Uitdagingen Chemische Analyses

Transcriptie

1 Uitdagingen Chemische Analyses Koen De Cremer WIV-ISP Afdeling Biomonitoring Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid, Elsene Partners: 1

2 Uitdagingen Zijn de labo-analyses betrouwbaar en vergelijkbaar? België, andere Europese landen? 1 identiek urine-staal: Lab A: Cd-concentratie: 0.2 µg/l Lab B: Cd-concentratie: 0.4 µg/l Welke waarde is nu correct? Hoe # landen vergelijken als spreiding op metingen groot is? Zijn de gebruikte methodes gevoelig genoeg? kunnen ze heel lage concentraties meten? Tot 1 ppb en lager! Bv. Cotinine: rokers: 100 µg/l-3000 µg/l passieve blootstelling: 1 µg/l-300 µg/l Is er voldoende analyse capaciteit in Europa? zijn er voldoende gekwalificeerde labs? 2

3 Oplossing Strikte kwaliteitscontrole voor de labo s 1/ verspreiden van SOP s (harmonizatie) standard operating procedures Precieze beschrijving hoe stalen moeten gecollecteerd/bewaard worden Precieze beschrijving van hoe een analyse moet uitgevoerd worden 2/ ringtesten voor alle deelnemende labo s examens blinde stalen (lage en hoge concentratie) rondgestuurd naar labo s labo s moeten resultaten rapporteren tegen bepaalde datum alle resultaten worden met elkaar vergeleken en besproken (webconferentie) Labresultaat enkel ok als het binnen bepaalde grenzen valt (zie verder) 3

4 Analysecapaciteit vòòr de ringtesten Aantal deelnemende labs in DEMOCOPHES Kwik 18 Cadmium 20 Creatinine 19 Cotinine 21 Ftalaat metabolieten 17 Bisphenol A 13 Slide Argelia Castano Cyprus Presidence Conference 23 rd October Larnaca 4

5 Deelnemende Belgische labo s Kwik (haar): University Hospital Liège (CHU), Catherine Pirard FIMS: op basis van atomaire absorptie Ftalaten (urine): VITO, Guido Vanermen ESI-MS-MS (electrospray ionisatie-massaspectrometrie) Bisfenol A, Triclosan (urine): Universiteit Antwerpen, Adrian Covaci GC-MS (gaschromatografie-massaspectrometrie) Cadmium, Cotinine, Creatinine (urine): WIV-ISP, Koen De Cremer Cd: ICP-MS (inductief gekoppeld plasma-massaspectrometrie) cotinine: ESI-MS-MS (electrospray ionisatie-massaspectrometrie) creatinine: Jaffe-methode (Iris ziekenhuis) 5

6 Georganiseerd door: Ringtesten * Environmental Toxicology. CNSA. Institute of Health Carlos III (ISCIII), Spain * Institute for Prevention and Occupational Medicine (IPA), Bochum, Germany Gespreid over 1 jaar (02/ /2012) 2 ICI ringtesten (om methode bij te schaven) 2 Equas ringtesten (om methode te testen) Wanneer geslaagd? Resultaten ok voor 1 ICI en 1 Equas ringtest of Resultaten ok voor 2 Equas ringtesten 6

7 EXTERNAL QUALITY CONTROL - the COPHES quality control scheme - ICI Interlaboratory Comparison Investigation EQUAS External Quality Assessment Scheme 1ste test for nieuwkomers in HBM Hoe zit het met de labo-expertises in de verschillende landen? Consensus resultaat Deelname referentie-labo s (RL) correct resultaat (RL s) + toegelaten spreiding resultaten vergelijkbaar? resultaten correct? Hetzelfde resultaat gevonden? Approx. correct resultaat gevonden? Slide Argelia Castano Cyprus Presidence Conference 23 rd October Larnaca 7

8 Voorbeeld van ringtest rapport (cotinine) ICI-criterium: result ok if within mean +/- 2 SD Equas-criterium (RL): result ok if within mean +/- 3 SD 8

9 Voorbeeld van ringtest rapport (cotinine) Grafische voorstelling (lage concentratie) Equas-criterium (RL): result ok if within mean +/- 3 SD 9

10 Voorbeeld van ringtest rapport (cotinine) Grafische voorstelling (hoge concentratie) Equas-criterium (RL): result ok if within mean +/- 3 SD 10

11 Screenshot van bespreking resultaten tijdens webconferentie Graphic Argelia Castano Cyprus Presidence Conference 23 rd October Larnaca 11

12 Hoeveel labo s zijn geslaagd? - analyse van DEMOCOPHES stalen- Kwik 16/18 (89%) Cadmium 14/20 (70%) Creatinine 14/19 (74%) Cotinine 9/21 (43%) Ftalaat metabolieten 7/17 (41%) Bisfenol A 5/13 (38%) Graphic Argelia Castano Cyprus Presidence Conference 23 rd October Larnaca 12

13 KWIK (16/18) meeste labo s zijn geslaagd verbetering zichtbaar in functie van ringtesten voldoende analyse capaciteit aanwezig in Europa 0,18 ±0,02 0,20 ±0,02 0,18 ±0,03 Graphic Argelia Castano Cyprus Presidence Conference 23 rd October Larnaca 13

14 CADMIUM (14/20) minder labo s zijn geslaagd belangrijk om te corrigeren voor Mo-interferenties bij metingen analyse capaciteit voldoet nog Mo-conc in urine 0,4 Cd-conc in urine met/zonder correctie Urinary cadmium (µg/l) 0,2-66% Cd Cd-DRC 0 Children Adults 14 Graphics Argelia Castano Cyprus Presidence Conference 23 rd October Larnaca

15 COTININE (9/21) minder labo s zijn geslaagd belangrijk is om LOQ <= 1 µg/l om passieve blootstelling te kunnen detecteren analyse capaciteit is beperkt Graphics Argelia Castano Cyprus Presidence Conference 23 rd October Larnaca 15

16 FTALAAT METABOLIETEN (7/17) 7 verschillende metabolieten dienen correct geanalyseerd te worden controle van de blanko s is belangrijk (contaminatie) analyse capaciteit is beperkt en moet uitgebreid worden Graphic Argelia Castano Cyprus Presidence Conference 23 rd October Larnaca 16

17 Bisfenol A (5/13) controle van de blanko s is belangrijk (contaminatie) analyse capaciteit is beperkt en moet uitgebreid worden 2 Free BPA [µg/l] 1,6 1,2 0,8 0, Lab no. Graphic Argelia Castano Cyprus Presidence Conference 23 rd October Larnaca 17

18 Hoe zit het met de Belgische labo s? Alle Belgische labs zijn geslaagd!!! Mag als enige land al zijn analyses zelf uitvoeren! Gevraagd om analyses te doen voor andere landen: CHU (Kwik): Portugal VITO (Ftalaten): Portugal, UK, Luxemburg, Roemenië, Polen, Slovenië WIV (Cd): Portugal (Cotinine): Portugal, Roemenie, Slovenië 18

19 Aliquoteren en bewaren van stalen (1) Primaire urinecontainer Verdeling na transport naar studiecoördinatiecentrum (VITO) ftalaten BPA,TCS Cd CRT COT Biobank Volume (ml) Graphic Gudrun Koppen (VITO) Stockagetemp. ( C) -20 C -20 C -20 C -20 C -20 C -80 C -80 C 19

20 Aliquoteren en bewaren van stalen (2) Foto Gudrun Koppen (VITO) Foto Gudrun Koppen (VITO) Aliquotering in 15 ml and 50 ml Falcon tubes 20

21 Aliquoteren en bewaren van stalen (3) Foto Gudrun Koppen (VITO) Biobanking van stalen bij -80 C Foto Gudrun Koppen (VITO) 21

22 Algemene conclusies Vergelijkbare analyse resultaten in Europa door: Verspreiden SOP s (pre-analytische + analytische fase) Organiseren van verschillende ringtests + bespreking van de resultaten Enkel mogelijk wanneer zeer strikte kwaliteitsnormen (blijven) gehanteerd worden Uitbouwen van analyse capaciteit succesvol Maar mag nooit ten koste gaan van de zeer strikte kwaliteitsnormen Moet voor sommige analieten nog uitgebreid worden Belgische labs hebben uitstekend werk geleverd Werden ook gevraagd om analyses voor andere landen uit te voeren 22

23 Partners project Financiering: Gemengde interministeriële Conferentie Leefmilieu- Gezondheid en Europese Life+ project Coördinatie: Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu Technische coördinatie, statistische verwerking en interpretatie: VITO Veldwerk: PIH, IHP Laboanalysen: UA, VITO, WIV, CHULiège 23

24 Acknowledgements Ilse Van Overmeire (WIV-ISP) Dr. Ybwala (creatinine, Iris Ziekenhuizen) Dominique Aerts en Pierre Biot (FOD) Gudrun Koppen (VITO) Belgische labo s (UA, VITO, CHULiège, WIV) Leden van de stuurgroep 24