Erik Poll Martijn Warnier.

Transcriptie

1 Introductie Linux/UNIX Erik Poll Martijn Warnier

2 Concrete doel van vandaag Basisvaardigheden UNIX/Linux werken met de command line shell file beheer proces beheer Betere indruk van wat een operating system nou eigenlijk doet onder de motorkap kijken

3 Wat is/doet een operating system? beheert alle resources van de computer CPU, geheugen, disk, CD, beeldscherm, modem beschermt alle resources abstraheert van onderliggende details beheersen van complexiteit uniforme interfaces voor allerlei randapparatuur

4 Het operating system (OS) OS CPU geheugen muis disk scherm cd/dvd keyboard modem

5 OS biedt een interface van system calls (API) die abstraheert van de onderliggende randapparatuur, bijv creer file, schrijf in file,... lees karakter van keyboard, schrijf karater naar scherm maar OS abstraheert niet van de machinecode van de CPU (Dit zou wel kunnen; bijv. Java)

6 Hoe ziet een applicatie-programma het OS? applicatieprogramma system call OS CPU geheugen disk scherm cd/dvd keyboard modem

7 Hoe ziet een gebruiker het OS? gebruiker (bijna) niet! Window manager applicatie-programma OS CPU geheugen disk modem

8 UNIX voor mainframes (70's) Eerste succesvolle volwassen OS interactief multi-tasking multi-user geschreven in hogere programmeertaal C

9 traditionele UNIX omgeving terminal (tty) user (uid) UNIX mainframe OS voert processen (met pid's) uit voor verschillende users (met uid's) die aan verschillende ASCII terminals (tty's) werken

10 Centrale UNIX abstracties UNIX is georganiseerd rond de noties proces (proces = programma in uitvoering) file op het virtuele file systeem (UNIX probeert zoveel mogelijk dingen als file te beschouwen)

11 Succes van UNIX bestaat al 30 jaar, ondanks revoluties in randapparatuur CPU snelheid geheugen grootte dankzij: goedgekozen abstracties

12 Rest vd dag werken met de shell proces beheer file beheer X windows scriptjes: programmeren met de shell

13 De shell

14 De command line shell kale, maar krachtige interface tot het OS lijkt op MS-DOS, maar kan veel meer de shell is een programma, dat invoer van gebruiker vertaalt naar opdrachten voor het OS

15 Waarom werken met de shell? handiger voor sommige taken dan GUI manier om OS te observeren zonder dat window systeem aspecten verbergt shell hetzelfde op alle UNIX/Linux systemen over netwerk zul je met de shell moeten werken het is gewoon leuk

16 Het file systeem

17 Het UNIX file systeem / /dev /home /tmp /usr /home/infstud /usr/bin /home/infstud/inf099 alias ~info99

18 Belangrijke paden Unix file systeem Je home-directory /home/infstud/inf099 oftewel inf099~ oftewel ~ (net zoiets als Mijn Documenten ) De wortel van het file-systeem / NB / ipv \

19 Processen

20 Proces centraal begrip in de informatica: alles is onderdeel van een proces belangrijk(st)e taak van het OS: de illusie creeeren dat we een computer hebben met onbeperkt aantal CPU's en onbeperkte hoeveelheid geheugen, die meerdere processen tegelijk kan uitvoeren; oftwel multi-tasking

21 Waarom multi-tasking? Oorspronkelijk: dure CPU optimaal benutten met meerdere gebruikers Nu: dure gebruiker optimaal benutten

22 Het file systeem, vervolgd

23 File attributen -rw-r--r-- inf099 infstud 9180 Oct 28 13:59 practicum.pdf lees/schrijf/execute permissies -rw-r--r-- eigenaar inf099 groep infstud grootte 9180 bytes tijdstip van laatste wijzing Oct 28 13:59 naam practicum.pdf

24 UNIX filosofie: alles is een file UNIX probeert zoveel mogelijk dingen als file te beschouwen devices zijn pseudo-files in /dev; bijvoorbeeld /dev/pts/3 is een (virtuele) terminal de in- en uitvoer van programma zijn files, nl. stdin en stdout; daarom gaat > zo makkelijk!

25 X windows

26 X windows verzorgt grafische uitvoer naar het scherm X windows draait als een server processen die grafische uitvoer willen tonen op het scherm zijn de clients

27 X windows architectuur window manager (bijv Gnome of KDE) X server Linux/UNIX OS (de kernel) CPU geheugen disk cd/dvd modem

28 Microsoft Windows architectuur Window OS incl. window manager CPU geheugen disk cd/dvd modem

29 X windows vs MS windows X windows geen onderdeel van het OS, maar losse utility als window manager crasht (of hangt), dan crasht de rest van het OS niet mee! keuze uit verschillende window managers, bijv Gnome of KDE netwerk transparant

30 Microsoft Windows vs Linux

31 Voordelen MS Windows gebruiksvriendelijker, in gebruik & installatie maar Linux GUI worden steeds beter, en Linux installatie wordt steeds eenvoudiger sommige superieure applicaties, bijv. PowerPoint de rest van de wereld stuurt me files in.doc,.ptt, etc. format... :-(

32 Voordelen Linux gratis & open source veel gratis & open source applicaties minder last van virussen meer controle & keuzevrijheid onder de motorkap van GUI kijken of: teveel keuzevrijheid? betrouwbaarheid

33 (Waarom) zouden jullie Linux willen gebruiken? Ervaringen van mensen die Linux al gebruikt hebben...?

34 Wat hebben we niet gedaan installatie systeembeheer als root: useraccount aanmaken disks mounten