Capillaire gaschromatografie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Capillaire gaschromatografie"

Transcriptie

1 1

2 2 Voordelen van een smalle piek: Hoge resolutie, maximaal gebruik van het scheidend vermogen van de kolom. Eenvoudige integratie, begin en einde van piek zijn makkelijk te herkennen. Lagere detectiegrenzen

3 3 De efficiëntie van een kolom wordt beïnvloed door een groot aantal variabelen. Voor het beschrijven van het verband tussen deze variabelen en de schotelhoogte zijn verschillende vergelijkingen ontwikkeld. Een hiervan is de Van Deemter vergelijking die geschikt is voor gepakte GC kolommen. Een schotelhoogtevergelijking geeft het verband aan tussen de schotelhoogte en de lineaire gassnelheid. Men noemt dit de H-u curve. Verhoging van de lineaire gassnelheid leidt aanvankelijk tot een sterke vermindering van de schotelhoogte. Na het bereiken van een minimale waarde neemt de schotelhoogteweer toe. De verschillende variabelen op de totale piekbreedte zijn onder te brengen in drie termen, waardoor de vergelijking in de bovenstaand eenvoudige vorm geschreven kan worden.

4 4 De aanwezigheid van pakkingskorreltjes heeft een grote invloed op de piekverbreding. Afwezigheid leidt dus onmiddellijk tot een hogere efficiëntie. Het hoge schotelgetal van een capillaire "open tubular" kolom is voor een groot deel hiermee verklaard. In de schotelhoogtevergelijking voor capillaire kolommen ontbreekt de Eddy diffusie term.

5 5

6 6 Als we naar de invloed kijken van deze eigen beweging in de stroomrichting van het gas, dit is het verbreden van de wolk componentmoleculen, kan er gesteld worden dat de meeste moleculen ongeveer gelijktijdig de kolom zullen verlaten. Het soms met de stroom mee bewegen, dan weer tegen de stroom in, zal voor de meeste moleculen na uitmiddeling resulteren in een gering effect. Er zullen echter altijd moleculen zijn die toevallig een eigen beweging hebben gehad die meer met de stroom mee zijn geweest dan er tegenin. Deze moleculen zullen iets eerder uit de kolom stromen. Bij moleculen die precies het omgekeerde hebben ondervonden, zal de verblijftijd in de kolom groter zijn dan het gemiddelde. Het gevolg van deze niet gelijktijdige uittreding openbaart zich in de piekverbreding. Dit effect zal relatief het sterkst optreden bij lage gassnelheden. Naarmate de gassnelheid toeneemt zal dit effect relatief minder bijdragen aan de totale piekverbreding. In de praktijk worden er zodanige gassnelheden gekozen dat de longitudinale diffusie nauwelijks invloed heeft op de efficiëntie van de kolom.

7 7

8 8 Tijdens het transport van de moleculen door de kolom komt het front voortdurend aan bij stationaire fase waarin nog geen component aanwezig is. Door dit concentratieverschil diffunderen componentmoleculen van de mobiele fase naar de stationaire fase totdatde evenwichtssituatie isbereikt. Aan de achterzijde van de zone gebeurt het omgekeerde. Zuiver draaggas migreert langs de stationaire fase waarin zich componentmoleculen bevinden. Hier vindt de stofoverdracht in omgekeerde richting plaats. Als de diffusiesnelheid hoog is, migreren de moleculen snel heen en weer tussen beide fasen. Alle moleculen brengen gemiddeld evenveel tijd door in de mobiele fase en migreren daardoor even snel. Bij een lage diffusiesnelheid krijgt het evenwicht geen kans om zich in te stellen. Het zonefront in de mobiele fase loopt de stationaire fase voorbij. De achterzijde van de zone in de stationaire fase blijft achter bij de achterzijde van de zone in de mobiele fase. Het resultaat is dat de zonebreder wordt.

9 9 Duidelijk zichtbare piekverbreding treedt op wanneer de draaggassnelheid veel te hoog is.

10 10

11 11 Capillaire kolommen hebben een aantal belangrijke voordelen boven gepakte kolommen. Verreweg het belangrijkste kenmerk van een capillair is zijn zeer grote scheidingskracht (resolutie) ten gevolge van zijn hoge efficiëntie. Pieken op een capillair chromatogram zijn vele malen smaller dan pieken op een gepakt chromatogram. De oorzaak voor de toenemende efficiëntie (schotelgetal) volgt uit de theorie van de piekverbreding. Wordt de piekverbreding in een gepakte kolom boven de optimale gassnelheid veroorzaakt door de Eddy diffusie (A-term) en de weerstand tegen massatransport (C-term), in een capillaire kolom wordt die alleen bepaald door de C-term die ook nog een stuk kleiner is. De belangrijkste oorzaak hiervan is het ontbreken van de kolompakking. Omdat de Eddy diffusie geheel en de massaweerstandstermen gedeeltelijk het gevolg zijn van de kolomvulling is het duidelijk dat bij het ontbreken van een "coated packing" de piekverbreding een stuk kleiner moet zijn, met alle positieve gevolgen voorde efficiëntie.

12 12 Er vanuit gaande dat er altijd in het optimum van de H-u curve wordt gewerkt of rechts daarvan betekent dit dat de B-termte verwaarlozen is. De C-term bevat onder andere de diameter en de filmdikte van de capillaire kolom. Algemeen geldt: Een kleine diameter kolom met een dunne film geeft de beste efficiëntie. Een grote diameter kolom met een dikke film heeft een meer beperkte efficiëntie. Het resultaat van deze kolom is echter veel beter dan die van een gepakte kolom.

13 13

14 14

15 15 Een Constante drukregelaar werkt direct en is dus snel in te regelen. Er wordt meer druk op het systeem gezet door de knop in te draaien. Wordt algemeen gebruikt voor capillaire gaschromatografie.

16 16 Een constante flowregelaar werkt indirect en is dus niet snel in te regelen. Er wordt meer flow op het systeem gezet door de knop uit te draaien. Wordt algemeen gebruikt voor gepakte gaschromatografie.

17 17

18 18

19 19

20 20

21 21 T ( C) Pressure Flow % % % Constant % % %

22 22 T ( C) Flow Druk % % % Constant % % %

23 23

24 24 EPC = Electronic Pressure Control DCC = Digital Carrier Control Het principe van een digitale gasregeling berust op het feit dat constant flow door een kolom geregeld wordt door de druk te programmeren als functie van de temperatuur. Dit houdt in dat de electronica de weerstand (kolomlengte, kolomdiameter, soort draaggas en uitgangsdruk) moet weten. Bij EPC en DCC worden de kolomparameters ingegeven waarna er Constant Flow of Flow geprogrammeerd gewerkt kan worden. Bij het invullen van deze kololmparameters bestaat een afwijking met de de daadwerkelijke lengte en diameter. Niet alleen is de interne diameter over de gehele lengte exact hetzelfde, ook de lengte van de kolom zal na enig gebruik korter worden aangezien er steeds een stuk wordt afgesneden na het opnieuw monteren.

25 25 Gas naar injector en kolom Gas in Flow sensor DPFC = Digital Pressure and Flow Control Bij DPFC wordt de weerstandwaarde gemeten waarna er Constant Flow of Flow geprogrammeerd gewerkt kan worden. Bij deze methode maakt het niet uit of de kolomparameters afwijken van de daadwerkelijke waarden.

26 26 Reduceerventiel. Dit onderdeel reduceert de hoge druk in de gascilinder (tot ca. 200 bar) tot een reële druk die voldoende is om alle apparaten in het gebouw van de juiste druk te voorzien. Een redelijke uitgangsdruk is 6 10 bar. Afsluiter. Deze worden vaak in het gasnet aangebracht om afsluitpunten te creëren. Zodoende heeft men de mogelijkheid om onderdelen van het gasnet (tijdelijk) uit te sluiten van gasvoorziening zonder dat andere labzalen of instrumenten daar hinder van ondervinden. Reduceerventiel. Dit onderdeel vermindert de al gereduceerde druk op het gasnet verder tot een voor de apparatuur benodigde werkdruk. Dit reduceerventiel bevindt zich vaak op de labzaal of op de labtafel.

27 27

28 28 28

29 29

30 30

Cursus HPLC. Deel 1. Cursus HPLC 1

Cursus HPLC. Deel 1. Cursus HPLC 1 Cursus HPLC Deel 1 Cursus HPLC 1 Inleiding HPLC FPLC CE GLC = High Performance Liquid Chromatografie = Fast Proteine Liquid Chromatografie = Capillaire Electroforese (scheiding van componenten m.b.v. spanningsverschil)

Nadere informatie

Capillaire gaschromatografie

Capillaire gaschromatografie 1 2 3 Het is lastig zoniet onmogelijk om één microliter vloeistof met behulp van draaggas door een analytische kolom te transporteren. Het zou dus een oplossing zijn om de geïnjecteerde vloeistof te verdampen.

Nadere informatie

Uitwerkingen van de opgaven uit: CHEMISCHE ANALYSE ISBN , 1 e druk, Uitgeverij Syntax Media Hoofdstuk 19 Gaschromatografie bladzijde 1

Uitwerkingen van de opgaven uit: CHEMISCHE ANALYSE ISBN , 1 e druk, Uitgeverij Syntax Media Hoofdstuk 19 Gaschromatografie bladzijde 1 Hoofdstuk 19 Gaschromatografie bladzijde 1 Opgave 1 a Welke voordelen heeft een capillaire kolom ten opzichte van een gepakte kolom? Veel betere scheiding: hoger schotelgetal b Welk nadeel is aan een capillaire

Nadere informatie

Schoon draaggas voor betrouwbare analyses. Schoon draaggas voor betrouwbare analyses

Schoon draaggas voor betrouwbare analyses. Schoon draaggas voor betrouwbare analyses Schoon draaggas voor betrouwbare analyses Schoon draaggas voor betrouwbare analyses Onzichtbare kwaliteit voor een zichtbaar resultaat Onzichtbare kwaliteit voor een zichtbaar resultaat Schoon (draag)gas

Nadere informatie

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l Opgave 1 Een kompasnaald staat horizontaal opgesteld en geeft de richting aan van de horizontale r component Bh van de magnetische veldsterkte van het aardmagnetische veld. Een spoel wordt r evenwijdig

Nadere informatie

Theorie GC. http://www.nano2.nl/theoriegc.pdf versie: 050515 2005 Frans Killian

Theorie GC. http://www.nano2.nl/theoriegc.pdf versie: 050515 2005 Frans Killian Theorie GC http://www.nano2.nl/theoriegc.pdf versie: 050515 2005 Frans Killian INHOUD blz. 1 Chromatografie 2 2 Vloeistofchromatografie 2 3 Gaschromatografie 2 4 De opbouw van de gaschromatograaf 3 5 De

Nadere informatie

Het gebruik van voorkolommen

Het gebruik van voorkolommen Het gebruik van voorkolommen Tégen vuile monsters en vóór verbeterde chromatografie Bij het injecteren van vuile monsters blijft een hoeveelheid niet- of slecht elueerbare bestanddelen achter aan het begin

Nadere informatie

Bloedalcoholenbepaling met GC-FID en de medium polaire DB-6

Bloedalcoholenbepaling met GC-FID en de medium polaire DB-6 Bloedalcoholenbepaling met GC-FID en de medium polaire DB-6 Hai Holthuysen, Hay Janssen, Josje Hermkens-Laemers Laboratorium apotheek Viecuri Medisch Centrum voor Noord-Limburg Tegelseweg 210 5912 BL Venlo

Nadere informatie

Roeisloepwedstrijden worden beslist door te berekenen hoeveel vermogen de roeiers nodig hadden om de gehaalde gemiddelde roeisnelheid te halen.

Roeisloepwedstrijden worden beslist door te berekenen hoeveel vermogen de roeiers nodig hadden om de gehaalde gemiddelde roeisnelheid te halen. Cw-kromme Roelf Pot, februari 2015 Roeisloepwedstrijden worden beslist door te berekenen hoeveel vermogen de roeiers nodig hadden om de gehaalde gemiddelde roeisnelheid te halen. Om dat vermogen (P) te

Nadere informatie

Apparaat voor de wet van Boyle VOS-11002

Apparaat voor de wet van Boyle VOS-11002 Apparaat voor de wet van Boyle VOS-11002 1 2 3 4 5 6 7 HET APPARAAT BESTAAT UIT: 1. Kolom met schaalverdeling en ontluchtingsdop 2. Drukmeter* 3. Ventiel voor aansluiting met pomp (achter drukmeter) 4.

Nadere informatie

GC of HPLC, that s the question?!

GC of HPLC, that s the question?! GC of HPLC, that s the question?! door Ir. Nico Vonk Avans+ Breda. Toepassingsgebied van de chromatografische technieken WP HT- GC Monster matrix Mengbaarheid met de mobiele fase (HPLC) Vluchtig (GC,

Nadere informatie

Capillaire gaschromatografie

Capillaire gaschromatografie 1 2 3 Bij kwalitatieve analyse op basis van retentietijd methode wordt de retentietijd van de onbekende component (t r(c) ) vergeleken met de retentietijd van een z.g. standaard (t r(st) ). Indien t r(c)

Nadere informatie

Kit code: KT XTI Configuratie: Kit inhoud: Geschikt voor:

Kit code: KT XTI Configuratie: Kit inhoud: Geschikt voor: Kit code: KT XTI 9580 Configuratie: 750 Kit inhoud: Aantal Code Omschrijving 1 FO8RAPID XTI Module Rapid XTI 1 FRCT06D Draadboom Rapid XTI Geschikt voor: Fabrikant Fendt Fendt LET OP!! Model 714, 716,

Nadere informatie

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2013 theorietoets deel 1

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2013 theorietoets deel 1 Eindronde Natuurkunde Olympiade 2013 theorietoets deel 1 Opgave 1 Helikopter (3p) Een helikopter A kan in de lucht stilhangen als het geleverde vermogen door de motor P is. Een tweede helikopter B is een

Nadere informatie

Rub-Block RB100DN met PT100 sensor

Rub-Block RB100DN met PT100 sensor Rub-Block RB100DN met PT100 sensor Inhoudsopgave 1. Toepassing 3 2. Waarschuwingen en symbolen in deze gebruiksaanwijzing 3 3. Functie 3 3.1 Rub-Block met PT100 sensor 3 3.2 Meetomvormer optioneel 4 4.

Nadere informatie

Buiten de gebaande wegen naar meerwaarde van on-line analysers voor uw plants

Buiten de gebaande wegen naar meerwaarde van on-line analysers voor uw plants Buiten de gebaande wegen naar meerwaarde van on-line analysers voor uw plants 3 stappen naar snel en goed meten Foto-akoestisch meetsysteem voor o.a ppm H₂S en H 2 O metingen Conditioneringssysteem; de

Nadere informatie

Bloedalcoholen bepaling met GC-FID op een apolaire kolom

Bloedalcoholen bepaling met GC-FID op een apolaire kolom Bloedalcoholen bepaling met GC-FID op een apolaire kolom E Olijslager en R Langen Klinisch Farmaceutisch Laboratorium TweeSteden ziekenhuis Dr. Deelenlaan 5, 5042 AD Tiiburg. [email protected] Inleiding

Nadere informatie

Gaschromatografie in de klas Frans Killian, ISW havo/vwo Naaldwijk, [email protected]

Gaschromatografie in de klas Frans Killian, ISW havo/vwo Naaldwijk, franskillian@hotmail.com Gaschromatografie in de klas Frans Killian, ISW havo/vwo Naaldwijk, [email protected] Waarom Gaschromatografie? Leerlingen die het voortgezet onderwijs verlaten denken vaak dat de analisten in een

Nadere informatie

CO 2. -Ketenanalyse. Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen. Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels

CO 2. -Ketenanalyse. Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen. Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels -Ketenanalyse Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Een slimmer concept door inzicht in de keten Met PlusWonen streeft VolkerWessels naar het minimaliseren

Nadere informatie

Profielwerkstuk Natuurkunde Weerstand en temperatuur

Profielwerkstuk Natuurkunde Weerstand en temperatuur Profielwerkstuk Natuurkunde Weerstand en tem Profielwerkstuk door een scholier 1083 woorden 10 maart 2016 6 7 keer beoordeeld Vak Natuurkunde Weerstand en tem Hoe heeft de tem invloed op de weerstand van

Nadere informatie

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2014 theorietoets deel 1

Eindronde Natuurkunde Olympiade 2014 theorietoets deel 1 Eindronde Natuurkunde Olympiade 2014 theorietoets deel 1 Opgave 1 Fata Morgana (3p) We hebben een planparallelle plaat met een brekingsindex n(z), die met de afstand z varieert. Zie ook de figuur. a. Toon

Nadere informatie

aluminium 2,7 0, ,024 ijzer 7,9 0, ,012

aluminium 2,7 0, ,024 ijzer 7,9 0, ,012 DEZE TAAK BESTAAT UIT 36 ITEMS. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Dichtheid Soortelijke

Nadere informatie

Linde Integrated Valve Mobiele zuurstoftherapie in een nieuw perspectief

Linde Integrated Valve Mobiele zuurstoftherapie in een nieuw perspectief Linde Integrated Valve Mobiele zuurstoftherapie in een nieuw perspectief TM TM Een nieuwe kijk op veiligheid en gebruiksgemak Het is nog nooit zo eenvoudig geweest om een mobiele zuurstoftherapie toe te

Nadere informatie

Uitwerkingen Vacuümpomp, 3HV, 1: Onderzoeken: theorieën, modellen en experimenten.

Uitwerkingen Vacuümpomp, 3HV, 1: Onderzoeken: theorieën, modellen en experimenten. Uitwerkingen Vacuümpomp, 3HV, 1: Onderzoeken: theorieën, modellen en experimenten. 1.1 C. B 2. Als een goed uitgevoerd experiment en een goed rekenmodel daarbij niet dezelfde uitkomsten geven, zal de onderliggende

Nadere informatie

jaar: 1989 nummer: 10

jaar: 1989 nummer: 10 jaar: 1989 nummer: 10 Gegeven een cylindervomtige geleider van 1 m lengte met een diameter van 5 mm. De weerstand van de geleider is R. De draad wordt uitgerekt tot een lengte van 1,2 m terwijl het volume

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN. Tentamen OGO Fysisch Experimenteren voor minor AP (3MN10) Tentamen Inleiding Experimentele Fysica (3AA10)

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN. Tentamen OGO Fysisch Experimenteren voor minor AP (3MN10) Tentamen Inleiding Experimentele Fysica (3AA10) TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Tentamen OGO Fysisch Experimenteren voor minor AP (3MN10) Tentamen Inleiding Experimentele Fysica (3AA10) d.d. 30 oktober 2009 van 9:00 12:00 uur Vul de presentiekaart

Nadere informatie

Handleiding rookgascondensor INHOUDSOPGAVE: WERKING. 1.1 Algemeen 1.2 Werking INSTALLATIE

Handleiding rookgascondensor INHOUDSOPGAVE: WERKING. 1.1 Algemeen 1.2 Werking INSTALLATIE Handleiding rookgascondensor INHOUDSOPGAVE: WERKING 1.1 Algemeen 1.2 Werking INSTALLATIE 2.1 Aflevering 2.2 Voorschriften 2.3 Opstelling 2.4 Montage beveiligingen 2.5 Montage rookgasafvoer 2.6 Montage

Nadere informatie

Chromatografie Auteur: Michel Eppink (Wageningen Universiteit)

Chromatografie Auteur: Michel Eppink (Wageningen Universiteit) Chromatografie Auteur: Michel Eppink (Wageningen Universiteit) Basisprincipe van chromatografische scheidingen Scheidingen van componenten (b.v. eiwitten) kan gebeuren via twee verschillende fasen zoals

Nadere informatie

Samenvatting S AMENVATTING

Samenvatting S AMENVATTING S AMENVATTING De beschikbaarheid van voldoende drinkwater kan een probleem zijn in dichtbevolkte of industriële gebieden, zodat waterzuiveringsinstallaties noodzakelijk zijn. Adsorptie technologie kan

Nadere informatie

Kit code: KT XTI 9980. Configuratie: Kit inhoud: Geschikt voor:

Kit code: KT XTI 9980. Configuratie: Kit inhoud: Geschikt voor: Kit code: KT XTI 9980 Configuratie: 751 Kit inhoud: Aantal Code Omschrijving 1 FO8RAPID XTI Module Rapid XTI 1 FRCT04D Draadboom Rapid XTI Geschikt voor: Fabrikant Model LET OP!! Case NewHolland Maxxum

Nadere informatie

NATUURKUNDE OLYMPIADE EINDRONDE 2013 PRAKTIKUMTOETS

NATUURKUNDE OLYMPIADE EINDRONDE 2013 PRAKTIKUMTOETS NATUURKUNDE OLYMPIADE EINDRONDE 13 PRAKTIKUMTOETS Opmerkingen 1. Schrijf bovenaan elk papier je naam.. Nummer elke bladzijde. 3. Schrijf op de eerste pagina het totale aantal bladen dat je inlevert. 4.

Nadere informatie

Handleiding voor de Netatmo WebApp

Handleiding voor de Netatmo WebApp Handleiding voor de Netatmo WebApp Inhoudstafel 1. Regelen van de temperatuur... 3 2. De verwarmingsplanning... 5 2.1 Een planning maken... 8 2.2 Verwarmingsperioden & temperaturen... 5 2.3 Temperatuurprofiel

Nadere informatie

Inleiding elektronica Presentatie 1

Inleiding elektronica Presentatie 1 Inleiding elektronica Presentatie 1 2 Versie: 18 augustus 2014 Inleiding Elektronica Presentatie 1 16-9-2013 Praktische Elektronica, talk of the day! 2 1 Doel van deze module Herkennen van de algemene

Nadere informatie

Theorie: Het maken van een verslag (Herhaling klas 2)

Theorie: Het maken van een verslag (Herhaling klas 2) Theorie: Het maken van een verslag (Herhaling klas 2) Onderdelen Een verslag van een experiment bestaat uit vier onderdelen: - inleiding: De inleiding is het administratieve deel van je verslag. De onderzoeksvraag

Nadere informatie

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3.

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. figuur 3 De schuifweerstand is zo ingesteld dat de stroomsterkte 0,50 A is. a) Bereken het

Nadere informatie

( ) ( ) Bij welke karakteristieke afschuifsnelheid zijn de weerstanden voor beide materialen gelijk: dan moet gelden:

( ) ( ) Bij welke karakteristieke afschuifsnelheid zijn de weerstanden voor beide materialen gelijk: dan moet gelden: Opgave 1: a) Enkele producteigenschappen die bepaald worden door de keuze voor PP of PS: 1 Stijfheid: PS is amorf, G = ca 1 GPa; PP is semi-kristallijn, G = ca.5 GPa. 2 Temperatuursbereik: Tg van PS is

Nadere informatie

Meten en Maken 1. Toets Harris 26-04-2010

Meten en Maken 1. Toets Harris 26-04-2010 Meten en Maken 1 Toets Harris 26-04-2010 Deze toets bestaat uit vier opgaven die even zwaar tellen. De vier opgaven bestaan allemaal uit deelvragen. Maak elke opgave op een apart antwoordblad. Dit maakt

Nadere informatie

AIO- SVT Zuiddijk INTECH DYKE SECURITY SYSTEMS. Rapportage InTech-IDS AIO-SVT Zuiddijk 2012 V02

AIO- SVT Zuiddijk INTECH DYKE SECURITY SYSTEMS. Rapportage InTech-IDS AIO-SVT Zuiddijk 2012 V02 AIO- SVT Zuiddijk INTECH DYKE SECURITY SYSTEMS Eindrapport meetverslag piping Zuiddijk V02 IDS 12006 30 november 2012 1 van 10 Inhoudsopgave DEEL A FACTUAL REPORT... 3 1. ALGEMEEN:... 3 2. INSTRUMENTATIE

Nadere informatie

Medische beeldvorming

Medische beeldvorming Opgave: MRI-scan a) Er zitten twee waterstofkernen in elk watermolecuul. Hoeveel watermoleculen zitten in 1,0 mm 3 water? m = ρ V = 0,9982 10 3 1,0 10 9 = 0,998 10 6 kg één molecuul heeft een massa van

Nadere informatie

Zantingh Total Eco rookgascondensor. Minimale investering, maximaal rendement.

Zantingh Total Eco rookgascondensor. Minimale investering, maximaal rendement. Zantingh Total Eco rookgascondensor Minimale investering, maximaal rendement. You can count on our expertise Total Eco Compact rookgascondensor De nieuwe Total Eco Compact rookgascondensor Een Zantingh

Nadere informatie

Elektriciteit. Elektriciteit

Elektriciteit. Elektriciteit Elektriciteit Alles wat we kunnen zien en alles wat we niet kunnen zien bestaat uit kleine deeltjes. Zo is een blok staal gemaakt van staaldeeltjes, bestaat water uit waterdeeltjes en hout uit houtdeeltjes.

Nadere informatie

Differentiëren. Training met de rekenregels en de standaard afgeleiden

Differentiëren. Training met de rekenregels en de standaard afgeleiden Differentiëren Training met de rekenregels en de standaard afgeleiden Wisnet-HBO update maart 2011 Voorkennis Repeteer de standaardafgeleiden en de rekenregels voor differentiëren. Draai eventueel het

Nadere informatie

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype.

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype. TNO heeft een onderzoek naar de invloed van een aantal parameters op de wrijvings- en weerstandscoëfficiënten van DEC International -slangen en -bochten uitgevoerd (rapportnummer 90-042/R.24/LIS). De volgende

Nadere informatie

Druktest protocol. Bouwproject Bouwfase: (Opdrachtnemer vertegenwoordiger) Opdrachtnemer Vertegenwoordiger: Bedrijf en onderhoud

Druktest protocol. Bouwproject Bouwfase: (Opdrachtnemer vertegenwoordiger) Opdrachtnemer Vertegenwoordiger: Bedrijf en onderhoud Druktest protocol Met het testmedium: Perslucht of inert gas Materiaal van het leidingsysteem: Materiaal van de fitting: Materiaal van de afdichting: Verbindingstype: Pressgereedschap: (type/fabrikant)

Nadere informatie

Kit code: KT XTI Configuratie: Kit inhoud: Geschikt voor: T7.170_185_200_210_220_235_250_260_270 Tier 4A

Kit code: KT XTI Configuratie: Kit inhoud: Geschikt voor: T7.170_185_200_210_220_235_250_260_270 Tier 4A Kit code: KT XTI 8480 Configuratie: 742 Kit inhoud: Aantal Code Omschrijving 1 FO8RAPID XTI Module Rapid XTI 1 FRCT06B Draadboom Rapid XTI Geschikt voor: Fabrikant New Holland Model T7.170_185_200_210_220_235_250_260_270

Nadere informatie

DIAMAGNETISCHE LEVITATIE MET BISMUTH.

DIAMAGNETISCHE LEVITATIE MET BISMUTH. DIAMAGNETISCHE LEVITATIE MET BISMUTH. Dank zij de komst van sterke neodymium magneten is het mogelijk om het afstotend gedrag van sommige diamagnetische materialen zichtbaar te maken. Ofschoon er veel

Nadere informatie

Waterstof als draaggas voor uw lab

Waterstof als draaggas voor uw lab Afternoon Seminar 1 april 2009 Waterstof als draaggas voor uw lab Roel WUYTS Sales Project Engineer Gas toevoer Generator Filters GC of Cilinder Regelaar/ Afsluiter Afsluiter Gas toevoer Cylinder Leidingnet

Nadere informatie

Vraag 1 Vraag 2 Vraag 3 Vraag 4 Vraag 5

Vraag 1 Vraag 2 Vraag 3 Vraag 4 Vraag 5 Vraag 1 Een hoeveelheid ideaal gas is opgesloten in een vat van 1 liter bij 10 C en bij een druk van 3 bar. We vergroten het volume tot 10 liter bij 100 C. De einddruk van het gas is dan gelijk aan: a.

Nadere informatie

Samenvatting natuurkunde Recht evenredig verband =als de ene grootheid 2x zo groot wordt, is dat met de andere grootheid ook zo.

Samenvatting natuurkunde Recht evenredig verband =als de ene grootheid 2x zo groot wordt, is dat met de andere grootheid ook zo. Samenvatting door K. 577 woorden 10 december 2012 7,8 4 keer beoordeeld Vak Methode Natuurkunde Nieuwe natuurkunde Samenvatting natuurkunde 1.1-1.7 1.1 Weersgrootheden Recht evenredig verband =als de ene

Nadere informatie

Handleiding AZEZ. Type Eenheid 715302 715303 715304 715306 715308 715310 715312 715314

Handleiding AZEZ. Type Eenheid 715302 715303 715304 715306 715308 715310 715312 715314 Handleiding AZEZ Algemene instructies: Dit filter is ontworpen en gemaakt om aan de hoogste eisen van kwaliteit en afwerking te voldoen. De UDI AZEZ filter is een automatisch zelfreinigend filter dat wordt

Nadere informatie

In dit plaatje is de rotor als magneet uitgevoerd, maar in gelijkstroomventilatoren wordt de rotor als permanente magneet uitgevoerd.

In dit plaatje is de rotor als magneet uitgevoerd, maar in gelijkstroomventilatoren wordt de rotor als permanente magneet uitgevoerd. 1 -Een gelijkstroommotor heeft een permanente magneet. Het magneetveld hoeft dus niet opgewekt te worden ten koste van een hoeveelheid elektrische energie. Daar zit m het hogere rendement van een gelijkstroommotor

Nadere informatie

Uitbalancering. Beschrijving. Ballorex Venturi. Versies. Voordelen. Toepassingen

Uitbalancering. Beschrijving. Ballorex Venturi. Versies. Voordelen. Toepassingen Ballorex Venturi Beschrijving De Ballorex Venturi is een assortiment manuele strangregelventielen die gebruikt worden voor het inregelen van verwarmings- en koelsystemen. De inregeling zorgt voor een gelijkmatige

Nadere informatie

De synthese van een polyester

De synthese van een polyester De synthese van een polyester 1 OPDRCHT FSE 3 Synthetiseer, per projectgroep, één type polyester, op verschillende manieren. Hoe maak je een polyester? 2 SYNTHESE VN EEN MONOESTER X = OH, Cl, OCOR SYNTHESE

Nadere informatie

Phydrostatisch = gh (6)

Phydrostatisch = gh (6) Proefopstellingen: Bernoulli-opstelling De Bernoulli-vergelijking (2) kan goed worden bestudeerd met een opstelling zoals in figuur 4. In de figuur staat de luchtdruk aangegeven met P0. Uiterst links staat

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing. Proteus PEC

Gebruiksaanwijzing. Proteus PEC Gebruiksaanwijzing -1- Het opstarten van de computer De computer werkt met behulp van een adapter. Plaats de stekker van de adapter in het stopcontact en plug de pin van de adapter in de opening aan de

Nadere informatie

Nu ook zonnepanelen mogelijk op west, oost en noord georiënteerde daken!!!!

Nu ook zonnepanelen mogelijk op west, oost en noord georiënteerde daken!!!! Nu ook zonnepanelen mogelijk op west, oost en noord georiënteerde daken!!!! Tot voor kort was het alleen mogelijk en rendabel om zonnepanelen te monteren op zuid georiënteerde daken. Daken aan de west,

Nadere informatie

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte:

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte: LABO Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen Datum van opgave:.../.../ Datum van afgifte: Verslag nr. : 7 Leerling: Assistenten: Klas: 3.1 EIT.../.../ Evaluatie :.../10

Nadere informatie

Handleiding voor de Netatmo app

Handleiding voor de Netatmo app Handleiding voor de Netatmo app Inhoudstafel 1. Regelen van de temperatuur... 3 2. De verwarmingsplanning... 4 2.1 Een planning maken... 5 2.2 Verwarmingsperiodes & temperaturen... 6 2.3 Een nieuwe stand

Nadere informatie

ONDERDRUK IN FLEXIBELE SLANGEN

ONDERDRUK IN FLEXIBELE SLANGEN 6.1. INLEIDING Een van de belangrijkste grootheden in een luchtbehandelings- of ventilatiesysteem is de druk. Zowel de absolute als de relatieve luchtdruk worden gebruikt voor het bepalen van de luchtdichtheid

Nadere informatie

De mobiele flexibiliteit.

De mobiele flexibiliteit. Speciale gassen in de praktijk 11 De mobiele flexibiliteit. De Alumini Smart Box van Westfalen. Onze mobiele set gassen voor u. Westfalen gasoplossingen uit één hand Wij zijn Westfalen. Zo handelen, werken

Nadere informatie

Kit code: KT XTI Configuratie: Kit inhoud: Geschikt voor:

Kit code: KT XTI Configuratie: Kit inhoud: Geschikt voor: Kit code: KT XTI 9680 Configuratie: 749 Kit inhoud: Aantal Code Omschrijving 1 FO8RAPID XTI Module Rapid XTI 1 FRXTI01 Draadboom Rapid XTI Geschikt voor: Fabrikant Massey Ferguson Valtra LET OP!! Model

Nadere informatie

Integra gasregel- en veiligheidsapparatuur

Integra gasregel- en veiligheidsapparatuur Integra gasregel- en veiligheidsapparatuur Integra flow optimiser (IFO) MIG/MAG & TIG lassen met Maxx gassen, argon- en standaard lasprocesmengsels Geen extra reduceer of debietmeters nodig - de uitgangsdruk

Nadere informatie

JMB Drukregelaars, veiligheidsventielen, druksensoren en flow switch

JMB Drukregelaars, veiligheidsventielen, druksensoren en flow switch JMB Drukregelaars, 1. Drukregelaars a. HXM b. Timax c. VB 130 d. Pulsar 3 e. Pulsar Zero f. UL 221/200 H g. UL 262/1 h. UL 262/2 2. Veiligheidsventielen a. SV 3 3. Druksensoren a. PR 16 4. Flow switch

Nadere informatie

EXPLORING THE LIMITS COMPONENTEN OP HET STORT ARJAN TANIS SR. PROJECT ENGINEER MID BREDA 8 JUNI 2015

EXPLORING THE LIMITS COMPONENTEN OP HET STORT ARJAN TANIS SR. PROJECT ENGINEER MID BREDA 8 JUNI 2015 EXPLORING THE LIMITS COMPONENTEN OP HET STORT ARJAN TANIS SR. PROJECT ENGINEER MID BREDA 8 JUNI 2015 1 2 INDEX 01 DOEL VAN DE PRESENTATIE 02 NEW LIMITS 03 GEVAREN 04 OUDE STANDAARD - NIVAG 05 NIEUWE STANDAARD

Nadere informatie

Basics flowmetingen. De basis informatie over: Magnetisch Inductieve/ Vortex/ Ultrasone en Coriolis Massa Flowmeters

Basics flowmetingen. De basis informatie over: Magnetisch Inductieve/ Vortex/ Ultrasone en Coriolis Massa Flowmeters Basics flowmetingen De basis informatie over: Magnetisch Inductieve/ Vortex/ Ultrasone en Coriolis Massa Flowmeters Erik Stokman Sales Manager KROHNE Nederland Kerkeplaat 14 3313 LC Dordrecht Tel.: +31

Nadere informatie

MyAirvo bij COPD: Hoge flow in combinatie met optimale bevochtiging, een ideale combinatie? Hoe werkt het: Theorie en Praktijk

MyAirvo bij COPD: Hoge flow in combinatie met optimale bevochtiging, een ideale combinatie? Hoe werkt het: Theorie en Praktijk MyAirvo bij COPD: Hoge flow in combinatie met optimale bevochtiging, een ideale combinatie? Hoe werkt het: Theorie en Praktijk K. Cové BDM Ventilation & Respiratory Care Agenda COPD in het kort MyAivo

Nadere informatie

GRUNDFOS injectieregelafsluiter. Submersible Pump Valve

GRUNDFOS injectieregelafsluiter. Submersible Pump Valve GRUNDFOS injectieregelafsluiter Submersible Pump Valve 2 Grundfos full-line supplier ÓÓk voor Warmte Koude Opslag Als pompfabrikant is Grundfos al jaren actief in de markt van de warmte en koude opslag

Nadere informatie

Gassnelheid en volume metingen. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de meting voor gassnelheid en volume

Gassnelheid en volume metingen. Deze code van goede meetpraktijk beschrijft de toegepaste. werkwijze bij de meting voor gassnelheid en volume Code van goede meetpraktijk van de VKL (Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen) Wat doet de VKL? De Vereniging Kwaliteit Luchtmetingen (VKL) heeft ten doel, binnen de kaders van de Europese en Nationale wet-

Nadere informatie

ClimateBooster Handleiding

ClimateBooster Handleiding ClimateBooster Handleiding Meer comfort met minder energie. Inleiding Energie besparen Met de ClimateBooster kunt u de aanvoertemperatuur van uw verwarmingsinstallatie verlagen en bespaart u ca. 10% energie

Nadere informatie

Sensor Test Unit TSK40A

Sensor Test Unit TSK40A Product Info Sensor Test Unit TSK40A Eenvoudig testen van diverse typen sensoren Instellingen manueel of snel via de PC te wijzigen Standaard kabels voor het snel aansluiten van sensoren Algemeen De sensor

Nadere informatie

HFDST 6. HET WEER IN ONZE STREKEN

HFDST 6. HET WEER IN ONZE STREKEN HFDST 6. HET WEER IN ONZE STREKEN 54 II. Hoe kunnen we verklaren dat we in België vaak een wisselvallig weer hebben? Wat wordt bedoeld met wisselvallig weer? De verklaring: op ca. 50 NB hebben we een botsing

Nadere informatie

Oplossing examenoefening 2 :

Oplossing examenoefening 2 : Oplossing examenoefening 2 : Opgave (a) : Een geleidende draad is 50 cm lang en heeft een doorsnede van 1 cm 2. De weerstand van de draad bedraagt 2.5 mω. Wat is de geleidbaarheid van het materiaal waaruit

Nadere informatie

Uitgebreide procesbeschrijving

Uitgebreide procesbeschrijving Uitgebreide procesbeschrijving Procesbeschrijving Het voedingmengsel wordt samengesteld door de 2 zuivere componenten olie (uit T-904) en zuivere PEG (uit T-903) te mengen. T-903 en T-904 bevinden zich

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur 1 RONDDRAAIENDE MASSA 5pt Een massa zit aan een uiteinde van een touw. De massa ligt op een wrijvingloos oppervlak waar het

Nadere informatie

NEVAC examen Vacuümtechniek Maandag 7 april 2008, 14:00-16:30 uur

NEVAC examen Vacuümtechniek Maandag 7 april 2008, 14:00-16:30 uur NEVAC examen Vacuümtechniek Maandag 7 april 2008, 14:00-16:30 uur Dit examen bestaat uit 4 vraagstukken en 5 pagina s Vraagstuk 1 (VT-08-1) (15 punten) Een vacuümvat wordt afgepompt met een eentraps draaischuifpomp

Nadere informatie

Installatie overzicht standaard omgekeerde osmose apparaten.

Installatie overzicht standaard omgekeerde osmose apparaten. Versie 2.0 Installatie overzicht standaard omgekeerde osmose apparaten. Basis principe Omgekeerde osmose is een waterzuiveringssysteem op basis van membraanfiltratie: een extreem fijn filter met microscopisch

Nadere informatie

Alvorens men het remsysteem kan programmeren, heeft men een aantal gegevens nodig.

Alvorens men het remsysteem kan programmeren, heeft men een aantal gegevens nodig. Programmeren van de remmen; Alvorens men het remsysteem kan programmeren, heeft men een aantal gegevens nodig. 1. Gewicht van de trailer op de assen in onbeladen toestand 2. Gegevens van de loadsensors

Nadere informatie

PHILL FUELMAKER MODEL HRA-P30 G1.5

PHILL FUELMAKER MODEL HRA-P30 G1.5 PHILL FUELMAKER MODEL HRA-P30 G1.5 GEBRUIKSAANWIJZING Deze installatie mag alleen worden geïnstalleerd door getraind en gecertificeerd personeel en mag alleen worden gebruikt door een daartoe geïnstrueerde

Nadere informatie

DEZE TAAK BESTAAT UIT 36 ITEMS.

DEZE TAAK BESTAAT UIT 36 ITEMS. DEZE TAAK BESTAAT UIT 36 ITEMS. Materiaal Dichtheid g/cm 3 Soortelijke warmte J/g C Smelttemperatuur C Smeltwarmte J/g Kooktemperatuur C Lineaire uitzettingscoëfficiënt mm/m C alcohol 0,8 2,5 114 78 aluminium

Nadere informatie

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype.

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype. TNO heeft een onderzoek naar de invloed van een aantal parameters op de wrijvings- en weerstandscoëfficiënten van DEC International -slangen en -bochten uitgevoerd (rapportnummer 90-042/R.24/LIS). De volgende

Nadere informatie

VISCOSITEIT VAN VLOEISTOFFEN

VISCOSITEIT VAN VLOEISTOFFEN VISCOSITEIT VAN VLOEISTOFFEN 1) Inleiding Viscositeit is een eigenschap van vloeistoffen (en gassen) die belang heeft voor de stromingseigenschappen van de vloeistof. Dit speelt een rol in allerlei domeinen.

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 2. Materiaal & Methode 3. Resultaten 5. Theoretisch Kader 6. Discussie 7. Bronnen 9. Appendix Onderzoeksvraag 2

Inhoud. Inleiding 2. Materiaal & Methode 3. Resultaten 5. Theoretisch Kader 6. Discussie 7. Bronnen 9. Appendix Onderzoeksvraag 2 Bifilaire slinger De invloed van de slingerlengte, de lengte van en afstand tussen de draden op de trillingstijd van een bifilaire slinger. Kiki de Boer, Sitti Romijn, Thomas Markhorst & Lucas Cohen Calandlyceum

Nadere informatie

Tentamen. Elektriciteit en Magnetisme 1. Woensdag 20 juni :00-12:00. Leg je collegekaart aan de rechterkant van de tafel.

Tentamen. Elektriciteit en Magnetisme 1. Woensdag 20 juni :00-12:00. Leg je collegekaart aan de rechterkant van de tafel. Tentamen Elektriciteit en Magnetisme 1 Woensdag 20 juni 2012 09:00-12:00 Leg je collegekaart aan de rechterkant van de tafel. Schrijf op elk vel uw naam en studentnummer. Schrijf leesbaar. Maak elke opgave

Nadere informatie

Mechanica van Materialen: Voorbeeldoefeningen uit de cursus

Mechanica van Materialen: Voorbeeldoefeningen uit de cursus Mechanica van Materialen: Voorbeeldoefeningen uit de cursus Hoofdstuk 1 : Krachten, spanningen en rekken Voorbeeld 1.1 (p. 11) Gegeven is een vakwerk met twee steunpunten A en B. Bereken de reactiekrachten/momenten

Nadere informatie

Lineaire Algebra TW1205TI. I.A.M. Goddijn, Faculteit EWI 12 februari 2014

Lineaire Algebra TW1205TI. I.A.M. Goddijn, Faculteit EWI 12 februari 2014 Lineaire Algebra TW1205TI, 12 februari 2014 Contactgegevens Mekelweg 4, kamer 4.240 tel : (015 27)86408 e-mail : [email protected] homepage : http: //fa.its.tudelft.nl/ goddijn blackboard : http:

Nadere informatie

Tractor Rapid-kit inbouw instructies. Handleiding voor het inbouwen en aansluiten van: Rapid KT-LPT-07. Tuning-kit voor Tractoren

Tractor Rapid-kit inbouw instructies. Handleiding voor het inbouwen en aansluiten van: Rapid KT-LPT-07. Tuning-kit voor Tractoren Tractor Rapid-kit inbouw instructies Handleiding voor het inbouwen en aansluiten van: Rapid KT-LPT-07 Tuning-kit voor Tractoren DezehandleidingvindtuinKLEURop: WWW.TERLOUWTUNING.NL Rechtsstaat.Ditkuntuaanklikkenenop

Nadere informatie