Eenheidsoctrooi komt eraan

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eenheidsoctrooi komt eraan"

Transcriptie

1 Eenheidsoctrooi komt eraan Welke keuze gaat u maken? Marc van der Burg Octrooicentrum Nederland

2 Opzet 0. Problemen 1. Eenheidsoctrooi: Unitary Patent (UP) 2. Octrooigerecht: Unified Patent Court (UPC) 3. Inwerkingtreding / overgangsperiode 4. Keuzes

3 0. Problemen

4 Wat zijn de huidige problemen? - Parallelle nationale Europese octrooien (vertalingen, taksen, administratie octrooihouder) - In diverse landen parallelle octrooiprocedures (kostbaar, tegenstrijdige uitkomsten) - Economische gevolgen huidige situatie

5 1. Eenheidsoctrooi

6 Juridisch kader Europees Octrooiverdrag Artikelen 142 t/m 149a EOV Twee EU-verordeningen - octrooiverordening (No. 1257/2012) - vertalingenverordening (No. 1260/2012) Versterkte samenwerking Spanje en Italië doen niet mee (tegen talen-regeling)

7 Woordgebruik Officieel: VERORDENING (EU) Nr. 1257/2012 (...) de instelling van eenheidsoctrooibescherming Europees octrooi met eenheidswerking Spreektaal: eenheidsoctrooi of unitair octrooi (unitary patent)

8 Het eenheidsoctrooi Na verlening Europees octrooi door het Europees Octrooibureau kan de octrooihouder eenheidsoctrooibescherming aanvragen De beschermingsomvang is in ieder land gelijk. De facto één octrooi voor de hele Europese Unie. Een ondeelbare eenheid: overdracht, beperking, vernietiging, verval altijd het gehele octrooi

9 Territoir eenheidsoctrooi Een octrooi voor de hele Europese Unie - Spanje en Italië doen niet mee - Kroatië ook (nog) niet 25 landen/ 400 miljoen inwoners

10 Vier kernpunten 1. Register voor unitaire octrooien 2. Vertalingen 3. Taksen 4. Rechtspraak

11 1. Het register Het EOB houdt het register voor eenheidsoctrooien bij Binnen 4 weken na verlening van een Europees octrooi moet het verzoek om een eenheidsoctrooi worden ingediend bij het EOB. Let op: klassieke bundeloctrooien blijven gewoon mogelijk!

12 2. Vertalingen Géén vertalingen na verlening. Machinevertalingen (voor informatiedoeleinden) Overgangsregime procestaal FR of DUI vertalen in EN procestaal EN vertalen in een andere EU taal Eindigt na maximaal 12 jaar

13 3. Taksen Te betalen aan het EOB (i.v.m. register) De taksen stijgen gedurende de looptijd van het octrooi Hoogte taksen? Daar wordt deze maanden over onderhandeld in München.

14 4. Rechtspraak Een nieuwe rechtbank is nodig. Het Unified Patent Court (UPC) wordt exclusief bevoegd voor: - inbreuk op eenheidsoctrooien - nietigheid van eenheidsoctrooien

15 2. Unified Patent Court

16 Rechtsbasis Opgericht op basis van een verdrag Agreement on a Unified Patent Court Getekend op 19 februari 2013 Staat dus los van de EU (!) Analoog aan het Beneluxgerechtshof

17 Exclusieve bevoegdheid UPC Alle Europees octrooien - eenheidsoctrooien ( Europees octrooi met eenheidswerking) maar ook: - alle (klassieke) Europese bundeloctrooien Welke zaken? - inbreuk (inclusief voorlopige voorzieningen) - nietigheid

18 Territoir UPC Gemeenschappelijk octrooigerecht - inclusief Italië (!) - exclusief Spanje - Polen en Kroatië?

19 Belang landen (getallen uit 2007) Aantal zaken in 1 e Aanleg Nederland 50 België 20 VK 40 Ierland 5 Duitsland Oostenrijk 700 inbreuk nietigheid 19 inbreuk + 12 nietigheid Zweden 40 Finland 20 Frankrijk 500 Overige < 20 per jaar

20 Geografische spreiding UPC Centrale divisie Parijs (zetel), Londen (A en C) en München (F) Decentrale divisies Iedere Lidstaat kan kiezen: - een eigen lokale divisie - regionale divisie, samen met andere LS - geen divisie Hof van Beroep Luxemburg

21 Vier kernzaken UPC 1. Taal procedure 2. Samenstelling panel 3. Relatieve bevoegdheid divisies 4. Vertegenwoordiging

22 1. Taal van de procedure Centrale divisie: - taal van het octrooi Lokale divisie: - taal van de lidstaat - door lidstaat aangewezen taal - taal van het octrooi de facto: Engels, Duits, Frans

23 2. Samenstelling panel: lokale divisies Altijd een internationale bezetting Standaard 3 juridisch geschoolde rechters Additioneel een technisch geschoolde rechter

24 3. Relatieve competentie divisies Inbreukverbod en schadevergoeding: keuze voor de octrooihouder uit a) divisie waar de inbreuk heeft plaatsgevonden; of b1) divisie waar de gedaagde zijn woonplaats heeft; of b2) centrale divisie bij gedaagde van buiten territoir UPC

25 Relatieve competentie: bifurcation Nietigheid als tegenvordering Het panel kan beslissen: 1. doorgaan met de inbreuk en de nietigheid, 2. nietigheid verwijzen naar de centrale divisie en de inbreukprocedure aanhouden of voortzetten ( bifurcation of split )

26 4. Vertegenwoordiging Partij kan vertegenwoordigd worden door: - advocaat - nieuw: octrooigemachtigde in bezit van een European Patent Litigation Certificate

27 Licentiehouder kan octrooi handhaven Licentiehouder kan net als de octrooihouder het octrooi handhaven - exclusieve licentie: ja, tenzij - niet-exclusieve licentie: nee, tenzij Beste: reeds nu uitdrukkelijk in de licentie vastleggen

28 Hoogte griffierechten Uitgangspunten - UPC moet kostendekkend opereren - betaalbaar voor MKB - kosten in verhouding met belang zaak Uitkomst - griffierechten worden afhankelijk van Streitwert

29 3a. Inwerkingtreding

30 Om in het achterhoofd te houden 1) Spanje heeft bezwaar gemaakt bij Hof van Justitie EU tegen de twee verordeningen. De procedure loopt nu bij het hof. Uitspraak: 5 mei a.s. 2) Belofte Cameron: bij herverkiezing dit jaar wordt in 2017 een referendum gehouden over VK lidmaatschap van de EU.

31 Preparatory Committee Dit comité bouwt het UPC. Vijf werkterreinen: 1. Legal framework (bijv. Rules of Procedure, bijv. regels appèl) 2. Financial aspects (bijv. hoogte griffierechten, begroting) 3. IT (bijv. voor de griffie) 4. Facilities (bijv. gebouwen) 5. Human resources and training (bijv. rechters opleiden)

32 Ratificaties door de lidstaten 1) Regeringen leggen het UPC verdrag ter goedkeuring voor aan hun parlement. 2) Wijzigingen van nationale octrooiwetten: - gevolgen eenheidswerking regelen - vangnetregeling - geen verschil tussen nationaal recht en UPC recht

33 Datum inwerkingtreding Eenheidsoctrooi is beschikbaar zodra het UPC werkt. UPC gaat van start zodra 13 Lidstaten het rechtspraakverdrag hebben geratificeerd, waaronder Duitsland, Frankrijk, en het VK. Vermoedelijk zal niet ieder land vanaf de start meedoen.

34 3b. Overgangsrecht

35 Overgangsbepalingen 7 jaar lang voor gewone Europese (bundel)octrooien: - keuze tussen UPC en nationale rechter(s) - mogelijkheid tot opt out (intrekken opt out kan) (eenheidsoctrooien altijd naar UPC)

36 Octrooiprocedures in 2020 nationale octrooien EP opted out nationale rechtbanken gewone EP eenheidsoctrooien Unified Patent Court

37 Inschatting verloop start UPC Voorspellen van de toekomst is hier uiterst moeilijk Enkele aandachtspunten: - functioneren multinationaal samengestelde panels (cultuur/taal) - waar gaan de zaken heen? - bifurcatie? - aantrekkelijk voor NPE s? ( non practising entity s a.k.a. patent trolls) - betaalbaarheid van een procedure? - kwaliteit beslissingen UPC?

38 5. Keuzes

39 Strategische keuzes gebruikers Verleende Europese octrooien - opt out? Lopende Europese octrooiaanvragen - EP: mogelijkheid opt out (en opt in ) - UP: geen opt out, altijd UPC - divisionals : moeder UP, dochter EP Nieuwe octrooiaanvragen - EP: na overgangsperiode gaan EP en UP altijd naar UPC - nationale aanvragen in DE, FR, VK, NL: nationale rechter - beide: deels via EOB, deels nationaal

40 UP of EP? De taksen In veel Europese landen bescherming Eenheidsoctrooi is (veel) goedkoper dan huidige bundel van Europese octrooien In weinig landen bescherming Klassieke bundel is goedkoper Gemiddeld aantal landen (5 landen) - vertaalkosten ontlopen elkaar niet veel tijdens overgangperiode - taksen: even duur, maar bij klassieke bundel kan octrooihouder in latere jaren door keuzes taksen beperken

41 Beperking taksen door verkleinen bundel in de tijd

42 EP of UP? Procederen UP: UPC is als enige bevoegd - in keer alles gewonnen of alles verloren - geen parallelle procedures - wordt procederen bij het UPC duur of goedkoop? EP: keuze tussen UPC en nationale rechter kan met opt out worden gestuurd

43 Wat zou een gebruiker moeten kiezen? Hou je het eenvoudig en overzichtelijk: UP met UPC Wil je flexibel zijn: dan EP-er, maar vergt meer kennis. Voor de meest geavanceerden, UP en EP combineren met nationale octrooien. Aan de gebruikers de keuze!

44 Mijn inschatting van de keuzes Evolutie van klassiek bundeloctrooi naar eenheidsoctrooi Bij aanvang - meestal keuze voor EP bundeloctrooi - ook nog veel opt out (de kat uit de boom kijken; voorzichtig, weinig risico) Nadat het UPC vertrouwen heeft gekregen - geleidelijk steeds meer keuze voor UP en UPC (Vergelijk met opkomst Europees Octrooibureau)

45 5. Vragen

Unitair octrooi en Unitair Octrooigerecht: De stand van zaken

Unitair octrooi en Unitair Octrooigerecht: De stand van zaken Unitair octrooi en Unitair Octrooigerecht: De stand van zaken Discussiebijeenkomst AIPPI- Nederland, Rijswijk, 21 september 2012 Paul van Beukering Marc van der Burg Opzet van het nieuwe Europese octrooisysteem

Nadere informatie

Nieuwe initiatieven om octrooirechtspraak te Europeaniseren

Nieuwe initiatieven om octrooirechtspraak te Europeaniseren Nieuwe initiatieven om octrooirechtspraak te Europeaniseren European Patent Litigation Agreement (EPLA) Verordening inzake het Gemeenschapsoctrooi Huidige situatie Octrooien zijn beschermingstitels met

Nadere informatie

Europese octrooiaanvragen

Europese octrooiaanvragen Vereenigde Octrooibureaux N.V. Johan de Wittlaan 7 2517 JR Postbus 87930 2508 DH Den Haag Telefoon 070 416 67 11 Telefax 070 416 67 99 [email protected] [email protected] [email protected]

Nadere informatie

BACK TO BASICS OCTROOIRECHT ERIC DE GRYSE

BACK TO BASICS OCTROOIRECHT ERIC DE GRYSE BACK TO BASICS OCTROOIRECHT ERIC DE GRYSE [email protected] I. OCTROOIWETGEVING : België Wetboek van economisch recht, 19 April 2014, Boek XI, "Intellectuele eigendom, titel 1, Uitvindingsoctrooien

Nadere informatie

Koninginnegracht 19, Den Haag Kanaalpad 69, Apeldoorn 070-3105600. [email protected] www.vriesendorp.nl

Koninginnegracht 19, Den Haag Kanaalpad 69, Apeldoorn 070-3105600. patents@vriesendorp.nl www.vriesendorp.nl 1 Een octrooi (ook wel patent) is een juridisch document waarin de beschermingsomvang van een technische uitvinding of idee is vastgelegd. Met een octrooi kunt u derden, die daartoe niet gerechtigd zijn,

Nadere informatie

Publicatieblad van de Europese Unie L 165 I. Wetgeving. Niet-wetgevingshandelingen. 61e jaargang. Uitgave in de Nederlandse taal. 2 juli 2018.

Publicatieblad van de Europese Unie L 165 I. Wetgeving. Niet-wetgevingshandelingen. 61e jaargang. Uitgave in de Nederlandse taal. 2 juli 2018. Publicatieblad van de Europese Unie L 165 I Uitgave in de Nederlandse taal Wetgeving 61e jaargang 2 juli 2018 Inhoud II Niet-wetgevingshandelingen BESLUITEN Besluit (EU) 2018/937 van de Europese Raad van

Nadere informatie

PGI 2. Europese Raad Brussel, 19 juni 2018 (OR. en) EUCO 7/1/18 REV 1

PGI 2. Europese Raad Brussel, 19 juni 2018 (OR. en) EUCO 7/1/18 REV 1 Europese Raad Brussel, 19 juni 2018 (OR. en) Interinstitutionele dossiers: 2017/0900 (E) 2013/0900 (E) EUCO 7/1/18 REV 1 INST 92 POLGEN 23 CO EUR 8 RECHTSHANDELINGEN Betreft: BESLUIT VAN DE EUROPESE RAAD

Nadere informatie

Introductie. Nieuwsbrief Juni 2015

Introductie. Nieuwsbrief Juni 2015 IZI NIEWS Juni 2015 IZI Patents B.V. Postbus 15 6573 ZG Beek-Ubbergen Nederland P: 0031 (0)88 121 0010 F: 0031 (0)88 121 0011 E: [email protected] [E-mailadres] Introductie Beste lezer, Met trots presenteren

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD. ter bepaling van de samenstelling van het Comité van de Regio's

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD. ter bepaling van de samenstelling van het Comité van de Regio's EUROPESE COMMISSIE Brussel, 11.6.2014 COM(2014) 226 final 2014/0128 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD ter bepaling van de samenstelling van het Comité van de Regio's NL NL TOELICHTING 1. ACHTERGROND

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? 2 De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

STATUUT VAN DE HAAGSE CONFERENTIE VOOR INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT

STATUUT VAN DE HAAGSE CONFERENTIE VOOR INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT STATUUT VAN DE HAAGSE CONFERENTIE VOOR INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT De Regeringen van de hierna genoemde landen: De Bondsrepubliek Duitsland, Oostenrijk, België, Denemarken, Spanje, Finland, Frankrijk,

Nadere informatie

IE Symposium Zeist, 14 maart Octrooirecht. Willem A. Hoyng

IE Symposium Zeist, 14 maart Octrooirecht. Willem A. Hoyng IE Symposium Zeist, 14 maart 2018 Octrooirecht Willem A. Hoyng 1 1. UPC/UP 2. EOB 3. Nieuw recht A. planten en dieren B. tweede medische indicatie C. beschermingsomvang 2 UPC 1. 70 jaar geleden eerste

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

AEG deel 3 Naam:. Klas:.

AEG deel 3 Naam:. Klas:. AEG deel 3 Naam:. Klas:. 1-Video Grensverleggend Europa; Het moet van Brussel. a-in welke Europese stad staat Jan Jaap v.d. Wal? b-beschrijf in het kort waarom een betere Europese samenwerking nodig was.

Nadere informatie

BIJLAGE. bij. Voorstel voor een Besluit van de Raad

BIJLAGE. bij. Voorstel voor een Besluit van de Raad EUROPESE COMMISSIE Brussel, 3.8.2017 COM(2017) 412 final ANNEX 1 BIJLAGE bij Voorstel voor een Besluit van de Raad betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie en haar lidstaten, en de voorlopige

Nadere informatie

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT PE-CONS 3659/1/01 REV 1

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT PE-CONS 3659/1/01 REV 1 EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT DE RAAD Brussel, 27 mei 2002 2001/0138 (COD) LEX 311 PE-CONS 3659/1/01 REV 1 TRANS 181 PECOS 199 CODEC 1126 VERORDENING (EG) Nr. /2002 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN

Nadere informatie

Marie-Aude Deslandes

Marie-Aude Deslandes FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID UNIVERSITEIT GENT Academiejaar 2012-2013 Het Europees Patent en de Internationale bevoegdheid - Kan het Benelux Gerechtshof hierin een rol spelen? - Masterproef van de opleiding

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET. Verdrag betreffende de Europese Unie; (met Protocollen) Maastricht, 7 februari 1992

TRACTATENBLAD VAN HET. Verdrag betreffende de Europese Unie; (met Protocollen) Maastricht, 7 februari 1992 10 (1992) Nr. 13 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2012 Nr. 182 A. TITEL Verdrag betreffende de Europese Unie; (met Protocollen) Maastricht, 7 februari 1992 B. TEKST De Nederlandse

Nadere informatie

"Culturele Hoofdstad van Europa" voor het tijdvak 2005 tot 2019 ***I

Culturele Hoofdstad van Europa voor het tijdvak 2005 tot 2019 ***I P5_TA(2004)0361 "Culturele Hoofdstad van Europa" voor het tijdvak 2005 tot 2019 ***I Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad

Nadere informatie

ACHTERGRONDINFORMATIE BELEIDSVISIE OCTROOIBELEID EN MKB

ACHTERGRONDINFORMATIE BELEIDSVISIE OCTROOIBELEID EN MKB ACHTERGRONDINFORMATIE BELEIDSVISIE OCTROOIBELEID EN MKB 1.1 NATIONAAL OCTROOISYS TEEM...1 1.2 EUROPESE EN INTERNATIONALE OCTROOIPROCEDURES...2 1.2.1 EUROPESE PROCEDURE...3 1.2.2 DE INTERNATIONALE PCT-PROCEDURE...4

Nadere informatie

Netherlands Commercial Court

Netherlands Commercial Court Netherlands Commercial Court Wat is de NCC? NCC internationale handelskamer van de Rechtbank Amsterdam (incl. voorzieningenrechter) + NCCA internationale handelskamer van het Gerechtshof Amsterdam Waarom

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70 13 (2013) Nr. 2 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2015 Nr. 70 A. TITEL Euro-mediterrane luchtvaartovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de regering

Nadere informatie

BIJLAGE PROTOCOL. bij het. voorstel voor een besluit van de Raad

BIJLAGE PROTOCOL. bij het. voorstel voor een besluit van de Raad EUROPESE COMMISSIE Brussel, 26.2.2016 COM(2016) 91 final ANNEX 1 BIJLAGE PROTOCOL bij het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie en haar lidstaten, van het

Nadere informatie

UITVOERINGSBESLUIT VAN DE COMMISSIE

UITVOERINGSBESLUIT VAN DE COMMISSIE 13.12.2013 Publicatieblad van de Europese Unie L 334/37 UITVOERINGSBESLUIT VAN DE COMMISSIE van 11 december 2013 tot wijziging van Besluit 2012/226/EU betreffende de tweede reeks gemeenschappelijke veiligheidsdoelen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2005 2006 29 874 (R 1777) Goedkeuring en uitvoering van de op 17 december 1991 te München tot stand gekomen Akte tot herziening van artikel 63 van het Verdrag

Nadere informatie

ANNEX BIJLAGE. bij VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

ANNEX BIJLAGE. bij VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 21.9.2018 COM(2018) 651 final ANNEX BIJLAGE bij VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD over de werking van Richtlijn 2011/24/EU betreffende de toepassing

Nadere informatie

P A T E N T I N 6 S T A P P E N N A A R J E E I G E N P A T E N T H O E K U N J E E E N O C T R O O I A A N V R A G E N?

P A T E N T I N 6 S T A P P E N N A A R J E E I G E N P A T E N T H O E K U N J E E E N O C T R O O I A A N V R A G E N? P A T E N T I N 6 S T A P P E N N A A R J E E I G E N P A T E N T H O E K U N J E E E N O C T R O O I A A N V R A G E N? I N H O U D 5E R V A R I N G W A T J E O V E R O N S M O E T W E T E N B i j o n

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN or** ir ir * ie *ür* COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 31.12.1998 COM( 1998) 732 def. 98/0353 (CNB) Voorstel voor een VERORDENING (EG) VAN DE RAAD over de omrekeningskoersen tussen de euro

Nadere informatie

Sabine Heijning. het Notarieel Bureau. voor vragen:

Sabine Heijning. het Notarieel Bureau.  voor vragen: Sabine Heijning het Notarieel Bureau www.hetnb.nl voor vragen: [email protected] De Verordening in de tijd Nalatenschap opengevallen vóór of na 17 augustus 2015 Wanneer oud ipr toepassen? Welk ipr? Wat valt

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2009 7 Besluit van 9 december 2008, tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit Rijksoctrooiwet 1995 in verband met de implementatie van het Verdrag

Nadere informatie

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie

Hogeschool. NL Octrooicentrum. NL Octrooicentrum

Hogeschool. NL Octrooicentrum. NL Octrooicentrum Hogeschool NL Octrooicentrum Octrooien en het innovatieproces Ontwikkelproces idee concept prototype product markt introductie octrooi = bescherming en octrooi = informatie monitoren concurrenten + vakgebied

Nadere informatie

Europese feestdagen 2017

Europese feestdagen 2017 Januari - Februari - Maart Bestemming Januari Februari Maart Nederland (NL) 01-01 Bestemming Januari Februari Maart België (BE) 01-01 Bosnie en Herzegovina (BA) 01-03 Bulgarije (BG) 01-01 03-03 Denemarken

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

Europese feestdagen 2019

Europese feestdagen 2019 Januari - Februari - Maart Bestemming Januari Februari Maart Nederland (NL) 01-01 Bestemming Januari Februari Maart België (BE) 01-01 Bosnie en Herzegovina (BA) 01-01 02-01 01-03 Bulgarije (BG) 01-01 01-02

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET

TRACTATENBLAD VAN HET 34 (2007) Nr. 4 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2010 Nr. 245 A. TITEL Verdrag van Lissabon tot wijziging van het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2004 Nr. 180

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2004 Nr. 180 47 (1997) Nr. 4 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2004 Nr. 180 A. TITEL Overeenkomst inzake economisch partnerschap, politieke coördinatie en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap

Nadere informatie

BESLUIT VAN DE COMMISSIE

BESLUIT VAN DE COMMISSIE 27.4.2012 Publicatieblad van de Europese Unie L 115/27 BESLUIT VAN DE COMMISSIE van 23 april 2012 betreffende de tweede reeks gemeenschappelijke veiligheidsdoelen voor het spoorwegsysteem (Kennisgeving

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie