Waterschap Brabantse Delta

Transcriptie

1 Zaaknr. : 13.zk11530 Kenmerk : 14IT Barcode : *14IT009633* Projectplan Waterschapsverkiezingen 2015 Waterschap Brabantse Delta Projectplan Waterschapsverkiezingen 2015

2 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 3 Algemeen... 3 Doelstelling... 3 Leeswijzer De voorbereiding... 4 Algemene en landelijke voorbereiding... 4 De belangengroepen Samenwerking met de gemeenten De verkiezingen van het nieuwe algemeen bestuur Landelijke en regionale communicatie(strategie) Communicatiestrategie verkiezingen Brabantse Delta Organisatie en planning Organisatie Planning Evaluatie Financiën Bijlage 1 Draaiboek verkiezingen -2-

3 1. Inleiding Algemeen De samenstelling van het algemeen bestuur van een waterschap en de wijze van verkiezen van de leden van het algemeen bestuur is de afgelopen decennia regelmatig onderwerp van discussie geweest. Dit heeft geleid tot diverse eerdere wetswijzigingen. De regering acht het, op grond van de ervaringen bij de laatste verkiezingen, wenselijk opnieuw een aanpassing aan te brengen in de manier en het tijdstip van de verkiezing van de vertegenwoordigers voor de categorie van ingezetenen in het algemeen bestuur van het waterschap. Met deze passage opent de Memorie van Toelichting van de Wet Aanpassing Waterschapsverkiezingen. Via deze wet worden de waterschapsverkiezingen als stembusverkiezingen onder de Kieswet gebracht. De Tweede Kamer heeft op 17 december 2013 unaniem ingestemd met het wetsvoorstel. De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel zonder discussie, als hamerstuk, op 28 januari 2014 aangenomen. Dit leidt ertoe dat de waterschapsverkiezingen in heel Nederland gelijktijdig met verkiezingen van Provinciale Staten op 18 maart 2015 worden gehouden. Doelstelling De regering acht het essentieel dat op democratisch gecontroleerde wijze verantwoording wordt afgelegd over de besteding van de middelen die worden geïnd via de algemeen geldende en verplichte waterschapsbelastingen. Daarom vindt zij het wenselijk dat de vertegenwoordigers van de categorie van ingezetenen in het bestuur van de waterschappen worden gekozen door middel van directe verkiezingen. De doelstelling van het project Waterschapsverkiezingen 2015 is een rechtmatig verloop van de verkiezing, zodat het nieuwe algemeen bestuur van Waterschap Brabantse Delta op 27 maart 2015 kan worden beëdigd. Om dit doel te realiseren dient tijdig met de voorbereiding gestart te worden. De gelijktijdige verkiezing met Provinciale Staten vereist ook een goede samenwerking met de gemeenten, de provincie en met andere waterschappen en landelijk met de Unie van Waterschappen. De communicatie naar de verschillende partijen dient toegesneden te zijn op de doelgroepen. De besluitvorming over de aanpak dient afgestemd te zijn met de gemeenten, provincie en waterschappen. Communicatie: provincies & waterschappen Figuur 1: samenwerking Leeswijzer In hoofdstuk 2 worden de voorbereidingen voor de verkiezingen besproken. Hoofdstuk 3 gaat over de samenwerking met gemeenten. Hoofdstuk 4 gaat in op de verkiezing van het nieuwe algemeen bestuur. In hoofdstuk 5 en 6 wordt de communicatie beschreven, waarna in hoofdstuk 7 wordt ingegaan op de organisatie en planning. Hoofdstuk 8 vraagt aandacht voor de evaluatie. Hoofdstuk 9 gaat over de financiën. -3-

4 2. De voorbereiding Algemene en landelijke voorbereiding In het voorliggende wetsvoorstel is voor wat betreft de verdeling van taken en verantwoordelijkheden aangesloten bij de regeling in de Kieswet. Het enige verschil is dat de voorzitter van het centraal stembureau bij de provinciale staten verkiezingen een burgemeester is, waar deze bij de waterschapsverkiezingen de voorzitter van het waterschapsbestuur is. Dit is een verschil in de personele invulling van de functie, zonder consequenties voor of een verschil in de verdeling van taken, verantwoordelijkheden of de overdracht hiervan. Net zoals in 2008 worden de waterschapsverkiezingen in 2015 landelijk en op dezelfde dag georganiseerd. Daarbij wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de verkiezing van de vertegenwoordigers van de categorie ingezetenen en de benoeming van de geborgde zetels. Een groot verschil ten opzichte van 2008 wordt echter, dat de waterschapsverkiezingen voor de categorie ingezetenen nu gezamenlijk met de verkiezingen voor Provinciale Staten als stembusverkiezingen worden gehouden en onder de Kieswet vallen. Bij het organiseren van deze verkiezingen zijn vanuit de landelijke overkoepelende organisatie enkele punten centraal gesteld: Veel zaken worden landelijk afgestemd tussen de Unie van Waterschappen (UvW), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het InterProvinciaal Overleg (IPO) en de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en Infrastructuur en Milieu (I&M); De verkiezingen zelf worden lokaal/regionaal georganiseerd. Derhalve wordt bij de voorbereiding het motto gehanteerd: Doe centraal wat moet en decentraal wat kan ; De standaardisatie van (juridische) procedures en producten is nuttig voor elk waterschap, zodat niet ieder waterschap individueel dezelfde processen moet uitvinden; Daarbij wordt vanuit de Unie gezorgd voor een aantal gezamenlijke communicatieproducten, zodat er ook een zekere uniformering van de communicatieboodschap is. Hierdoor wordt de regionale communicatie boodschap versterkt; Voor het wetgevingsproces, de afstemming met IPO en VNG, de juridische procedures en de gezamenlijke communicatieproducten is inmiddels een gezamenlijke, centrale projectorganisatie vanuit de UvW opgezet. Deze centrale projectorganisatie vormt ook een belangrijk klankbord voor de projectorganisatie, die binnen elk waterschap actief is; Begin op tijd met de voorbereidingen binnen elk waterschap en zorg voor een projectorganisatie met een duidelijke opdrachtgever-opdrachtnemer relatie. De voorbereiding voor de verkiezingen kan worden gesplitst in de volgende aspecten: het interesseren / enthousiasmeren van de belangengroepen en kandidaten, de juridische procedures voor de kieslijsten en de uitvoering van de verkiezingen door de gemeenten. Deze aspecten worden in onderstaande paragrafen toegelicht. De belangengroepen het begrip «politieke groepering» is een begrip dat de algemene burger of inwoner kent: er is een partij en daar kan ik op stemmen. Een belangengroepering is vaak een minder bekend begrip.. (Verslag Wetgevingsoverleg, vastgesteld 7 februari 2014) Door de wetswijziging komt er meer uniformiteit tussen de waterschapsverkiezingen en de andere stembusverkiezingen. Er wordt nu niet meer over belangengroepering gesproken maar in de wet staat nu de meer algemene term politieke groepering gebruikt. Een politieke groepering moet een stichting of een vereniging zijn: Politieke groeperingen, die willen deelnemen aan de waterschapsverkiezingen moeten een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid of een stichting zijn. Zij moeten uiterlijk 42 dagen vóór de dag van de kandidaatstelling schriftelijk verzoeken om registratie om naamsaanduiding bij het Centraal Stembureau en dienen daarvoor een waarborgsom van 225 betalen aan het waterschap. -4-

5 Er zijn dertig ondersteuningsverklaringen vereist bij het indienen van een lijst: Conform de huidige Kieswet zijn er per groepering 30 ondersteuningsverklaringen vereist. Geen eis van aanwijsbaar belang: Bij de vorige verkiezingen gold nog de eis dat een groepering een aanwijsbaar belang moest hebben bij de taak van het waterschap. Deze eis is komen te vervallen. Registratie: Op 22 december 2014 moeten de naamsaanduidingen van de politieke groeperingen, geregistreerd zijn (men kan ook opteren voor een blanco kandidatenlijst zonder naamsaanduiding). Kandidatenlijst Op 2 februari 2015 moet elke politieke groepering de kandidatenlijst inleveren. 3. Samenwerking met de gemeenten Omdat de verkiezingen voor de leden van provinciale staten worden georganiseerd door de gemeenten, zullen gemeenten ook worden belast met de organisatie van de uitvoering van de waterschapsverkiezingen. Door de gecombineerde stembus-verkiezingen moeten heldere afspraken gemaakt worden over de verdeling van verantwoordelijkheden tussen gemeenten en waterschappen. Deze afspraken zijn te verdelen in landelijke afspraken, die vanuit de Unie met de VNG worden gemaakt, en de specifieke, regionale afspraken, die door Brabantse Delta met de gemeenten in het beheersgebied gemaakt moeten worden. Tot de landelijke afspraken horen: Kosten Afgesproken is dat de waterschappen de extra kosten van de gelijktijdige verkiezingen ten opzichte van de kosten van enkelvoudige Statenverkiezingen zullen betalen. Daartoe is een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd, waarbij de belangrijkste kostenposten voor de gemeenten in beeld zijn gebracht. Dit zijn de coördinatie en uitvoering op de verkiezingsdag, productie- en drukkosten en verzendkosten van de stembiljetten. Op basis van het onderzoek is een normbedrag per kiesgerechtigde bepaald. De waterschappen zullen deze normbedragen aan de gemeenten vergoeden (via het gemeentefonds). Gemeentelijke Basis Administratie Het huidige Gemeentelijke Basis Administratie (GBA) wordt omgezet in een Basis Registratie Personen (BRP). Daarom is het GBA bevroren en kunnen er geen wijzigingen worden doorgevoerd. Naar verwachting is de nieuwe Basis Registratie Personen niet tijdig gereed op het moment dat de waterschappen deze nodig hebben. Op dit moment lopen de gesprekken met BZK, de VNG en de Nederlandse Vereniging van Burgerzaken voor de knelpunten, zoals het tijdig aanleveren van kiezersbestanden binnen de waterschapsgrenzen (nodig voor het aanmaken en versturen van kiespassen c.a.). Stembureaus De stembureaus voor de gezamenlijke verkiezingen (inclusief de bemensing) worden door de gemeenten geregeld. Voor een aantal gemeenten geldt dat er binnen de gemeentegrenzen meer dan één waterschap is gelegen. In de wet is nu opgenomen dat in bepaalde stembureaus stembiljetten van elk inliggend waterschap aanwezig zijn, zodat iedere burger van de gemeente daar zijn stem voor Provinciale Staten en het specifieke waterschap uit kan brengen. Vanuit Brabantse Delta zullen met de inliggende gemeenten nog specifieke afspraken gemaakt worden over bijvoorbeeld: De informatie, die verspreid wordt over de waterschapsverkiezingen; Het verzorgen van de tellingen, het opstellen van de proces-verbalen en de verzending naar het centraal stembureau Brabantse Delta; Calamiteiten. -5-

6 4. De verkiezingen van het nieuwe algemeen bestuur De vertegenwoordigers van de geborgde zetels worden niet via verkiezingen maar via een benoemingsprocedure benoemd. Zij die onder een belangencategorie vallen met geborgde zetels zijn veelal numeriek te klein om de kiesdeler te halen bij het enkel houden van verkiezingen (zonder geborgde zetels), terwijl hun belang bij de zorg voor het watersysteem onevenredig groot is ten opzichte van de (brede) categorie ingezetenen. De verkiezingen gaan niet alleen over het verkiezen van de vertegenwoordigers van de categorie ingezetenen, maar ook over de geborgde zetels. De procedure van de toelating, het ontslag en de vervanging van de leden van de geborgde zetels tot het algemeen bestuur is nu in de waterschapswet vastgelegd, zodat de samenstelling van het gehele algemeen bestuur wettelijk is verankerd. De Kieswet is van toepassing op de leden van het algemeen bestuur die vertegenwoordiger zijn van de ingezetenen en de Waterschapswet op de overige leden van het algemeen bestuur die worden benoemd voor de zogenaamde geborgde zetels. De benoemende organisatie (ZLTO, Kamer van Koophandel of Vereniging van Bos- en Natuurterreineigenaren) zijn binnen de wettelijke bepalingen verantwoordelijk voor de voordracht voor de geborgde zetels. In de Kieswet is een duidelijk onderscheid gemaakt tussen het Centraal Stembureau verkiezingen Provinciale Staten en het Centraal Stembureau Waterschapsverkiezingen. Wettelijk zijn de taken en verantwoordelijkheden van de dijkgraaf (als voorzitter van het Centraal Stembureau Waterschapsverkiezingen) netjes afgebakend van de taken en verantwoordelijkheden van de burgemeester (als voorzitter Centraal Stembureau voor de verkiezing van de Provinciale Staten). Door de wettelijke verankering van de verkiezingen is ook de planning van het verschillende stappen strak. In de aanloop naar de verkiezingen speelt daarbij het Centraal Stembureau onder voorzitterschap van de dijkgraaf een belangrijke rol. Tijdens de verkiezingsdag zelf moet het Centraal Stembureau toezien op een goed verloop. Vervolgens heeft het Centraal Stembureau een belangrijke rol in het vaststellen van de verkiezingsuitslag, zodat de beëdiging van de leden van het nieuwe algemeen bestuur reeds een week na de verkiezingen kan plaatsvinden. De procedure voor de verkiezingen (inclusief de kandidaatstelling) van de vertegenwoordigers van de ingezetenen en benoeming van de geborgde zetels is uitgewerkt in een apart draaiboek (bijlage 1). 5. Landelijke en regionale communicatie(strategie) Op 18 maart 2015 vinden er voor het eerst in de geschiedenis van de waterschappen stembusverkiezingen plaats voor de categorie ingezetenen, gelijktijdig met de verkiezingen voor Provinciale Staten. Het doel van de verkiezingen is: een nieuw bestuur kiezen en de verkiezingen rechtmatig laten verlopen. Bij de laatste waterschapsverkiezingen via briefstemmen in 2008 lag de opkomst rond de 24%. Bij de Provinciale Statenverkiezingen ligt de opkomst al jaren rond de 50%. Met deze gecombineerde verkiezingen hopen de waterschappen op een hogere opkomst om zo de representativiteit van het bestuursorgaan te vergroten. De verkiezingen bieden communicatief een kans om meer bekendheid te geven over het (bestuurlijk) werk van het waterschap. Maar om te bevorderen dat mensen daadwerkelijk hun stem uitbrengen is het nodig dat er wat te kiezen valt. Waarom zouden mensen gaan stemmen? Bekendheid met het werk van het waterschap is niet genoeg. Ook bekendheid met de datum van de verkiezingen en de plaats waar je kunt stemmen is niet genoeg. Communicatie over de verkiezingen en over het werk van het waterschap vergroten weliswaar de kennis van de kiezers over het bestuursorgaan, maar niet de bereidheid tot stemmen. Iedereen is voorstander van droge voeten, schoon water en stevige dijken. Dat is de corebusiness van het waterschap als instituut. Partijen en kandidaten maken het verschil: zij kunnen zorgen dat er wat te kiezen valt. Er moet iets van afhangen voor de kiezers, ze moeten een belang voelen om daadwerkelijk dat vakje rood te kleuren. Het is de uitdaging voor de deelnemende politieke groeperingen om de onderlinge verschillen en hun keuzes duidelijk te maken anders maakt het voor de kiezer niet uit op wie hij stemt, en is er dus niets te kiezen. Dus van polderen naar ontpolderen! Landelijke communicatiestrategie waterschappen De Unie van Waterschappen (UvW) heeft een landelijke communicatiestrategie opgesteld met als doelstellingen: -6-

7 De kiezer weet dat er (tegelijk) verkiezingen zijn voor provincies en waterschappen De kiezer kent de taken van het waterschap De kiezer weet wat er te kiezen valt (democratische legitimatie). De politieke partijen en kandidaten slagen erin om op regionaal niveau kenbaar te maken welke keuzes zij maken in de directe leefomgeving van de burgers Er komt een landelijke opkomst bevorderende campagne vanuit het Rijk voor beide verkiezingen. Waterschappen en provincies kunnen daarbij aansluiten. De inzet hierbij is zoveel mogelijk free publicity met actuele onderwerpen uit de waterwereld te genereren. De Unie van Waterschappen zelf organiseert geen landelijke campagne maar draagt consequent de overkoepelende boodschap uit: Er valt wat te kiezen. Kern is om in alle uitingen duidelijk te maken welke taken het waterschap heeft en dat waterschapsbestuurders daar keuzes in maken. De UvW zorgt wel voor free publicity en een communicatietoolkit met onder meer Q&A s, webcare en scenario s voor crisiscommunicatie. Ook zorgt de UvW er voor dat er landelijk een kieswijzer komt waar de partijen en kandidaten van de waterschappen regionaal invulling aan kunnen geven. De individuele waterschappen geven regionaal inhoud en kleur aan de communicatie. De UvW heeft contact gezocht met het Interprovinciaal Overleg (IPO) over gezamenlijk optrekken richting stembus maar het IPO heeft aangegeven daar geen centrale rol in te kunnen spelen. Het standpunt is nu dat het aan de waterschappen zelf wordt overgelaten om met de betreffende provincie de communicatie af te stemmen en te kijken in welke mate er gezamenlijk kan worden opgetrokken. De gemeenten zorgen voor de stembuscommunicatie. Zij verzorgen onder meer de wettelijke bekendmakingen, de verspreiding van de kandidatenlijsten, de informatie over wanneer, waar en hoe te stemmen, de verspreiding van de stempassen en het beschikbaar stellen van de publicatieborden in de openbare ruimte. Samen optrekken met Brabantse waterschappen en provincie De Brabantse waterschappen delen hun regionale communicatiestrategie en bespreken de hoofdlijnen met elkaar. Ze kijken waar ze gezamenlijk kunnen optrekken met de provincie om de verkiezingen onder de aandacht van de potentiële kiezers te brengen. Het gaat dan bijvoorbeeld om afstemmen van het gebruik van media, middelen en timing van de communicatie. Overleg daarover is in april 2014 gestart. Beide overheden kunnen dan profiteren van de slipstream van gecombineerde verkiezingen om de aandacht voor de verkiezingen te bevorderen. Brabantse Delta is voorstander van samenwerking met de provincie. Immers als kiezers toch al in het stemhokje zijn, is de stap om ook voor het waterschap te stemmen nog maar klein. Het is voor de kiezer al ingewikkeld genoeg dat er twee verkiezingen zijn en om te weten wat de provincie doet en wat het waterschap doet. In gezamenlijke communicatie, kan juist dat onderscheid tussen de twee organen direct worden uitgelegd en ook waarom het belangrijk is te gaan stemmen voor allebei. Wanneer alle communicatie apart plaatsvindt, zien de kiezers door de bomen het bos niet meer. En kiezen ze wellicht voor de instantie die het dichtst bij hun belevingswereld staat (en dat is waarschijnlijk de provincie). Ook de landelijke campagne voor opkomstbevordering noemt de twee verkiezingen in één adem. Samen optrekken met gemeenten Het waterschap legt contact met de gemeenten in het werkgebied om de communicatie op elkaar af te stemmen, om mogelijk aan te haken bij hun formele stembuscommunicatie en om te kijken welke rol gemeenten en eventueel bestuurders kunnen spelen in het vergroten van de bekendheid van het waterschap en het belang van de waterschapsverkiezingen: water raakt immers veel gemeentelijke beleidsterreinen en op veel gebieden werken gemeenten en waterschap al samen, bijvoorbeeld in de waterketen en in het gezamenlijk innen van de belastingen. -7-

8 6. Communicatiestrategie verkiezingen Brabantse Delta In de communicatievisie 2014 van Brabantse Delta staat de belevingswereld van inwoners centraal. Van buiten naar binnen denken is hierbij leidend. In de communicatie laat het waterschap zien wat zijn maatschappelijke meerwaarde is en worden beleving en educatie ingezet als vehikel om de taken van het waterschap onder de aandacht te brengen. Er wordt ingezet op écht contact, proactief meedenken, het tonen van lef, klare taal en visualisatie. Daarbij maakt het waterschap optimaal gebruik van zijn assets zoals de medewerkers, het landgoed, gemalen, rioolwaterzuiveringen, kunstwerken en evenementen. Gewenst resultaat Het gewenste resultaat van de communicatiestrategie sluit aan bij de doelen van de communicatiestrategie van Brabantse Delta: De kiezer weet in grote lijnen wat Brabantse Delta doet en dat het een democratisch gekozen bestuursorgaan is De kiezer weet wat er te kiezen valt voor het bestuur van Brabantse Delta omdat de deelnemende politieke groeperingen dat kenbaar weten te maken. De kiezer weet dat er stembusverkiezingen zijn voor waterschap Brabantse Delta op 18 maart De strategie is vierledig: Het communiceren over het waterschap als democratisch instituut: o wat doet het waterschap? (droge voeten, schoon en voldoende water), o hoe? (duurzaam, innovatief en efficient) en o waarom? (alleen bij het waterschap is het waterbeheer in goede handen, het waterschap is autonoom, onafhankelijk en heeft lokaal draagvlak en expertise, uw belastinggeld wordt goed besteed). Aansluiten bij de landelijke communicatiestrategie van de UvW en meeliften op de landelijke publiciteit rondom de waterschapsverkiezingen plus samenwerken met de provinciale communicatie: o Een regionale kieswijzer is een onderdeel van de landelijke campagne. o Regionaal inhoud en kleur aan de (landelijke) communicatie geven. Inzoomen op publicitaire mogelijkheden en events om het waterschap en de verkiezingen onder de aandacht te brengen. Met grote regelmaat vinden er activiteiten plaats die uitvergroot kunnen worden in dit kader. Bestaande events voor specifieke doelgroepen bv. waterschapskringen kunnen geïntensiveerd worden. Er moet iets te kiezen zijn! o Het is aan de politieke groeperingen zelf om campagne te voeren en de verschillende standpunten duidelijk te maken zodat er voor de kiezer echt wat te kiezen valt. Het waterschap kan hierin ondersteunen door bijvoorbeeld een link te maken op de website voor de verschillende partijen en hun programma s. Ook biedt het waterschap een informatiepakket over de taken van het waterschap en de werkwijze van het bestuur. o Het waterschap kan geen campagnebudget beschikbaar stellen en geen ondersteuning bieden bij het schrijven van verkiezingsprogramma s (in welke vorm dan ook) of bij andere campagneactiviteiten. Uitgangspunten communicatiestrategie: Het waterschap verzorgt en faciliteert de communicatie over de verkiezingen en over het (bestuurlijk) werk van het waterschap. De politieke groeperingen zorgen voor hun eigen campagne; Er wordt gestreefd naar een zo hoog mogelijk opkomstpercentage tegen zo laag mogelijke kosten.. Er wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van free publicity en online media. Gezamenlijk optrekken waar mogelijk met de Brabantse waterschappen en de provincie; Aansluiten bij de landelijke communicatiestrategie van de waterschappen Krachtenveldanalyse Om goed te kunnen communiceren en de verschillende doelgroepen met passende boodschappen te benaderen, wordt een krachtenveldanalyse gemaakt van actoren en stakeholders. Belangrijkste spelers hierin zijn stads- en dorpsbewoners, agrariërs, bewoners buitengebied, bedrijven, belangenorganisaties, bestuur en medewerkers, onderwijsinstellingen, scholen, natuurorganisaties, gemeenten, provincie, bestuurders, raadsleden, statenleden en de media. Ook jongeren die voor het eerst naar de stembus gaan, zijn interessante stakeholders! -8-

9 Een aparte doelgroep zijn de (toekomstige) partijen en kandidaten. Het waterschap voorziet hen van de benodigde informatie en kennis om zich kandidaat te kunnen stellen. Kernboodschappen De overkoepelende boodschappen zijn: Er valt wat te kiezen en Er zijn verkiezingen op 18 maart Uiteraard hanteert het waterschap ook de vaste kernboodschap: Waterschap Brabantse Delta zorgt voor sterke, veilige dijken en kades, zuivert rioolwater, regelt de hoogte van het water en beschermt de natuur. Onder de centrale boodschap komen per doelgroep boodschappen waarmee het werk van het waterschap en het waarom van dit democratisch gekozen bestuursorgaan belicht worden. Die boodschappen moeten aansluiten bij de vragen en belevingswereld van die betreffende doelgroep. Als 40% van de stadsbewoners nog steeds denkt dat het waterschap voor schoon drinkwater zorgt, is er nog missiewerk te verrichten. Deelnemende politieke groeperingen formuleren hun eigen boodschappen die aanhaken bij waterthema s in de leefomgeving van kiezers. Aanpak De communicatie is erop gericht om aan te sluiten bij de directe belevingswereld van potentiële kiezers. De onbekendheid over het waterschap en wat het waterschap doet, is vaak een reden voor mensen om niet te gaan stemmen. Met gerichte communicatie kan het waterschap die kennis en interesse vergroten. Het is daarnaast de uitdaging voor de politieke groeperingen die meedoen aan de verkiezingen om de kiezer inzicht te geven in keuzes en dilemma s in het waterbeheer en hen duidelijk te maken dat er dus wat te kiezen valt! Regionale communicatie De communicatie over het werk van het waterschap en over de verkiezingen haakt zoveel mogelijk aan bij natuurlijke momenten zoals nieuwsfeiten, informatiebijeenkomsten, waterschapskringen, openingen, ondertekeningen, werkbezoeken, rondleidingen, media-aandacht voor wateronderwerpen of verwante thema s of bij landelijke aandacht voor waterschapswerk. Daarnaast creëert het waterschap zelf communicatiemomenten zoals de lancering van de webpagina s van politieke groeperingen, de start van de Kieswijzer en formele verkiezingsmomenten als de kandidaatstelling. Voor de eigen regionale communicatie wordt een interim communicatie projectmedewerker ingehuurd die het onderdeel communicatie van het projectplan verder gaat uitwerken, organiseren en vervolgens uitvoeren: Algemeen Aansluiten bij communicatie over verkiezingen door waterschappen, rijk en provincie Kieswijzer vanuit de UvW die regionaal door de partijen wordt gevuld Landelijke communicatiestrategie vertalen in de regionale strategie en een vertaling geven naar activiteiten en middelen plus uitvoering Het versterken van de profilering van het waterschap door de verkiezingen te verbinden aan thema s waar het waterschap zich mee bezig houdt Het zorgdragen en samenwerken met de provincie voor een aansluiting met de provinciale verkiezingen (evt gezamenlijke advertentie of verkiezingskrant Brabantse waterschappen en provincie) Organiseren van de verkiezingsavond voor het bekendmaken van de uitslagen. Netwerken benutten Het bestuurlijke netwerk met wethouders, gemeenten en andere overheden benutten zodat ook zij via hun kanalen/contacten de waterschapsverkiezingen en het werk van het waterschap onder de aandacht kunnen brengen Communicatie naar groeperingen Extra communicatie opzetten over verkiezingen Het informeren van partijen en kandidaten via een informatiepakket over procedures en over thema s waar het waterschap zich mee bezig houdt. Het beschikbaar stellen van een link op de website voor de programma s van de partijen. Zorgdragen voor basisinformatie over ons waterschap Goede informatie over verkiezingen en het werk van het waterschap in het licht van de verkiezingen op de website Q & A s over alle aspecten van de verkiezingen en de gekozen waterschapsbesturen Gebruik van de eigen media als website, facebook, twitter, linkedin, you tube, de pagina in huis-aanhuisbladen, nieuwsbrieven over projecten etcetera om consequent de verkiezingen onder de aandacht te brengen Communicatie naar kiezers Genereren van free publicity Gerichte persbenadering, zowel regionaal als lokaal, interviews, persvragen: alle contacten met de pers worden benut om de aandacht te vestigen op de verkiezingen Gebruik van huis-aan-huisbladen voor artikelen/interviews die over projecten in de directe leefomgeving gaan -9-

10 Het creëren van een online/offline community over wateronderwerpen Monitoring van berichtgeving en meningen over water en daarop inhaken: als ergens online of offline het gesprek over water gaat, als het te droog is of te nat, of als het over watergerelateerde onderwerpen gaat waarvoor (media)aandacht is, dan haakt het waterschap aan. Events organiseren en benutten: Daar zijn waar de kiezers zijn: aanhaken bij bijeenkomsten over projecten, (extra) waterschapskringen organiseren waarin bestuurders en ambtenaren verkiezingen onder de aandacht kunnen brengen. Naast de al bestaande rondleidingen en open dagen extra rondleidingen en open dagen organiseren, Extra deelname aan events van derden als landelijke Dag van de Dijk, regionale Toer de Boer in Geertruidenberg, plaatselijke Rijen Ruikt en de Week van het Water in Breda. Communicatie naar eigen organisatie Via interne communicatie worden medewerkers betrokken bij de verkiezingen zodat zij als ambassadeur daarover met de buitenwereld kunnen communiceren Middel Raming kosten ( ) Personele ondersteuning Inhuur interim communicatie-medewerker Algemeen Samenwerking Provincie en Brabantse waterschappen Verkiezingsavond bekendmaken uitslagen Communicatie naar groeperingen Informatiepakket voor groeperingen over procedures en thema s Communicatie richting kiezers Extra rondleidingen en open dagen Extra deelname aan events van derden Extra Waterschapskringen Onvoorzien Totaal (raming) Vervolg De communicatiestrategie voor Brabantse Delta met daarin een nadere analyse van de stakeholders, de kernboodschappen en de communicatiekalender met middelenmix wordt in de zomer van 2014 verder uitgewerkt. Inmiddels is er op de website een pagina ingericht met de eerste informatie over de verkiezingen. Een informatiepakket voor groeperingen die mee willen doen aan de verkiezingen is nog deze zomer gereed. Gesprekken over de communicatie met de andere waterschappen en provincie zijn gaande en de UvW is bezig met het vullen van de toolkit Communicatie. 7. Organisatie en planning Organisatie Omdat de verkiezingen voor de leden van provinciale staten worden georganiseerd door de gemeenten, zullen gemeenten ook worden belast met de organisatie van de uitvoering van de waterschapsverkiezingen. Vanuit de Unie van Waterschappen is een (kleine) projectorganisatie opgezet om de landelijke communicatie campagne (mogelijk gezamenlijk met de provincies) en de afstemming met de gemeenten via de VNG uit te voeren. Daarnaast is er een klankbordgroep van de projectleiders van de individuele waterschappen en drie expertgroepen: de Expertgroep BJZ voor de bestuurlijk-juridische vragen waarmee elk waterschap te maken krijgt; de Expertgroep Kostenverdeling, die het onderzoek naar de extra kosten voor de gemeenten volgt; Expertgroep Communicatie, die betrokken is bij de communicatiestrategie en de afspraken over wat centraal en decentraal gecommuniceerd wordt. -10-

11 Voor Brabantse Delta wordt een aparte projectgroep ingesteld ten behoeve van het rechtmatig verloop van de verkiezingen. De dijkgraaf is portefeuillehouder en eerste bestuurlijk aanspreekpunt, de Secretaris-Directeur is ambtelijk opdrachtgever. De projectgroep bestaat uit de projectleider Verkiezingen en adviseurs vanuit bestuurlijke, communicatieve en juridische zaken. De projectleider is verantwoordelijk voor: de afstemming met het landelijke proces (Unie van Waterschappen); de samenwerking met de gemeenten binnen het beheergebied; het coördineren van het interne ambtelijke proces t.a.v. de bestuurlijke, juridische en communicatieve aspecten. Planning Momenteel hebben de waterschappen enige tijd, van eind november tot januari, om te komen tot een coalitie en om te bepalen wie de leden van het dagelijks bestuur worden. De periode tussen de uitslag van de verkiezingen en de feitelijke wisseling van het algemeen bestuur wordt met dit wetsvoorstel aanzienlijk bekort tot een week. In het project Waterschapsverkiezingen 2015 vormen de volgende data belangrijke mijlpalen: De partijen en belangengroeperingen, die mee willen doen aan de waterschapsverkiezingen moeten zich uiterlijk op 22 december 2014 hebben geregistreerd voor hun naamsaanduiding boven de kandidatenlijst. De kandidatenlijsten en eventuele verklaringen inzake lijstverbindingen moeten (uiterlijk) op 2 februari 2015 ingeleverd worden op het hoofdstembureau. Eind februari 2015 moeten de gemeenten de stempassen, de stemlokalen, identificatieplicht de onderhandse volmachten en de kandidatenlijsten gereed hebben. Op 18 maart 2015 volgt dan de verkiezingsdag zelf. De formele uitslag van de verkiezingen wordt op 23 maart 2015 bekend gemaakt. Op 25 maart 2014 is de laatste vergadering van het huidige algemene bestuur, waarbij deze de geloofsbrieven onderzoekt van het nieuwe AB en daarna aftreedt. Het nieuwe algemeen bestuur zal op 26 maart 2015 aantreden, waarbij de leden worden beëdigd. In de periode tot december zullen alle noodzakelijke voorbereidingen worden getroffen voor de installatie van het nieuwe algemeen bestuur. Daarvoor worden nog specifieke draaiboeken opgesteld. Ook wordt er voor het nieuwe algemeen bestuur een introductieprogramma opgesteld. -11-

12 8. Evaluatie Hoe de kiezer omgaat met deze gecombineerde verkiezingen zal worden geëvalueerd. Na afloop zal er binnen Brabantse Delta direct een evaluatie worden gehouden, waarbij de ervaringen en leerpunten t.a.v. de procedures, de samenwerking en de projectorganisatie (inclusief het budget) zal worden vastgelegd. In de globale tijdsplanning van het landelijke traject is ook opgenomen dat er in het voorjaar van 2015 een evaluatie plaatsvindt van de eerste, gecombineerde verkiezingen van provincies en waterschappen. Daarbij zal er ook een gezamenlijke evaluatie plaatsvinden met gemeenten en waterschappen, gecoördineerd door de Vereniging Nederlandse Gemeenten en de Unie van Waterschappen. Het streven is dat er met de provincies wordt opgetrokken in een landelijke publiciteitscampagne. Afhankelijk van de mate waarin deze samenwerking er komt, dient ook deze aanpak geëvalueerd te worden. Daarnaast wordt er door de projectorganisatie en de bijbehorende expertgroepen een evaluatie uitgevoerd van de voorbereidingen die waterschappen zelf hebben getroffen. Tenslotte is er ook politiek een landelijke evaluatie afgesproken, waarbij o.a. de geborgde zetels aan de orde zullen zijn. 9. Financiën Gemeenten krijgen via het Gemeentefonds een vaste vergoeding voor het organiseren van verkiezingen, ongeacht welke verkiezing en ongeacht de frequentie. De waterschappen bekostigen de verkiezingen uit de watersysteemheffing. De waterschappen vergoeden de extra kosten die gemeenten moeten maken in verband met de organisatie van de waterschapsverkiezingen. De precieze wijze van vergoeden en de omvang van de extra kosten wordt in overleg met partijen nader bepaald. De directe stembusverkiezing, die steeds is bepleit vanuit de waterschappen, is een duurdere verkiezingsvariant dan brief-in-briefstemmen. Feitelijk zijn de extra kosten die waterschappen betalen ongeveer 7 miljoen hoger ten opzichte van de verkiezingen in Het DB is hierover al geïnformeerd in september 2013 bij de voorbereiding van de Commissie CBCF. De rol van UvW is bij deze verkiezingen kleiner. Daar staat tegenover een bijdrage aan het Gemeentefondsfonds. De bijdrage voor de verkiezingen 2015 staat op dit moment helemaal vast, voor de volgende verkiezingen wordt een en ander geëvalueerd. De waterschappen zullen een rekening krijgen van het ministerie van I en M voor de kosten die gemeenten maken. Het gewogen gemiddelde normbedrag per kiesgerechtigde van het waterschap is voor de verkiezingen 2015 vastgesteld op 1,84. Daarnaast is er een bijdrage voor de landelijke communicatie rondom de verkiezingen aan de Unie. Die wordt geïnd als element van de contributie in de jaren 2014 en Die "opslag" is voor Brabantse Delta ongeveer euro voor elk van die jaren. Voor de regionale communicatie van Brabantse Delta over de verkiezingen wordt uitgegaan van een budget van ,-. Dit leidt tot de volgende berekening: Gemeentefonds kiezers * 1, ,= Communicatie UvW 2 * ,= ,= Interne uren Interne uren 2250* 60,-= ,- Regionale eigen Communicatie kosten ,= Totaal ,= Voor deze verkiezingen was in de Begroting 2014 een budget gereserveerd van ,=. Er wordt uitgegaan van een UVK aan te vragen van ,=. De interne uren zijn als volgt opgebouwd: Projectleider met administratieve 800 uren ondersteuning Jurist 250 uren Communicatiemedewerker 550 uren Bestanden/ ICT (BWB) 600 uren ICT 50 uren Deze interne uren zijn gebaseerd op de verkiezingen