Net gemist? Ooit gemist?

Transcriptie

1 1 Net gemist? Ooit gemist? Vlaamse werkbaarheidsmonitor (2004 -) 2016 Zuurstofdag 7 december 2017

2 Werkbaar werk: vanwaar komt het? 2 Pact van Vilvoorde (2001) Langer werken zal maar lukken als ook ernstige stappen vooruit gezet worden in de kwaliteit van de arbeid. Werkzaam blijven op latere leeftijd vereist meer werkbare jobs. De werkbaarheidsgraad moet substantieel verhogen tegen 2010.

3 Werkbaar werk & langer werken 3 Werkbaarheidsknelpunten Goede uitstapregeling Verhoogde productiviteitsdruk Langdurige ziekte Vervroegde uitdiensttreding Werkloosheid Deficit sociale zekerheid Lage arbeidsmarktparticipatie van ouderen

4 Werkbaar werk: what s in a name? 4 Pact van Vilvoorde (2001) Langer werken zal maar lukken als ook ernstige stappen vooruit gezet worden in de kwaliteit van de arbeid. Werkzaam blijven op latere leeftijd vereist meer werkbare jobs. De werkbaarheidsgraad moet substantieel verhogen tegen Van werk mag je niet overspannen of ziek worden, WERKSTRESS werk moet aantrekkelijk en boeiend zijn en kansen bieden om bij te blijven, met ruimte voor gezin en sociaal leven. MOTIVATIE LEERMOGELIJKHEDEN WERK-PRIVÉ-BALANS WERKBAAR WERK

5 Werkbaar werk: waarheen? 5 Pact van Vilvoorde (2001) Langer werken zal maar lukken als ook ernstige stappen vooruit gezet worden in de kwaliteit van de arbeid. Werkzaam blijven op latere leeftijd vereist meer werkbare jobs. De werkbaarheidsgraad moet substantieel verhogen tegen 2010.

6 Vlaamse werkbaarheidsmonitor 6 driejaarlijkse peiling sinds 2004 wetenschappelijk onderbouwd: > gevalideerde meetschalen > grootschalig (N 2016 = ) > representativiteit accuraat beeld arbeidsmarkt, betrouwbare indicaties voor deelgroepen/sectoren

7 Werkbaarheidsgraad nulmeting ,0% 65,0% 60,0% 55,0% 50,0% 52,3% 45,0% 40,0% geregistreerde werkbaarheidsgraad

8 Evolutie werkbaarheidsgraad 8 70,0% 65,0% 60,0% 55,0% 50,0% 52,3% 54,1% 45,0% 40,0% geregistreerde werkbaarheidsgraad

9 Evolutie werkbaarheidsgraad 9 70,0% 65,0% 60,0% 55,0% 50,0% 52,3% 54,1% 45,0% 40,0% geambieerd groeipad Pact 2020 geregistreerde werkbaarheidsgraad

10 Werkbaar werk: waarheen? 10 Pact van Vilvoorde (2001) Langer werken zal maar lukken als ook ernstige stappen vooruit gezet worden in de kwaliteit van de arbeid. Werkzaam blijven op latere leeftijd vereist meer werkbare jobs. De werkbaarheidsgraad moet substantieel verhogen tegen Pact 2020 (2009) Het aandeel werkenden met een kwaliteitsvolle, werkbare job neemt jaarlijks toe met minstens 0,5 procentpunt. Tegen 2020 stijgt de werkbaarheidsgraad tot minstens 60%.

11 Evolutie werkbaarheidsgraad 11 70,0% 65,0% 60,0% 55,0% 50,0% 52,3% 54,1% 54,3% 54,6% 45,0% 40,0% geambieerd groeipad Pact 2020 geregistreerde werkbaarheidsgraad

12 Evolutie werkbaarheidsgraad 12 70,0% 65,0% 60,0% 55,0% 50,0% 52,3% 54,1% 54,3% 54,6% 51,0% 45,0% 40,0% geambieerd groeipad Pact 2020 geregistreerde werkbaarheidsgraad

13 Langer werken haalbaar? % 26,6% 25,6% 29,5% 36,6% 80% 29,3% 28,5% 32,8% 40,4% 60% 40% 70,7% 71,5% 67,2% 59,6% 20% 40plus 0% haalbaar niet haalbaar mits aangepast werk

14 Werkbaar werk & langer werken 100% 14 80% 21,3% 19,8% 46,6% 41,1% 64,7% 60% 73,7% 40% 78,7% 20% 53,4% 26,3% 40plus % werkbaar werk 1 werkbaarheidsknelpunt 2+ werkbaarheidsknelpunten haalbaar niet haalbaar mits aangepast werk

15 Werkbaarheid > verzuim & verloop 15 30% 25% 27,4% 20% 15% 15,3% 14,7% 10% 5% 0% 9,4% 9,9% 9,4% 6,9% 5,0% 2,7% frequent ziekteverzuim langdurig ziekteverzuim verloopintentie 2016 werkbaar werk 1 werkbaarheidsknelpunt 2+ werkbaarheidsknelpunten

16 Werkbaarheidsknelpunten 16 40% 30% 28,9% 28,8% 29,8% 29,3% 34,2% werkstress 20% 10% 18,1% 22,6% 19,9% 18,2% 19,8% 18,7% 18,1% 16,6% 18,0% 17,5% 11,8% 10,8% 10,6% 10,8% 12,2% demotivatie leerdeficit werk-privédisbalans 0%

17 Werkbaarheidsknelpunten 17 40% 30% 20% 10% 22,6% 19,9% 18,2% 18,1% 18,7% 18,1% 16,6% 34,2% frequente roosterwijzigingen 28,9% 28,8% 29,8% 28,2% 29,3% structureel overwerk 25,5% online bereikbaarheid 22,1% job met nachtprestaties 18,5% 19,8% 18,0% 17,5% 11,8% 10,8% 10,6% 10,8% 12,2% werkstress 2016 demotivatie leerdeficit werk-privéonevenwicht 0%

18 Werkbaarheidsknelpunten 18 40% 30% 28,9% 28,8% 29,8% 29,3% ,2% werkstress 22,6% 19,9% 18,2% ,1% 19,8% 20% 18,7% 18,1% 16,6% 18,0% 17,5% opleidingsparticipatie 10% 11,8% 12,2% 10,8% 10,6% 10,8% 46,1% 48,3% 50,7% 55,1% 57,1% demotivatie leerdeficit werk-privéonevenwicht 0%

19 Werkbaarheidsknelpunten 40% 69,2% 70,1% 71,1% 71,7% 71,6% 34,2% jobintrinsieke 28,9% leerkansen 28,8% 29,8% (autonomie 29,3% en coaching OK) 30% 19 werkstress 20% 22,6% 19,9% 18,2% 18,1% 19,8% 18,7% 18,1% 16,6% 18,0% 17,5% opleidingsparticipatie 10% 11,8% 12,2% 10,8% 10,6% 10,8% 46,1% 48,3% 50,7% 55,1% 57,1% demotivatie leerdeficit werk-privéonevenwicht 0%

20 Werkbaarheidsknelpunten 40% 69,2% 70,1% 71,1% 71,7% 71,6% 34,2% jobintrinsieke 28,9% leerkansen 28,8% 29,8% (autonomie 29,3% en coaching OK) 30% 20 werkstress 20% 10% 22,6% ,9% 18,2% 18,1% 19,8% 18,7% 18,1% 16,6% 18,0% 17,5% 11,8% 10,8% 10,6% 10,8% 12,2% demotivatie leerdeficit werk-privéonevenwicht 0%

21 Werkbaarheidsknelpunten 21 40% 30% 28,9% 28,8% 29,8% 29,3% 34,2% werkstress 20% 10% 22,6% 19,9% 18,2% 18,1% 19,8% 18,7% 18,1% 16,6% 18,0% 17,5% 11,8% 10,8% 10,6% 10,8% 12,2% demotivatie leerdeficit werk-privéonevenwicht 0%

22 Vlaamse werkbaarheidsmonitor 22 driejaarlijkse peiling sinds 2004 wetenschappelijk onderbouwd: > gevalideerde meetschalen > grootschalig (N 2016 = ) > representativiteit accuraat beeld arbeidsmarkt, betrouwbare indicaties voor deelgroepen/sectoren

23 meetschalen 23 PSYCHISCHE VERMOEIDHEID VBBA Vragenlijst Beleving en Beoordeling van de Arbeid uitvoerig getest in preventiepraktijk ondernemingen (NL+VL), gebruikt voor ARBO-monitoring in sectoren (NL) extensief wetenschappelijk valideringsonderzoek

24 Werkbaarheidsknelpunten 24 40% 30% 28,9% 28,8% 29,8% 29,3% ,2% werkstress 20% 10% 22,6% 19,9% 18,2% 18,1% 19,8% demotivatie subgroep: burn-outsignalen leerdeficit 18,7% 18,1% 16,6% 18,0% 17,5% 12,3% 10,2% 9,7% 9,4% 9,6% 11,8% 12,2% 10,8% 10,6% 10,8% werk-privéonevenwicht 0%

25 Werkbaarheidsknelpunten 25 40% 30% 28,9% 28,8% 29,8% 29,3% 34,2% werkstress 20% 10% 22,6% 19,9% hoge 18,2% werkdruk18,1% 19,8% 36,8% 18,7% 18,1% 31% 30,6% 30,9% 16,6% 18,0% 17,5% 29% 11,8% 12,2% 10,8% 10,6% 10,8% demotivatie leerdeficit werk-privéonevenwicht 0%

26 Werkdrukevolutie over 25 jaar 26 60% 60,5% 58% 50% 50% 52% 54% 44% 40% 30% European Working Conditions Survey Working at very high speed - 25+% of the time Belgium - employees and self employed 20%

27 Werkbaarheidsknelpunten 27 40% 30% 28,9% 28,8% 29,8% 29,3% 34,2% werkstress 20% 10% 22,6% 19,9% hoge 18,2% werkdruk18,1% 19,8% 36,8% 18,7% 18,1% 31% 30,6% 30,9% 16,6% 18,0% 17,5% 29% 11,8% 12,2% 10,8% 10,6% 10,8% demotivatie leerdeficit werk-privéonevenwicht 0%

28 Excursie Pendeltijden, psychische vermoeidheid, welbevinden, werk-privé (bivariaat) , ,2 36, ,1 20,0 23,5 19,3 minder dan een uur minstens een uur, minder dan twee uur ,5 13,4 twee uur of meer 5 0 werkstress motivatieproblemen problemen werk-privébalans

29 Excursie Pendeltijden Hoelang bent u normaal onderweg van thuis naar het werk en terug? (reken dus heen- en terugreis samen)? 10,5 23,8 36,0 29,7 minder dan een half uur minstens een uur, minder dan twee uur minstens een half uur, minder dan een uur twee uur of meer

30 Excursie Pendeltijden, psychische vermoeidheid, welbevinden, werk-privé (multivariaat) problemen werk-privébalans Odds Ratio psychische vermoeidheid problematisch welbevinden in het werk problematisch frequent verzuim hoge verloopintentie 30 Werkdruk niet problematisch R R R R R problematisch 4,65 3,98 2,26 1,26 1,76 Emotionele belasting niet problematisch R R R R R problematisch 2,24 1,97 1,58 1,55 1,68 Taakvariatie niet problematisch R R R R R problematisch 1,03 1,37 4,08 1,35 2,55 Autonomie niet problematisch R R R R R problematisch 1,49 1,49 1,56 1,11 1,27 Relatie directe leiding niet problematisch R R R R R problematisch 1,97 2,15 3,84 1,76 4,23 (fysieke) arbeidsomstandigheden niet problematisch R R R R R problematisch 1,58 1,72 1,45 1,28 1,34 Reistijden minder dan een uur R R R R R minstens een uur, minder dan twee uur 1,22 1,24 1,12 1,31 1,08 twee uur of meer 2,03 1,71 1,46 1,89 1,60 Noot: vet = significant (p < 0,05); R = referentiecategorie

31 Werkbaarheidsgraad naar leeftijd jaar 52,6% jaar 52,3% jaar 49,6% jaar 48,2% 55+ jaar 53,2% % 35% 40% 45% 50% 55% 60%

32 Werkbaar werk & langer werken 100% 32 80% 21,3% 19,8% 46,6% 41,1% 64,7% 60% 73,7% 40% 78,7% 20% 53,4% 26,3% 40plus % werkbaar werk 1 werkbaarheidsknelpunt 2+ werkbaarheidsknelpunten haalbaar niet haalbaar mits aangepast werk

33 Werkbaarheidsgraad naar jobsoort 33 kader/directie zorgmedewerker uitvoerend bediende professional/middenkader onderwijsfunctie geschoolde arbeider/technicus Vlaamse arbeidsmarkt 55,8% 54,3% 53,2% 52,6% 52,4% 52,2% 51,0% kortgeschoolde arbeider 35,7% % 35% 40% 45% 50% 55% 60%

34 Werkbaarheidsgraad WN naar sector 34 gezondheids- en welzijnszorg bouw metaal openbaar bestuur onderwijs chemie financiële sector Vlaamse arbeidsmarkt zakelijke dienstverlening groot- en kleinhandel transport horeca voeding textiel confectie post- en telecommuncatie 54,4% 53,9% 53,9% 53,6% 52,5% 51,9% 51,3% 51,0% 49,2% 46,8% 46,6% 43,8% 43,3% 42,9% 42,1% % 35% 40% 45% 50% 55% 60%

35 35