Douglas, wereldmarktleider op het gebied van raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent
TUSSENTIJDSE MANAGEMENTVERKLARING VOOR DE PERIODE
VOOR DE PERIODE EINDIGEND OP 30 SEPTEMBER 2011 Gezien de verkoop van Avis Europe, die op 3 oktober 2011 van kracht werd, heeft deze mededeling enkel betrekking op de voortgezette activiteiten. SAMENVATTING
Groesman International B.V.
Kredietrapport Rapport datum 22-04-2015 Bedrijf Adres AMSTERDAM - Samenvatting Bedrijfsnaam Vestigingsadres Breitnerlaan 7 Kredietadvies EUR 1.000.000 Score 7,6 Betalingsscore 7,8 Rating Risico Bedrijfsstatus
België : een strategisch belangrijke biofarmaceutische hub in Europa
Farmacijfers - december 2015 België : een strategisch belangrijke biofarmaceutische hub in Europa Verantwoordelijke uitgever: Catherine Rutten, pharma.be, de Algemene Vereniging van de Geneesmiddelenindustrie
WERELDWIJDE COMMERCIËLE RESULTATEN 2014
PERSBERICHT 19 januari 2015 WERELDWIJDE COMMERCIËLE RESULTATEN 2014 Wereldwijde verkoop van Renault stijgt opnieuw met 3,2% tot 2,7 miljoen voertuigen Terwijl de wereldwijde automarkt met 3,5% groeide,
