Jaarverslag 2017 Museum Ceuclum

Transcriptie

1 Jaarverslag 2017 Museum Ceuclum Vrijwilligers In 2017 waren 37 vrijwilligers actief voor het Museum Ceuclum. De vrijwilligers waren actief als baliemedewerkers tijdens de openstelling van het museum, rondleiders, bestuurslid, roostermaker, website en facebookbeheerder. Hiernaast zorgden zij voor de schoonmaak, beheer en inrichting museum, nieuwsbrieven en contacten met participanten. De vrijwilligers kregen geen vergoedingen voor hun werk, in plaats daarvan is er een nieuwjaarreceptie gegeven en een excursie naar Kranenburg en de lezing Wonderen in het Zonlicht door Hans van Broek georganiseerd. Bestuur Museum Ceuclum is een onderdeel van Stichting Ceuclum waaronder ook de Werkgroep Archeologie Cuijk en het TIP Cuijk (Toeristisch Informatiepunt) vallen. Bezoekers Het aantal bezoekers aan Museum Ceuclum bedroeg dit jaar 3211 personen waaronder 533 kinderen. Er waren 18 groepen met een rondleiding door een museumgids. De Romeinse tuin werd 934 keer bezocht. Openstelling In 2017 was het museum ongeveer 228 dagen open. Het museum was geopend van 13:30 tot 16:30 uur. In de winterperiode (november t/m april) op woensdagen, zaterdagen en zondagen en in de zomerperiode ( mei t/m oktober) alle dagen behalve op maandagen geopend. Bij Cultuur aan de Maas was het museum eerder open en ging later dicht. Op afspraak is het museum ook buiten de reguliere openingstijden toegankelijk voor onder andere rondleidingen met groepen of als trouwlocatie. Tijdens de openingen zijn altijd twee vrijwilligers aanwezig. 1

2 Deelname Romeinendag Op 5 mei jl. was de tweede Romeinendag in Cuijk. Ook dit keer was het een groot succes. De vele in authentieke kledij gehulde (inheems-)romeinse soldaten en ambachtslieden zorgden ervoor dat je je bijna 2000 jaar terug in de tijd waande. Voor kinderen waren er wel tien verschillende activiteiten, variërend van een olielampje kleien, een leren buideltje of een Romeinse fibula maken, tot het volgen van een Romeinse kruidenworkshop of een verkorte opleiding tot Romeins soldaat, dan wel opgraven in de archeologische graafbak en vervolgens scherven plakken. In de Romeinse Tuin stond een scorpio schietklaar opgesteld, vervaardigd door twee scholieren in het kader van hun profielwerkstuk. Deze trok veel belangstelling en werd voortreffelijk gedemonstreerd door de twee bouwers er van. Romeinendag 2017 in Cuijk is financieel mogelijk gemaakt door bijdragen van CMC (Centrum Management Cuijk), CRT (Cultuur Recreatie Toerisme), de Wijkraad Centrum en de Gemeente Cuijk. Renovatie gebouw Maasstraat 17 Museum Ceuclum streeft er voortdurend naar archeologie voor een breed publiek toegankelijker te maken. De regio Cuijk heeft op dit gebied immers bijzonder veel in huis. Met de verbouwing van de linkerzijde van het pand aan de Maasstraat 17 zijn nieuwe mogelijkheden gecreëerd om hier op inspirerende wijze invulling aan te geven. De ruimte aan de linkerzijde is aanzienlijk vergroot door verplaatsing van de gevel aan de straatzijde tot aan de stoep, juist achter de gehandhaafde karakteristieke kolommen. De nieuwe gevel moet in harmonie met de bestaande rechterzijde een open houding uitstralen en als zodanig een publieksvriendelijk imago bewerkstelligen. De vloer werd geheel uitgebroken, geëgaliseerd en nieuw aangebracht met isolatielaag. Tussenmuren moesten verwijderd worden, hetgeen plaatsing van twee ijzeren steunbalken vereiste. De drie muurkasten aan de achterzijde zijn verwijderd. Het project omvatte ook het vervangen van alle kozijnen in het pand en het vernieuwen van de verwarmingsketel. Kosten zijn gedragen door de eigenaar van het pand, de gemeente Cuijk. Om kosten te besparen zijn zoveel mogelijk werkzaamheden door vrijwilligers van museum en WAC uitgevoerd. 2

3 Inrichting Archeologisch Centrum Cuijk In deze vernieuwde ruimte aan de Maasstraat 17 is het Archeologisch Centrum Cuijk gerealiseerd. Dit is een multifunctionele ruimte geworden met een uitbreiding van de museale mogelijkheden/capaciteit van het Museum Ceuclum. De ruimte is ingericht met nieuwe vitrines, audiovisuele apparatuur en meubilair. In samenwerking met de werkgroep archeologie gelegenheid is voor het ontvangen van groepen, thematentoonstellingen, educatieve activiteiten, voordrachten en lezingen, informatieve publieksfunctie. Zonder de financiële ondersteuning van het VSB fonds en het Prins Bernhard Cultuurfonds was de realisatie niet mogelijk geweest. De eerste tentoonstelling in het Archeologisch Centrum Cuijk heeft als thema De Victus. Vernieuwing Romeinse afdeling Museum Ceuclum Op 13 oktober 2017 werd naast de opening van het nieuwe ACC in het museum de nieuwe opstelling op de eerste etage gepresenteerd. Het betreft 8 nieuwe panelen die op een achtergrond van zandkleur en fris blauw elk een thema uit de Romeinse periode in Cuijk toelichten in tekst en beeld. We benoemen ze in vogelvlucht: Romeinen en Archeologie Onze relatief hoog gelegen regio is al sinds de Nieuwe Steentijd, vanaf ca voor onze jaartelling, bewoond geweest. Uit die tijd zijn grafheuvels en sporen van bewoning aangetroffen. Maar vooral zijn vele unieke archeologische vondsten gedaan uit de Romeinse periode, toen Cuijk (Ceuclum) een belangrijke nederzetting was aan de Maas. Het Romeinse schrift De aanwezigheid van veel soldaten in onze regio en de daarmee gepaard gaande opbloeiende handel leidde er toe dat Latijn de algemeen gebruikte taal werd. Romeinse cijfers zijn nog steeds in gebruik. De Romeinen hebben ook veel inscripties nagelaten. Op grafstenen om de doden te herdenken, op openbare plaatsen om keizerlijke daden te eren of om gewonnen veldslagen te memoreren. 3

4 Romeinse infrastructuur De komst en langdurige aanwezigheid van de Romeinen in deze regio betekende een totaal nieuwe sociale structuur en regelgeving. Het snel en planmatig verplaatsen van legioenen vereiste de aanleg van wegen. Er ontstond een uitgebreid netwerk van verharde en onverharde wegen. De handel bloeide op mede door de invoering van geld. Met de Romeinse munten kon overal betaald worden. Romanisering De Romeinse manier van leven vond geleidelijk navolging bij de inheemse bevolking. De opname van Romeinse cultuurelementen in de inheemse cultuur wordt romanisering genoemd. De Romeinen brachten ook een andere eetcultuur. Ze brachten onbekende dieren en planten naar onze streek, zoals de kip bijvoorbeeld. Castellum Toen de Rijngrens onder druk kwam te staan door invallen van Germanen, werden ook ten zuiden van de Rijn in het achterland, versterkingen gebouwd, zoals in de 4de eeuw het castellum in Ceuclum (Cuijk) aan de Maas. Heipalen en stenen, een brug In 1991 kon een archeologisch onderzoek in de Maasbodem worden uitgevoerd. Duikers vonden 5 plekken met resten van in goede staat verkerende palen en grote stenen. Uit jaarringenonderzoek van de palen bleek dat de bomen in de 4e eeuw gekapt waren. De stenen en palen bleken resten van een laat-romeinse brug. Tempels en offers De inheemse bevolking kende voornamelijk openlucht heiligdommen maar de Romeinen bouwden stenen tempels voor hun goden. In Cuijk zijn bij de Maasoever op twee plaatsen de fundamenten van een Gallo-Romeinse tempel gevonden. Daarnaast kenden ze huisgoden. 4

5 Grafveld, getuige van leven en dood Romeinse grafvelden lagen ook in Cuijk langs uitvalswegen buiten de dorpen en steden. Langs de Romeinse weg, ongeveer de huidige Grotestraat in zuidelijke richting ligt een bijzonder groot langgerekt grafveld. Er zijn hier in de periode van 40 tot 260 na Chr. volgens voorzichtige schattingen, tussen de duizend en tweeduizend personen begraven. Overige activiteiten Officiële opening door Rob van der Poel van Maasstraat 17 en de vernieuwde Romeinse afdeling Er is een nieuwsbrief uitgebracht De Facebook-pagina werd verder uitgebreid Participaties Het Culturele Hart van Cuijk Gemeentelijk overleg Cultuurstraat Cuijk Team Romeinen Klankbordgroep Cultuurnota Werkgroep Archeologie Cuijk VVV Toeristisch Ontmoetingspunt Cultuur aan de Maas Museumtuin Maasstraat Nationale Dag van het Kasteel Open Museumdagen Lichtjesavond Rabobank Club Actie Voorbereiding/Uitvoering Cultuurstraat Project Er kan vastgesteld worden dat 2017 wederom een vruchtbaar jaar is geweest voor museum Ceuclum. Dit is mogelijk gemaakt door de inzet van alle vrijwilligers, sponsoren, donaties en de subsidie van de gemeente Cuijk. Cuijk, maart 2018 Secretaris Stichting Ceuclum 5