De Wet natuurbescherming

Transcriptie

1 Consequenties voor gemeenten De Wet natuurbescherming Omgevingsdienst West-Holland, Leiden, Wim Heijligers m.m.v. Vincent Wisgerhof Opbouw presentatie 1. Natuurbeschermingswetgeving; bescherming van gebieden en soorten 2. Consequenties voor gemeenten 3. Noodzakelijke acties en doorlooptijden Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 1

2 Regelgeving natuurbescherming Internationaal: EU Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn: bescherming gebieden en soorten Wet natuurbescherming (Wnb) vervangt Natuurbeschermingswet, Flora- en faunawet en Boswet Wnb treedt in werking medio 2016? of 1/1/2017? Wnb haakt aan op Wet Algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) Algemeen Gemeente krijgt grote verantwoordelijkheid via verplicht aanhaken bij omgevingsvergunning Gemeente krijgt te maken met begrippenkader, zoals: gunstige staat van instandhouding van een natuurlijke habitat / van een soort wat is/zijn instandhoudingsdoelstellingen, verstoring, verblijfplaatsen, (voorwaardelijke) opzet enz. enz. Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 2

3 Natura 2000-gebieden Vergunning (c.q. vvgb) nodig bij verslechtering habitats of significante verstoring van soorten Toetsing aan natuurlijke kenmerken van een gebied i.c. de instandhoudingsdoelstellingen (habitats en soorten) Passende beoordeling wanneer plan of project (afzonderlijk of in cumulatie) significante gevolgen kan hebben Geen verplichte koppeling meer van Passende beoordeling met plan-mer Gebiedsbescherming Drempelwaarden en maximale afstanden voor effecten: stikstofdrempelwaarde 1mol/ha/jaar; afstandsnorm wegen 3 km; vaarwegen 5 km kan ook voor andere effecten Status beschermde natuurmonumenten vervalt Wnb regelt niet bescherming van Natuurnetwerk Nederland (voorheen EHS; bescherming loopt via provinciale verordening) Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 3

4 Kennisbijeenkomst natuurwetgeving 28 januari 2016 Natura 2000-gebieden en (te vervallen) beschermde natuurmonumenten Bescherming soorten Alle inheemse vogels (Vogelrichtlijn) Veel soorten blijven beschermd vanwege internationale verplichtingen Van circa 200 soorten verdwijnt de beschermde status (bijv. kleine modderkruiper, orchideeën) Er komen 83 soorten bij die beschermd worden (nationale lijst) Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 4

5 Verbodsbepalingen soorten opzettelijk doden of vangen vernielen of beschadigen van voortplantings- of rustplaatsen (bij vogels en dieren nationale lijst alleen indien met opzet incl. voorwaardelijke opzet; bij dieren van Habitatrichtlijn geen opzetvereiste) opzettelijk verstoren (niet bij dieren nationale lijst; bij vogels tenzij dit niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding; bij dieren van Habitatrichtlijn geen tenzij) opzettelijk plukken, verzamelen etc van planten Ontheffing / vrijstelling soorten Bij ontbreken alternatieven Vanwege volksgezondheid, openbare veiligheid, luchtverkeer, belangrijke schade e.d. Vanwege andere redenen van groot openbaar belang (geldt niet voor vogels) Vanwege ruimtelijke ontwikkeling, schadebestrijding, bestendig beheer of onderhoud en in het algemeen belang (alleen soorten nationale lijst) Mits geen verslechtering van de staat van instandhouding (vogels en soorten Habitatrichtlijn) Vrijstelling indien gewerkt wordt volgens gedragscode Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 5

6 2. Consequenties van de nieuwe wet voor gemeenten: een grotere verantwoordelijkheid Heeft aanvraag effecten op natuur? Bij mogelijke effecten van een locatiegebonden activiteit voortaan verplicht aanhaken van Wnb bij Wabo vvgb bij provincie vragen Verbod om zonder omgevingsvergunning: project te realiseren of andere handeling te verrichten met mogelijk schadelijke effecten op Natura 2000-gebieden; of handelingen uit te voeren die betrekking hebben op verbodsbepalingen vanwege beschermde soorten dieren en planten Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 6

7 Omgevingsvergunning Bij mogelijke effecten op natuur: Omgevingsvergunning kan alleen worden verleend op gronden als genoemd in Wnb Omgevingsvergunning wordt niet verleend dan nadat bevoegd gezag vvgb heeft afgegeven Bij ingewikkelde aanvraag mogelijk te kiezen voor gefaseerde verlening omgevingsvergunning Tip: bespreek in vroeg stadium natuuronderzoek met aanvrager Overige verantwoordelijkheden gemeente Vaststelling bebouwde kom (vanwege jachtuitoefening, vellen van houtopstanden) Regelgeving bepaalde type houtopstanden (van bosbouwbedrijven, fruit- en knotbomen buiten bebouwde kom Bestrijding schadelijke of overlast veroorzakende soorten binnen bebouwde kom (na vrijstelling, bijv. meeuwen) Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 7

8 Wat komt er op gemeente af? Verplichting om bij aanvraag omgevingsvergunning te beoordelen of sprake kan zijn van effecten op N2k-gebieden en beschermde soorten Of beter: bij aanvraag beoordelen of kan worden uitgesloten dat In die gevallen waarin effecten worden verwacht (of niet kunnen worden uitgesloten) moet vvgb bij provincie worden gevraagd Toezicht en handhaving Bevoegd gezag omgevingsvergunning is bevoegd gezag toezicht en handhaving Handhaving actief of passief? Handhaving kan in coördinatie met buitengewone opsporingsambtenaren van provincie en andere instanties Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 8

9 3. Bewustwording; doorlooptijden Wat moet gemeente weten? Gemeente moet kunnen vaststellen of effecten al dan niet kunnen worden uitgesloten om te beoordelen of vvgb nodig is (alternatief: check dit bij Omgevingsdienst) Moet dus weten waar beschermde gebieden liggen en waar beschermde soorten voorkomen Externe werking beschermde gebieden: tot op vele km invloed van stikstof, foeragerende vogels/vliegbewegingen ver buiten gebied enz. Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 9

10 Ligging Natura 2000-gebieden Effecten op Natura 2000-gebieden Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 10

11 Meervleermuis (1) Internationaal beschermde soort èn instandhoudingsdoelstelling Natura 2000-gebieden Daarbuiten vlieg- en migratieroutes via watergangen Effecten op leef- en foerageergebied en vaste migratieroutes door: Lantaarnpalen Windmolens Dempen watergang Meervleermuis (2) Bron: De Meervleermuis in Nederland (Haarsma, A.-J, 2011) Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 11

12 Natuurtoets ( quickscan natuur ; 1) Toetsing activiteit aan Wnb Wanneer noodzakelijk (o.a.): Particuliere initiatieven Ruimtelijke ontwikkelingen Beheer & onderhoud Let op (niet via Wabo): Aantasting NNN Bestemmingsplan(wijziging) Evenementen/festivals Natuurtoets (2) Op basis van bureaustudie en oriënterend veldbezoek Doorlooptijd: enkele weken Uitkomst: effectbeoordeling op gebieden en soorten Passende Beoordeling? Nader soortgericht onderzoek? Vroegtijdig in planvorming! Soortgericht onderzoek & aanvraag vvgb = lange doorlooptijd! Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 12

13 Soortgericht onderzoek Methode: vleermuisprotocol, soortenstandaard e.d. Vleermuizen: batdetector ten minste 4 bezoeken in mei-juli & aug-sept s nachts/ s ochtends Vogels: zichtwaarnemingen Soortsafhankelijke broedperiode: kerkuil 1 febr 31 aug huismus 1 apr 31 aug gierzwaluw 1 jun 15 jul Aantal bezoeken per soort: 2 à 3 Doorlooptijd bij aanwezigheid beschermde soort Doorlooptijden Quickscan enkele weken Soortgericht onderzoek enkele maanden tot een jaar Aanvraag vvgb maximaal 26 weken Omgevingsverg. dan via uitgebreide procedure Totale duur al snel anderhalf jaar Kan het korter? Zorg ruim vóór aanvraag voor soortgericht onderzoek indien nodig Uitzondering voor werken conform gedragscode (voor lang niet alle soorten en situaties beschikbaar) Vrijstelling voor nationaal beschermde soorten (voor Wnb nog niet geregeld) Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 13

14 Hulpmiddelen bij beoordeling Abonnement NDFF uitgebreide natuurgegevens per soort Soortenstandaarden: uitleg hoe om te gaan met een beschermde soort Gedragscode: Voor afzonderlijke gemeente of samenwerkingsverband Voor specifieke sectoren (bosbeheer, waterschappen) Natuurkaart Specifieke verspreidingsgegevens per gemeente Bron: De Jong, 2014 Omgevingsdienst West-Holland i.s.m. Tauw 14