Vakmanschap. 128 nest

Transcriptie

1 Vakmanschap Bas Van Mullem legt de laatste hand aan de restauratie van een antieke stoel waarvan het hout wordt gepolitoerd. Wat ontbreekt of gebarsten is, wordt in het atelier opnieuw uitgesneden en hersteld. 128 nest

2 Handen vol hout Meubelrestaurateurs Bas en Kristine beleven heel wat plezier aan het opkalefateren van een antiek meubel. Gewapend met schaven, beitels, hamers en zelfs naalden om te garneren gaan ze aan de slag. TEKST PIET SWIMBERGHE FOTO S JAN VERLINDE nest 129

3 Een kijkje in het compacte atelier in hartje Brugge. Elke werktafel is bedoeld voor een andere discipline, in deze hoek gebeurt het sculpteerwerk. Het restauratieatelier van Bas en Kristine Van Mullem ligt verscholen achter de antiekzaak die ze ondertussen ook hebben overgenomen. De schilderachtige werkplaats loopt onder het huis door en komt uit op een achterafstraatje in het historische hart van Brugge. Als Bas zijn schragentafel naar buiten brengt in deze autovrije straat, geniet hij van het inspirerende uitzicht op oude gevels. Kortom, dit is een plek die helemaal past bij een antiekzaak en een restauratieatelier. Het atelier heet Papageno, naar de vogelvanger uit de Toverfluit van Mozart. Diens bronzen beeld staat recht tegenover hun zaak, net voor het oude stadstheater van Brugge. En in het atelier klinkt er ook klassieke muziek, om nog wat meer in de sfeer van vroeger te komen. De antiekzaak werd opgestart door de ouders van Bas en bestond ruim een halve eeuw geleden al. Ook toen werden hier al antieke meubels verkocht en hersteld, aldus Bas Van Mullem. Hij studeerde af als ebenist en meubelrestaurateur in het befaamde Sint-Lucasinstituut van Doornik, een school waar studenten uit binnen- en buitenland naartoe komen. Zijn vrouw Kristine, architect van opleiding en ook enkele jaren actief in het bouwvak, koos toch voor het restauratieatelier. Kristine legt zich toe op het garneren van zetels en stoelen. Een collectie hout en fineer Het atelier staat lekker vol, met stapels oude meubels en verschillende werkbanken vol materiaal. Samen met Daisy Dewaele, zijn rechterhand in het atelier, legt Bas er zich toe op het herstellen van de meest uiteenlopende meubels. Het verloop van een restauratie hangt natuurlijk af van meubel tot meubel. Van sommige meubels moet je bijvoorbeeld eerst de verf afhalen, maar andere waren oorspronkelijk geschilderd. Eerst kijken we naar de constructie, omdat eventuele problemen ook het functioneren van een meubel in de weg kunnen staan, zoals een deur die niet sluit of een afgebroken poot, legt Bas uit. De kunst bestaat er niet alleen in om de originele vergaringtechniek te respecteren of over te doen, maar ook om de juiste houtsoort te vinden. Daarom hebben we een uitgebreide collectie van houtfragmenten opgebouwd. Een zeventiende-eeuwse eiken tafel kunnen we dus herstellen met eik van driehonderd jaar oud, merkt Bas op. Ook voor fineer, bekend onder de Franse benaming placage, is zo n voorraad aan fragmenten van belang. Het echt antieke fineer van vóór 1830 werd in flinterdunne plankjes van 2 millimeter gezaagd, maar later werd het fineer van de boom geschild met een mes. Daardoor is het nog dunner en vertoont het een andere teke- > 130 nest

4 Kristine legt zich toe op het garneren op antieke wijze: met crin, veel naaiwerk en het gebruik van artisanale nagels. nest 131

5 Daisy Dewaele ontmantelt de versleten stoffering van een Zweedse stoel die nadien helemaal opnieuw wordt bekleed in de originele stijl. De elegante en verfijnde meubels uit de 18de eeuw, en zeker de stoelen, zijn prachtig om opnieuw te bekleden. > ning. Je kunt beide soorten fineer niet door elkaar gebruiken, omdat de kleuren en de patronen te veel verschillen. Bij een degelijke meubelrestauratie is het van belang om de authentieke materialen en technieken te gebruiken. Daarom lijkt dit atelier ook echt op een werkschuit van vóór de industriële revolutie. Hier werken we veel en graag met onze handen, merkt Kristine op, ook bij het garneren van oude stoelen komt heel veel handwerk kijken. Het gebeurt trouwens niet met kunststof of schuimrubber. We werken nog met singels (draagbanden) waarop springveren worden genaaid, die worden afgedekt met jute en een laag crin, een soort gedroogd steppegras. Nadien komt er nog een laag ruw doek op, waarop dan de definitieve stof wordt aangebracht. Elk hun eigen smaak Het vakgebied van de meubelrestaurateur is veelomvattend. Je moet bijvoorbeeld ook je stijlen kennen, houtsoorten herkennen en weten wat in welke periode werd gebruikt, verklaart Bas Van Mullem. Bovendien is er ook nog een veelheid aan soorten meubels, van tafels tot kunstkabinetten. Bas en Kristine hebben elk wel een bepaalde voorkeur voor een periode en meubelsoort. Bas werkt graag aan wat men in het vakjargon haute époque meubilair noemt, zeg maar uit de late middeleeuwen en de renaissance. Soms verkeert zo n meubel bovendien in zeer slechte staat, wat eigenlijk een extra uitdaging vormt om het toch weer goed te krijgen, aldus Bas. Kristine houdt meer van meubels in Lodewijk XVIstijl. Maar dan wel uit de achttiende eeuw, onderstreept ze, die meubels zijn namelijk heel elegant en verfijnd, zeker de stoelen. Ze zijn prachtig om opnieuw te bekleden. Speciaal voor Nestlezers organiseert atelier Papageno een dagcursus over meubelrestauratie. In deze workshop wordt u vertrouwd gemaakt met meubelstijlen, houtsoorten, marqueterie, draaiwerk, meubels aflogen, onderhoudstechnieken... Materiaal en lunch inbegrepen: 95 euro. Deze dag heeft plaats op zaterdag 30 april. Inschrijven via [email protected], en nest