BAROMETER. Taalgebruik in de Vlaamse Rand

Transcriptie

1 FEBRUARI 2015 BAROMETER Taalgebruik in de Vlaamse Rand Deze nieuwe editie van de barometer gaat in op het onderzoek Taalgebruik in de Vlaamse Rand dat Brussels Informatie-, Documentatie- en Onderzoekscentrum (BRIO) uitvoerde in opdracht van vzw De Rand. De Taalbarometer heeft als doelstelling de taaldiversiteit in deze specifieke regio van 19 Vlaamse gemeenten en 6 faciliteitengemeenten grenzend aan het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in kaart te brengen. Frans meest gekende taal Frans is de meest gekende taal in de Rand. 77,7% van de bevraagden geeft aan Frans te kennen, t.o.v. 68,4% Nederlands. 46,6% kent Engels, 21% Duits. Toch impliceert dit niet dat Frans ook het meest gesproken wordt. 45,9% van de inwoners geeft aan dat Nederlands de huidige thuistaal is, t.o.v. 20,8% die thuis Frans spreken. 16,2% 1

2 spreekt thuis zowel Frans als Nederlands. 47% van de inwoners van de Rand zeggen in het Nederlands opgevoed te zijn. 19,7% is Franstalig opgevoed, 10,4% tweetalig. Hoewel Frans dus de meest gekende taal is, is Nederlands nog steeds de meest gesproken taal in de Rand. Dit komt doordat de meeste Nederlandstaligen en een groot deel van de anderstaligen in de Rand, het Frans wel als tweede of derde taal beheersen. Nederlands domineert in de publieke ruimte Het Nederlands domineert in de publieke ruimte. Zelfs als men de taal minder beheerst, gaat men ze wel spreken. 97% van de Nederlandstaligen stuurt zijn kinderen naar het Nederlandstalig onderwijs, t.o.v. 19,9% van de Franstaligen. Van de tweetaligen volgt 71,1% van de kinderen Nederlandstalig onderwijs, t.o.v. 20,4% Franstalig onderwijs. Franstaligen volgden relatief gezien meer Nederlandstalig onderwijs dan omgekeerd: 19,9%. 67,7% van de Franstaligen genoot ook Franstalig onderwijs. Van de anderstaligen tenslotte volgde 33,8% Nederlandstalig onderwijs, 20,3% volgde Franstalig onderwijs. 44,6% van deze groep volgde anderstalig onderwijs in internationale scholen. De thuistaal heeft ook een invloed op de participatiegraad aan het lokale verenigingsleven. 39,9% van de Nederlandstaligen participeert, t.o.v. 11,8% Franstaligen en 24,7% tweetaligen. Voor anderstaligen bedraagt dit 13%. De niet Nederlandstalige Randbewoners blijken ook gemotiveerd te zijn om Nederlands aan te leren. 34,7% van de Franstaligen volgde een cursus Nederlands, t.o.v. 45,2% 2

3 anderstaligen. Liefst 88,9% van deze cursisten volgde deze cursus zelfs vrijwillig. Bij de anderstalige cursisten was dit 85,8%. De Randbewoner voelt zich Belg 49,8% van de inwoners van de Rand identificeert zich in eerste instantie als Belg. 37,7% noemt zich vooral een inwoner van de gemeente. 26,2% voelt zich in de eerste plaats Vlaming. Zij die opgegroeid zijn in een eentalig Nederlandstalig gezin zien zichzelf in de eerste plaats als Vlaming, anderen als Belg. Anderstaligen voelen zich eerder Europeaan. Het Brio-onderzoek concludeert dat waar het politieke debat zich vooral focust op de tegenstelling tussen Franstaligen en Nederlandstaligen, de tegenstelling op het terrein zich op het terrein vooral blijkt te focussen op de tweedeling Vlaming t.o.v. Brusselaar. Een scheidingslijn die zich ook lijkt voor te doen in de groep Nederlandstaligen die zich met een stedelijke dan wel een randstedelijke visie vereenzelvigen. 3

4 Werkloosheid We zien dat de werkloosheidsgraad in 2014 voor beide regio s en Vlaanderen licht gestegen is ten opzichte van de werkloosheidsgraad in Regio Leuven heeft een werkloosheidsgraad van 6,03, Halle-Vilvoorde van 6,58 en Vlaanderen van 7,87. Dit is voor beide regio s en Vlaanderen de hoogste werkloosheidsgraad van de laatste vijf jaar. Bron: VDAB Arvastat 4

5 Deze trend is gelijkaardig binnen het absoluut aantal werkzoekenden. In Halle-Vilvoorde zijn er nu een tal meer werkzoekenden dan in In Leuven meer. In Vlaanderen gaat het in totaal om werkzoekenden meer. Bron: VDAB Arvastat 5

6 Binnen de kansengroepen zien we het aantal langdurig werkzoekenden (langer dan 2 jaar) in de werkloosheid zeer sterk stijgen ten opzichte van 2013 in beide regio s: in regio Leuven met 13% en in regio Halle-Vilvoorde met 11,9%. In Vlaanderen was er eveneens een sterke stijging merkbaar: 11,7%. In 2014 was er tevens een sterke stijging van het aantal werkzoekenden langer dan 1 jaar merkbaar. Deze cijfers lijken dus te wijzen op een groeiende groep werkzoekenden die stilaan in de zeer langdurige werkloosheid verzeild geraken. Ook het aantal 50+ers binnen de werkzoekendenpopulatie stijgt. Met 11,8% in regio Leuven, met 11,5% in Halle-Vilvoorde en gemiddeld met 11,3% in Vlaanderen. Dit is voor een stuk te verklaren door demografische evoluties, maar ook door een nieuwe werkwijze bij VDAB waarbij nu ook 58- en 59-jarigen worden opgenomen in de analyse. Het aantal jongere werkzoekenden blijft in beide regio s op een status quo. 6

7 Bron: VDAB Arvastat 7

8 Bekijken we de aandelen van de kansengroepen in de werkloosheid, dan vallen een aantal regionale kenmerken op. In beide regio s van onze provincie is het aandeel laaggeschoolden onder de werkzoekenden lager dan gemiddeld in Vlaanderen (36 à 37% in de regio s t.o.v. 45% in Vlaanderen). Er zijn relatief gezien in beide regio s ook minder langdurig werkzoekenden dan in Vlaanderen (23% t.o.v. 26%). In regio Leuven zijn er 8% minder allochtone werkzoekenden dan gemiddeld in Vlaanderen (17% t.o.v. 25%). In regio Halle-Vilvoorde ligt dit aandeel dan weer hoger: 29,5%. Ook opvallend in regio Halle-Vilvoorde is het lage aandeel personen met een arbeidshandicap: 7,8% van het totaal aantal werkzoekenden. In Vlaanderen bedraagt dit 13,5%, in regio Leuven zelfs 15,2%. De aandelen van de jongere (-25) en oudere (+50) werkzoekenden tenslotte liggen in beide regio s op hetzelfde niveau als Vlaanderen: respectievelijk ongeveer 20% en 25%. 8

9 Bron: VDAB Arvastat 9

10 Werkgelegenheid In de beschikbare cijfergegevens rond ontvangen en openstaande vacatures bij VDAB wordt sinds kort een nieuwe methodologie gehanteerd. Bij de beroepenindeling wordt nu de Competentindeling van de SERV gebruikt. Dit zorgt voor licht gewijzigde beroepsgroepen en terminologie, maar in het algemeen is het nog steeds duidelijk wat juist bedoeld wordt met een bepaalde beroepsgroep. 10

11 Bij het aantal ontvangen vacatures in 2014 scoren schoonmaak- en onderhoudspersoneel heel hoog in regio Leuven. Verkopers staat op 2, gespecialiseerd administratief medewerkers (bv. boekhouders, personeelsmedewerkers, callcentermedewerkers, juridisch medewerkers, ) vervolledigen de top 3. Bron: VDAB Arvastat 11

12 In Halle-Vilvoorde werden in 2014 het meeste vacatures ontvangen voor verkopers en gespecialiseerde administratief medewerkers. Vertegenwoordigers, onderwijzend en leidinggevend personeel in scholen en leidinggevenden blijven de andere meest gezochte profielen in deze regio. Bron: VDAB Arvastat 12

13 Bij de openstaande vacatures stellen we vast dat er in regio Leuven eind december vacatures open stonden voor schoonmaak- en onderhoudspersoneel, en 158 vacatures voor verkopers. Er stonden ook nog respectievelijk 157 en 135 vacatures open voor verpleegkundigen en gespecialiseerde administratief medewerkers. De moeilijkheid om personeel te vinden in deze sectoren in regio Leuven, blijft aangetoond worden. Bron: VDAB Arvastat 13

14 De organisaties in regio Halle-Vilvoorde lijken dan weer vooral een probleem te hebben met het vinden van verkopers. 454 vacatures stonden er open eind december Ook staan er nog veel vacatures open voor gespecialiseerde administratief medewerkers: 413. Ordehandhavers en reddingswerkers (211), vertegenwoordigers (209) en leidinggevenden (172) zijn drie andere moeilijk in te vullen profielen in Halle-Vilvoorde. Bron: VDAB Arvastat 14

15 Binnen de sectoriële werkgelegenheid in 2012, scoren vooral de quartaire sector (met o.a. onderwijs en zorg) en de tertiaire sector wetenschappelijke activiteiten hoog in Leuven. 12,24% van het aantal jobs is gesitueerd in het onderwijs. 9,13% in de sector consultancy en wetenschappelijke activiteiten. Tellen we maatschappelijke dienstverlening en gezondheidszorg onder de noemer social profit, dan bedraagt deze sector 17% van de werkgelegenheid. Bron: Departement WSE Eigen bewerking 15

16 Halle-Vilvoorde wordt gekenmerkt door een sterke aanwezigheid van de tertiaire sectoren, zoals groot- en kleinhandel, uitzendbureaus en transport/logistiek. Groot- en kleinhandel zijn samen goed voor 21% van de werkgelegenheid. Transport, post en logistiek samen voor een 10%. Bron: VDAB Arvastat 16

17 Economische activiteit Er werden in Vlaams-Brabant in faillissementen geregistreerd. Dit zijn 28 bedrijven minder dan in verliep iets beter op faillissementsgebied. In regio Halle-Vilvoorde telden we in faillissementen, in regio Leuven 322. In Halle-Vilvoorde zijn dit 39 faillissementen minder, in Leuven 11 meer dan in dezelfde periode in Hierdoor kent regio Leuven voor het eerst sinds de meting meer faillissementen dan regio Halle-Vilvoorde. De meeste faillissementen in Vlaams-Brabant zijn te bespeuren in de dienstverlening aan bedrijven (120), horeca (118) en de bouw (92). Bron: Graydon Belgium 17

18 Door deze dynamiek in onze provincie en Vlaanderen, het aantal faillissementen dat min of meer gelijk blijft, blijft natuurlijk ook het aandeel dat Halle-Vilvoorde en Leuven vertegenwoordigen binnen het totaal aantal faillissementen in Vlaanderen stabiel. Voor Leuven is dit 5,57%, voor Halle-Vilvoorde 5,36%. Bron: Graydon Belgium Eigen bewerking 18

19 Bij de starters zien we dat het aantal in 2014 in Vlaams-Brabant sterk is gedaald t.o.v. dezelfde periode in 2013 (5.963 t.o.v ). Het aantal starters was in 2014 op het laagste peil sinds het crisisjaar Bron: Graydon Belgium 19

20 Mobiliteit In deze RESOC barometer richten we ons opnieuw op de inkomende en uitgaande werkpendel van Vlaams-Brabant. De cijfers zijn geactualiseerd tot In 2012 werkten mensen wonende in regio Leuven, buiten deze regiogrenzen. Dit is 48% van het totaal aantal werkenden in deze regio. Het grootste aandeel van de uitgaande pendelaars werkte in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ( of 34%) (23%) van hen pendelden elke dag naar regio Halle-Vilvoorde. Regio Mechelen (10%), regio Antwerpen (8%) en regio Turnhout (5%) vervolledigen de top vijf van meest populaire pendelbestemmingen van inwoners van regio Leuven. In regio Halle-Vilvoorde werkten in inwoners van deze regio, buiten deze regiogrenzen. Dit is 61% van het totaal aantal werkenden in deze regio. De grote meerderheid hiervan is werkzaam in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ( of 67%) (6%) van hen pendelde elke dag naar regio Antwerpen. Regio Mechelen (5%), regio Leuven (5%) en Waals-Brabant (4%) vervolledigen de top 5 van meest populaire pendel-bestemmingen van inwoners van Resoc Halle-Vilvoorde. 20

21 2012 aantal werkenden % Wonend in RESOC Leuven en werkend buiten RESOC Leuven % van wie pendelen naar Brussels H. Gewest % RESOC Halle-Vilvoorde % RESOC Mechelen % RESOC Antwerpen % RESOC Turnhout % Wonend in RESOC Halle-Vilvoorde en werkend buiten RESOC Halle- Vilvoorde van wie pendelen naar Bron: Departement WSE Eigen bewerking % Brussels H. Gewest % RESOC Antwerpen % RESOC Mechelen % RESOC Leuven % CSEF Brabant Wallon % 21

22 Binnen de inkomende pendel, zien we dat er werkenden in regio Leuven van buiten deze regiogrenzen kwamen. Dit is 33% van het totaal aantal werkenden in regio Leuven. De meesten hiervan komen van regio Halle-Vilvoorde (13%), de streek West- Limburg (11%), regio Mechelen (11%), regio Turnhout (11%) en streek Zuid-Limburg (10%). Daarnaast wonen werkenden in regio Halle-Vilvoorde buiten deze regio. Dit is 60% van het totaal aantal werkenden in de regio. De meesten komen uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (20%), regio Leuven (16%), regio Zuid-Oost-Vlaanderen (11%), regio Antwerpen (8%) en regio Mechelen (8%). 22

23 2012 aantal werkenden % Werkend in RESOC Leuven en wonend buiten RESOC Leuven % wonend in RESOC Halle-Vilvoorde % wonend in Streek West-Limburg % wonend in RESOC Mechelen % wonend in RESOC Turnhout % wonend in streek Zuid-Limburg % Werkend in RESOC HV en wonend buiten RESOC HV % wonend in Brussels H. Gewest % wonend in RESOC Leuven % wonend in RESOC Zuid-Oost-Vlaanderen % wonend in RESOC Antwerpen % wonend in RESOC Mechelen % Bron: Departement WSE Eigen bewerking 23

24 Het pendelsaldo (inkomende uitgaande pendel) bedraagt voor regio Leuven Brussel en regio Halle-Vilvoorde zijn belangrijke aantrekkingspolen voor inwoners uit regio Leuven. Het pendelsaldo voor regio Halle-Vilvoorde bedraagt maar kent wel een veel grotere dagelijkse instroom ( ) en uitstroom ( ) dan regio Leuven. Deze in- en uitgaande pendel heeft uiteraard zijn repercussies op de mobiliteit in Vlaams- Brabant. Tel er dan nog de dagelijkse inkomende pendel in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (ongeveer in 2012) bij, en het is geen wonder dat met dergelijke pendelstromen, de wegen in onze provincie dagelijks dichtslibben. 24