Gekleurde bitumineuze verhardingen in

Transcriptie

1 Gekleurde bitumineuze verhardingen in Alexandra Destrée Onderzoekster, OCW

2 Gekleurde bitumineuze verhardingen Worden in stedelijke gebieden steeds vaker toegepast Veiligheid Esthetisch aanzien Inpassing in de omgeving

3 Gekleurde bitumineuze verhardingen Warme technieken Koude technieken Warm bereid asfalt Gietasfalt Slemlaag Bestrijking

4 Originele gekleurde verhardingen

5 Gekleurde bitumineuze verhardingen Kleur kan worden verkregen via specifieke bestanddelen Synthetische bindmiddelen Pigmenten Granulaten Foto Shell* *

6 Synthetische bindmiddelen COPRO begint aan certificering van synthetische bindmiddelen, op verzoek van AWV In december 2017 is de adviesraad Pigmenteerbaar bindmiddel opgericht Doel = een toepassingsreglement TRA 58 opstellen, dat zal worden aangevuld met technische voorschriften PTV e vergadering vond plaats op 19/2/2018

7 Er bestaat geen CE-markering voor pigmenten die in gekleurde bitumineuze verhardingen worden toegepast EN 12878: Pigmenten voor het kleuren van bouwmaterialen op basis van cement en/of kalk: specificaties en beproevingsmethoden, 2014 Voorkeur voor de volgende soorten van pigmenten: anorganische synthetische oxiden (Fe, Ti, Cr, Co) Pigmenten

8 Gekleurde granulaten Problematiek in België? Beschikbaarheid gekleurde granulaten Overeenstemming met de gewestelijke bestekken * Oplossing? Gekleurde granulaten uit het buitenland gebruiken, maar: andere geometrische/mechanische kenmerken dragen niet altijd de reglementaire CE-markering of het vrijwillige Belgische keurmerk BENOR * Bron :

9 Gekleurde granulaten Certificering? CE BENOR Partijkeuringen TRA 64 Voor alle producten waarvoor geen certificering bestaat Voor elke fabrikant die geen certificering heeft Toepassingsreglement voor de certificering van bitumineuze mengsels onder het COPRO-merk EN ZA-bijlage TRA 411 PTV 411 Gebaseerd op norm, bestek*, overeenkomst fabrikant/klant of fabrikant/controleinstelling PTV 864: technische voorschriften voor bitumineuze mengsels * Standaardbestek of bijzonder bestek

10 Hulp aan de aannemers Gekleurde granulaten OCW-database en gebruikersinterface

11 Gekleurde granulaten 1 DATABASE: Excelbestand Niet-exhaustief Herkomst granulaten: België, buurlanden Informatie op technische fiches : Geometrische/mechanische kenmerken: f, FI, PSV, LA, MDE Aanvullende informatie: Naam leverancier, aard granulaat, korrelgroep, certificering

12 Gekleurde granulaten 2 GEBRUIKERSINTERFACE: Doel = automatisch en systematisch nagaan of de granulaten aan een beperkt aantal geometrische en mechanische eisen in de standaardbestekken van de Belgische gewesten voldoen Er zijn twee verschillende tests mogelijk: 1. Zoeken van geschikte granulaten die voldoen aan een gekozen gewestelijk standaardbestek 2. Toetsen van de conformiteit van een granulaat met de drie gewestelijke standaardbestekken

13 Gekleurde bitumineuze verhardingen Bijzondere aandacht voor bereiding en verwerking Bereiding Verwerking Het OCW heeft een grote technische, praktijkgerichte expertise opgebouwd, om in de behoeften van de branche te voorzien

14 Twee belangrijke OCW-publicaties Kader = NBN-onderzoeksproject en werkgroep BAC-6 Gekleurde verhardingen Dossier 17 Methode MN 90/15 Praktische aanbevelingen Materiaalkeuze Mengselontwerp Uitvoering Objectieve, uniforme methode Kleur gekleurd asfalt Gyratorkernen Kleurklassen Toleranties

15 Kleurbepaling van asfalt Kleur is iets subjectiefs! Er bestaat nog geen fysische schaal Kleurperceptie hangt van veel factoren af: Waarnemer Toestand van het object Lichtbron Positie van de waarnemer Oplossing? Een objectieve methode ontwikkelen om de kleur van asfalt te meten (MN 90/15) * * Bron :

16 Werkgroep BAC-6: doelstellingen 1 Objectieve methode om kleur te meten 2 Kleurklassen vastleggen 3 Toleranties voor de kleurklassen bepalen 4 In de bestekken laten opnemen Voorstudie

17 Werkgroep BAC-6: doelstellingen 1 Objectieve methode om kleur te meten Principe? L* helderheid L* Ý ð lichtere kleur Spectrofotometer Kleurenruimte L*a*b* a*, b* chroma +a* ð ROOD -a* ð GROEN +b* ð GEEL -b* ð BLAUW

18 Werkgroep BAC-6: doelstellingen 1 Objectieve methode om kleur te meten Werkwijze? Kernmonster bij kamertemperatuur In 4 kwadranten verdelen meting/kwadrant Gemiddelde L*a*b*-waarden uit 4 metingen = kleurcoördinaten van de kern L* = 40,6 a* = 13,4 b* = 29,5

19 Werkgroep BAC-6: doelstellingen 2 Kleurklassen vastleggen BVA* gecontacteerd voor representatieve boorkernen uit het beschikbare kleurengamma Kleurmeting op kernen van producenten Visuele inspectie door BAC-6-leden * BVA: BELGISCHE VERENIGING VAN ASFALTPRODUCENTEN

20 Werkgroep BAC-6: doelstellingen 2 Kleurklassen vastleggen 4 klassen vastgelegd door werkgroep BAC-6 Rood Bordeaux/Bruin Beige Oker

21 Werkgroep BAC-6: doelstellingen 3 Toleranties bepalen Een «standaard» gebruiken Boorkern met de referentiekleur Standaarden Maximaal kleurverschil Via de E CMC -formule Voordeel = kleurverschillen in één getal kwantificeren CMC = Color Measurement Committee

22 Werkgroep BAC-6: doelstellingen 3 Toleranties bepalen Via de E CMC -formule Kleurklassen E CMC, max Rood 4,0 Bordeaux/bruin 4,0 Beige 6,0 Oker 6,5 Behoort niet tot de klasse L ΔE CMC, max Behoort tot de klasse J

23 Werkgroep BAC-6: doelstellingen 4 In de bestekken laten opnemen Methode MN 90/15: Meetmethode voor het meten van de kleur van gekleurde bitumineuze verhardingen: bepaling aan asfaltkernen Context van de voorstudie SB250, versie 3.1a Qualiroutes, editie 01/01/2018 Hoofdstuk 14: Metingen en proeven Bijkomende proeven voor gekleurde bitumineuze mengsels G : Étude préliminaire G Vérification de la formulation et note justificative Op gekleurd asfalt wordt een kleurmetingsproef verricht volgens OCW-methode MN 90/15

24 Methode MN 90/15 Volgens hoofdstuk 4: 1 gekleurd proefstuk per te beproeven mengsel Verdichten met gyratorverdichter 60 gyraties Kleur meten op het bovenvlak van het proefstuk

25 Applicatie van het OCW Om te bepalen of gekleurd asfalt behoort tot één van de 4 kleurklassen

26 Werkgroep BAC-6: doelstellingen 1 Objectieve methode om kleur te meten 2 Kleurklassen vastleggen 3 Toleranties voor de kleurklassen bepalen 4 In de bestekken laten opnemen Voorstudie

27 Nieuwe doelstellingen van BAC-6 Bereidings- en verwerkingscontext Bereiding Verwerking

28 Nieuwe doelstellingen van BAC-6 1 Maximale verschillen (ΔE CMC ) vastleggen tussen kleur uit voorstudie en kleur onmiddellijk na verwerking op de werf ΔE CMC Voorstudie Werf

29 Nieuwe doelstellingen van BAC-6 2 Kleur analyseren van gyratorkernen en van gekleurde asfaltplaten vervaardigd uit bulkmateriaal dat direct in de menginstallatie is bemonsterd = «tussen»-fase tussen kleur voorstudie en kleur «onmiddellijk» na verwerking op werf Voorstudie Bereiding in menginstallatie Werf

30 COLLABORATION IS EVERYTHING!

31 Bedankt voor uw aandacht! Contact : Alexandra DESTRÉE Onderzoeker Secretaris werkgroep BAC-6 Prestatiekenmerken en Ontwerp Afdeling Asfaltwegen, andere bitumineuze toepassingen en chemie Opzoekingscentrum voor de Wegenbouw TEL.: +32 (0) [email protected]

32 Verwijzingen Gekleurde asfaltmengsels Praktische aanbevelingen voor de materiaalkeuze,het ontwerp en de verwerking Objectieve bepaling van de kleur, Dossier 17, Bijlage bij OCW Mededelingen 97, Driemaandelijks: oktober november december 2013, Meetmethode voor het meten van de kleur van gekleurde bitumineuze verhardingen - Bepaling aan asfaltkernen, MN90/15, Meetmethode OCW, ISSN ; 90, Development of a test method to determine the colour durability of coloured bituminous mixtures, Alexandra Destrée, Nathalie Piérard, Ann Vanelstraete, EATA 2015 conference, KTH Royal Institute of Technology in Stockholm on 15-17th June Ontwikkeling van prestatieproeven voor gekleurde bitumineuze verhardingen en bepaling van prestaties, Onderzoeksproject met financiële steun van het Belgisch Normalisatiebureau-NBN, overeenkomsten CC-CCN PN/NBN , 1 juli 2010 tot 30 juni 2014.

33 Verwijzingen EN 13043: Toeslagmaterialen voor asfalt en oppervlakbehandeling voor wegen, vliegvelden en andere verkeersgebieden PTV 411, TRA 411, PTV 864, TRA 64, BENOR, COPRO, SB 250, versie 3.1a, Qualiroutes, editie 01/01/2018,