Zorgmodule Naschoolse Dagbehandeling jaar

Transcriptie

1 Zorgmodule Naschoolse Dagbehandeling jaar Zorgaanspraak: Zorgaanbieder: Verblijf accommodatie zorgaanbieder deeltijd Entréa HULPVRAAG Doelgroepen. De doelgroep bestaat uit normaal begaafde jeugdigen van 12 t/m 17 jaar, woonachtig in Gelderland- Zuid, regio Nijmegen (reistijd tussen school, thuis en Naschoolse Dagbehandeling dient gering te zijn). Zowel jeugdigen die hulp krijgen vanuit het vrijwillige kader als zij die hulp krijgen vanuit het justitiële kader (Voogdij/Gezinsvoogdij en Jeugdreclassering) behoren tot de doelgroep. De jeugdige loopt thuis en/of op school vast als gevolg van gedragsproblemen en ontwikkelingsproblematiek, al dan niet gerelateerd aan verstoorde relaties in de opvoedingssituatie. Vaak is er sprake van meerdere problemen op diverse leefgebieden (ontwrichte thuissituatie, zwak sociaal milieu, gering sociaal inzicht, problemen op school, enz.). De problemen waar de jeugdige (en zijn ouders) mee te maken hebben, kunnen veroorzaakt zijn door stagnatie in de sociaal-emotionele ontwikkeling van de jeugdige, door een problematische gezinssituatie en/of door kindfactoren, zoals ADHD, PDD-NOS. De problematiek van de jeugdige komt tot uiting in de moeizame sociale omgang met zowel leeftijdgenoten als volwassenen. De jeugdige heeft vaak een negatief zelfbeeld, is veel gepest, is wantrouwend ten opzichte van volwassenen en is snel beïnvloedbaar, waardoor hij op straat het gevaar loopt om af te glijden en met politie in aanraking te komen. De geschetste problemen zijn van dien aard dat de jeugdige wel thuis (of elders, zoals bijv. een pleeggezin) kan blijven wonen, maar dat ouders/verzorgers en jeugdige het zonder ondersteuning niet redden. De medewerking van de ouders/verzorgers is in deze module van essentieel belang. Doelstellingen. Binnen deze zorgmodule worden de doelen vastgesteld door de jeugdige, zijn ouder(s), de behandelverantwoordelijke en de casemanager van BJz. De doelen uit de indicatiestelling vormen daarbij het uitgangspunt. Deze indicatiedoelen zijn toegesneden op de specifieke situatie van de jeugdige, en dus per casus verschillend. De doelen die in deze module gesteld worden, zijn veelal afkomstig uit de KWIS-domeinen lichaam, gedrag, cognitie, persoonlijkheid, omgeving en gezin en zijn geformuleerd in eindtermen per KWIS-domein. Voorbeelden van doelen zijn: Lichaam - de jeugdige heeft een gezond eet- en drinkpatroon; - de jeugdige heeft een gezond dag- en nachtritme; - de jeugdige verzorgt zichzelf adequaat. Gedrag - de jeugdige accepteert grenzen en gezag; - de jeugdige beschikt over voldoende en adequate copingstrategieën; - de jeugdige heeft controle over zijn gedrag;

2 - de jeugdige beschikt over voldoende en adequate sociale vaardigheden. Cognitie - de ontwikkeling(smogelijkheden) van de jeugdige is (zijn) geoptimaliseerd; - de jeugdige is in staat aandachtsproblemen te hanteren; - de jeugdige is in staat op ontwikkelingsadequaat niveau te denken in termen van oorzaak en gevolg; Persoonlijkheid - de jeugdige heeft een reëel besef van normen en waarden; - de jeugdige heeft een reëel zelfbeeld; - de jeugdige is zich ervan bewust dat hij fouten mag maken. - de jeugdige is zich bewust van de eigen mogelijkheden en beperkingen en van die van zijn sociale omgeving; - de jeugdige is in staat zijn problematiek adequaat te hanteren en is in staat hulp te vragen. Omgeving - de jeugdige bezoekt zonder verzuim een passende school; - de jeugdige heeft een zinvolle vrijetijdsbesteding; - de jeugdige heeft geen problemen met politie/justitie; - de jeugdige kan adequaat contacten leggen en onderhouden met leeftijdgenoten en volwassenen; - de jeugdige kan op adequate wijze deelnemen aan groepsactiviteiten; - de jeugdige heeft vertrouwen in volwassenen. Gezin - de relaties binnen het gezin van herkomst zijn hersteld en stabiel; - de draagkracht in het gezin van herkomst is verruimd, zodat de jeugdige thuis kan blijven wonen. Indicaties en contra-indicaties Indicaties: - de jeugdige is 12 t/m 17 jaar en afkomstig uit Gelderland-Zuid, regio Nijmegen; - de jeugdige heeft een moeizame sociale omgang met leeftijdgenoten en volwassenen; - de jeugdige heeft een negatief zelfbeeld; - de jeugdige loopt thuis en/of op school en/of in het derde milieu vast als gevolg van gedragsproblemen; - de draagkracht in het gezin van herkomst is te gering om zonder ondersteuning een adequate opvoedingssituatie te creëren en/of te behouden; - inzet van een lichtere (ambulante) module is niet haalbaar en/of afdoende; - de jeugdige is gemotiveerd de Naschoolse Dagbehandeling te bezoeken. Contra-indicaties: - de jeugdige en/of diens ouders hebben geen hulpvraag en/of staan niet open voor behandeling; - er is bij de jeugdige sprake van een (ernstige) gediagnosticeerde psychiatrische, lichamelijke en/of verstandelijke problematiek die niet begeleidbaar en/of behandelbaar is met orthopedagogische middelen;

3 - er is bij de jeugdige sprake van (te) moeilijk hanteerbaar gedrag, een te geringe agressieregulatie; - de jeugdige vormt een nadrukkelijk gevaar voor zichzelf en/of de ander(en); - er is bij de jeugdige sprake van een verslavingsproblematiek die niet begeleidbaar en/of behandelbaar is met orthopedagogische middelen; - de jeugdige handelt in drugs; - er is bij de jeugdige sprake van een IQ < 80; - de geografische afstand tussen de school en de Naschoolse Dagbehandeling is te groot; - er is sprake van inzet van een residentiële behandelmodule; - de jeugdige is niet gemotiveerd de Naschoolse Dagbehandeling te bezoeken; - er is bij de jeugdige sprake van een te grote mate van oppositioneel-opstandig gedrag of sociale handigheid waartegen groepsgenoten niet zijn opgewassen. HULPAANBOD Visie Een jeugdige heeft recht op (geïndiceerde) jeugdzorg wanneer dit noodzakelijk wordt geacht voor zijn ontwikkeling. De zorg dient zo tijdig mogelijk plaats te vinden, zo licht mogelijk van aard te zijn, zo kort mogelijk te duren en zo dicht mogelijk bij huis geboden te worden. Uitgangspunten hierbij zijn: - jeugdigen kunnen het beste opgroeien in hun gezin. Als ambulante begeleiding in de thuissituatie niet afdoende is, kan met de inzet van deze module het verblijf van de jeugdige in het gezin gehandhaafd worden; - doel van deze module is het creëren van een situatie waarin de jeugdige uiteindelijk in staat is om zich qua gedrag en (sociaal) functioneren in alle milieus (thuis, school en daarbuiten) verder te ontwikkelen zonder ondersteuning van buitenaf of met een minder intensieve vorm van hulp; - centraal staat het streven naar een voor de jeugdige haalbaar perspectief, gericht op zo optimaal mogelijke participatie in de samenleving; - de jeugdige en zijn ouders zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De band tussen de jeugdige en zijn ouders is noodzakelijk voor een psychisch en sociaal gezonde ontwikkeling. De jeugdige wordt daartoe in samenhang met het gezin begeleid. Er wordt gericht gewerkt aan het realiseren van een nieuw evenwicht in het gezin van herkomst. Deze module wordt daartoe standaard aangeboden in combinatie met een module systeemtherapie; - de hulpvragen van de jeugdige en zijn ouders (mogelijk aangevuld met hulpvragen vanuit school) vormen de grondslag voor de hulp. - er wordt oplossingsgericht gewerkt, dat wil zeggen dat we niet te lang stil staan bij de problemen en wat niet goed gaat, maar gaan kijken naar de mogelijkheden voor de toekomst. Rol en houding behandelteam. Het behandelteam bestaat uit pedagogisch medewerkers, behandelcoördinator en afdelingsmanager. Gedurende de plaatsing is er tevens een gezinstherapeut aan het behandelteam verbonden. De pedagogisch medewerker - is de tijdelijke medeopvoeder, -verzorger en behandelaar van de jeugdige en heeft als zodanig een voorbeeldfunctie;

4 - heeft de intentie de jeugdige optimale ontwikkelingsmogelijkheden te bieden, ontbrekende vaardigheden te leren, rekening houdend met de mogelijkheden en beperkingen van de jeugdige; - kiest een bewust emotionele afstand; - deelt de zorg met alle betrokkenen, met name met ouders; - is beschikbaar, geduldig, consequent, voorspelbaar en betrouwbaar; - streeft naar een sfeer van rust, regelmaat, reinheid en responsiviteit; - draagt zorg voor invulling van mentorschap van één of meerdere jeugdigen. De behandelcoördinator - is eindverantwoordelijke voor de behandeling en het verloop van de plaatsing; - integreert en coördineert de behandeling van de jeugdige en het gezin; - draagt zorg voor de inhoudelijke werkbegeleiding van de pedagogisch medewerkers; - draagt zorg voor het opstellen van het hulpverleningsplan en de evaluatieverslagen; - brengt advies uit t.a.v. het vervolgperspectief. De afdelingsmanager - faciliteert de pedagogisch medewerkers; - is leidinggevende van de pedagogisch medewerkers en de behandelcoördinator. De inhoudelijke werkbegeleiding van de pedagogisch medewerkers vindt wekelijks (2 uren) plaats en is in principe teamgericht. Op advies of aanvraag kan individuele werkbegeleiding geboden worden. Intervisie/supervisie kan op aanvraag geboden worden. Methodiek De behandelmethodiek binnen deze module is gebaseerd op de psychodynamische theorie en de systeemtheorie. Ook wordt er gebruik gemaakt van leertheoretisch principes. - Psychodynamische behandelinterventies: afhankelijk van het intrapsychisch ontwikkelingsniveau/-mogelijkheden van de jeugdige worden interrelationele ervaringen met volwassenen en leeftijdgenoten aangeboden op basis waarvan de jeugdige zich intrapsychisch kan ontwikkelen; - systeemtheoretische behandelinterventies: behandeldoelen en -resultaten in de ene sociale context, bijvoorbeeld de groep, worden altijd gerelateerd aan andere sociale contexten, zoals de thuis- en schoolsituatie. Hiertoe wordt de binnen deze module geboden behandeling geïntegreerd binnen alle milieus. - leertheoretische behandelinterventies: de jeugdige wordt via beloningen en correctieve interventies in zowel de orthopedagogische leefsituatie, de schoolsituatie, de vrijetijdssituatie als de gezinssituatie gewenst positief gedrag aangeleerd en ongewenst negatief gedrag afgeleerd. Deze interventies worden ingezet door direct op ongewenst gedrag van de jeugdige te reageren en aansluitend het gewenste gedrag te benoemen, en door de jeugdige te complimenteren met of te belonen voor gewenst gedrag en vooruitgang. De interventies worden per jeugdige (en zijn eigen gezin) toegepast, afhankelijk van de specifieke hulpvraag en behandeldoelstellingen. In de praktijk komt het erop neer dat pedagogisch medewerkers in de dagelijkse uitvoering van hun werk zowel psychodynamische, systeemtheoretische als leertheoretische behandelinterventies kunnen en zullen toepassen. De methodiek wordt gekenmerkt door het actief inzetten van verschillende (vrijetijds) activiteiten die voor de behandelaars een middel zijn om een behandelingsdoel te bereiken, terwijl erop gefocust wordt dat dit middel in de beleving van de jeugdige een doel wordt waarvoor hij graag komt.

5 De module Naschoolse Dagbehandeling is een semiresidentiële vorm van hulp. De hulp binnen deze module vindt plaats in de twee Naschoolse Dagbehandelgroepen die elk bestaan uit maximaal 10 jeugdigen. Voor nadere informatie over methodische uitgangspunten en theoretische achtergronden wordt verwezen naar de onderstaande literatuur: - Carr, Alan. The handbook of child and adolescent clinical psychology. A contextual approach. Londen Brunner-Routledge. Duur en frequentie De duur van de behandeling is afhankelijk van de ontwikkeling van de jeugdige en het gezin. De gemiddelde plaatsingsduur van een jeugdige binnen deze module bedraagt doorgaans 1 jaar. De duur van behandeling is mede afhankelijk van het behalen van de behandeldoelstellingen en van de hulpvragen van de ouders en jeugdige. De jeugdige komt, afhankelijk van problematiek, 4 of 5 dagen per week na schooltijd naar de Naschoolse Dagbehandeling, waar hij tot uur verblijft en waar gezamenlijk de avondmaaltijd wordt gebruikt. In de afbouwfase kan het aantal dagen teruggebracht worden naar 3, 2 of 1 per week. De keuze van de dagen wordt aangepast aan bestaande vrijetijdsactiviteiten van de jeugdige. In de schoolvakanties is de Naschoolse Dagbehandeling gedeeltelijk geopend en wordt tussen uur een aangepast programma geboden. Iedere 6 maanden worden de voortgang, de samenwerking en het hulpverleningsplan geëvalueerd tijdens de evaluatiebespreking.