GEGEVENS HISTORISCH KADASTER

Transcriptie

1 GEGEVENS HISTORISCH KADASTER Voorstraat oostzijde 5. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " ,5 ƒ. 5, Inleiding Reeds in 1699 stond hier volgens de lijsten van cijnsplichtigen een schuur. Deze werd in het eerste kwart van de 18e eeuw "Bou(w)" genoemd. Voor zover valt na te gaan liet Cornelis de Ruyter naast deze schuur een groot pand bouwen. Ten behoeve daarvan werd het erf vergroot en doorgetrokken naar de Oostdijk. In 1803 kocht Abraham van Oeveren het pand aan. Sinds 1792 was hij al eigenaar van de schuur. Het pand is sinds 1967 eigendom van de Oud Gereformeerde Gemeente en dient als pastorie. De huidige panden Voorstraat 1 en 3 worden hier niet behandeld omdat deze na 1832 zijn gebouwd. Het pand Voorstraat 1 werd na 1 februari 1953 Kerkring 3, de in 1873 gebouwde pastorie van de Hervormde Gemeente. Voorstraat 3 was van 1904 tot 1967 pastorie van de Oud Gereformeerde Gemeente Cijnsplichtigen: cijnsplichtige 1699 Gabreel Mouwe (schuur) Markus Andriessen (schuurtje) weduwe de Clercq 1733 Diaconie weduwe Leendert Nelisse Abraham van Oeveren 1832 Abraham van Oeveren Bevolkingsregisters: A Abraham van Oeveren, landbouwer, winkelier Samenvatting eigenaars : eigenaars Leendert Janssen Vergoudt (ook: van Akeren) Johanna Engels, weduwe De Klercq 1733 Diaconie Barbera Boogert, weduwe Leendert Nelisse, later haar erfgenamen Jan Geense Abraham van Oeveren Cornelis de Ruyter Abraham van Oeveren Transacties enz: 17 Leendert Janse van Akeren verkoopt aan schout Fransoijs de Klerck de schuur en het erf genaamd Bouw voor N: het kerkhof; O: dorpsland; Z: de twee huisjes van de wed. Van der Cruijssen; W: de Voorstraat april; RA 5879 C, nr. 59: Leendert Jansen Vergout (ook: van Akeren) verkoopt aan schout De Klerck (N.B. overleden in 1717) de schuur en het erf genaamd Bou. Belendingen worden niet gegeven. Prijs. 7. De kooppenningen zijn voldaan op 15 oktober Overdracht vindt plaats aan Janna Engels, weduwe van De Klerck september; RA 5881, nr. 63: Gilles en Quirijn Nelisse verkopen aan Jan Geense een schuur en erf, naast het huis van de verkopers. Prijs contant maart; RA 5881, nr. 98: Jan Geense verkoopt aan Abraham van Oeveren een schuur en erf, naast Gilles en Quirijn Nelisse. Prijs. 28 contant oktober; RA 5881, nr. 7:

2 Gerard Noordhoek, namens Cornelis de Ruyter, verkoopt aan Abraham Abrahamse van Oeveren een huis en erf naast Krijn Nelisse en Adriaan Verspoor (N.B. deze belendende eigenaar is niet juist). Prijs contant. Voorstraat oostzijde 7. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns ƒ. 0, Inleiding: Het huis, thans Voorstraat 7, werd vermoedelijk tegelijkertijd gebouwd met het grotere pand Voorstraat 9. Het was het gezamenlijk eigendom van Isaack van de Luyster en de erfgenamen van Cornelia van de Luyster. Deze verkochten beide panden aan Margaretha Debbits, weduwe van ds. Johannes van der Kruyssen. In de loop van de 18e eeuw werd dit pand afgebroken. Maarten van den Doel liet hier in 1776 een nieuw huis bouwen, waarvoor hij een bedrag van bijna 260 gulden ( ) leende tegen 5 % rente. Toen zijn kinderen het huis in 1809 verkochten bedroeg de verkoopprijs slechts 219 gulden ( ). Nadat het pand door de gemeente was aangekocht werd het in 1978/1979 gerenoveerd. Kohieren huisschatting : jaar belastingplichtige belasting 1696 Isaack van de Luister 1 haardstede Kohier bewoners 1681: niet vermeld Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Maarten van den Doel Adriaan Noordijke jr. Bevolkingsregisters: A Willem Kaan (arbeider) Adriaan Noorddijk (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaars erfgenamen Huybrecht Lambrechtssen Margaretha Debbits, weduwe ds. Johannes van der Kruyssen Maarten van den Doel, later zijn weduwe en erfgenamen Engel Beekman Adriaan Noordijke Transacties enz: maart; RA 5879 C, nr. 116: Isaack van de Luijster, mede namens de erven van Cornelia van de Luijster, verkoopt aan Catarina Debijts, weduwe van ds. Johan van der Cruijsse anderhalf huis en erf en een half deel in het tweede huisje. N: de schuur genaamd Bou; O: Oostdijk; Z: huis bewoond door de schout; W: Voorstraat. Verwezen wordt naar een koopcontract augustus; RA 5882, nr. 123: Schuldbekentenis van Maarten van den Doel: à 5% geleend van Jacob Hart. Onderpand: het huis naast Jan van Oostenden en de schuur van de weduwe Abraham Nelisse april; RA 5881, nr. 32: Abraham van den Doel, Ary Keizer (gehuwd met Dina van den Doel), Marinus de Groen namens de Diaconie van Sint Philipsland, Kornelia van den Doel, weduwe van Vincent den Braber, Jan Engelvaart, namens Engel van der Linden, rentmeester van de wezen-armen te Oud-Vossemeer, handelend in plaats van Klazina en Janna van den Doel, nagelaten kinderen van Leendert van den Doel en Pieternella Jopse, overleden te Oud-Vossemeer, allen erfgenamen van Josina Hart, weduwe van Maarten van den Doel, verkopen aan Engel Beekman een huis en erf, genummerd A nr. 21, voor In R.A nr. 28 de voorwaarden voor de verkoop van de onroerende goederen op 18 januari 1809.

3 Voorstraat oostzijde vanuit het noorden, De panden zijn vanaf links genummerd 3, 5, 7 enz. Voorstraat 3 was van 1904 tot 1967 pastorie van de Oud Gereformeerde Gemeente. Sindsdien is Voorstraat 5 de pastorie van deze gemeente. Voorstraat oostzijde 9. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns , Van gesplitst in nummers 12 en , ,25 " " ƒ. 2, Inleiding: Het pand, thans Voorstraat 9, werd vermoedelijk tegelijkertijd met het oorspronkelijke buurhuis Voorstraat 7 gebouwd. Volgens de lijst van cijnsplichtigen behoorde het toe aan de erfgenamen van schout en dijkgraaf Huybrecht Lambrechtssen (Eggebeen), wiens erfgenamen zich Van de Luyster noemden. Deze verkochten beide panden aan Margaretha Debbits, weduwe van de predikant van Sint Philipsland. Het huis werd daarna bewoond door onder andere Johanna Engels, weduwe van Fransois de Klercq, onder andere schout, secretaris en rentmeester van de heerlijkheid. Zijn gelijknamige zoon vestigde zich als timmerman in Steenbergen en hij verkocht het pand in Kohieren huisschatting : jaar belastingplichtige belasting 1696 Jacob van de Luister 1 haardstede Kohier bewoners 1681: niet vermeld Cijnsplichtigen: cijnsplichtige erven Huijbrecht Lambrechtsz 1699 Jacob van de Luyster (nummer 12) 1700 Isack van de Luyster

4 Gabriël Mouwe 1699 Isack van de Luyster (nummer 13) 1700 Jacob van de Luyster Isack van de Luyster Ds. van der Cruyssen 1718 wed. van der Cruyssen weduwe de Clercq 1733 François de Clercq Jan van Oostende Aarnoud Steyn Willem Steenpoorte weduwe Willem Steenpoorte Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750, 1758 Arriaentje van Nieuwaarde/Arriantje van Iwaarde Bevolkingsregisters: A Willem Steenpoorte (arbeider), later zijn weduwe Samenvatting eigenaars : eigenaars erfgenamen Huybrecht Lambrechtssen Margaretha Debbits, weduwe ds. Johannes van der Kruyssen Fransois de Klercq, later zijn weduwe en zijn zoon François de Klerq Cornelis de Bakker Jan van Oostende Willem Steenpoorte Petronella van Dijke, weduwe Steenpoorte Transacties enz: maart; RA 5879 C, nr. 116: Isaack van de Luijster, mede namens de erven van Cornelia van de Luijster, verkoopt aan Catarina Debijts, weduwe van ds. Johan van der Cruijsse anderhalf huis en erf en een half deel in het tweede huisje. N: de schuur genaamd Bou; O: Oostdijk; Z: huis bewoond door de schout; W: Voorstraat. Verwezen wordt naar een koopcontract mei; RA 5885 E, nr. 19: François de Klercq verkoopt aan Cornelis de Backer een huis, schuur en erf gelegen naast Ds. Bierman voor ƒ contant juli; RA 5881, nr. 2: Cornelis de Bakker verkoopt aan Jan Jacobse van Oostende; N: plantagie van 't ambacht; Z: wed. van Vrijberghe. Prijs oktober; RA 5882, nr. 32: Schuldbekentenis van Jan van Oostende: à 5 % geleend van Johannes Faasse, Tholen. Onderpand is het huis en erf naast Maarten van den Doel en de weduwe Leendert Nelisse. Voldaan op 3 december 1792, doorgehaald 10 december december; RA 5881, nr. 14: Jan van Oostende verkoopt aan Willem Steenpoorte huis en erf gelegen naast Maarten van den Doel en de erven Nelisse voor. 100 contant. Voorstraat oostzijde 11. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns ƒ. 0, Inleiding: De geschiedenis van de panden Voorstraat 11, 13, 15 en 17 is grotendeels gelijk tot ver in de 18e eeuw. Voor bijzonderheden wordt verwezen naar de inleiding bij Voorstraat 15.

5 In 1790/1791 liet Engel Beekman hier een nieuw huis bouwen. Thans is het pandje in gebruik als garage Voorstraat oostzijde gezien vanuit het zuiden. Aan de rechterzijde zijn vanaf rechts de panden nu genummerd als Voorstraat 31, 29, 27 enz. Op de plaats van de twee woningen na de derde boom rechts staat nu het kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente. Op no. 29 woonde tot 1920 herbergier Jan Kramer. De foto is van kort na Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Engel Beekman weduwe Engel Beekman Jacobus van Nieuwenhuijzen Bevolkingsregisters: A Abraham Reyngoud (arbeider) Jan van Dommelen (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaars Engel Beekman, later diens weduwe Jacobus van Nieuwenhuyzen Transacties enz: 1791 Op het erf is een huis gebouwd door Engel Beekman: 30 april; RA 5882, nr. 88: schuldbekentenis van Engel Beekman: à 4 % geleend van Willem van der Beek, Steenbergen, wegens de bouw van een huis voor materialen en lonen en wegens betaling aan Jeremias Daene voor hout, spijkers en loon. Onderpand: het nieuw gebouwde huis naast Jan van Oostende en Christiaan van der Vliet mei; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (60): Testament van Klaasje Walgaart, weduwe van Engel Beekman P.zn., winkelierster, wonende nr. 17, waarbij zij haar twee woningen aan haar zoons toewijst. Woning nr. 19, tussen de huizen van Cornelis Geense en Pieternella van Dijke, weduwe Steenpoorte, getaxeerd op ƒ. 300, is bestemd voor Pieter december; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (856):

6 Klaasje Walgaart, weduwe van Engel Beekman, te Sint Annaland; Pieter Beekman, bode te Bruinisse en Marinus Beekman, winkelier te Sint Annaland, kinderen van Engel Beekman, verkopen aan Jacobus van Nieuwenhuyzen, boerenknecht te Sint Philipsland, een huis en erf nr. 19, tussen de huizen van Cornelis Geense en Pieternella van Dijke, door de overledene "bij opbouw in eigendom verkregen". Koopsom 400 gulden. Het komt dadelijk in gebruik december; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (857): Cornelis Geense, timmerman te Sint Philipsland, verkoopt aan Jacobus van Nieuwenhuyzen, boerenknecht te Sint Philipsland, 42 ellen hofgrond, zijnde de cijnsgrond in het dorp, achter het huis van de weduwe en verdere erfgenamen van Engel Beekman, zoals deze grond zich uitstrekt achter dit huis nr. 19; door de verkoper in eigendom verkregen van Maatje Meyer bij onderhandse akte van 27 januari Koopsom ƒ.12,50. Voorstraat oostzijde 13. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " ,5 ƒ. 1, ,5 ƒ. 1, (17) 283 (18) 282, 284, N.B. De nummers 17 en 18 (1818) zijn later weer samengevoegd. Drie roeden zijn overgegaan naar Voorstraat nr. 11 (kadastraal nummer 281). Inleiding: Voor de geschiedenis van dit perceel tot 1774 wordt verwezen naar Voorstraat 15. In genoemd jaar kochten Christiaan en Geert van der Vliet ieder een vierde deel van het aldaar staande pand. Vermoedelijk was de splitsing in twee delen van de helft van het pand alleen een administratieve aangelegenheid. Van dit perceel werd in 1790 een klein deel afgesplitst. Hierop werd Voorstraat 11 gebouwd. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Christiaan van der Vliet erfgenamen Christiaan van der Vliet Cornelis Geense Simon van der Vliet Cornelis Geense Bevolkingsregisters: A Jan van der Vliet (arbeider) Simon van der Vliet (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaars Christiaan van der Vliet, later diens erfgenamen Cornelis Geense Christiaan van der Vliet, later diens erfgenamen Simon van der Vliet Transacties enz: 17 (1779) april; RA 5881, nr. 106: Leendert Dorst, Paulus Geense en Marinus Faasse S.zn. verkopen aan Christiaan van der Vliedt een kwart van een huis en erf, noordzijde, gelegen tussen de zuidelijke helft van dit huis en het huis van Jan van Oostende. Prijs. 21 contant april; RA 5882, nr. 101: Schuldbekentenis van Christiaan van der Vliedt:. 21 à 4% geleend van Jacobus Hart. Onderpand is het vierde deel van het zojuist gekochte huis. 18 (1779) april; RA 5881, nr. 105: Leendert Dorst, Paulus Geense en Marinus Faasse S.zn. verkopen aan Geert van der Vliedt een kwart van een huis en erf, noordzijde, gelegen tussen de zuidelijke helft van dit huis en het huis van Jan van Oostende. Prijs. 21 contant april; RA 5882, nr. 102: Schuldbekentenis van Geert van der Vliedt:. 21 à 4% geleend van Jacobus Hart. Onderpand is het vierde deel van het huis zojuist gekocht.

7 augustus; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (661): Simon van der Vliet verkoopt aan Cornelis Geense, timmerman, de achterhelft van het huis nr. 18, alsmede het gehele erf, voor ƒ. 50. Simon van der Vliet had dit huis verkregen uit de erfenis van zijn vader Geert van der Vliet. Voorstraat oostzijde vauit het zuiden. Het eerste huisje rechts is het huidige pand Voorstraat 17. Het werd van 1840 tot 1969 bewoond door meerdere generaties Faasse. In de woning ernaast, nu Voorstraat 15, woonde van 1895 tot 1898 geneesheer Lukas Plantinga. Hij werd opgevolgd door huisarts Alexander Leonardus van Eldik. Met zijn vrouw Geertje Verlinde en vier kinderen bleef hij Sint Philipsland tot november 1918 trouw. In deze woning bleef tot eind juli 1984 de huisartsenpraktijk gevestigd. Op de voorgrond staat huisschilder Dirk van Splunter. Voorstraat oostzijde 15. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " ,5 ƒ. 1, Inleiding: Oorspronkelijk stond hier een groot huis, dat als eerste pastorie dienst deed. De oudst bekende vermelding stamt uit 1661 toen de weduwe van ds. Ketelaer het huis verkocht aan ds. Caerman. Vijf jaar later verkocht deze het op zijn beurt aan ds. Bolle. In 1675 kwam het in bezit van Huybrecht Lambrechtssen. In 1726 werd het weer pastorie toen ds. Bierman het pand kocht van de achterkleinkinderen van deze Huybrecht Lambrechtssen. In 1749 werd het door de weduwe van ds. Bierman verkocht aan Maria Blaubeen. In 1768 kochten Marinus Faasse Szn., Paulus Geense en Leendert Dorst gezamenlijk het huis en zij verkochten het in 1774 in delen aan Marinus de Valk (de zuidelijke helft) en aan Christiaan en Geert van der Vliet (ieder een kwart aan de noordelijke zijde, zie Voorstraat 11, 13 en 15). Het huidige huisnummer 15 is, naar wij aannemen, het deel dat door Marinus de Valk werd gekocht. In 1786 ging het over in handen van Jeremias Daene, timmerman/metselaar. De prijs was inmiddels bijna verdubbeld, nl. van 42 Vlaamse ponden naar 81 ponden. Jeremias heeft verschillende malen hypotheek op het huis moeten verlenen en toen hij het in 1801 voor 100 ponden aan Johannes van Dijke verkocht, bleven zijn 'persoon' en zijn goederen onderpand voor een resterende schuld van 50 ponden. In 1804 kwam het in bezit van de winkelier Engel Beekman die iets verder (Voorstraat 11) al een huis had laten bouwen Van was het de woning van de plaatselijke arts. De woning, die sinds 1920 gemeentelijk eigendom was, werd gerenoveerd nadat in 1988 de bovenverdieping grotendeels was verwoest door brand.

8 Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting 1674 Predikantshuis Ds. van Hattem Cornelis Walraven 1696 Jacobus van de Luister? 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Cornelis Walraven (aantal personen boven 8 jaar: 6) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige erven van Huijbrecht Lambrechtsen weduwe van Cornelis Walraven, nu gehuwd met Gabreel Mouwe Gabreel Mouwe erfgenamen van Gabreel Mouwe 1733 ds. Bierman Marinus de Valk Johannes van Dijke weduwe Johannes van Dijke 1817 Pieter van Dijke Engel Beekman N.B. gegevens aangepast weduwe Engel Beekman Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Maria Blaubeen 1758 Maria Blaubeen en Jacoba van Vrijberghe Bevolkingsregisters: A Engel Beekman (winkelier) Klaasje Walgaart, weduwe Beekman, later anderen Samenvatting eigenaars: eigenaars (1657) ds. Daniël Ketelaer, later zijn weduwe en haar erfgenamen ds. Anthonie Caerman ds. Vincent Bolle Huybrecht Lambrechtssen erfgenamen Huybrecht Lambrechtssen ds. Joachim Bierman, later diens weduwe Maria Blaubeen, weduwe Gaudens van Vrijberghe Marinus Faasse, Paulus Geense, Leendert Dorst Marinus de Valk Jeremias Daene Johannes van Dijke 1804 Jan Jacob de Gruson Engel Beekman Klaasje Walgaart, weduwe van Engel Beekman Transacties enz: februari; RA 5879 A, nr. 67: Marijnis van der Vlijet e.a., erven van Philipina van der Vlijet, wed. van Daniël Ketelare, verkopen aan Anthonij Kareman een woonhuis. N: schout Hubrecht Lambrechtse; O: de zeedijk; Z: Jan Classen; W: Voorstraat. Prijs 2050 Carolusgulden, 800 direct, 1250 gulden blijft staan tegen 4,5 % mei; RA 5879 C, nr. 27 en 28: Anthonij Caerman, predikant, Stavenisse, verkoopt aan Vincent Bolle, predikant, Sint Philipsland een woonhuis. N: Hubrecht Lambrechtsz, schout; O: de sluiswatergang; Z: Jan Classen; W: Voorstraat. Prijs 2025 gulden,te betalen in termijnen, met voorwaarden van verkoop: aan de dienstmeid van ds. Caerman een zilveren ducaton, in de kelder volgt de koper het bier, mutserds, turf en stellingen, met 12 kleerstokken, dit alles voor een kannetje 'abberdaen'. Rente over het restant is 4,5 %. Overeenstemming inzake de verkoop werd bereikt op 3 april mei; RA 5879 C, nr. 70, 71: Ds. Vincent Bolle, Serooskerke (Schouwen), verkoopt aan Hubrecht Lambrechtsz, dijkgraaf, een woonhuis. N: Hubrecht Lambrechtsz, dijkgraaf; O: de sluiswatergang; Z: Jan Classen; W: Voorstraat. Prijs. 300, de helft direct. afbetaalt De koper volgt de huur van ds. Pontiaen van Hattem, alsmede de huur van Cornelis Walraven, die het huis voor de verkoop huurde voor 14 jaar volgens een overeenkomst november, 25 december 1700; RA 5879 C, nr : Cornelia Hubrechts van de Luister leent 1000 Carolusgulden à 4 % van Willem Aersen, te Dordrecht. Onderpanden: 50 gemeten, zijnde de erfportie van haar vader Hubrecht Lambrechtsz en haar moeder Neljen Lijnderts, en een woonhuis. Belendingen van het woonhuis: N: Jacob en Isaack van de Luister; O: de zeedijk; Z: Uersel Jans, weduwe van Aderjaen van Poperinge; W: Voorstraat.

9 december; RA 5879 C, nr : Pieter Abrahamse en Roeckus Arentsen Steijn lenen van Willem Aertsen 1000 Carolusgulden à 4 %. Onderpanden: A. 50 gemeten verkregen door het overlijden van moeder van hun echtgenotes, Cornelia van de Luister, dochter van Hubrecht Lambrechtsz en Neljen Lijnders. N: Isaack van de Luister c.s.; O: -; Z: de herenweg; W: erfgenamen van Jacob van de Luister, alsmede B. circa 10 gemeten wei- en zaailand, N: de genoemde erfgenamen van Jacob van de Luister; O: -; Z: dorpsland en de erfgenamen reeds genoemd; W: erfgenamen van de Vrouwe van Baerlandt; alsmede C. een woonhuis, N: Jacob en Isaack van de Luister; O: zeedijk; Z: Uersel Jans; W: Voorstraat. De lening in tien termijnen van 100 gulden af te lossen. Afgelost in juni; RA 5879 D, nr. 329, ook RA 5885 D: Cornelis Mol (een derde voor zichzelf en twee derde voor zijn zwagers Cornelis Pietersen van Bostelen en Abram Pietersen van Bostelen) verkoopt aan ds. Joachim Bierman een huis met erf gelegen, N: François de Klerck; O: de zeedijk; Z: Jan van Popering; W: de Voorstraat. Prijs: 500 gulden van 40 groten Vlaams 't stuk mei; RA 5885 E, nr. 12: Schuldbekentenis van ds. Joachim Bierman: à 4 % schuldig aan het weeskind van Engeltie Molenberg, weduwe van Willem van de Luyster, met name Johannis van de Luyster. Het geld was geleend van de overleden Ary Molenberg. Onderpand: het huis waarin hij woont. Voldaan 6 juni augustus; RA 5885 E, nr. 77: Nicolaas Goethart, namens Ludovica de Witt, weduwe van ds. Joachim Bierman, in leven predikant te Sint Philipsland, verkoopt aan Maria Blaubeens, weduwe van Gaudens van Vrijberghe, een huis met erf gelegen naast N: Cornelis de Bakker; O: de zeedijk; Z: Rochus Steyn. Prijs: april; RA 5887, nr. 69: Resolutie van de Weeskamer. Rekest van Koenraad de Koning te Rotterdam en Gerrit ten Hage, burgemeester van Tholen. Tot de boedel van wijlen Maria Blaubeen, weduwe van Gaudens van Vrijberge, behoren twee hofsteden te Oud-Vossemeer en een huis en erf te Sint Philipsland, die men in het openbaar wil verkopen. Het verzoek daartoe wordt toegestaan april; RA 5881, nr. 75 en 77: Verkoop door de erven van Maria Blaubeen, weduwe van Gaudens van Vrijberghe, van een huis naast Rochus Steyn en Jan van Oostende. Het huis wordt op 22 juli 1768 geleverd aan de combinatie Marinus Faasse, Paulus Geense en Leendert Dorst. Prijs:. 81 (zie ook RA 5887, nr. 69) juli; RA 5882, nr. 78: Schuldbekentenis van Marinus Faasse Szn, Paulus Geense en Leendert Dorst:. 54 à 4 % geleend van Gerrit ten Hage, burgemeester van de stad Tholen, namens Quirinius Karel Pijl Vrijberghe etc. Onderpand het gekochte huis april; RA 5881, nr. 104: Leendert Dorst, Paulus Geense en Marinus Faasse S.zn. verkopen aan Marinus de Valk de helft van een huis en erf, zuidzijde, gelegen tussen de noordelijke, andere helft van dit huis en het huis van Rochus Steyn. Prijs. 42 contant maart; RA 5882, nr. 147: Schuldbekentenis van Marinus de Valk:. 20 à 4 % geleend van Paulus Geense. Onderpand: huis en erf naast Rochus Steyn en Christiaan van der Vlied. Afgelost: 27 oktober oktober; RA 5881, nr. 34: Marinus de Valk verkoopt aan Jeremias Daene een huis en erf, gelegen naast Rochus Steyn en Jan van der Vliedt. Prijs oktober; RA 5882, nr. 35: Schuldbekentenis van Jeremias Daene:. 30 à 4 % geleend van Marinus de Valk. Onderpand is zijn heden gekocht huis tussen Rochus Steyn en Jan van der Vlied. Voldaan 1 februari 1800, doorgehaald 18 juni december; RA 5882, nr. 36: Schuldbekentenis van Jeremias Daene: à 4 % als 2e hypotheek geleend van zijn schoonvader Huybrecht Voshol. Onderpand is zijn heden gekochte huis. Voldaan 21 juni 1791, doorgehaald 21 september juli; RA 5879 B: Eiser: Abraham Koole, koopman in houtwaren te Zierikzee; gedaagde: Jeremias Daene, timmerman; wegens: geleverd hout in 1786 voor 565 gulden. Eis toegestaan maart; RA 5882, nr. 84: Schuldbekentenis van Jeremias Daene:. 100 à 4 % geleend van Dirck van der Beek, Steenbergen. Onderpand: huis waarop twee hypotheken rusten. Doorgehaald 18 juni juni; RA 5881, nr. 26:

10 Jeremias Daene verkoopt aan Johannes van Dijke een huis, schuur en erf. N: Christiaan en Gerard van der Vliedt; O: 't bos; Z: Johannes van Dijke; W: de straat. Prijs. 100 contant juni ; RA 5882, nr. 27: Schuldbekentenis van Jeremias Daene, timmerman/metselaar; hij is. 50 à 4 % schuldig aan Dirck van der Beek, Steenbergen, wegens leveranties. Onderpand: zijn persoon en goederen mei; RA 5881, nr. 14, 16: Johannes van Dijke verkoopt aan Jan Jacob de Gruson een huis en erf gelegen tussen Christiaan van der Vliedt en Marinus Marzn. Reyngoud. Prijs De verkoop vond plaats ten huize van Pieter van Dijke (Voorstraat 8), die namens de Diaconie had geboden mei ; RA 5882, nr. 15: Schuldbekentenis van Jan Jacob de Gruson:. 50 à 5 % geleend van Johannes van Dijke voor restant koopsom. Onderpand is het verkochte huis naast Christiaan van der Vliet en Marinus Marzn. Reyngoud. Voldaan en doorgehaald 28 november november; RA 5881, nr. 9: Cornelis Bogers, als lasthebber van Jan Jacob de Gruson verkoopt aan Engel Pieterse Beekman een huis en erf, gelegen naast Christiaan van der Vliet en Marinus Reyngoud M.zn. Prijs. 145 contant mei; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (60): Testament van Klaasje Walgaart, weduwe van Engel Beekman Pzn., winkelierster, wonende Voorstraat nr. 17, waarbij zij haar twee woningen aan haar zoons toewijst. Woning nr. 17, tussen de huizen van Cornelis Geense en Andries van der Vliet, getaxeerd op ƒ. 700, is bestemd voor Marinus Beekman. Voorstraat oostzijde 17. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns , Inleiding: Voor de geschiedenis van dit perceel tot 1799 wordt verwezen naar het huis ernaast, nummer 15. De afsplitsing vond plaats op het eind van de 18e eeuw. Wellicht was Pieter Steenpoorte de eerste eigenaar. In 1799 verkochten diens erfgenamen de woning aan Johannes van Dijke. Van de eerste helft van de 19de eeuw af tot 1970 werd het huis onafgebroken bewoond door leden van de familie Faasse. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Marinus Ryngoud erfgenamen Marinus Ryngoud Andries van der Vliet Bevolkingsregisters: A Andries van der Vliet (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaars Pieter Steenpoorte Johannes van Dijke Marinus Reyngoud, later zijn erfgenamen Andries van der Vliet, gehuwd met Janna Reyngoud Transacties enz: oktober; RA 5881, nr. 118: de erven Pieter Steenpoorte (ovl. 10 mei 1799) verkopen aan Johannes van Dijke huis en erf gelegen naast Jeremias Daene en Marinus Steyn. Prijs oktober; RA 5881, nr. 11: Johannes van Dijke verkoopt aan Marinus Reyngoud een huis en erf gelegen naast Marinus Steyn en J.J. de Gruson. Prijs contant maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (2505): Schuldbekentenis van Andries van der Vliet, gehuwd met Janna Reyngoud, aan Dingeman van der Wiele, broodbakker te Stavenisse. Geleend wordt ƒ. 300 tegen 5 %. Onderpand is het woonhuis, de schuur en het erf

11 aan de Voorstraat, oostzijde, nummer 16, tussen de huizen van de erfgenamen van Marinus Steyn (ovl.) en de weduwe van Engel Beekman. De helft van dit huis werd op 27 april 1825 gekocht van Marinus Reyngoudt andere helft werd geërfd van de ouders Marinus Reyngoud en Elena van As. Voorstraat oostzijde 19. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " " ,5 13 4, Inleiding: In de cijnsadministratie had het perceel, waarop het pand Voorstraat 19 staat, oorspronkelijk het nummer 10. Door de bouw van huizen werd dit nummer in de loop der tijd opgesplitst in de nummers 19 tot en met 25. Voorstraat 19 is een samenvoeging van twee van deze percelen. Het grootste van de twee ontstond in 1706, het kleinste in Op de kaart van 1779 zijn deze twee percelen genummerd als 13 en 12; op de kaart van 1818 zijn ze aangeduid als 14 en 13 en op de kadastrale kaart dragen ze de nummers 290/291 en 292. Hierboven is getracht deze splitsing weer te geven. Het noordelijke deel bleef woonhuis, in het zuidelijke deel vestigde Cornelis de Ruyter ( ), die aanvankelijk schipper was, een herberg. Op de plaats van de woning en van de vroegere herberg annex woning, die door een slop van elkaar waren gescheiden, werd de kerk van de Gereformeerde Gemeente gebouwd (in gebruik genomen in 1939). De hieronder vermelde gegevens hebben betrekking op het grootste perceel van de twee, tenzij het andere nummer wordt vermeld. De voorgeschiedenis van beide delen wordt beschreven bij Voorstraat 23. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Pieter Janse (van der Loo) Pieter Janse 1733 Paulus van der Loo en Van Poperinge 13/ Rochus Steyn Marinus Steyn 12/ Marinus Faasse J.zn Pieter Mol Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Rocus Steyn, Geertje Meyer 1758 Rocus Steyn, Maatje Wale Bevolkingsregisters: A Marinus Steyn (arbeider) Johannes Steyn (arbeider) A Pieter Mol (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaars Uersel Jans, weduwe van Adriaan van Poperinge Jan van Poperinge, later zijn weduwe Diaconie 13/ Rochus Steyn Marinus Steyn Johannes Steyn 12/ Jan Faasse J.zn Marinus Faasse J.zn Jeremias Dorst L.zn., later zijn erfgenamen Pieter Mol Transacties enz: maart; RA 5879 C nr : Anijrsel (=Uersel) Jans, weduwe van Adrijaan van Poperinge, verkoopt aan Pieter Janssen van de Loo het woonhuis, schuur en erf waar de verkoopster zelf woont. N: Gabreel Mouwe; O: dijk; Z: Pieter Meijiers; W: Voorstraat. Prijs is 350 Carolusgulden, in termijnen te betalen.

12 Koper is gehouden de rij bomen tussen de schuur en het huis waarin schout De Klerck woont open te laten om aldaar verkoper te laten bouwen. De koper is verplicht het 'sickreet' op het erf weg te nemen ten gebruike van dat erf door de verkoper. Huur moet gestand worden gedaan. Met verkoopvoorwaarden d.d. 20 januari maart; RA 5879 C nr : De erfgenamen van Uersel Jans, weduwe van Adriaan van Poperinck, verkopen aan Johan van Poperinck het woonhuis en erf N: huis bewoond door de schout; O: zeedijk; Z: weduwe van Pieter Jansen; W: Voorstraat. Prijs. 94, in termijnen te betalen. Met verkoopvoorwaarden d.d. 17 februari april; RA 5879 C nr. 45: Johan van Poperinck verleent hypotheek op zijn huis aan Cornelis Wale, dijkgraaf. N: huis waarin schout De Klerck woont; O: zeedijk; Z: weduwe van Pieter Jansen; W: Voorstraat. Bedrag voor één jaar tegen 5 %. Afbetaald in 1745; met originele uitgegane akte september; RA 5886 B, nr. 9: Inventaris van de boedel van Sara Noorthoeck, overgebracht door de weduwnaar Johannis van Poperinge op 10 september 1732 ten behoeve van het weeskind Wouter van Poperinge (4 jaar). - huis te Sint Philipsland, getaxeerd op in de keuken o.a. twee schilderijen. - in het voorhuis schoenmakersgereedschappen zoals leesten, werkstoel en leer, getaxeerd op in het achterhuis o.a. een scheerbekken. Batig saldo februari; RA 5885 E nr. 52: Neeltie Jaght, weduwe en boedelhoudster van Jan van Poperinge verkoopt aan de Diaconie een huis met erf gelegen tussen de weduwe van predikant Bierman en Poulus van de Loo. Prijs 350 Carolusgulden ; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; Diaconierekening; Rokus Steyn koopt een huis van de Diaconie voor 200 gulden kontant en 100 gulden in drie jaar af te betalen, met 5 % rente april; RA 5885 E nr. 68: Leendert Nelisse en Gabriël Steyn, namens de kerkeraad, verkopen aan Rochus Steyn een huis met erf gelegen naast het huis waarin ds. Pijl woont. O: de dijk; Z: Paulus van de Loo; W: de straat. Prijs 300 Carolusgulden. -o-o-o In dit jaar werd opnieuw een deel van het oorspronkelijke perceel afgesplitst april; RA 5881, nr. 103: Jan de Nijs verkoopt aan Jan Faasse Jzn. een derde deel in een schuur en erf, gelegen tussen het huis van Jan de Nijs en dat van Rochus Steyn, voor juni; RA 5881 nr. 111: Marinus Faasse Jzn. verkoopt aan Jeremias Dorst Leend.zn. een huis en erf naast Jan Nelisse en de weduwe van Cornelis Molengraaf. Bovendien een schuur en erf naast Marinus Steyn en Johannes van Oeveren. Prijs: contant. Voorstraat oostzijde 21. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns ƒ. 1, Inleiding: In 1789 verkocht Johanna van der Vliet, weduwe van Jan de Nijs, een deel van haar erf aan Johannes van Oeveren, die hierop een huis liet bouwen. Hiervoor maakte het perceel deel uit van nummer 23. Onder dat nummer is ook de voorgeschiedenis beschreven. In 1964 werd het pand ingrijpend verbouwd. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Cornelia de Nijs, weduwe Johannes van Oeveren Bevolkingsregisters: A Cornelia de Nijs (arbeidster) Abraham van Oeveren J.zn. (arbeider) A13b (achter A13 werd een huis gebouwd)

13 Kornelis Reyngoud (arbeider), later anderen Samenvatting eigenaars : eigenaars Johannes van Oeveren Cornelia de Nijs, weduwe J. van Oeveren Jan Abraham en Adriaan van Oeveren Transacties enz: november; RA 5881, nr. 77: Johanna van der Vliedt, weduwe van Jan de Nijs, verkoopt aan Johannes van Oeveren 34,5 roeden cijnsbare grond naast het huis en erf van de comparante en dat van Rochus Steyn oktober; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: De Kerkeraad besluit 200 gulden à 4 % te lenen aan Cornelia de Nijs, weduwe van Johannes van Oeveren, met haar huis als onderpand mei; RA 5882, nr. 42: Schuldbekentenis van Cornelia de Nijs, weduwe van Johannes van Oeveren: à 4 % geleend van de Diaconie. Onderpand: huis en erf naast Cornelis van den Bosch en Marinus Steyn. Voorstraat oostzijde vanuit het zuiden Het hoge pand in het midden is het kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente (bouwjaar 1939) Naast het hoekpand staat het hotel-café De Druiventros (Voorstraat 41). Medio 2008 werd het café inpandig grondig gerenoveerd en heeft het nu de naam Cafe t Durp. Sindsdien wordt het geëxploiteerd door de familie M. van der Est-Reijngoudt.

14 Voorstraat oostzijde 23. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " ,5 ƒ. 1, Inleiding: De huizen die thans de nummers 19, 21, 23 en 25 dragen staan allen op het erf dat in de cijnsadministratie met nummer 10 werd aangeduid. Evenals met de hiervoor beschreven huizen het geval was, is ook op dit perceel het eerste huis in delen opgesplitst en verkocht. Ook is er bijgebouwd. De geschiedenis tot 1706 van het gehele perceel wordt onder dit huisnummer 23 beschreven. Van 1706 tot 1764 hebben de aantekeningen betrekking op de nummers 25, 23, 21 en een deel van 19. De laatste eigenaar van het gehele perceel was Adriaen van Poperinge. Zijn weduwe Uersel Jans verkocht in 1706 het huis en het grootste deel van het erf aan Pieter Janse van der Loo en zij liet daarna een huisje bouwen op het erf aan de noordzijde (zie verder Voorstraat 19). Na het overlijden van Paulus van der Loo kwam het huis en erf in 1764 in bezit van één van de schuldeisers, namelijk dr. Michiel Ruyte te Zierikzee. Deze verkocht het direct daarna door aan Jan de Nijs. In 1778 werd aan Jan van der Vlied een kamer van het huis met het erf erachter verkocht (zie verder Voorstraat 25). In 1789 werd opnieuw gesplitst. Johannes van Oeveren kocht 34,5 roeden cijnsbare grond (zie verder Voorstraat 21). De weduwe van Jan de Nijs, Johanna van der Vliet, hertrouwde in 1791 met Cornelis van den Bos. Na haar overlijden in 1806 werd het huis twee jaar later door de erfgenamen verkocht aan Pieter Beekman. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Jan Classen (huis en schuur) 1679 Josijnien Jan Clasens Reijnier Anthonissen Adriaen Poperinge 1696 de weduwe van Poperinge 2 haardsteden Kohier bewoners 1681: Josijnien Jan Classen (aantal personen boven 8 jaar: 2) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Reynier Anthonisse weduwe Reynier Anthonisse Pieter Janse Pieter Janse 1733 Paulus van der Loo en Van Poperinge Jan de Nijs weduwe Jan de Nijs Pieter Beekman Willem van 't Veer Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Johannes Pieterse van de Loo, Hendrina Reinders, Paulus van de Loo 1758 Jan de Jonge, Wilhelmina van de Loo, Anthony Noordhoek, Cornelia van Straten Bevolkingsregisters: A Pieter Beekman (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaars Jan Clasz Reynier Antonisse (Harthoorn) Adriaen van Poperinge, later zijn weduwe Pieter Janse van de Loo, later zijn erfgenamen Paulus van de Loo, later diens erfgenamen 1764 dr. Michiel Ruyte Jan de Nijs Johanna van der Vliet, weduwe de Nijs, later haar erfgenamen Cornelis van de Bos Pieter Beekman Transacties enz: oktober; RA 5879 C, nr. 39: Jan Clasz verleent hypotheek op zijn huis en schuren aan de Oostzijde van de straat aan Jacob Faes, rentmeester. N: -; O: -; Z: ds. Bolle; W: -. Het bedrag is. 54 en het is bestemd voor het verrekenen van tiendenhuur, dijketting en cijnzen van zijn huis tot november; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland:

15 De keuken van Josijntien Jan Claas gehuurd voor school februari; RA 5879 C nr : Rentmeester Marinus van 't Rosevelt, als executeur in de boedel van wijlen rentmeester Jacob Faes, verkoopt met toestemming van Josijntjen, weduwe van Jan Classen en huidige bewoonster en eigenaresse, aan Reijnier Antonissen het huis en erf aan de noordzijde van het dorp, tussen de huizen van Jasper Gilles en Cornelis Walraven. Prijs. 48; met de voorwaarden. Ingezet op 3 juli 1680 door de koper voor. 40. Op 26 september 1680 verkocht voor februari; RA 5879 C nr. 131: Reinier Antonissen verleent hypotheek op zijn huis aan Lambrecht van de Moer, brouwer, Sint Annaland. N: Schouts huis; O: dijk; Z: Jasper Gellesen; W: Voorstraat. Het bedrag is. 25 tegen 6 % november/december; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; De kamer van Reinier Anthonissen gehuurd voor school voor acht gulden juli; RA 5879 C nr. 167: Johannes van de Luister verkoopt namens zijn schoonvader Reijnier Antonissen aan Heijnderijck van de Moer het woonhuis, N: Schouts huis; O: zeedijk; Z: Job Jacobsen; W: Voorstraat. Prijs is 300 Carolusgulden; 275 gulden direct, de rest in mei Het huis is verhuurd tot mei 1689 aan Jan Jasper juli; RA 5879 C nr. 201: Heijnderick van der Moer, brouwer te Sint Annaland, verkoopt namens zijn moeder aan Aderjaen van Poperinge het woonhuis, gekocht van Reinier Antonissen. N: Schoutshuis; O: de zeedijk; Z: Job Jacobs; W: Voorstraat. Prijs 300 Carolusgulden, 200 direct, de rest in termijnen. Afbetaald augustus; RA 5879 C nr. 259: Overeenkomst tussen Aderjaen van Poperinge (schoenmaker) en Cornelis van de Moer namens diens moeder, betreffende de wederzijdse schulden, waarbij de eerste belooft. 25 uit te betalen aan de tweede, te betalen met. 3 per jaar indien mogelijk, anders minder. Van Poperinge verbindt zijn woonhuis N: de weduwe van Cornelis Walraven; O: de zeedijk; Z: Job Jacobs; W: de Voorstraat. Op 28 mei 1696 toont Uersel Jans, de weduwe van Aderjaen Poperinge, de kwitantie van volledige betaling december; RA 5879 C, nr. 291, 292: Overeenkomst tussen Uersel Jans en weesmannen namens de wezen die zijn verwekt bij haar door Aderjaen Pieter van Poperinge, zijnde Roeckus, Lena, Jacobus en Marij maart; RA 5879 C nr : Anijrsel (=Uersel) Jans, weduwe van Adrijaan van Poperinge, verkoopt aan Pieter Janssen van de Loo het woonhuis, schuur en erf waar de verkoopster zelf woont. N: Gabreel Mouwe; O: dijk; Z: Pieter Meijers; W: Voorstraat. Prijs is 350 Carolusgulden, in termijnen te betalen. Koper is gehouden de rij bomen tussen de schuur en het huis waarin schout De Klerck woont open te laten om aldaar verkoper te laten bouwen. De koper is verplicht het 'sickreet' op het erf weg te nemen ten gebruike van dat erf door de verkoper. Huur moet gestand worden gedaan. Met verkoopvoorwaarden d.d. 20 januari april; RA 5880 nr. 11: Jan Pieter, Marijnis, Cornelis en Janis van de Loo, erven van Krijntie de Bel dragen over aan Poulis van de Loo (lid van de familie) een huis. Er wordt een hypotheek genomen van. 50 t.g.v. Jan de Cok, Zierikzee april; RA 5882 nr. 45: Paulus van de Loo verklaart schuldig te zijn aan Jan de Cok, te Zierikzee,. 50 voor een huis dat comparant van zijn broeders overgenomen heeft. Rente 5 %, m.i.v. 3 december N: Jan van Poperingen; O: de dijk; Z: Cornelis van de Loo; W: de Voorstraat. Afgelost: 1764 door Cornelis van der Lecq namens Michiel Ruyte januari; RA 5879 B, gerechtsrol, nr. geen: Eiser: Michiel Ruyte, gehuwd met Johanna de Kok, Gedaagde: Paulus van der Loo. Eis is (het restant van. 50) wegens de schepenschuldbrief van 26 april 1750 en wegens drie jaar rente à 5 %, samen onder verband van zijn huis. Gedaagde geeft machtiging tot publieke verkoop RA 5885 E, nr. 134: Boedelinventaris van Paulus van der Loo, overleden 11 september O.a. een huis, laatst door hem bewoont augustus; RA 5884, nr. 43: Besluit van de kerkeraad van Sint Philipsland namens de Diaconie als erfgenaam van de door hen gealimenteerde Paulus van der Loo om in te stemmen met het transport van het door hem nagelaten huis aan de oostzijde van het dorp, staande tussen de huizen van Willem van Nuffelen en Rokus Steyn ten behoeve van dhr. Ruyte, med.doctor te Zierikzee november; RA 5881, nr. 44:

16 Predikant C.E. Heggers, gevolmachtigde van de kerkeraad, verkoopt een huis, schuur en erf aan Cornelis van der Lecq t.b.v. Michiel Ruyte. N: Rochus Steyn; Z: Willem van Nuffelen. Prijs: november; RA 5881, nr. 46: Cornelis van der Lecq, namens Michiel Ruyte, verkoopt aan Jan de Nijs een huis, schuur en erf. N: Rochus Steyn; Z: Willem van Nuffelen. Prijs:. 50, te betalen met. 6 jaarlijks m.i.v. 1 mei Afgelost: oktober; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: Het huis (van P. van der Loo) wegens bewezen recht geleverd aan secretaris Van der Lek oktober; RA 5887, nr. 55: Akte van Schout, Burgemeester en Schepenen namens de Weeskamer. Jan de Nijs, weduwnaar van Martina van Merres, geeft de geringheid van de boedel te kennen. Daarom wordt toegestaan dat Jan de Nijs de goederen zal behouden. Hij belooft zijn minderjarig kind Cornelia (10 jr.) te onderhouden tot haar meerderjarigheid. Hij zal haar laten leren naar haar staat en gelegenheid. In plaats van de legitieme portie ontvangt zij bij haar meerderjarigheid 10 schellingen en 6 groten juni; RA 5882, nr. 94: Schuldbekentenis van Jan de Nijs:. 20 à 5% geleend van Cornelis van der Lecq. Onderpand: huis en erf naast Rochus Steyn en Willem van Nuffelen april; RA 5881, nr. 103: Jan de Nijs verkoopt aan Jan Faasse Jzn. 1/3 deel in een schuur en erf, gelegen tussen het huis van Jan de Nijs en dat van Rochus Steyn, voor juni; RA 5881, nr. 144: Jan de Nijs verkoopt aan Jan van der Vlied een kamer met het erf daarachter, lopende tot aan de watergang en aan het huis van de verkoper, voor november; RA 5881, nr. 77: Johanna van der Vliedt, weduwe van Jan de Nijs, verkoopt aan Johannes van Oeveren 34,5 roeden cijnsbare grond naast het huis en erf van de verkoopster en dat van Rochus Steyn april; RA 5887, nr. 89: Resolutie van de Weeskamer: gelet op de geringheid van de boedel van Johanna van der Vlied, weduwe van Jan de Nijs, wordt overeengekomen dat zij haar kinderen Jannetie, Jan, Christina, Johanna, Cornelis en Johannes de Nijs tot hun 18e jaar zal onderhouden, hun een beroep of ambacht zal laten leren en bij hun bereikte meerderjarigheid een Zeeuwse rijksdaalder zal uitkeren mei; RA 5885, nr. 9: Uittreksel uit de verkoopakte van onroerende goederen tbv. Cornelis van den Bos januari; RA 5881, nr. 21: Cornelis van den Bos, weduwnaar van Johanna van der Vliet, en Jan Jr., Christiaan en Cornelis de Nijs, Jacob Kaan (gehuwd met Jannetje de Nijs) en Adriaan Noorddijke (gehuwd met Johanna de Nijs), allen erfgenamen van hun moeder Johanna van der Vliet (eerder weduwe van Jan de Nijs), verkopen aan Pieter Beekman een huis en cijnsbaar erf, plaatselijk gemerkt letter A nr. 12, voor ƒ

17 De Voorstraat rond In het eerste pand rechts woonde sinds 1927 C. van den Berg. Hij verkocht drogisterijartikelen en scheepsbenodigheden, zijn vrouw A. van den Berg-Verwijs de afdeling manufacturen. Van rechts naar links waren het de huidige panden 25, 23, 21 enz. In 1978 werd het eerste pand rechts onbewoonbaar verklaard en afgebroken. Op deze plaats werd een geheel nieuwe woning gebouwd. Voorstraat oostzijde 25. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns ,5. 1, Inleiding: Dit huis Voorstraat 25 ontstond in 1778 toen Jan de Nijs een kamer van het huis met het erf erachter aan Jan van der Vliet verkocht (zie Voorstraat 23). In de 20ste eeuw werd hier een drogisterij annex manufacturenzaak gevestigd. In 1968 werd de woning onbewoonbaar verklaard. In 1978/1979 werd het pand door de Gemeente aangekocht, afgebroken en herbouwd. Daarna werd het verkocht. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Jan van der Vliet (senior) 1833 diens erfgenamen Bevolkingsregisters: A Jan van der Vliet (arbeider), later zijn weduwe Samenvatting eigenaars : eigenaars Jan van der Vliet Maatje Steenpoorte, weduwe van der Vliet Transacties enz: juni; RA 5881, nr. 144: Jan de Nijs verkoopt aan Jan van der Vlied een kamer en erf tot aan de watergang en aan verkopers huis, voor juni; RA 5882, nr. 145:

18 Schuldbekentenis van Jan van der Vlied:. 24 à 4 % geleend van Jacob Hart. Onderpand: een kamer en erf, heden aan Jan de Nijs overgedragen. Afgelost 23 november Voorstraat oostzijde 27. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " ,5. 1, Inleiding: De oudst bekende transactie dateert uit 1654; dit betreft de verkoop namens de ambachtsheren. In 1709 werd het huis door de erven van Leunjen Lambrechtsz, weduwe van Job Jacobs, verkocht aan ds. Van der Cruyssen. Diens weduwe verkocht het twee jaar later aan Jacob Noens. In 1715 bleek het echter in bezit te zijn van Adriaan Priem, die het huis verkocht aan Cornelis Pieterse van de Loo, die waarschijnlijk al bewoner was. Uit zijn boedel werd het huis in 1737 verkocht aan Pieter Stoop, die het drie jaar later doorverkocht aan Willem van Nuffelen. Dit is tevens de laatst bekende transactie betreffende dit huis in de onderzochte. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting 1674 Jasper de bode memorie 1696 niet genoemd Kohier bewoners 1681: Jaspar Gillese (aantal personen boven 8 jaar: 2) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Jaspar Gillesse Job Jacobsen 1702 weduwe Job Jacobsen Leeuntie Jobts Pieter Meijer Adriaan Priem Corn. (Pieterse) van der Loo Willem van Nuffelen Jan Verhage Jannetje van Uffelen, wed. Jan Verhage Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Kaatje Waele 1758 niet genoemd Bevolkingsregisters: A Jannetje van Uffelen, weduwe Verhage (arbeidster) Samenvatting eigenaars : eigenaars erfgenamen van Gerard van der Nisse en de Heer van Dirksland Jaspar Gillese Job Jacobsen, later zijn weduwe en erfgenamen Pieter Meijer, gehuwd met Leuntje Lambregtsen, weduwe van Job Jacobse ds. Johannes van der Kruijssen, later zijn weduwe Jacob Noens Adriaen Priem Cornelis Pieterse van de Loo Pieter Stoop Willem van Nuffelen Jan Verhage Jannetje van Nuffelen, weduwe J. Verhage Transacties enz: november; RA 5879 A, nr. 22: Aelbrecht Lambrechtsen, secretaris, verkoopt namens de erven Geeraert van der Nisse en de Heer van Dirksland aan Jasper Gillesen een woonhuis op ambachtsherengrond voor. 75, te betalen in termijnen. N: Jan Classen; O: sluiswatergang; Z: Cornelis Adrijaensen t'scravenmoer; W: Voorstraat RA 5879 C, nr. 242, 243: Job Jacobs en Leunjen Lambr. ter eenre zijde en weesmannen ter andere zijde voor de wezen van beide comparanten: Frans Jobsen en Lijsbeth Jobts, gewonnen bij Janneken Jaspers en Geertje, Lambrecht en Cornelis

19 Jansen van den Berg, gewonnen bij Jan Geertsen van den Berg (ovl.), maken een accoord. Voorwaarden o.a. : het huis van Job Jacobs zal altijd blijven tot profijt van de langstlevende december; 5879 C, nr. 83: Leunjen Lambrechtsz, weduwe van Job Jacobs, verklaart dat het huis waarin zij woont en dat de langstlevende mocht blijven bewonen, vrij is van cijns en huisschatting tot heden, zij weet echter niet of dit op de paaibrief die van het huis gemaakt is, aangetekend is december; 14 mei 1716; RA 5879 C, nr. 245: Overeenkomst tussen de weduwe van Cornelis van den Bergh wegens de erfenis van haar overleden man met Lambrecht van den Bergh en Simon Pieterse Nodde, namens diens dochter Joanna Nodde? april; RA 5879 C, nrs : Lambrecht van den Bergh, Cornelis van den Bergh, Jasper Jobsen, Jan Meertens, Aderjaen van Dicke, alsmede de weeskamer namens de wezen van Simon Nodde en Frans Jobsen, als erfgenamen van Leeuntie Lambreghtse, verkopen aan Johan van der Cruijssen, predikant, een woonhuis. N: Pieter Jansen; O: de zeedijk; Z: Bruintie's huis; W: de straat. Prijs contant; met verkoopvoorwaarden d.d. 29 januari Met verklaring van het ontvangen bedrag t.b.v. Frans Jobsen: "wegens het vercoopen van een huijsken van sijn vader saliger sijn een vierde part van de elff, van het verkoghte huijs dat verkoght is voor de somma van op 10 april 1709." Met bijgevoegde verklaring van Adriaen van Dijcke als borg voor Jasper Jobse van Dijcke voor december Het bedrag van ,5 werd getransporteerd door Johanna Engels, weduwe van de secretaris De Klerck, aan Arij Meulenbergh op 15 juli Op 29 januari 1734 werd het uitbetaald aan Jasper Jobse april; RA 5879 C, nr : Margarijta Dibbets, wed. van Johan van der Cruijssen, predikant, verkoopt aan Jacob Noens een woonhuis en erf, N: weduwe van Pieter Janse; O: zeedijk; Z: Josintie de Bruijne; W: Voorstraat. Prijs:. 35; contant, de rest in termijnen. Met verkoopvoorwaarden d.d. 17 november Verkocht op 1 december mei; RA 5879 C: Adriaan Priem verkoopt aan Cornelis Pieterse van Loo een woonhuis en erf. N: de weduwe van Pieter Jansen; O: zeedijk; Z: Cornelis van Atte; W: Voorstraat. Prijs contant, de rest in termijnen. Met verkoopvoorwaarden d.d. 26 maart januari; RA 5885 D: Adrijaen Priem verkoopt aan Marijnis Meyer een huis of paaibrief ten laste van Cornelis Pietersen van Loo, nog inhoudend Prijs april; RA 5885 E, nr. 17 en 37; Adriaan van der Schoor, als sequestor in de verlaten boedel van Cornelis van de Loo, verkoopt aan Pieter Stoop een huis met erf gelegen naast Paulus van de Loo en een Armhuis. Prijs april; RA 5885 E, nr. 40: Abraham Boogaert als lasthebber van Pieter Stoop verkoopt aan Willem van Nuffelen een huis met erf gelegen naast (Z) Jan Goeree en (N) Paulus van der Loo. Prijs ? Losse aantekeningen bij verkoop huis Johannes Fokkee: "den 8 april 1737 Pieter Stoop is eijgenaar geweest van een huysje is toen aangekomen Izak Steyn en nu Willem van Nuffelen. Deese man is dood en zijn goed aan de armen" oktober; RA 5887, nr. 51: Akte van Schout, Burgemeester en Schepenen namens de Weeskamer. Willem van Nuffelen, weduwnaar van Catharina Waele, geeft de geringheid van de boedel te kennen. De lasten zijn ruim zoveel als de baten. Daarom wordt toegestaan dat hij de goederen zal behouden. Hij belooft zijn minderjarige kinderen Frans (17 jaar), Gerard (14 jaar) en Jannetie (8 jaar) te onderhouden tot hun meerderjarigheid. Hij moet hen een ambacht of beroep laten leren naar hun staat of gelegenheid. In plaats van hun legitieme portie ontvangen zij bij hun meerderjarigheid 5 schellingen. r

20 Voorstraat oostzijde 29. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns , " ,5. 1, inleiding: De eerste eigenaar/bewoner was Cornelis Adriaens Schravenmoer. Hij verkocht het huis echter al in 1657 door. Het huisje was eigendom geweest van de Heer van Dirksland, één van de ambachtsheren van Sint Philipsland, die het als Armhuis beschikbaar stelde. Vermoedelijk door deze bestemming - het werd bewoond door Dingenis de Bruyne, die ondersteuning ontving - kwam het aan de Diaconie. De eerstvolgende gevonden transactie vond plaats in 1739 toen de armmeester Jan Mol het huis verkocht aan timmerman Jan Goeree. In de tussenliggende tijd is Dingenis de Bruyne en later zijn weduwe, bewoner en cijnsplichtige geweest. In 1742 werd Adriaen Boey eigenaar. Na het overlijden van zijn vrouw in 1752 ging de Diaconie zich met het huis bemoeien, vermoedelijk omdat zij ondersteuning had verleend of verleende. Janus Booij gaf de kerkeraad toestemming het huis te verkopen. Dit geschiedde in In dat jaar verkocht de Diaconie het aan Marinus Klaassen. Na diens overlijden kwam het in bezit van zijn schoonzoon Cornelis van Dijke. Deze werd later vermeld als voortvluchtig. Na het overlijden van zijn vrouw werd zijn boedel in een openbare verkoping verkocht aan de kleermaker/winkelier Hendrik Gerrit Krijgsman. In de 19de eeuw kwam het pand in gebruik als herberg. In 1941 werd het pand grondig verbouwd tot winkel en drogisterij. Aanvankelijk werd deze geëxploiteerd door C. van den Berg, vervolgens tot medio 1976 door zijn zoon P. van den Berg. Thans is het weer een woonhuis. Drogist P. van den Berg Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting 1674 Aelijn Jans (memorie) 1696 Dingenis de Bruijne 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Dingenis de Bruijne (aantal personen boven 8 jaar: 6) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige erven Heer van Dirksland Dingenis de Bruijne Diaconie Diaconie Marinus Klaassen (Klaessen) Hendrik Gerrit Krijgsman weduwe Hendrik Gerrit Krijgsman Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 niet genoemd 1758 Jan Noordijk, Neeltje Booy Bevolkingsregisters: A Hendrik Gerrit Krijgsman (kleermaker, winkelier) Samenvatting eigenaars : eigenaar Cornelis Adriaens Schravenmoer Cornelis Adrijansz Bertman de erven van de Heer van Dirksland Dingenis de Bruyne, later zijn weduwe Diaconie Jan Goeree Adriaen Boey, later diens weduwe en Janus Booij Marinus Klaassen Cornelis van Dijke Hendrik Gerrit Krijgsman, later zijn weduwe Transacties enz.:

21 maart; RA 5879 A, nr. 50: Cornelis Adrijansz Schravenmoer verkoopt aan Cornelis Adrijansz Bertman een huis op ambachtsherengrond. N: Jasper Gillesz; O: zeedijk; Z: Adrijaen Adrijaensz; W: Voorstraat. Prijs. 70, te betalen in termijnen januari; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: In verband met de slechte staat van de diaconie-kas wordt onder meer besloten het armhuisje waarin Dignus woont te verkopen wegens de dure reparaties die nodig zouden zijn december; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: De kamer vam Dijngenis Bruijne gehuurd voor school voor negen gulden april; RA 5885 E, nr. 34: Armmeester Jan Mol verkoopt aan Jan Goeree een huis met erf gelegen N: Pieter Stoop; O: de straat; Z: weduwe Marinus Jobsens. Prijs ; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; Diaconierekening: Jan Goeree kocht een huis van de Diaconie mei; RA 5885 E, nr. 43: Jan Goeree verkoopt aan Adriaen Boey een huis met erf voor oktober; 3 november; 17 november; 5879 B: Eiser: secretaris Adriaen van der Schoor; gedaagde: weduwe Adriaen Booij; wegens koopdagschuld ; op 17 november 1751 toegewezen maart; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: J. Booy schrijft in antwoord op een brief van de kerkeraad dat zijn huis geveild kan worden en dat de opbrengst in mindering gebracht kan worden op zijn schuld aan de Diaconie. 13 juli 1759: De kerkeraad besluit het huis niet te veilen, maar aan de Diaconie te houden. J. Noordijk, gehuwd met Neeltje Booy, mag dit blijven bewonen zolang zijn kinderen nog niet in staat zijn de kost te verdienen. 28 september 1759: Maria Booms mag tijdelijk het huisje van Booy bewonen omdat Jan Noordijk daaruit vertrokken is. 28 maart 1760: Marinus Claasse heeft het huis van Janus Booij voor gekocht RA 5881, nr. 4: Ds. Heggers verkoopt namens de Diaconie een huis aan Marinus Klaassen. O: wed. Steendijk; W: Willem van Nuffelen. Prijs: N.B. O moet zijn Z, W moet zijn N oktober; RA 5887, nr. 52: Weeskamer: Marinus Klaessen, weduwnaar van Geertie van der Sluijs, geeft de geringheid van de boedel aan. De lasten zijn ruim zoveel als de baten. Daarom wordt toegestaan dat hij de goederen zal behouden. Hij belooft zijn minderjarige kinderen Nicolaes (11 jr), Huybregt (7 jr) en Johanna (4 jr) te onderhouden tot hun meerderjarigheid. Hij zal hen een ambacht of beroep laten leren naar hun staat of gelegenheid. In plaats van de legitieme portie ontvangen zij bij hun meerderjarigheid 10 schellingen 6 groten mei ; RA 5882, nr. 44: Schuldbekentenis van Cornelis van Dijke: à 5% geleend van Jan Breukhoven. Onderpand: huis en erf. N: Jan Verhage; O: -; Z: Johannes van den Bos; W: de Voorstraat, welk huis hij verkreeg krachtens contract d.d. 2 februari 1790, aangegaan met zijn schoonvader Marinus Klaasse en zijn zwager Nicolaas Marinusse mei; RA 5882, nr. 45: Schuldbekentenis van Cornelis van Dijke: à 5 % geleend van Cornelis Joppe. Onderpand: tweede verband op zijn huis augustus; RA 5885, nr. 38, 39: Voorwaarden voor de openbare verkoop van de onroerende goederen van Cornelis van Dijke, die voortvluchtig is en zijn overleden huisvrouw Janna Marinusse ten behoeve van hun crediteuren. Met inventaris: - het huis gemerkt A 9; - onder andere een schilderij, vier schilderijen, een bijbeltje, twee boeken, een scheerbekken december; RA 5881, nr. 42: Marinus Antony Catshoek, door de gemeente aangesteld als sequestor in de boedel van de "fugitieven" Cornelis van Dijke en zijn overleden huisvrouw Janna Marinusse Dees?, verkoopt huis en cijnserf A nr. 9 aan Hendrik Gerrit Krijgsman. Prijs : ƒ december; RA 5882, nr. 43: Schuldbekentenis van Hendrik Gerard Krijgsman: ƒ à 5.5 % geleend van Hendrik Machielse. Onderpand: het heden geleverde huis, plaatselijk gemerkt letter A.nr. 9.

22 Voorstraat oostzijde 31. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns , " ƒ. 1, Inleiding: Het huis is vele jaren in het bezit van de familie Van Atten geweest. Adriaan Adriaanse van Atten kocht het van de ambachtsheren en in 1732 werd zijn nakomeling Cornelis, die het huis in 1698 uit de boedel overnam, nog als cijnsplichtige genoemd. Door vererving kwam het pand in het bezit van Marinus Jobsen. Daarna werd Adriana Noordhoek, weduwe van Cornelis Steendijk, genoemd. Haar kleinzoon Marinus verkocht het in 1778 aan Arend van den Bos. In 1989 werd het pand door de Gemeente, na aankoop, gerenoveerd. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Pijternelle, wed. Adr. v. Atte Lambrecht van Atten 1696 Lambrecht van Atten 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Pieternelle de weduwe (aantal personen boven 8 jaar: 2) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige erven Heer van Dirksland Cornelys van Atte Cornelys van Atte 1733 Marinis Jopse Arend van den Bosch Johannis van den Bos weduwe Hendrik Gerrit Krijgsman Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Klaassie van Atten, Adriana Noordhoek 1758 Klaassie van Atten, Janna van Attens Bevolkingsregisters: A Johannes van den Bos (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaar erfgenamen van Gerard van der Nisse en de Heer van Dirksland Adrijaen Adrijaense van Atten Lambrecht van Atten, later zijn erfgenamen Cornelis van Atten Marinus Jopsen, later zijn weduwe Adriana Noordhoek, weduwe Steendijk, later Lena Steendijk, weduwe van Jan de Valk en Geert Jagt Arend van den Bos Johannis van den Bos Hendrik Gerrit Krijgsman, later zijn weduwe Transacties enz.: november; RA 5879 A, nr. 21: Aelbrecht Lambrechtsen, secretaris, verkoopt namens de erven van Geeraert van der Nisse en de Heer van Dirksland een woonhuis op ambachtsherengrond aan Adrijaen Adrijaense van Atten. N: Cornelis Adrijaensen t'scravenmoer; O: sluiswatergang; Z: Jacob Jacobsen de Jonge; W: Voorstraat. Prijs. 75, te betalen in termijnen september; RA 5879 C, nr. 28: Frans van Atten en Pieter Roggebandt, gehuwd met Marij van Atten, als erfgenamen van Lambrecht van Atten, verkopen aan Cornelis van Atten het woonhuis van Lambrecht van Atten. N: Armhuis bewoond door Dingenis de Bruijne, aankomende de Vrouwe van Baerland; O: zeedijk; Z: Marij van Atten; W: Voorstraat. Prijs 120 Carolusgulden, te betalen vier maanden na leverantie juni; RA 5887, nr. 137:

23 Marinus de Valk, oom en voogd over de minderjarige wezen van zijn broer Leenderd de Valk, verklaart dat zijn moeder en de grootmoeder der wezen, Lena Steendijk, weduwe van Geert Klaassen Jagt, is overleden. De boedel is echter gering. Het woonhuis zal, met alle winkelwaren, meubilair en andere goederen, slechts 400 gulden opbrengen waarin de beide wezen de helft toekomt. Daarom is een accoord aangegaan. Marinus de Valk zal blijven in het bezit van het huis, de winkelwaren en goederen en zal alle schulden betalen. In plaats van het aandeel aan de wezen zal hij deze (Lena de Valk, geb. Oud-Vossemeer, 12 jr. en Berendina de Valk, geb. onder Steenbergen, 14 jr.) onderhouden tot hun 20ste jaar en hen een beroep of ambacht laten leren juni; RA 5881, nr. 138 : Marinus de Valk voor zichzelf en als voogd over de kinderen van zijn broer Leendert de Valk verkoopt aan Arend van den Bosch huis en erf aan de Oostzijde, naast Paulus Geense en Marinus Klaassen. Prijs is juni; RA 5882, nr. 139: Schuldbekentenis van Arend van den Bosch:. 30 à 4 % geleend van de Diaconie. Onderpand: zijn huis naast Paulus Geense en Marinus Klaassen maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (383): Johannes van den Bos, arbeider te Sint Philipsland, en zijn huisvrouw Geertje van Oostende, verklaren schuldig te zijn aan Adriaantje de Ruiter, winkelierster, weduwe van Marinus de Groen en aan de kinderen uit dat huwelijk 260 gulden tegen 5 % rente. Onderpand o.a. het huis en erf nr. 8, tussen de huizen van Jan Geense en Hendrik Gerrit Krijgsman september; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (474): Johannes van den Bos, arbeider te Sint Philipsland, verkoopt aan Hendrik Gerrit Krijgsman, winkelier te Sint Philipsland, het woonhuis en erf nr. 8, tussen de huizen van Jan Geense en dat van de koper. Hij bezit het reeds meer dan 30 jaar. Koopsom ƒ Te gebruiken per 1 mei Voorstraat oostzijde 33. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns , " , Inleiding: In 1654 kocht Jacob Jacobsen de Jonge (Cijs) het pand van de ambachtsheren. In 1657 werd het huis echter al doorverkocht aan Jan Wilms Backer. Volgens de kohieren huisschatting werd het later bewoond door Cornelis van Atten. Het kwam in bezit van Cornelis en Susanna van Schetsen, die het verkochten aan David Lambrechtssen, een broer van schout Huybrecht Lambrechtssen en gehuwd met Marij van Atten. Namens haar kleinkinderen werd het in 1726 verkocht aan Johannes Leendertsen Vergoud (van Akeren?). Officieel waren de kleinkinderen wel eigenaar, maar omdat de Diaconie ondersteuning had verleend aan Maria Davids (van Atten), vloeide de koopsom in de diaconiekas. De weduwe van Johannes Leendersen Vergoud, Adriana Kuypers, hertrouwde in 1741 met Isack Steyn. In 1750 woonde hier Ary de Jong, die gehuwd was met Adriana Vergouw. Isack Steyn verkocht het pand aan de smid Paulus Geense. Deze werd opgevolgd door zijn zoon Jan en later door zijn kleinzoon Marinus Geense. In 1959 werd het pand geheel afgebroken en vervangen door een woning voor de kassier van de Coöperatieve Boerenleenbank, die hier tot 1965 woonde.

24 Sint Philipsland is een Voorstraatdorp. Meer dan 30 binnenschippers hadden in de eerste helft van de 20 ste eeuw Sint Philipsland als thuishaven. Velen van hen meerden af aan de zeedijk voor het dorp. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Aert Jans de Loeij Arjaen Poperinge Cornelis van Atten schoenmakershuis Cornelis van Schetsen David Lambrechts 1696 Marij van Atten 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Cornelis van Atten (aantal personen boven 8 jaar: 2) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Adriaen van Poperinge 1699 Jan Poperinge Pieter Roggebant Pieter Boogaart 1733 Jan Leendertse Vergouw Paulus Geense Jan Geense Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Ary de Jong 1758 niet genoemd Bevolkingsregisters: A Jan Geense (smid) Samenvatting eigenaars : eigenaar erfgenamen van Gerard van der Nisse en de Heer van Dirksland Jacob Jacobsen de Jonge (Cijs) Jan Wilms Backer Aert Jans de Loeij Adriaan van Popering Cornelis van Atten

25 Transacties enz.: Cornelis en Susanna van Schetsen David Lambrechtssen, later zijn weduwe Marij van Atten en erfgenamen Johannes Leendertsen Vergoud, later zijn weduwe Isack Steyn Paulus Geense, later zijn erfgenamen Jan Geense november; RA 5879 A, nr. 20: Aelbrecht Lambrechtsen, secretaris, verkoopt namens de erven van Geeraert van der Nisse en de Heer van Dirksland aan Jacob Jacobsen de Jonge een woonhuis op ambachtsherengrond. N: Adrijaen Adrijaensen van Atten; O: de watergang; Z: Jan Huybrechtsen; W: Voorstraat. Prijs. 75, te betalen in termijnen maart; RA 5879 A, nr. 49: J. Jacobs Cijs verkoopt aan Jan Wilms Backer een huis op ambachtsheerlijkheid grond. N: Adrijan Adrijans; O: zeedijk; Z: Jan Hubrechts; W: Voorstraat. Prijs. 74, te betalen in termijnen maart; RA 5879 C, nr. 168: Meester Pieter van Ziervelt verkoopt namens Cornelis van Schetsen en diens zuster Susanna van Schetsen een huis in de Voorstraat aan David Lambrechts. N: Lambrecht van Atten; O: zeedijk; Z: Albrecht Pieters; W: -. Prijs 200 Carolusgulden, 100 gulden direct, de rest in termijnen; in 1691 afbetaald april; RA 5879 C, nr. 21, 22: Overeenkomst tussen Marij Aderjaens van Atten, (nu gehuwd met Pieter Roggebandt, eerder) weduwe van David Lambrechts (Eggebeen), en Isaack van de Luister en Johannes van de Luister als neefs en voogden, aangesteld in het testament van David Lambrechts over Aderjaen Davids, nagelaten wees bij Marija Aderjaens van Atten mei; RA 5879 D, nr. 313; RA 5885 D, nr. 55: Schout Cornelis Wale verkoopt namens de wezen van Adriaen Davijdsen een huis en erf, door de kinderen geërfd van hun grootmoeder Marija van Atten, aan Johannes Leendersen Vergoud, voor. 24, in termijnen te betalen. N: Marijnes Jobsen; O: zeedijk; Z: weduwe van Teeuwes Dirksens; W: Voorstraat ; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; Diaconierekening: Janes Leenderse Vergouw koopt een armhuis "het huisje van Maria Davids" januari. RA 5881, nr. 32: Isack Steyn verkoopt aan Paulus Geense huis en erf. N: de weduwe Steendijk; W: de straat; Z: Engel Endhoven. Prijs april; RA 5881, nr. 51: De erfgenamen van Paulus Geense (eerst getrouwd met Adriana Brouwer, daarna met Matie Ponse) verkopen aan Jan Geense twee huizen en erven, w.o. het huis, gelegen tussen het huis van Arend van den Bosch en dat van Engel Endhoven. Prijs voor de twee huizen april ; RA 5882, nr. 53: Schuldbekentenis van Jan Geense: à 4 % geleend van Paulus Jr., Josina en Dingenis Geense, ieder voor Onderpand: ten eerste het huis naast Arend van den Bosch en Engel Endhoven en ten tweede de smidse, gelegen tussen Engel Endhoven en Cornelis Molengraaf. Voldaan resp. 7 mei 1790, 20 mei 1791 en 8 juni Doorgehaald 12 juli juni; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (77 en 78): Testamenten van Jan Geense en echtgenote Maria Mol, wederzijds op langstlevende. De onroerende goederen betreffen o.a. het woonhuis nr. 7, tussen de huizen van de de erfgenamen van Engel Endhoven en Johannes van den Bos. Voorstraat oostzijde 35. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns ,5 " ,5 ƒ. 1, Inleiding:

26 De erven van Voorstraat 35 en 37 vormden oorspronkelijk het erf nummer 4 met een oppervlakte van 56 roeden. Vermoedelijk rond 1682 vond er een splitsing plaats. Waarschijnlijk hebben er al eerder twee huizen op dit grote erf gestaan. Het huis op dit erf moet gebouwd zijn in de jaren 50 van de 17e eeuw, want in 1650 wordt het aangeduid als het "lege erf". In 1660 had Jan Huibrechts hier een huis waarop hij hypotheek verleende. In 1682 deed een volgende eigenaar, Aelbrecht Pietersz, hetzelfde. Als zuidelijke belending werd toen het 'smidshuis' genoemd. Namens de wezen van Aelbrecht werd het huis in 1694 verkocht aan Mattheus Dirksz. de Blaey. In 1733 werd door de erfgenamen, waaronder schoonzoon Pieter Boom, een overeenkomst betreffende de boedel van Mattheus en zijn tweede echtgenote Catie de Backer gemaakt. Engel Endhoven kreeg in 1746 het pand in zijn bezit. In de 19de eeuw woonde hier de smid Marinus Geense. De smederij was gevestigd in het buurpand Voorstraat 37. Tot 1953 woonden hier smeden. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Aelbrecht Pieters 1696 Teeus Derckts 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Aelbrecht Pieters (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Matteeuws Dyrcksen Matteeuws Dyrcksen 1733 Catelintie Backers Engel Endhoven Arnoud Endhoven erven Engel Endhoven Johannes Endhoven Marinus Geense Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750, 1758 Engel Endhoven, Domina Steyn Bevolkingsregisters: A Catharina (Kaatje) den Braber (wed. Endhoven) Abraham Verwijs, later anderen Samenvatting eigenaars : eigenaar - Jan Hubrechts Aelbrecht Pietersz. en zijn wezen Mattheus Dircksz de Blaey Catelintie Cornelisse de Backer, weduwe De Blaey Pieter Boom, later diens erfgenamen Engel Endhoven Arnoud Endhoven, later zijn weduwe en Johannes Endhoven Marinus Geense

27 Transacties enz.: maart; RA 5879 A, nr. 66: Jan Hubrechts verleent hypotheek op zijn huis aan Jacob Jan van Ollen. N: Jan Willemsz Backer; O: zeedijk; Z: Jan Willemsz Verbijest; W: Voorstraat. Bedrag maart; RA 5879 C, nr. 108: Aelbrecht Pietersz verleent hypotheek op zijn huis aan Pieter Roggebant. N: Adriaen Poperijnge; O: -; Z: smidshuis; W: Voorstraat. De hypotheek bedraagt. 13 tegen 6 % rente; twee borgen worden gesteld. Afgelost in september; RA 5879 C, nr. 236: Arent Roeckesen Steijn, als oom en voogd van de wezen van Aelbrecht Pieters en Agjen Roeckes, verkoopt aan Mateus Derckts de Blaeij het woonhuis van de overledene. N: Marij van Atten; O: zeedijk; Z: Marijnes van Prenten, smid; W: Voorstraat. Prijs: ;. 10 contant, de rest in termijnen; afgelost in januari; RA 5879 C, nr. 274: Overeenkomst tussen Mateus Dircktz en Cornelis van de Luister als voogd van de wees van Neeljen Cornelis Eggebeen verwekt door de genoemde Mateus Dircktz maart; RA 5885 E, nr. 2: Overeenkomst tussen Dirk de Blaeij, Marinus Claesse, Pieter Boom, Jan Witte en Rochus de Blaeij, kinderen en zwagers, betreffende de inboedel van Catie de Backer. Drie pond Vlaams, niet op interest?? Het huis van Mattheus de Blaeij en Catie de Backer, echtelieden augustus; RA 5885 E, nr. 91: In de rekening van Adriaan van der Schoor betreffende de boedel van wijlen Pieter Boom, komt een aantekening voor dat Engel Endhoven in mei 1746 een huis uit deze boedel kocht en daar hypotheek op verleende oktober; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; Engel Endhoven is nog schuldig. 7-8 met 3 % rente ten behoeve van Pieter en Maria Booms. Dit betreft de afkoopsom van twee delen van een huis ten bate van deze wezen, nagelaten door Adriaan Jaspersse en waarvan Maria Booms moeder was. Toen deze weduwe was werd ze gealimenteerd door de Diaconie. Het resterende derde deel in het huis is van Caatje Boom, gehuwd met Cornelis de Koning. 3 januari 1768: Engel Endhoven heeft zijn schuld afgelost. Daarom zal het huis door de Diaconie op zijn naam worden overgeschreven april; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (126): Johannes Endhoven verkoopt aan Marinus Geense, hoefsmid, het woonhuis nr. 6, tussen de smederij en het woonhuis van Jan Geense, voor ƒ Het huis was sinds 15 februari 1826 eigendom van Catharina den Braber, weduwe van Arnoud Endhoven. Voorstraat oostzdije 37. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns (gesplitst) 4 24 " " , Inleiding: In 1650 werd het huis van Cornelis Clemens verkocht aan een bierbrouwer uit Dordrecht en op dezelfde dag doorverkocht aan Jan Willems (Verbijest) en Cleen Jan. Of hier sprake was van een gedwongen verkoop is niet duidelijk. In 1678 wordt het perceel aangeduid als 'het afgebrande huis' en als 'leeg erf'. In 1682 blijkt hier het smidshuis te staan. Aan de overzijde van de straat, op nummer 42, was de eerste smidse gevestigd; de 'smidswinkel' aldaar werd nog in 1667 overgedaan met alle gereedschap en ijzer. In 1678 is sprake van de "oude smidse", zodat de veronderstelling voor de hand ligt dat op de plaats van het afgebrande huis een nieuwe smederij werd gebouwd. Smid Marinus van Prenten heeft het pand wellicht laten bouwen. Hij woonde er waarschijnlijk al in In 1714 leende hij met de smidse als onderpand nog geld. Behalve smid was hij ook herbergier. Na zijn overlijden trouwde zijn weduwe Petronella Mouwe in 1716 met Adriaan Breur en nadat die was overleden, in 1731 met Jan Mol. Ook Adriaan Breur en Jan Mol waren smid.

28 Na het overlijden van Petronella hertrouwde Jan Mol in 1743 met Catharina Pickaerd. Nadat zij weduwe was geworden verkocht zij in 1757 de smidse en het erf aan Paulus Geense, die de smederij voortzette. Het pand bleef als smidse dienst doen tot de watersnoodramp in Later werd het herbouwd tot woonhuis. De haven van Sint Philipsland in het begin van de 20 ste eeuw. De achtererven van de oostzijde Voorstraat grensden aan de Oostdijk. Rechts op de voorgrond de weegbrug waarop de suikerbieten, die verscheept werden, werden gewogen. Het Wachthuisje, rechts van de korenmolen werd door de landsregering gebouwd in 1742 tijdens de Oostenrijkse sucessieoorlog. Destijds was dit buitedijkse onderkomen voorzienvan kruit en lont. Kort na 1800 is het huisje, dat voortaan t Wachtje werd genoemd al in gebruik als woonhuis. Het bleef alszodanig dienst doen tot In dat jaar is het afgebroken. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Aelbrecht Pietersen Kohier bewoners 1681: Marinus van Prenten (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Aelbrecht Pietersen Marynes van Prenten Marynes van Prenten 1733 Jan Mol Paulus Geense Jan Geense Bevolkingsregisters: A 5, de smidse, werd niet bewoond. Samenvatting eigenaars : eigenaar Cornelis Clemens 1650 Schoute, Dordrecht Jan Willems (Verbijest) en Cleen Jan Mattijs Clasz. 1679?-1716 Marinus van Prenten Adriaan Breur, later zijn weduwe

29 Transacties enz.: Jan Mol, later zijn weduwe Catharina Pickaerd Paulus Geense Jan Geense mei; RA 5879 A, nr. 10: Cornelis Clemens verkoopt aan de heer Schoute, brouwer in de Ancker, Dordrecht, een huis op ambachtsherengrond. N: het lege erf; O: de dijk; Z: het huis van de Heer Overmeer c.s.; W: de straat. Prijs:. 50 en 4,5 gemeten meekrap op onbetimmerde ambachtsherengrond, aldaar gelegen gemeen met de meekrap van Daem Jacobs mei; RA 5879 A, nr. 11: De heer Schoute, brouwer in de Ancker, Dordrecht, verkoopt een huis op ambachtsherengrond aan Jan Willems en Cleen Jan. N: het lege erf; O: de dijk; Z: het huis van de Heer Overmeer c.s.; W: de straat. Prijs:. 50, te betalen in termijnen oktober; RA 5879 C nr. 39, nr. 34: Jan Willems Verbijest verkoopt aan Mattijs Clasz. een woonhuis "binnen den Rijnck van het dorp" aan de Voorstraat voor , te betalen in termijnen. N: Clas Anthonijs; O: zeedijk; Z: de "Smeette" van schout H.Lambrechtsz.; W: Voorstraat. N.B. Vermoedelijk betreft dit het pand Voorstraat 37) juni; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: De predikant gemachtigd om de stenen van het afgebrande huis van Claas den Schilder te verkopen ten bate van de Diaconie mei; RA 5879 C, nr. 92: Marijnus van Prenten leent van Leendert Hutspot voor één jaar à 5 %. Onderpand is een smidse oktober; RA 5879 C, nr. 122: Weeskamer. Pieternella Mouwe, weduwe van Marijnus van Prenten, levert de boedelinventaris in. Wezen: Dinna en Cornelia van Prenten. Er zijn meer schulden dan baten. enz maart; RA 5885 E, nr. 129: Catarina Pikhaerd, weduwe van schout Jan Mol, verkoopt aan Paulus Geense een huis met erf gelegen naast Jacob Rijn. Dit is de smidse en de winkel. Prijs 450 Carolusgulden maart; RA 5887, nr. 41: Resolutie van de Weeskamer. Als voogd over de minderjarige wezen van Paulus Geense en zijn eerste vrouw Adriana Brouwer, genaamd Paulus (22 jaar), Jozyna (21 jaar) en Dingenis (18 jaar), alsmede over de kinderen bij zijn tweede vrouw Matie Ponse verwekt, genaamd Jannetie (14 jaar), Pieter (9 jaar) en Jan Jacob (2 jaar) benoemd: Jan Geense, zoon van Paulus Geense en als toeziend voogd: Marinus Steyn (over de wezen uit het eerste huwelijk) en voorts Marinus Alewijn te Goes, zwager van de genoemde weduwe Matie Ponse als toeziend voogd naast de weduwe (over de wezen uit het tweede huwelijk) maart; RA 5888, nr. 42: Inventaris van de boedel van Paulus Geense, schepen, ten behoeve van zijn kinderen verwekt bij zijn eerste vrouw, Adriana Brouwer: Jan (31 jaar), Marinus (28 jaar), Joost (26 jaar), Jacomyna (25 jaar, gehuwd met Marinus Steyn), Paulus (22 jaar), Josyna (21 jaar) en Dingenus (18 jaar), alsmede ten behoeve van zijn kinderen verwekt bij zijn tweede vrouw, Matie Ponse: Jannetie (14 jaar), Pieter (9 jaar) en Jan Jacob (2 jaar), overgebracht door de weduwe, Jan Geense (oudste zoon) en Marinus Steyn, voogd resp. toeziend voogd over de minderjarige kinderen uit het eerste huwelijk en Matie Ponse en Marinus Alewijn, toeziend voogd over de jongste, minderjarige kinderen uit het tweede huwelijk. - Paulus Geense en Adriana Brouwer maakten hun testament voor notaris Johannes van Noorden, 14 juli Paulus Geense en Matie Ponse maakten onderhandse huwelijkse voorwaarden op 13 december Haar vader was Pieter Ponse. - huis en erf stonden op cijnsbare grond en een huis en erf, zijnde de smidse met travalje, waarin o.a. een blaasbalg, aambeelden, slijpsteen, hamers, nijptangen enz. getaxeerd op gemet 30 roeden in Sint Philipsland, getaxeerd op , bezaaid met koolzaad. - de helft in een wei onder Wolphaartsdijk. - veel vorderingen wegens smidswerk. - opgave van de voorraad, onder andere 30 hoefijzers. - twee schilderijen, boeken (. 3) een kerkboekje (10 schellingen). - Batig saldo april; RA 5881, nr. 51: De erven Paulus Geense (eerst getrouwd met Adriana Brouwer, daarna met Matie Ponse) verkopen aan Jan Geense twee huizen en erven, waaronder de smidse, gelegen tussen het huis van Cornelis Molengraaff en dat van Engel Endhoven. Voor de twee huizen Voor ijzer, oud ijzer en kolen :. 50.

30 april ; RA 5882, nr. 53: Schuldbekentenis van Jan Geense: à 4 % geleend van Paulus Jr., Josina en Dingenis Geense, ieder voor Onderpand: ten eerste het huis naast Arend van den Bosch en Engel Endhoven en ten tweede de smidse, gelegen tussen Engel Endhoven en Cornelis Molengraaf. Voldaan resp. 7 mei 1790, 20 mei 1791 en 8 juni Doorgehaald 12 juli april; RA 5885, nr. 54: Rekening aan de Weeskamer door Maatie Ponse, weduwe van Paulus Geense, schepen. Overgebracht aan de weduwe; Jan Geense, die handelt mede namens Joost en Marynus Geense; Marynis Simonsz. Faasse, handelend namens Marynis Steyn, gehuwd met Jacomijntje Geense; Jan Geense als voogd over Paulus, Josina en Dingenis Geense, minderjarige kinderen van Paulus Geense en Adriana Brouwer alsmede aan de rendante zelf en aan Marynis Alewijn, toeziend voogd over Jannetie, Pieter en Jan Geense, nagelaten kinderen uit het laatste huwelijk van Paulus Geense met de rendante, 28 april Op 26 maart 1787 in het openbaar verkocht: een huis en erf op cijnsbare grond; een huis en erf idem, zijnde de smederij en travalje, blaasbalk, aanbeelden, slijpsteen, hamers, nijptangen en alle verdere gereedschap. Koper: Jan Geense voor verkocht: 7 gemeten 30 roeden land in de polder, eveneens in het openbaar op 26 maart 1787 voor per gemet: voor de inventaris van de smederij werd. 50 betaald juni; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (77 en 78): Testamenten van Jan Geense en echtgenote Maria Mol, wederzijds op langstlevende. De onroerende goederen betreffen o.a de smidse, Voorstraat nr. 5, tussen de huizen van Cornelis de Ruiter Sr. en de erfgenamen van Engel Endhoven. Voorstraat oostzijde 39. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns , " , Inleiding: Dit huis was oorspronkelijk eigendom van de familie Manrycque en het werd dan ook wel als 'huis van de Hollandse heeren ende meesters" aangeduid, min of meer naar analogie met de boerderij de 'Hollands Hoeve'. Het werd waarschijnlijk al spoedig het woonhuis van de smid, die zijn werkplaats op het ernaastgelegen erf had. Waarschijnlijk kocht schout Huybrecht Lambrechtssen het huis van de familie Manrycque. Zijn zoon Jacobus van de Luister verkocht het in 1678 namens zijn moeder aan Jacob Geersen (Smedt), die er toen al woonde. Jacob Geersen leende in 1674 een som geld om een overgenomen smidswinkel te financieren. Volgens de huisschatting en de cijnslijsten was de volgende eigenaar Marinus van Prenten, die ook smid was (zie Voorstraat 37). In 1746 bleek het huis eigendom te zijn van schout Vincent de Wael (Wale) want hij verkocht het aan schipper/handelaar Jacobus Rijn. Via diens weduwe Petronella den Herder kwam het pand in bezit van haar schoonzoon Cornelis Molengraaf. Later werd het eigendom van zijn dochter Pieternella Molengraaf en haar man Cornelis de Ruyter. Thans is hier een bloemen- en plantenwinkel. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting de smids huis Jacob Gersen Marines van Prenten 1696 " 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Marines van Prenten (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Marinus van Prenten Marinus van Prenten 1733 Fincent de Waal Cornelis Molengraef weduwe Cornelis Molengraaf Cornelis de Ruyter, (senior) Huibrecht de Ruiter Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750, 1758 Jacobus Rijn, Pieternella den Herder Bevolkingsregisters: A 4

31 Cornelis de Ruiter (schipper), later zijn weduwe A 4bis (waarschijnlijk werd een huisje achter A 4 gebouwd) Kornelis Slootmaker (arbeider), later anderen Samenvatting eigenaars : eigenaar - familie Manrycque Huybrecht Lambrechtssen, later zijn weduwe Jacob Geersen Smedt (Van den Bergh) Marinus van Prenten Sr, later Jr Vincent de Wael Jacobus Rijn, later zijn weduwe Petronella den Herder Cornelis Molengraaf, later zijn weduwe Cornelis de Ruyter Pieternella Molengraaf, weduwe De Ruyter Transacties enz.: december; RA 5879 A, nr. 31, 33: Huybrecht Lambrechtse, schout, verkoopt namens Adriana Manrycque en de erfgenamen van Anthonij J. Manrijcque te Voorburg aan Theodora van der Cijs, weduwe van Jhr. Ant. Manrijcque, Heer van Maasdam (moeder van de verkopers) twee aandelen in een huis. N: Jan Willemse; O: watergang; Z: Cornelis Heinderick d'pover; W: Voorstraat december; RA 5879 C nr. 69: Jacob Geersen Smedt leent van de erfgenamen van Abram Cruijthoof en Lijsbeth Arts Dijckmans, echtelieden, beiden overleden, een bedrag van , wegens de koop van een smidswinkel, met alle gereedschap. Te betalen in termijnen, de eerste maal aan de erfgenamen van de man, de tweede maal aan de erfgenamen van de vrouw (het huwelijk zal kinderloos zijn geweest) januari; RA 5879 C, nr. 91: Jacobus van de Luister verkoopt namens zijn moeder aan Jacob Geersen het huis waar de koper thans in woont. N: het afgebrande huis; O: -; Z: Cornelis Pover; W: Voorstraat. Prijs: 725 Carolusgulden en 3 Carolusgulden voor de Diaconie. Te betalen in termijnen. In 1695 afbetaald aan Willem Willems Meyer als gehuwd met de erfgename van Pieter Geldeloose februari; RA 5879 C, nr. 86 en 87: Jacob van de Luister verkoopt namens zijn moeder, de weduwe van Huibrecht Lambrechtsz, een woonhuis aan Jacob Geersen Smedt (ook: van den Bergh). N: leeg erf; O: de sluiswatergang; Z: Cornelis Pover; W: Voorstraat. De prijs is 725 Carolusgulden, te betalen in termijnen. Met de voorwaarden van verkoop december; RA 5879 C, nr. 98: Marines van Prenten is 250 Carolusgulden tegen 5 % schuldig aan Pieter Janse Gekier. Afgelost in januari; RA 5879 C, nr. 292: Marijnes van Prenten en zijn huisvrouw Maria Dulst verklaren op verzoek van de stadhouder Maerckus Anderijesen hoe op nieuwjaarsdag (1697), 's avonds om 10 uur bij hen kwam Jacobus David, die in hun kamer aan tafel ging zitten en een pint wijn bestelde, waarop Van Prenten, als herbergier, hem aanzegde naar binnen te gaan en dat hij hem aldaar wijn of bier zou tappen, vervolgens nam hij hem bij de arm en leidde hem de kamer uit. Nadien is Jacobus David weer in de kamer gekomen waar ds. Van der Cruijssen, Jacob van de Luister, Pieter Abrahamse, Gaberel Mouwe en Dirckt Jelles waren. Toen rees er enig geschil. Toen heeft Pieter Boegert hem uit de kamer gejaagd. Marija Dults heeft gezien dat Pieter Boegert toen een mes in de hand had juli; RA 5885 E, nr. 64: Schout Vincent de Wael verkoopt aan Jacobus van Rijn, schipper alhier, een huis met erf gelegen naast Lauewerijs Kock. N: de smidse; W: de straat. Prijs: juli; RA 5885 E, nr. 140: Schuldbekentenis van Pitronella den Herder, weduwe van Jacobus Rijn: Carolusgulden aan dijkgraaf Marinus Reyngoud, wegens resterende kooppenningen over gekochte groene meede te velde over de teelt 1756, door wijlen Jacobus Rijn van Marinus Reyngoud gekocht. Onderpand: drie huizen waaronder één tussen de smidse en Simon Faasse oktober; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (323): Pieternella Molengraaf, particuliere te Sint Philipsland, weduwe van Cornelis de Ruiter (ovl. Sint Philipsland 15 februari 1826) (zij maakten hun testament voor notaris E. van Hekke te Zierikzee op 11 september 1790), samen met Adriaantje de Ruiter, winkelierster, weduwe van Marinus de Groen; Cornelis en Jan de Ruiter, schippers en Hubrecht de Ruiter, beurtschipper te Sint Philipsland, kinderen van de overledene, laten in het openbaar veilen o.a. het huis en erf nr. 4, tussen de huizen van Adriaan Verspoor en Jan Geense. Dit pand is verkregen uit de nalatenschap van haar ouders Cornelis Molengraaf (ovl. Sint Philipsland 1 april 1789) en Catharina Cornelia Brand (ovl. Sint Philipsland 31 maart 1800). Gekocht door Huibrecht de Ruiter voor 900 gulden. Borgen: Cornelis Geense, timmerman te Sint Philipsland en Jacob Quist, landman te Nieuw-Vossemeer.

32 mei; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (401): Huibrecht de Ruiter, beurtschipper te Sint Philipsland, verklaart schuldig te zijn aan de Firma J. van den Abeelen en Mees, commissionairs te Rotterdam 1000 gulden à 5 % rente. Als onderpand stelt hij zijn huis en erf nr. 4, tussen de huizen van Adriaan Verspoor en Jan Geense. De Voorstraat ca met rechts op de voorgrond de oude Druiventros. De herberg werd toen bewoond door Cornelis Leendert Faasse. De volgende uitbater werd in 1927 Willem Rijstenbil. Hij liet het pand in 1941 afbreken om op dezelfde plaats kort daarna een geheel nieuw hotel-café-restaurant in gebruik te nemen. Ook de Boerenleenbank was hier tot 1964 gehuisvest. Op de achtergrond is de travalje zichtbaar voor het pand Voorstraat 37. Uit de beschrijving bij dit pand blijkt dat op deze plaats al kort na de bedijking in 1645 een smederij was. Laatste smid was Philippus Verlinde. Na zijn vertrek in 1953 werd het smidswerk in dit pand opgeheven. Voorstraat oostzijde 41. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " ƒ. 3, Inleiding: De oudst bekende eigenaar/bewoner van dit huis is Antonij Pieterse van den Eijnde. Vermoedelijk liet hij het huis bouwen. Hij liet in 1648 een kamer bijbouwen door Willem Pieters, timmerman uit Nieuw-Vossemeer. De volgende eigenaar was Cornelis Hijnderijcksen Pover. Wellicht was hij het, die in dit pand een herberg vestigde. Die bestemming heeft het nu nog steeds. Hier is gevestigd het hotel-café "De Druiventros". Voor meer bijzonderheden wordt verwezen naar de inleiding bij deze uitgave. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Cornelis Pover Johannes van de Luister

33 1696 Johannes van de Luister 3 haardsteden (voor de Rechtkamer een haardstede kwijtgescholden) Kohier bewoners 1681: Cornelis H. Pover (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige secretaris Joannes van de Luijster weduwe Van de Luijster Lauwerens Kock Lauwerens Kock Marinus Faasse S.zn Cornelis Verkouteren Adriaan Verspoor 1833 erven Adriaan Verspoor Voor het "setten van een nieuwe schuere" op het erf werd een recognitie geheven van Deze werd betaald door : Joannes van de Luijster, secretaris weduwe van de Luijster Lauwerens Kock Lauwerens Kock Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Rachel de Kok 1758 Rachel de Kok, Simon Faasse Bevolkingsregisters: A niet genoemd Adriaan Verspoor (schipper), later Joseph van Nieuwenhuyzen (herbergier) Samenvatting eigenaars : eigenaar Antonij Pieterse van den Eijnde Cornelis Hijnderijcksen Pover Johannes van de Luister Willemijntje Reinierse, weduwe Van de Luister Laurens Kock, na huwelijk met W. Reinierse erfgenamen van Laurens Kock Simon Faasse Marinus Simonsz. Faasse, later zijn weduwe en erfgenamen Cornelis Verkouteren Adriaan Verspoor Jozeph van Nieuwenhuizen, later zijn weduwe Transacties enz.: juni; RA 5879 A, nr. 6: Antonijs Pieters van de Eijnde is. 16 schuldig aan Wilm Pieters, timmerman te Nieuw-Vossemeer, wegens materialen en arbeid aan zijn kamer. Onderpand is het huis, N: Antonijs Pieter van den Eijnde; O: het lege erf; Z: het lege erf; W: de straat november; RA5879 A, nr. 14: Antonij Pieterse van den Eijnde verleent hypotheek aan Anderijes Costen ten bedrage van. 69, onder verband van zijn huis en schuur. N: Geeraert van Overmeer; O: de zeedijk; Z: ambachtsherenhuis waarin de molenaar woont; W: de straat. Doorgehaald op 30 april februari; RA 5879 A, nr. 15: Antonij Pietersen van den Eijnde verleent Benijamin van de Steenne opdracht zijn huis, keet, koten enz. te verbeteren en om onder de zeedijk een nieuwe schuur te bouwen februari; RA 5879 A, nr. 25: Cornelis Hijnderijcksen Pover, schepen, is 665 Carolusgulden schuldig aan Hubrecht Lambrechtsen, schout, wegens haver, gerst enz. en geleend geld onder verband van diverse losse goederen in het huis en schuur op ambachtsherengrond. Onderpand zijn huis. N: de "Hollanse heeren ende meesters"; O: watergang; Z: molenaarshuis; W: de Voorstraat. Doorgehaald in oktober; RA 5879 A: Cornelis de Pover heeft aan Jacob Jans van Oollen de verbetering van zijn huis en schuur opgedragen. N: G. van Overmeer; O: zeedijk; Z: het molenaarshuis; W: Voorstraat. Hij is hiervoor nog. 20 schuldig. Aan Joos Robijn is hij wegens hetzelfde nog schuldig conform de obligatie d.d. 4 februari december; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: Overeenkomst gemaakt met Cornelis Pover over de huur van zijn schuur waar de diensten worden gehouden. Huursom:. 4 per jaar (24 gulden).

34 december; RA 5879 A, nr. 53 (?); Cornelis Hijnderijcx Pover, gehuwd met Hijnderijcxen Marijnis, weduwe van Anthonij Pietersz van den Eijnde, is ƒ. 500 schuldig aan Cornelia Aerts van der Leende, wed. van Willem Jan Stoffels van Baerel, wegens geleverd bier. Onderpanden zijn huis en schuur, Belendingen: N: herenhuis; O: straat; Z: Harman van der Ceel; W: dijk ; Rekeningen Diaconie Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: - Betaald voor het gedurende twee jaar (1657 en 1658) huren van de schuur waar gepreekt wordt: 48 gulden. - Uitgaven voor banken, glasroeden en een zantloper in de preekschuur in Uitgaven voor het snijden van een wapen om op de klok te gieten, maken van een klokkestoel, het ophangen van de klok en het weer dekken van de schuur in Betaald aan Cornelis Pover voor het huren van de schuur waar gepreekt wordt over 1659: 24 gulden, enz augustus; RA 5879 C, nr : Cornelis Hijder. Pover verklaart schuldig te zijn aan de weduwe van Samuel de Back 914 gulden 15 stuivers. Afgelost mei; RA 5879 C, nr. 100: Cornelis Pover is. 10 tegen 6 % schuldig aan de wezen van Willem Meyer. Zijn huisraad is onderpand maart; RA 5879 C, nr. 139: Cornelis Pover verkoopt aan Johannes van de Luister een woonhuis voor 700 Carolusgulden, de rente op het huis inbegrepen (conform de akte van 12 november 1652); te betalen in termijnen; afgelost in N: de smidse; O: de zeedijk; Z: molenaarshuis; W: Voorstraat mei; RA 5885 B: Ambachtsheren geven vergunning aan schout en dijkgraaf Jannis van de Luister om een schuur achter zijn huis bouwen, met een bepaling ten aanzien van de uitweg september; RA 5879 C, nr : Rekening door Johannes van de Luister over de failliete boedel van Corn. Heijnd. Pover (ovl.), welke boedel door de familie niet werd geaccepteerd. Van de Luister werd op 22 januari 1693 als sequestor aangesteld. Batig saldo juni; RA 5879 C,nr. 102: Cornelis Pover verkoopt aan Johannes Aelbrechtse van de Luister een huis en erf in de Voorstraat. N: smidshuis; O: zeedijk; Z: molenaarshuis; W: Voorstraat. Prijs 700 Carolusgulden, inbegrepen de rente die daarop staat volgens de schepenakte, gepasseerd door Antonij Pieter van den Eijnde ten behoeve van Anderijs Kosten op 12 november Te betalen in termijnen. Verwezen wordt naar de leverantie op 7 maart december; RA 5879 C, nr : Laurens Kock en Willemijntie Reijnierse, echtelieden, zijn schuldig aan mr. Willem Ockersse, oud-burgemeester en secretaris te Zierikzee, een bedrag van voor één jaar à 5 %. Het geld werd uitgekeerd aan de rentmeester Johan Oostdijk ter betaling van een hofstede met 169 gemeten 129 roeden koren- en weilanden (zie boerderij Bouwlust). Dit is tevens het onderpand, samen met losse goederen, alsmede een huis en erf in het dorp, N: Fincent de Wael; O: de dijk; Z: molenhuis; W: de straat. In 1757 was afbetaald. Het tekort blijft ten laste van Cornelis Laurense de Kock en zijn huisvrouw juli; RA 5885 E, nr. 112: Boedelscheiding Laurens de Kock. Simon Faasse, gehuwd met Rachel de Kock, koopt het huis en erf, N: Vincent de Wael; O: de dijk; Z: molenhuis; W: de straat, Prijs: november; RA 5883, nr. 33: Testament van Simon Faasse, die ziek is. Hij is gehuwd geweest met Rachel de Kok waaruit kinderen werden geboren. Hij wenst dat zijn huis en goederen niet verkocht zullen worden en dat zijn kinderen bij elkaar en samen blijven tot de jongste 12 jaar zal zijn geworden of eerder in staat zal zijn de kost te verdienen. Alsdan moet ieder der kinderen zich tevreden houden met zijn aandeel. Hij stelt als voogden aan zijn broer Jan Faasse en zijn zwager Willem Meijer januari; RA 5888, nr. 71: Inventaris van de boedel van Simon Faasse en Rachel de Kok tbv. hun kinderen en erfgenamen: Marinus (ruim 25 jr.), Matie (21 jr.), Jannetie (19 jr.), Louweryna (13 jr.), Adriaentie (12 jr.) en Cornelia (7 jr.) Faasse. Opgesteld door de voogden Jan Faasse en Willem Meyer, alsmede de meerderjarige Marinus Faasse. - huis en erf, bewoond door de overledene, waard. 60 (kamer, keuken, zolder, schuur); - batig saldo september; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (649): Boedelinventaris van Marinus Simonse Faasse en Cornelia Pikhaert. Hierin o.a. een huis en erf met herberg getaxeerd op juni; RA 5885, nr. 16: Uittreksel uit de verkoopakte van onroerende goederen t.b.v. Cornelis Verkouteren, weduwnaar van Cornelia Pikhart.

35 oktober; RA 5881, nr. 20: Servaas van den Doel (gehuwd met Adriana Faasse), Jacob Vermeule (gehuwd met Rachel Faasse) en Abraham Mol (gehuwd met Josina Faasse), allen erfgenamen van hun moeder Cornelia Piccart (1e echtgenote van Marinus Faasse), verkopen aan hun schoonvader Cornelis Verkouteren (weduwnaar van Cornelia Piccart) een huis en schuur op cijnserven no.2. Koopsom: ƒ ; ƒ contant en ƒ als toekomend erfdeel van zijn overleden vrouw. Op deze foto, waarop de Zuiddijk als Zeedijk wordt aangeduidt, herkennen we drie beeldbepalende elementen. Alleen de korenmolen De Hoop bleef bewaard. Thans (2008) wordt deze gerestaureerd. Het Wachtje (rechts) viel in 1972 onder de slopershamer. Het dijkhuis (links) verdween vanwege haar bouwvallige staat al in 1968 uit het dorpsbeeld. Voorstraat oostzijde 43. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns , Inleiding: De ambachtsheren lieten rond 1650 het molenhuis bouwen; in 1740 werd een achterhuis aangebouwd. In 1797 verkocht ambachtsheer mr. J.W. Schorer de molen, het molenhuis met bakkeet en de inventaris voor 4200 gulden aan molenaar Willem Meijer (H.Uil m.m.v. J.A. Klompe, Sint Philipsland, eiland in de Zeeuwse delta , Sint Philipsland, 1987, blz ). Zijn gelijknamige zoon Willem overleed hier in Diens zoon werd hier broodbakker. Na zijn vertrek bleef het bakkerij. Na 1959 werd het cafetaria en later een "doe-het-zelf winkel". Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting molenaarshuis Cornelis de mulder

36 1696 Cornelis de mulder 3 haardsteden Kohier bewoners 1681: Cornelis de mulder (aantal personen boven 8 jaar: 1) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige weduwe Willem Meyer Willem Meyer Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Maatje Wale, Willem Meyer 1758 Willem Meyer, Janna de Kok Bevolkingsregisters: A Janna van der Vliet, later Willem Meyer (molenaar) Samenvatting eigenaars : eigenaar c Ambachtsheren Willem Meijer Janna van der Vliet, weduwe van W. Meijer Willem Meijer Transacties enz.: Geen transacties bekend. Woning Voorstraat/hoek (Zuiddijk 3) Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns ƒ. 0, N.B. in 1971 gesloopt Naast het huis van molenaar Willem Meijer (Voorstraat 43) werd in 1793 een dijkhuis gebouwd dat we rechts op de foto zien. Het nieuwgebouwde huis werd gekocht door Johannes den Braber. Zijn dochter Elizabeth trouwde later met Willem de Rooij. Er was lange tijd een kruidenierswinkel en een broodbakkerij in gevestigd. Het bleef bewoond door dezelfde familie. Elizabeth Johanna Kempeneers-de Rooij woonde er tot haar overlijden in Daarna nog enige tijd haar zoon Kees. Kort daarop, eind jaren 60 werd het vanwege de bouwvallige staat gesloopt.

37 Voorstraat westzijde in In bijna alle panden aandeze zijde van de Voorstraat werd in de loop der eeuwen winkel gedaan of een ambacht uitgeoefend. V.l.n.r. is het de huidige nummering 4, 6, 8, 10, enz. Inleiding: Van dit dijkhuis is slechts één akte bekend. Het pand, dat als Zuiddijk 3 was genummerd, werd in 1971 gesloopt. Het pand werd gebouwd door Johannes den Braber en het bleef bewoond door zijn nakomelingen. Onder meer woonde hier de schipper Willem de Rooij, die gehuwd was met een dochter van Johannes den Braber. Lange tijd was hier een winkel gevestigd. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige 1818 Erven Johannes den Braber 1832 Johannes den Braber Bevolkingsregisters: A Johannes den Braber Johannes den Braber, later zijn weduwe Leuntje Danser. Samenvatting eigenaars : eigenaar Johannes den Braber Leuntje Danser, weduwe J. den Braber Transacties enz.: mei; RA 5882, nr. 19R: Johannes Braeber leent van Marinus Faasse S.zn à 5 %. Onderpand is 'het nieuw opgebouwde huis staande onder aan den aprel van den zeedijk over het Moolenhuys' september; Archieven Gemeente Sint Philipsland, Notulen burgemeester en assessoren en correspondentie: Vergunning verleend aan Willem de Rooij, schipper en winkelier, voor een bakkerij in het huis wijk A, nr. 1. De buren Willem Meyer (korenmolenaar) en Joseph van Nieuwenhuyzen (herbergier) verklaarden geen bezwaar te hebben.

38 Voorstraat westzijde 4. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns (afgesplitst) ƒ. 1, Inleiding: In 1804 werd dit perceel afgesplitst van het naastgelegen erf (Voorstraat 6). De Diaconie liet hier een nieuw huisje bouwen. Van circa 1880 tot 1963 was in het pand een bakkerij gevestigd. Daarna kwam hier een winkel. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Diaconie Bevolkingsregisters: A Pieter Aarnoudse (arbeider), later Cornelis Reyngoud (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar Diaconie Transacties enz.: , 26 maart; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: De kerkeraad besluit een 'armhuisje' te laten bouwen voor 400 gulden juli; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: De bouwkosten bedragen geen 400 doch 530 gulden april; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: Restant van de bouwsom uitbetaald aan metselaar Adriaan de Jong RA 5885 C: Rekening huisschatting. Extra ontvangen van de Diaconie 5 schellingen (betreft een nieuw gebouwd huis). Voorstraat westzijde 6. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns (gesplitst) ƒ. 0, Inleiding: In 1719 werd in een transactie van huis nummer 8 een leeg erf als noordelijke belending genoemd, in 1751 werd Maarten van Kinderen als buurman vermeld. In 1757 werd dezelfde persoon genoemd, echter met de aantekening 'overleden'. Mogelijk is Maarten de eerste eigenaar/bewoner geweest. Hij was in ieder geval bezitter van dit huis, zoals uit de rekening van 1757 blijkt. De Diaconie verkreeg het huis uit de boedel van Maarten van Kinderen en zij liet het verbouwen. Zij verhuurde het vervolgens aan Jacob Breur die in 1797 overleed. Door de Diaconie werd het huis in 1803 aan Ary Keyzer verkocht. In 1923 werd het pand ingrijpend verbouwd. In 1935 kwam hier een groentewinkel. Thans is in dit een kapsalon gevestigd. Een deel van het erf werd afgesplitst en hierop liet de Diaconie het pand Voorstraat 4 bouwen. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Diaconie Jan Christiaan van der Vliet Diaconie Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750, 1758 geen lidmaten vermeld Bevolkingsregisters: A Ary Keizer (arbeider)

39 Jan Christiaan van der Vliet (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaar Maarten van Kinderen Diaconie ? Ary Keyzer Jan Christiaan van der Vliet Diaconie Transacties enz.: februari; RA 5885, nr. 3: Rekening door Adriaan van der Schoor wegens de verkoop van een kudde schapen, eigendom van Maarten van Kinderen t.b.v. diens minderjarige wezen: Catharina en Pieter, krachtens machtiging van Burgemeester en Schepenen d.d. 11 februari Overgebracht 14 juli kudde bracht op ; - opgave van de onroerende bezittingen van de overledene, onder andere een boek met zilveren sloten; - het huis en erf, nagelaten door de overledene, is verhuurd aan Cornelis Colle van 1 november 1756 tot 1 november 1757 voor. 4 per jaar juni; RA 5885 E, nr. 132: Inventaris van de boedel van de overleden Maarten van Kinderen. Deze bezat een huis en erf tussen het kerkhof en Johannes Fokkee /1759 Archief Heerlijkheid, inv.nr. 133, Rekening Diaconie. Lambregt Soetens, metselaar te St. Annaland, metselde het huis van wijlen Maarten van Kinderen en ontving daarvoor e.v.; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; 25 februari 1759: Het huisje van Maarten van Kinderen verhuurd aan Jacob Breur voor 20 gulden per jaar. De huur bedroeg in (18 gulden), in (24 gulden) en daarna 22 gulden per jaar. Vermoedelijk bleef Jacob Breur hier wonen tot zijn overlijden in oktober; RA 5881, nr. 5: Pieter van Dijke, diaken, namens de Kerkeraad, verkoopt aan Ary Keyzer een huis en erf op 22.5 roeden cijnsbare grond, gelegen naast Pieter van Dijke en 'de armen'. Prijs oktober; RA 5882, nr. 8: Schuldbekentenis van Ary Keizer: à 5 % geleend van de Diaconie wegens restant kooppenningen. Onderpand: zijn heden getransporteerde huis op 22.5 roeden naast Pieter van Dijke en een huis van de Diaconie. Voorstraat westzijde 8. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " ƒ. 1, Inleiding: De eerste eigenaar/bewoner was waarschijnlijk Johan Focke (of Fokkee). Na het kinderloos overlijden van zijn zoon Johannes werd het huis in 1758 door zijn erfgenamen verkocht aan Izak Steyn, die het behield tot Het werd toen eigendom van kleermaker Nicolaas Termaat, later van zijn weduwe en zijn zoon Vincent. Vermeldenswaard is dat Nicolaas Termaat voor de koop hypotheek verleende aan de Diaconie en dat de aflossing van de schuld bestond uit de volledige verzorging gedurende vier jaar van Jan de Maker. In 1798 kocht de uit Tholen afkomstige Johannes van den Tol het huis voor en deze verkocht het in 1801 voor hetzelfde bedrag aan Johannes van Dijke. Zijn zoon Pieter kocht het in 1818 uit de boedel van zijn moeder en na het overlijden van zijn weduwe werd het in 1832 gekocht door haar broer Abraham van Oeveren. In 1827 werd een vergunning verleend om er een broodbakkerij te vestigen. Deze bakkerij werd voortgezet door Damis Everaers, een zoon van de Hervormde predikant, en later ondergebracht in het pand Voorstraat 4. Op het eind van de 19de eeuw was hier een winkel. Nadien werd het weer woonhuis. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Jan Focke idem

40 Nicolaes Termaet Pieter van Dijke Abraham van Oeveren Azn. Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750, 1758 geen lidmaten vermeld Bevolkingsregisters: A Johannes Wagemaker (arbeider) Adriaan van der Vliet (arbeider), later Marinus Geense (smid) en Marinus van Oeveren (bakker) Samenvatting eigenaars : eigenaar Jan Focke, later zijn weduwe en zijn zoon Johannes Izak Steyn Nicolaas Termaat, later zijn weduwe en zijn zoon Vincent Johannes van den Tol Johannes van Dijke, later zijn weduwe Neeltje Klippel Pieter J.zn. van Dijke Adriana van Oeveren, weduwe P. van Dijke 1832 Abraham van Oeveren Abr.zn. Transacties enz.: juni; RA 5879 C, nr. 250; RA 5885 D: Johan Focke leent van de Diaconie van Sint Philipsland 50 Carolusgulden voor één jaar à 5 %. Onderpand zijn huis; N: kerkhof; O: de straat; Z: Lambreght Janse van den Berge; W: dorpsland mei; RA 5885 D: Johannis Focke geeft hypotheek,. 24 à 5 %, op zijn huis aan schout Cornelis Wale wegens een schuld aan de weduwe van Cornelis Jansen. Belendingen woonhuis van Johannis Focke N: leeg erf; O: Voorstraat; Z: Lambreght Jansen; W: het erf november; RA 5885 E, nr. 94: Weduwe Johan Fokkee verkoopt aan haar zoon Johannes Fokkee een huis met erf. N: Maarten van Kinderen; O: de straat; Z: schoolmeester Nicolaas Goethart. Prijs december; RA 5885 E, nr. 137: Voorwaarden voor de verkoop het huis van Johannes Fokkee (ovl.), tussen Nicolaes Goedhart en Maarten van Kinderen (ovl.) maart; RA 5885 E, nr. 137 en 138: De erven Johannes Fokkee, waaronder de minderjarige kinderen van wijlen Pieter Stoop (gehuwd met Dingena Fokkee ovl.) verkopen aan Izak Steyn een huis met erf gelegen tussen schoolmeester Nicolaas Goethart en wijlen Maarten van Kinderen. Prijs mei; RA 5881, nr. 77: Izak Steyn verkoopt aan Nicolaes Termaat een huis naast schout Marinus Reyngoud en een huis van de Diaconie Prijs mei; RA 5882, nr. 73: Schuldbekentenis van Nicolaas Termaat:. 50 geleend van de Diaconie, met als tegenprestatie de verzorging van Jan de Maker, die hij "gedurende de tijd van vier agtereenvolgende jaren, beginnende met 6 mei 1768, zal houden en alimenteren, in kost, verplegen, belappen en benaeyen en zulks in alles ordentelijk en na behoren"; af te trekken bij eerder overlijden per jaar. Onderpand het huis en erf naast het huis van schout Marinus Reyngoud en dat van de Diaconie juni; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; Door de Diaconie 300 gulden verstrekt aan Nicolaas Termaat, onder verband van diens huis, waarvoor hij de door de Diaconie gealimenteerde Jan de Maker vier jaar zal onderhouden juni; RA 5882, nr. 78: Schuldbekentenis van Nicolaas Termaat: 50 Carolusgulden à 4 % geleend van de Diaconie. Onderpand is zijn huis en erf. Doorgehaald 2 augustus maart; RA 5882, nr. 5: Schuldbekentenis van Maria de Vosch, weduwe van Nicolaas Termaat: 100 Carolusgulden à 4 % geleend van de Diaconie. Onderpand: haar huis; haar zoon Cent Termaat doet afstand en is borg voor de eerder door zijn vader geleende 50 Carolusgulden. Doorgehaald 2 augustus november; RA 5882, nr. 73: Schuldbekentenis van Maria de Vos, weduwe van Nicolaas Termaat: à 4 % geleend van Diaconie. Onderpand: haar huis. Voldaan door haar zoon Cent Termaat, doorgehaald 2 augustus 1798.

41 augustus; RA 5881, nr. 105: Cent Termaat verkoopt aan Johannes van den Tol een huis en erf gelegen naast het huis van Cornelis Reyngoud en dat van de Diaconie, tegen het kerkhof. Prijs. 125 contant augustus ; RA 5882, nr. 103: Schuldbekentenis van Johannes van den Tol: à 5 % geleend van Cornelis Nelisse, St. Maartensdijk. Onderpand is het huis en erf naast Cornelis Reyngoud en dat van de Diaconie, heden door Cent Termaat aan hem getransporteerd. Doorgehaald 6 mei mei; RA 5881, nr. 21?: Johannes van den Tol verkoopt aan Pieter J.zn. van Dijke een huis en erf, gelegen naast Cornelis Reyngoud, de Diaconie en het kerkhof. Prijs maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (763): Boedelscheiding van Neeltje Klippel, weduwe van Johannes van Dijke, (ovl. Sint Philipsland 13 juni 1817), waaruit blijkt dat het huis op 31 oktober 1817 in het openbaar is verkocht aan Pieter van Dijke J.zn. voor ƒ mei; Archieven Gemeente Sint Philipsland, Notulen burgemeester en assessoren en correspondentie: Vergunning verleend aan Marinus van Oeveren voor het vestigen van een broodbakkerij in dit pand juli en 16 juli; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (1093 en 1106): Adriaan van Dijke, vader en voogd van de minderjarige kinderen in huwelijk verwekt bij zijn nog in leven zijnde huisvrouw Maria Abrahamse van Oeveren, nl. Pieter (20 jaar), Abraham (17 jaar) en Adriaantje (15 jaar), benoemde erfgenamen voor de helft van de nalatenschap van wijlen Adriana van Oeveren, (ovl. Sint Philipsland 28 juni 1831), weduwe van Pieter van Dijke; Abraham van Oeveren, winkelier te Sint Philipsland en diens huisvrouw Adriana Mol, vroedvrouw, ouders van Adriana van Oeveren; Abraham van Oeveren Abrahamszoon, landman te Sint Philipsland; Maria van Oeveren, huisvrouw van Adriaan van Dijke; Marinus van Oeveren, landman te Sint Philipsland; Adriaantje van Oeveren, huisvrouw van Pieter van Ast, wonende te Scherpenisse, broers en zusters van Adriana van Oeveren, erfgenamen voor de andere helft, veilen in het openbaar o.a. het huis, erf, schuurtje en tuin nr. 25, zijnde een broodbakkerij. Koper: Abraham van Oeveren, Abr.zn., landman te Sint Philipsland voor 657 gulden. Het was eerder verkregen door de overleden Pieter van Dijke van de erven van Neeltje Klippel, weduwe van Johannes van Dijke, blijkens proces-verbaal van de openbare verkoop d.d. 31 oktober Rechts de woningen vanaf nummers Voorstraat 10, 12, 14, enz. Voorstraat 10 is al in 1765 in eigendom gekomen van schout Marinus Reijngoudt. Nog steeds (2008) wordt het bewoond door deze familie. Achtereenvolgens werd hier door vier generaties, namelijk Cornelis, Abraham, Poulus Cornelis, en Pieter Reijngoudt het slagersambacht uitoefend Door de vrouw van de laatste wordt het pand nu nog bewoond. Voor de slagerswinkel staan v.r.n.l. Piet de Kok, schoenmaker Hendrik Kramer, Kees Westbroek met daarnaast de kinderen Truus, Jan, Henk en Jacob Bosman. De ouders van deze kinderen hadden een slagerij op Voorstraat 28. Links op de stoep staat huisarts De Groot.

42 Voorstraat westzijde 10 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " , Inleiding: Van dit perceel zijn slechts twee transacties bekend. De eerste (?) eigenaar Lambreght van den Bergh werd reeds in 1709 als buur genoemd. In 1750 kocht schoolmeester Nicolaas Goedhart het pand. In 1765 kwam het huis in het bezit van schout Marinus Reyngoud. Opmerkelijk is dat dit pand sindsdien onafgebroken in het bezit is van een lid van de familie Reijngoudt Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Lambreght Janssen van den Bergh idem Marinus Reyngoud erven Marinus Rijngoud Pieter Ryngoud erven weduwe Cornelis Reyngoudt Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750, 1758 Nicolaas Goedhart, Anna Buytenweg Bevolkingsregisters: A Pieter Reyngoud (arbeider) A 26b Cornelis Reyngoud (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaar Lambreght Janssen van den Bergh, later diens erfgenamen Nicolaes Goedhart Marinus Reyngoud, later diens erfgenamen Pieter Reyngoud Cornelis Reyngoud Transacties enz.: februari; RA 5885 E, nr. 81: Jan Lambregh en Johannes van Kapellen, erfgenamen van hun vader Jan Lambregtse van den Bergh verkopen aan Nicolaas Goedhart een huis met erf gelegen naast dat van de weduwe Fokkee. O: de straat; Z: Cent Schreel. Prijs mei; RA 5881, nr. 47: Voorwaarden van Abram Buytenweg als voogd over de nagelaten kinderen van Nicolaas Goedhart voor de verkoop van huis en erf, N: Isack Steyn; Z: Cent Schreel. Schout Marinus Reyngoud koopt op dezelfde dag voor. 83. Borgen Gabriël Steyn en Leendert Klippel. Nr. 48: de kerkeraad is gemachtigde van Abram Buytenweg. Voorstraat westzijde 12. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " , Inleiding: Vermoedelijk werd dit huis omstreeks 1700 gebouwd. De eerste eigenaar was ds. Van der Kruyssen. Gedurende lange tijd is Pieter Fransen, en later zijn weduwe, bewoner geweest. In 1718 werd een hypotheekvordering ten laste van Pieter Fransen door de weduwe Van der Kruyssen verkocht. Na het overlijden van Pieter Fransen bleef diens weduwe, Abigail Hendricks, het huis bewonen. Na haar overlijden in 1730 kwam het pand aan de Diaconie. In 1739 werd het door de Diaconie verkocht aan Cent Schreel. Deze verkocht het op zijn beurt in 1767 aan Johannes Faasse. In 1802 verkocht Cornelis Faasse het pand aan Adriaan Noordijk.

43 De Voorstraat begin vorige eeuw. Thans zijn de woningen rechts bekend als nr. 12, 14, 16, enz. In het eerste huis rechts woonde toen toen timmerman Christiaan Feleus met zijn gezin. Vanaf 1917 tot 1945 werd het bewoond door het gezin van aannemer Lourus Jan Allewijn. Daarna door aannemer Cent van Schelven. Links op de fotostaan voor haar woning Dina Kunst-Smits met dochter Neeltje. Naast deze: Elizabeth van der Poest (in de volksmond: Betje Poes). Cijnsplichtigen: cijnsplichtige 1704 ds. van der Cruyssen idem weduwe ds. van der Cruyssen Pieter France 1733 Adriaen Boey Johannes Faasse Adriaan Noorddijk Paulus Zwagemaker Jan Noordijke Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Aarnoudina Steyn (gehuwd met de Rooms Katholieke Vincent Schreel) Hendrina Steyn Bevolkingsregisters: A Adriaan Noordijk (arbeider) Abraham Maten (kleermaker), later Jan Noordijk (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaar c ds. Johannes van der Kruyssen, later zijn weduwe Pieter Fransen, later diens weduwe Diaconie Cent Schreel Johannes Faasse Cornelis Faasse Adriaan Noordijk Jan Noordijk

44 Transacties enz.: januari; RA 5879 C, nr. 30: Nicolaas Wouters, namens Margarita Debitz, weduwe van ds. Van der Cruijsse, draagt over aan de secretaris Arij Meulenbergh een paaibrief ten laste van Pieter Fransz staande op diens huis groot. 22 en dit voor een bedrag van april; RA 5885 E, nr. 30; Jan Mol, als armmeester, verkoopt aan Cent Schreel een huis met erf. N: Lambregt van den Berg; O: de straat; Z: Johannes Steyn. Prijs is. 38. N.B. N en Z, zoals in de akte vermeld, moeten worden verwisseld. 1741/1742; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; Diaconierekening: Vincent Scareel kocht een huis van de Diaconie november; 5879 B: Eiser: secretaris Adriaen van der Schoor; Gedaagde: Cent Schreel; wegens: voor huisschatting en cijns over april; RA 5881, nr. 64: Cent Schreel verkoopt aan Jan Faasse een huis en erf. N: schout Marinus Reyngoud; Z: Abraham Nelisse; W: de straat. Prijs 50 Carolusgulden september; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (939): Johannes Faasse legateert aan zijn broer Cornelis Faasse zijn huis en erf, dat staat tussen de huizen van Johannes Endhoven en Cornelis Reyngoud, onder voorwaarde van levenslange verzorging mei; RA 5881, nr. 42: Cornelis Faasse verkoopt aan Adriaan Noordijke een huis en erf, gelegen naast Johannes Endhoven en Cornelis Reyngoud. Prijs contant. Voorstraat westzijde 14. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " , Inleiding: Dit huis werd kort voor 1700 door ds. Van der Kruyssen gebouwd als geldbelegging. Zelf woonde hij ongetwijfeld op nummer Zijn weduwe verkocht het huis en erf in 1711 aan Joos Andriesse Hart. Daarna kwam het in bezit van zijn zoon Andries Hart, die het in 1726 van de Diaconie kocht. In 1751 bleek het huis in het bezit te zijn van de Diaconie want het werd toen door hen verkocht aan Cornelis Steendijk. Naast de koopsom van 35 ponden Vlaams nam hij op zich Cornelis Breur, die voor rekening van de Diaconie werd onderhouden, vier jaar lang te verzorgen. De daaropvolgende transactie, in 1775, heeft betrekking op de verkoop van de helft van het huis aan Abraham Nelissen. De Diaconie had besloten zich met het huis te bemoeien en droeg zorg voor herstel. In 1797 werd het huis verkocht aan schoolmeester Johannes Endhoven. Van de tweede helft van de 19de eeuw af was hier een winkel gevestigd. In 1949 werd hier een melkwinkel geopend, thans is in dit pand een slijterij gevestigd. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige ds. Van der Kruyssen weduwe ds. Van der Kruyssen Joos Hart Andries Hart 1733 Diaconie Abram Nelisse Johannes Endhoven erven Johannes Endhoven Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750, 1758 huis niet vermeld. Bevolkingsregisters: A Johannes Endhoven (onderwijzer), later Engel Endhoven en Maarten den Braber Samenvatting eigenaars :

45 eigenaar c ds. Johannes van der Kruyssen, later zijn weduwe Joos Andriesse Hart, later diens erfgenamen Diaconie Andries Hart Diaconie Cornelis Steendijk, later diens erfgenamen Abraham Nelisse Johannes Endhoven, later diens erfgenamen Transacties enz.: mei; RA 5879 C, nr. 277: Joos Andriesse Hart leent van de Diaconie van Sint Philipsland 100 Carolusgulden voor één jaar à 5 %. Onderpand een woonhuis; N: weduwe van der Cruijssen; O: de straat; Z: Jacob Davidts; W: dorpsland juni; RA 5879 C, nr. 280, 281: Margareta Debbits, wed. van Johan van der Cruijssen, predikant, levert een huis aan Joos Andriessen Hart. N: weduwe Van der Cruijssen; O: Voorstraat; Z: Jacob Davidts; W: dorpsland. Prijs contant, de rest in termijnen. Met verkoopvoorwaarden d.d. 12 juni RA 5885 D,: De weeskamer van Sint Philipsland verkoopt namens de erven van Joos Hart diens huis aan Andries Hart. Prijs. 26. Levering op Paasdag mei; RA 5879 D, nr. 319, 320: Ds. Bierman, namens de kerkeraad, verkoopt aan Andries Hart een huis N: weduwe Pieter Fransen; O: de Voorstraat; Z: Jakob Davits; W: dorpsland. Prijs /1727; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; Diaconierekening: Andries Hart koopt een armhuis april; RA 5885 E, nr. 33: Armmeester Jan Mol verkoopt aan Johannes Steyn een huis voor. 39. N: Tanneke Haen; O: de straat; Z: Jacob Davids; W: /1742; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; Diaconierekening: Johannes Steyn huurt een huis à 16 gulden per jaar februari; RA 5885 E, nr. 90, 93: Kerkeraad en armmeester verkopen aan Cornelis Steendijk een huis N: Cent Schreel; O: de straat; Z: Ary van Bendegom; W: -. Prijs. 35, omgezet in vier jaar onderhoud en verpleging van Cornelis Breur maart; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: Cornelis Steendijk wil één van de Diaconiehuizen kopen, thans bewoond door Jan Noortdijk. N: het huis van Cent Schreel; O: de straat; Z: Ary van Bendegom. Accoord bereikt voor. 35, per 1 mei Ter voldoening van de koopsom zal Steendijk Cornelis Breur vier jaar lang onderhouden april; RA 5881, nr. 115: Lena Steendijk, weduwe van Geert Klaassen Jagt, en Jacob Hart verkopen aan Abram Nelissen de helft van het huis, gelegen naast het huis van Sent Schreel en dat van Izack Steyn. Prijs /1775; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 23 juli 1774: De Diaconie neemt aan de zaak van het huis van Abram Nelisse tegen de weduwe Lena de Valk en Jacob Hart. 1 oktober 1774: Ouderling Jan de Nijs (tevens timmerman) heeft de kosten van reparatie van het huis begroot. Voor het achterhuis geraamd op. 5. Jacob Hart zal gevraagd worden zijn deel te verkopen voor dezelfde prijs als de weduwe Lena de Valk heeft gedaan. Opdracht tot herstel gegeven. 16 oktober 1774: Ook Jacob Hart heeft zijn deel verkocht. Aan Abram Nelisse wordt door de Diaconie 100 gulden geleend met als onderpand het huis. 31 december 1774 / 1 april 1775: Het huis werd beleend met 100 gulden april; RA 5882: Schuldbekentenis van Abraham Nelisse: à 4% geleend van de Diaconie. Onderpand: het huis naast Sent Schreel en Izak Steyn juni; RA 5881, nr. 72: Abraham Nelisse verkoopt aan Johannes Endhoven een huis en erf naast Ary van Bendegom en Johannes Faasse. Prijs contant.

46 Voorstraat westzijde 16 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " Inleiding: De erfgenamen van Pieter Dingenis verkochten het pand in De nieuwe eigenaar, Lambrecht van Lijere, deed zijn huis in 1696 over aan de gebroeders Van Dijcke, die het in 1703 op hun beurt verkochten aan Jacob Davidsen. Op welke wijze en wanneer het huis in het bezit kwam van de weduwe van Johan Turcq is niet bekend. Zij verkocht het in 1748 aan Ary van Bendegom. Zijn weduwe Sara Deurloo huwde in 1766 met Izak Steyn en zij wordt in 1779 nog als buurvrouw van Voorstraat 18 vermeld. Haar dochter Sara van Bendegom, die in 1778 huwde met Kommer Noordijk, was van 1802 tot 1808 cijnsplichtig. In 1989 werd dit pand in het kader van de dorpsvernieuwing geheel opnieuw opgetrokken door de gemeente. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Lambrecht Pijeters/ Lambrecht van Lijere Lambrecht van Lijere 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Lambrecht Pieters (aantal personen boven 8 jaar: 2) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Adriaen Janssen Pieck Minnekus Jacobsen Willem Jacobsen Jacob Davidsen idem Sara Deurloo, weduwe van Izak Steyn Sara van Bendegom, weduwe van Kommer Noordyke Johannes de Nijs Ary Noordyke Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750, 1758 Ary van Bendegom en Sara Deurlo. Bevolkingsregisters: A Arie Noordijk (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaar Pieter Dingemans Lambrecht van Lijere Willem en Minnekus Jacobs van Dijcke Jacob Davidsen weduwe van Johan Turcq Ary van Bendegom, later zijn weduwe Sara Deurloo Izak Steyn, later zijn weduwe Sara Deurloo Kommer Noordijk, later zijn weduwe Sara van Bendegom - Johannes de Nijs Arie Noordijk Transacties enz.: maart; RA 5879 C nr. 59: Gilles Martens Otto als getrouwd met Janneken Dingenis en Nicolas de Wael, gehuwd met Marijken Dingenis, beiden zusters van Pieter Dingenis (ovl.), zijnde erfgenamen van hem, verkopen aan Lambrecht Pijersz. een huis aan de Voorstraat. N: leeg erf; O: Voorstraat; Z: C. de Putter; W: leeg erf. Prijs: juli; RA 5879 C, nr. 287: Lambrecht van Lijere verkoopt aan Willem en Mijnnekus Jacobs van Dijcke een woonhuis. N: onbetimmerd dorpsland; O: Voorstraat; Z: Marckus Aenderijesen; W: onbetimmerd dorpsland. Prijs. 19 contant mei; RA 5879 C, nr. 90, 91: Willem en Mijnekes Jacobs verkopen aan Jacob Davidsen een woonhuis. N: ds. Van der Kruyssen, bewoond door Joos Hart; O: de straat; Z: de stadhouder Marckus Anderijesen; W: dorpsland. Prijs 150 Carolusgulden, 50 contant, de rest in twee termijnen. Verkopers mogen het nog bewonen tot mei 1704, echter moeten zij het wind- en regendicht houden, d.w.z. de pannen laten strijken en de glazen onderhouden. Afgelost in 1705.

47 februari; RA 5879 C, nr. 181: Jacob Davijdtsen leent van Marijnus Meijers. 25 voor één jaar à 5 %. Onderpand een woonhuis en erf; N: Joos Hart; O: Voorstraat; Z: Leendert van Akeren; W: dorpsland april; RA 5885 E, nr. 69: Adriaan van der Schoor, als rentmeester van de weduwe van Johan Turcq, verkoopt aan Ary van Bendegom een huis met erf gelegen naast Johannes Steyn en Frans Kunst. Prijs. 30. Dat de Voorstraat in 1923 nog met sintels was verhard is hier duidelijk zichtbaar. Het betreft hier een plaatje ter ere van het 25-jarig regeringsjubileum van H.M. Koningin Wilhelmina. Twee Fluplandse boerinnen poseren met hun versierde tweewieler met paard in de Voorstraat voor de woningen v.l.n.r. 18 (ged), 16, 14, 12, 10 en 8. Bij de slagerij van P.J. Reijngoudt op nr. 10 staat de slager en enkele van zijn dochters in de deuropening. Voorstraat westzijde 18. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " ƒ. 1, Inleiding: De eerste eigenaar van dit perceel was waarschijnlijk Jan Pietersz. de Winter. Cornelis de Putter verkocht het pand in 1695 aan Marckus Andriesz. van der Clooster, die hier ging wonen. In 1708, toen het werd verkocht aan Leendert van Akeren, bleek er ook een losstaande schuur op het erf te staan. In 1718 verkocht Leendert Janssen Vergoudt (= Leendert van Akeren) het woonhuis aan Roelandt Pietersen van Ziervelt doch de transactie werd verhinderd door Laurens Dane, die tot naasting overging. In 1733 bleek Frans Kunst eigenaar te zijn, hij gebruikte het twee jaar later als onderpand voor een lening. Het bleef daarna in bezit van deze familie. In de 20ste eeuw vestigde zich in dit pand een schoenmaker. Thans is het, na verbouw, opnieuw woonhuis. Kohieren huisschatting :

48 belastingplichtige belasting 1674, 1675 Cornelis Jans Kemp (boer) Job Jacobs 1679 Josijnjen Geers Claes de Beel/Claes Dabel Willem de Wever Willem Coene 1696 de stadhouder Markus 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Claas Dabel (aantal personen boven 8 jaar: 2) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige de erven van Marinus de Putter's weduwe Markus Andrijesen 1714 Leendert van Akeren Lauwerijs Dane 1733 Frans Kunst Laurens Kunst Frans Kunst erven Frans Kunst Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750, 1758 geen lidmaten vermeld Bevolkingsregisters: A Frans Kunst (arbeider), later anderen Samenvatting eigenaars : eigenaar Jan Pietersz. de Winter Cornelis Marinusz. de Putter Marckus Andriesz. van der Clooster Leendert van Akeren/Leendert Janssen Vergoudt Laurens Dane Frans Kunst Laurens Kunst, later Frans Kunst en diens erfgenamen Transacties enz.: januari; RA 5879 C nr. 46: Cornelis Marijnis de Putter verleent hypotheek op zijn huis aan Jan Pijers. de Wijnter. N: erfgenamen van Pijeter Dijngemans; O: Voorstraat; Z: Ambachtsheren huis; W: Achterstraat. Het bedrag is. 50; afgelost in 1671; bestemd voor de aankoop van een huis, (Jan Pijers de Wijnter is vermoedelijk de verkoper) maart; RA 5879 C, nr : Rekening door Pieter Jansen Gekier als vader van Catarijna Pieters en als voogd van de nagelaten wees van de weduwe van Cornelis Marijnesz Putter genaamd Pieternella Bernoelje, beiden erfgenamen van hun grootmoeder Aderjaen Willems, weduwe van Marijnes de Putter, over 11 maart mei onder andere ontvangen van Claes Dabel de huur van het huis van de wees, staande aan de Voorstraat: N: Lambrecht van Lijere; Z: ds. Boeije, over de jaren per jaar. - idem van Pieter van Lee? over 1684/' idem van Willem Coene over 1685/' , 1686/' Hij huurde het ook in 1687/'88. - Diverse onderhoudswerkzaamheden aan dit huis maart; RA 5879 C, nr. 244: Cornelis de Putter verkoopt aan Marckus Anderijsz een woonhuis. N: Lambrecht van Lijere; O: Voorstraat; Z: ds. Jan Boeije; W: dorps onbetimmerd land. Prijs 200 Carolusgulden, 100 gulden direct, de rest in termijnen. Doorgehaald in december; RA 5879 C, nr. 232, 233: Marcus Andriessen van der Clooster verkoopt aan Leendert van Akeren een woonhuis, bewoond geweest door de verkoper, en een schuur (los van het huis staand). N: Jacob Davidts; O: Voorstraat; Z: predikant Van der Kruyssen; W: dorpsland. Prijs 700 Carolusgulden, 200 gulden direct, de rest in termijnen per 50 gulden. Met verkoopvoorwaarden d.d. 12 juli december; RA 5879 C, nr. 240: Leendert van Akeren leent van Ds. Van der Kruyssen, handelend namens de Diaconie, à 5 % voor een jaar. Onderpand zijn woonhuis N: Jacob Davidts; O: de straat; Z: huis van de predikant; W: dorpsland maart; RA 5885 D: Leendert Janssen Vergoudt verkoopt aan Roelandt Pietersen van Ziervelt een woonhuis en erf voor Oplevering zal plaats vinden per mei april; RA 5879 C, nr :

49 Leendert Janssen Vergoudt transporteert een woonhuis en erf aan Roeland Pietersen van Ziervelt volgens verkoopvoorwaarden van 8 maart Het object wordt echter genaast door Laurens Daane en Van Ziervelt doet afstand. Verkoper mag hier blijven wonen tot mei Belendingen N: Jakop Davidsen; O: Voorstraat; Z: Cornelis Noorthoek; W: dorpsland mei; RA 5885 E, nr. 11: Schuldbekentenis van Frans Kunst: à 3.5 % geleend van zijn zwager Anderies Boers. Onderpand is zijn woonhuis. N: Jacob Davits; O: de straat; Z: Johannes Steyn april; RA 5886, nr. 146: Adriaan Kunst, Frans Kunst, Cornelis Kunst, Jan Kuypers gehuwd met Henrica Kunst en Adriana Kunst, zoons en dochters van Frans Kunst, overleden te Sint Philipsland, zien af van de nalatenschap en wel speciaal van het door hem nagelaten huis en erf: Voorstraat Westzijde, naast het huis van de weduwe Berbel Nelisse (Z) en weduwe Sara Deurlo (N), ten behoeve van hun broer Laurens Kunst, wonende te Sint Philipsland, die dit huis mag behouden. Opgemaakt te Tholen en Oud-Vossemeer december; RA 5882, nr. 32: Schuldbekentenis van Laurens Kunst: à 5% geleend van Machiel Mol. Onderpand is het huis en erf naast weduwe Leendert Nelisse en Jacobus van Bendegom. Voorstraat westzijde 20. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns 1726 (perceel en huis gesplitst) ƒ. 1, Voorstraat westzijde vanuit het zuiden met de huidige nrs. 22, 20, 18, enz. met op de achtergrond de twee rijen bomen die het kerkdreefje het aanzicht geven van een laantje. De foto werd kort na 1920 gemaakt. Eerder hadden Marinus Neele en zijn vrouw Adriana Pieternella van de Ree op nr. 22 een kruidenierswinkel. Ernaast, op nr. 20, had de weduwe van Machiel Stols, en later haar twee dochters Cato en Antoinette een kruidenierswinkeltje. In het derde pand was de schoenmakerrij

50 van Hendrik Kramer, later zijn zoon Jan Kramer. De personen voor het eerste pand zijn Willem Kramer, Jannetje Kaashoek- Gunter met zoontje Jan. Daarnaast staat Keetje den Braber-Meijer met haar kleindochters Keetje en Lena Verhage Inleiding: Schoolmeester Cornelis Noorthoek verkocht in 1726 de noordelijke helft van het huis Voorstraat 24 aan schipper Jacob Andriesse Steketee, waardoor er een afzonderlijk perceel ontstond (Voorstraat 20). Steketee behield het slechts twee jaar in eigendom. Johannes Steyn kocht het huis in 1728 en hij verkocht het in 1737 aan Leendert Nelisse. Dit is de laatst bekende transactie met betrekking tot dit huis. Het bleef via de weduwe en Quirinus Lambertus Nelisse en diens echtgenote en vervolgens door Lena Nelisse en haar echtgenoot Johannes Endhoven in de familie tot Het pand werd in de 20ste eeuw tot winkel bestemd, maar later werd het opnieuw woonhuis. Cijnsplichtigen: (zie nummer 24) cijnsplichtige Cornelis Noorthoek 1733 Jan Steyn en Adriaen Leendertse weduwe Leendert Nelisse Krijn Nelisse Johannes Endhoven Cornelis Geense Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Leendert Nelesse, Barbel Bogaerds 1758 Barber Bogerts, weduwe L. Nelisse Bevolkingsregisters: A Quirinius Lambertus Nelisse (arbeider) Catrina Wagemaker, weduwe Nelisse, (arbeidster) A 31b Engel Endhoven (arbeider), later Adriaan van Dijke (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaar Jacob Andriesse Steketee Johannes Steyn Leendert Nelisse Barbera Boogert, weduwe Leendert Nelisse Quirinus Lambertus Nelisse, later zijn weduwe Johannes Endhoven, later zijn erfgenamen Transacties enz.: Cornelis Geense november; RA 5885 D, nr. 6: Cornelis Noorthoek verkoopt aan Jacob Anderiesse Steketee de helft van een verhuurd woonhuis. Prijs Er bestaat een erfdienstbaarheid van de goot t.b.v. Adrijaen Leendertsen december; RA 5879 D, nr. 371: Cornelis Noorthoek verkoopt aan Jacob Anderiesse Steketee. N: Laurens Dane; O: Voorstraat; Z: Adrijaen Leendertsen; W: dorpsland. Prijs 200 gulden van 40 groten Vlaams het stuk en 27 oktober; RA 5885 D, nrs. 18 en 60; 27 oktober; RA 5879 D, nr. 429, 430; Jacob Andriesse Steketee verkoopt aan Johannis Steyn een woonhuis. N: Lauwerens Dane; O: Voorstraat; Z: Adriaan Leendersen; W: dorpsland. Prijs ƒ. 200, in termijnen te betalen april; RA 5886 B, nr. 25: Jan Steijn verklaart schuldig te zijn aan Adriaen Leendertse. 25 wegens geleend geld à 5 % onder verband van zijn huis. N: de straat; O: Adriaen Leendertse; W: dorpsland. Geroyeerd in maart; RA 5885 E, nr. 15: Johannis Steyn verkoopt aan Leendert Nelisse een huis gelegen naast Adriaan Leendertse en Frans Kunst. Prijs. 40 contant januari; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (365): Engel Endhoven, politiebediende te Sint Philipsland, en Gabriël Endhoven, schoolonderwijzer te Heen, als erfgenamen van hun ouders Johannes Endhoven (ovl. Sint Philipsland 25 december 1826) en Lena Nelisse (ovl. Sint Philipsland 9 augustus 1826) verkopen aan Cornelis Geense, timmerman te Sint Philipsland, het woonhuis en erf nr. 31, staande tussen de huizen van de erven Laurens Kunst en Adriaantje de Ruiter voor 300 gulden. Het huis komt dadelijk in gebruik.

51 Voorstraat westzijde 22. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns c1800 (perceel gesplitst) ƒ. 1, Inleiding: Omstreeks 1800 werd opnieuw een deel van Voorstraat 24 afgesplitst, waardoor dit perceel Voorstraat 22 ontstond. In 1818 werd Cornelis de Ruyter Jr., kleinzoon van Cornelis Molengraaf als cijnsplichtige vermeld, van 1828 tot 1833 zijn zuster Adriaantje en in 1832 zijn moeder, Petronella Molengraaf. Achter dit pand werd later een woning aangebouwd, die in de volksmond bekend stond als de smidse. In de 19de eeuw werd in het huis aan de Voorstraat een winkel gevestigd. Ook thans is dit het geval. Nu is hier een horlogerie c.a. Cijnsplichtigen: (zie nummer 24) cijnsplichtige Cornelis de Ruyter Jr Adriaantje de Ruiter, weduwe M. de Groen 1832 Petronella Molegraaf, wed. C. de Ruyter. Bevolkingsregisters: A Cornelis de Ruiter (schipper) A 32/A 32b Jan de Ruiter (arbeider) en Cornelia van Oeveren, later ook Jakobus van Nieuwenhuyzen (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaar c Cornelis de Ruyter Jr Petronella Molegraaf, wed. C. de Ruyter. Transacties enz.: oktober; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (323): Pieternella Molengraaf, particuliere te Sint Philipsland, weduwe van Cornelis de Ruiter (ovl. Sint Philipsland 15 februari 1826) (zij maakten hun testament voor notaris E. van Hekke te Zierikzee op 11 september 1790), tesamen met Adriaantje de Ruiter, winkelierster, weduwe van Marinus de Groen; Cornelis en Jan de Ruiter, schippers en Hubrecht de Ruiter, beurtschipper te Sint Philipsland, kinderen van de overledene, laten in het openbaar veilen o.a. het huis en erf nr. 32, tussen de huizen van Adriaan Kunst en Johannes Endhoven. Dit huis was reeds meer dan dertig jaar in het bezit van de overledene en van de weduwe. Aanvankelijk werd het hoogste bod uitgebracht door Jacobus Anthonie Stols, burgemeester te Sint Philipsland, groot 400 gulden. Bij de tweede veiling tenslotte toegewezen voor 600 gulden aan Adriaantje de Ruiter, weduwe van Marinus de Groen. Voorstraat westzijde 24. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " " " " 0-4-1/2 (samenvoeging 3 percelen) " " (perceel gesplitst) , Inleiding: Drie oorspronkelijke erven werden in 1699 voor de cijnsheffing samengevoegd. Later vonden er splitsingen plaats zodat uiteindelijk toch weer drie perceelnummers, nl. 20, 22 en 24 ontstonden. In 1678/1679 werd in opdracht van Anthonij de Huybert, heer van Kruiningen, een groot nieuw huis gebouwd of het bestaande ingrijpend verbouwd en vergroot ten behoeve van ds. Pontiaan van Hattem. Door de erfgenamen van de

52 vrouwe van Kruiningen werd het pand verkocht aan ds. Wouters, die dit hetzelfde jaar doorverkocht aan ds. Boeye. Het bleef daarna pastorie want in 1695 verkocht ds. Boeye het aan ds. Van der Kruyssen. Diens weduwe verleende in 1711 hypotheek aan Cornelis Wale en verkocht het in 1717 aan schoolmeester Cornelis Noorthoek. Vermeldenswaard is dat er goudleren behang in het huis aanwezig was; dit werd uitgesloten van de koop. Cornelis Noorthoek splitste het perceel. In 1723 verkocht hij de zuidelijke helft van het huis met een schuur aan Adriaan Leendertse (Voorstraat 24). Drie jaar later volgde de verkoop van de noordelijke helft aan Jacob Andriesse Steketee (Voorstraat 20). Omstreeks 1800 volgde een nieuwe afsplitsing waardoor Voorstraat 22 ontstond. Voorstraat 24 werd in 1792 overgedragen aan Catharina Cornelia Brand, weduwe van Cornelis Molengraaf, nadat overeenstemming was bereikt met de erfgenamen van Adriaan Leendertse. Hoewel de cijnslijsten als volgende eigenaar Caspar Noordhoek opgeven, is uit andere gegevens duidelijk dat dit schipper Adriaan Verspoor moet zijn. Sinds 1975 is in dit pand een drogisterij gevestigd, vanaf 1991 gecombineerd met het postagentschap. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Catolijn het vroetwijf ds. Van Hattem 1684, 1685 ds. Reijgersman 1686 ds. Wouters 1688, 1690 ds. Boeije 1696 ds. Van der Cruyssen 4 haardsteden Cijnsplichtigen: cijnsplichtige vóór 1699 nr. 25: 22 roeden de erven van Huybrecht Lambrechtsz. vóór 1699 nr. 26: 24.5 roeden erfgenamen van de Vrouwe van Kruiningen, idem, met toevoeging: modo den predikant Boije idem, met toevoeging: modo den pred. Van der Kruysen vóór 1699 nr. 27: 24.5 roeden erfgenamen van de Vrouwe van Kruiningen, na 1699 samen nr. 29: 68 roeden vanaf 1700 samen 71 roeden Ds. van der Kruyssen weduwe ds. van der Kruyssen Cornelis Noorthoek 1733 Jan Steyn en Adriaen Leendertse Cornelis Molengraef weduwe Cornelis Molengraef Caspar Noordhoek (perceel gesplitst!) Adriaan Kunst Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Neeltje van Borstelen 1758 Pieter Beekman, Maria Faasse Bevolkingsregisters: A Adriaan Verspoor (schipper) Adriaan Kunst (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaar Anthonij de Huybert, later zijn weduwe en haar erfgenamen 1690 ds. Nicolaus Wouters ds. Johan Boeye ds. Johannes van der Kruyssen, later zijn weduwe /6 Cornelis Noorthoek Adriaan Leendertse, later zijn weduwe en erfgenamen Catharina Cornelia Brand (ovl. 1801), weduwe van Cornelis Molengraaf Adriaan Verspoor Adriaan Kunst Transacties enz.: 1674/1678 Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 721: Rekeningen ten behoeve van Anthonij de Huijbert, heer van Kruiningen, wegens zijn goederen in Sint Philipsland en Nieuw-Vossemeer, onder andere: - een huisje verhuurd aan Catharina de vroedvrouw, huur: aanslag 100e penning misschien behoren de volgende panden ook op deze plaats: - een huisje verhuurd aan Jan den Cleermaker, waarvan de huur niet kon worden geïnd ("een arm man met vele kinderen"); aanslag 100e penning. 1 over 3 jaar; - een huis verhuurd aan Reijnier Anthonis, huur Aanslag 100e penning

53 1678/1679 Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 721: Rekeningen ten behoeve van Anthonij de Huijbert, heer van Kruiningen, wegens zijn goederen in Sint Philipsland en Nieuw-Vossemeer, onder andere: - betaald aan Gilles van der Hoeve wegens arbeid en geleverde materialen t.b.v. het huis bewoond door ds. Van Hattem. 98; - betaald aan Laureijs van Neurdigen wegens timmerwerk aan dit huis. 105; - betaald aan mr. Pieter van Sierevelt wegens hetzelfde ; Adriaen Heijman wegens geleverde glazen. 10; Jacob de Smit wegens geleverd ijzerwerk ; aan diverse personen wegens materialen voor dit huis enz april; RA 5879 C, nr. 203: Rentmeester van Roosevelt verkoopt namens de erfgenamen van de Vrouwe van Kruiningen aan ds. Nicolaes Wouters, Oud-Vossemeer, een woonhuis. N: C. Cornelis de Putter; O: Voorstraat; Z: Jan Geersen; W: Achterstraat. Prijs. 300 contant april; RA 5879 C, nr. 204: Johannes van de Luister verkoopt namens ds. Nicolaes Wouters, thans te Oud-Vossemeer, aan ds. Jan Boeije een woonhuis. N: C.Cornelis de Putter; O: Voorstraat; Z: Jan Geersen; W: Achterstraat. De prijs is. 300 contant augustus; RA 5879 C, nr. 258: Ds. Jan Boeije, verkoopt aan ds. Johannes van der Cruyssen, een woonhuis. N: Marcus Andrijesen; O: Voorstraat; Z: erfgenamen Huybrecht Lambrechts; W: dorpsland. Prijs 2000 Carolusgulden, contant december; RA 5979 C, nr.?: Margarijta Dijbbits, weduwe van ds. Johannes van der Cruijssen, leent van dijkgraaf Cornelis Wale, voor één jaar à 5 %. Onderpand een woonhuis met erf; N: Leendert van Akeren; O: Voorstraat; Z: Gabreel Mouwe; W: dorpsland. De lening werd afgelost in maart; RA 5879 C, nr : Johan van der Cruysse, namens Margarita Debbets, weduwe van ds. Johan van der Cruysse, verkoopt aan Cornelis Noorthoek een woonhuis, erf en schuur. N: Leendert van Akeren; O: Voorstraat; Z: Mouwe's erfgenamen; W: dorpsland. Prijs: , (of ) contant, de rest in twee termijnen. Met verkoopvoorwaarden d.d. 31 januari Afbetaald 15 augustus Het goudleer behang blijft aan de verkoper en zal worden uitgenomen. Als tegenprestatie moet de verkoper nieuwe "greijne" goten leggen, voor en achter februari; RA 5885 D, nr. 10; 17 maart; RA 5879 D, nr. 179: Cornelis Noorthoek, schoolmeester, verkoopt aan Adriaen Leendertsen een half huis met erf gelegen: N: -; O: de straat; Z: Cornelia Mouwens huis (d.i. Cornelia van de Luyster); W: het erf. Prijs Het huis wordt gescheiden d.m.v. een muur in twee panden. Verhuurd aan Boers met een erfdienstbaarheid voor een watergoot oktober; RA 5885 E, nr. 56: Testament van Adriaen Leendertse t.g.v. Cornelia Mol, dochter van Michiel Mol en Johanna Willems juni; RA 5886, nr. 8: Akte van notaris Adriaan Jakobze te Veere (zie volgende aantekening) juni en 9 juli; RA 5886, nrs. 8 en 9: Marinus Faasse S.zn., gerechtsbode, als lasthebber (notariële procuratie voor notaris Adriaen Jakobze te Veere, 9 juni 1792) van schipper Kors Kleynman te Veere namens zijn vrouw Johanna van Eeuwen; Isabella van Eeuwen en Machiel van Eeuwen d.d. 3 januari 1790, erfgenamen en kinderen van Cornelia Mol, dochter van Michiel Mol en Johanna Willemse, die erfgenaam is geweest van Adriaen Leenderdse, overleden te Sint Philipsland. Kleynman heeft op 14 januari 1790 met de weduwe van Cornelis Molengraaf, namens de erfgenamen aangegaan een overeenkomst van uitkoop waarbij verkregen is. 20 mits afziende van verdere aanspraken. Deze som heeft hij op 14 januari 1790 uit handen van de weduwe Molengraaf ontvangen. Marinus Faasse q.q. verklaart over te dragen aan Catharina Cornelia Brand, weduwe van Cornelis Molengraaf een huis en erf N: weduwe Molengraaf; O: -; Z: Leenderd Nelisse; W: Dorpsstraat, voor. 20 overeenkomstig het genoemde contract van uitkoop. De weduwe accepteert een en ander. Voorstraat westzijde 26. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " ,

54 Inleiding: De oudst bekende eigenaar is schout Huybrecht Lambrechtssen, die dit pand in 1664 verkocht aan Joos Robijn. Tien jaar later kocht de schout de woning weer van Robijn terug, die toen in het Oude Manhuis in Goes woonde. Het bleef in het bezit van de erfgenamen van de schout. Gabriël Steyn, een kleinzoon van Cornelia van de Luister, dochter van Huybrecht Lambrechtssen, verkocht het pand in 1739 aan Michiel Verberentsen. In 1750 werd schipper/koopman Jacobus van Rijn de volgende eigenaar. Diens weduwe Petronella den Herder heeft het huis en erf waarschijnlijk verkocht, want in 1768 waren deze het eigendom van Cornelis Molengraaf, die het geheel toen verkocht aan Marinus Faasse. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting 1674, 1675 Pieter Hijndericks Jan Gersen 1682 Jan Markus, de naaier Markus Andries 1688 Isaack van de Luister 1689, 1690 Jan Geersen 1696 Cornelis Mouwe 2 haardsteden Kohier bewoners 1681: Jan Geersen (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige de erven van Huybrecht Lambrechtsz Gabriël Mouwe erven van Gabriël Mouwe 1733 Gabriël Steyn Marinus Faasse J.zn Johannis de Nijs weduwe en erven Johannis de Nijs Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 niet vermeld 1758 Geert van der Sluijs Bevolkingsregisters: (A35) 1813 Jan Nelisse (arbeider) Agatha Steenpoorte, wed. Nelisse (arbeidster) Samenvatting eigenaars: eigenaar Huybrecht Lambrechtssen Joos Robijn Pieter Hijndersz Joos Robijn Huybrecht Lambrechtssen, later zijn dochter Cornelia van de Luister en haar erfgenamen, waaronder Gabriël Steyn Michel Verberentsen ? Jacob van Rijn, later diens weduwe Cornelis Molengraaf Marinus Faasse J.zn Jeremias Dorst Johannes de Nijs, later diens erfgenamen Transacties enz.: juli; RA 5879 C, nr. 6: Hubrecht Lambrechtsz, schout, verkoopt aan Joos Robijn een woonhuis voor contant. N: het lege erf; O: Voorstraat; Z: Geerart van der Nisse; W: Achterstraat december; RA 5879 C, nr. 20: Hubrecht Lambrechtsz, landman en schout, leent van Joos Robijn een bedrag van. 210 voor één jaar tegen 5 %. Onderpanden al zijn goederen. Afgelost in april; RA 5879 C, nr. 26: Cornelis Swaen leent van Joos Robijn een bedrag van 350 Car. guldens, tegen 6 %. Onderpanden zijn alle goederen. Afgelost in november; RA 5879 C, nr. 30: Cornelis Swaen Rijs, schepen van Geertruidenberg, leent van Joos Robijn een bedrag van 315 Carolus guldens, voor 3 maanden tegen 10 Car.guldens en bij gebreke 16 %. Onderpanden alle goederen. Afgelost in juli; RA 5879 C, nr. 42: Joos Robijn verkoopt aan Pijeter Hijnders een woonhuis voor , te betalen in termijnen. N: leeg erf; O: Voorstraat; Z: de Vrouwe van der Nissen; W: Achterstraat.

55 september; RA 5879 C, nr. 63: Pieter Hijndersz doet afstand, ten gunste van Joos Robijn, van een woonhuis dat Pijeter Hijndersz had gekocht van Joos Robijn (wordt dus aan hem teruggegeven) januari; RA 5879 C, nr. 64: Transport datum: 27 januari 1674 (akte gepasseerd voor notaris Cornelis Lopse te Goes) Joos Robijn, wonende in het Oude Manhuis, Goes, verkoopt aan Hubrecht Lambrechtsz., dijkgraaf, een huis; "in den Rijnck", voor , elk jaar te betalen, zolang Joos Robijn leeft. Het huis is verhuurd, 1 mei mei Op 9 juni 1678 werd het huis door Cornelis Pover namens Joos Robijn geleverd aan Jacob van de Luister, zoon van de weduwe van dijkgraaf Hubrecht Lambrechtsz april; RA 5885 E, nr. 32; Gabriël Steyn verkoopt aan Michiel Verberentsen een huis met erf gelegen naast Adriaan Leendertse en Dingenis van der Vliet. Prijs februari; RA 5885 E, nr. 79: Machiel Verbeernse verkoopt aan schoolmeester Nicolaas Goethart, als gemachtigde van Jacobus van Rijn, een huis met erf gelegen naast Dingenis van der Vliet. O: de straat; Z: Adriaan Leenderse. Prijs juli; RA 5885 E, nr. 140: Schuldbekentenis van Pitronella den Herder, weduwe van Jacobus Rijn: zij is 1000 Carolusgulden schuldig aan dijkgraaf Marinus Reyngoud, wegens resterende kooppenningen over gekochte groene meede te velde over de teelt 1756, door wijlen Jacobus Rijn van Marinus Reyngoud gekocht. Onderpand: drie huizen waaronder een huis naast Dingenis van der Vliedt mei; RA 5881, nr. 76: Cornelis Molengraaf verkoopt aan Marinus Faasse een huis, tussen een huis van Cornelis Molengraaf en Dingenis van der Vlied, aan de westzijde van de straat. Prijs juni; RA 5881, nr. 111: Marinus Faasse Jzn. verkoopt aan Jeremias Dorst Leend.zn. huis en erf naast Jan Nelisse en de weduwe van Cornelis Molengraaf. Bovendien een schuur en erf naast Marinus Steyn en Johannes van Oeveren. Prijs contant mei; RA 5881, nr. 43: Jeremias Dorst verkoopt aan Johannes de Nijs een huis en erf, gelegen naast Jan Nelisse en Adriaan Verspoor, voor. 200 contant. Voorstraat westzijde 28. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " ƒ. 1, Inleiding: Op dit perceel liet mr. Gerard van der Nisse vóór 1667 een huis bouwen. Van het huis en erf zijn vrijwel geen transacties bekend. Van 1707 tot 1714 bleek Abraham Boogert cijnsplichtige te zijn. In 1725 verkocht Pieter de Krijger het pand aan Cornelis de Bruijne, in 1733 wordt voor het eerst Dingenis van der Vliedt vermeld. Het huis werd in 1776 verkocht aan Cornelis Molengraaf. Diens weduwe verkocht het in 1791 door aan Jan Nelisse. In de 20ste eeuw werd hier een slagerij gevestigd.

56 Slager Jacob Bosman ( ) en zijn vrouw Dina Bosman-de Kok met links haar broer Piet de Kok. Bosman vestigde zich in 1926 als slager in het pand Voorstraat 28. Na het overlijden van de slager werd de zaak voortgezet door zijn vrouw en haar broer Piet de Kok. Later werd de slagerij voortgezet door zoon Hendrik Bosma Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Jan Hijnd. Snijder diens weduwe 1678 Maddeleene Jaen 1679 Achien Pieters 1680, 1682 Cornelis Adr. 1684, 1685 Dircksen Adr Barent Pieter 1696 Claes Dabel? haardsteden Kohier bewoners 1681: Cornelis Aderjaens (aantal personen boven 8 jaar: 2) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige de erven van de Vrouwe van Kruiningen de erven van de Heer van Kruiningen Abraham Boogert/Boogaard weduwe De Clercq 1733 Dingenis van der Vliet Cornelis Molengraef weduwe Cornelis Molengraef Cornelis Faasse weduwe Jan Nelisse Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Dina Geerling (huisvrouw van Dingenis van der Vliet) 1758 Maatje Dane (weduwe Dingenis van der Vliet) Bevolkingsregisters: A Jan Nelisse (arbeider) Agathe Steenpoorte, wed. Nelisse (arbeidster) Samenvatting eigenaars : eigenaar (1667) mr. Gerard van der Nisse, later zijn erfgenamen

57 Transacties enz.: Abraham Boogert Pieter de Krijger Cornelis de Bruijne - Johanna Engels, weduwe De Clercq Dingenis van der Vliedt, later diens weduwe Cornelis Molengraaf, later diens weduwe Jan Nelisse Agatha Steenpoorte, weduwe Jan Nelisse januari; RA 5879 C, nr. 30: Adrijan Anthonis Braber [schoolmeester] verleent cessie aan Hubrecht Lambrechtse, rentmeester van Geerart van der Nisse, op alle goederen, om daarmee te verhalen een schuld van huishuur van Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 722: Rekeningen ten behoeve van de erfgenamen van de vrouwe van Kruiningen wegens de goederen in Sint Philipsland, onder andere: - cijns van een huisje waarvan het erf groot is 21,5 roeden à 2 d. per roede een huisje verhuurd aan Claes Dabel voor een jaar à Pieter Roelantse van Siervelt repareerde aan dit huisje voor augustus; RA 5879 D: nr. 265: Pieter de Krijger verkoopt aan Cornelis de Bruijne een huis voor 112 gulden. N en Z: de huizen van wijlen Cornelia van de Luister; O: de Heerenstraat; W: dorpsland augustus; RA 5881, nr. 124: Predikant C.E. Heggers, gevolmachtigde namens Dingenis van der Vliedt, verkoopt aan Cornelis Molengraaf een huis en erf gelegen naast Marinus Faasse Jzn. en Izak Waele voor. 25 contant september; RA 5881, nr. 94: Catharina Cornelia Brand, weduwe van Cornelis Molengraaf verkoopt aan Jan Nelisse huis en erf, gelegen naast Marinus Faasse Jzn. en Izack de Waal. Prijs contant. Voorstraat westzijde 30. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " ƒ Inleiding: Vermoedelijk heeft Huybrecht Lambrechtssen, de eerste schout, op dit erf in 1657 een huisje laten bouwen en het later overgedaan aan Jacob Jans van Ollen, die twee huizen verder woonde (Voorstraat 34). Nadat deze in financiële problemen was geraakt kocht de weduwe van Huybrecht Lambrechtssen het weer terug. Via haar dochter Cornelia van de Luister, eerst gehuwd met Cornelis Walraven en daarna met Gabriël Mouwe, kwam het in bezit van de kinderen van haar dochters. Namens hen verkocht Cornelis Mol, gehuwd met kleindochter Cornelia Pieterse van Borselen, het huis en erf aan Anthony Geerling. Schout Vincent de Wael kocht het huis uit diens boedel waarna zijn schoonzoon Marinus Reyngoud het in 1753 verkocht aan Jacob Boer. Namens diens weduwe werd het huis in 1773 aan Izak Waele verkocht. Na diens overlijden bewoonde zijn weduwe Cornelia Steenpoorte het huis in ieder geval tot Sinds 1950 is in dit pand een kapperszaak. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting 1674, 1675 Adrijaen Pijetersen , 1677 Frans Jacopsen 1678 Jan de Job Jacobs Pieter Abrahamse, schoenmaker 1696 Cornelis Mouwe 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Maddeleenne Crijns (aantal personen boven 8 jaar: 2) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige schout Cornelis Walraven Kornelya van de Luijster

58 Gabreel Mouwe diens erfgenamen 1733 Anthony Geerling Izak Waele weduwe Izak Waele Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 niet genoemd 1758 niet genoemd Bevolkingsregisters: A Cornelia Steenpoorte (arbeidster) Samenvatting eigenaars : eigenaar Huybrecht Lambrechtssen (1667) Jacob Jans van Ollen Neeltje Leenderts, weduwe Huybrecht Lambrechtssen, later Cornelia van de Luister en erfgenamen Anthony Geerling Vincent de Wael, later diens weduwe en erfgenamen Jacob Boer, later diens weduwe Izak Waele, later diens weduwe Cornelia Steenpoorte Transacties enz.: september; RA 5879 A, nr. 78: Jacob Jansz van Ollen leent volgens obligatie d.d. 22 november 1666 gepasseerd voor notaris Delfius, van Samuel Jacobs de Back, brouwer in het Zeeuwse Wapen, Rotterdam. Hij verleent daarvoor hypotheek op een kromstevenschuit en op twee huizen: het eerste (Voorstraat 34) N: Armhuis; O: Voorstraat; Z: Jan Pijersz Wijnter; W: Achterstraat. het tweede (Voorstraat 30) N: Ambachtsherenhuis; O: Voorstraat; Z: Armhuis; W: Achterstraat augustus; RA 5879 C nr : Weduwe en erven van Samuel de Back ontvangen van Jan Jacobs van Ollen, biersteker, zijn schuldboek, bevattend aantekeningen van geleverde bier- en winkelwaren, over de 5 maart 1663 t/m 24 juli 1675, strekkend tot afdoening van zijn schuld. Op 9 augustus 1675 verklaart Ottho Simonsen krachtens dit transport schuldig te zijn aan de genoemde weduwe stuivers, idem Cornelis Hijnder. Pover aan haar stuivers. Afgelost: juni; RA 5879 C, nr. 78: Adriaen van der Schoor namens de weduwe van Samuel de Back, brouwer in de brouwerij van "'t Seusche Wapen" te Rotterdam verklaart van het verband te ontslaan het huis (nr. 34) door Jacob Jans van Oolen verkocht aan Adriaen Boenders voor zover het aan haar was verbonden en geeft dit weer aan Van Oolen, alsmede diens schuldboek volgens het accoord voor schepenen van Vossemeer gepasseerd, uitgezonderd de nader aangegeven vorderingen genoemd in dat accoord te weten de vorderingen op Marinis de Putter, Cornelis Pover, de bode en Verburch, alsmede ook het kleine huisje (nr. 30) met de bedongen huur, die Van Ollen verklaart vrijwillig over te geven en zich ermee tevreden stelt dat Van der Schoor dit verkoopt RA 5879 C, nr. 80: Adriaen van der Schoor namens Gertie Jacobs van der Kloet, weduwe van Samuel de Back, verkoopt aan Nelien Leenderts, weduwe van dijkgraaf Hubrecht Lambrechtsz, vertegenwoordigd door haar zoon Jacobus van de Luister, een huisje. N: de ambachtsheer; O: de straat; Z: het Armhuisje; W: het dorpsland. "aengenomen hebbende Jaques van Oolen en dat voor " contant. Afbetaald: januari; RA 5880, nr. 5: Cornelis Mol verkoopt aan Anthony Geerling een huis met erf: N: Dingenis de Bruyne. O: Voorstraat; Z: Diaconie; W: Achterstraat, voor oktober; RA 5885 E, nr. 35 en 36: Adriaan van der Schoor, als sequestor van de failliete boedel van Antony Geerling verkoopt aan schout Vincent de Wael de boedel w.o. een huis met erf gelegen N: Dingenis van der Vliet; O: de straat; Z: Maes Sockke (vermoedelijk Nicolaus Fokkee). Prijs november; zie RA 5881, nr. 95: Kanttekening in de marge : op 9 november 1753 door Marinus Reyngoud aan Jacob Boer verkocht voor februari; RA 5881, nr. 95: N.N., gehuwd met Jannetie Meyers, weduwe van Jacob Boer, verkoopt aan Izak Waele een huis en erf, gelegen tussen de huizen van Cornelis Molengraaf en Dingenis van der Vliedt, voor. 20 contant april; RA 5882, nr. 98: Schuldbekentenis van Izak Waele:. 16 à 4% geleend van Diaconie. Onderpand: zijn huis naast Cornelis Molengraaf en Dingenis van der Vliedt.

59 maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (378): Cornelia Steenpoorte, particuliere te Sint Philipsland, weduwe van Izaak Waale, en Adriaantje Waale te Sint Philipsland, huisvrouw van Johannes Wagemaker, arbeider, dochter van de overledene, verklaren schuldig te zijn aan Hendrik Gerrit Krijgsman, winkelier te Sint Philipsland 100 gulden à 5 % rente. Als onderpand wordt gesteld het huis en erf nr. 36, tussen de huizen van de weduwe Jan Nelisse en de erven Caspar Noorthoek. Door wijlen Izaak Waale gekocht van Olivier Kanaar volgens transportakte gepasseerd voor Schepenen d.d. 24 februari Voorstraat westzijde 32. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " , Inleiding: Het huis moet reeds voor 1667 in het bezit van de Diaconie zijn gekomen, misschien reeds na het overlijden van Cornelis Adriaens Schravenmoer. In 1661 werd deze nog als eigenaar opgegeven, in 1667 werd het pand als Armhuis vermeld. In 1768 werd het aan Cornelis Molengraaf verkocht zodat de Diaconie dus ongeveer honderd jaar eigenaar is geweest. Het bleef tot op de huidige dag woonhuis. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting 1674 Dijngenis Bruijne (memorie) 1696 niet vermeld Kohier bewoners 1681: 'Aeljen' (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Diaconie van St. Philipsland idem Cornelis Molengraaf weduwe Cornelis Molengraaf Dirk Jasperse Caspar Noordhoek Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 niet genoemd 1758 niet genoemd Bevolkingsregisters: A Caspar Noordhoek (arbeider), later Mattheus Steenpoorte Samenvatting eigenaars : eigenaar erfgenamen Geeraert van der Nisse en de Heer van Dirksland Marijnis Willems Poets (1661) Cornelis Adrijans 't Scravenmoer (1667) Diaconie Cornelis Molengraaf, later diens weduwe Caspar Engelbertus Noorthoek erfgenamen van Caspar Noorthoek Transacties enz.: november; RA 5879 A, nr. 27: Secretaris Aelbrecht Lambrechtssen, verkoopt namens de erven van Geeraert van der Nisse en de Heer van Dirksland een woonhuis aan Marijnis Willems Poets. N: 't lege erf; O: Voorstraat; Z: Pijeter Jacobs; W: Achterstraat. Prijs. 75, te betalen in termijnen maart; RA 5879 A, nr. 28: Marijnis Willems Poets verkoopt aan Cornelis Adrijaens 't Scravenmoer een woonhuis. N: 't lege erf; O: Voorstraat; Z: Pijeter Jacobs; W: Achterstraat. Prijs. 75, te betalen in termijnen maart; RA 5879 A, nr. 51: Marijnis Willemsz Poets verkoopt aan Cornelis Adrijansz 't Scravenmoer een huis op ambachtsherengrond. N: Hubrecht Lambrechts, schout; O: Voorstraat; Z: Pijter Jacobs d'jonge; W: Achterstraat. Prijs. 70, te betalen in termijnen.

60 ; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; Cornelis Fokkee heeft vele jaren in dit huisje gewoond. In 1753 en 1758 wordt dit in de acta vermeld, de huur bedraagt in juni; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: Besloten wordt het armhuis, waarin Cornelis Fokkee heeft gewoond, staande tussen de huizen van de weduwe Jacob Boer en Cornelis Molengraaf te verkopen aan Cornelis Molengraaf voor 56 gulden, in termijnen te betalen juli; RA 5881, nr. 79: Paulus Geense en Leendert Dorst verkopen namens de Diaconie aan Cornelis Molengraaf een huis met erf, bewoond door Cornelis Fokkee, gelegen naast de weduwe Jacob Boer en Cornelis Molengraaf. Prijs juni; RA 5881, nr. 79: Catharina Cornelia Brand, weduwe van Cornelis Molengraaf, verkoopt aan Caspar Noordhoek huis en erf. N: Cornelis de Ruyter; Z: Izak Waele. Prijs. 67 contant oktober; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: De kerkeraad besluit 200 gulden à 4 % te lenen aan Caspar Noordhoek met diens huis als onderpand mei ; RA 5882, nr. 43: Schuldbekentenis van Caspar Noordhoek: à 4 % geleend van Diaconie. Onderpand: huis en erf naast Cornelis de Ruyter en Izaak Waele maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (376): Stabina Schotsman, arbeidster te Sint Philipsland, weduwe van Caspar Noorthoek (ovl. Sint Philipsland 10 november 1826), tevoren weduwnaar van Neeltje Bestebroer; Frans Noorthoek, arbeider en Cornelia Noorthoek, arbeidster, weduwe van Pieter Steenpoorte (ovl. Sint Philipsland 8 februari 1824), kinderen van de overleden Caspar Noorthoek, verklaren schuldig te zijn aan Adriaantje de Ruiter, winkelierster te Sint Philipsland, weduwe van Marinus de Groen (ovl. Sint Philipsland 16 mei 1827) mede namens haar minderjarige kinderen handelend en aan de overige kinderen van wijlen Marinus de Groen 221 gulden, zijnde de lening van Caspar Noorthoek. Als onderpand wordt gesteld het huis en erf nr. 37, tussen de huizen van de weduwe Machiel Mol en de weduwe Izaak de Waal. Voorstraat westzijde 34. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " , Inleiding: Het huis kwam in 1661 in bezit van de schipper, biersteker en winkelier Jacob Jans van Ollen. Hij kwam flink in de schuld te staan bij de leverancier van zijn bier, de Rotterdamse brouwer Samuel de Back, waardoor Van Ollen gedwongen werd zijn pand te verkopen. Van een ander huisje (Voorstraat 30) moest hij zelfs afstand doen. Pieter Abrahamse had in dit pand een winkel. Na zijn overlijden werd deze winkel voortgezet door Rocus Steyn. Johannes Steyn kocht het pand in 1718 aan om het zeven jaar later weer te verkopen aan Adriaan Breur. Diens weduwe, Petronella Mouwe, huwde in 1731 met Jan Mol, die na haar overlijden hertrouwde met Catelijntje Pikkaert. Deze verkocht het huis in 1761 aan Cornelis Molengraaf. De ter plekke gedane bodemvondsten worden beschreven door J.J.B. Kuipers en H. Hendrikse, Het hoofd van de prins: 18de-eeuwse Oranjekeramiek uit Sint Philipsland, in: Nehalennia afl. 87, Op het eind van de 19de eeuw werd hier een winkel gevestigd. Als zodanig bleef het pand dienst doen tot de watersnood van Thans is het opnieuw een woonhuis. Jo van Dijke met drie kinderen van slager Bosman, Truus, Jacob en Henk voor de winkel van Johannes Vaders (nr 34)

61 Kohieren huisschatting : Periode belastingplichtige belasting Jacob Jans van Ollen Jan Hoebeke Job Jacobs Pieter Abrahamse 1696 Pieter Abrahams 3 haardsteden Kohier bewoners Job Jacobs (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige weduwe Adriaen Boenders Pieter Abrahamsen diens wezen Rocus Steijn Jan Steijn 1733 Jan Mol Cornelis Molengraaf Cornelis de Ruyter Marinus de Groen Cornelis de Ruyter Sr Aaltje Hage, weduwe van Machiel Mol Sr. Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Jan Mol, Catalina Mol, Maria Faasse 1758 Catalintje Piccart, weduwe Jan Mol Bevolkingsregisters: A Marinus de Groen (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaar erven Geeraert van der Nisse en de Heer van Urk Pijeter Jacobs d'jonge Jacob Jans van Ollen Adrijaen Boenders, later diens weduwe Pieter Abrahamsen, later zijn wezen Johannis Steijn Adriaen Breur, later diens weduwe Jan Mol, later diens weduwe Cornelis Molengraaf Cornelis de Ruyter, later diens weduwe Aaltje Hage, weduwe van Machiel Mol

62 Voorstraat westzijde vanaf de huidige nummering 34, 32, 30, enz. Tot 1953 was in het pand nr. 34 de kruidenier, voeder, en kleingoedwinkel van Johannis Hendrik Vaders. In de 19de eeuw woonde vanaf ca hier heel- en vroedmeester Jacob Cornelis Lindhout ( ), die gehuwd was met Adriaantje van Dijke. In het vierde pand van links was in de 20ste eeuw o.a. slagerij Bosman gevestigd. Transacties enz.: november; RA 5879 A, nr. 23: Secretaris Aelbrecht Lambrechtssen verkoopt namens de erven van Geeraert van der Nisse en de Heer van Urk aan Pijeter Jacobsen de Jonge een woonhuis op ambachtsherengrond. N: ambachtsheren; O: Voorstraat; Z: Armhuis, nagelaten door Jan Falentijn; W: Achterstraat. Prijs is. 75, te betalen in termijnen augustus; RA 5879 A, nr. 73: Schout Hubrecht Lambrechts, gemachtigde van de weduwe en erfgenamen van Jan Leenderse (ovl.), verkoopt krachtens schepenvonnis het huis van Pijeter Jacobs d' Jonge om daaraan een schuld te verhalen. De koper is Jacob Jans van Ollen. N: Cornelijs Adrijans 't Scravenmoer; O: Voorstraat; Z: Armhuis; W: Achterstraat. Prijs. 16 boven de last van. 45. Af te lossen met. 5 per jaar november; 5879 C nr. 29: Jacob Jans van Ollen, biersteker, verkoopt aan Isack Jans van Ollen een schuit met alle toebehoren, een bed in de kamer met kussens enz., een bed in de achterkeuken, een bed in het kamertje achter de keuken?, een bed in de kelderkamer, de kast in de kamer, 12 stoelen, 6 zitkussens, een baktrog, 3 koperen ketels met een vijzel, 11 tinnen schotels, 6 tafelborden en de winkelgoederen, alsmede alle huisraad. Prijs: 800 Carolusgulden; de goederen worden door Isack geleend aan Jacob september; RA 5879 A, nr. 78: Jacob Jansz van Ollen leent volgens obligatie d.d. 22 november 1666 gepasseerd voor notaris Delfius, van Samuel Jacobs de Back, brouwer in het Zeeuwse Wapen, Rotterdam. Hij verleent daarvoor hypotheek op een kromstevenschuit en op twee huizen: het eerste N: Armhuis; O: Voorstraat; Z: Jan Pijersz Wijnter; W: Achterstraat. het tweede ( Voorstraat 30) N: Ambachtsherenhuis; O: Voorstraat; Z: Armhuis; W: Achterstraat augustus; RA 5879 C nr : Weduwe en erven van Samuel de Back ontvangen van Jan Jacobs van Ollen, biersteker, zijn schuldboek, bevattend aantekeningen van geleverde bier- en winkelwaren, over de 5 maart 1663 t/m 24 juli 1675, strekkend tot afdoening van zijn schuld. Op 9 augustus 1675 verklaart Ottho Simonsen krachtens dit transport schuldig te zijn aan de genoemde weduwe stuivers, idem Cornelis Hijnder. Pover aan haar ƒ stuivers. Afgelost: 1680.

63 augustus; RA 5879 C, nr. 75, 76: Marinus de Putter verleent hypotheek aan weduwe en erven van Zamuel de Back op zijn huis. N: Jacob Jans van Ollen; O: Voorstraat; Z: weduwe van Jan Pou; W: Achterstraat. Het bedrag is ƒ. 300 krachtens het transport van Jacob Jans van Ollen d.d. 8 augustus 1675; afgelost : 1676 en augustus, 5 september 1675; RA 5879 C, nr. 76 en 77: Jacob Jans van Ollen verkoopt aan Adrijaen Boenders, brouwer in het Zeeuwse Wapen (ook: den Hollandse Tuijn), Bergen op Zoom, een woonhuis. N: Armhuis; O: Voorstraat; Z: Marijnis de Putter; W: Achterstraat. Prijs 1100 Carolusgulden contant. Van Ollen mag zeven achtereenvolgende jaren in het huis blijven wonen. De eerste datum betreft de onderlinge overeenkomst, de tweede die van het transport juni; RA 5879 C, nr. 78: Adriaen van der Schoor namens de weduwe van Samuel de Back, brouwer in de brouwerij van "'t Seusche Wapen" te Rotterdam verklaart van het verband te ontslaan het huis door Jacob Jans van Oolen verkocht aan Adriaen Boenders voor zover het aan haar was verbonden en geeft dit weer aan Van Oolen, alsmede diens schuldboek volgens het accoord voor schepenen van Vossemeer gepasseerd, uitgezonderd de nader aangegeven vorderingen genoemd in dat accoord te weten de vorderingen op Marinis de Putter, Cornelis Pover, de bode en Verburch, alsmede ook het kleine huisje (Voorstraat 30) met de bedongen huur, die Van Ollen verklaart vrijwillig over te geven en zich ermee tevreden stelt dat Van der Schoor dit verkoopt februari; RA 5879 C, nr. 141: Job Jacobs, namens de weduwe van Samuel de Back, brouwer in de Hollandse Tuyn, Bergen op Zoom, verkoopt aan Pieter Abrahams het woonhuis dat nu bewoond wordt door Job Jacobs, staande binnen de Ring. N: Armhuis; O: Voorstraat; Z: Pieter Geldeloose; W: -. Prijs: 250 Carolusgulden, te betalen in termijnen mei; RA 5879 C, nr. 281, 282: Pieter Abrahamsz leent van Arent Roeckussen Steijn als voogd van de wezen van Albrecht Pietersz 400 Carolusgulden tegen 4 % voor 1 jaar. Onderpand is zijn woonhuis in de Voorstraat, N: Armhuis; O: - ; Z: Willem Meijer; W: -. Afgelost in december; RA 5879 C, nr. 30, 31: Pieter Aberamsen leent van Cornelia Jacobs, weduwe van Pieter Geldeloose,. 100 gedurende een jaar tegen 5 %. Onderpand zijn huis N: Armhuis; O: -; Z: Willem Meijer; W: Achterstraat. Borg is Jacob van de Luister; afgelost in maart; RA 5879 C, nr. 122: Voorwaarden waarop de Weeskamer overgeeft een winkel met de inhoud daarvan aan Rocus Steijn (winkel van Pieter Abrahamse?) voor april; RA 5879 C, nr. 214, 215: Gabriel Mouwe als administratief voogd en Cornelis Wale als toeziend voogd, lenen van Pijeternella Abrahams een bedrag van ,5 krachtens een obligatie aan Pieter Abrahamse, groot à 5 %. Onderpand het huis van de wezen N: Armhuisje; O: Voorstraat; Z: Frans van Atte; W: dorpsland mei; RA 5879 C, nr : Rekening door Gabreel Mouwe als voogd van de wezen van Pieter Abrahams (ovl.) over De weduwe van Rocus Steijn betaalt aan huishuur maart, 5 april; RA 5885 D, nr. 13, 27; RA 5879 C, nr : Schout Cornelis Wale, als administrateur van de boedel van de overleden Pieter Abrahamsen, verkoopt een woonhuis en erf aan Johannis Steijn. N: Armhuis; O: Voorstraat; Z: Jan van Atten; W: dorpsland. Prijs (. 325). Met verkoopvoorwaarden april; RA 5879 C, nr. 150: Johannes Steijn leent van Willem van de Luister. 50 voor één jaar à 5 % met als onderpand zijn woonhuis en erf. N: Armhuis; O: de straat; Z: Jan van Atten; W: Achterstraat januari; RA 5879 D, nr. 251: Johannes Steyn verkoopt zijn huis aan Adrijaen Breur voor 450 gulden. N: Armen; O: Heerenstraat; Z: Jan Fransen van Attens huis; W: dorpsland mei; RA 5885 E, nr. 45: Staat en inventaris van de overleden Pieternella Mouwe, huisvrouw van Jan Mol en weduwe van Adriaen Breur, t.b.v. het moederlijk goed voor haar kinderen Adriaen (23 jaar) en Cornelis Breur (18 jaar) februari; RA 5885 E, nr. 51: Testament van Jan Mol en zijn huisvrouw Catalintie Pickaert augustus; RA 5885 E, nr. 92: Rekening door Adriaan van der Schoor van de boedel van wijlen Adriaen Breur.

64 augustus; RA 5885, nr. 4: Rekening door Adriaan van der Schoor namens de erven van A. van der Schoor wegens de vergissingen in de rekening van wijlen Adriaan Breur, gedaan 26 augustus Overgebracht 14 juli augustus; RA 5885 E, nr. 102: Rekening en verantwoording door Jan Mol over de erfenis t.b.v. Cornelis en Adriaan Breur van hun moederlijk portie juni; RA 5881, nr. 19: Catalyne Pikkaerd, weduwe van Jan Mol verkoopt aan Cornelis Molengraaf een huis en erf. N: Cornelis Fokkee; Z: Dirk Jasperse. Prijs maart; RA 5881, nr. 20: Cornelis Molengraaf verkoopt aan Cornelis de Ruyter een huis en erf gelegen tussen het huis van Dirk Jasperse en Anthony Noordhoek (=huurder). Prijs. 80 contant juni; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (265): Op verzoek van Adriaantje de Ruiter, winkelierster te Sint Philipsland, weduwe van Marinus de Groen, winkelier (ovl. 16 mei 1827), mede namens haar minderjarige kinderen Cornelia (16 jaar), Thona (12 jaar) en Adriaantje de Groen (7 jaar) en van Jacob de Groen, schippersknecht te Sint Philipsland, van Neeltje de Groen, ongehuwd te Sint Philipsland en Pieternella de Groen, arbeidster te Sint Philipsland, gehuwd met Commer Quist, arbeider te Sint Philipsland, en in tegenwoordigheid van Abraham de Groen, koopman te Bruinisse, als toeziend voogd, allen erfgenamen van de overledene, wordt een boedelinventaris opgemaakt. De roerende goederen bevinden zich in het woonhuis te Sint Philipsland nr. 38. Dit pand bevat: - zijkamer met twee schuiframen, met uitzicht op de straat. Aan de wanden 20 schilderijen, getaxeerd op 350 gulden. - achterkamer aan dezelfde linkerzijde van het woonhuis, met twee schuiframen, met uitzicht op het erf. Hierin een schoorsteen. - achterkamertje, naast het voorgaande aan het eind van de gaanderij, met een schuifraam en een kruiskozijn, met uitzicht op de plaats en het erf. - opkamertje met lichtkozijntje, met uitzicht op de plaats. - stookhuisje op het eind van de plaats. - op de plaats bevindt zich een regenbak. - schuurtje staande tegen het woonhuis, ten noorden daarvan. - winkel in het voorhuis. Hierin onder andere manufacturen, suiker, gort, snuif, thee, rijst en verdere kruidenierswaren, tabak, vegers, borstels, zemen, azijn enz oktober; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (323): Pieternella Molengraaf, particuliere te Sint Philipsland, weduwe van Cornelis de Ruiter (ovl. Sint Philipsland 15 februari 1826) (zij maakten hun testament voor notaris E. van Hekke te Zierikzee op 11 september 1790), samen met Adriaantje de Ruiter, winkelierster, weduwe van Marinus de Groen; Cornelis en Jan de Ruiter, schippers en Hubrecht de Ruiter, beurtschipper te Sint Philipsland, kinderen van de overledene, laten in het openbaar veilen o.a het huis, schuurtje en erf nr. 38, tussen de huizen van Cornelis Faasse en Caspar Noordhoek. Dit pand is verkregen uit de nalatenschap van haar ouders Cornelis Molengraaf (ovl. Sint Philipsland 1 april 1789) en Catharina Cornelia Brand (ovl. Sint Philipsland 31 maart 1800). Gekocht door Adriaan Mol, landman te Sint Philipsland, voor 1505 gulden, handelend namens zijn moeder, Aaltje Hage, weduwe van Machiel Mol, landbouwster. Borg: haar zoon Abraham Mol, landman te Sint Philipsland. Voorstraat westzijde 36. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " , Inleiding: Nadat de Diaconie het huis als legaat had verkregen is het waarschijnlijk niet lang daarna verkocht. Na enkele transacties kwam dit huis in het bezit van Marinus de Putter aldaar, die meer huizen in zijn bezit had. Via diens kleindochter Catarina Gekiers (Geldeloose) en haar tweede echtgenoot Joos Francke werd het eigendom van Frans van Atten.

65 In 1713 kocht diens zoon Jan het uit de boedel. In 1746 blijkt het eigendom van Jan Marinusse Faasse, gehuwd met Jacomijntje van Atten, te zijn. Volgens een verklaring van dorpsbewoners werd het in 1754 gekocht door Dirk Jasperse. De volgende eigenaar was schipper Cornelis Faasse, die het huis diverse keren als onderpand voor geldleningen gebruikte. Sinds 1976 staat hier het verenigingsgebouw van de Oud Gereformeerde Gemeente. Een luchtopname uit Linksonder is dijkwoning op de hoek Zuiddijk/Voorstraat zichtbaar. Daarachter de bebouwing van de westzijde van de Voorstraat (westzijde) vanaf nr.46 tot 32. Op de voorgrond is betonnen muur (waterkering) met de coupure zichtbaar die toegang gaf naar en van de afrit naar de haven. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting 1674, 1675 Job Jacobs Frans van Atten 1696 Willem Meijer? 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Frans van Atten (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige erven Marinus de Putter's weduwe Frans van Atte Jan van Atten idem Dirk Jasperse Cornelis Faasse Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Jan Corstiaanse van der Vlied, Jannetje Jagt 1758 Dirk Jasperse, Elisabeth Kaen Bevolkingsregisters: A Cornelis Faasse (schipper) Samenvatting eigenaars : eigenaar Jan Falentijn Diaconie Antonij Verburch, later diens weduwe Blaes Adrijaensz Tijstelet

66 Transacties enz.: Jan Pijersz de Wijnter Marinus de Putter, later diens erfgenamen Joos Francke Frans van Atten, later diens erfgenamen Jan van Atten Jan Marinusse Faasse Anthony van Ede Dirk Jasperse, later diens erfgenamen Cornelis Faasse september; RA 5879 A, nr. 12: Jan Falentijn is schuldig aan Wilm Pieters, timmerman, Nieuw-Vossemeer, wegens materialen en arbeid aan zijn huis op ambachtsherengrond. N: het lege erf; O: Voorstraat; Z: Anthonij Verburgh; W: Achterstraat september; RA 5879 A, nr. 16: Jan Falentijn, ziek zijnde, maakt zijn testament en legateert een woonhuis aan de Diaconie, onder voorwaarde dat deze het restant van de hypotheek betaalt. De Diaconie zal ook al zijn onroerende goederen ontvangen. Als er aanspraakmakende erven komen, dan moeten die zich tevreden stellen met 3 Carolusgulden. De locatie van het huis is N: nieuw gebouwde huizen van de Ambachtsheren; O: de straat; Z: het lege erf; W: Achterstraat mei; RA 5879 A, nr. 60: Crijstijaen Adrijans Verburch, gehuwd met Lauerens Schuijlaers, weduwe van Anthonij Verburch, verkoopt een huis aan Blaes Adrijansz Tijstelet. N: Jacob Jansz van Ollen; O: Voorstraat; Z: Marijnis d' Putter; W: Achterstraat. Prijs en 1 Rozennobel, te betalen in termijnen januari; RA 5879 A, nr. 64: Blaes Adrijaensz Tijstelet verkoopt aan Jan Pijersz. de Wijnter een woonhuis op ambachtsherengrond. N: Jacob Jansz. van Ollen; O: Voorstraat; Z: Marijnis de Putter; W: Achterstraat. Prijs met de vordering groot. 356 t.b.v. Crijstijaen Adrijansen Verburch juli; RA 5879 C, nr. 37: Jan Piers de Wijnter verkoopt aan Marijnis de Putter een woonhuis aan de Voorstraat. N: Jacob Jansz van Ollen; O: Voorstraat; Z: Marijnis de Putter; W: Achterstraat. Prijs: , te betalen in termijnen. Afbetaald in augustus; RA 5879 C, nr. 75, 76: Marinus de Putter verleent hypotheek aan weduwe en erven van Zamuel de Back op zijn huis. N: Jacob Jans van Ollen; O: Voorstraat; Z: weduwe van Jan Pou; W: Achterstraat. Het bedrag is. 300 krachtens het transport van Jacob Jans van Ollen d.d. 8 augustus 1675; afgelost : 1676 en april; RA 5879 C, nr. 87, 89: Joost Francken verkoopt aan Frans Aderjaens van Atten een woonhuis bewoond door Frans van Atten. N: Pieter Abrahamsen; O: Voorstraat; Z: Willem Vos; W: dorpsland. Prijs 230 Carolusgulden contant. Met de verkoopcondities maart; RA 5879 C, nr. 188: Jacob Davidtsen, gehuwd met Adriaantje van Atte, verkoopt aan Jan van Atte de helft van een woonhuis. N: Pieter Abrahams (ovl.); O: Voorstraat; Z: Abraham Boogaart; W: Achterstraat. Prijs. 18;. 10 contant, de rest in twee termijnen. Doorgehaald: april; RA 5885 E, nr. 60: Jan Marinusse Faasse, gehuwd met Jacomijntje van Atte, verkoopt aan Anthony van Ede een huis. N: Jan Mol; O: de straat; Z: Abraham Boogaert; W:?. Prijs oktober; RA 5881, geen nummer: Jacob Cornelis Quist (gehuwd met Cornelia Molengraaf), Cornelis de Ruyter (gehuwd met Pieternella Molengraaf), Rosetta de Rooy, dochter van Johannes de Rooy (was gehuwd met de overleden Jacomijna Molengraaf), verklaren dat Dirk Jasperse in 1754 gekocht heeft een huis, thans staande naast Cornelis de Ruyter en Johannes van Dijke, voor een prijs van. 25. Er werd. 15 betaald op verschillende tijdstippen. De erfgenamen van Dirk Jasperse verklaren nu voldaan te zijn mei; RA 5881, nr. 45: Derk Jasperse verkoopt aan Cornelis Faasse een huis en erf gelegen naast Cornelis de Ruyter en Johannes van Dijke voor. 110 contant mei; RA 5882, nr. 46: Schuldbekentenis van Cornelis Faasse: à 5 % geleend van Cornelis de Ruyter. Onderpand is het huis en erf naast Cornelis de Ruyter en Johannes van Dijke, heden door Dirck Jasperse getransporteerd december; RA 5882, nr. 13:

67 Schuldbekentenis van Cornelis Faasse: ƒ. 800 à 5 % geleend van Marinus Jansse Faasse. Onderpanden zijn een huis op 24.5 roeden cijnsbare grond tussen Cornelis de Ruyter en Johannes van Dijke, en twee hengsten (= schepen) en een boot. Voldaan 23 mei 1807, doorgehaald 2 juni juni ; RA 5882, nr. 14: Schuldbekentenis van Cornelis Faasse: ƒ. 500 à 6 % geleend van Machiel Mol. Onderpanden: huis op 24.5 roeden cijnsbare grond, no. 39, tussen het huis van Kornelis de Ruyter en Johannes van Dijke, met twee vaartuigen, te weten een hengst en een boot. Voorstraat westzijde 38. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " , Inleiding: Samen met de nummers 40 en 42 behoorde dit perceel tot het grote erf dat oorspronkelijk het cijnsnummer 18 droeg. Het was geruime tijd eigendom van Marinus de Putter en diens erfgenamen. Willem Meijer was gehuwd met een kleindochter van De Putter en hij verkocht het in 1696 aan Willem Vos. In 1740 overleed Abraham Boogert, waarna het pand vererfde aan zijn schoonzoon, de schipper en winkelier Cent (Vincent) den Braber. In 1784 overleed diens weduwe, die ondersteuning had ontvangen van de Diaconie. Dat was de reden dat de Diaconie optrad als verkoper van dit huis aan Machiel Slootmaeker. Pieter van Dijke J.zn. erfde het huis van zijn ouders Johannes van Dijke en Neeltje Klippel en na zijn dood in 1825 bleef het in bezit van zijn weduwe Adriana van Oeveren. Uit haar boedel werd het in 1832 gekocht door Adriaan van Dijke ten behoeve van zijn kinderen die mede-erfgenaam waren. Het pand werd lange tijd bewoond door de oudste van hen, de latere ds. P. van Dijke, predikant van de Afgescheiden Gemeente (thans Oud Gereformeerde Gemeente), De voorkamer van het pand was als postkantoor in gebruik in de Nu is het weer woonhuis. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Ms. de Putter (huis en schuur) diens weduwe Adr. Putters (= Adriaentje Willems, weduwe van Marinus de Putter) 1696 Willem Vos 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Adriaan van Popering? (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige de erven van Marijnis de Putters weduwe Willem Vos Jan Poperinge Abraham Boogaart idem weduwe Cent den Braber Pieter van Dijke Adriaan van Dijke c.s. Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Cent den Braber 1758 Cent den Braber Bevolkingsregisters: A Neeltje Pieterse Klippel Marinus Geense (smid) Adriana van Oeveren, later Pieter van Dijke A.zn. Samenvatting eigenaars : eigenaar Antonij Verburgh Marijnis de Putter, later diens erfgenamen Willem Willems Meijer Willem Vos Jan van Poperinge Abraham Boogert Cent den Braber Neeltje Boogaardt, weduwe Cent den Braber Machiel Slootmaeker

68 Transacties enz.: Johannes van Dijke Pieter van Dijke J.zn Adriana van Oeveren erfgenamen van Adriana van Oeveren 1832 Pieter van Dijke A.zn januari; RA 5879 A, nr. 54: Antonij Verburgh verkoopt aan Marijnis de Putter een woonhuis voor ƒ. 443, te betalen in twee termijnen. Afgelost in N: Anthonij Verburgh; O: Voorstraat; Z: de oude smidse; W: Achterstraat mei; RA 5879 C, nr. 286: Willem Willems Meijer verkoopt aan Willem Vos een woonhuis. N: Willem Willems Meijer; O: Voorstraat; Z: Willem Willems Meijer (verkoper); W: Achterstraat. Prijs: 300 Carolusgulden, in termijnen te betalen oktober; RA 5879 C, nr. 107, 108: Willem Vos verkoopt aan Jan Poperinge een woonhuis in de Voorstraat, bewoond door Jan Poperinge. N: Frans van Atten; O: Voorstraat; Z: Cornelia Geldeloose; W: dorpsland. Prijs: 330 Carolusgulden, contant 100 gulden en het restant in termijnen te betalen. Met verkoopvoorwaarden d.d. 1 mei maart; RA 5879 C, nr. 183, 184: Johan van Poperinck verkoopt aan Abraham Boogaart een woonhuis en erf. N: weduwe Frans van Atten; O: Voorstraat; Z: Cornelia Geldeloose; W: Achterstraat. Prijs: 330 Carolusgulden of. 55, in termijnen te betalen. Met verkoopvoorwaarden d.d. 6 maart mei; RA 5885 E, nr. 72: Schuldbekentenis van Vincent den Braber: 200 Carolusgulden geleend à 5 % van Cornelis Cornelisse Steendijk. Onderpand is zijn huis naast schout De Wael en Anthony van Ede, met zijn winkel en huisraad april; RA 5881, nr. 16: Machiel Mol, namens de Diaconie, verkoopt aan Machiel Slootmaeker huis en erf, gelegen tussen Marinus Reyngoud en Dirk Jasperse. De prijs is. 22 contant november; RA 5881, nr. 76: Machiel Slootmaker verkoopt aan Johannes van Dijke een huis en erf tussen Marinus Reyngoud en Dirk Jasperse. Prijs. 60 contant juli en 16 juli; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (1093 en 1106): Adriaan van Dijke, vader en voogd van de minderjarige kinderen in huwelijk verwekt bij zijn nog in leven zijnde huisvrouw Maria Abrahamse van Oeveren, nl. Pieter (20 jaar), Abraham (17 jaar) en Adriaantje (15 jaar), benoemde erfgenamen voor de helft van de nalatenschap van wijlen Adriana van Oeveren, (ovl. Sint Philipsland 28 juni 1831), weduwe van Pieter van Dijke; Abraham van Oeveren, winkelier te Sint Philipsland en diens huisvrouw Adriana Mol, vroedvrouw, ouders van Adriana van Oeveren; Abraham van Oeveren Abrahamszoon, landman te Sint Philipsland; Maria van Oeveren, huisvrouw van Adriaan van Dijke; Marinus van Oeveren, landman te Sint Philipsland; Adriaantje van Oeveren, huisvrouw van Pieter van Ast, wonende te Scherpenisse, broers en zusters van Adriana van Oeveren, erfgenamen voor de andere helft, veilen in het openbaar o.a. het huis, tuin en twee schuren nr. 40. Koper: Adriaan van Dijke voor 1100 gulden. Hij bood voor Pieter, Abraham en Adriana van Dijke, zijn minderjarige kinderen en erfgenamen van de overleden Adriana van Oeveren. Verkregen door Pieter van Dijke A.zn. Voorstraat westzijde 40. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns zie nr " ƒ. 1, Inleiding: Over dit huis is zeer weinig bekend. Het behoorde oorspronkelijk tot de vele eigendommen van Marinus de Putter, later van diens weduwe Adriaentje Willems, die hertrouwde met Pieter Verburght. Haar dochter trouwde met Pieter Jansen Gekier (Geldeloose) en diens dochter Catarina Pieters (ook wel Geldeloose) met Willem Willems Meijer. Haar neef Cornelis Cornelisse de Putter verkocht het huis in 1693 mede namens haar aan haar man Willem Meijer. Catarina Pieters Gekier (of Geldeloose) hertrouwde in 1701 met Joos Franke en later, in 1713, met Vincent Wale. Hun dochter Jannetje was gehuwd met schout Marinus Reyngoud. Daarna kwam het pand in het bezit van diens gelijknamige zoon. Na zijn overlijden hertrouwde zijn weduwe in 1799 met Dirk Jasperse. De volgende eigenaar werd hun zoon. Door deze verervingen zijn er geen transacties betreffende dit huis aanwezig.

69 Ds. P. van Dijke voegde dit pand in 1859 in verband met zijn groot gezin samen met het buurpand Voorstraat 38. Later werd deze samenvoeging weer ongedaan gemaakt. Sinds 1990 is hier een winkel. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Ms. de Putter 1677 diens weduwe Adr. Putters (= Adriaentje Willems, weduwe van Marinus de Putter) 1696 Willem Meyer 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Adriaen van Poperijnge (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige zie nummer Greetie Geldeloose Cornelija Geldeloose Vincent de Waal Marinus Reyngout erven Marinus Reyngout Dirk Jasperse Abraham Reijngoudt M.zn. Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Pieter Beekman 1758 niet genoemd Bevolkingsregisters: A Dirk Jasperse (arbeider), later Marinus Reyngoudt Samenvatting eigenaars : eigenaar Marinis de Putter Willem Willems Meijer, later diens weduwe Joos Franke, later diens weduwe Vincent de Waal, later diens weduwe Marinus Reyngoud Sr. en Jr., later Johanna Mol Dirk Jasperse Sr. en Jr Abraham Reijngoudt M.zn. Transacties enz.: maart; RA 5879 C, nr : Rekening door Pieter Jansen Gekier (Geldeloose) als vader van zijn dochter Catarijna Pieters en voogd van de nagelaten wees door de weduwe van Cornelis Marinusz Putter genaamd Pieternelle Bernolje, beiden erfgenamen van hun grootmoeder Aderjaenjen Willems, weduwe van Marinus de Putter, hun beider grootvader, van 11 maart 1681 tot mei onder andere: - ontvangen van Aderjaen Poperijnge de huur over van het huis staande aan de Voorstraat, N: Catarijna Pieters; Z: Antonij van Schelde; W: Achterstraat - ontvangen van Cornelis Pover de huur van het genoemde huis over ; - ontvangen van de verkochte schuur van Aderjaenjen Putters aan de schout Cornelis Walraven voor. 22. Deze schuur is later door Pieter Jansen Gekier afgebroken voor een bedrag van , dat genoemd wordt bij de uitgaven. - diverse onderhoudswerkzaamheden aan het huis augustus; RA 5879 C, nr. 232: Cornelis Corn. Putter, als erfgenaam van zijn grootmoeder Aderjaantie Willems, weduwe van Marinus de Putter, later van Pieter Verburght, mede handelend namens Catarina Pieters, mede-erfgenaam, verkoopt aan Willem Willems Meijer een woonhuis voor. 50. N: Catarijna Pieters, nu gehuwd met Willem Willems Meijer; O: Voorstraat; Z: Antonij van Schilde; W: Achterstraat. N.B. Tevens werd overgegeven de diamanten ring met het zegel van Cornelis Putters. Voorstraat westzijde 42. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns zie nr " 0-3-3

70 In 1937 werd de foto van dit stukje Voorstraat gemaakt. Op de voorgrond rechts het thans nog bestaande winkelpand: De Kleine Winst van C.M. Neele, nu Voorstraat 42. Nu is het van zijn zoon C.L. Neele, die later ook het pand Voorstraat 40 er bij kocht en daar zijn winkel in vestigde. Op nr. 44 woonde destijds broodbakker G. Braam, die daar zijn broodbakkerij en winkel had. Voorts nog de woningen 46 t/m. 54, waarover u hierna in de inleidingen en transacties kunnen lezen " ,5. 0, Inleiding. Op dit perceel heeft waarschijnlijk de eerste smidse gestaan. De eerste transacties hebben betrekking op een huis en een schuur van Jan Flips van Straven, de smid. Opvallend is dat verschillende buren aan de zuidzijde worden genoemd. Mogelijk stond op hetzelfde erf ten zuiden van de schuur, de smidse. Cornelis Jansz Zeeu, die als zuiderbuur van de schuur werd genoemd, verkocht namelijk in 1660 de smidse aan zijn opvolger. In 1667 was nog sprake van de smidswinkel in vol bedrijf, in 1678 werd behalve een woonhuis, een "oude smidse" genoemd. Later werd niet meer over een schuur of een smidse gerept. Misschien was dit de schuur, die later door Pieter Gekier (Geldeloose) werd afgebroken, zoals bij het buurhuis nr. 40 werd vermeld. Het huis zal verbonden zijn geweest met het huis aan de noordzijde want bij de verkoop in 1678 werd bedongen dat de verkoopster over de zolder van het verkochte huis de zolder van de rechtkamer mocht gebruiken, zolang zij zou leven. De eigenaren van het huis zijn door de bekende transacties en de cijnslijsten goed te volgen. In 1937 werd in dit pand een winkel gevestigd. Thans is het samengevoegd met Voorstraat 40. Het voorste deel in onderdeel van de winkel van Voorstraat 40. Het achterste deel is woonhuis. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Ms. de Putter 1677 Quijrien Cornelis Pieter Hase 1686, 1688 Pieter Kosten 1689, 1690 Jan Jaspers 1696 Cornelis Clasz 2 haardsteden Kohier bewoners 1681:

71 Pieter Kosten (aantal personen boven 8 jaar: 4) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige zie nr Kornelijs Klaassen, Jacob van Poperinge 1733 Andries Boer Adriaen Waegemaker Cornelis de Nijs weduwe Cornelis de Nijs Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 niet vermeld 1758 de bewoners worden aangeduid als zijnde 'Rooms' Bevolkingsregisters: A Cornelis de Nijs (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaar Jan Flijpsen Straven Marijnis de Putter, later zijn weduwe Adriaentje Willems Pijeter Cornelisz Kosten 1696 Anthonij van Schilde Cornelis Clasz Lena Pieters, weduwe van Antoni Matisse, later haar erfgenamen Jacobus van Poperinge Paulus van de Loo Andries Boers Marinus van den Broeke en erfgenamen Adriaan Adriaense Wagemaker, later zijn weduwe, die hertrouwt met Cornelis Mol Jacobus Mol Cornelis de Nijs Lena Faasse, weduwe C. de Nijs Transacties enz.: juli; RA 5879 A, nr. 57: Jan Flijps Straven verkoopt aan Marijnis de Putter een woonhuis op ambachtsherengrond voor , te betalen in termijnen. Afgelost in N: Jan Flijps Straven; O: Voorstraat; Z: Pijeter Willems; W: Jan Flijps Straven juli; RA 5879 A, nr. 58: Jan Flijps Straven verkoopt aan Marijnis de Putter een schuur voor. 56, te betalen in termijnen. N: Jan Flijps Straven; O: Jan Flijps Straven; Z: Cornelis Jansz. Zeeu; W: Achterstraat januari; RA 5879 A, nr. 65: Cornelis Jansz d'zeeu verkoopt aan Maerten Pijersz Drijwegen de smidse met alle gereedschap en voorraad voor. 50, te betalen in termijnen april; RA 5879 C, nr. 32: Marija Jans Verbijest, weduwe van Maerten Pijersz Smedt, verkoopt aan Jacob Pijersz Smedt de smidswinkel met alle gereedschap en bewerkt en onbewerkt ijzer. Prijs. 50, te betalen in termijnen. Borg is Hubrecht Lambrechts. Afbetaald in december; RA 5879 B: Abram Cornelis Kruijthof verklaart schuldig te zijn aan Jacob Pyersen Smedt 290 Carolusgulden wegens de koop van diens smederij met alle gereedschap december; RA 5879 B: Jacob Geersen Smedt verklaart schuldig te zijn aan de erfgenamen van Abram Cruythoof en Lijsbet Arts. Dijckmans, diens huisvrouw (ovl.), wegens de koop van de smederij januari; RA 5879 C, nr. 30: Adryaenien Willems, weduwe van Marinus de Putter, verkoopt aan Pieter Costen de oude smidse voor. 16, te betalen in termijnen. N: de rechtkamer; O: Voorstraat; Z: Pieternella, weduwe Jan Po; W: -. De verkoopster mag over de zolder van het verkochte huis de zolder van de rechtkamer gebruiken, zolang zij leeft februari; RA 5879 C, nr. 86: Adryaenien Willems, weduwe van Marinus de Putter, verkoopt aan Pijeter Cornelisz Kosten een woonhuis aan de Voorstraat voor. 16, te betalen in termijnen. N: de verkoopster; O: Voorstraat; Z: de weduwe van Jan Pou; W: de schuur van Marijnis de Putter maart; RA 5879 C, nr. 166:

72 Ds. Boeije en Coebus Jansen, als oppervoogden van de Diaconie verkopen aan Anthonij van Schilde het woonhuis waarin Pieter Cornelis Costen in woont voor , te betalen in termijnen. N: erfgenamen van Adejaentie Pieters; O: Voorstraat; Z: Coebus Jansen; W: Achterstraat. Op dezelfde dag wordt aangetekend dat Antonij Jansen (van Schilde) dit huis heeft getransporteerd aan Cornelis Clasz maart; RA 5879 C, nr. 115: Schout Fransoijs de Klerck verkoopt ambtshalve aan Lena Pieters, weduwe van Antoni Matisse, een woonhuis en erf van Cornelis Claase waarop door de rentmeester van de tienden beslag is gelegd. N: Cornelia Geldeloose; O: Voorstraat; Z: Cobus Janse's weduwe; W: Achterstraat. Prijs:. 25, te betalen in termijnen december; RA 5879 D, nr. 51: Antony Noorthoek, namens de erven van Lena Pieters, weduwe van Antoni Matisse, verkoopt een woonhuis aan Jacobus van Poperinge, Matie Noorthoek en Pieter Noorthoek voor N: Cornelia Geldeloose; O: de Voorstraat; Z: Jacobus Jansens weduwe; W: Achterstraat februari; RA 5879 D, nr. 109: Jacobus van Poperinge verkoopt aan Paulus van de Loo zijn huis aan de Voorstraat. N: Vinsent Walens huis; O: Voorstraat; Z: weduwe Jacobus Jansen; W: Achterstraat. Prijs december; RA 5879 D, nr. 269: Paulus van de Loo verkoopt zijn huis aan Anderies Boers. N: Vinsent Walens huis; O: Voorstraat; Z: Reyniers huis; W: Achterstraat. Prijs november; RA 5886 B, nr. 24: Anderies Boers verkoopt aan Marinis van den Broeke een huis te Sint Philipsland naast het huis van schout Vincent Wale. Z: Reijnier Grampoo. De koopsom bedraagt. 18 waarvan contant april; RA 5881, nr. 107: Hendrik Vriens, gehuwd met Maria van den Broeke en mede namens Cornelis van den Broeke; dezelfde als voogd van de twee minderjarige kinderen van zijn broeder Joost van den Broeke en Johanna Ysermans, weduwe van Sent van den Broeke, moeder en voogd van haar minderjarig kind, verkoopt aan Adriaan Adriaense Waegemaeker een huis en erf gelegen naast het huis van schout Marinus Reyngoud en dat van Jacob Hart. Prijs juli; RA 5881, nr. 24: Verkoopvoorwaarden voor een huis plaatselijk bekend onder nr. A 42. Verkoop door Anna van Ammerla, weduwe van Cornelis Mol, aan Jacobus Mol voor september; RA 5881, nr. 25: Marinus de Groen en Jan Engelvaart, in kwaliteit als armbezorgers. Anna van Ammerla, weduwe van Cornelis Mol heeft haar goederen gecedeert aan Jacobus Mol. Het betreft een bedrag van ƒ en het huis nr. A 42. Rente 5 % m.i.v. 7 juni Borgen zijn Cornelis van den Bos en Pieter Beekman. Voorstraat westzijde 44. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " , Inleiding De geschiedenis van dit perceel begint al direct met een onduidelijkheid, nl. of er één of twee huizen op het erf stonden. De onduidelijkheid bestaat ook bij het volgende perceel, nr. 42, ook daar is aan de westzijde sprake van een bezit van Jan Flips Straven. Het heeft misschien te maken met het feit dat hier in de buurt de eerste smidse was gevestigd. In 1664 verkocht de derde eigenaar Marijnus Mattussen een huis terug aan Jan Flips Straven, de smid, en op dezelfde dag een tweede huis aan Christiaen van de Stenne. De belendingen van beide huizen zijn exact gelijk. In 1672 kwam het huis in bezit van de familie Pou (of Jansen, Garenpo, Grampoo). De oude smidse was toen misschien al verdwenen, hij werd tenminste niet meer genoemd. De westelijke belending was nog steeds een scheiding door het erf. In 1762 was het huis eigendom van de Diaconie. Deze verkocht het in dat jaar aan Jannetje Jagt. Na het voldoen van de koopsom werd het pand in 1768 overgeschreven op naam van Jacob Hart, met wie Jannetje inmiddels was getrouwd. Via diens erven kwam het in 1808 in het bezit van Johannes Zuidweg, die zich in 1801 vanuit Sint Annaland in Sint Philipsland had gevestigd. Op het eind van de 19de eeuw werd hier een bakkerij gevestigd. In 1984 is het pand verbouwd tot woonhuis. Kohieren huisschatting :

73 belastingplichtige belasting Pijeternelle, wed. Jan Pou Cobes Jansen 1696 Cobus Jansen 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Pieternelle Grampoo (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Jan Poo Jacob (Cobus) Jansen Garenpoo (Cobus Jansen) idem 1733 Reynier Grampo Jacob Hart Adriaan Steenpoorte Hendrik Gerrit Krijgsman weduwe Hendrik Gerrit Krijgsman Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 niet genoemd 1758 Jannetje Jagt Bevolkingsregisters: A Adriaan Steenpoorte Cornelis Faasse C.zn. (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar Jan Flijpsen Straven Meus Jorissen van Strijn Pieter Wilmsen Marijnus Mattussen 1664 Jan Flips Straven?? Chrijstiaen van de Stenne 1671 Cornelis Manesz Jan Jacobs Vel Pieternella Pieters, weduwe Jan Pou (Grampo), later haar erfgenamen Cent Braber Arij de Jong Marinus Goedheer Diaconie Jacob Hart en erfgenamen Johannes Zuidweg -c1814 Cornelis Verwijs c Adriaan Steenpoorte Hendrik Gerrit Krijgsman Transacties enz.: augustus; RA 5879 A, nr. 19: Jan Flijpsen Straven verkoopt aan Meus Jorissen van Strijn een woonhuis op ambachtsherengrond voor , te betalen in termijnen. N: Jan Flijpsen Straven; O: Voorstraat; Z: Marijnis de Putter; W: de schuur van Jan Flijpsen met huis en erf juni; RA 5879 A, nr. 26: Meus Jorissen van Strijnen verkoopt aan Pijeter Wilmsen een woonhuis voor , te betalen in termijnen. Het erfscheid tot de helft van het huis (Noord) uit de put van de hof. N: Jan Flipsen Straven met huis en erf; O: Voorstraat; Z: Marijnis de Putter; W: de schuur van Jan Flipsen april; RA 5879 C, nr. 3: Marijnus Mattussen verkoopt aan Jan Flijps Straven een woonhuis. N: de oude smidse; O: Voorstraat; Z: Otto Sijmons; W: de erve tot de oude vleerbos 11 voet beoosten Marijnus de Putters schuur. Prijs is. 16, in termijnen te betalen april; RA 5879 C, nr. 3: Marijnus Mattussen verkoopt aan Crijstiaen van de Stenne een woonhuis. N: de oude smidse; O: Voorstraat; Z: Otto Sijmons; W: erve tot de vleerbos 11 voet oost van Marinus de Putters' schuur. Prijs is. 20, te betalen in termijnen. Afbetaald in maart; RA 5879 C, nr. 51: Secretaris Albrecht Lambrechtsz verkoopt namens Jooris van de Steenne, oom en voogd van Jacomijn Crijstyaens van de Steenne, nagelaten wees van Crijstiaen van de Steenne, aan Cornelis Manesz een huis. N: de oude smidse, thans eigendom van Marijnis de Putter; O: Voorstraat; Z: Otto Sijmonsz; W: 'de vledere haege Oost van Marijnis de Putters schuur". Prijs. 9, contant, de rest in twee termijnen, waarvan de eerste 1 januari 1672 en het restant een jaar later.

74 maart; RA 5879 C, nr. 52: Cornelis Maenesz verkoopt aan Jan Jacobs Vel een woonhuis. N: de oude smidse, eigendom van Marijnis de Putter; O: Voorstraat; Z: Otto Sijmonsz; W: "de vledere haege die staet oost Marijnis de Putters schuire". Prijs: , te betalen 1 mei februari; RA 5879 C, nr. 55: Otto Sijmonsz verkoopt namens Jan Jacobs Vel aan Pijeternella Pijeters, weduwe van Johan Pou, een woonhuis. N: Marijnis de Putter; O: Voorstraat; Z: Otto Sijmonsz; W: het "heijn" (schutting) van Marijnis de Putters schuur. Prijs. 11, te betalen in termijnen. Afbetaald in april; RA 5885 E, nr. 31: Reynier Grampoo verkoopt aan Vincent Braber een huis met erf. N: Marinus van den Broeke; Z: het huis van meester Noorthoek. De prijs is mei; RA 5885 E, nr. 42: Cent Braber verkoopt aan Ary de Jonge een huis met erf gelegen naast Bastiaen Franken voor juli; RA 5885 E, nr. 127: Arij de Jonge verkoopt aan Marinus Goedheer een huis met erf voor. 22. N: Marinus van den Broeke; Z: Ds. Sevenhuysen; W: de straat december; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; Het huisje van de overleden Neeltje Vergouw (begr. 31 mei 1757), echtgenote van Marinus Goedheer, wordt overgegeven aan de Diaconie januari; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; De Kerkeraad besluit het armhuisje, N: Marinus van den Broeke; O: de straat; Z: predikantshuis, te verkopen aan Jannetje Jagt, weduwe Corstiaense, voor. 10 onder nadere voorwaarden januari; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; Jannetje Jagt heeft de koopsom van haar huisje voldaan. Daarom zal het huis door de Diaconie op haar naam worden overgeschreven. N.B. Jannetje Jagt was op 26 december 1763 te Sint Philipsland gehuwd met Jacob Hart januari; RA 5881, nr. 72: Predikant C.E. Heggers, namens de Kerkeraad, verkoopt aan Jacob Hart een huis en erf, naast de erven Marinus van den Broeke en van Cornelis Faasse. Prijs juni; RA 5881, nr. 22: Josina Hart (weduwe van Maarten van den Doel) en Johannis de Nijs voor zich en als lasthebber van Anthony van Hekkien (gehuwd met Lena Hart) en Geert van der Vliet, Willem Meyer (gehuwd met Jannie van der Vliet), Christiaan van der Vliet, Jan van der Vliet, Marinus van der Vliet, Marinus Bil (was gehuwd met Poulina van der Vliet (ovl.)), Jan de Nijs, Christiaan de Nijs, Jacob Kaan (gehuwd met Jannetje de Nijs) Adriaan Noorddijke (gehuwd met Johanna de Nijs), allen erfgenamen van Jacobus Hart en zijn overleden echtgenote Jannetje Jagt (was eerder weduwe van Jan Christiaanse van der Vliet), verkopen aan Johannis Zuidweg het huis en cijnserven, plaatselijk bekend onder A Nr. 43. Prijs juni; RA 5882, nr. 23; Schuldbekentenis van Johannes Zuidweg:. 192 à 5.2 % ( 5 gld 4 stuivers) geleend van Cornelis van den Bos. Onderpand is het huis plaatselijk bekend onder A Nr. 43. Voorstraat westzijde 46/48. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " , Inleiding Van oudsher was dit pand een herberg en mede gelet op de verkoopprijzen moet het vrij groot van omvang zijn geweest. Het bezat een uithangbord. De opdracht tot de bouw werd in of kort vóór 1648 gegeven door Cornelis Clemens. Daarna wisselde het vrij vaak en snel van eigenaar. In 1687 kwam het in handen van Pieter Roggebant, gehuwd met Cornelia Aelbrechts van de Luister. Na het overlijden van zijn vrouw huwde hij in 1698 met Maria van Atten, weduwe van David Lambrechtssen Eggebeen. Waarschijnlijk gebeurde dit op huwelijkse voorwaarden en bleef het huis Voorstraat 33 in het bezit van Maria.

75 In 1710 verkocht Maria het huis aan ds. Van der Cruyssen. Na diens spoedige overlijden verkocht diens weduwe het in 1711 aan Gabriël Mouwe, de tweede echtgenoot van Cornelia Huybrechts van de Luister. Uit haar boedel werd het huis in 1718 door Cornelis Mol, gehuwd met een kleindochter van Cornelia, aan de Diaconie verkocht. Het pand diende als pastorie, de dominee moest huur betalen aan de Diaconie. Het pand werd in 1726 verkocht aan schoolmeester Cornelis Noordhoek. Bastiaen Franke was eigenaar van 1741 tot In het laatstgenoemde jaar kocht ds. Sevenhuysen het pand. In 1786 werd het aangekocht voor rekening van de ambachtsheerlijkheid. Het pand werd verbouwd en vervolgens weer als pastorie verhuurd. In 1798 kocht de Diaconie van de Hervormd Gemeente het huis aan. Tot 1873 bleef het als pastorie in gebruik. Het pand werd hierna gesplitst. Nummer 46 was tot 1970 een werkplaats; thans (2008) is dit gedeelte weer bij het woonhuis getrokken. De Voorstraat vanaf de Zuiddijk ca met rechts de oude Druiventros. Het eerste pand links is het huidige pand Voorstraat 46/48. Tot 1873 was dit pand in gebruik als pastorie van de Ned. Hervormde Gemeente Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Ottho Sijmons Dercken Adriaens 1680, 1682 Willem Hoebeke 1684 Adriaen van Poperinge schoenmaker Pieter Roegebant 1696 Pieter Roegebant 3 haardsteden Kohier bewoners 1681: Willem Hoeboek (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Willem Hoboke Pieter Roggebant 1714 Gabriël Mouwe Gabriël Mouwe 1733 meester Cornelis Noorthoek Cornelis Faasse

76 de pastorie Diaconie Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 ds. Sevenhuysen 1758 ds. Sevenhuysen, Agatha Johanna de Kemp Bevolkingsregisters: A W.L. van Oosterzee (predikant) S.J. Everaers (predikant) Samenvatting eigenaars : eigenaar Cornelis Clemens Marinis de Putter Cornelis Jansz Zeeuw Otto Symons Dercken Adriaens Henderick van de Moer Pieter Pieters Roggebant Ds. Johannes van der Kruyssen Gabriël Mouwe en diens erven Diaconie Cornelis Noorthoek Bastiaen Franke Ds. Gerardus Sevenhuysen Cornelis Faasse Ambachtsheren Diaconie Transacties enz.: juli; RA 5879 A, nr. 5: Cornelis Clemens is. 60 schuldig aan Wilm Pieters, timmerman te Nieuw-Vossemeer, wegens arbeid en materialen aan zijn huis. N: huis van Jan Flips, de smid; O: de straat; Z: Manis Jobs; W: Achterweg. N.B. Op 26 oktober 1648 de vordering getransporteerd aan Pieter Coenraets, wethouder te Bergen op Zoom mei; RA 5879 A, nr. 13: Aelbrecht Lambrechtse verkoopt namens Cornelis Clemens te Zaamslag het huis "daer de Fortune uyt hangt" aan Marinis de Putter voor. 1000, te betalen in termijnen. Belast met. 20, geleend van de ambachtsheren tegen 16 %. Doorgehaald in N: Jan Flijps van Straven; O: Voorstraat; Z: Manis Jobs; W: ambachtsherenvroon september; RA 5879 A, nr. 52: Marijnis de Putter verkoopt aan Cornelis Jansz Zeew een woonhuis op ambachtsherengrond. N: Pijeter Willems; O: Voorstraat; Z: Emanuel Jobs; W: Achterstraat. Prijs Boven de hypotheek ad.. 20 ten behoeve van de ambachtsheren. Te betalen in termijnen. Afgelost in januari; RA 5879 A: Cornelis Jans Zeeuw verklaart schuldig te zijn aan Crijstyne Hondts, poorteres van Tholen, een bedrag van en hij geeft opdracht zijn huis te verbeteren. Onderpanden zijn zijn huis N: Pieter Wilems; O: Voorstraat; Z: Pieter Gillesz d' Backer; W: Achterstraat, en zijn onroerende goederen juni; RA 5879 A, nr. 71: Cornelis Jansz Zeeuw verkoopt aan Otto Sijmonsz zijn woonhuis. N: Pijeter Willems; O: Voorstraat; Z: Pijeter de Backer; W: Achterstraat. Prijs 780 Carolusgulden, 200 direct, elk jaar 100 gulden. Belast met een schuld aan de ambachtsheren van. 20. Op 19 januari 1662 (?) werd de som voldaan door Jacob van de Luister aan Janna Zeew, wees, tegen overname van haar recht op het huis juni; 5879 C nr. 1: Cornelis Jans Zeeuw draagt over een schuldvordering, met uitzondering van die toekomt aan de rentmeester Lijens te Oud-Vossemeer en het bedrag dat Crijstijna Beseus, schoonmoeder van Zeeuw, heeft gehaald uit de kooppenningen, alsmede de vordering op de kerk alhier februari; RA 5879 C, nr. 40: Otto Sijmonsen verleent hypotheek op zijn huis "daar uyt hanckt het Schelt van Vranckerick" in de Voorstraat. N: Crijstiaen van de Stenne; O: Voorstraat; Z: Adrijan Fransz Pieck; W: Achterstraat. Hypotheeknemer is Hubrecht Lambrechts voor tegen 16 %; afgelost in 1679 door de wees van Cornelis de Zeus aan Jacob van de Luister augustus; RA 5879 C nr. 73, 74: Ottho Simonsen verklaart schuldig te zijn aan de weduwe en erven van Samuel de Back stuivers. Afgelost: juli; RA 5879 C, nr. 88:

77 Otto Sijmonsen leent van Lambrecht van de Moer, brouwer te Sint Annaland,. 170 tegen 5 % rente. Onderpanden zijn de inboedel en het huis op ambachtsherengrond aan de westzijde van het dorp. N: Pieternelle Jan Poe; O: -; Z: Manes Jobs; W: oktober; RA 5879 C, nr. 96: Schout Aelbrecht Lambrechtsz, als sequestor in de nagelaten boedel van Otto Symons, verkoopt aan Dercken Adrjaens een huis. N: Pieternella Jan Poe; O: Voorstraat; Z: Adr. Pieck; W: -. Prijs is 750 Carolusgulden, 500 direct, de rest in termijnen. Met de voorwaarden oktober; RA 5879 C, nr. 95: Dercken Aderjaens verleent hypotheek aan Aderjaentie Willems, weduwe van Marinus de Schutter, op haar huis N: Pieternella, weduwe van Jan Poe; O: Voorstraat; Z: Adrijaen Pieck; W: -. Bedrag is 200 Carolus gulden tegen 6 %; afgelost in juli; RA 5879 C, nr. 101: Rekening door schout Aelbrecht Lambrechtsz, als sequestor in de nagelaten boedel van Otte Sijmons, in 1679 overleden. Batig saldo is , behoudens enige vorderingen mei; RA 5879 C, nr. 123: Dircxje Aderjaens, weduwe van Willem Antonis van de Schelde verleent hypotheek aan Jacob Pieters Tijs op het huis N: Pieternelle Jan Poe; O: Voorstraat; Z: Aderjaens Frans Pieck; W: Achterstraat. Bedrag is. 28 tegen 6 %; afgelost in 1685 (5 oktober de kwitantie getoond.) oktober; RA 5879 C, nr. 133: Dircks Aderjaens verkoopt aan Henderijck van de Moer een woonhuis. N: Pieternella Jan Poe; O: Voorstraat; Z: Pieck; W: Achterstraat. Prijs is 650 Carolus gulden, 300 direct, de rest in termijnen september; 5879 C, nr. 153: Heijderick van de Moer, namens zijn moeder, verkoopt aan Pieter Pieters Roegbant een huis. N: Jacob Jans Poe; O: Voorstraat; Z: Frans Pijeck; W: Achterstraat. Prijs is 650 Carolusgulden, 300 contant, de rest in termijnen; afgelost in maart; RA 5879 C, nr : Overeenkomst tussen Pieter Pieters Roggebandt, weduwnaar van Cornelia Aelbrechts v.d. Luister, en Cornelis Aelbrecht v.d. Luister met Arent Roeckesen Steijn, als voogden van Dingenjen en Emmeken Pieters Roggebants, wezen van Cornelia v.d. Luister en Pieter Pieters Roggebandt. Pieter verbindt zijn huis aan de Voorstraat N: Coebus Jansen; O: Voorstraat; Z: Frans Pieck; W: Achterstraat april; RA 5879 C, nr. 21, 22: Overeenkomst tussen Marij Aderjaens van Atten, (nu gehuwd met Pieter Roggebandt, eerder) weduwe van David Lambrechts (Eggebeen), en Isaack van de Luister en Johannes van de Luister als neven aangesteld tot voogden in het testament van David Lambrechts over Aderjaen Davids, nagelaten wees bij Marija Aderjaens van Atten februari; RA 5879 C, nr. 99, 100: Schepenen verklaren op verzoek van kerk- en armmeesters van Sint Annaland hoe zij op 16 februari 1704 zijn geweest bij Lambrecht van Lijere. Nadat deze zijn testament reeds had gemaakt kwam in zijn gedachten om een legaat te maken van 50 Carolusgulden aan Pieternelle Corn. van Atten. Idem dat zij op 21 februari zijn geweest ten huize van Pieter Roggebandt waar gelezen werd het op 16 februari gemaakte testament van Lambrecht Pieters van Lijere, opgemaakt voor het gerecht. O.a. was aanwezig de advocaat Huijgens en familie. Roggebandt is gehuwd met Marij van Atten. De advocaat verklaarde dat hij de waarde van het testament niet erkende. Hij verlangde een testament opgemaakt in Zierikzee of Sint Annaland maart; RA 5879 C nr : Weeskamer. Boedelscheiding van de goederen van de weduwe van Roggebant en haar wezen. Met opgaven van de uitgaven van de boedel over de 5 februari 1712 t/m 19 april april; RA 5879 C, nr : De weesmeesters met Marij van Atten, weduwe van Pieter Roggebant, verkopen namens de wezen aan Johan van der Kruijssen, predikant, een woonhuis met erf. N: Cobus Jansen; O: Voorstraat; Z: de oude winkel; W: Achterstraat. Prijs: ,. 25 contant, de rest in termijnen. Met verkoopvoorwaarden d.d. 20 maart Het huis blijft verhuurd aan de wezen en de weduwe tot mei 1711 à. 6 per jaar juni; RA 5879 C, nr. 278, 279: Margarita Debbits, wed. van Johan van der Cruyssen, predikant, verkoopt aan Gabreel Mouwe een woonhuis. N: Cobus Jansen; O: Voorstraat; Z: oude winkel; W: dorpsland. Prijs 450 gulden, 50 gulden contant, de rest in termijnen van 50 gulden. Met verkoopvoorwaarden d.d. 12 juni ; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: Rekeningen door de predikant: 1723 Uitgaven voor werkzaamheden aan het predikantshuis.

78 1724 De predikant betaalde 1,5 jaar huishuur: 90 gulden; Roeland Pieters maakte twee vensters in de woning De predikant betaalde een jaar huishuur: 60 gulden. Metselaar Levinus de Breu (te Nieuwerkerk) verwerkte 4000 stenen aan de woning, waaraan hij en zijn jongens drie weken werkten Cornelis Noordhoek koopt het huis van de diaconie. Op dit pand rustte een obligatie ten laste van de boedel van Cornelia van de Luister (ovl.). Koopsom: 240 gulden contant, het restant in termijnen tegen 4 % rente en 8 mei, RA 5885 D, nr. 2 en 58; 9 mei, R.A D nr. 323, 324: Cornelis Mol, mede namens Izaak van de Luister, voogden over de boedel van Cornelija van de Luijster, draagt over aan de Diaconie van Sint Philipsland een huis en erf voor N: Reynier Grampo; O: Voorstraat; Z: Cornelija van de Luister (ovl.); W: Achterstraat. De verkoop vond plaats op 16 maart Gedeeltelijk verrekend met een obligatie ten laste van de boedel juli; RA 5885 D, nr. 8; 2 augustus; R.A D, 345, 346, 355: Ds. Bierman, namens de diaconie van Sint Philipsland, verkoopt aan Cornelis Noorthoek een woonhuis voor N: Reijnier Garampoo; O: de Voorstraat; Z: de erfgenamen (van Cornelia van de Luyster; W: dorpsland. Van de koop is uitgezonderd de bel, die gekocht is door ds. Bierman. Hij mag die eruit halen. Indien Noorthoek de rechtkamer wordt ontnomen of het tappen wordt verboden, dan moet de diaconie het huis terugnemen voor dezelfde prijs, tenzij Noorthoek daarvan vrijwillig afstand doet oktober; RA 5885 E, nr. 14: Schuldbekentenis van meester Cornelis Noorthoek: à 4.5 % geleend van Abram Boogaert. Onderpand is zijn huis. N: Reynier Grampoo; Z: Gabriël Steyn november; RA 5885 E, nr. 41 en 46: De weduwe van meester Cornelis Noorthoek verkoopt aan Bastiaen Franken een huis met erf gelegen aan de zuidzijde van het dorp naast Gabriël Steyn en Reynier Grampoo voor februari; RA 5885 E, nr. 80: Bastiaen Franke verkoopt aan Nicolaas Goedhart, als gemachtigde van Ds. Gerardus Sevenhuysen, een huis met erf gelegen naast Ary de Jonge. Z: Gabriël Steyn; O: de straat en 26 juli; RA 5881, nr. 41, 42: RA 5884, nr. 40: Poulus Geense verkoopt namens Gerhardus Sevenhuyse, predikant te Bruinisse, aan Cornelis Faase een huis en erf voor. 47. N: Diaconie (wed. Jan Corstiaense); Z: Gabriël Steyn mei; RA 5881, nr. 24: Cornelis Faasse verkoopt aan Adriaan van der Schoor, rentmeester van de Heerlijkheid Sint Philipsland, het huis en erf gelegen tussen Cornelis Corn. Daene en Jacobus Hart voor tweede Paasdag; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: Met instemming van de gemeenteleden wordt besloten de door de predikant bewoonde woning van de ambachtsheren aan te kopen voor. 200 ten laste van de diakonie. Tot behoud van de woning wordt besloten de muur aan de noordzijde, aan de kant van Jakobus Hart, die in slechte staat is, af te breken en te vervangen door een nieuwe, met een loden goot juni; RA 5881, nr. 84: Adriaan van der Schoor, als gemachtigde van Jan Willem Schorer en Jacob Hendrik Schorer, ambachtsheren van Sint Philipsland, verkoopt aan de Diaconie een huis en erf voor. 200 contant juni ; RA 5882, nr. 112: Schuldbekentenis van de Kerkeraad:. 100 à 4.5 % geleend van Marinus Faasse Jzn. Onderpand: de pastorie, naast Marinus Dorst en Jacob Hart

79 Voorstraat westzijde vanaf de Zuiddijk (2008). Vanaf de zeedijk zijn het de huidige nrs. 54, 52, 50, enz. Na meerdere pogingen, die steeds mislukten, heeft de Voorstraat sinds 1994 weer twee rijen bomen. De ruime plantbeddingen werden vooraf gevuld met teelaarde. De beplanting van de Voorstraat werd in 1994 verkregen uit een legaat van mevrouw Voorberg-van Noort. Haar oma, mevrouw van Noort-Vermaas had vroeger een kruidenierswinkel in de Voorstraat. Haar kleindochter, mevrouw Voorberg van Noort wilde graag de Voorstraat in oude luister terug. Zij schonk tijdens haar ernstige ziekte daarom een legaat, groot gulden, aan de gemeente Sint Philipsland. Een herinneringstegel aan deze beplanting is aangebracht in de stoep bij Voorstraat 3. Voorstraat westzijde 50. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " , Inleiding. Over dit huis is weinig bekend uit de begin. De eerste eigenaar was Emanuel Jobs. Nadat het huis in 1658 was verkocht aan Pieter de Backer was het tot 1730 geen onderwerp meer van een transactie. De eigenaars of bewoners moeten in de akten voor de naastliggende huizen worden gevonden. Bij wijze van uitzondering wordt daarvan hieronder een overzicht gegeven. Nadat het een tijd eigendom is geweest van Adriaen Fransen Pieck is het waarschijnlijk in bezit gekomen van Cornelia van de Luister, gehuwd met Cornelis Walraven (1767), die weliswaar een winkel dreef maar waarschijnlijk geen goed zakenman was. Na zijn overlijden hertrouwde de weduwe in 1695 met Gabriël Mouwe. Door vererving kwam het huis in bezit van haar kleinkinderen en uiteindelijk van één van hen, Gabriël Steijn. Deze kocht ook een schuur aan de Achterweg en land uit de oorspronkelijke boedel van Huybrecht Lambrechtssen (van de

80 Luister) zodat de "50 gemeten achter het dorp" ontstonden. Het huis bleef daarna voortdurend met deze schuur en dit land 'verbonden'. Het huis kwam in bezit van zijn dochter Jannetje Steijn. Haar echtgenoot verkocht het in 1777 aan Cornelis Daenen. Deze wist het in 1796 voor bijna het dubbele te verkopen aan Marinus Dorst. Deze was van burgemeester. Het pand bleef geruime tijd in bezit van zijn familie. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Manes huis Schouts winkel 1696 Gabriël Mouwe 2 haardsteden Kohier bewoners 1681: niet vermeld Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Adriaen Franssen Pieck Kornelia van de Luyster Gabriël Mouwe idem 1733 Abram Pieterse Cornelis Daenen Marinus Dorst Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Gabriël Steyn, Arriaentje Meyer 1758 Gabriël Steyn, Marietje Steyn Bevolkingsregisters: A Marinus Dorst (landbouwer) Eigenaars volgens transacties naastliggende percelen: 1648 Manes Jobs 1652 idem 1654 Marinus de Putter 1661 Pieter de Backer 1663 Adriaen Fr.zn. Pieck 1668 idem 1670 idem 1672 idem 1676 idem 1676 erven Pier?? 1679 Adriaen Fr.zn. Pieck 1684 idem 1686 winkel van Walraven 1687 Frans Pieck 1698 idem 1710 oude winkel 1711 Adriaen Fr.zn. Pieck 1726 Cornelia v.d.luister 1735 Gabriël Steyn 1736 idem Samenvatting eigenaars : eigenaar Emanuel Jobs Pieter Gillesz de Backer (1663)- Adriaan Franssen Pieck (1686)- Cornelia van de Luister, later de erfgenamen (1750) Gabriël Steijn Jannetje Steijn, gehuwd met Johannes Endhoven Cornelis Daene Marinus Dorst Transacties enz.: juli; RA 5879 A, nr. 56: Maneuel Jobs verkoopt aan Pieter Gillesz de Backer een woonhuis op ambachtsherengrond. N: Cornelis Jansz Zeew; O: Voorstraat; Z: Bastijaen Beledt; W: Achterstraat. Prijs , te betalen in termijnen. Manuel Jobs levert aan Franssoeys Adryans Pyeck, koopman te Amsterdam, een paaibrief op Bastiaen Beledt, groot. 35, een op Hareman Hijnderijcxen van en een op Pyeter Gillesen d'backer van Op dezelfde datum machtigt Adryan Frans Pyeck, zoon van Frans Adriaens Pyeck, de schout Hubrecht Lambrechtsz om deze bedragen te innen november; RA 5879 C, nr. 154 en 155: Cornelis Walraven, schout, verkoopt aan Jacob van de Luister, executeur van de boedel van de kinderen van Cornelis Walraven en Cornelia van de Luister, winkelgoederen, o.a. olie, azijn, zeep, kaas, brandewijn, zout, meel, gort, enz. Voorts kousen, garen, lint. Tevens worden verkocht de twee huizen, afkomstig van Pijeck naast meester Pieter en het andere op de Achterstraat, drie paarden, twee wagens en andere losse goederen, huisraad enz. om hieraan te verhalen het bedrag van. 400 die hij, Walraven, uit de boedel van de grootmoeder van de kinderen, Nelken Lijnders, weduwe van Hubrecht Lambrechtsz., heeft genomen, enz oktober; RA 5879 D, nr. 427; RA 5885 D, nr. 16: NB.Dit huis wordt meestal samen genoemd met een schuur in de Achterstraat en met ongeveer 50 gemeten land juli; RA 5880, nrs. 17 en 18:

81 De broers Huijbrecht, Arenhoud en Gabreel Steijn verkopen aan Abraham Pietersen van Borselen 'een woonhuis'. N: Huijbrecht Steijn; O: Voorstraat; Z: de weduwe Ziervelt; W: Achterstraat. Prijs augustus;; RA 5885 E, nr. 61: Schuldbekentenis van Gabriël Steyn: à 4 % geleend van Marinus Geense. Onderpanden zijn een huis en schuur in het dorp en 50 gemeten 252 roeden in de polder. Huis: N: Bastiaen Franke; Z: Jan Fase. Doorgehaald april; RA 5881, nr. 108: Marinus Steyn Gzn. en Jan van Oostende (gehuwd met Maria Steyn), als mede-erfgenamen van hun vader Gabriël Steyn verkopen aan hun zuster Jannetie Steyn ieder hun derde deel in het huis, schuur en erf, alsmede 50 gemeten 252 roeden land voor. 10 per gemet of totaal voor 2/3 deel april; RA 5882, nr. 109: Schuldbekentenis van Jannetie Steyn:. 500 à 4 % geleend van Abraham en Jacob de Hond, Sint Maartensdijk. Onderpand: huis, schuur en erf in het dorp en 50 gemeten 252 roeden in de polder juni; RA 5881, nr. 128: Johannes Endhoven (gehuwd met Jannetie Steyn Gabriëlsdr.) verkoopt aan Cornelis Cornelisse Daene huis, schuur en erf, alsmede 50 gemeten 252 roeden. Prijs juni; RA 5882, nr. 129: Schuldbekentenis van Cornelis Cornelisse Daene:. 500 à 4% geleend van Abraham en Jacob de Hond. Onderpanden zijn een huis, erf en schuur in het dorp en 50 gemeten 252 roeden in de polder juni; RA 5882, nr. 2: Schuldbekentenis van Cornelis Cornelisse Daene:. 575 à 4 % geleend van Theodorus de Klercq, secretaris van Stavenisse. Onderpanden zijn een huis, schuur en erf in het dorp en 50 gemeten 252 roeden in de polder, de vruchten en de onroerende goederen juni; RA 5881, nr. 45: Cornelis Cornelisse Daene verkoopt aan Marinus Dorst een huis, schuur en erf en 50 gemeten 252 roeden land. Prijs. 20 per gemet of totaal Losse goederen voor juni; RA 5882, nr. 46: Schuldbekentenis van Marinus Dorst:. 600 à 4 % geleend van Cornelis van der Lecq. Onderpanden zijn een huis, schuur en erf, vruchten en inventaris en 50 gemeten 252 roeden land. Borgen: Machiel Mol, Jan Stoutjensdijk, Stavenisse en Jan Dorst, Sint Maartensdijk juni; RA 5882, nr. 47: Schuldbekentenis van Marinus Dorst:. 200 à 4 % geleend van Jan Dorst. Onderpand: tweede verband op een hofstede met 50 gemeten 252 roeden juni; RA 5882, nr. 48: Schuldbekentenis van Marinus Dorst:. 200 à 4 % geleend van Machiel Mol. Onderpand: tweede verband op een hofstede met 50 gemeten 252 roeden juni; RA 5882, nr. 49: Borgstelling ten behoeve van Marinus Leendertsen Dorst:. 100 door Jan Maartensz Stoutjensdijk, schoonvader van M. Dorst. Voorstraat westzijde 52. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns , " , Inleiding. De eerste bewoner was waarschijnlijk Emanuel (Manes) Jobs. Als volgende eigenaars werden genoemd Jan Jacobs Mollenaar en Jan Jacobs Vel, welke waarschijnlijk één en dezelfde persoon was. Het huis bleef daarna eigendom van schoolmeester Pieter van Sijerervelt en later van diens weduwe Jannetje Roggebants. Zij verkocht het in 1735 aan Jan Marinus Faasse. Na zijn overlijden in 1776 kwam het huis in bezit van Pieter Mol, die gehuwd was met Rachel Faasse. In 1805 werd het namens de weduwe van Jeremias Dorst aan chirurgijn Adriaan

82 Preesman verkocht, die het zes weken later doorverkocht aan de timmerman Jan Engelvaart. Hij, zijn vrouw Sara Gunst en kinderen vertrokken naar Poortvliet in Omstreeks 1900 werd hier een winkel gevestigd. Het pand is thans weer een woonhuis. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting mr. Pijeter van Sijerevelt Pieter Roelants 2 haardsteden Kohier bewoners 1681: meester Pieter (aantal personen boven 8 jaar: 3) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Pieter van Ziervelt weduwe Pieter van Zierveld idem 1733 Jannetie Roggebant Pieter Mol Jan Engelvaart Hendrik Gerrit Krijgsman weduwe Hendrik Gerrit Krijgsman Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Jan Faasse 1758 Jan en Maria Faasse Bevolkingsregisters: A Jan Engelvaart (timmerman) Cornelis de Ruiter (schipper) Samenvatting eigenaars: eigenaar (1654) Emanuel (Manes) Jobs Jan Jacobs Mollenaar (Jan Jacobs Vel) Pieter van Sijerevelt Jannetje Roggebants, weduwe P. van Sijerevelt Jan Marinusse Fase Pieter Mol Jannetje Wagemaker, weduwe Jeremias Dorst 1805 Adriaan Preesman (1819) Jan Engelvaart Hendrik Gerrit Krijgsman, later zijn weduwe Transacties enz.: oktober; RA 5879 A, nr. 18: Maneuel Jopsen is 1885 Carolusgulden schuldig aan Adrijaen Fransen Pieck, brouwer, Rotterdam, wegens geleverd bier. Rente 20 stuivers per gulden (5%). Onderpanden zijn een schuit met gereedschap, zijn woonhuis en een huis op ambachtsherengrond aan de Achterstraat. Locatie woonhuis: N: Marijnis Cornelisse de Putter; O: Voorstraat; Z: zeedijk; W: Achterstraat augustus; RA 5879 C, nr. 2: Emanuel Jobs verleent hypotheek aan de wezen van Maeijken Cornelis, zijn overleden vrouw. Onderpand het woonhuis van Emanuel Jobs N: Adrijan Fransz Pieck; O: Voorstraat; Z: Ambachtsherenhuis; W: Achterstraat. Bedrag: 400 Carolusgulden; het huis is mede belast met 95 Carolusgulden ten bate van Adrijan Fransz Pieck februari; RA 5879 C, nr. 34: Manes Jobs verkoopt aan Jan Jacobs Mollenaar een woonhuis aan de Voorstraat. N: Adrijan Frans Pijeck, oudbrouwer te Rotterdam in de Krone. O: Voorstraat; Z: Matijs Reiniers; W: -. Prijs: 400 Carolus- gulden, te betalen in termijnen. Afbetaald in Het huis is belast wegens het moederlijk aandeel aan de kinderen. Cornelis Manissen en Dijerck Manissen verklaren namens hun andere broers voldaan te zijn. Uit het bedrag zal aan Pijeck een som worden afgestaan ten laste van het af te lossen deel in Afgelost in 1669; doorgehaald februari; RA 5879 C, nr. 54: Otto Sijmonsz verkoopt namens Jan Jacobs Vel aan meester Pijeter Roelans van Sijerevelt een woonhuis. N: Adrijan Frans Pijeck; O: Voorstraat; Z: Jan Verbijest; W: Achterstraat. Prijs: 550 Carolus- gulden; verwezen wordt naar de dorpskaart; aanbetaling. 100 en daarna elk jaar. 72. Koper protesteert tegen art. 2 van de leveringsvoorwaarden september; RA 5879 C, nr. 81: Meester Pieter van Zijervelt belooft na een proces voor schepenen binnen veertien dagen te betalen wegens geleverd hout, aan Hubrecht van Aflacken, procureur, namens Rochus Rees, mede namens de weduwe en ergenamen van Francois Rees. Het restant van de schuld,. 100 zal Van Zijervelt binnen 3 jaar in termijnen betalen. Hij verbindt zijn huis N: erfgenamen van Turcq?; O: Voorstraat; Z: Pieter Geldeloose; W: -. De vordering ging later over op de weduwe van M. van Prenten. Afgelost in 1679.

83 september; RA 5879 A, nr. 79: Meester Pieter van Zijervelt verleent hypotheek aan Hubrecht van Aflacken, procurerende namens Rochus Reen, mede namens de weduwe en erfgenamen van Francois Reen, wegens voor diverse bedragen geleverd hout. N: erven Pieck; O: -; Z: Pieter Geldelose; W: september; RA 5879 C, nr. 94: Meester Pieter van Ziervelt verleent hypotheek aan Aderjanien Willems, weduwe van Marines de Putter. Het bedrag is 100 Carolusgulden tegen 6 %; afgelost in N: Adr. Frans Pieck; O: Voorstraat; Z: Pieter Geldeloose; W: november; RA 5879 C, nr. 145: Pieter Roelansen van Zijervelt leent 200 Carolusgulden van Pieter Roggebant. Rente 5,5 %. Onderpand is zijn huis N: winkel van Walraven; O: -; Z: Pieter Geldeloose; W: -. Afgelost in april; RA 5879 C, nr. 101: Pieter Roelandts van Zijervelt stelt als zaakwaarnemer aan Gaberel Mouwe na zijn overlijden om de zaken van de weduwe Janneken Jacobs en haar kinderen te behartigen september; RA 5879 C, nr. 32: Testament van Pieter Roelansen van Zierveld en Jannetie Roggebant. Legateren aan hun oudste zoon Roelant Pieterse alle timmermans- en beenhakkers gereedschap. Andere kinderen: Adrijana en Isack, Jannetie en Tannetie. Van de twee eersten was Marija Cornelis van der Eijnde moeder juni; RA 5885 E, nr. 10: Jannetie Rogbants, weduwe van P. Zierveld, verkoopt haar huis aan Jan Marinusse Fase. Prijs. 200 contant. N: Gabriël Steyn; O: de straat; Z: schout Vincent de Waele juni ; RA 5885 E, nr. 4: Schuldbekentenis van Jan Marinusse Fase:. 21 à 4 % geleend van de Diaconie. Onderpand: zijn gekochte huis maart; RA 5886, nr. 12: Marinus Mol en Pieternella den Herder, weduwe van Jacob Rijn, aan de ene zijdeen Johannis Mol ter andere zijde treffen een overeenkomst ten aanzien van het beslag op 50 Carolusgulden, die Johannes Mol toekwamen uit de verkoop van zijn huis, hedenmorgen geleverd. Voorshands verklaart Marinus Mol zich tevreden met en Pieternella den Herder met juni; RA 5881, nr. 24: Gerard Noordhoek, namens de weduwe Jeremias Dorst, verkoopt aan Adriaan Preesman, chirurgijn, een huis en erf gelegen tussen dat van de weduwe Marinus Hoek en dat van Marinus Dorst. Prijs juli; RA 5881, nr. 27: Cornelis Verkouteren, namens Adriaan Preesman, verkoopt aan Johannis Engelvaart huis en erf, gelegen tussen dat van de weduwe Marinus Hoek en dat van Marinus Dorst. Prijs is augustus; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (145): Jan Engelvaart is 1260 fr 39 c (600 Hollandse guldens) schuldig aan de erfgenamen van Elisabeth Kaashoek, weduwe Leendert Gunst. Rente 5 %. Onderpand is het huis met timmermanswinkel, Voorstraat westzijde nr. 46. N: Marinus Dorst; Z: weduwe Marinus van den Hoek. Voorstraat westzijde 54. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns " ƒ Inleiding. De eerste drie transacties hebben betrekking op een 'keet', die waarschijnlijk voor de bouw van de woning op het erf heeft gestaan. Vermoedelijk werd de keet na 1656 afgebroken. Eén van de ambachtsheren, Geeraert van der Nisse, liet hierna op deze plaats een woning bouwen. In 1672 werd het huis gekocht door Pijeter Jans Gekijer (Pieter Jansz Gekier) voor vijfentwintig Vlaamse ponden terwijl hetzelfde huis door hem in 1664 werd geaccepteerd als onderpand voor een lening van vijftig pond. Pieter Gekier werd waarschijnlijk ook wel Pieter Geldeloose genoemd. Niet alleen kwam deze naam voor dit huis voor in de lijst van

84 cijnsplichtigen, hij werd in die ook herhaaldelijk genoemd als zuidelijke buur bij het huis nr. 52 en zijn dochter Catarina gebruikte deze naam in Catharina werd bij haar eerste huwelijk Catharina Pieters genoemd, bij de volgende respectievelijk Catarina Geldeloose en Katarina Pieters Gekier. In 1755 werd het huis verkocht uit de boedel van Catharina Pieters Gekier(s), weduwe van Vincent Cornelisse Waele, eerder weduwe van Joost Franken en daarvoor van Willem Willems Meyer. In 1825 kocht dijkbaas Cent den Braber ( ) het pand aan. De drie huizen aan de Zuiddijk, tussen de Voorstraat en de Achterstraat, zijn gebouwd vanaf ca 1850 tot De kleine woning links is kort na 1970 afgebroken. Daarnaast was de winkel van Dirk Vermeij, later van zijn schoonzoon Johannes van Oeveren. In het vierde pand op de hoek Voorstraat-Zuiddijk woonde dijkbaas en sluismeester Cent den Braber (zie inleiding en transacties Voorstraat 54). Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting 1674, 1675 Frans van Atten Rijnier Anthonissen 1682, 1684 Jan de Jonge Goesewijn Bastiaensen 1696 de weduwe van Geldeloose 1 haardstede Kohier bewoners 1681: Reinier Anthonisz (aantal personen boven 8 jaar: 8) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Pieter Geldeloose 1699 Wyllem Wyllemse Meijer 1700 diens weduwe, nu gehuwd met Joos Francke Joos Francke Fincent de Waal idem Marinus Hoek weduwe Marinus Hoek Cent den Braber Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 niet genoemd 1758 Cornelis de Kok, Cornelia van Bostelen Bevolkingsregisters: A Jannetje Vettings, weduwe Marinus Hoek

85 Abraham Reyngoudt (arbeider) Besman den Braber (schipper) A 47b Pieter Steenpoorte (arbeider), later Jan van Dommelen (arbeider) Cent den Braber (arbeider) Samenvatting eigenaars : eigenaar erfgenamen van Adriaen Fransen Pijeck Jacob Jobsen en Bastiaen Beleedt Bastiaen Beleedt Geeraert van der Nisse, Heer van Kruiningen Matijs Reiniers Jehan Willems Verbijest Pijeter Jans Gekijer (= Pieter Geldeloose) Catharina Pieters, huwt Willem W. Meyer, later hertrouwd met Joos Franke en Vincent Waele, later haar erfgenamen Jacob Kip Cornelis Molengraaf Marinus Hoek, later zijn weduwe Cent den Braber Transacties enz.: juni; RA 5879 A, nr. 24: Emanuel Jopsen van Vrijberghe verkoopt namens de erven van Adrijaen Franssen Pijeck aan Jacob Jopsen en Bastijaen Beleedt een keet op ambachtsherengrond. Prijs , te betalen in termijnen. N: Emanuel Jopsen van Vrijberghe; O: -; Z: de zeedijk; W: Achterstraat. Manuel Jopsen houdt het recht van een gang door de hof van Jacob Jopsen om water te halen mei; RA 5879 A, nr. 40: Jacob Jopsen verkoopt aan Bastijaen Beleedt een keet, N: Manes Jopsen; O: Voorstraat; Z: zeedijk; W: Achterstraat. Prijs , te betalen in termijnen. Manuel Jopsen behoudt het recht van een gang door de hof van Jacob Jopsen om water te halen mei; RA 5879 A, nr. 69: Bastijaen Belet verkoopt aan Manuel Jobs een keet voor N: Pijeter de Backer; O: Voorstraat; Z: Jan Leendersen; W: Achterstraat. N.B. Het is waarschijnlijk dat de hier bedoelde keet stond op de plaats van Voorstraat maart; RA 5879 C, nr. 4: Schout Hubrecht Lambrechtsz, namens Geeraert van der Nisse, Heer van Kruiningen, verkoopt aan Matijs Rijniers een woonhuis. N: Emanuel Jobs; O: Voorstraat; Z: zeedijk; W: Achterstraat. Prijs:. 75, te betalen in termijnen,. 25 direct. Afbetaald in juni; RA 5879 C, nr. 5: Matijs Reiniers leent van Pijeter Jans Gekijer. 50, terug te betalen met Kerstmis 1664 met als tegenprestatie. 2 of anders 16 % per jaar bij gebreke. Borg is Marijnis Jansen Doen, schepen. Vernieuwd op diens weduwe, 23 maart juli; RA5879 C, nr. 37: Mattijs Reiniers verkoopt aan Jan Willems Verbiest een woonhuis. Prijs:. 75, te betalen in termijnen. N: Jan Jacobs Mollenaar; O: Voorstraat; Z: zeedijk; W: Achterstraat augustus; RA 5879 C, nr. 57: Jehans Willems Verbijest verkoopt aan Pijeter Jans Gekijer een woonhuis. Prijs. 25, aanvankelijk ; te betalen in termijnen; afbetaald in N: meester Pijeter van Zijervelt; O: Voorstraat; Z: zeedijk; W: Achterstraat juni; RA 5879 C, nr. 62: Jan Willem Verbijest verkoopt een 'paaibrief', groot ten laste van Pijeter Jans Gekier voor. 7. Onderpand is het huis N: meester Pijeter van Zijervelt; O: Voorstraat; Z: zeedijk; W: Achterstraat juni; RA 5885 E, nr. 124: Marinus Reyngoud, executeur testamentair voor zijn schoonmoeder Catharina Gekiers, weduwe van Vincent Waele, verkoopt aan Jacob Kip een huis met erf gelegen op het einde van de straat naast Jan Faassen. O: de straat; Z: de zeedijk. Prijs juni; RA 5885 E, nr. 139: Jacob Kip verkoopt aan Cornelis Molengraaf een huis met erf voor. 50. N: de straat; O: de zeedijk; Z: Jan Faassen; W: de Achterweg april; RA 5881, nr. 63:

86 Cornelis Molengraaf verkoopt aan Marinus van den Hoek een huis, schuur en erf onder de dijk. N: Jan Faasse. Prijs mei; RA 5882, nr. 68: Schuldbekentenis van Marinus van den Hoek:. 50 à 5% geleend van Leendert Klippel. Onderpand is het huis en erf naast Jan Faasse en de zeedijk april; RA 5882, nr. 99: Schuldbekentenis van Marinus van den Hoek: à 5% geleend van Cornelis Molengraaf. Onderpand: zijn huis en erf naast Jan Faasse en de zeedijk januari; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (42): De erfgenamen Van den Hoek - Vetting verkopen aan Cent den Braber een woonhuis, schuur en erf, Voorstraat nr. 47, voor januari; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (43): Cent den Braber leent van Jacobus Stols ƒ. 238,50 tegen 5 %. Onderpand is zijn heden gekochte huis Voorstraat nr. 47

87 Achterstraat westzijde Inleiding: Nadat alle erven aan de Voorstraat gebruikt waren werd besloten verder te bouwen aan de westzijde van de Achterstraat in aansluiting op de aldaar aanwezige bebouwing. Evenals bij de huizenbouw aan de Voorstraat gaf de ambachtsheer percelen grond uit. Voor het recht om hierop een huis te bouwen moesten de huiseigenaren een cijns betalen aan de ambachtsheer. In de jaren werden twaalf huisjes gebouwd. Daarvoor werd een deel van het bos gerooid. In 1953 werden de huizen op de percelen kadastraal bekend nrs. 188 en 189 gesloopt om een verbinding te maken tussen de Achterstraat en het westelijke dorpsgedeelte. Achterstraat 48 (nummering ) Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns (189ter) (189bis) N.B. in 1953 gesloopt t.b.v. de doorbraak voor de aanleg van de Deldensestraat. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Cornelis Geense/Commer Quist Bevolkingsregisters: A 62, Jacob Termaat (arbeider) Marinus Faasse (schipper) Samenvatting eigenaars: eigenaar c Cornelis Geense Achterstraat 50 (nummering ) Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns , ,5 ƒ. 0, (188/189) N.B. in 1953 gesloopt t.b.v. de doorbraak voor de aanleg van de Deldensestraat. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Diaconie N.B. Van samen met nr. 63 vermeld onder nr. 55. Bevolkingsregisters: A Cent Reyngoud (arbeider) Maria van der Heide Willem Moeliker Samenvatting eigenaars: eigenaar c Diaconie Achterstraat 24 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns , ƒ. 0, (190/191) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Diaconie N.B. Van samen met nr. 63 vermeld onder nr. 55. Bevolkingsregisters: A 60

88 1813 Cornelis van den Doel (arbeider) Cornelis Verwijs (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar c Diaconie Achterstraat 26 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns , ,5 ƒ. 0, (192/193) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Marinus Jasperse Laurens van Poperen, later zijn weduwe Cornelis Quist Bevolkingsregisters: A Gabriël van Ammerlaan (arbeider) Willem Moeliker (arbeider) Cornelis Quist (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar c1804 -c1814 Marinus Jasperse c Laurens van Popering (te Tholen) Cornelis Quist Achterstraat 28 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns ƒ. 0, (194/195) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige G. Noorthoek Adriaan Steenpoorte Bevolkingsregisters: A Abraham Porrey (schipper) Adriaan Steenpoorte (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar c Gerard Noordhoek Adriaan Steenpoorte Willem Steenpoorte Transacties enz.: juni; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (424): Adriaan Steenpoorte, arbeider te Sint Philipsland, verklaart schuldig te zijn aan Adriaantje de Ruiter, weduwe van Marinus de Groen, 100 gulden à 5 % rente. Als onderpand stelt hij zijn huis en erf in de Achterweg, nr. 58, tussen de huizen van Cornelis Quist en de erven van Joost van Sorgen, door hem in eigendom verkregen van Gerard Noorthoek, arbeider te Sint Philipsland, blijkens onderhandse transportakte d.d. 27 juli Achterstraat 30 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns ƒ. 0, (196/197)

89 Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Joost van Sorgen, later zijn erfgenamen Bevolkingsregisters: A Pieter Noordhoek (arbeider) Joost van Sorgen (timmerman) Jan van Duren (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar c Joost van Sorgen Jan van Duuren Achterstraat 32 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns ,5 ƒ. 0, (198/199) De Achterweg rond De landbouwschuur links hoorde bij de woning Voorstraat 50. Het was destijds van de familie Dorst, die De 50 gemeten achter het dorp beboerde. De dame op de foto is schildersdochter Cornelia van Splunter, in de volksmond Kee Splint genoemd. Rechts daarvan loopt Gert den Braber ( ). Zijn moeder, Elisabeth den Braber, trouwde later met Willem de Rooij en daarom werd haar zoon gewoonlijk Gert de Rooij genoemd. Hij was schipper en later ook lijkdienaar. Keur uit Sint-Annaland poseert op dit plaatje met zijn hondenkar. Hij handeldei n potten en pannen en andere huishoudelijke benodigdheden.

90 Cijnsplichtigen: cijnsplichtige G. Noorthoek, later zijn weduwe Bevolkingsregisters: A Gerrit van den Tol (arbeider) Gerard Noordhoek (arbeider), later Johannes Noordhoek Samenvatting eigenaars: eigenaar c Gerard Noordhoek, later zijn erfgenamen Achterstraat 34 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns ,5 ƒ. 1, (200/201) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Weduwe Jacobus de Groen Jan de Groen Machiel van Dijke Bevolkingsregisters: A Adriaan Kunst (arbeider) Cent Reyngoudt (arbeider) Gilles Kempeneers (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar c1800 -c1814 Neeltje Kuiper, weduwe van Jacobus de Groen Jan de Groen (te Bruinisse) Machiel van Dijke Transacties enz.: juni; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (944): Jan de Groen, landman te Bruinisse, verkoopt aan Machiel van Dijke, boerenknecht te Sint Philipsland, het huis en erf nr. 55, tussen de huizen van Jacobus Stols en van wijlen Gerard Noordhoek, door hem verkregen door erfenis uit de boedel van wijlen Jacob de Groen en Neeltje Kuiper. Koopsom ƒ Wordt direct in gebruik genomen. Achterstraat 36 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns , ƒ. 0, (202/203) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Jacobus Stols Bevolkingsregisters: A Pieter van der Ree (arbeider) Aarnout van den Bosch (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar c Jacobus Stols Achterstraat 38 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.:

91 Jaar nummer roeden (m2) cijns ƒ. 0, (204/205) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Nicolaas Geense Cornelis Wagemaker Bevolkingsregisters: A Cornelis Wagemaker (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar c1799 -c1814 Nicolaas Geense c Cornelis Wagemaker Achterstraat 40 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns , ,5 ƒ 0, (206/207) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Willem Monsieur Simon van der Vliet Bevolkingsregisters: A Willem Monsieur Marinus Quist (arbeider), later Simon van der Vliet Samenvatting eigenaars: eigenaar c Willem Monsieur Cornelis Geense Simon van der Vliet Transacties enz.: augustus; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (662): Cornelis Geense verkoopt aan Simon van der Vliet het huis en erf nr. 52, tussen Cent Wagemaker en Cornelis Wagemaker, voor ƒ Cornelis Geense heeft dit huis zelf gebouwd. Achterstraat nr. 42, 44 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns ƒ. 1, (208/210) , 44 Inleiding: Nicolaas Geense liet in 1797 een huis, schuur en werkhuis bouwen aan de Achterstraat. Reeds twee jaar later verkocht hij dit aan Pieter Jasperse. Op zijn beurt deed deze de panden over aan Johannes van 't Veer. In 1805 werd Willem Wagemaker eigenaar. Hij verkocht het aan zijn zoon Cent onder voorwaarde dat hij en zijn vrouw de beschikking mochten houden over een inmiddels bijgebouwd vertrek, met schuurtje. Hierdoor waren hier voortaan twee woonhuizen. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Willem Wagemaker Cent Wagemaker Bevolkingsregisters: A Cent Wagemaker (arbeider) A 51b

92 Marinus van Beveren (timmerman) Jan Verhage (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar Nicolaas Geense Pieter Jasperse Johannes van 't Veer Willem Wagemaker Cent Wagemaker Transacties enz.: mei ; RA 5882 nr. 66 en 67: Schuldbekentenis van Nicolaas Geense: à 5 % geleend van Bartolomeus Kuyl, Steenbergen, wegens materialen. Onderpand: huis, schuur en werkhuis in de Achterstraat, naast de schuur van Marinus Dorst. N.B. In de marge staat : koper Pieter Jaspers, 7 augustus Kapitaal interest af de koop van 't te kort augustus; RA 5881 nr. 114 Klaas Geense verkoopt aan Pieter Jaspers een huis, schuur en werkhuis in de Achterstraat, naast de schuur van Marinus Dorst en 't huisje van W. Monsieur augustus ; RA 5882 nr. 115 Schuldbekentenis van Pieter Jasperse:. 100 à 5 % geleend van Nicolaas van den Berg. Onderpand: huis, schuur en werkhuis in de Achterstraat naast de schuur van Marinus Dorst en het huisje van Willem Monsieur. Borg is Willem Wagemaker. Voldaan 5 juni juni; RA 5881 nr. 25 Johannes van 't Veer verkoopt aan Willem Wagemaker, huis, schuur en erf, gelegen tussen Willem Monsieur en de schuur van Marinus Dorst. Prijs : maart; RA 5881 nr. 29: Willem Wagemaker verkoopt aan Cent Wagemaker het huis nr. 48. De prijs is ƒ. 300, onder voorwaarde dat het vertrekje tegen het huis gebouwd, met een schuurtje of loodsje daarachter, ter beschikking zal blijven van de verkoper en zijn vrouw.

93 Slechts één dag na de watersnoodramp in 1953 waagden mensen zich al over het wrakhout in de Achterstraat. De schade in deze straat was vooral aan de achterzijde van de gebouwen bijzonder groot. Veel woningen werden geheel, andere gedeeltelijk verwoest en opniew gebouwd of gerenoveerd. Op de plaats van de landbouwschuur bouwde aannemer W.A. Ligtendag drie nieuw voor zichzelf en zijn familie. Achterstraat nr. 46, 48 en 50 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns *) *) 70 (later 64) " **) 234 " , 38, ,5 " ,5 ƒ. 3, (211) , 48, 50 *) in 1699 vervallen, opgenomen in nrs **) vanaf 1712 genummerd 37, 38, 39: tiendschuur. Inleiding: Op de plaats van de panden Achterstraat 46, 48 en 50 stonden vermoedelijk oorspronkelijk twee schuren. De eerste transactie met betrekking tot dit de eerste schuur vond plaats in 1671 toen Jan Willemse Verbiest deze verkocht aan Adriaen Cornelis. Na diens overlijden werd dezelfde schuur gekocht door Neeltje Leenders, de weduwe van Huybrecht Lambrechtssen. Waarschijnlijk kwam de schuur na haar overlijden in bezit van Cornelis Walraven, haar schoonzoon en de vader van de twee dochters waarvoor een fideï- commissaire erfenis van hun grootouders beschikbaar was. Deze erfenis bestond o.a. uit 50 gemeten land in de tweede kavel. De andere schuur werd vermoedelijk gebouwd door schoolmeester Pieter Roelantse van Sijerevelt, die tevens timmerman was. Hij verkocht deze in 1683 aan Jacob van de Luister, een zoon van Huybrecht Lambrechtssen. In de akte wordt vermeld dat hij de schuur schonk aan de kinderen van Cornelis Walraven en zijn zuster Cornelia. Hierdoor kwamen beide schuren waarschijnlijk in handen van de twee dochters of van hun kinderen.

94 In 1702 verkocht Gabriël Mouwe, de tweede echtgenoot van Cornelia van de Luister, namens de echtgenoten van de beide dochters een schuur aan de ambachtsheren. Zij gebruikten deze als tiendenschuur. De door hen geheven tienden van het koren werden in deze schuur verzameld. Volgens de cijnslijsten woei deze schuur, die een grote afmeting moet hebben gehad, tussen 1719 en 1722 om. Hij werd niet meer opgebouwd. Of de andere schuur bleef bestaan is niet duidelijk. In 1731 maakt de eigenaar van het zuidelijke pand, Izaak Steyn, een overeenkomst met Abraham Pieterse van Borselen over de schuur van deze laatste. Abraham was één van de zes kleinkinderen die deelden in de fideï-commissaire erfenis en wellicht was hij eigenaar geworden van de schuur. In 1746 blijkt zijn neef en mede-erfgenaam Gabriël Steyn de schuur als onderpand voor een lening te gebruiken. Het is mogelijk dat Gabriël, die in 1732 en in 1734 reeds het door zijn beide broers geërfde land had overgenomen en in 1746 ook het land van zijn neven en nicht Van Borselen kocht, ook de schuur had overgenomen. Hierdoor ontstonden de '50 gemeten achter het dorp', die daarna samen met deze schuur en het woonhuis Voorstraat nr. 50 werden genoemd. Na het overlijden van Gabriël in 1774 kocht zijn dochter, Jannetje Steyn, de delen van haar broer en zuster aan. Nog in hetzelfde jaar trad zij in het huwelijk met Johannes Endhoven. In 1777 kocht de uit Sint Maartensdijk afkomstige Cornelis Daene de schuur, samen met het woonhuis in de Voorstraat en het land in de polder. In 1796 verkocht hij het geheel aan Marinus Dorst, afkomstig uit Stavenisse. De schuur werd na de watersnood van 1953 afgebroken waarna in 1954 op dit erf een complex van drie woningen werd gebouwd (Achterstraat 46, 48 en 50). De Achterweg begin 19 de eeuw. In het rechterhuisje woonde toen Jacob Mol en daarachter Helena Faasse-Karreman. Links: Het woonhuis en pakhuis van beurtschipper Pieter Westbroek. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Pieter van Ziervelt Adriaen Cornelisse Gabriël Mouwe Tiendenheren 1730 'vermits het omver wayen van de gemeene schuere onbruykbaar is blijven liggen 51 roeden, dus den rendent à 2 d. de roede' [een korting van ] idem, echter geen korting Cornelis Daene Marinus Dorst Samenvatting eigenaars:

95 Transacties enz.: eigenaar Jan Willemsz. Verbiest Adriaen Cornelis, later zijn erfgenamen Pieter Roelantse van Sijerevelt Neeltje Leenders, weduwe van Huybrecht Lambrechtssen, later haar erfgenamen c1722 Ambachtsheren van Sint Philipsland Gabriël Steyn, later diens erfgenamen Jannetje Steyn Cornelis Daene Marinus Dorst oktober; RA 5879 C, nr. 53: Jan Willemsz Verbijest verkoopt aan Adrijaen Cornelis een schuur in de Achterstraat: N: leeg erf; O: Achterstraat; Z: leeg erf; W: de tweede kavel. Prijs:. 40, te betalen in termijnen februari; RA 5879 C, nr. 89 : De schout, als opperweesmeester van de nagelaten goederen van de wezen van Adrijan Cornelis, verkoopt aan Neljen Lenders, weduwe van Hubrecht Lambrechtsz een schuur, N: leeg erf; O: Achterstraat; Z: leeg erf; W: 2e kavel. Prijs: maart; RA 5879 C nr. 119: Meester Pieter van Zijerevelt verkoopt aan Jacob van de Luister een schuur, N: de schuur van de schout (Cornelis Walraven); O: Achterstraat; Z: Adr. Frans Pyeckts; W: de heer van Overmeer. Prijs:. 21, een halve dukaat voor de Diaconie en voor het gelag. Het riet moet in de schuur blijven. N.B. De koper geeft de schuur aan de kinderen van de schout Cornelis Walraven en Cornelia van de Luister september; RA 5879 C, nr. 80, 81, 84 en 85: Gaberel Mouwe, gehuwd met Cornelia van de Luister, op last van Pieter Abramsz en Roeckus Arentsz Steijn, als erfgenamen van de fidei comissaire goederen behorende tot de boedel van Hubrecht Lambrechts en Neelje Leijnders (Pieter is gehuwd geweest met Neljen Cornelis Walravens, tevens leeft nog Marij Cornelis Walravens, vrouw van Roeckus Steijn, kleinkinderen van de genoemden), verkoopt aan de Ambachtsheren van Sint Philipsland, als eigenaren van de korentienden een schuur in de Achterstraat in gebruik bij secretaris Johannes van de Luister. N: dorpsland; O: dorp; Z: huis van Nicolaes Geerijnck; W: land van Isaack en Cornelia van de Luister. Prijs:. 30 contant november; RA 5879 C, nr : Melgijor Carlis, executeur-testementair van de boedel van Philippina Liens, gezegd Mevijus, verkoopt aan Cornelia Slijps, weduwe van Nicolaas de Gooijer, predikant te Sint Maartensdijk, 1/8 deel in de koren- en lammertienden van Sint Philipsland en 1/8 deel in een schuur. N: dorpsland; O: het dorp; Z: zeedijk; W: Gabril's Mouwe land. Prijs: 4000 Carolusgulden. N.B. Uitgezonderd 6 gemeten 10 roeden van de advocaat De Bije. Het betreffende aandeel was gekocht bij de bedijking (1645) door Johan Liens, schepen en Raad van Tholen, gehuwd met Elijsabeth Werckendet, waarna het gekocht werd door Jhr. Diderick van de Werve van Pieter van Laer. De tienden werden geheven door het kapittel van Oud-Munster te Utrecht en toen door de kopers afgekocht en allodiaal gemaakt. Met verkoopvoorwaarden d.d. 26 september Archief Heerlijkheid Sint Philipsland; inv.nr. 221: 'vermits het omver wayen van de gemeene schuere onbruykbaar is blijven liggen 51 roeden, dus den rendent nu maar ontfangt gens ( =) 183 roeden à 2 st, per roe: ' (moet zijn geweest tussen 1719 en 1722) juni; RA 5885 D, Overeenkomst tussen Isaac Steijn en Abraham Pietersen van Bostelen. Isaac Steijn staat toe aan Abraham van Bostelen om zijn schuur vast te timmeren aan de gevel, met overbrenging van de deur aldaar naar de zijkant van de schuur en het oude deurgat dicht te maken augustus;; RA 5885 E, nr. 61: Schuldbekentenis van Gabriël Steyn: à 4 % geleend van Marinus Geense. Onderpanden zijn een huis en schuur in het dorp en 50 gemeten 252 roeden in de polder. Belendingen huis: N: Bastiaen Franke; Z: Jan Fase [Voorstraat nr. 50]. Doorgehaald 25 april april; RA 5881, nr. 108: Marinus Steyn Gzn. en Jan van Oostende (gehuwd met Maria Steyn), verkopen als mede-erfgenamen van hun vader Gabriël Steyn aan hun zuster Jannetie Steyn ieder hun derde deel in het huis, schuur en erf, alsmede 50 gemeten 252 roeden land voor. 10 per gemet of totaal voor 2/3 deel april; RA 5882, nr. 109: Schuldbekentenis van Jannetie Steyn:. 500 à 4 % geleend van Abraham en Jacob de Hond, St. Maartensdijk. Onderpand: huis, schuur en erf in het dorp en 50 gemeten 252 roeden in de polder juni; RA 5881, nr. 128:

96 Johannes Endhoven (gehuwd met Jannetie Steyn Gabriëlsdr.) verkoopt aan Cornelis Cornelisse Daene huis, schuur en erf, alsmede 50 gemeten 252 roeden. Prijs juni; RA 5882, nr. 129: Schuldbekentenis van Cornelis Cornelisse Daene:. 500 à 4% geleend van Abraham en Jacob de Hond. Onderpanden zijn een huis, erf en schuur in het dorp en 50 gemeten 252 roeden in de polder juni; RA 5882, nr. 2: Schuldbekentenis van Cornelis Cornelisse Daene:. 575 à 4 % geleend van Theodorus de Klercq, secretaris van Stavenisse. Onderpanden zijn een huis, schuur en erf in het dorp en 50 gemeten 252 roeden in de polder, de vruchten en de onroerende goederen juni; RA 5881, nr. 45: Cornelis Cornelisse Daene verkoopt aan Marinus Dorst een huis, schuur en erf en 50 gemeten 252 roeden land. Prijs. 20 per gemet of totaal Losse goederen voor juni; RA 5882, nr. 46: Schuldbekentenis van Marinus Dorst:. 600 à 4 % geleend van Cornelis van der Lecq. Onderpanden zijn een huis, schuur en erf, vruchten en inventaris en 50 gemeten 252 roeden land. Borgen: Machiel Mol, Jan Stoutjensdijk, Stavenisse en Jan Dorst, St. Maartensdijk juni; RA 5882, nr. 47: Schuldbekentenis van Marinus Dorst:. 200 à 4 % geleend van Jan Dorst. Onderpand: tweede verband op een hofstede met 50 gemeten 252 roeden juni; RA 5882, nr. 48: Schuldbekentenis van Marinus Dorst:. 200 à 4 % geleend van Machiel Mol. Onderpand: tweede verband op een hofstede met 50 gemeten 252 roeden juni; RA 5882, nr. 49: Borgstelling ten behoeve van Marinus Leendertsen Dorst:. 100 door Jan Maartensz Stoutjensdijk, schoonvader van M. Dorst. Achterstraat nr. 52 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns ,5. 3, (212/213) Inleiding: Ten zuiden van de tiendenschuur werd, vermoedelijk omstreeks 1706, een huis gebouwd door Johannes Steyn. Hij verkocht het huis, met de daarbij behorende schuur, aan zijn broer Isaak. Na diens overlijden in 1739 werd zijn zoon Cornelis eigenaar. Hij legateerde het pand in 1782 aan zijn zoon Aarnoud onder voorwaarde dat deze hem levenslang zou onderhouden. In de 20ste eeuw stond hier een landbouwschuur, die in 1956 bestemd werd tot kolenbergplaats. In 1981 werd de alhier gebouwde supermarkt geopend. Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Cornelis Steijn Jacobus van Poperen Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Jan de Jong en Willemijntje van der Loo 1758 Cornelis Steyn en Adriana Bakkers Bevolkingsregisters: A Aarnout Steyn (arbeider) Abraham Reyngoudt (slager) A 50b Abraham den Braber (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar c Johannes Steyn Isaak Steyn, later zijn weduwe Adriana Liere en erfgenamen Cornelis Steyn

97 Transacties enz.: Aernoud Steyn Jacobus van Popering april; RA 5879 C nr. 220: Johan Steyn leent van Johan Cornelisse. 25 voor één jaar à 5 %. Onderpand zijn huis en erf in de Achterstraat. Afbetaald in juli; RA 5879 C nr. 93: Leendert Stoffelse, als voogd van Frans Cornelisse van Riel, leent aan Johan Steijn voor één jaar à 5 %. Onderpand het woonhuis en erf N: tiendenschuur; O: Voorstraat (?); Z: huis van Henderick Pieterse; W: Mouwe's land februari; RA 5885 D nr. 51: Johannes Steyn verleent hypotheek op zijn woonhuis aan zijn broer Isaac Steyn. Bedrag à 4 %, voor één jaar. Belendingen N: dorpsland; O: Achterstraat; Z: Heijnderijk Zegers; W: land waarvan Michael Mol pachter is oktober; RA 5879d nr. 427 en RA 5885d nr. 16: Johannes Steyn verkoopt aan Isak Steyn een woonhuis en schuur gelegen N: het dorpsland; O: de Agterweg; Z: het huis van Hendrik Zegers; W: het land van juffr. de Kroon. Prijs: 500 gulden van 40 grooten Vlaams het stuk. De koper houdt het gebruikt tot mei juni; RA 5885 D, Overeenkomst tussen Isaac Steijn en Abraham Pietersen van Bostelen. Isaac Steijn staat toe aan Abraham van Bostelen om zijn schuur vast te timmeren aan de gevel, met overbrenging van de deur aldaar naar de zijkant van de schuur en het oude deurgat dicht te maken september; RA 5885 E nr. 121: Inventaris van de hofstede in pacht bij Adriana Liere, weduwe van Jacobus Mol [eerder weduwe van Izak Steyn], opgemaakt op verzoek van de weduwe Huyssen, eigenaresse. Tot de boedel behoort een huis in de Achterstraat ; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; 2 maart 1760: Op het huis van Kees Steyn een schepenschuldbrief te vestigen van. 20 à 4 %. 28 maart 1760: Voor Maria Booms de achterwoning van Cornelis Steyn met een gedeelte van het hof voor een jaar gehuurd à. 3 per 1 mei maart; RA 5881, nr. 9: Johannes Mol [gehuwd met Jannetje Steyn] en Jacob Kip [gehuwd met Jacomijntje Steyn] verkopen aan Cornelis Steyn een huis in de Achterweg naast Gabriël Steyn voor 100 Carolus gulden maart; RA 5882, nr. 10: Schuldbekentenis van Cornelis Steyn: 100 Carolus gulden à 4 % geleend van de Diaconie februari; RA 5882, nr. 59: Schuldbekentenis van Cornelis Steyn: ƒ. 50 geleend van de Diaconie à 4 %, onderpand is zijn huis in de Achterweg maart; RA 5882, nr. 136: Schuldbekentenis van Cornelis Steyn: 50 Carolus gulden à 4 % geleend van de Diaconie. Onderpand: zijn huis en erf in de Achterweg mei; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (280): Cornelis Steyn legateert aan zijn zoon Aarnoudt Steyn zijn huis waarin zij wonen, met erf en schuur, aan de Achterweg, onder voorwaarde dat hij levenslang door zijn zoon zal worden onderhouden juli ; RA 5882, nr. 93: Schuldbekentenis van Aarnoud Steyn: à 4 % geleend van Diaconie boven hetgeen al geleend werd door zijn overleden vader Cornelis Steyn. Onderpand: het huis in de Achterweg, hem toegewezen. Snelkoppeling naar raach.jpg.lnk Achterstraat nr. 54 Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden (m2) cijns *)

98 ,5. 0, (214/215) *) Vermeld vanaf 1699, in 1694 veranderd in nr. 34 en in 1712 in nr. 36. Inleiding: Op de westelijke hoek van de Achterstraat - Zuiddijk werd na de herbedijking een huis gebouwd, spoedig gevolgd door een tweede. Voorzover valt na te gaan werd de eerstgenoemde woning nog in de 17de eeuw afgebroken. De tweede bleef behouden. Landbouwer Nicolaas Geerinck kocht in 1679 dit pand aan en hij verkocht het in 1707 aan Henderick Pieterse Zegers, die in 1735 overleed. Door vererving via zijn dochter, die na het overlijden van haar eerste echtgenoot hertrouwde met Leendert den Bakker, kwam het huis in 1774 in bezit van Johannes den Bakker. Waarschijnlijk verkocht deze het al spoedig aan de in Sirjansland geboren Willem Wagemaker. Deze wordt op de in 1779 gemaakte kaart als eigenaar vermeld. In de 20e eeuw was hier een kapperswinkel. Het pand werd later getrokken bij het pand Achterstraat 56/58 en als cafetaria ingericht. In 1980 volgde afbraak en de bouw van een politiebureau, dat in 1981 werd geopend. Inmiddels is het buiten gebruik gesteld. De Achterstraat in 2008 vanaf de Zuiddijk met links de Spar supermarkt van de fam. De Berg. Daarnaast de woningen met de nrs. 50, 48 en 46. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting afgebroken woning: Nelyn Bruine/ Josijnen Geerts Berbel Bruine 1679 Claes de Beel 1680 Josijnien en Hans 1682 Geert met Hans Mateus 1684, 1685 schouts' achterhuizen tweede woning Adrijaen Cornelis (huis en schuur) Jan Hoebeke 1684, 1685 Jan Antonis Jan Hoebeke 1696 Nicolaas Geerinck 1 haardstede Kohier bewoners 1681:

99 afgebroken woning: Hans Mateus (aantal personen boven 8 jaar: 5) Josijnje Geels ( " " " 8 " : 3) tweede woning: Jan Hoeboek ( " " " 8 " : 4) Cijnsplichtigen: cijnsplichtige Nicolaas Geerinck Louwerens Dane Louwerens Dane Willem Wagemaker Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 niet vermeld 1758 Nicolaas Termaat en Maria de Vos Bevolkingsregister: A Marinus van den Bos (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar afgebroken woning: Heijnderick Jans Engelsman Marinis Jobs van Vrijberge Herman Hendricksz Adriaen Franssen Pieck tweede woning: Bastiaen Beleedt Matthijs Reiniers (Harthoorn) Adriaen Cornelis, later zijn erfgenamen Nicolaes Geerinck Henderick Pieterse Zegers, later zijn erfgenamen Johannes den Bakker (1779) Willem Wagemaker Transacties enz.: maart; RA 5879 A, nr. 9: Heijndrick Jans Engelsman verkoopt aan Marinis Jobs van Vrijberge, biersteker, een huis aan de Achterstraat op ambachtsheren grond; Prijs: oktober; RA 5879 A, nr. 18: Maneuel Jopsen is 1885 Carolus gulden schuldig aan Adrijaen Fransen Pijeck, brouwer, te Rotterdam, wegens geleverd bier. Onderpanden zijn zijn woonhuis in de Voorstraat, een schuit met gereedschap en een huis op ambachtsherengrond N: het lege erf; O: Achterstraat; Z: zeedijk; W: Hareman van der Ceel. De rente bedraagt 5 % april; RA 5879 A, nr. 55: Maneuel Jobs verkoopt aan Hareman Hijnderijcx een huis voor , te betalen in termijnen. N: leeg erf; O: Achterstraat; Z: zeedijk; W: kavelsloot. N.B. Beide huizen hebben als zuidelijke begrenzing de Zuiddijk. Het is mogelijk dat ze naast elkaar lagen en dat het de percelen Zuiddijk nr. 14 en Achterstraat nr. 54 betreft februari; RA 5879 A, nr. 74: Bastijaen Beledt verkoopt aan Mattijs Rijniers een huis (?) voor. 20. N: Harman Hijnderijcx; O: de Achterstraat; Z: de zeedijk; W: de tweede kavel. De gehuurde dijk zal behoren bij de koop waarvoor Mattijs Rijniers borg moet stellen en de cijns voor de vroon over 1661 moet betalen mei; RA 5879 C, nr. 1: Mattijs Rijniers verkoopt aan Adrijan Cornelis een huis voor. 24, te betalen in termijnen. N: Harman Hijndericxz; O: Achterstraat; Z: zeedijk; W: de tweede kavel. Afgelost in februari; RA 5879 C, nr. 89: De schout, als opperweesmeester van de nagelaten goederen, eigendom van de wezen van Adrijan Cornelis, verkoopt aan Nicolaes Geerinck het woonhuis van Adrijan Cornelis (ovl.). N: Ad.Frans Pieckt, brouwer in de Croone, Rotterdam; O: Achterstraat; Z: zeedijk; W: 2e kavel. Prijs:. 30, te betalen in termijnen. Afbetaald in januari; RA 5879 C, nr. 217, 218: Nicolaes Geerinck verkoopt aan Hendrick Pieterse een woonhuis met daaraan een schuur, thans bewoond door de verkoper, in de Achterstraat; N: tiendenschuur; O: Voorstraat; Z: Zuiddijk; W: Gabreel Mouwe's land; voor contant; met verkoopvoorwaarden. De verkoper moet het stro leveren voor het dekken van de ene zijde van het huis februari; RA 5881, nr 110, 111:

100 De erfgenamen van Leendert den Bakker, t.w. Johannes den Bakker, Cent den Bakker, Frans van Kamp (gehuwd met Johanna den Bakker) en Hendrik Vriens verkopen aan Johannes den Bakker twee naast elkaar gelegen huizen in de Achterweg. Het huis dat aan de zeedijk is gelegen wordt bewoond door Jacob Nelisse, het andere door Aernoldus van den Bosch. De prijs bedraagt. 20. Achterstraat 54 (nummering : 56/58) Inleiding: Ten zuiden van het pand Achterstraat 54 werd nog een huis gebouwd. De bouw vond in de loop van de 18de eeuw plaats. Eerst in 1774 vernemen we iets over dit pand, toen de erfgenamen van Leendert de Bakker het samen met het hiervoor genoemde pand, verkochten. Leendert de Bakker was in 1739 gehuwd met Petronella Zegers, dochter van landbouwer Henderick Pieterse Zegers, die eigenaar was van het pand nr. 54. De veronderstelling ligt voor de hand dat Henderick Pieterse Zegers de opdrachtgever voor de bouw is geweest. In de 20ste eeuw was in het samengevoegde pand Achterstraat 56/58 café 't Hoekje gevestigd. In 1970 kregen de panden Achterstraat 54, 56 en 58 het nieuwe nummer 54. Het café werd in 1980 gesloopt. Ter plaatse ligt thans een klein parkeerterrein. Bevolkingsregister: A Abraham Verwijs (arbeider) Johannes Steyn (arbeider) Cornelis Slootmaker Transacties enz.: februari; RA 5881, nr 110, 111: De erfgenamen van Leendert den Bakker, t.w. Johannes den Bakker, Cent den Bakker, Frans van Kamp (gehuwd met Johanna den Bakker) en Hendrik Vriens verkopen aan Johannes den Bakker twee naast elkaar gelegen huizen in de Achterweg. Het huis dat aan de zeedijk is gelegen wordt bewoond door Jacob Nelisse, het andere door Aernoldus van den Bosch. De prijs bedraagt. 20. Kerkring 1. Inleiding: Op de plaats van het huidige gemeentehuis werd in 1829/1830 door de gemeente Sint Philipsland, met financiële steun van ambachtsheer mr. J.H. Schorer, een nieuwe school gebouwd. Aannemer was Cornelis Geense voor een bedrag van 2150 gulden. Op 30 september 1830 werd de school op feestelijke wijze geopend. In 1862 kreeg het schoolgebouw een nieuwe bestemming, nl. gemeentehuis. In 1960 werd het afgebroken om plaats te maken voor het nieuwe gemeentehuis. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns ,5 geen cijns 1832 B 187bis

101 Schoolstraat 1. Inleiding. Naast de nieuwe school bouwde de onderwijzer Hendrik IJzerman Snoodijk een woning, die achtereenvolgens werd bewoond door de hoofden van de school en door onder andere twee veldwachters. Op de plaats van deze woning werd in 1964/1965 het bankgebouw van de Coöperatieve Boerenleenbank, met kassierswoning, gebouwd. Recentelijk werd het bankgebouw aan de Gemeente Sint Philipsland verkocht ter uitbreiding van het gemeentehuis. De woning werd omgebouwd tot bankfiliaal. Cijns-, kadastrale en huisnummers c.a.: Jaar nummer roeden cijns , B 187bis Bevolkingsregister: Hendrik IJzerman Snoodijk (onderwijzer) De Nederlands Hervormde Kerk met links de openbare school die in werd gebouwd. In 1862 werd de school als gemeentehuis in gebruik genomen. Het bleef dienst doen tot de Ramp van 1 februari In 1962 werd het afgebroken om plaats te maken voor het nieuw te bouwen gemeentehuis aan de Kerkring, dat per 1 januari 1995 overbodig werd vanwege de samenvoeging van de gemeenten Tholen en Sint Philipsland. Thans (2008) wordt inpandig verbouwd tot kerkgebouw voor de Oud Gereformeerde Gemeente b.v.

102 Meestoof De Haan Inleiding: In 1820 werd aan de Oostdijk, in de Henriëttepolder, een meestoof gebouwd. Deze werd "De Haan" genoemd naar de eerste droger: Cornelis den Haan. Door de mogelijkheid om langs chemische weg een rode verfstof te verkrijgen, ging de meekrapcultuur te niet. De stoof werd dan ook omstreeks 1880 gesloten. Cijnsnummer en oppervlakte perceel: Jaar nummer m C Bevolkingsregister: Cornelis den Haan (droger), later Andries Neele (droger) Jan de Ruiter (arbeider) Het Stoofhof in het begin van de 20 ste eeuw. Aannemer Leen Capelle bouwde deze woningen gedeeltelijk van gebruikte materialen die vrijkwamen bij de sloop van de meestoof De Haan. De aannemer woonde in het eerste huis waar hij samen met zijn vrouw Adriana Smits in de deuropening staat. STOOFHOF Genoemd 1927 (Phl inv. nr. 310/211). De naam houdt verband met de meestoof De Haan die de Geïnteresseerden in de meestoof in 1820 in de Henriëttepolder langs de Oostdijk lieten bouwen voor de verwerking van de wortels van de Rubia tinctorum tot een rode verfstof waarmee onder meer wol werd geverfd. In 1863 werd in de stoof een stoomtuig geplaatst die de stampers aandreef waarmee de gedroogde wortels fijn werden gestampt. Na de uitvinding van de chemische verfstoffen in 1868 verminderde het aantal stoven in Zeeland snel. In De Haan werd de teelt in 1893 nog verwekt. Het gebouw is in 1898 verkocht aan Jacob Leendert Lindhout, timmerman te Oud-Vossemeer. Deze gaat tot gedeeltelijke slopenig over en verkoopt daarna een deel van het Stoofhof aan metselaar Leendert Capelle (het echtpaar bij de eerste deuropening), die er vanaf 1900 jaarlijks enige woningen bouwde. Lindhout sloopte de rest van de stoof in 1900 en bouwde toen nog 5 woningen. In 1929 besloot de gemeenteraad langs de heining van de huizen een met keislag verhard straatje aan te leggen. (J.P.B. Zuurdeeg)

103 Oude Polder Het Oude Baken. Na het gereedkomen van de herbedijking werden op 30 juni 1645 de voorwaarden tot verkaveling van de gronden in de nieuwe polder vastgesteld. De verkaveling zelf geschiedde door het lot en zij stond in verhouding tot ieders aandeel in de kosten van herbedijking. Daartoe werd de polder in zeven kavels opgedeeld. De eerste kavel (kavel A) lag in de noordoosthoek van de polder en was op grond van de verkavelingsvoorwaarden 55 gemeten groot. Deze kavel viel toe aan Martha Vierling, weduwe van Hubrecht Brandijn, te Zierikzee, aan de Vrouwe van de Schilde en aan Johan van der Werve, Heer van Urk. In 1661, 1664 en 1665 wist Huybrecht Lambrechtssen, schout van Sint Philipsland, alle delen aan te kopen. In 1725/1726 kwam de aldaar gebouwde boerderij met de grond in het bezit van Arij Molenbergh. In 1733 werd de kavel aangekocht ten behoeve van de minderjarige kinderen Van der Kroon. In 1760 kocht de uit Ouddorp afkomstige Paulus Heerschap de boerderij aan. Hij werd in 1767 opgevolgd door zijn zoon Thijs. Deze verkocht het geheel vijf jaar later aan de uit Stavenisse afkomstige Nicolaas van den Bergh. Diens weduwe deed de boerderij in 1803 over aan Joseph van Nieuwenhuyzen. Hij liet de gebouwen en het land, samen met 32 bunder in de Henriëttepolder in 1824 in het openbaar verkopen. De nieuwe eigenaar werd Henri Huens uit Antwerpen en het bedrijf werd gepacht door Bastiaan Abraham Kramer. Als naam van deze boerderij komt reeds in 1664 'Het Hoog Baecken' of 'Lecker Beetje' voor. Daarna bleef de aanduiding 'het Hooge Baecken' in gebruik. Thans heet de boerderij: Het Oude Baken. Misschien herinnert de naam aan een baken voor de scheepvaart, dat hier voor de herbedijking aanwezig was. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Hoogbaecken Hoegebaaken " , Isaack van de Luister 1696 Isaack van de Luister 1 haardstede Kohier bewoners 1681: niet vermeld Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Marinus Mol, Janna Vroegop 1758 bewoond door Rooms-Katholieken Bevolkingsregisters: A Joseph van Nieuwenhuyzen (landbouwer), later Bastiaan Abraham Kramer (landbouwer) A Kornelis van Dijke (arbeider) Adriaan Steenpoorte (arbeider) A Willem Wagemaker (arbeider), later Jannes de Graaf (schoenmaker) A Gilles Kempeneers Samenvatting eigenaars: eigenaar Martha Vierling, weduwe van Hubrecht Brandijn (1/3) Vrouwe van Schilde/Johan van der Werve (2/3) Huybrecht Lambrechtssen (1/3) idem (2/3) Jacob van de Luister, later diens erfgenamen Arij Molenbergh, later diens erfgenamen kinderen Van der Kroon Paulus Heerschap, later diens erfgenamen Thijs Heerschap Nicolaas van den Bergh, later diens weduwe Joseph van Nieuwenhuyzen Henri Huens Samenvatting pachters/gebruikers: ( ) Jan Claassen Vecke Cornelis Daems (1667) Willem Geerinck (1708) Gabriël Mouwe?

104 Transacties enz.: (1709) Isaack van de Luijster? (1725)- Arij Molenberg (1733)-(1753) Michiel Mol, later zijn weduwe Paulus Heerschap, later zijn weduwe Matthijs Heerschap Nicolaas van den Bergh, later zijn weduwe Joseph van Nieuwenhuyzen Bastiaan Abraham Kramer juli; RA 5879 A: Jan Classen Vecke levert krachtens arrest zijn vruchten op de hoeve en gronden van Marta Vyerlinck t.b.v. Adryan Romboutsen, volgens veroordeling door de heerlijkheid Poortvliet als borg voor Josijnien Jans, aangehuwd met Jan Classen Vecke maart; RA 5879 A, nr. 68: Jacob Golsijus, namens Marta Fijerlijs, wed. van Hubrecht Brandijn, Zierikzee, verkoopt aan Hubrecht Lambrechts, schout, 17 gemeten 172 roeden koren- en weiland in de 2e kavel (?) (zie ook 1675, RA 5879 C nr. 72) voor per gemet; verkoopster behoudt het recht van aanwas. Verwijzing voor verdere details naar een overeenkomst van 18 februari Geheel afgelost in augustus; RA 5879 C, nr. 18v - 19v: Jhr. Hijnderick van de Werve mede namens Jkvr. Josina van de Werve (procuratie voor Burgemeester en Schepenen van Lier d.d. 2 augustus 1664) verkoopt aan Hubrecht Lambrechtsz., schout, 2/3 deel van 35 gemeten 44 roeden met het 2/3 deel van de gebouwen (huis en schuur) daarop staande, onverkaveld gelegen met de heer van Urk (eigenaar van de andere 1/3) in de 1e kavel, genaamd het Hooch Baecken of Lecker Beetje. Prijs is per gemet (23 gemeten roeden) waarvan. 500 kontant, de rest in termijnen. Afbetaald in N.B. Verkocht op 26 juli 1664 voor de Overman van de stad Zierikzee december; RA 5879 C, nr : Cornelis Daems Beijerlander, namens Johan van de Werve, Heer van Urck enz., verkoopt aan Hubrecht ambrechtsz, schout, 1/3 deel van 35 gemeten 44 roeden, zijnde 11 gemeten 214 roeden 8 voet met 1/3 deel in de gebouwen (huis en schuur), onverkaveld met het andere 2/3 deel (eig. Hubrecht Lambrechtsz.) N en O: zeedijk; Z: de heerweg; W: Hubrecht Lambrechtsz, schout. Prijs is per gemet of Pachter is Cornelis Daems, die met toestemming de pacht heeft overgegeven aan Willem Geerinck voor de resterende twee jaar tegen per gemet. Verkoop op 28 oktober 1665 ten huize van Mar. de Putter te St. Philipsland (waert in de Prijnse van Oranien), voortgezet op 5 november 1665 aldaar RA 5879 C, nr. 72: Schout en schepenen verklaren dat Huijbrecht Lambrechts, dijkgraaf, in eigendom bezit; onder andere: - de gehele 1e kavel, groot 52 gemeten 216 roeden met het woonhuis, schuur en verdere gebouwen genaamd "Hogebacken", gekocht op 16 maart 1661 van Martha Vijerlijncks, weduwe van Hubrecht Brandijn: 17 gemeten 172 roeden aldaar; gekocht op 20 augustus 1664 van Josijna van de Werve en jhr. Heyndricq van de Werve : 2/3 deel in 35 gemeten 44 roeden; op 11 december 1665 gekocht van jhr. Joan van de Werve, Heer van Urk, het resterende 1/3 deel. Dit is thans onbelast mei; RA 5879 C, nr : Dijkgraaf Cornelis Walraven en Willem Meyer, Isaack van de Luijster en Nicolaes Geerinck, gezworenen van Sint Philipsland, krachtens machtiging van ingelanden van 24 maart 1682 verklaren schuldig te zijn. 1000, aan Joh. Rontvis. Het rentepercentage is niet ingevuld. Ingelanden besloten aan te besteden het maken van de doorbraken en gaten in hun zeedijk, veroorzaakt door de vloed van 26 januari Hiertoe behoorde onder meer het herstel van het gat in de zeedijk op de hoek van het "Hoogen Baecken" lang circa 33 roeden voor. 4 per roede, alles conform de opgemaakte bestekken mei; RA 5879 C, nr. 250, 251, nr. 138: Jacobus van de Luister leent van mr. Hubertus Mogge, oud-burgemeester, Zierikzee, een bedrag van. 433 tegen de penning 20, gedurende een jaar. Onderpand is onder andere 3 gemeten 235

105 roeden in de 1e kavel N: Isaack vd Luister; O: zeedijk; Z: erfgenamen Corn. Walraven; W: 2e kavel. Afgelost in november; RA 5879 C, nr , Overeenkomst tussen Gabreel Mouwe en Cornelia van de Luijster, echtelieden, tot wegneming van geschillen en voor de wezen van Pieter Abrahamse en Rocus Steijn en diens weduwe. O.a.: de eerste zal jaarlijks betalen de pacht van het Hoogbaken, mits daarvan trekkend de vruchten juli; RA 5879 C, nr , Gabreel Mouwe leent van Huijbertus Mogge, oud-burgemeester en raad Zierikzee een bedrag van wegens geleend geld aan Isaack van de Luister à de penning 20. Onderpanden zijn de helft in een hofstede c.a. met 64 gemeten 87 roeden, gekocht van Van de Luister, alsmede van een hofstede met 83 gemeten 183 roeden, N: de zeedijk; O: de Heer van Welland; Z: de weg; W: -. N.B. Als borg stelt zich Cornelia van de Luister, huisvrouw van Gabreel Mouwe, onder verband van de andere helft van de genoemde hofstede met 64 gemeten 87 roeden. Medeborg is Maria Walravens, weduwe van Rocus Adriaensen Steijn, geassisteerd door de secretaris Fr. de Klerck onder verband van 25 gemeten land haar vermaakt door haar grootmoeder bij testament. Voorts stelt zich borg Isaack van de Luijster en Huijbert van de Luister. De laatste verbindt daarvoor 1/3 deel van een hofstede met 50 gemeten (d.w.z. 16 gemeten 200 roeden), gelegen N: zeedijk; O: de zeedijk; Z: G. Mouwe; W: Overmeer april; RA 5879 C, nr. 90, Isaack van de Luijster leent voor de administratie van de secretaris Huijbertus van de Luijster als penningmeester enz. te Oud- en Nieuw-Vossemeer. Onderpand is de hofstede met 50 gemeten 252 roeden genaamd het "Hoogbaken" (hiervan is 1/3 verbonden als hypotheek t.b.v. mr. Huijbertus Mogge door Gabreel Mouwe). Doorgehaald in november; RA 5879 D, nr. 309, 310: Martina Ockerse, weduwe van oud-burgemeester mr. Huijbertus Mogge, Heer van Renesse, verkoopt aan de secretaris Arij Molenberg de helft van de hofstede en land genaamd het 'Hooge Baken', gelegen N en O: zeedijk; Z en W: Gabriël Mouwe, voor mei; RA 5879 D, nr. 308, 309: Quirijn Molenberg, Noordgouwe, verkoopt aan de secretaris Arij Molenberg de helft van de hofstede met zaai- en weiland genaamd het 'Hooge Baken', gelegen N en O: zeedijk; Z en W: wijlen Gabreel Mouwe, voor januari; RA 5886 B: Voorwaarden voor verkoop door schout Vincent de Waele, voogd over Johannis van de Luijster, Johannis Oostdijk, Leendert de Lange en Tanneken van der Daff, weduwe en erfgenaam van Willem Molenberg, allen erfgenamen van Arij Molenberg. De verkoop betreft een hofstede met 50 gemeten 252 roeden zaai- en weiland, genaamd het Hooge Baken, gepacht door Mighiel Mol, welke pacht gestand moet worden gedaan. Geboden wordt door penningmeester Cornelis van Noorden, Cornelis Mol, Henderick Zegers en tenslotte wordt koper de heer Dusart, handelend namens de wezen van de heer Van der Croon voor per gemet. De koop betreft 1/4 deel van de hofstede januari; RA 5886 B: Akte waarbij Leendert Pieterse Molenberg verklaart de hofstede, genaamd het Hooge Baken met 50 gemeten 252 roeden, te naasten voor het bedrag waarvoor Mighiel Mol (3/4 deel) en de voogden van de wezen Van der Croons erfgenamen (1/4 deel) dit kochten maart; RA 5886 B: Schout Vincent de Waal, voogd over Johannis van de Luijster, verkoopt aan Cornelis Dusart als voogd van de minderjarige kinderen van Cornelis van der Croon voor de ene helft en Abram Janse van de Velde als administrerend voogd over de minderjarige kinderen en erfgenamen van Neeltie Davids van Sint Annaland, weduwe van Huijbregt van der Croon, voor de andere helft 1/4 deel in de hofstede het Hooge Baken, in het geheel groot 50 gemeten 252 roeden, gepacht door Mighiel Mol, voor per gemet of maart; RA 5886 B: Leendert de Lange, Tanneke van der Daf (weduwe van Willem Molenberg) en Johan Oostdijk, erfgenamen van Arij Molenberg, verkopen aan Cornelis Dusart, voogd van de minderjarige kinderen van Cornelis van der Croon voor de ene helft en Abram Janse van de Velde als administrerend

106 voogd over de minderjarige kinderen en erfgenamen van Neeltie Davids van Sint Annaland, weduwe van Huijbrecht van der Croon, voor de andere helft 1/4 deel in de hofstede het Hooge Baken à per gemet. Het 1/4 deel in het genoemde werd gekocht van de weduwe van Willem Molenberg à en 1/4 deel gekocht van Johan Oostdijck à Kaart van Hattinga: baander woont in het dorp november; RA 5885 E, nr : Beslaglegging namens Huybrecht van der Kroon, Pieter Grinwis (gehuwd met Maria van der Kroon), Cent Monis, Adriaan Monis, gezamenlijk eigenaars van Hollands Hoeve (128 gemeten 172 roeden, pacht ) en het Hoogebaaken (50 gemeten 252 roeden, pacht. 2), op levende have, inventaris en vruchten te velde en in de schuur van Michiel Mol. Pachten verschenen Bamisdag (= 1 oktober): ; ; ; ; Inventaris opgemaakt door Jan Mol, Marinus Reyngoud en Cornelis de Kok december; RA 5879 B, gerechtsrol. Eiser: secretaris Adriaen van der Schoor als rentmeester van de ambachtsheren; Gedaagde: Michiel Mol, over een schuld van wegens gehuurde tienden waarvoor 82 schapen in beslag zijn genomen maart; RA 5885 E, nr. 111: De weduwe van schout Michiel Mol verbindt en geeft over al haar roerende en onroerende goederen aan Jacobus Rijn wegens een schuld van duizend gulden en veertig grooten oktober; RA 5881, nr. 14: Huybrecht van der Kroon, mede namens zijn zwagers Pieter Grinwis, Cent Monis en Adriaan Monis, verkoopt aan Paulus Matthys Heerschap de Hollands Hoeve 128 gemeten 272,5 roeden en het Hooge Baeken 50 " 252 roeden, samen 179 gemeten 224,5 roeden voor. 800 en voor twee misputten op beide hoeven oktober; RA 5882, nr. 15: Paulus Matthijs Heerschap verklaart schuldig te zijn aan de heren Huybrecht van der Kroon, Pieter Grinwis, Cent Monis en Adriaan Monis tegen 5 %. Geen onderpand genoemd februari; RA 5885, nr. 62: Inventaris van de goederen nagelaten door Paulus Matthijssen Heerschap en Leena Abrahamse Roon, opgemaakt op verzoek van Jacob Krijger en Goris Pijll, voogden. Onder andere: - hofstede met 128 gemeten 272,5 roeden, genaamd de Hollandse Hoeve - idem met 50 gemeten 252 roeden, genaamd het Hooge Baeken - hij bezat ook een hofstede en gronden in Goedereede, gepacht door Matthijs Paulusse Heerschap april; RA 5881, nr. 65, 83: De erven Paulus Heerschap en zijn weduwe Leijntie Abrahamse Roon verkopen de hofstede het Hooge Baeken, groot 50 gemeten 252 roeden, aan Thijs Paulussen Heerschap voor. 5 per gemet of voor in totaal , met verkoopvoorwaarden d.d. 3 maart april; RA 5882, nr. 66: Thys Paulusse Heerschap verklaart schuldig te zijn aan Teunis Doeland 1700 Carolusgulden tegen 4 %. Onderpand is de hofstede het Hooge Baeken van 50 gemeten 252 roeden april; RA 5881, nr. 89, 91: Ties Paulusse Heerschap verkoopt aan Nicolaas van den Berg de hofstede Hoog Baken met 50 gemeten 252 roeden voor.8 per gemet of in totaal mei; RA 5886, nr. 90: Taxatie van de vruchten te velde op de hofstede en grond van Tijs Paulussen Heerschap en door Nicolaas van den Bergh van hem op 15 april 1772 gekocht, tesamen onder de gehele hofstede c.a. begrepen tot een bedrag van. 8 per gemet. Totaal bedrag Zaad, gerst, tarwe, grauwe erwten, mee (1 gemet), een misput en paardebonen mei; RA 5885, nr. 92:

107 Nicolaas van den Berg verklaart schuldig te zijn aan Paulus Rochusse Steyn een bedrag van tegen 3,5 %. Onderpand is het Hooge Baeken oktober; RA 5882, nr. 30: Nicolaas van den Berg verklaart schuldig te zijn aan Paulus Rochusse Steyn een bedrag van. 200 tegen 3,5 %. Onderpand is de hofstede het Hooge Baeken. Doorgehaald 9 juli december; RA 5881, nr. 12: Hendrik Jansz Ockerse, echtgenoot van Menskje Bestebroer, weduwe van Nicolaas van den Berg, verkoopt aan Joseph van Nieuwenhuyzen een hofstede, huis, schuur en 50 gemeten 252 roeden land, met twee arbeiderswoningen, staande en gelegen in de Oude Polder, alsmede 78 gemeten 284 roeden in de Henriëttepolder. Samen 129 gemeten 236 roeden tegen per gemet of in totaal december; RA 5882, nr. 10: Joseph van Nieuwenhuyzen, landman, verklaart schuldig te zijn aan Hendrik Jansz Ockerse, Stavenisse (gehuwd met Minskje Bestebroer, weduwe van Nicolaas van den Berg), de somma van = Zeeuwse courant tegen 4,5 %, wegens het restant van de kooppenningen voor de op heden geleverde hofstede met in totaal 129 gemeten 236 roeden land. Onderpanden zijn: hofstede van 50 gemeten 252 roeden en twee arbeiderswoningen in de Oude Polder en 78 gemeten 284 roeden in de Henriëttepolder. Voldaan 23 april 1811, doorgehaald 20 mei april; RA 5881, nr. 7: Johannes de Nijs, namens de Diaconie, verkoopt aan Joseph van Nieuwenhuyzen een huis en erf in de Oude Polder bij de hofstede van de laatstgenoemde. Prijs mei; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr. 2895: Joseph van Nieuwenhuyzen, landman te Sint Philipsland, verkoopt aan Hendrik IJzerman Snoodijk, schoolonderwijzer te Sint Philipsland, handelende namens mr. Hendrik Jacob van Doorn, Gouverneur van Zeeland, alle vruchten te velde, behorende aan de hofstede te Sint Philipsland, nr. 78, te weten: tarwe 13 bunder 4 roeden 43 ellen wintergerst 1 bunder 75 roeden 24 ellen winterzaad 3 bunder 44 roeden 25 ellen zomergerst 2 bunder 44 roeden 88 ellen vlas 4 bunder 00 roeden 38 ellen haver 1 bunder 80 roeden 94 ellen paardenbonen 6 bunder 28 roeden 31 ellen totaal 32 bunder 78 roeden 43 ellen De koopsom bedraagt ƒ. 2382,38 welk bedrag strekt tot betaling van het kapitaal van een hypothecaire obligatie groot gulden, gepasseerd ten laste van de verkoper ten behoeve van vrouwe Ester Joanna Pets, weduwe van Jacob Otto le Jeune, voor notaris P.C. Wijnmalen te Steenbergen op 26 augustus Deze akte is bij akte van transport, gepasseerd voor notaris C. Lach de Bere te Bergen op Zoom d.d. 19 juli 1821, door de erfgenamen van de genoemde vrouwe gecedeerd aan jhr. mr. Jacob Hendrik Schorer, oud-gouverneur van Zeeland en na diens overlijden bij akte van boedelscheiding voor notaris P. van der Graft te Middelburg d.d. 30 december 1822 toebedeeld aan de echtgenote van mr. H.J. van Doorn, vrouwe Adriana Wilhelmina Schorer juni; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr. 2895: Joseph van Nieuwenhuyzen, landman te Sint Philipsland, laat veilen en verkopen een hofstede, bestaande uit huis, schuur, keet enz. in de Oude Polder nr. 78, met: 21 bunder 19 roeden 62 ellen zaai- en weilanden tegen en nabij de hofstede in één kavel 32 bunder 91 roeden 44 ellen zaai- en weilanden in de Henrittepolder, in drie kavels, beginnende uit de hoek van de zeedijk en de Oostdijk, samen 54 bunder 11 roeden 6 ellen zaai- en weilanden. Voorts drie arbeiderswoningen in de Oude Polder, nrs. 79, 80 en 81, met de daarbij afgestoken erven. De koper komt dadelijk in het gebruik van de hofstede en van de landbouwgereedschappen vanaf juli of augustus De verkoper en zijn gezin behouden tot 1 mei 1825 het recht van inwoning in de helft van het woonhuis (oostzijde). De koper verkrijgt de arbeiderswoningen in gebruik per 1 mei De verkoper behoudt gedurende de tijd van inwoning het genot van de tuin en de

108 boomvruchten. De koper moet de wieders en trekkers van het vlas onderdak verlenen in de keet en schuur en voorzien van drinkwater. De koopprijs voor de drie arbeiderswoningen en erven bedraagt 700 gulden. Voor de mest in de put, de hekken, draaibomen en tuinen, voor de dilthouten in de schuur, boorden, bedstedeplanken in het woonhuis en voor de kaart van de hofstede moet 600 gulden betaald worden. Voorts voor enig braakland, kanthooi op de greppels, maaihooi en klavers in de schuur een bedrag van 300 gulden. De koper moet in overleg met de rentmeester van de Heerlijkheid overnemen de drie jaar van de pachttermijn van een gedeelte zeedijk en schor, alsmede van de pacht van de visserij in de Henriëttepolder volgens het pachtcontract d.d. 22 november Geveild in het openbaar in de herberg van Cornelis de Ruiter C.zn. te Sint Philipsland. Koper: Huibrecht Cornelisse Lievenszoon, schipper te Tholen, handelend namens mr. Hendrik Jacob van Doorn, gouverneur van Zeeland. Koopsom: ƒ. 51 per 41 roeden 69 ellen (N.B ha = 1 gemet), totaal ƒ. 6603, juni; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr. 2895: Joseph van Nieuwenhuyzen, landman te Sint Philipsland, gaat over tot de tweede veiling van het hiervoor genoemde. Dit geschiedt in de herberg van Adriaan Verspoor te Sint Philipsland. Op de laatste inzetting van ƒ. 51 per 41 roeden 69 ellen wordt na enkele verhogingen het laatste bod uitgebracht door Henri Huens, commissionair te Antwerpen, groot ƒ. 125 per 41 roeden 69 ellen, of voor in totaal ,28½. Voor dit bod wordt de hofstede c.a. definitief aan H. Huens toegewezen juni; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (53): Pachtcontract. Henri Huens, commissionair te Antwerpen, machtigt Johannes Petrus van der Muure, Bergen op Zoom, een pachtcontract voor de door hem gekochte hofstede, met het daarbij behorende land, af te sluiten. Dit wordt verpacht aan Bastiaan Abraham Kramer voor zeven jaar m.i.v. 11 november 1824 en eindigend op 10 november 1831, voor. 1622,33 per jaar. In de pachtvoorwaarden wordt o.a. vastgelegd dat niet 'wit op wit' (= graan op graan) mag worden verbouwd, dat 1/7 deel in braak moet worden gehouden, dat toestemming nodig is om grasland te scheuren, dat alle stro en kaf tot mest voor het eigen bedrijf moet worden verwerkt en dat aan het eind van de zeven jaar zowel oude als jonge klaver aanwezig moet zijn juli; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr. 2895: Openbare verkoop, op verzoek van Joseph van Nieuwenhuyzen, van paarden, koeien, bouw- en melkgereedschappen, meubels en een partij droog hout op de hofstede juli; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr. 2895: Openbare verkoop, op verzoek van mr. H.J. van Doorn, van de vruchten te velde van de genoemde hofstede c.a. in de herberg van Adriaan Verspoor augustus; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr. 2895: Joseph van Nieuwenhuyzen, landman te Sint Philipsland, verklaart te hebben ontvangen van Henri Huens de koopsom van de hofstede c.a. Hollandse Hoeve. Bij de verloting van de kavels in de herbedijkte polder viel de tweede kavel (kavel B) toe aan de erven Manryque. Volgens deze verdeling uit 1645 was deze kavel 184 gemeten 155 roeden groot en besloeg het land 7/48 deel van de polder. Tot de erven Manryque behoorden in 1653 acht personen. Zij gingen ertoe over de gehele kavel te verdelen tussen deze acht rechthebbenden. Bij die gelegenheid werd een belangwekkende kaart vervaardigd. Het resultaat van de verdeling was als volgt: Geeraert van Overmeer *) 40 gemeten 215 roeden Vrouwe van Maesdam 25 " 263 " Adryanna Manryque 16 " 240 " dr. Aper de Vogel 15 " " Jhr. Anthony Manryque 30 " 122 " Geeraert van Overmeer *) 24 " " erven van Muetijn Manryque 12 " 19.5 "

109 Hareman van der Ceel 12 " 19.5 ". totaal oppervlakte 178 gemeten 28 roeden *) via zijn weduwe in bezit gekomen van Hareman van der Ceel. Het verschil in oppervlakte kan misschien worden verklaard uit de 6 gemeten 75 roeden die later in bezit bleken van de gebroeders van der Houven (zie 1682, RA 5879 C nrs. 109 en 110). Nadat in 1655 en 1656 Theodora van der Chijs, weduwe van Anthony Manryque, Heer van Maasdam, in het bezit was gekomen van een groot deel van de tweede kavel, verkocht zij dit deel, bijna 100 gemeten, in 1657 aan Huybrecht Lambrechtssen, schout van Sint Philipsland. Huybrecht en zijn vrouw Neeltje Leenders testeerden aan de dochters van hun dochter Cornelia en haar eerste echtgenoot Cornelis Walraven hiervan een aantal, niet aan elkaar grenzende, percelen met in totaal ongeveer 50 gemeten. Deze 50 gemeten werden later een apart bedrijf met het huis en de schuur in het dorp. Voor de verdere beschrijving daarvan wordt verwezen naar het hoofdstuk "50 gemeten achter het dorp". Huybrechts zoon Jacobus van de Luijster slaagde er in 1696 in een ander deel van de kavel, ongeveer 80 gemeten, van de erfgenamen van Catharina Vituï, weduwe van Geeraert van Overmeer en van Hareman van der Ceel, te kopen, zodat hij, samen met zijn erfdeel, het grootste deel van de kavel in zijn bezit kreeg. Na zijn overlijden kwam dit deel, samen met het resterende erfdeel van Huybrecht Lambrechtssen, dus in totaal ruim 125 gemeten, in handen van zijn broer Izak en zijn zuster Cornelia, die inmiddels hertrouwd was met Gabriël Mouwe. In 1709 verkocht Izak zijn helft aan dit echtpaar. Cornelia van de Luister liet een zogenaamde fidei-commissaire boedel na, afkomstig van haar moeder Neeltje Leenders. Krachtens de daarvoor gemaakte bepalingen moest de nalatenschap in tact blijven ten behoeve van de twee dochters van Cornelia: Maria en Neeltje Walraven. Maria huwde Rocus Steyn en Neeltje Pieter Abrahamse van Borselen. Na het overlijden van deze twee vrouwen traden hun kinderen in hun plaatsen ten aanzien van de rechten op deze nalatenschap. Dit waren Aernout, Huybrecht en Gabriël Steyn en Cornelia (gehuwd met Cornelis Mol), Cornelis en Abraham van Borselen. De bepaling dat de boedel in tact diende te blijven zorgde voor problemen in In dat jaar vond een zware stormvloed plaats, waardoor de dijken van de polder doorbraken. Kort daarvoor of daarna deed zich een dijkval voor. Door middel van het geschot moesten de eigenaren bijdragen in het herstel. Het bleek niet mogelijk onder meer deze bedragen uit de inkomsten van de boedel op te brengen. Daarom verleenden de Staten van Zeeland in 1717 toestemming een deel van de boedel te verkopen om de schulden te voldoen. Vermoedelijk kon de gedwongen verkoop van het land ontweken worden, want eerst in 1726 werd de Hollandse Hoeve, samen met het Hoog Baken, van de hand gedaan. Huijbert van der Kroon uit Oude Tonge en zijn vrouw Neeltje Davids van Sint Annaland, werden de nieuwe eigenaars. De vrouw behoorde tot de naaste familie (dochter van David Lambrechtssen, broer van Huybrecht Lambrechtssen?) en door die omstandigheid moest een andere geïnteresseerde, Vincent Wale, het aanvankelijk door hem gekochte halve deel aan hen overdragen. In 1760 werd de boerderij, evenals het Hoge Baken (zie hiervoor), verkocht aan Paulus Heerschap. Zijn erfgenamen verkochten de boerderij in 1767 aan Maria van Trigt, weduwe van Izak van Hekke, uit Zierikzee. Zij verkocht de hoeve in 1770 aan Jacob van Oeveren uit Sint Annaland. Diens erfgenamen lieten de hofstede in 1829 in het openbaar verkopen. De nieuwe eigenaar werd Adriana van Oeveren, de weduwe van Pieter van Dijke J.zn. Na haar overlijden in 1831 gingen erfgenamen op hun beurt over tot een openbare verkoop. De koper werd Jeremias van Oeveren, zoon van Jacob van Oeveren.

110 De naam Hollandse Hoeve is ontleend aan het feit dat de oudste bezitters, de erfgenamen Manryque, in Holland (Delft) woonden. Hoewel de naam eerst in 1714 voorkomt, zal deze van oudere datum zijn. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Dijkgraaf Hubrecht Lambrecht diens weduwe Jacobus van de Luister Jacobus van de Luister Gabreel Mouwe 1716 Hendrick Pieterse 1696 Jacobus van de Luister 5 haardsteden Kohier bewoners 1681: Jacobus van de Luister (aantal personen boven 8 jaar: 9) Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Michiel Mol J.zn., Janna Hartshoorn (echtgenote), Lena Mol en haar 2e echtgenoot Janis Drogendijk 1758 geen lidmaten vermeld Bevolkingsregisters: A Maria Dorst Jeremias van Oeveren (landbouwer) Samenvatting eigenaars: eigenaar A) erven Manryque (ca. 98 gemeten) B) erven Overmeer (ca. 80 gemeten) A) Huybrecht Lambrechtssen (van de Luister) A) erven Huybrecht van de Luister B) Jacobus van de Luister erven Van de Luister (ca. 128 gemeten) Huijbert van der Kroon Paulus M.zn. Heerschap Maria van Trigt Jacob van Oeveren, later diens erfgenamen Adriana van Oeveren

111 1832 Jeremias van Oeveren Samenvatting pachters/gebruikers: Huibrecht van de Luister, later diens erfgenamen Henderick Pieterse Zegers Michiel Mol, later diens weduwe Paulus M.zn. Heerschap ? Jacob van Oeveren, later zijn zoon Jeremias Adriana van Oeveren 1832 Jeremias van Oeveren Transacties enz.: oktober; RA 5879 A nr. 017: Verdeling van de tweede kavel onder de gezamenlijke eigenaren: 1. Vrouwe van Maasdam 25 gemeten 263 roeden N: de zeedijk; O: de Heer van Urk; Z: Adrijanna Manrijque; W: Geeraert van Overmeer. 2. Adrijanna van Manrijque 14 gemeten roeden N: de Vrouwe van Maasdam; O: juffr. Brandijns en de Heer van Urk; Z: de weg; W: Geeraert van Overmeer. en 1 gemeten roeden N: de weg; O: Aper de Vogel; Z: de Luyster; W: de Heer van Dirksland. 3. Dr. Aper de Vogel 8 gemeten 58 roeden N: de weg; O: de gemeenschappelijke wei van de eigenaren; Z: de Luyster; W: Adrijanne Manrijque. in de Luister 1 gemet 299 roeden en 5 gemeten 76.5 roeden N: de Luister; O: de zeedijk; Z: jhr. Anthonij Manrijque; W: de Heer van Dirksland. 4. Jhr. Anthonij Manrijque 30 gemeten 122 roeden N: dr. Aper de Vogel; O: de zeedijk; Z: Geeraert van Overmeer; W: de Heer van Dirksland. 5. Geeraert van Overmeer 24 gemeten roeden N: jhr. Anthonij Manryque; O: de zeedijk; Z: de erfgenamen van Muetijn Manryque; W: de Heer van Dirksland. 6. Erfgenamen van Muetijn Manrijque 12 gemeten 19.5 roeden N: Geeraert van Overmeer; O: de zeedijk en het dorpsland; Z: Hareman van der Ceel; W: de Heer van Dirksland. 7. Hareman van der Ceel 12 gemeten 19.5 roeden N: de erfgenamen van Muetijn Manryque; O: het dorpsland; Z: de zeedijk; W: de Heer van Dirksland. N.B. 40 gemeten 215 roeden waren rechtstreeks toegewezen aan Geeraert van Overmeer december; RA 5879 A nr. 30: Huybrecht Lambrechtse, schout, namens de erven van Anthonij J. Manrijque te Voorburg, verkoopt aan Theodora van der Chijs, weduwe van jhr. Ant. Manrijque, Heer van Maasdam (moeder van de verkoper) 1 gemet 49 roeden weiland, gemeenliggend met de eigenaren van de 2e kavel, en zijn gedeelte van het huis en de schuur. N: de weg; O: zeedijk; Z: de Luyster; W: dr. Aper de Vogel december; RA 5879 A nr. 32: Huybrecht Lambrechtse, schout, namens Adriana Manrijque, verkoopt aan Theodora van der Chijs, wed. van jhr. Ant. Manrijque, Heer van Maasdam (moeder van de verkoopster), een deel in de wei, met het huis en de schuur, groot 183 roeden, gemeenliggend met de eigenaars van de 2e kavel. N: de weg; O: zeedijk; Z: de Luyster; W: dr. Aper de Vogel december; RA 5879 A nr. 34: Huybrecht Lambrechtse, schout, namens dr. Aper de Vogel, Delft, verkoopt aan Theodora van der Chijs, wed. van jhr. Ant. Manrijque, Heer van Maasdam, een deel in de wei met het huis en de schuur, groot 248 roeden en 3 voeten, gemeenliggend met de eigenaars van de 2e kavel. N: de weg; O: zeedijk; Z: de Luyster; W: dr. Aper de Vogel december; RA 5879 A nr. 35: Huybrecht Lambrechtse, schout, namens dr.aper de Vogel, Delft, verkoopt aan Theodora van der Chijs, wed. van jhr. Ant. Manrijque, Heer van Maasdam, een perceel zaailand in de 2e kavel, 8 gemeten 58 roeden. N: de weg; O: de gezamenlijke wei waar de boerderij op staat; Z: de Luyster; W: Adrijana Manrijque.

112 december; RA 5879 A nr. 36: Huybrecht Lambrechtse, schout, namens dr.aper de Vogel, Delft, verkoopt aan Theodora van der Chijs, wed. van jhr. Ant. Manrijque, Heer van Maasdam, een perceel grond in de 2e kavel, groot 1 gemet 299 roeden in de Luyster, gelegen tussen de kavelsloot en de zeedijk december; RA 5879 A nr. 37: Huybrecht Lambrechtse, schout, namens dr.aper de Vogel, Delft, verkoopt aan Theodora van der Chijs, wed. van jhr. Ant. Manrijque, Heer van Maasdam, een perceel zaailand in de 2e kavel, groot 5 gemeten 76,5 roeden. N: de Luyster; O: zeedijk; Z: jhr. Anthonij Manrijque; W: scheidsloot december; RA 5879 A nr. 38: Huybrecht Lambrechtse, schout, namens dr.aper de Vogel, Delft, verkoopt aan Theodora van der Chijs, wed. van jhr. Ant. Manrijque, Heer van Maasdam, een stuk zaailand in de 2e kavel, groot 6 gemeten, 9 roeden, 9 voeten, gemeenliggend met Johanna de Vogel, huisvrouw van Wouter Abrahamsz van der Houve, met aanwassen december; RA 5879 A nr. 39: Huybrecht Lambrechts, schout, namens jhr. Anthonij J. Manrijque, verkoopt aan Theodora van der Chijs, wed. van jhr. Ant. Manrijque, Heer van Maasdam (moeder van de verkoper), een perceel land in de 2e kavel, groot 30 gemeten, 122 roeden, verkregen uit de boedel van zijn Vader en van zijn tante Clara Manrijque, voor ƒ N: -; O: zeedijk; Z: Hareman van der Ceel, gehuwd met de weduwe van Gerrit van Overmeer; W: de scheidsloot RA 5879 A, nr. 41: Huybrecht Lambrechts, schout, namens Nycolaes van Myddelhouck, gehuwd met Adrijana Manrijque, verkoopt aan?? een perceel zaailand, 1 gemet 15 roeden, in de 2e kavel, met recht van aanwas. N: de weg; O: Theodora van der Cijs, wed. van Anthonij Manrijque; Z: de Luyster; W: scheidsloot. Prijs: ƒ en 15 stuivers RA 5879 A, nr. 42: Huybrecht Lambrechts, schout, namens Nycolaes van Myddelhouck, gehuwd met Adrijana Manrijque, verkoopt aan?? een perceel zaailand in de 2e kavel, groot 14 gemeten 260 roeden, met recht van aanwas. N: Theodora van der Cijs, wed. van Anthonij Manrijque; O: de 1e kavel of Johan van der Werve en Marta Fijerlinck; Z: de weg; W: erfgenamen van Geeraert van Overmeer maart; RA 5879 A, nr. 43: Corn. Hijnderijcxsz d'pover, namens Theodora van der Chijs, wed. van Anthonij Manrijque, Heer van Maasdam, verkoopt aan Hubrecht Lambrechts, schout, een perceel land in de 2e kavel, groot 6 gemeten 9 roeden, 9 voeten, gekocht van dr. Aper de Vogel, gemeenliggend met de huisvrouw of kinderen van Wouter Abramsz van der Houven. N: wed. of erfgenamen van Geeraert van Overmeer; O: het dorp; Z: Harman van der Ceel; W: scheidsloot. Prijs ƒ tegen 40 gr. Vlaams per gulden, te betalen in termijnen; afgelost in maart; RA 5879 A, nr. 44: Corn. Hijnderijcxsz d'pover, namens Theodora van der Chijs, wed. van Anthonij Manrijque, Heer van Maasdam, verkoopt aan Hubrecht Lambrechts, schout, een perceel in de 2e kavel, groot 30 gemeten 122 roeden, gekocht van jhr. Anthonij Manrijque. N: Theodora van der Chijs, wed. van Anth. Manrijque; O: zeedijk; Z: weduwe of erfgenamen van Geeraert van Overmeer; W: scheidsloot. Prijs à 40 groten Vlaams per gulden, te betalen in termijnen; afgelost in maart; RA 5879 A, nr. 45: Corn. Hijnderijcxsz d'pover, namens Theodora van der Chijs, wed. van Anthonij Manrijque, Heer van Maasdam, verkoopt aan Hubrecht Lambrechts, schout, een perceel land in de 2e kavel, groot 5 gemeten 76.5 roeden, gekocht van dr. Aper de Vogel. N: de Luijster; O: zeedijk; Z: jhr Anthonij Manrijque; W: scheidsloot. Prijs ƒ tegen 40 groten Vlaams per gulden, te betalen in termijnen; afgelost in Met 1 gemet 299 roeden in de Luyster maart; RA 5879 A, nr. 46: Corn. Hijnderijcxsz d'pover, namens Theodora van der Chijs, wed. van Anthonij Manrijque, Heer van Maasdam, verkoopt aan Hubrecht Lambrechts, schout, een perceel land in de 2e kavel, groot 8 gemeten roeden, gekocht van dr. Aper de Vogel, en een perceel grond aldaar, groot 1 gemet 15 roeden, gekocht van Adrijana Manrijque, samen 9 gemeten roeden. N: de weg; O: de gemene wei waarop het huis en de schuur staan; Z: de Luister; W: grens van de 3e kavel. Prijs ƒ tegen 40 groten Vlaams per gulden, te betalen in termijnen; afgelost in 1674.

113 maart; RA 5879 A, nr. 47: Corn. Hijnderijcxsz d'pover, namens Theodora van der Chijs, wed. van Anthonij Manrijque, Heer van Maasdam, verkoopt aan Hubrecht Lambrechts, schout, een perceel grond in de 2e kavel, groot 14 gemeten 262 roeden, gekocht van Adrijana Manrijque. N: -; O: grens van de 1e kavel; Z: weg; W: erfgenamen van Geeraert van Overmeer. Prijs ƒ tegen 40 groten Vlaams per gulden, te betalen in termijnen; afgelost in maart; RA 5879 A, nr. 48: Corn. Hijnderijcxsz d'pover, namens Theodora van der Chijs, wed. van Anthonij Manrijque, Heer van Maasdam, verkoopt aan Hubrecht Lambrechts, schout, een perceel grond in de 2e kavel, groot 25 gemeten 263 roeden en 297 roeden in de gemene wei waarop het huis en de schuur staan en haar deel in dit laatste; 1 gemet 49 roeden in deze wei, gekocht van Anthonij Manrijque, 183 roeden in deze wei, gekocht van dr. Aper de Vogel; 183 roeden in deze wei, gekocht van Adrijana Manrijque; 65 roeden en 3 voeten in deze wei, gekocht van dr. Aper de Vogel. Tesamen aan land en wei: 97 gemeten 237 roeden, met haar deel in het huis in het dorp. N: Jan Willemsz Vlam; O: zeedijk; Z: Corn. Hijderijcxsz d'pover; W: straat. Prijs ƒ à 40 groten Vlaams per gulden, te betalen in termijnen; afgelost in december; RA 5879 A, nr. 63: Hubrecht Lambrechtse, schout ( ene partij) en Hareman van der Ceel, wonende te Delft, gehuwd met Catarijna Vijtu, wed. van Geeraert van Overmeer met diens wezen (andere partij) verdelen de grond waarop de keet en de schuur staan. Aan Van der Ceel valt toe het deel aan de dijk van de Luijster tot de weg dwars af, welk deel hij in erfpacht laat aan Hubrecht Lambrechtse voor. 20 per jaar. Aan Hubrecht Lambrechtse valt toe het achterste deel waarop de schuur staat, vanaf de Luyster tot de weg. Verwezen wordt naar een kaart mei; RA 5879 A, nr. 70: Harman van der Ceel, gehuwd met Catharijna Vetu, wed. van Geerart van Overmeer, wonende te Delft, bezit 81 gemeten in kavel B, waard circa 250 Carolusgulden per gemet mei; RA 5879 A, nr. 75: Harman van der Ceel, gehuwd met Catharina Vijtu, wed. van Geerardt van Overmeer, wonende te Delft, bezit 80 gemeten in kavel B, waard 250 gulden december; RA 5879 A, nr. 77: Harman van der Ceel, gehuwd met Catharijna Vetu, weduwe van Geerardt van Overmeer, wonende te Delft, verkoopt aan Hubrecht Lambrechts, schout, de erfpacht van 2 gemeten 162 roeden van zijn vrouw en roeden van zichzelf, tesamen 2 gemeten roeden, in de 2e kavel, met haar deel in de schuur die op deze kavel staat. N: de herenweg; O: de zeedijk; Z: de Luister; W: schout Hubrecht Lambrechtse. Prijs 20 Carolusgulden ; de erfpacht bedraagt november; RA 5879 C, nr. 33: Hubrecht Lambrechtsz., schout en dijkgraaf, schenkt aan zijn zoon Isack Hubrechtsz. van de Luister, die in het huwelijk gaat treden met Cornelia Bols, laatst weduwe van Lijeven Jans de Grave, gulden als rente tegen 4 % waarvoor de gever als onderpand stelt 50 gemeten koren- en weiland in de 2e kavel. Afbetaald in RA 5879 C, nr. 72: Schout en schepenen verklaren dat Huijbrecht Lambrechts, dijkgraaf, in eigendom bezit, onder andere: - in de tweede kavel, 97 gemeten 237 roeden, gekocht van Theodora van der Chijs, weduwe van Anthonij Manrijque, heer van Maasdam, 14 maart 1657, gelegen aan de zuid- en noordzijde van de gemeenschappelijke ("gemene") weg, en wel in de gemene wei 1 of het ongekaveld land, groot circa 5 gemeten 100 roeden met daarop een schuur en keet staand en waaraan Hubr. Lambrechtsz een woonhuis c.a. aangebouwd heeft, liggende tussen het gemene land (N: de gemene weg; O: de zeedijk; Z: de Luijster, strekkend tot even achter de schuur) 2 3 gemeten 177 roeden, boven hun deel, in de schuur en keet binnen dezelfde gemerken, uitgegeven op 10 december 1659 in erfpacht door Harman van der Zeel aan Hubr. Lambrechtsz voor 20 Carolusgulden

114 3 1 gemet 15 roeden westwaarts, erachter liggend 4 8 gemeten roeden, daarachter westwaarts tot aan de scheidsloot van de 3e kavel tussen de gemene weg en de Luister 5 1 gemet 299 roeden, zuidwaarts, zijnde de Luijster en vandaar "huywaers" tussen de dijk en scheidsloot van de 3e kavel 6 5 gemeten 76.5 roeden en 30 gemeten 122 roeden naast elkaar gelegen, tot aan de weduwe Gerard van Overmeer en vervolgens dit land overstappend. 7 6 gemeten 9 roeden 9 voeten gemeenliggend met de nazaten van Wauter Ab. van der Hoeven 8 een stuk van 12 gemeten 19.5 roeden O: de dijk en dorp; Z: de nazaten van Harman van der Ceel; W: de scheidsloot van de 3e kavel gemeten 262 roeden en 25 gemeten 263 roeden naast elkaar van de gemene weg noordwaarts tot aan de Noorddijk tussen de kavelsloot van de 1e kavel ten oosten en de vrouw van Overmeer ten westen tesamen de genoemde 97 gemeten 237 roeden alsmede het deel in de genoemde schuur en keet. Deze percelen zijn thans onbelast maart; RA 5879 C, nr. 83: Jacob van der Houven, mede namens zijn broer Apero van der Houven, verkoopt aan Nelijen Lenders, weduwe van Hubrecht Lambrechtsz, 6 gemeten 75 roeden in de 2e kavel, gemeenliggend met de erfgenamen van Hubrecht Lambrechtsz, schout en dijkgraaf. Verwezen wordt naar de kaveling d.d. 28 september 1644 voor notaris Jan Vijver? te Den Haag maart; RA 5879 C, nr. 109, 110: Jacob van de Luister verleent hypotheek aan erfgenamen van Agatha Ockersse, overleden, op 14 gemeten land. N: -; O: zeedijk; Z: juffr. Overmeer; W: baning van Claes Geerinck. Prijs 1200 Carolusgulden tegen 6 %. Afgelost in mei; RA 5879 C, nr. 250, 251: Jacobus van de Luister leent van mr. Hubertus Mogge, oud-burgemeester, Zierikzee, een bedrag van. 433 tegen de penning 20, gedurende een jaar. Onderpand is onder andere 52 gemeten 285 roeden land in de 2e kavel, N: herenweg; O: zeedijk; Z: de heer Overmeer; W: 3e kavel. Afgelost in mei; RA 5879 C, nr : Jacobus van de Luister, met Isaac van de Luister te St. Annaland als borg, verklaart schuldig te zijn aan de erfgenamen van Catharina Vituï een bedrag van , wegens de koop van: 5 gemeten 258 roeden, achter het dorp gelegen: N: -; O: het dorpsland; Z: zeedijk; W: karrevelden of zeedijk. 24 gemeten roeden, gelegen als voren: N: koper's ander land; O: zeedijk; Z: -; W: 3e kavel. 40 gemeten 225 roeden: N: zeedijk; O: -; Z: de herenweg; W: 3e kavel. de erfpacht van f. 20 per jaar die op de hoeve en het ongekaveld land rust; het aandeel in de ambachtsheerlijkheid van juffrouw Vituï. Alle percelen zijn gelegen in de 2e kavel. Rente 4 gld. 10 st per 100 per jaar. Indien de comparant de rente binnen 6 weken na de vervaldag betaalt, wordt dit 4 %. Het transport geschiedde door Cornelis van der Heiden krachtens procuratie van Heijnrick de Acquet, raad en vroedschap alsmede oud-burgemeester van Delft als executeur van het testament van juffr. Catharina Vituï, laatst weduwe van Hareman van der Ceel, d.d. 24 april Afgelost: december; RA 5879 C, nr : Pieter Abrahamse en Roeckus Arentsen Steijn lenen van Willem Aertsen 1000 Carolusgulden à 4%. Onderpand zijn 50 gemeten verkregen door het overlijden van de ouders van hun schoonmoeder Cornelia van de Luister, nl. Hubrecht Lambrechtsz en Neljen Lijnders. N: Isaack van de Luister cs; O: - ; Z: de herenweg; W: erfgenamen van Jacob van de Luister; circa 10 gemeten wei- en zaailand N: de genoemde erfgenamen van Jacob van de Luister; O: -; Z: dorpsland en de erfgenamen reeds genoemd; W: erfgenamen van de Vrouwe van Baerlandt, en een woonhuis: N: Jacob en Isaack van de Luister; O: zeedijk; Z: Uersel Jans; W: Voorstraat (zie Voorstraat oostzijde 15). In tien termijnen van. 100 af te lossen. Afgelost: september; RA 5879 C: Gabreel Mouwe en Cornelia van de Luister lenen van Mr. Huijbertus Mogge, Zierikzee, een bedrag van. 100 voor 1 jaar met 5 %. Onderpand is een hofstede c.a. met 83 gemeten 187 roeden, N: zee-

115 dijk; O: de Heer van Welland; Z: zeedijk; W: zeedijk, alsmede onder verband van het huis, schuur c.a. waarin zij thans wonen en onder verband van de helft van de grond, gekocht van de heer van Overmeer, groot 73 gemeten. Doorgehaald: augustus; RA 5879 C, nr. 221, 222: Gabreel Mouwe en Cornelia van de Luijster, echtelieden en Isaack van de Luijster lenen van mr. Hubertus Mogge, Renesse, een bedrag van. 500 à 5%. Onderpand zijn 75 gemeten, gekocht van de heer van Overmeer, N: Mouwe's ander land; O: Achterstraat; Z: de dijk; W: de baronesse's land. Doorgehaald: april; RA 5879 C, nr : Isaack van de Luister verkoopt aan Gabreel Mouwe de helft van een hofstede met 64 gemeten 87 roeden N: -; N-O: zeedijk; Z-W: Baronesse van Baerlandt; N-W: zeedijk. De prijs is 8400 Carolusgulden, 5000 contant, de rest in termijnen van 850 per jaar met 5 %. Met verkoopvoorwaarden d.d. 10 april De hofstede is nog verpacht. De verkoper zal voor de koper een paard houden gedurende vijf winters. Als de verkoper geen paard heeft, moet de koper tien zakken paardebonen leveren, alsmede twaalf koppels hanen en twaalf koppels eenden april; RA 5879 C, nr. 246, 247: Overeenkomst tussen Gabreel Mouwe en Cornelia van de Luijster. De boerderij en landen, gekocht van Isaack van de Luijster, zal moeten blijven aan de tweede comparant of haar erfgenamen, mits deze betalen de helft van de koopprijs. De tweede comparant verklaart te garanderen dat de 64 gemeten 87 roeden uit de boedel van Jacob van de Luijster (ovl.) als pacht zal blijven aan de eerste, waarvan de pachtsom gelijk zal zijn aan het gemiddelde bedrag van de pacht van de hofstede van Johan de Mauregnault, de hofstede van de Vrouwe van Kattendijke en de hofstede van de markies de Warringe juni; RA 5879 C, nr. 248: Gabreel Mouwe verklaart voor de kooppenningen van de helft van een huis en schuur met 64 gemeten 87 roeden op 10 april 1709 gekocht van Isaack van de Luijster, speciaal te verbinden de helft van een hofstede met 64 gemeten 87 roeden (zijnde de andere helft!), eveneens gekomen uit de boedel van Jacob van de Luijster (ovl) juli; RA 5879 C, nr : Gabreel Mouwe leent van Huijbertus Mogge, oud-burgemeester en raad; Zierikzee, een bedrag van wegens geleend geld aan Isaack van de Luister à de penning 20. Onderpanden zijn de helft in een hofstede c.a. met 64 gemeten 87 roeden, gekocht van Van de Luister, alsmede van een hofstede met 83 gemeten 183 roeden N: de zeedijk; O: de Heer van Welland; Z: de weg; W: -. Als borg stelt zich Cornelia van de Luister, huisvrouw van Gabreel Mouwe, onder verband van de andere helft van de genoemde hofstede met 64 gemeten 87 roeden. Medeborg is Maria Walravens, weduwe van Rocus Adriaensen Steijn, geassisteerd door de secretaris Fr. de Klerck onder verband van 25 gemeten land haar vermaakt door haar grootmoeder bij testament. Tevens stellen zich als borgen: Isaack van de Luijster en Huijbert van de Luister. De laatste verbindt daarvoor 1/3 deel van een hofstede met 50 gemeten (d.w.z. 16 gemeten 200 roeden), gelegen: N: de zeedijk; O: de zeedijk; Z: land van G. Mouwe; W: land van Overmeer augustus; RA 5879 C, nr. 102, 103: Testament van Heijnderick Pieterse en Lammerdinne Davidts, echtelieden, gepasseerd ten huize van de testerenden, wonende op "de Hollantse Houve" (beiden plaatsen een handmerk) september en 28 oktober; RA 5879 C, nr. 109: Schout en schepenen verklaren op verzoek van Isaacq van de Luyster en Cornelis Mol, voogden en administrateur over de nalatenschap van Cornelia van de Luijster, dat zij genoodzaakt zijn een deel van het bezit of de effecten te verkopen, hoewel het een fidei commissaire boedel betreft, wegens de schulden en voorts door de zware val die de dijken deed doorbreken en vanwege de stormen en watervloeden waardoor het geschot zo hoog was, dat deze niet uit de inkomsten konden worden voldaan Brief aan de Staten van Zeeland van schout en schepenen. Verwezen wordt naar de resolutie van 9 september 1715 over het verzoek van de administrateurs. Schout en schepenen bevestigen de mededelingen in het request en adviseren positief augustus; RA 5879 C, nr. 120, 121:

116 Uittreksel uit de resoluties van de Staten van Zeeland, d.d. 2 augustus 1717 op het request van Isaacq van de Luijster en Cornelis Mol (zie resolutie 26 maart 1716) om afdoening van het request van 3 september Het verzoek wordt toegestaan: zoveel als nodig is mag worden verkocht juli; RA 5879 D, nr. 341: Cornelis Mol, als erfgenaam van Cornelija van de Luijster, verkoopt de "Hollantse hofstede en landen" vanouds genaamd de Hollandse Hoeve, voor wat betreft de ene helft aan Hubert van der Kroon, in huwelijk hebbende Neeltje Davids, en voor wat betreft de andere helft aan Vincent Wale juli; RA 5885 D: Akte van naasting: Huijbert van der Kroon, te Oude Tonge (gehuwd met Neeltje Davids), naast de "Hollandse Hofstee" van Vincent Wale omdat hij nader in maagschap is dan de verkoper Cornelis Mol. Daarop draagt Vincent Wale de andere helft in de hofstede en gronden over aan Van der Kroon voor dezelfde prijs augustus; RA 5885 D; zie ook RA 5879 D, nr. 347, 348: Cornelis Wale, schout, Aarnoud Steijn en Cornelis Mol, verkopen aan Huijbert van der Kroon en Neelken Davids van St. Annaland, echtelieden, te Oude Tonge: A een hofstede met 128 gemeten 172 roeden zaai- en weiland, N: de zeedijk; O: de zeedijk; Z: erven Cornelia van de Luister; W: Laurens de Kok en de graaf van Rupelmonde. B vier gemeten, N: de erven Cornelia van de Luister; O: dorpsland; Z: de zeedijk; W: de karrevelden. De prijs is per gemet of in totaal De goederen zijn afkomstig van Cornelia van de Luister en in pacht bij Hendrik Pieterse Zegers januari; RA 5886 B, nr. 1: Rekening door Cornelis Waele, Arnoud Steijn en Cornelis Mol van de boedel van Cornelia van de Luijster, weduwe van Gabriel Mouwe, overgebracht 22 januari 1727: - Op 26 juni 1726 werden in het openbaar verkocht een hofstede met 128 gemeten 172 roeden zaai- en weilanden, vanouds genaamd 'de Hollantse Hoeve', laatst bezeten door Cornelia van de Luijster en thans in pacht bij Hendrik Pieterse Zegers. Verkocht voor per gemet, in totaal Op de Hollantse Hoeve rustte een hypotheek ten behoeve van mr. Jacob Ockersse aan wie de pacht werd betaald. - Van mr. Huybertus Mogge was. 500 à 5 % geleend waarvoor men 75 gemeten land had verbonden. Geheel trouweloos had Isacq van de Luijster zijn helft van de grond verkocht aan Gabriel Mouwe zonder zijn schuld daarop af te lossen. De betreffende hypotheekakte was gepasseerd voor Schepenen van Sint Philipsland op 7 mei Kaart van Hattinga: eigenaars de erven Van der Kroon; baander is Michiel Mol november; RA 5885 E, nr. 108, 109: Beslaglegging namens Huybrecht van der Kroon, Pieter Grinwis (gehuwd met Maria van der Kroon), Cent Monis, Adriaan Monis, gezamenlijk eigenaars van Hollands Hoeve (128 gemeten 172 roeden, pacht ) en het Hoogebaaken (50 gemeten 252 roeden, pacht.2) op levende have, inventaris en vruchten te velde en in de schuur van Michiel Mol. Pachten verschenen per Bamisdag: ; ; ; ; Inventaris opgemaakt door Jan Mol, Marinus Reyngoud en Corn. de Kok december; RA 5879 B, gerechtsrol. Eiser: secretaris Adriaen van der Schoor als rentmeester van de ambachtsheren; Gedaagde: Michiel Mol, over een schuld van wegens gehuurde tienden waarvoor 82 schapen in beslag zijn genomen maart; RA 5885 E, nr. 111: De weduwe van schout Michiel Mol verbindt en geeft over al haar roerende en onroerende goederen aan Jacobus Rijn wegens een schuld van duizend gulden en veertig grooten oktober; RA 5881, nr. 14: Huybrecht van der Kroon, mede namens zijn zwagers Pieter Grinwis, Cent Monis en Adriaan Monis, verkoopt aan Paulus Matthys Heerschap de Hollands Hoeve 128 gemeten 272,5 roeden en het Hooge Baeken 50 " 252 roeden, samen 179 gemeten 224,5 roeden voor. 800 en voor twee misputten op beide hoeven.

117 oktober; RA 5882, nr. 15: Paulus Matthijs Heerschap verklaart schuldig te zijn aan de heren Huybrecht van der Kroon, Pieter Grinwis, Cent Monis en Adriaan Monis de somma van tegen 5 %. Geen onderpand genoemd februari; RA 5885, nr. 62: Inventaris van de goederen nagelaten door Paulus Matthijssen Heerschap en Leena Abrahamse Roon, opgemaakt op verzoek van Jacob Krijger en Goris Pijll, voogden. - hofstede met 128 gemeten 272,5 roeden, genaamd de Hollandse Hoeve - idem met 50 gemeten 252 roeden, genaamd het Hooge Baeken - hij bezat ook een hofstede en gronden in Goedereede, gepacht door Matthijs Paulusse Heerschap april; RA 5881, nr. 67, 83: De erven Paulus Heerschap en zijn weduwe Leijntie Abrahamse Roon verkopen de hofstede Hollands Hoeve, groot 128 gemeten 272,5 roeden aan Maria van Trigt, weduwe van Izak van Hekke. Prijs is. 8 per gemet of in totaal en. 30 voor de mestput ('mispit'). Met verkoopvoorwaarden d.d. 3 maart maart; RA 5881, nr. 84: Maria van Trigt, weduwe van Izacq van Hekke, te Zierikzee, verkoopt via notaris Oudesluys aan Jacob Abrahamse van Oeveren, te Sint Annaland, de hofstede genaamd Hollands Hoeve, groot 128 gemeten 272,5 roeden, voor. 14 of in totaal en voor de mestput. RA 5881, nr. 85: overdracht voor Schout en Schepenen van Sint Philipsland van Hollands Hoeve:. 488 contant en tegen 3,5 % mei; RA 5882, nr. 86: Jacob Abrahamse van Oeveren is schuldig aan Mejuffrouw Maria van Trigt, weduwe van Izak van Hekke, een bedrag van. 1350, het restant koopsom Hollands Hoeve, rente 3,5 %. In de marge: op 25 april 1798 verklaren Jan van IJsselsteyn en Cornelis Sevenhuyzen dat alles is afgelost april; RA 5882, nr. 100: Jacob van Oeveren, landman, is schuldig aan de vijf minderjarige kinderen van Caarl Dorst (was gehuwd met de overleden Johanna de Groen) een bedrag van tegen 4 %. Onderpand de hofstede van 128 gemeten 272,5 roeden met de vruchten en de inventaris maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (2510): Openbare verkoping van de Hollandsche Hoeve op verzoek van de erfgenamen van Jacob Abrahamse van Oeveren en Maria Jeremiasse Dorst, t.w. Jeremias van Oeveren, tevens als gemachtigde van Leendert van Oeveren te Wissenkerke, Marinus Mol, gehuwd met Petronella van Oeveren, Cornelia van Oeveren, gehuwd met Cent den Braber april; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (2524): De hoeve wordt gekocht door notaris W.J. van Voorst Catshoek namens Adriana van Oeveren voor ƒ juli; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (636): Adriana van Oeveren, weduwe van Pieter van Dijke, leent van Jan Schuurbeque Boeye, te Zierikzee, een bedrag van ƒ tegen 5 %. Onderpand is o.a. de hofstede 'de Hollandsche Hoeve', groot 53 bunder 74 roeden 25 ellen juli en 16 juli; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (1093 en 1106): Adriaan van Dijke, landman te Sint Philipsland, vader en voogd van de minderjarige kinderen in huwelijk verwekt bij zijn nog in leven zijnde huisvrouw Maria Abrahamse van Oeveren, nl. Pieter (20 jaar), Abraham (17 jaar) en Adriaantje (15 jaar), benoemde erfgenamen voor de helft van de nalatenschap van wijlen Adriana van Oeveren, (ovl. Sint Philipsland 28 juni 1831), weduwe van Pieter van Dijke; Abraham van Oeveren, winkelier te Sint Philipsland en diens huisvrouw Adriana Mol, vroedvrouw, ouders van Adriana van Oeveren; Abraham van Oeveren Abrahamszoon, landman te Sint Philipsland; Maria van Oeveren, landvrouw te Sint Philipsland, huisvrouw van Adriaan van Dijke; Marinus van Oeveren, landman te Sint Philipsland; Adriaantje van Oeveren, huisvrouw van Pieter van Ast, wonende te Scherpenisse, broers en zusters van Adriana van Oeveren, erfgenamen voor de andere helft, veilen in het openbaar o.a. een hofstede, bestaande uit woonhuis, schuur, wagenhuis

118 en verder getimmerte, genaamd de Hollandsche Hoeve, in de Oude Polder, met 51 bunder 81 roeden 25 ellen zaai- en weilanden. Ingezet door Jacobus Stols voor ƒ ,60. Hoogste bieder: Hugo van der Linden, partikulier te Bergen op Zoom, voor ƒ Deze deed het bod voor mej. Pieternella Moerbeek, weduwe van Jacobus van der Linden, winkelierster te Bergen op Zoom en 25 juli; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (1118 en 1119): Boedeldag Hollandsche Hoeve door de erfgenamen van Adriana van Oeveren. "50 gemeten achter het dorp". Bij deze 50 gemeten gaat het om land in de tweede kavel, 38 gemeten ten noorden van de weg (de Lange Wenden J.K.) en 12 gemeten ten noorden van het dorp en het karreveld. De twee dochters uit het eerste huwelijk van Cornelia van de Luijster erfden die percelen van hun grootouders, Huybrecht Lambrechtssen (van de Luister) en Neeltje Leenders. Dit waren Neeltje Walraven, gehuwd met Pieter Abrahamse van Borselen, en Maria, gehuwd met Rockus Arentsen Steyn. Beide dochters hadden ieder drie kinderen t.w. Cornelia, Abraham en Cornelis van Borselen en Huybrecht, Aarnout en Gabriël Steyn. Cornelia van Borselen huwde op 16 april 1712 te Sint Annaland met Cornelis Mol uit Oud-Vossemeer, waaruit verklaard wordt waarom Cornelis Mol regelmatig op de voorgrond treedt. Via de ouders kregen deze zes nakomelingen van Cornelia ieder een zesde deel van de 50 gemeten, waarvan dus 12 gemeten bij het dorp lagen en 38 gemeten aan de noordzijde van de weg. Cornelis Mol kocht in 1726 en 1731 de delen van zijn zwagers op zodat hij 25 gemeten verkreeg. Hetzelfde deed Gabriël Steyn in 1732 en 1734 met de delen van zijn broers. In 1746 kocht hij de 25 gemeten van Cornelis Mol en kon hij de gehele 50 gemeten gaan beboeren. Hij woonde in de Voorstraat westzijde nr. 50 en hij had een schuur in de Achterstraat (zie aldaar 46, 48 en 50). Samenvatting eigenaars '50 gemeten achter het dorp': eigenaar erfgenamen van Manrycque Huybrecht Lambrechtssen (van de Luister), later zijn weduwe Neeltje Walraven, later haar kinderen (de helft) Cornelis Mol, schoonzoon van Neeltje Walraven (idem) Maria Walraven, later haar kinderen (de andere helft) Gabriël Steyn, zoon van Maria Walraven (idem) Gabriël Steyn, later zijn erfgenamen (het geheel) Jannetje Steyn Cornelis Daene Marinus Dorst Transacties enz.: november; RA 5879 C, nr. 33: Hubrecht Lambrechtsz., schout en dijkgraaf schenkt aan zijn zoon Isack Hubrechtsz. van de Luister, die in het huwelijk gaat treden met Cornelia Bols, laatst weduwe van Lijeven Jans de Grave, gulden als rente tegen 4 % waarvoor de gever als onderpand stelt 50 gemeten koren- en weiland in de 2e kavel. Afbetaald in oktober; RA 5885 D: Testament van Neeltghen Leenderts, weduwe van Hubregt Lambrechts november; RA 5879 C, nr. 154, 155: Cornelis Walraven, schout, verkoopt aan Jacob van de Luister, executeur van de boedel van de kinderen van Cornelis Walraven en Cornelia van de Luister, winkelgoederen, o.a. olie, azijn, zeep, kaas, brandewijn, zout, meel, gort enz. Kousen, garen, lint, voorts hangt hiermee samen de verkoop van twee huizen, afkomstig van Pijeck naast meester Pieter (van Sijervelt) en het andere in de Achterstraat, drie paarden, twee wagens, losse goederen, huisraad enz. om hieraan te verhalen het bedrag van. 400 die hij, Walraven, uit de boedel van de grootmoeder van de kinderen, Nelken Lijnders, wed. van Hubrecht Lambrechtsz, heeft genomen. enz en 22 november; RA 5879 C, nr. 208, 209: Cornelis Walraven en zijn huisvrouw Cornelia van de Luister transporteren aan hun dochters Neljen Walravens, Marij Walravens en Cornelia Walravens alle vorderingen, effecten, enz. uit de fidei-commisaire boedel van haar vader Huybrechts en Nelken Leijnders. Op 22 november 1690 protesteert Daneel de Blonde namens de crediteuren van Cornelis Walraven hiertegen november, 25 december; RA 5879 C, nr : Cornelia Hubrechts van de Luister leent van Willem Aersen, Dordrecht 1000 Carolusgulden à 4 %. Onderpand is 50 gemeten, zijnde de erfportie van haar vader Hubrecht Lambrechtsz en haar moeder Neljen Lijnderts en een woonhuis december; RA 5879 C, nr :

119 Pieter Abrahamse en Roeckus Arentsen Steijn lenen van Willem Aertsen, Dordrecht, 1000 Carolusgulden à 4 %. Onderpand is 50 gemeten verkregen door het overlijden van de ouders van hun schoonmoeder Cornelia van de Luister, Hubrecht Lambrechtsz en Neljen Lijnders. N: Isaack van de Luister c.s.; O: -; Z: de herenweg; W: erfgenamen van Jacob van de Luister, alsmede circa 10 gemeten wei- en zaailand: N: de erfgenamen reeds genoemd; O: -; Z: dorpsland en de erfgenamen reeds genoemd; W: erfgenamen van de Vrouwe van Baerlandt en een woonhuis. In tien termijnen van ƒ. 100 af te lossen. Afgelost: juli; RA 5879 C, nr : Gabreel Mouwe leent van Huijbertus Mogge, oud-burgemeester en raad, Zierikzee wegens geleend geld aan Isaack van de Luister à de penning 20. Onderpand is de helft in een hofstede c.a. met 64 gemeten 87 roeden, gekocht van van de Luister, alsmede van een hofstede met 83 gemeten 183 roeden. N: de zeedijk; O: de Heer van Welland; Z: de weg; W: -. Als borg stelt zich Cornelia van de Luister, huisvrouw van Gabreel Mouwe, onder verband van de andere helft van de genoemde hofstede met 64 gemeten 87 roeden. Medeborg is Maria Walravens, weduwe van Rocus Adriaensen Steijn, geassisteerd door de secretaris Fr. de Klerck onder verband van 25 gemeten land haar vermaakt door haar grootmoeder bij testament. Voorts stellen zich borg Isaack van de Luijster en Huijbert van de Luister. De laatste verbindt daarvoor 1/3 deel van een hofstede met 50 gemeten (d.w.z. 16 gemeten 200 roeden), gelegen: N: zeedijk; O: de zeedijk; Z: land van G. Mouwe; W: land van Overmeer juni; RA 5879 C, nr. 75, 76: Inventaris van de losse goederen in de boedel van de wezen van Pieter Abrahamse op verzoek van de weduwe van Gabreel Mouwe, getaxeerd door Johanna Engels en Ida van den Boogaart juli; RA 5879 C, nr. 80, Testament van Cornelia van de Luister. Erfgenamen zijn Marij Walraven, gehuwd met Johannes Jobsen Steendijk en de kinderen van Pieter Abrahamse en Neltie Walravens. Steendijk wordt uitgesloten als administrateur, in het bijzonder over de fidei commissaire goederen vermaakt aan de kinderen van Marij Walravens november; RA 5879 C, nr. 77, Kwitantie van Cornelis Mol wegens het erfdeel van zijn vrouw (1/3 deel) maart; RA 5879 C, nr. 77, Idem van Abraham Pieters en Cornelis Pieters (elk 1/3 deel) december; RA 5879 C, nr. 78, Weeskamer. Als administrerend voogd aangesteld over de huizen en gronden van Cornelia van de Luijster (ovl.), weduwe van Gabreel Mouwe: Cornelis Wale. Erfgenamen zijn Maria Walravens, gehuwd met Jan Jobsen Steendick, en Cornelis Mol, gehuwd met Cornelia Pieters augustus; RA 5885 D; 4 september; RA 5879 D, nr. 359, 360: Cornelis Pietersen van Borselen verkoopt aan zijn zwager Cornelis Mol 1/3 uit 25 gemeten (8 gemeten 142 roeden), liggend gemeen met de kinderen van Rokus Steyn, gepacht door Michiel Mol. Prijs gemeten benoorden de Heerenweg, N: Heer van der Kroon; O: het Hoogbaken en de Heer van der Kroon; Z: Heerenweg; W: Heer van der Kroon, en 10 gemeten omtrent het dorp, N: Heer van der Kroon; O: zeedijk; Z: dorpsland en de Heer van der Kroon; W: Laurens de Cok januari; RA 5886 B, nr. 1: Rekening door Cornelis Waele, Arnoud Steijn en Cornelis Mol van de boedel van Cornelia van de Luijster, weduwe van Gabriel Mouwe, overgebracht 22 januari 1727, onder andere: - Cornelia van de Luijster had onder voorwaarden geërfd van haar moeder Neeltien Leenders, weduwe van Huijbrecht Lambregtse, krachtens een legaat bemaakt bij testament op 7 juli 1679, gepasseerd voor notaris Huybertus van Afflaken. Dit betrof circa 50 gemeten land. Op 13 november 1690 verklaarde zij met haar man Cornelis Walraven voor Schepenen van Sint Philipsland deze nalatenschap te laten aan haar kinderen en stelde haar broer Jacob van de Luijster aan als administrateur. Zij had twee dochters: Maria en Neeltien Walravens. Maria huwde Rokus Steijn waaruit werden geboren: Aernout, Huybregt en Gabriel Steyn. Neeltien huwde Pieter Abrahamse van Borselen waaruit werden geboren Cornelia (gehuwd met Cornelis Mol), Cornelis en Abram. Deze kinderen treden thans in de plaats van hun moeders. - De boedel is verdeeld. Het batig saldo is, na deze verdeling, december; RA 5885 D, Abram Pietersen van Borselen verkoopt aan Cornelis Mol 8 gemeten 142 roeden, gemeenliggend met zijn zwager Mol en zijn neef Stijn en ongekaveld. Prijs januari; RA 5880, nr. 31 en 32: Abram Pietersen van Borselen verkoopt aan Cornelis Mol 8 gemeten en 112 roeden voor per gemet of voor totaal Het betreft land gelegen bij land van Cornelis Mol. N: schout Arij Meulenberg; O: schout Arij Meulenberg; Z: Heerenweg; W: Juffr. De Kroon en land gelegen bij het dorp: N: Juffr. De Kroon; O: zeedijk; Z: dorpsland, Juffr. De Kroon en de karrevelden; W: burgemeester Laurens de Cok januari: RA 5885 D; 30 januari: RA 5880, nr. 37 en 38:

120 Huijbregt Steijn verkoopt aan Gabreel Steijn 8 gemeten 142 roeden voor. 18 per gemet of voor in totaal ,5. Belendingen: A N: Arij Meulenberg en Juffr. De Kroon; O: Arij Meulenberg en Juffr. De Kroon; Z: Heerenweg; W: Juffr. De Kroon. B (bij het dorp) N: Juffr. De Kroon; O: zeedijk; Z: dorpsland, Juffr. De Kroon en de karrevelden; W: Burgemeester Laurens de Cok september; RA 5886 B, nr. 29: Aernout Steijn transporteert aan Gabriël Steijn 8 gemeten en 142 roeden. Ten oosten begrensd door de landen van Juffr. Van der Kroon en Lawerijs Kock. Voorts twee 1/3 delen in huizen. Prijs is ƒ. 875 waarvan reeds ƒ. 721 is betaald, het restant tegen 3,5 %. Doorgehaald: 28 augustus Rechterlijk archief Bruinisse 4509: Inventaris van de boedel van Cornelis Mol en Cornelia van Borsselen (ovl. 4 januari 1743), onder andere: - 25 gemeten 126 roeden korenland in Sint Philipsland, verpacht aan Gabriël Steijn voor. 1 per gemet per jaar augustus; RA 5885 E, nr. 61: Gabriel Steyn leent van Marinus Geene tegen 4 %. Onderpanden zijn: 50 gemeten 252 roeden naast de landen van Monis en Z: de weg; een schuur in de Achterweg en zijn huis in het dorp (zie Voorstraat westzijde 50) augustus; RA 5885 E, nr. 62: Michiel Mol, als gemachtigde van zijn broer Cornelis Mol, verkoopt aan Gabriël Steyn 25 gemeten 126 roeden voor ƒ Naast de landen van de heren Monis; Z: de weg. N.B. Dit is de helft van de 50 gemeten 252 roeden die Steyn op dezelfde dag, samen met een huis en een schuur in de Achterweg, beleent april; RA 5881, nr. 108: Marinus Steyn Gabr.zn., Jan van Oostende (gehuwd met Maria Steyn) als mede-erfgenamen van de boedel van hun vader Gabriël Steyn, verkopen aan hun zuster Jannetie Steyn ieder hun 1/3 deel in het huis, schuur en erf, alsmede 50 gemeten 252 roeden voor. 10 per gemet of totaal voor het 2/3 deel april; RA 5882, nr. 109: Jannetie Steyn Gabr.dr., leent van Abraham en Jacob de Hond, Sint Maartensdijk,. 500 tegen 4 %. Onderpand een huis en schuur in het dorp en 50 gemeten en 252 roeden in de polder juni; RA 5881, nr. 128: Johannes Endhoven, gehuwd met Jannetie Steyn Gabr.dr., verkoopt aan Cornelis Cornelisse Daene het huis, schuur en erf, alsmede 50 gemeten 252 roeden land voor juni; RA 5882, nr. 129: Cornelis Cornelisse Daene leent van Abraham en Jacob de Hond. 500 tegen 4 %. Onderpand het huis en schuur in het dorp en 50 gemeten en 252 roeden in de polder juni; RA 5882, nr. 2: Cornelis Cornelisse Daene leent van Theodorus de Klercq, secretaris te Stavenisse,. 575 tegen 4 %. Onderpand het huis, schuur en erf binnen het dorp, 50 gemeten 252 roeden in de polder, met de vruchten en de inventaris. Afgelost 10 juni juni; RA 5881, nr. 45: Cornelis Cornelisse Daene verkoopt aan Marinus Dorst het huis, schuur en erf en 50 gemeten 252 roeden voor. 20 per gemet of in totaal , met losse goederen voor , contant juni; RA 5882, nr. 46: Marinus Dorst leent van Cornelis van der Lecq. 600 tegen 4 %. Onderpand huis, schuur en erf in het dorp met 50 gemeten 252 roeden, vruchten en inventaris. Borgen Machiel Mol, Jan Stoutjensdijk (Stavenisse) en Jan Dorst (Sint Maartensdijk) juni; RA 5882, nr. 47: Marinus Dorst leent van Jan Dorst, te Sint Maartensdijk,. 200 tegen 4 %. Onderpand een tweede verband op de hofstede van 50 gemeten 252 roeden juni; RA 5882, nr. 48: Marinus Dorst leent van Machiel Mol. 200 tegen 4 %. Onderpand een tweede verband op de hofstede van 50 gemeten 252 roeden juni; RA 5882, nr. 49: Jan Maartensen Stoutjensdijk, schoonvader van Marinus Dorst, is borg voor. 100.

121 Bouwlust. In 1645 viel bij de verloting van de kavels van de herbedijkte polder de derde kavel (kavel C) toe aan Jacob van Baerlandt. Hij behoorde samen met Gerard van der Nisse uit Goes, tot de belangrijkste initiatiefnemers van de herbedijking. Samen bezaten zij 2/3 van het schorrengebied, dat opnieuw bedijkt werd. Jacob van Baerlandt (c ) was uit Goes afkomstig, maar vestigde zich te Antwerpen. Hij koos, in tegenstelling tot Van der Nisse, voor het Rooms-Katholieke geloof. Door zijn zakelijke belangen bleef Van Baerlandt nauw met Zeeland verbonden. Hij was Heer van Baarland en van Wemeldinge. Ook de heerlijkheid Dirksland, op Goeree-Overflakkee, was in zijn bezit. Via Van Baerlandts dochter Magdalena en haar kleinzoon Maximilien Philip Joseph de Boulogne de Liques, erfde diens zoon, de graaf van Rupelmonde, 1/6 deel van de heerlijkheid Sint Philipsland. In zijn bezit kwam het noordelijk deel van kavel C (met de boerderij Broedershof). Het andere 1/6 deel van de heerlijkheid en het zuidelijk deel van kavel C kwam, met de hier besproken boerderij, aan Marie Louise, gravin van Groesbeke en later aan haar zoon, de markies de Warigny. De markies liet de hofstede in 1717 verkopen aan de pachter, Laurens de Kock. In 1757 kocht François Johan Nebbens, te Zierikzee, de boerderij, met de bijbehorende grond aan. Zijn weduwe, Petronella de Kok, liet de boerderij verkopen aan Johannis van Dijke. Nog steeds is deze boerderij in bezit en in gebruik bij een afstammeling van deze Johannis. In de eerste jaren na de herbedijking was ook in deze kavel sprake van de Noorthoeve en de Zuythoeve. Later geraakten deze namen in onbruik. De benaming "Bouwlust" dateert uit de 19e eeuw. Aan de zuidzijde van de bij deze boerderij behorende grond bevindt zich een opvallende inham. Dit is het restant van de dijkdoorbraak als gevolg van de stormvloed van 26 januari Als gevolg daarvan moest 16 gemeten 217 roeden van kavel C en 1 gemet 282 roeden van kavel B worden buitengedijkt. Uit de laatstgenoemde kavel werd de grond gehaald voor de aanleg van de nieuwe dijk, het zogenaamde karreveld. Een straatnaam ter plaatse herinnert aan dit gedeelte. Door het verlies aan land werd de oppervlakte van "Bouwlust" teruggebracht tot 169 gemeten 124 (ook 129) roeden. Als gevolg van de oorlogen, waarbij de Zuidelijke Nederlanden betrokken waren, confisqueerde de Staten van Zeeland tijdens de oorlogs de inkomsten uit bezittingen van Zuid-Nederlanders. Tot 1717 behoorde deze boerderij aan Zuid-Nederlanders en om die reden moesten de inkomsten ervan worden afgedragen aan de Rentmeester van de Grafelijke Domeinen in Zeeland beoosten Schelde, die te Zierikzee kantoor hield. De aantekening uit 1702 heeft hierop betrekking, in dat jaar begon nl. de Spaanse successieoorlog ( ). Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting

122 Nicolaes Geerijnck idem " Johan van de Luister diens weduwe (Willemijntie Reiniers) Louwerens Kok 1696 Nicolaes Geerinck 3 haardsteden Kohier bewoners 1681: Claes Geerinck (aantal personen boven 8 jaar: 7) Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Maatje de Jonge, Johannes Booy 1758 Maria Janse Nelevaarts Bevolkingsregisters: A Pieter van Dijke J.zn. (landbouwer) Adriaan van Dijke (landbouwer) Samenvatting eigenaars: Jacob van Baerlandt, later zijn erfgenamen Laurens de Kock Matie de Jonge, weduwe van Laurens de Kock Cornelis de Kock François Nebbens, later zijn weduwe Johannes van Dijke, later zijn weduwe Pieter van Dijke J.zn Adriana van Oeveren, weduwe van Pieter van Dijke 1832 Pieter van Dijke A.zn. Samenvatting pachters/gebruikers: Daem Jacobs Willem Geerinck Nicolaes Geerinck Johannes van de Luister Willemijntie Reyniers, weduwe Johannes van de Luister Laurens de Kock Matie de Jonge, weduwe Laurens de Kock Cornelis de Kock Johannes van Dijke, later zijn erfgenamen Pieter van Dijke J.zn., later zijn weduwe Adriaan van Dijke Transacties: 1648 RA 5879 A: Vermelding dat op de kavel van de Heer van Dirksland de Noort- en de Zuythoeve gelegen zijn. (N.B. Waarschijnlijk werd deze aanduiding voor alle bedrijven aan de noord- en aan de zuidzijde van de weg gebruikt.) 1651 RA 5879 A: Vermelding dat Daem Jacobs pachter is van de Heer van Dirksland, de Noorthoeve van 163 gemeten en de Zuythoeve van 186 gemeten mei; RA 5879 C, nr : Dijkgraaf Cornelis Walraven en Willem Meyer, Isaack van de Luister en Nicolaes Geerinck, gezworenen van Sint Philipsland, krachtens machtiging van ingelanden van 24 maart 1682 verklaren schuldig te zijn aan Johannes Rontvis. Het rentepercentage is niet vermeld. Ingelanden besloten aan te besteden het maken van de doorbraken en gaten in hun zeedijk, veroorzaakt door de vloed van 26 januari 1682, en het leggen van een inlaag nabij de hoeve van Nicolaes Geeringh, groot 160 roeden voor per roede; voorts het herstellen van het gat in de zeedijk tegen de hofstede daar Janneken Leenderts op woont, lang 39 roeden alsmede het herstel van het gat in de zeedijk op de hoek van het "Hoogen Baecken" lang circa 33 roeden voor. 4 per roede, alles conform de opgemaakte bestekken. De ingelanden zijn reeds belast met 10 schellingen per gemet. Hierboven komt nog per gemet te betalen in handen van penningmeester Marinus van 't Rosevelt. Tevens besloten te lenen maart; RA 5879 C, nr. 185, 186:

123 Willem Willems Geerinck, weduwnaar van Lijsbet Marijnes Grenckts, met zijn broer Nicolaes Willemsen Gerijnck, alsmede Matteus Marijnesen en Jan Mari... allen voogden over Geertejen Marijnes, Martijnjen Corstijna, Willemijne en Johannes Willems Geerlijnck nagelaten wezen van Willem Willems Geerlynck en Lijsbet Marines komen overeen, ten overstaan van schout en weesmannen van Sint Philipsland, dat de genoemde Willem Willems Geerijnck als boedelhouder alle effecten van de boedel zal behouden, de lasten zijn eveneens voor hem. Hij zal de wezen onderhouden, voeden, laten leren lezen en schrijven en de meisjes laten leren naaien tot ze 18 jaar oud zijn of gehuwd zijn. De oudste dochter Geerjen zal hebben van haar moeders kleren de mantel en andere kledingstukken. Marijnes ontvangt de gouden ring van zijn moeder en de zilveren beker en een zilveren lepel, die hem als pillegiften werden gegeven. Martijenjen ontvangt ook kledingstukken van haar moeder en twee zilveren lepels. Corstijna krijgt zilverwerk van moeder: drie kettingjes met een schaartje daaraan. Willemijne krijgt moeders grote gouden ronde ring. Johannes ontvangt van zijn moeder de gouden 'marck' ring, met moeders naam daarop. Alle wezen krijgen ook nog twee zilveren dukaten elk, enz mei; RA 5879 C, nr : Vertaling van een Franse akte, gepasseerd voor Juljaen de Klerck, notaris te Aath, waarbij Guillaume Albert de Anneux, markies van Warigny, graaf van Buat enz., gouverneur en kastelein van Aath met zijn gemalin Marie Louijse de Grousbeecke, machtiging geven aan Johannes van de Luister, secretaris te Sint Philipsland, en Quirijn Boudens, te Goes, om als hypotheek te verbinden hun hoeve met 169 gemeten 124 roeden land voor een geleend bedrag van ƒ van Elisabeth en Janneken Jobs, voor ƒ van Mr. Michiel Lange enz. Hun rentmeester is Mr. Pieter Zuijthoff juni; RA 5879 C, nr : Johannes van de Luister en Quirijn Boudens q.q. (zie hierboven) stellen tot een hypotheek 169 gemeten 124 roeden land naast het dorp gelegen: N: de Heer van Baerlandt; O: de Heer Overmeer; Z: de dijk; W: de Heer van Kruiningens kinderen, voor ƒ. 1600, ƒ. 2000, ƒ. 600 en ƒ enz. Geroyeerd: oktober; RA 5879 C, nr. 82, 83: Baronesse van Baerlandt en Maximiljaen Philippus Joseph Eugene de Boulogne de Lijques, graaf van Rupelmonde mogen geen pachten of andere inkomsten ontvangen van hun hofstede c.a. maar deze bedragen moeten worden afgedragen aan de rentmeester van de Grafelijke Domeinen in Zeeland beoosten Schelde in verband met de oorlog. Marijnes Meijer en Nicolaes Geerinck zijn gebruikers van het land. Ontvanger van de gelden is schout François de Clercq. Aan hen bekend gemaakt op 12 december december; RA 5879 C, nr : Rentmeester Johan Oostdijk, gemachtigde van de markies de Warquis, verkoopt aan Lauwerens Kock een hofstede met 169 gemeten 129 roeden wei- en zaailanden waarvan hij thans pachter is. N: Herenweg; O: Cornelia van de Luister (ovl.); Z: dijk; W: de Heer van Kattendijke. Prijs: (of. 12 per gemet). Contant voldaan. Met verkoopvoorwaarden d.d. 16 december Op 19 januari 1718 werd de kwitantie getoond december; RA 5879 C, nr ; RA 5885 D nr. 34: Laurens Kock en Willemijnie Reijniers, echtelieden, lenen van mr. Willem Ockersse, oud-burgemeester en secretaris, Zierikzee, een bedrag van.2000 uitbetaald aan Johan Oostdijk, q.q. voor 1 jaar à 5 %. Onderpand is de hofstede met 169 gemeten 129 roeden koren- en weilanden, losse goederen, alsmede een huis en erf in het dorp: N: Fincent de Wael; O: de dijk; Z: molenhuis; W: de straat. In 1757 was afbetaald Het tekort bleef ten laste van Cornelis Laurense de Kok en zijn huisvrouw november; RA 5879 D, nr. 153, 154: Willem van de Luister verkoopt aan Arij Pietersen Meulenberg een blok land, zijnde 1/6 deel van de hofstede en landen bewoond door Laurens de Cok, N: de Heerenweg; O: Cornelia van de Luister; Z: de zeedijk; W: de Heer Huyssens. De prijs bedraagt februari; RA 5886 B: Schout Vincent de Waele, voogd over Johannes van de Luijster, Johan Oostdijk, Leendert de Lange en Tanneken van der Daff, weduwe en erfgenaam van Willem Molenberg, allen erfgenamen van Arij Molenberg, verkopen aan burgemeester Laeuwereijs Kock een blok land genaamd de Sluijsblock, zijnde 1/6 uit de hofstede van de genoemde Laeuwereijs Kock, groot 169 gemeten 129 roeden, door Arij Molenberg gekocht van Willem van de Luijster volgens transport van 19 november 1721 voor per gemet. De koper neemt op zich te betalen aan Jacoba de Wit, weduwe van

124 Raadsheer Ockersse te Zierikzee en aan Johan de Kock ƒ zijnde deze grond voor 1/6 verbonden in een obligatie ten laste van Laeuwereijs Kock d.d. 16 december kaart van Hattinga: Laurens Kok, eigenaar en baander juli; RA 5885 E, nr. 112: Overeenkomst tussen Cornelis de Kock aan de ene zijde, en Simon Faasse (echtgenoot van Rachel de Kock) en Michiel Mol, als voogden van Johanna en Maria de Kock, en Matie de Jonge, weduwe en boedelhoudster van Laurentius de Kock aan de andere zijde. Cornelis de Kock neemt de boedel over met o.a. een schuld van juni; RA 5885 E, nr. 126: Cornelis de Kock, landman, en Neeltje van Borsselen, doen afstand van hun gehele bezit wegens verschuldigde rente van een lening van. 2000, aan Jacob Ockersse, oud-secretaris Provinciale Rekenkamer, gevestigd op de hofstede met 169 gemeten 135 roeden juni; RA 5885 E, nr. 131: Cornelis de Kock en Neeltje van Borsselen machtigen Jacob Ockersse om de boerderij te verkopen oktober; RA 5885 E, nr. 135: Verkoop van de hoeve aan François Johan Nebbens, heemraad van Schouwen, voor. 6 per gemet, dus in totaal voor oktober; RA 5885 E, nr. 136: Mr. François Johan Nebbens leent van Jacobus van IJsselsteyn. 500 tegen 4 %. Onderpand de hofstede van 169 gemeten 129 roeden november; RA 5881, nr. 74: Cornelis van der Lecq verkoopt namens Petronella de Kok, wed. François Nebbens, aan Johannis van Dijke, schepen, een hofstede met 169 gemeten 124 roeden voor. 10 per gemet of in totaal voor De hofstede is gelegen naast het land van J. Bijleveld, Cornelis Daene en Jacob van Oeveren november; RA 5882, nr. 73: Johannes van Dijke leent van Willem de Bruyn Leendertzn., makelaar te Middelburg, m.i.v. 1 november tegen 4,5 %. Jaarlijks. 200 af te lossen. Onderpand hofstede van 169 gemeten 124 roeden; borg Johannes de Wit, wonende onder Sint Maartensdijk, eiland Tholen, voor Op 18 september 1800 restant van. 300 voldaan; doorgehaald: 24 mei december; RA 5882, nr. 31: Johannes van Dijke leent van de Diaconie. 100 tegen 4 %. Onderpand is zijn hofstede met 169 gemeten 126 roeden. Voldaan 1 januari 1796; doorgehaald 13 juni maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (763): Boedelscheiding van Johannes van Dijke en Neeltje Klippel. Pieter van Dijke aanvaardt de hem gelegateerde hofstede voor ƒ. 150 per gemet of voor in totaal maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (767): Pieter van Dijke en Adriana van Oeveren lenen van Marinus Anthony Catshoek, vrederechter te Tholen, een bedrag van ƒ tegen 5 %. Onderpand is de heden verworven hoeve met de daarbij behorende losse inventaris en de gewassen te velde.

125 augustus; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (90): Pieter van Dijke verpacht de hofstede, bekend onder nr. 64, aan Adriaan van Dijke voor tien jaar. De pacht gaat in op 1 maart 1826 en eindigt op de laatste dag van februari 1836 en ze bedraagt ƒ. 2125,45½ per jaar voor 68 bunder 14 roeden 73 ellen maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (431): Openbare verkoop van paarden, koeien, bouw- en melkgereedschappen en meubels "waarbij zich geen goude of zilvere werken noch horlogien bevinden" op de hoeve bewoond door de weduwe van Pieter van Dijke, landvrouw. De verkoop geschiedt op haar verzoek juli; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (636): Adriana van Oeveren, weduwe van Pieter van Dijke, leent van Jan Schuurbeque Boeye, te Zierikzee, een bedrag van ƒ tegen 5 %. Onderpand is o.a. de hofstede nr. 64, groot 68 bunder 14 roeden 70 ellen september; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (981): Uit de boedelbeschrijving van Adriana van Oeveren, weduwe van Pieter van Dijke J.zn., overleden te Sint Philipsland 28 juni 1831, blijkt dat de hofstede werd gelegateerd aan Pieter van Dijke A.zn. Broedershof. Het betreft hier het noordelijk deel van de derde kavel (kavel C), die in 1645 toeviel aan Jacob van Baerlandt. Via zijn dochter Magdalena kwam de kavel in bezit van Zuid-Nederlandse adel. Een kleinzoon van haar was Maximilien Philip Joseph de Boulogne de Liques, die 1/6 van de heerlijkheid Sint Philipsland en de hier besproken boerderij met het noordelijk deel van kavel C, in bezit kreeg. Zijn zoon, de graaf van Rupelmonde, liet de boerderij met de bijbehorende grond in 1734 verkopen aan Johan Turcq, een regent uit de stad Tholen. De boerderij vererfde na het overlijden van Johan Turcq in 1748 aan zijn zoon Willem Hendrik Turcq, Gecommitteerde Raad van de Staten van Zeeland namens Tholen. In 1778 verkocht deze de drie percelen, met een gezamenlijk oppervlak van 21 gemeten 5 roeden, die ten zuiden van de weg gelegen waren. Zijn zoon, mr. Itel Frederik Pottey Turcq, Raadsheer in de Hoge Raad van Holland, Zeeland en West-Friesland te 's- Gravenhage, liet de boerderij in 1788 in het openbaar verkopen. Koper werd de pachter Carel Dorst, die zich hier in 1773 uit Stavenisse had gevestigd. In 1798 kocht schout Machiel Mol de boerderij van de erfgenamen. In de eerste jaren na de herbedijking werd de hofstede aangeduid met 'Noorthoeve', de naam "Broedershof" dateert uit de 19de eeuw. Deze naam is vermoedelijk ontstaan rond het midden van die eeuw toen hier vijf broers Mol woonden. Aanvankelijk heette de boerderij: de Vijf Gebroeders.

126 Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Willem Willems Meijer Willem Meijer Marines Meijer 4 haardsteden Marines Meijer Kohier bewoners 1681: Willem Meijer (aantal personen boven 8 jaar: 6) Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Geert Klaasse Jagt, Lena Steendijk, Maria van der Heggen 1758 Geert Klaasse Jagt, Lena steendijk, Leendert de Valk Bevolkingsregisters: A Marinus Mol Mach.zn. (landbouwer) Samenvatting eigenaars: Jacob van Baerlandt, later diens erfgenamen Johan Turcq, later diens erfgenamen Carel Dorst, later diens erfgenamen Machiel Mol Mar.zn Marinus Mol Mach.zn. Samenvatting pachters/gebruikers: (1651) Daem Jacobs (1689)- Willem Meijer, later zijn weduwe (1702)-(1731) Marijnus Meijer (1734) Willem Marinusse Meyer (1747)-(1758) Geert Klaassen Jagt (1773) Carel Dorst, later diens erfgenamen Machiel Mol Mar.zn Marinus Mol Mach.zn. Transacties: 1648 RA 5879 A:

127 Vermelding dat op de kavel van de Heer van Dirksland de Noort- en de Zuythoeve gelegen zijn. (N.B. Waarschijnlijk werd deze aanduiding voor alle bedrijven aan de noord- en aan de zuidzijde van de weg gebruikt.) 1651 RA 5879 A: Vermelding dat Daem Jacobs pachter is van de Heer van Dirksland, de Noorthoeve van 163 gemeten en de Zuythoeve van 186 gemeten juli; RA 5879 C, nr. 26: Aderjaentie Geerts, weduwe van Willem Willem Meijer en Marines Willemsen Meijer, haar zoon, liquideren over de huur en diensten van de zoon, die 5 jaar op de boerderij werkte. Zij is nog schuldig. 25. Zij heeft haar testament gemaakt voor notaris Wallenburgh te Tholen oktober; RA 5879 C, nr. 82, 83: Baronesse van Baerlandt en Maximiljaen Philippus Joseph Eugene de Boulogne de Lijques, graaf van Rupelmonde mogen geen pachten of andere inkomsten ontvangen van hun hofstede c.a. maar deze bedragen moeten worden afgedragen aan de rentmeester van de Grafelijke Domeinen in Zeeland beoosten Schelde in verband met de oorlog. Marijnes Meijer en Nicolaes Geerinck zijn gebruikers van het land. Ontvanger van de gelden is schout François de Clercq. Aan hen bekend gemaakt op 12 december november; RA 5885 E, nr. 13: De Graaf van Rupelmonde machtigt zijn moeder, die op haar beurt schout Vincent de Wael machtigt, om aan Johan Turcq een hofstede van 170 gemeten 109 roeden te transporteren. De hofstede is verhuurd aan Willem Meyer en in het openbaar verkocht in Middelburg op 18 februari 1735 voor per gemet, totaal voor Transport in Sint Philipsland op 30 maart juli; RA 5885 E, nr. 6: De procureurs Adriaan Hutspot en Adriaan van der Schoor leggen op last van Johan Turcq beslag op de goederen en vruchten te velde van Willem Marinusse Meyer wegens verschuldigde pachtpenningen juli; RA 5885 E, nr. 7, 8: Inventarisatie van het bezit van Willem Meyer door Laurens de Kock, Jan Franssen van Atten en Michiel Mol, met afstandsverklaring door Willem Meyer Kaart van Hattinga: eigenaar de Raadsheer Turcq; baander Geert Klaassen januari; RA 5881, nr. 132: Verkoopvoorwaarden voor drie kavels uit de hofstede van Johan Turcq maart; RA 5881, nr. 133: Willem Hendrik Turcq verkoopt aan Machiel Mol een kavel van 7 gemeten 126 roeden à. 13, in totaal voor , 1/3 contant, de rest tegen 4 %. N: de weg; O: Mevrouw Nebbens; Z: de Luysterkreek; W: J. Bijleveld (zie verder bij Hermanshoeve: in 1832 percelen nrs. B136 en B137) maart; RA 5881, nr. 134: Willem Hendrik Turcq verkoopt aan Marinus Mol een kavel van 6 gemeten 149 roeden à. 11, in totaal voor N: de weg; O: Jacob van Oeveren; Z: Mevrouw Nebbens; W: Leendert Dorst (zie verder bij Hermanshoeve: in 1832 percelen nrs. B155 t/m 158) maart; RA 5881, nr. 135: Willem Hendrik Turcq verkoopt aan Leendert Dorst een kavel van 7 gemeten 30 roeden à , in totaal N: de weg; O: Marinus Mol; Z: Mevrouw Nebbens; W: Mevrouw Nebbens. (In 1832 percelen B ) juni; RA 5881, nr. 7: Verkoop door de erven van Leendert Dorst (Lena Waele, weduwe van Leendert en de kinderen uit eerste huwelijk met Elisabeth Mol) van een kavel van 7 gemeten 30 roeden aan Nicolaas van den Berg voor per gemet. N: de weg; O: Marinus Mol; Z en W: Mevrouw Nebbens.

128 oktober; RA 5881, nr. 33: Nicolaas van den Bergh verkoopt aan Paulus Geense een perceel van 7 gemeten 30 roeden voor. 25 per gemet of in totaal N: de weg; O: Marinus Mol; Z en W: Mevrouw Nebbens maart; RA 5881, nr. 43: Verkoop van 7 gemeten 30 roeden door de erven van smid Paulus Geense aan Jan Geense voor per gemet. N.B. Dit perceel is tot heden bekend als de 'smidswei'. Het ligt ten oosten van de kruising van de Oudeweg en de Rijksweg november; RA 5881, nr. 60, 62: Adriaan van der Schoor, namens Itel Frederik Pottey Turcq, Raadsheer in de Hoge Raad van Holland, Zeeland en West-Friesland, verkoopt aan Caarl Dorst een hofstede van 149 gemeten 114 roeden voor per gemet, in totaal voor De hofstede is gelegen naast de hofstede en landen van Mevrouw de weduwe Huissen van Kattendijke en van Nicolaas van den Bergh. Caarl Dorst is pachter (de pacht over 1788 is hij nog schuldig) en hij kocht de boerderij op een openbare verkoping. Verkoopvoorwaarden d.d. 22 september 1788, RA 5881 nr november; RA 5882, nr. 64: Caarl Dorst leent van Cornelis van der Lecq tegen 4,5-4 %. Onderpand de hofstede van 149 gemeten 114 roeden met de vruchten en inventaris. Doorgehaald: 25 april oktober; RA 5883, nr. 72: Testament van Karel Dorst en Janna de Groene, echtelieden. Zij ligt ziek te bed. Testament op langstlevende. Als toeziend voogden worden benoemd: Jacob van Oeveren en Jacob de Groene januari; RA 5885, nr. 4: Inventaris van de boedel van Johanna de Groen (ovl.), echtgenote van Karel Dorst, t.b.v. de kinderen: Jeremias (12 jaar), Abraham (11 jaar), Pieternella (9 jaar), Jacob (7 jaar) en Tannetje (4 jaar). Overgebracht 10 januari hofstede: huis, schuren, wagenhuis, keet, c.a. 149 gemeten 114 roeden, waard. 14 per gemet of in totaal. - geleend van Cornelis van der Lecq (27 november 1788) december; RA 5886, nr. 74, 75: Verzegeling van een kabinet ten huize van Caarl Dorst, overleden. Ontzegeling vindt plaats in aanwezigheid van Willemyna Dane, weduwe van Carel Dorst januari; RA 5888, nr. 79: Inventaris van de boedel van Karel Dorst (overleden 5 december 1797) en Willemtje Dane, overgebracht door de weduwe. Dorst was eerder gehuwd met Johanna de Groen waaruit werden geboren: Jeremias (18 jaar), Abraham (17 jaar), Pieternella (15 jaar), Jacob (13 jaar) en Tannetie (10

129 jaar) en uit het tweede huwelijk met Willemtje Dane: Cornelis (3 jaar) en Johanna (8 weken). Voogd en toeziend voogd over de eerste vijf kinderen zijn: Jacob van Oeveren resp. Marinus Abrahamse de Groen. Idem over de twee jongste kinderen: de weduwe resp. Jan Dorst. - hij bezat een hofstede met 149 gemeten 114 roeden zaai- en weiland, getaxeerd op. 20 per gemet of in totaal. - batig saldo april; RA 5881, nr. 101: Jacob van Oeveren en Marinus de Groen, voogden over de vijf minderjarige kinderen van wijlen Caarl Dorst en Johanna de Groen, en Willemijntie Daene als weduwe van Caarl Dorst, verkopen aan schout Machiel Mol een hofstede van 149 gemeten 114 roeden voor per gemet of in totaal. Verkoopvoorwaarden: RA 5881, nr april; RA 5882, nr. 102: Machiel Mol leent van Cornelis van der Lecq, te Stavenisse, een bedrag van tegen 4,5-4 %. Onderpanden: 1e de hofstede van 149 gemeten 114 roeden, heden van de erven Dorst gekocht; 2e de hofstede met 130 gemeten 213 roeden, door comparant bewoond; 3e een hofstede met 83 gemeten 182 roeden; 4e een kavel land van 7 gemeten 126 roeden; 5e een kavel land van 6 gemeten 149 roeden. Volledig voldaan 13 maart 1810; doorgehaald: 29 juni Steene Poort. Bij de verloting van de kavels van de herbedijkte polder in 1645 kwam de vierde kavel (kavel D) in het bezit van mr. Gerard van der Nisse, met Van Baerlandt de belangrijkste initiatiefnemer van de herbedijking. Mr. Gerard van der Nisse ( ) woonde te Goes waar hij vele malen burgemeester was. In 1661 werd hij namens Goes lid van Gecommitteerde Raden van de Staten van Zeeland. Hij was ambachtsheer van Nisse en Kruiningen. Zijn dochter Cornelia, Vrouwe van Kruiningen en Zaamslag, huwde met Ridder Johan Huyssen, Heer van Oud- en Nieuw-Vossemeer en lid van het Middelburgse stadsbestuur. Na diens overlijden hertrouwde Cornelia met mr. Anthonie de Huybert, baljuw van Veere en later lid van de Hoge Raad van Holland, Zeeland en West-Friesland te 's Gravenhage. Later, in de 18de eeuw, was het zuidelijk deel van kavel D in het bezit van mr. Cornelis Godin. Diens schoonzoon, Johan Bijleveld, burgemeester van Veere, liet de boerderij in het openbaar verkopen in Willem Steenpoorte, zoon van de overleden pachter, maakte van zijn voorkeursrecht gebruik door de boerderij te kopen voor het hoogste bod, uitgebracht door Willem van Dalsen, die zich daarom moest terugtrekken. Steenpoorte kocht de boerderij voor gulden. Nog in hetzelfde jaar verkocht hij de boerderij door aan Hermanus van Nieuwenhuyzen met 1800 gulden winst.

130 De naam "Steene poort" is ontleend aan de naam van de pachter Adriaan Steenpoorte, die zich met zijn vrouw Wilhelmina Almekinders, in 1755 in Sint Philipsland vestigde vanuit Nieuwland (Walcheren). Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Cornelis Lambrechtse zijn weduwe Janneken Leenderts Arent Steyn Aren Steyn 4 haardsteden Kohier bewoners 1681: Janneken Leenders (aantal personen boven 8 jaar: 7) Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Jacob Mol, Adriana Liere, Cornelis Steyn 1758 Adriaan van de Steenpoorte, Willemina Almekinders Bevolkingsregisters: A Hermanus van Nieuwenhuyzen (landbouwer) Samenvatting eigenaars: mr. Gerard van der Nisse, later diens erfgenamen 1792 Willem Steenpoorte Hermanus van Nieuwenhuyzen Samenvatting pachter/gebruikers: (1659)-(1668) Marinis Jansz Doen, later zijn weduwe Cornelis Lambrechtsz (Eggebeen), later zijn weduwe (1739) Arent Steyn, later Izak Steyn, later zijn weduwe Adriana Liere (1739) Jacobus Mol, later zijn weduwe Adriana Liere Adriaan Steenpoorte Hermanus van Nieuwenhuyzen Transacties: 1648 RA 5879 A:

131 Vermelding dat op de kavel van de Heer van Dirksland de Noort- en de Zuythoeve gelegen zijn. (N.B. Waarschijnlijk werd deze aanduiding voor alle bedrijven aan de noord- en aan de zuidzijde van de weg gebruikt.) 1651 RA 5879 A: Aantekening dat Geeraert van der Nisse twee hoeven, de Noort- en Zuidhoeve, op zijn grond heeft oktober; RA 5879 A: Johan Huyssen, Heer van Vossemeer, laat beslag leggen op de goederen op zijn hoeve en land van Marinis Jans [Doen] Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 721: De hoeve met 144 gemeten 233 roeden is verpacht aan Cornelis Lambrechts voor. 300 per jaar. In de hoeve is een nieuwe dorsvloer aangebracht door Pieter van Sierevelt voor Jacob Venne leverde hiervoor het hout RA 5879 C, nr. 68: Cornelis Lambrechtsz. heeft getransporteerd aan de heer van Kruiningen tot verzekering van.900 wegens pachtschuld aan deze over zijn zes werkpaarden, een jong paard gaande op zijn tweede gras, zes melkbeesten, vier tweejarige vaarzen en één éénjarige met een kalf, vier varkens, drie ploegen, één kar en één sleep en voorts alle landbouwgereedschap, zestig hoenders, alle meubels zoals kisten, kasten, lijnwaad, goud, zilver, koper, metaal enz. alsmede alle vruchten te velde: koolzaad, tarwe, gerst, haver, bonen, erwten, oude en jonge mee enz. om daaraan de schuld van.900 te verhalen Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 721: De hoeve is weer ingepacht door de weduwe van Cornelis Lambrechts voor. 280, gedurende zeven jaar. Er is gerepareerd aan deze hoeve voor een bedrag van mei; RA 5879 C, nr : Dijkgraaf Cornelis Walraven en Willem Meyer, Isaack van de Luijster en Nicolaes Geerinck, gezworenen van Sint Philipsland, krachtens machtiging van ingelanden van 24 maart 1682 verklaren schuldig te zijn aan Johannes Rontvis. Het rentepercentage is niet ingevuld. Ingelanden besloten aan te besteden het maken van de doorbraken en gaten in hun zeedijk, veroorzaakt door de vloed van 26 januari 1682, en het leggen van een inlaag nabij de hoeve van Niclaes Geeringh, groot 160 roeden voor per roede, voorts het herstellen van het gat in de zeedijk tegen de hofstede daar Janneken Leenderts op woont, lang 39 roeden alsmede het herstel van het gat in de zeedijk op de hoek van het "Hoogen Baecken" lang circa 33 roeden voor. 4 per roede, alles conform de opgemaakte bestekken. De ingelanden zijn reeds belast met 10 schellingen per gemet. Hierboven komt nog per gemet te betalen in handen van penningmeester Marinus van 't Rosevelt. Tevens besloten te lenen maart; RA 5879 C, nr. 120, 121: Janneken Leenderts, wed. van Cornelis Lambrechtsz, is schuldig aan Cornelis Rijmelant, rentmeester van de Vrouwe van Kruiningen, een bedrag van wegens pacht over 1680 en 1681 van de hoeve. Onderpand zijn diverse beesten, vruchten en goederen, waaronder een schilderij, en huisraad ten bedrage van.199. Zij doet afstand van al haar overige goederen om daaraan de schuld te verhalen Kaart van Hattinga: eigenaar Heer Jan Jeronimus Huyssen; baander Jacob Mol september; RA 5885 E, nr. 121, 122: Inventaris van de hofstede in pacht bij Adriana Liere, wed. Jacobus Mol, op verzoek van de wed. Huyssen, eigenaresse. Voorts o.a. een huis in de Achterstraat. Zij verleent cessie aan Susanna Monjou, wed. Huyssen, op al haar goederen december; RA 5879 B, gerechtsrol: eiser: Adriaan van der Schoor, penningmeester van de polder, gedaagde: Adriaen Steenpoorte, wegens: dijkgeschot over 144 gemeten 233 roeden augustus; RA 5882, nr. 81: Adriaen Steenpoorte wonende op de hofstede van de erfgenamen van Cornelis Godin, bij comparant in pacht, is schuldig aan deze erfgenamen met rente, en voor een

132 jaar pacht, totaal Hij doet afstand van alles aan Johan Bijleveldt, gehuwd met Vrouwe Jacoba Johanna Godin en gevolmachtigde van de erfgenamen augustus; RA 5885: Inventaris van de in arrest genomen goederen door Jan Bijleveld, schepen en raad van Veere, als gehuwd met Jacoba Johanna Godin, en als lasthebber van mr. Johan Marinus Chalmers, secretaris van de Staten van Zeeland, gehuwd met Susanna Henderika Godin en mr. Guiljame Frederik Godin, schepen en raad van Veere, bewindhebber van de Oostindische Compagnie, de twee dames erfgenamen van mr. Cornelis Godin, en bevonden op zijn hofstede, in pacht bij Adriaan Steenpoorte: - keuken, o.a. een kwarto Bijbel, groot bedrag aan contant geld, in gouden dukaten , in zilver en in Zeeuwse rijksdaalders ; opperkamer, voorvloer, voorkeuken, zolder, schuur met o.a. acht paarden, veel ander vee, vruchten, zaad enz., ark, o.a. wagens april; RA 5888: Inventaris van de boedel van Willemina Allemekinders, gehuwd geweest met Adriaen Steenpoorte, ten behoeve van hun kinderen: Matie (gehuwd met Jan van der Vlied), Willem, Adriana (gehuwd met Adriaen Noordijk), Andries, Cornelia, Agatha (23 jaar) en Pieter Steenepoorte (19 jaar), overgebracht door de weduwnaar. De boerderij werd gepacht van burgemeester J. Bijleveld voor. 241 per jaar. Het batig saldo bedroeg maart; RA 5881 A, nr. 99: Verkoopvoorwaarden namens Johan Bijleveld, oud-raad en burgemeester van Veere voor een hofstede van 144 gemeten 233 roeden. Pachter was Adriaan Steenpoorte, (ovl.). Diens zoon Willem Steenpoorte maakte gebruik van zijn voorkeursrecht volgens art. 10. Daardoor moest koper Willem van Dalsen zich terugtrekken. Van Dalsen had Carolus guldens geboden waarvan contant april; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (578): Verkoop namens de heer Bijleveld van de hoeve de Steenepoort aan Willem Steenpoorte voor ƒ april; RA 5881 A, nr. 100: Overdracht van de hofstede door Johan Bijleveld aan Willem Steenpoorte. Prijs is , waarvan contant , het restant à 4 % april; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (586): Verkoop van de hoeve de Steenepoort door Willem Steenpoorte aan Hermanus van Nieuwenhuijzen voor ƒ september; RA 5881 A, nr. 10: Willem Steenpoorte verkoopt de hofstede aan Hermanus van Nieuwenhuyzen voor contant september; RA 5882, nr. 11: Hermanus van Nieuwenhuyzen leent van Adriana de Jonge, weduwe van Marinus Mol tegen 3,75 %. Onderpand de zojuist door Willem Steenpoorte getransporteerde hofstede september; RA 5886:

133 Hermanus van Nieuwenhuyzen, bouwman, heeft van diverse personen ƒ geleend ter betaling van een deel van de koopsom van de hofstede en landen, bestaande uit huizen, schuren, hut en verdere opstallen, met 144 gemeten 233 roeden landen en wei, gekocht van Willem Steenpoorte en heden voor schepenen getransporteerd. Zijn familie heeft zich borg gesteld zonder een speciaal onderpand. Op het gekochte rust alleen een verband van kustingpenningen ten behoeve van Adriana de Jonge, weduwe van schout Marinus Mol, volgens akte d.d. 3 september Hij belooft het door hem gekochte niet te zullen verbinden en dit te houden als een soort van contra-borgtocht ten behoeve van zijn familie. Een belening zal alleen toegelaten zijn met schriftelijke toestemming van zijn borgen i.c. Hendrik van Gorsselen of degenen, die in het tekenen van de borgtocht volgt oktober; RA 5885: Inventaris en rekening van de boedel van Adriaan Steenepoorte (overleden te Sint Philipsland op 5 oktober 1791.) Hij was landbouwer op de hofstede, gepacht van Jan Bijleveld, groot 144 gemeten 233 roeden. De rekening wordt gedaan door Adriaan van der Schoor, gemachtigde van de erfgenamen. Batig saldo ,5. Noordhoeve. De boerderij Noordhoeve ligt in het noordelijk deel van de vierde kavel (kavel D), die in 1645 in het bezit kwam van mr. Gerard van der Nisse. Zijn dochter Cornelia huwde met Ridder Johan Hieronymus Huyssen, Heer van Oud- en Nieuw-Vossemeer. Hun dochter Maria Susanna Huyssen trouwde met haar neef, Ridder Hendrik Huyssen. Hun zoon was Ridder mr. Alexander Johan Hieronymus Huyssen, Heer van Kattendijke en Wijtvliet ( ), schepen, raad en burgemeester van Middelburg. Na zijn overlijden verkocht de weduwe Anna Hurgronje de boerderij met de bijbehorende grond in 1789 aan Wouter Cornelis van As. Deze overleed echter reeds het jaar daarop.

134 De weduwe Van As, Janna Bruynzeel, hertrouwde in 1791 met Cornelis Marinusse Mol. Daardoor kwam deze in het bezit van de helft van de boerderij. De andere helft nam hij in 1803 over van de kinderen Van As. Cornelis Mol verkocht de boerderij, met de bijbehorende grond, twee jaar later aan zijn halfbroer Machiel Mol, de latere schout. Beiden waren zoons van Marinus Mol, pachter van de Noordhoeve tot zijn overlijden in De benaming Noordhoeve kwam reeds in 1664 voor. De naamgeving is ontleend aan het feit dat deze boerderij in het noordelijk deel van kavel D lag, in tegenstelling tot de Zuidhoeve, later genoemd: de Steene poorte. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Cornelis Walraven Noorthoeve van de Luister Isack van de Luister 1684 Cornelis van de Luister Cornelis van Stee 1696 Willem Meijer 4 haardsteden Kohier bewoners 1681: Isaack van de Luister (aantal personen boven 8 jaar: 7) Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Johannes Mol 1758 Marinus Mol, Adriana de Jonge Bevolkingsregisters: A Cornelis Mol (landbouwer) Adriaan Mol Mach.zn. (landbouwer) Samenvatting eigenaars: mr. Gerard van der Nisse, later zijn erfgenamen Wouter Cornelis van As, later zijn erfgenamen Cornelis Mol Machiel Mol Adriaan Mol Samenvatting pachters/gebruikers: (1649) Huybrecht Lambrechtssen Cornelis Walraven Isaack van de Luister

135 Cornelis van Stee Willem Meijer (Jr.), later Joost Franke (1744) Vincent Wale (1753) Marinus Mol, later zijn erfgenamen Cornelis Mol Machiel Mol Adriaan Mol Transacties: juli; RA 5879 A: Huybrecht Lambrechtse wordt genoemd als pachter van Geeraert van der Nisse RA 5879 A: Aantekening dat Geeraert van der Nisse twee hoeven, de Noort- en Zuidhoeve, op zijn grond heeft Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 721: De hoeve met 144 gemeten 233 roeden is verpacht aan Huijbrecht Lambrechts voor per jaar RA 5879 A: Jaar van overlijden van Huybrecht Lambrechtse. Hij was pachter van de Noordhoeve en de Kleine Hoeve (zie Reephoeve), die beiden eigendom waren van de Heer van Kruiningen. Hij bezat 97 gemet 237 roe in de polder, waaronder het 'Hoogbaken' november; RA 5879 A: Jacob Faes, rentmeester van Antoni d'hubert, Heer van Kruiningen, gehuwd met Cornelia van der Nisse, eist van de weduwe van Hubrecht Lambrechtse wegens achterstallige pacht over twee hoeven: de "Noorthoeve" en "Kleijne Hoeve". De eis wordt namens de weduwe bestreden Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 721: Het "verckenskot op de Noorthoeve" gerepareerd voor De "Noorthoeve" is verpacht aan Isaack van (de) Luijster voor. 280, gedurende zeven jaar. Er is gerepareerd aan deze hoeve voor een bedrag van mei; RA 5879 A, nr. 80: Cornelis Remelant, rentmeester van Cornelia van der Nisse, Vrouwe van Kruiningen, eist van Isaack van de Luijster een bedrag van 18 schellingen 5 groten pacht van 144 gem 233 roeden land over 1680,. 280 over 1681, voor de huur van de woning enz. enz., totaal juni; RA 5879 C, nr. 142: Cornelis Rijmelant, rentmeester van de erven van de Vrouwe van Kruiningen, doet arrest op de goederen van Cornelis Jans van Stee, bevonden op de 'Noorthoeve' (beesten, gereedschap. vruchten) wegens pachtschuld juni; RA 5879 C, nr. 211, 215: J. van de Luister, secretaris, namens Cornelis Rimelant, rentmeester van jhr. Huijssen doet arrest op alle goederen op de hofstede bewoond door Cornelis Jansen van Stee wegens pachtschuld. Van Stee vluchtte, een paard werd gevonden bij Isaack van de Luister en vier weggejaagde koeien op de dijk gepacht door Jac. van de Luister, enz oktober; RA 5879 C, nr. 211, 215: Cornelis Pover en Claes Geerinck, schepenen, verklaren op verzoek van Johannes Hironimus Huijsen, heer van Zaamslag, Vossemeer, Grijpskerke enz. dat zij op 5 juli 1691 zijn geweest op de hofstede van Jacob van de Luister (Hollands Hoeve) om met hem, schout, en de schout van Zierikzee, landbouwgereedschap in arrest te nemen, toebehorende aan Cornelis Jansz. van Stee. Dit landbouwgereedschap had Van de Luister verborgen achter slot en hij weigerde open te doen. De schout van Zierikzee was genoodzaakt dit te laten doen. Ook werd meegenomen een paard en drie koeien van van Stee, die deze probeerde te onthouden aan een arrest van Huijssen. Van de Luister verklaarde die te hebben geleend Kaart van Hattinga: eigenaar Heer Kattendyke; baander schout Cent de Waal december; RA 5879 B:

136 Adriaan Hutspot, rentmeester van mr. Alexander Johan Hieronymus Huyssen, Heer van Kattendijke, Zaamslag, Oud- en Nieuw-Vossemeer, burgemeester en raad van Middelburg, eist van schout Michiel Mol een bedrag van wegens achterstallige pacht voor een hofstede van 144 gemeten 233 roeden. De pacht bedraagt. 200 per jaar. Over 1750 resteert en over 1751 en 1752 is nog. 400 verschuldigd. De gedaagde geeft zijn gearresteerde goederen over om publiek te verkopen ter verhaling van deze schuld oktober; RA 5879 B: Secretaris Adriaen van der Schoor vordert van Marinus Mol een bedrag van wegens dijkgeschot over 1753 van 144 gemeten 233 roeden november; RA 5879 B: Marinus Mol vordert van Jacobus Reyn een bedrag van. 150 wegens de koop van 4 gemeten 150 roeden meekrap in Betaling binnen acht dagen beloofd december; RA 5879 B: Adriaen van der Schoor, penningmeester van de polder, vordert van Marinus Mol een bedrag van wegens dijkgeschot november, 27 december; RA 5879 B: Adriaen van der Schoor, penningmeester van de polder, vordert van Marinus Mol een bedrag van wegens dijkgeschot november; RA 5885 E, nr. 128: Beslaglegging door Adriaen Hutspot, rentmeester van Alexander Johan Hironimus Huijsen, Heer van Kattendijke, Zaamslag en Oud- en Nieuw-Vossemeer, van inventaris en vruchten van Marinus Mol, pachter. Marinus Mol doet afstand van de in de inventaris beschreven goederen december; RA 5886, nr. 38: Adriana de Jonge, weduwe van Marinus Mol, stelt als toeziende voogd over haar minderjarige kinderen: haar schoonzoon Marinis Mz. Reyngoudt (gehuwd met Janna Mol) en machtigt hem voor alle handelingen met seclusie van de Weeskamer november; RA 5885, nr. 46: Inventaris van de boedel van Marynis Mol, schout, overleden 13 oktober 1786, en Adriana de Jonge. Overgebracht 19 november Hun testament werd gepasseerd voor notaris A. Hutspot te St.Maartensdijk 9 maart Hij heeft in pacht de "Groote Hofsteede". Hij verbouwde meekrap, tarwe enz. Hij had ook een hofstede in pacht van zijn zoon Michiel; aldaar een perceel genaamd "agter den Berg" augustus; RA 5881, nr. 70, 71: Willem de Bruyn Lzn., als gemachtigde van Mevrouw Anna Hurgronje, weduwe van Alexander Huyssen, Heer van Kattendijke, transporteert aan Wouter Cornelis van As de hofstede met 144 gemeten 233 roeden, gelegen naast Caarl Dorst en Jacob de Groen. De koopsom bedraagt per gemet of in totaal Met verkoopvoorwaarden d.d. 14 juli augustus; RA 5882, nr. 68: Wouter Cornelis van As is schuldig aan Marinus Geene, secretaris van de stad Middelburg, een bedrag van tegen 4,5 %. Onderpand is de hofstede met 144 gemeten 233 roeden, die heden werd gekocht van Mevrouw de weduwe Huyssen, met de vruchten en de inventaris september; RA 5885, nr. 21: Inventaris van de boedel van Wouter Cornelisse van As (overleden Sint Philipsland 5 september 1790) en Johanna Bruynzeel, die hertrouwd is met Cornelis Mol. Hun testament werd gepasseerd voor notaris Johannis van Noorden onder Westkerke, 8 maart Hofstede met 144 gemeten en 233 roeden, getaxeerd op per gemet, in totaal op Gepacht door Marinus Mol voor , thans het 7/7 jaar december; RA 5886, nr. 30: Wouter Cornelis de Wit, krachtens procuratie van 25 maart 1792 handelend namens Cornelis van As, zoon van Wouter Cornelis van As en Catharina van Dijke verklaart te hebben ontvangen van Cornelis Mol, gehuwd met Johanna Bruynzeel, tevoren weduwe van Wouter Cornelis van As, ter voldoening van zijn erfportie uit de boedel van laatstgenoemde volgens de boe-

137 delinventaris d.d. 25 september 1793 en volgens contract voor notaris W.C. de Wit van 25 oktober 1793 door de gezamenlijke erfgenamen gepasseerd. Idem Jan Klos, lasthebber d.d. 20 oktober 1790 van Pieter Voshol, gehuwd met Maria van As, idem van Cornelis Mol eveneens ; idem Adriaen van As, idem ; idem Izack Deurloo, door de magistraat aangestelde voogd over de minderjarige wees, Catharina van As idem Toeziend voogd is F.H. Heron september; RA 5883, nr. 36: Testament van Cornelis Mol en Janna Bruynzeel, echtelieden. Zij ligt ziek te bed. Testament op langstlevende. Als toeziende voogden worden benoemd zijn broer Machiel Mol en haar broer Pieter Bruynzeel. Zij plaatst een merk oktober; RA 5881, nr. 6: Leendert van As, Marinus Reyngoud (gehuwd met Lena van As), Cornelis Marinusse Mol en Pieter Bruynzeel, als voogden van de minderjarige kinderen van Wouter van As en Johanna Bruynzeel (Pieter, Cornelia en Willemien), Marinus Cornelisse en Adriana Mol verkopen aan Cornelis Marinusse Mol de helft van de hofstede met 144 gemeten 233 roeden, derhalve 72 gemeten 116,5 roeden, voor. 25 per gemet of in totaal december; RA 5881, nr. 36: Cornelis Mol verkoopt aan Machiel Mol de hofstede met 144 gemeten 233 roeden voor. 6000, bovendien voor het 'mis in de put'. Met een verklaring van Cornelis Mol dat op de hofstede nog een hypotheek rust van. 600 aan mr. Marinus Geene te Middelburg, aangegaan op 25 augustus december; RA 5882, nr. 37: Machiel Mol is schuldig aan Cornelis Mol een bedrag van tegen 4,5 %, zijnde een deel van de koopsom van de hofstede en het land. Onderpand is dezelfde hofstede. Voldaan 12 maart 1807; doorgehaald: 3 juli De Zwarte Schouw. Bij deze hofstede behoort land dat zowel uit de vierde als de vijfde kavel afkomstig is. In oorsprong behoorde het grootste gedeelte aan Marcus van Dijcke, die in de vijfde kavel (kavel E) bij de verdeling in gemeten toebedeeld kreeg. Van Dijcke liet een hofstede bouwen, die reeds in 1647 werd vermeld. In 1649 werd deze boerderij, met de bijbehorende grond verkocht aan mr. Gerard van der Nisse, één van de ambachtsheren van Sint Philipsland. Omstreeks 1670 werd dit perceel verenigd met de ernaast gelegen grond in de vierde kavel. Daardoor kwam de totale oppervlakte op 144 gemeten 233 roeden. In 1721 verkocht ambachtsvrouwe Henriëtte Margareta de Mauregnault, achterkleindochter van mr. Gerard van der Nisse, de boerderij aan Arij Molenbergh, die pachter was. Hij was schepen en secretaris van Sint Philipsland. Rond zijn nalatenschap ontstond een conflict, dat eerst in 1761 werd beëindigd na een uitspraak van het Hof van Holland, Zeeland en West-Friesland in Den Haag. De boerderij was in 1733 in het bezit gekomen van Bastiaen Francke. Om de aankoop te kunnen financieren leende hij van twee Zierikzeese personen een bedrag van 7800 gulden, met een rente van 4 %. In 1750 en 1751 kwam Francke in grote financiële problemen en was daardoor gedwongen tot verkoop van zijn goederen. Ook zijn boerderij moest verkocht worden. De twee grootste crediteuren, Anna Margaretha Ockersse, weduwe van mr. J.H. van Gelre, en dr. Michiel Ruyte, erfgenamen van de geldschieters, zagen zich gedwongen de boerderij in 1751 te kopen. Het deel van de weduwe Van Gelre kwam later in het bezit van haar kleinzoon, mr. Adriaan de Lange, en het deel van dr. Ruyte werd eigendom van diens schoonzoon mr. Jan van der Wolff. De Lange en Van der Wolff, beiden lid van de Zierikzeese magistraat, verkochten de boerderij in 1788 aan de pachter, Gerard Noordhoek. In de 19e eeuw kwam de boerderij in bezit van P.J. Schillemans uit Bergen op Zoom De naam "De Zwarte Schouw" dateert vermoedelijk uit de 19de eeuw.

138 Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Albrecht Lambrechtsz weduwe Albrecht Lambrechtsz Cornelis van de Luister Cornelis van de Luister Cornelis van de Luister 3 haardsteden Arij Molenbergh Kohier bewoners 1681: de weduwe van de schout (aantal personen boven 8 jaar: 7) Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Bastiaan Franke, Sara Wale 1758 geen lidmaten vermeld Bevolkingsregisters: A Gerard Noordhoek (landbouwer) Machiel Mol Mach.zn. (landbouwer), later Abraham Stols (landbouwer) Samenvatting eigenaars: Marcus van Dijcke, later diens erfgenamen (82 gemeten) mr. Gerard van der Nisse (62 gemeten) mr. Gerard van der Nisse, later zijn erfgenamen (144 gemeten) Arij Molenbergh, later zijn erfgenamen Bastiaen Franke Anna Margaretha Ockersse, wed. van mr. J.H. van Gelre, en dr. Michiel Ruyte, later hun erfgenamen Gerard Noordhoek P.J. Schillemans Samenvatting pachters/gebruikers: ( ) Albrecht Lambrechtsz., later zijn weduwe ( ) Cornelis van de Luister (1703) Arij Molenbergh, later diens erfgenamen Bastiaen Franke

139 Transacties: (1756) Johannes Mol (1776)-(1785) Adriaen Wagemaker, later zijn weduwe Adriana Mol (1785)- Gerard Noordhoek, gehuwd met Adriana Mol Machiel Mol Mach.zn Kaatje van Nieuwenhuyzen, wed. Machiel Mol Mach.zn Abraham Stols december; RA 5879 A, nr. 1: Marcus van Dijcke, koopman, verleent hypotheek aan dhr. Meermans, te Delft, op zijn hoeve en landen groot in de 80 gemeten. Bedrag. 9000, borg mr. Geeraert van der Nisse december; RA 5879 A, nr. 2: Marcus van Dijcke geeft aan Geeraert van der Nisse zijn hoeve en gronden in onderpand. De hoeve en gronden waren gekocht van de heer Sas van Weldamme. Doorgehaald: juli; RA 5879 A, nr. 7: Cornelis Damens verkoopt namens de erven van Marcus van Dijcke aan dijkgraaf Daem Jacobs, handelend namens mr. Geeraert van der Nisse, de boerderij met gronden, groot 82 gemeten 150 roeden. N: Jhr. Dierick van de Werve en de weg; O: 's landswatergang; Z: de zeedijk; W: de heer van Serooskerke; voor. 50 per gemet of in totaal (Schouwse maat). Te betalen in termijnen Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 721: De hoeve met 144 gemeten 233 roeden is verpacht aan schout Aelbrecht Lambrechts voor. 250 per jaar. Hij heeft een oude pachtschuld van voorgaande jaren tot 1669 groot. 300, die jaarlijks wordt afbetaald met Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 721: Aan deze hoeve, bewoond door schout Aelbrecht Lambrechts is gerepareerd voor Tevens is betaald aan Laureijs van Eurdingen voor timmerwerk aan deze hoeve juli; RA 5879 C, nr. 214: Cornelis Aelbregtsen van de Luijster, gehuwd met Grietje Cornelis Eggebeen waarvan moeder was Jannetje Leenders (ovl.), verklaarde afstand te doen van de boedel van zijn moeders vrouw juli; RA 5879 D, nr : Heijndrietta Margurita de Mauregnault, verkoopt aan Arij Pietersen Meulenberg te Middelburg, een hofstede met grond voor N: de Heerenweg; O: Johan Huisen; Z: zeedijk; W: de Heer van Welland november; RA 5879 D, nr. 153, 154: Willem van de Luister verkoopt aan Arij Pietersen Meulenberg een blok land, zijnde 1/6 deel van de hofstede en landen bewoond door Laurens de Cok, voor N: de Heerenweg; O: Cornelia van de Luister; Z: de zeedijk; W: de Heer Huyssens april; RA 5886 B: Verklaring betreffende het overlijden van de schout en secretaris Arij Molenberg, die een testament maakte voor notaris Adriaan Hutspot op 24 september 1725 waarbij hij over zijn kleinkind Johannis van de Luyster aanstelt voor wat betreft de administratie van diens goederen: de Weeskamer van Sint Philipsland en als voogd de schout Vincent de Waele en als toeziend voogd Willem Molenberg april; RA 5886 B: Afschrift van de inventaris van de boedel van Ari Molenbergh ten behoeve van zijn drie kinderen: Willem, Johanna en Dijna en het kind van diens dochter Engeltie Molenbergh en Willem van de Luyster, genaamd Johannis van de Luijster, op aangeven van Willem Molenbergh, Johan Oostdijk, gehuwd met Johanna Molenbergh, Leendert de Lange gehuwd met Dijna Molenbergh en de Weeskamer. Opgemaakt door notaris Hutspot op 24 april 1732:

140 - o.a. in de voorkeuken: een hangend slaghorloge, 10 schilderijen groot en klein, een huisbijbel en enige andere boeken; in de voorkamer 14 schilderijen groot en klein; op de voorvloer: een snaphaan; in het kantoor: twee rottingen; op de zolder: een harp. - grote hoeveelheid zilveren voorwerpen; - hofstede met 144 gemeten 233 roeden land en wei, getaxeerd op. 10 per gemet, in totaal ; - een blok land daarbij gelegen, genaamd de Sluijsblock, groot 27 gemeten 206,5 roeden, getaxeerd op. 14 per gemet, in totaal ; - een blok land genaammd Het Hooge Baaken, groot 50 gemeten 252 roeden, getaxeerd op. 13 per gemet of in totaal; - een hofstede met 50 gemeten onder Colijnsplaat in pacht bij Leendert de Lange à. 25, getaxeerd op. 5 per gemet, in totaal. 250; - blok land onder Sint Maartensdijk; - blok land onder Poortvliet; - totaal der baten: ,5; - Hypotheken, schuldig aan raadsheer Willem Ockersse. 950 à 3,5 % en aan Johan de Kok ; - totaal der lasten: ; - Batig saldo: , mei; RA 5886 B: Juridisch advies over deze boedel, gegeven te Den Haag, 2 mei juni; RA 5886 B: Resolutie van de Weeskamer. Gelet op dit advies nemen de heren van de Weeskamer genoegen met deze fidei-commissaire last, met bevel om de goederen te verkopen november; RA 5886 B: Resolutie van de Weeskamer. In plaats van Willem Molenbergh (ovl.) wordt aangesteld als administrerend voogd over de wees Willem van de Luyster, genaamd Johannis van de Luyster, de schout Vincent de Wael en als toeziend voogd burgemeester Laeuwereijs de Kock januari; RA 5886 B: Rekening door Tannetie van der Daff, weduwe van Willem Molenberg als voogd van de wees van Engeltie Meulenberg, genaamd Johannis van de Luijster. - de eerste knecht is Gabriël Steijn. Andere knechts en meiden zijn Gerrit van der Vliet, Adriaan Watervliet, Leendert Gillesse, Dominicus..., Jan van der Sluijs, Lena Steijn, Matie Mol Corn.dr. Koba Mol deed thuiswachten. Abraham Boogaard en Johannis Focke deden verschillende landbouwwerkzaamheden en leverden winkelwaren. Adriaan Struiff deed oogstwerk. 5 3/4 dag zaad gedorst door elf Brabanders. - Jan Mol deed smidswerk; Adriaan Leune deed wagemakerswerk; Jan Goeree leverde timmerwerk; Adam den Dekker voerde dekkerswerk uit; Antoni Geldeloose maakte de doodskist; Abraham Boogaard leverde wijn voor het rouwmaal. Batig saldo

141 februari; RA 5886 B: Schout Vincent de Waele, voogd over Johannes van de Luijster, Johan Oostdijk, Leendert de Lange en Tanneken van der Daff, weduwe en erfgenaam van Willem Molenberg, allen erfgenamen van Arij Molenberg, verkopen aan Bastiaen Franke een hofstede met 144 gemeten 233 roeden land en wei. N: de weg; O: burgemeester Johan Hironimus Huijssen; Z: de zeedijk; W: de Heer van Welland. Koopsom per gemet, in totaal Verkoopvoorwaarden d.d. 7 januari Schout Wale bood namens Bastiaen Franke februari; RA 5886 B: Schout Vincent de Waele, voogd over Johannes van de Luijster, Johan Oostdijk, Leendert de Lange en Tanneken van der Daff, weduwe en erfgenaam van Willem Molenberg, allen erfgenamen van Arij Molenberg, verkopen aan burgemeester Laeuwereijs Kock een blok land genaamd de Sluijsblock, zijnde 1/6 uit de hofstede van de genoemde Laeuwereijs Kock, groot 169 gemeten 129 roeden, voor per gemet. De koper neemt op zich te betalen aan Jacoba de Witte, weduwe van raadsheer Ockersse te Zierikzee en aan Johan de Kock zijnde deze grond voor 1/6 verbonden in een obligatie ten laste van Laeuwereijs Kock d.d. 16 december juni; RA 5886 B; 1743, 6 juni; RA 5885 E, nr. 54: Rekeningen door Vincent de Waele als administrerend voogd en burgemeester Laeuwereys Kock als toeziend voogd van Johannis van de Luijster overgebracht. - alle goederen zijn thans verkocht; februari; RA 5886 B: Bastiaen Franke verklaart schuldig te zijn aan de wees Johannis van de Luijster , aan hem uitgeteld door de voogd Vincent de Wael. De rente bedraagt 4 %. Hij verbindt zijn hofstede met 144 gemeten 233 roeden. De voogd stelt als onderpand 46 gemeten 129 roeden, die zijn eigendom zijn: N: de zeedijk; O: de Heer van Kattendijke; Z: de weg; W: Vincent de Wael maart; RA 5885 E, nr. 57: Weeskamer: Johannis van de Luister, meerderjarig, pro parte erfgenaam van zijn grootvader Arij Molenberg, vraagt zijn erfdeel op. RA 5885 E, nr. 58; 1747, RA 5885E, nr. 70: rekeningen t.b.v. Johannis van de Luister, nagelaten wees van Engeltie Molenberg door Vincent de Wale en Laurens Kock september; 20 oktober; 10 november; 8 december; januari; 30 november; RA 5879 B: Eiser: secretaris Adriaen van der Schoor namens de Weeskamer, gedaagde: schout Vincent Waele, voogd van de wees Johannes van de Luijster, - over het doen van rekening en het afleggen van gelden betreffende de nalatenschap van de wees zijn grootvader Arij Molenberg. Op 8 december 1745 aangehouden omdat de schout uitbetaalde met de belofte de rest met de rente binnenkort te voldoen april; RA 5885 E, nr. 71: Catie Gekiers, weduwe van schout Vincent de Waal geeft volledige volmacht aan haar schoonzoon Marinus Reyngoud april, 6 mei, 13 mei, 1 juli, 22 juli; RA 5879 B: Eiser: Catharina Gekier, laatst weduwe van Vincent Waele, gedaagde: Basjaen Franken, - over de verrekening van schulden tussen Waele en Franken tot en met De gedaagde moest uitkeren. 150 en het dijkgeschot en waterpenningen over Waele leende aan Franken uit de boedel van de wees Johannes van de Luijster à 4 %. Franken, zoon van de eiseres, moet het verschuldigde betalen:. 150 met ,75 dijkgeschot en waterpenningen over 144 gemeten 233 roeden enz. De obligatie van de schuld was van 2 juni april; RA 5887, nr. 29: Afschrift van het vonnis van het Hof van Holland in de zaak aangespannen door Pieter Heijman, meester-timmerman te Kortgene, en Leendert Versluijs, benoemd bij akte van notaris Hendrik Brouwer van 26 februari 1750 door Leendert de Lange tot voogden over diens dochter, verwekt bij Dina Molenbergh.

142 augustus; RA 5887, nr. 6: Resolutie van de Weeskamer. Ingekomen een rekest van Marinis Ryngoud. Besloten om advies te vragen aan secretaris Adriaan van der Schoor oktober; RA 5887, nr. 8: Resolutie van de Weeskamer. Besluit op het rekest van Marinis Ryngoud. De weeskamer ontdekte abuizen in de gedane rekeningen. Ryngoud moet deze corrigeren waartoe hem kopieën zullen worden verstrekt van de verkopingen van de goederen van Ary Molenbergh, op zijn kosten. Door de bode zal hem worden aangezegd om binnen 14 dagen over te brengen het slot van de rekening van wijlen zijn schoonvader Vincent Wale à 4 % rente van 9 maart M.Ryngout moet als sequestor in de boedel van zijn schoonvader binnen drie weken de rekening overleggen d.d. 9 maart 1747 van de boedel van de wees Johannes van de Luijster mei; RA 5887, nr. 26: Resolutie van de Weeskamer. Betreft het proces voor het Hof van Holland in de bovengenoemde zaak. Burgemeester Ten Hage kan slechts een deel der procestukken overleggen. Hem zal alsnog gevraagd worden de rest in te leveren, desnoods zal dwang worden toegepast via het gerecht mei; RA 5887, nr. 28: Afschrift van het bevel van het Hof van Holland om het gegeven vonnis na te komen. Met akte van betekening juni; RA 5887, nr. 27: Resolutie van de Weeskamer. Het Hof van Holland wees vonnis op 7 april Op 15 juni zal rekening worden gedaan door burgemeester Ten Hage in zijn genoemde kwaliteiten. Aan Marinus Ryngoud zal gevraagd worden eveneens te verschijnen juni; RA 5887, nr. 20: Afschrift van een notariële akte opgemaakt te Sint Philipsland door Johannes van Noorden, notaris te Tholen. De ene partij is Gerrit ten Hage, oud-burgemeester en schepen van Tholen, handelend namens Marijnes Heijman te Wissekerke (Noord -Beveland), gehuwd met Ma(ij)tje de Lange, enige dochter en erfgenaam van haar vader Leendert de Lange, gehuwd geweest met Dina Molenbergh en tevens namens de genoemde Matje de Lange, die gemachtigd werd door haar man bij notariële akte gepasseerd voor Pieter Michiel de Ligte te Middelburg d.d. 22 mei Ten Hage handelt tevens namens Pieter Heijman en Leendert Versluijs, beiden te Kortgene, voogden over de wees van Leendert de Lange en Dina Molenbergh en over de minderjarige erfgenamen van Johannes van de Luijster, kind van Willem van de Luijster, daartoe gemachtigd bij een akte van genoemde notaris d.d. 24 juni De andere partijen zijn Marijnes Mol, Willem Meijer, Adriaan Steenpoorte, Gabriel Steijn, Jan de Nijs en Paulus Geense als schepenen vertegenwoordigend de Weeskamer als bij testament aangestelde voogden over wijlen Jan van de Luijster, en Marijnes Reijngout gehuwd geweest met Jannetje Waale, enige dochter van Vincent Waale. Arij Molenbergh benoemde bij testament, voor notaris Adriaan Hutspot te Sint Maartensdijk op 24 september 1725 gepasseerd, tot zijn erfgenamen zijn kinderen Willem, Johanna, Elisabeth en Dina Molenbergh en het kind van zijn dochter Engeltje Molenbergh en Willem van de Luijster, genaamd Johannes van de Luijster, met verdere bepalingen. De Weeskamer benoemde op 23 april 1732 tot voogd van de laatstgenoemde wees diens oom van moederszijde: Willem Molenbergh. Na diens overlijden deed zijn weduwe, Tannetje van der Daff, rekening en verantwoording. De Weeskamer benoemde daarna als administrerend voogd de schout Vincent Waale en tot toeziend voogd de burgemeester Lauwerens Kock. Deze hebben met andere betrokkenen de goederen van de nalatenschap verkocht en zijn overgegaan tot verdeling. Rekening is gedaan op 9 maart 1747 ten overstaan van Johannes van de Luijster, die toen meerderjarig werd. Het betrof de 5e rekening van die boedel. Er resteerde een schuld van na correctie. Johannes van de Luijster overleed te Goes op 16 februari 1752 zonder kinderen na te laten. De erfportie uit de boedel van Arij Molenbergh verviel daarna aan de minderjarige dochter van Leendert de Lange en Dina Molenbergh, dochter van genoemde Arij Molenbergh. De Weeskamer wordt ervan beschuldigd malversaties te hebben gepleegd en werd aangeklaagd bij het Hof van Holland. Deze veroordeelde de Weeskamer de inventaris van de boedel te overleggen en rekening en verantwoording te doen. Thans wordt een nadere regeling gemaakt. Marinus Ryngout zal namens zijn schoonvader Vincent Waale (ovl.) betalen in termijnen. Verkocht zullen worden zijn weilanden onder Poortvliet. Voorts wordt een regeling getroffen ten aanzien van de proceskosten.

143 juni; RA 5882 nr. 21: Marinus Reyngoud (weduwnaar van Janneke de Wael, enige dochter van de overleden schout Vincent de Wael) verklaart schuldig te zijn aan??? een bedrag van tegen 4 % rente. Onderpanden: een hofstede met 92 gemeten 111 roeden land, alsmede 16 gemeten land te Sint Philipsland, 20 gemeten land 154 roeden in Poortvliet februari; RA 5886 B: Schout Vincent de Waele, voogd over Johannes van de Luijster, Johan Oostdijk, Leendert de Lange en Tanneken van der Daff, weduwe en erfgenaam van Willem Molenberg, allen erfgenamen van Arij Molenberg, verkopen aan Bastiaen Franke een hofstede met 144 gemeten 233 roeden land en wei. N: de weg; O: burgemeester Johan Hironimus Huijssen; Z: de zeedijk; W: de Heer van Welland. Koopsom per gemet, in totaal Verkoopvoorwaarden d.d. 7 januari Schout Wale bood namens Bastiaen Franke februari; RA 5886 B: Bastiaen Franke verklaart schuldig te zijn aan Jacoba de Witte, weduwe van raadsheer Willem Ockersse en aan Johan de Kock, beiden te Zierikzee, wegens geleend geld, van ieder de helft van dit bedrag. Rente bedraagt 4 %. De gekochte hofstede wordt als onderpand gesteld. Doorgehaald: 31 augustus Kaart Hattinga: Bastiaen Franke, eigenaar en baander juli, 2 september, 16 september; RA 5879 B: Eisers: Anna Margarita Ockerse, weduwe van mr. J.H. van Gelre als mede-erfgename van haar moeder Jacoba de Witte (ovl.), weduwe van mr. Willem Ockersse en dr. Michiel Ruyte, gehuwd met Johanna de Kok, mede-erfgename van haar vader Jan de Kok (ook genoemd Johan de Kok) gedaagde: Bastiaen Franke, wegens - het in 1733 geleende bedrag, groot. 1300, geleend van Jacoba de Witte, weduwe Ockerse en Jan de Kok à 4 %, volgens akte verleden voor schepenen van Sint Philipsland onder verband van een hofstede met 144 gemeten 233 roeden zaai- en weiland, oost: burgemeester Johan H. Huysen, zuid: zeedijk, west: de Heer van Welland, noord: de weg. 16 september 1750: Franke (dijkgraaf) doet afstand van al zijn goederen, roerende en onroerende, om deze uiterlijk in maart of april 1751 publiekelijk te verkopen. Hij zal voor het juiste beheer zorgdragen, alsmede het inzaaien voor de zomer van 1751 onder nadere voorwaarden zoals. 25 voor zijn huishouding juli, 16 juni 1751; RA 5879 B: Secretaris Adriaen van der Schoor eist van Bastiaen Franke wegens koopdagschulden en tiendhuur over juni; RA 5879 B: Adriaan van der Schoor eist van Bastiaen Franke wegens huur dijketting juni; RA 5879 B: Eiser: Adriaen van der Schoor, als penningmeester van de dijkage gedaagde: Bastiaen Franke, wegens restant dijkgeschot over 144 gemeten 233 roeden en over 8 gemeten 28 roeden waarvan 4 gemeten 14 roeden eigendom is van de weduwe Pieter Waele en 4 gemeten 14 roeden van Isack Waele, die de gedaagde over 1750 heeft gepacht, samen juli; RA 5879 B: Eiser: secretaris Adriaen van der Schoor, gedaagde: Bastiaen Franke, - de goederen van Franke zijn publiek geveild, doch er is niets voor geboden. Verzoekt ze te mogen inventariseren om ze daarna in het openbaar te verkopen. Het gerecht staat dit toe juli; RA 5885 E, nr. 87: Inventaris van de goederen van Bastiaen Franke door secretaris Adriaen van der Schoor tot verhaal van schulden. Verkochte goederen: juli; RA 5885 E, nr. 88:

144 Voorwaarden voor de verkoop door Anna Margrietha Ockerse, weduwe van Johan German van Gelre, te Zierikzee, Michiel Ruyte, gehuwd met Johanna de Kok, en Marinus Reingoud, als executeur in de boedel van zijn vrouws moeder Maria Gekier, laatst weduwe van schout Vincent de Waale, allen hypothecaire crediteuren van Bastiaen Franke, van een "seer schoone Hofstede" gebouwen met 144 gemeten 233 roeden, met een perceel korenland in Sint Philipsland en een perceel weiland weiland in Poortvliet. Koper: burgemeester Iman Cau voor per gemet oktober; RA 5885 E, nr. 89: Bastiaen Franke levert aan burgemeester Iman Cau, namens Anna M. Ockerse, weduwe van Jan Herman van Gelre en aan Michiel Ruyte de hofstede met 144 gemeten 233 roeden. N: de weg; O: burgemeester Johan Hyronimus Huyssen; Z: de zeedijk; W: de Heer van Welland november; RA 5885 E, nr. 113: Beslag door Adriaan Hutspot, rentmeester van Alexander Johan Heronimus Huyssen, Heer van Kattendijke, burgemeester van Middelburg, op de goederen, inventaris en vruchten van burgemeester Johan Mol wegens een schuld van Michiel Mol. De vruchten te velde waren: 20 gemeten tarwe 3 gemeten zomertarwe 5 " zomergerst 2 " grauwe erwten 7 " paardebonen 12 " zaad 2 " wintergerst 3 " meekrap 22 " tarwe oktober; RA 5879 B: Secretaris Adriaen van der Schoor eist van Johannes Mol wegens restant huur van tienden en dijkettingen over 1753, als 1/3 deel in de tienden en dijkettingen van zijn vader Michiel Mol over juli; RA 5885 E, nr. 125: Inventaris van de boedel van Johannes Mol, opgemaakt op last van Adriaen Steengracht namens de eigenaren van de hofstede bewoond door Johannes Mol, met een specificatie van de vruchten te velde juli; RA 5879 B: Eisers: mr. Adriaan Steengracht, gehuwd met Jacoba Willemina van Gelre, mede namens mr. Jacob Ockerse als voogd van de drie minderjarige wezen van Anna Margrieta Ockerse, weduwe van mr. J.H. van Gelre en van Bonaventura de Lange, gehuwd met Quirina Jacoba van Gelre voor de ene helft en dr. Michiel Ruyte voor de andere helft eigenaar van de hofstede met 144 gemeten 233 roeden land gedaagde: Johannes Mol, pachter, voor wegens pachtschuld tot Bamis (= 1 oktober) 1754 en wegens de lopende pacht. Arrest op de goederen en verkoop wordt toegestaan juli; RA 5879 B: Eiser: Adriaen van der Schoor namens mr. Adriaen Steengracht gedaagde: Jacobus Reijn, voor. 43 restant van mee, die Johannes Mol, gewezen pachter van de eiser, had verkocht, alsmede wegens koopdagschuld aan Van der Schoor als vendumeester oktober; RA 5888: Inventaris van de boedel van Tannetie de Wilde, huisvrouw van Adriaen Waegemaker ten behoeve van de kinderen en erfgenamen: Pieternella Wagemaker gehuwd met Bastjaen Kaen, Adriaen Wagemaker, Willem Wagemaker en Janna Wagemaker. Opgemaakt door Adriaen Wagemaker ten overstaan van Marinus Mol als toeziend voogd over de minderjarige Janna Wagemaker. Adriaen is landbouwer. Bij de hofstede behoort o.a. een wagenhuis, een keet, een karnkot, een kaarnhuis en een schuur september; RA 5888: Inventaris van de boedel van Adriaan Wagemaker (overleden Sint Philipsland 2 oktober 1783) en zijn huisvrouw Adriana Mol ten behoeve van zijn kinderen: Adriaan, Willem, Pieternella (gehuwd met Bastiaen Kaen), Johanna ('sijnde innocent'), Jannetje (6 jaar), Adriaentje (5 jaar) en Jacomijntje (3 jaar). De eerste vier verwekt bij zijn eerste vrouw Tannetje de Wilde en de overige drie bij Adriana Mol. Overgebracht door de weduwe, die thans is hertrouwd met Gerard Noordhoek en de voogden over de minderjarige wezen.

145 - Adriaan Wagemaker en Tannetje de Wilde maakten hun testament voor notaris Johannis van Noorden op 14 juli 1766 te Sint Philipsland, waarbij aan de jongste twee kinderen, Maarten en Johanna, werd gelegateerd een som waarvan de langstlevende het vruchtgebruik had. Een boedelinventaris werd overgeleverd op 14 oktober Maarten overleed voor zijn ouders. Met de tweede echtgenote werd geen testament opgemaakt. - de Weeskamer benoemde op 20 oktober 1783 als voogdes de weduwe en Machiel Mol als toeziend voogd. Idem op 14 oktober 1776 Marinus Mol als voogd over de toen minderjarigen. - de overledene was landbouwer; hij pachtte de boerderij waarvan de pacht afgedragen moest worden aan Lambertus van Meerten (te Zierikzee) als rentmeester van de eigenaar. De grond is groot 144 gemeten 233 roeden. De pacht bedraagt per jaar. - het batig saldo bedraagt ; het wordt verdeeld onder de erfgenamen februari; RA 5881, nr. 47, 48: Lambertus van Meerten, namens Jan van der Wolff en Adriaan de Lange, verkoopt aan Gerard Noordhoek een hofstede met 144 gemeten 233 roeden. N: de weg; O: burgemeester Jan Bijleveld; Z: de zeedijk; W: Cornelis van der Lecq en wed. Willem Lodders. Prijs per gemet of in totaal april; RA 5882, nr. 49: Gerard Noordhoek is schuldig aan Laurens van Hielen, schepen te Nieuw-Vossemeer, een bedrag van tegen 5 %. Onderpand is de hofstede van 144 gemeten 233 roeden, heden getransporteerd november; RA 5882, nr. 27; Gerard Noordhoek en zijn huisvrouw Adriana Mol, zijn schuldig aan Ds. Justus Wilhelmus de Bruijn, predikant te Koudekerke, ƒ tegen 5 %, achterstallige schuld tegen 6 %. Dit is een 2e hypotheek op de hofstede met 144 gemeten en 233 roeden, met vruchten en inventaris. De eerste hypotheek groot ƒ werd op 21 maart 1790 verleend aan Cornelis van der Lecq. Deze schuld ging door vererving over op Johannis de Clercq, te Stavenisse /29 mei; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (258): Boedelinventaris opgemaakt op verzoek van Kaatje van Nieuwenhuyzen, landvrouw te Sint Philipsland, weduwe van Machiel Mol Machielszoon, landman, (ovl. 29 december 1826), mede namens haar minderjarige kinderen Aaltje (14 jaar), Mettjen (12 jaar), Machiel (11 jaar), Hermanus (9 jaar), Adriana (7 jaar) en Willem Mol (4 jaar), in tegenwoordigheid van Adriaan Mol, landman te Sint Philipsland, als toeziend voogd. Tot de boedel behoort o.a. een hofstede te Sint Philipsland, nr. 66, waar Machiel Mol Mz. overleden is. De bijbehorende gronden zijn 41 ha, 4 roeden en 53 ellen groot. Totale waarde van de boedel bedraagt ƒ. 7203,33. Bij de lasten o.a. een vordering van de boedel van de overleden Machiel Mol Sr. (ovl. 12 mei 1827), een schuld van. 8475,17. Voorts aan P.J. Schillemans, koopman te Bergen op Zoom, ƒ. 1690,09 wegens verschuldigde pacht van de hofstede en aan J.C. Stapele te Tholen ƒ. 167,85. Totaal van de lasten is , maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (2556): Schuldbekentenis van Kaatje van Nieuwenhuyzen, weduwe van Michiel Mol jaar, wonende op de hofstede nr. 66, t.g.v. Aaltje Hage, weduwe van Michiel Mol sr. De schuld is ƒ ,58½ groot maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (715): Kaatje van Niewuenhuyzen, landvrouw te Sint Philipsland, weduwe van Machiel Mol Machielszoon, landman, (ovl. Sint Philipsland 29 december 1826), mede namens haar minderjarige kinderen Mattje (15 jaar), Machiel (14 jaar), Hermanus (12 jaar), Adriana (10 jaar) en Willem Mol (7 jaar), en Aaltje Mol, landvrouw, huisvrouw van Abraham Stols, landman te Sint Philipsland, dochter van de overledene, met Adriaan Mol, landman, toeziend voogd over de wezen, laten de boedelinventaris opmaken. Onder andere: roerende goederen, paarden, vee, gereedschappen enz. ter waarde van ƒ Totaal der baten ƒ. 8774,95. Lasten o.a. aan de heer Schillemans wegens pacht ƒ Totaal van de lasten ƒ. 2208,09. Met de boedelverdeling maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (731): Kaatje van Nieuwenhuyzen, weduwe van Michiel Mol Michielszoon, laat in het openbaar verkopen de paarden, koeien, bouw- en melkgereedschappen en huismeubels. Reephoeve.

146 De vijfde kavel (kavel E) werd na de herbedijking in 1645 eigendom van drie personen. Het noordelijk deel kwam in het bezit van twee inwoners van het eiland Tholen. Het ene deel (perceel 11) werd eigendom van Johan Liens, dijkgraaf van Sint Maartensdijk. Hij had de leiding van de herbedijking van Sint Philipsland. Het andere deel (perceel 12) kwam in het bezit van Dirck van der Werve, Heer van Westkerke. Bij dit perceel werd gevoegd 20 gemeten uit de zesde kavel (kavel F). De volgende eigenaren hebben de kavels, met de daarop gebouwde boerderijen, van de hand gedaan. Van perceel 11 werd de landbouwer Willem Willemse Meijer in 1695 eigenaar. Meijer, gehuwd met Catharina, de dochter van Pieter Geldeloose, werd in 1699 schout van Sint Philipsland en hij kocht in 1700 het perceel nummer 12 van ds. Johannes van der Kruyssen. De dominee behield aan zich het recht om aldaar te mogen vissen zo lang hij predikant was in Sint Philipsland. De samenvoeging van beide percelen had tot gevolg dat één van de hofstedes verdween, namelijk die op perceel 11. Van de verkoop in 1700 werd de eerder genoemde 20 gemeten uitgezonderd. Deze werden gekocht door Cornelis Waale, maar zij kwamen via diens nazaten toch weer bij het complex te behoren. De boerderij met bijbehorende grond kwam via leden van de familie Waale in handen van Marijnis Reijngoudt. Hij was schout van Sint Philipsland van 1757 tot aan zijn overlijden in Reijngoudt werd aangesproken wegens malversaties gepleegd door zijn schoonvader Vincent Waale met de nalatenschap van Arij Meulenbergh (zie "De Zwarte Schouw"). In 1784 verkochten de erfgenamen van Marijnis Reijngoudt de boerderij aan Jacob de Groen. In 1806 kocht Johannes van Dijke het complex aan. De boerderij (op perceel 12) werd in de 17de eeuw en het eerste kwart van de 18de eeuw aangeduid als het "Klein Hoefken" of "Gemeene Hoeftken". De aanduiding Reephoeve dateert uit de 19de eeuw. In deze kavel stond de brouwerij, die door plaatselijk initiatief daar werd gesticht. De aanwezigheid van een zoetwaterbron zal voor de locatie van doorslaggevend belang zijn geweest. Een succes is het niet geworden. Toen het complex in 1784 werd verkocht was de voormalige brouwerij in een huis veranderd, dat toen verhuurd was aan Abram Verwijs. In deze kavel lag ook een stelberg, een restant van de situatie van voor de herbedijking. Deze stelberg werd gebruikt bij hoog water als vluchtplaats voor de schaapherder en zijn kudde. In 1833 werd deze stelberg gedeeltelijk afgegraven om plaats te maken voor het vergroten van een aldaar staande schuur. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting perceel 11: Pr. Jans Gekijer Pieter Geldeloose idem , weduwe Pieter Geldeloose 1699 Willem Meijer 1696 Willem Meijer 4 haardsteden perceel 12: 1674 het Kleijn Hoefken van de Vrouwe van Kruiningen Davijt Lambrechtse (bewoner) 1676 het Kleijn Hoefken van de Vrouwe van Kruiningen Arent Steyn Pieter Geldeloose , het hoefken daer Arent Steijn weduwe Pieter Geldeloose 1699 ds. van der Cruijssen 1696 weduwe van Geldeloose 3 haardsteden beide percelen samen: 1700 schout Meijer Joos Franck Fincent de Waal Kohier bewoners 1681: perceel 11 Pieter Geldeloose (aantal personen boven 8 jaar: 3) perceel 12 Arent Steyn (aantal personen boven 8 jaar: 5) Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750, 1758 Lena Steyn Bevolkingsregisters: A Cornelis Verwijs (arbeider)

147 Pieter Engsmenger (arbeider), later anderen A Marinus Engsmenger (arbeider) A Adriaan van Dijke (landbouwer) Jacob Mol (landbouwer) Samenvatting eigenaars: eigenaar perceel 11: (46 gemeten 129,5 roeden) Johan Liens, later Cornelis Liens mr. Marinus Corvinck, later diens erfgenamen Willem Willems Meijer perceel 12: (66 gemeten roeden) Dirck van der Werve David van der Nisse, later diens erfgenamen ds. Johan van der Kruyssen (46 gemeten 129,5 roeden) Cornelis Waale (20 gemeten) percelen samen: Willem W. Meijer, later diens erfgenamen (92 gemeten 258,5 roeden) Cornelis Waale, later Vincent Wale en diens erfgenamen (20 gemeten) Marinus Reyngoud, later zijn erfgenamen (112 gemeten 258,5 roeden) Jacob de Groen, later zijn weduwe Johannes van Dijke, later zijn weduwe Machiel Mol, later zijn weduwe Jacob Mol Samenvatting pachters/gebruikers: gebruiker perceel Marijnus Mattus -(1664) Willem Marijnus Matussen, later zijn weduwe (1666)-(1668) Jan Classen (1671)-(1696) Pieter Jansz Gekier (=Pieter Geldeloose), later zijn weduwe (1696) Willem Willems Meijer perceel Cornelis Lambrechts Huybrecht Lambrechtssen, later zijn weduwe Arent Roocus Steyn Pieter Geldeloose, later zijn weduwe Willem Meijer percelen samen: wed. Willem Meijer, nu gehuwd met Joos Franke, (92 gemeten 258,5 roeden) wed. Joos Franke, nu gehuwd met Vincent de Waal (idem) Cornelis Waale (20 gemeten) Vincent de Waal (112 gemeten 258,5 roeden) Marinus Reyngoud, later zijn erfgenamen Jacob de Groen, later zijn weduwe Adriaan van Dijke Jacob Mol Transacties enz. perceel 11: juli; RA 5879 A, nr. 72: Cornelys Lijens, heer van Westkerke, is schuldig aan Nelken Dijercks, huisvrouw van Geert Geerts van der Smack, koopman, Rotterdam, een bedrag van ƒ tegen 4,5 %. Onderpand is de hofstede in de 5de kavel met 47 gemeten 127,5 roeden; N: de zeedijk; Z: de weg. Afgelost: maart; RA 5879 A: Marijnus Mattus verleent arrest aan dijkgraaf Cornelis Lijens wegens pacht van zijn hoeve over 1662/ juni; RA 5879 C, nr. 7-11: Cornelis Lijens, Heer van Westkerke, dijkgraaf van Sint Maartensdijk, verkoopt aan Johan Cram de Jonge, penningmeester, q.q. echter vervangen door Jacob Faes namens Mr. Marinus Corvinck en zijn tante Cornelija Mus, een hoeve, met 46 gemeten roeden in de 5e kavel (3 gemeten berekend voor de gebouwen) N: de zeedijk; O: Geerart van der Nisse; Z: de herenlandsweg; W: David

148 van der Nisse, heer van Zaamslag. Prijs is per gemet, echter voor aan Faes; met voorwaarden van de verkoop; de hoeve is verpacht tot Bamis (= 1 oktober) 1665 voor De verkoop vond plaats te Tholen december; RA 5879 C nr. 17: Crijstijna Cornelis, wed. van Willem Marijnus Matussen doet afstand aan Hubrecht Lambrechtsz, schout, van twee termijnen van "huijspaeijn" van elk december; RA 5879 C, nr. 17: Stijnien Cornelis, wed. van Willem Marijus Mattussen, verkoopt aan Cornelis Lijens, dijkgraaf, twee zwarte merriepaarden, drie koeien (een bonte, een bruine en één met een wit teken op haar 'hoeft'), twee tweejarige kalveren, alsmede alle landbouwgereedschap om daarmee te verhalen. 200 die Mattussen schuldig was. Het genoemde geeft Lijens te leen, echter meteen opvorderbaar augustus; RA 5879 C, nr. 20: Cornelis Lijens verkoopt aan Geerart Geertsz. van der Smack de vordering van , vervallende 28 januari Dit bedrag komt van de verkoop van zijn hoeve c.a. aan Marijnus Corvinck en Cornelija Muijs juli; RA 5879 C, nr. 85: Marijnis Corvijnckt, te Tholen draagt over aan zijn kinderen, gewonnen in het huwelijk met Maria van Loo, 46 gemeten roeden in de 5e kavel. Door de transporteur verkregen uit de erfenis van zijn moeder Soete Muse november; RA 5879 C, nr. 165: Janneken Linders verkoopt aan Cornelis Rijmelant, namens jkvr. Maria Susanna Huijssen, vrouwe van Kattendijke, Wijtvliet enz., 1/6 deel in de brouwerij voor mei; RA 5879 C, nr. 205: Job Jacobs, bode, verklaart dat hij Jacob van de Luister heeft horen zeggen en zien spreken dat Job noch iemand anders in Sint Philipsland zou zien dat de brouwerij daar ooit vandaan zou gaan en dat hij liever de bijl daarin zou slaan voordat deze zou moeten verdwijnen juli; RA 5879 C, nr. 256, 257: Marinus van Rosevelt, oud-burgemeester namens Aderjana Maria Cornelia Catarina en Solla Margarieta Corvinck (procuratie gegeven te Utrecht op 3 mei 1695), verkoopt aan Willem Willemse Meijer een hofstede met 46 gemeten roeden wei- en zaailand, N: zeedijk; O: Johannes Huijssen, Heer van Vossemeer; Z: Herenweg; W: erfgenamen van de Vrouwe van Kruiningen. Prijs is per gemet; de koopsom is reeds betaald. Transacties enz. perceel 12: september; RA 5879 A: Overeenkomst tussen jhr. Dyerck van de Werve en Jan Classen Vecke wegens arrest van 18 september 1658 op de vruchten en beesten van Vecke. Deze zal de hoeve binnen acht dagen ontruimen mei; RA 5879 A, nr. 61: J.Jacobs Faes, rentmeester te Tholen, verkoopt namens jhr. Dijerck van der Werve, Heer van Westkerke, aan Davijt van der Nisse de boerderij en gronden in de 5e en 6e kavel, samen groot 66 gemeten, roeden - plus 1/8 in de tienden, uitgezonderd de vordering daarop van de advocaat De Bije, waarover een proces wordt gevoerd - met 1/16 in de ambachtsheerlijkheid. Prijs is tegen 5 %, te betalen in termijnen december; RA 5879 A: Rentmeester Faes, namens Cornelia van der Nisse, Vrouwe van Kruiningen, doet arrest aan Huijbrecht Lambrechtsse, schout, wegens de pacht van de hoeve door haar gekocht van de Heer van Westkerke. Dit is de 'Noorthoeve' (d.i. noord van de weg) waarvan de pacht verschuldigd is over ad Hij eist opening van zaken van de koopdag van Marijnis Jans Doen Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 721: De "cleijne houve" met 66 gemeten 129 1/2 roeden wordt gepacht door Huijbrecht Lambrechts, tesamen met 1/8 in de tienden en 1/16 in de heerlijkheid voor Voor het opbouwen van de

149 keet, die geheel vervallen was, het verlagen van de kelder en andere reparaties werd betaald RA 5879 A: Jaar van overlijden van Huybrecht Lambrechtse. Hij was pachter van de Noordhoeve en de Kleine Hoeve, die beide eigendom waren van de Heer van Kruiningen augustus; RA 5879 A: De hoeve in pacht bij wijlen dijkgraaf Huybrecht Lambrechtsse werd direct daarna gebruikt door Aernout Rocussen Steyn, tegen de wil van de weduwe, wier pachttermijn nog loopt. De hoeve is 66 gemet en ze was al 19 jaar in pacht. Dit is de 'Kleine Hoeve' november; RA 5879 A: Jacob Faes, rentmeester van Antoni d'hubert, Heer van Kruiningen, gehuwd met Cornelia van der Nisse, eist van de weduwe van Hubrecht Lambrechtse wegens achterstallige pacht over twee hoeven: de "Noorthoeve" en "Kleijne Hoeve". De eis wordt namens de weduwe bestreden Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 721: Betaald aan Laureijs van Eurdingen voor timmerwerk aan de hoeve bewoond door Rochus Steyn mei; RA 5879 C, nr. 6-13: Abram Raes en Joris Stoffels Geens als rentmeesters van de Raadsheer Mauregnault, de burgemeester Heer van Vossemeer en de Heer van Kattendijke, verkopen aan Johannes van der Cruijssen, predikant, de hoeve met alle gebouwen en 46 gemeten 129 roeden zaai- en weiland. N: de zeedijk; O: Willem Meijer; Z: Raadsheer de Mauregnault; W: Heer van Welland. Pachter is Willem Meijer, aan wie de pacht gestand moet worden gedaan. Prijs :.26 per gemet, de helft contant, rest in twee termijnen. Afbetaald: Dezelfden verkopen aan Cornelis Fransen Wale 20 gemeten zaailand, N: zeedijk; O: Johannes van der Cruijssen; Z: herenweg; W: de Heer van Welland. De prijs is. 26 per gemet, de helft contant, de andere helft over 7 maanden. Afbetaald: Met verkoopvoorwaarden d.d. 9 maart (?) oktober, 8 december; RA 5879 C, nr , 62, 63, 68, 69: Ds. Johannes van der Cruijssen verkoopt aan schout Willem Meijer de hofstede met 46 gemeten 129,25 roeden N: zeedijk; O: Willem W. Meijer; Z: Raadsheer De Mauregnault; W: de Heer van Welland en Cornelis Wale. Prijs. 27 per gemet. De helft contant, de andere helft 6 maanden later. De verkoper behoudt het recht om te vissen op de stelberg achter de schuur en in de kreek onder de zeedijk, zolang hij hier predikant is. Koper moet de kastelein Corneles de Brune betalen de helft van diens huur. Op 6 november 1700 verklaart de verkoper het totale bedrag van te hebben ontvangen. Transacties m.b.t. combinatie: 1706 RA 5879 C, nr. 159: Nicolaes Geerinck machtigt Gabreel Mouwe om de opbrengst van 1/3 deel in de brouwerij te ontvangen ter voldoening van een bedrag van april; RA 5879 C, nr. 225: Uittreksel uit het brouwboek van Johannis van de Luijster (ovl.) uit 1704, april; RA 5879 C, nr. 228: Johannes Steijn, gezworen brouwer, legt een verklaring af op verzoek van Joos Francke juni; RA 5879 C, nrs. 71, 72: Nicolaas Geerinck, of zijn zoon Marijnus, uit vader's naam, verkopen aan Lauwerens Kock, Cornelis Wale, Arij Molenbergh en Vincent de Waal 1/3 deel van de brouwerij, op de hofstede van de ambachtsheer (= De Mauregnault), onder de Zuiddijk waar Molenberg woont. De koopsom is contant februari; RA 5879 C, nr. 88 Jacobus Liere verkoopt aan Isack Steijn 1/3 deel in de brouwerij op de hofstede en erf van ambachtsheer Johan de Mauregnault voor. 13 contant september, RA 5886 B:

150 Inventaris van de boedel van schout Cornelis Waele ten behoeve van zijn erfgenamen: Vincent Wale en Pieter Wale, tevens handelend als voogden van de wezen van François Wale; Isac Wale; Matie Wale, gehuwd met Willem Willemse Meijer en Sara Wale, thans gehuwd met Bastiaen Francke, allen erfgenamen. Tot de boedel behoort o.a. 20 gemeten land, getaxeerd op ? RA 5886 B, nr. 23: Leendert de Lange, Tanneke van der Daf (weduwe van Willem Molenberg), Johan Oostdijk en schout Vincent Wale transporteren aan Bastiaen Francke 1/6 deel in de brouwerij staande op cijnsbare grond van schout Vincent Wale voor. 11. N.B. Niet gedateerd en ongetekend Kaart Hattinga: eigenaar schout Cent de Waal; baander Marinus Reijngoud juli; RA 5885 E, nr. 63: Laeuwereijs Kock verkoopt aan schout Vincent de Waal 1/6 deel in de brouwerij voor juli; RA 5885 E, nr 65: Jan Mol verkoopt aan schout Vincent de Waal 1/6 deel in de brouwerij voor juni; RA 5882 nr. 21: Marinus Reyngoud, weduwnaar van Janneke de Wael, enige dochter van de overleden schout Vincent de Wael, verklaart m.b.t. de boedel van Arie Molenberg (Zwarte Schouw), schuldig te zijn een bedrag van tegen 4 % rente. Onderpanden zijn een hofstede met 92 gemeten 111 roeden land, alsmede 16 gemeten land te Sint Philipsland en 20 gemeten 154 roeden land in Poortvliet juni; RA 5882, nr. 152: Marinus Reyngoud is schuldig aan Marinus Faassen S.zn. een bedrag van. 100 tegen 4 %. Onderpand de hofstede van 112 gemeten 111 roeden. Afgelost: 26 april oktober; RA 5882, nr. 157: Marinus Reyngoud is schuldig aan Marinus Faassen S.zn. een bedrag van. 100 tegen 4 %. Onderpand de hofstede van 112 gemeten 111 roeden. Afgelost: 26 april april; RA 5881, nr. 12, 13: Vincent, Pieter, Cornelis en Marinus Reyngoud, kinderen en erfgenamen van schout Marinus Reyngoudt verkopen aan Jacob de Groen een hofstede, huis, schuur etc., met een huis, voorheen brouwerij, een kavel met 46 gemeten 129 roeden en een kavel met 66 gemeten 129,5 roeden, tezamen 112 gemeten 258,5 roeden, voor per gemet of in totaal voor Met verkoopvoorwaarden april; RA 5882, nr. 14: Jacob de Groen is schuldig aan Wouter Cornelis de With, notaris te Tholen een bedrag van. 700 tegen 4 %. Onderpand is de hofstede van 112 gemeten 258,5 roeden op heden door erven Marinus Reyngoud getransporteerd plus vruchten en inventaris. Afgelost: 9 mei april; RA 5882, nr. 15: Jacob de Groen is schuldig aan de Diaconie van Sint Philipsland een bedrag van. 100 tegen 3,5 %. Onderpand is de heden getransporteerde hofstede. Doorgehaald: 9 juli december; RA 5883: Testament van Jacob Marinisse de Groene en Neeltje Cornelisse Kuijper. Hij ligt ziek te bed en plaatst een merk. Testament op langstlevende maart; RA 5881, nr. 2, 4; RA 5885: Neeltje Kuyper, weduwe van Jacob de Groen, verkoopt aan Johannes van Dijke een hofstede bestaande uit twee kavels, één van 46 gemeten 129 roeden en één van 66 gemeten 129,5 roeden, samen 112 gemeten 258,5 roeden. Prijs is. 38 per gemet of in totaal en. 100 voor het huis genaamd 'de brouwerij'. Met verkoopvoorwaarden maart; RA 5882, nr. 5: Johannes van Dijke is schuldig aan Neeltje Kuyper, weduwe van Jacob de Groen, een bedrag van tegen 5,25 % zijnde de koopsom van de boerderij met 112 gemeten 258,5 roeden en

151 het huis genaamd de 'brouwerij'. Onderpand is de gekochte hofstede alsmede een hofstede met 169 gemeten 124 roeden (Bouwlust), met vruchten en inventaris maart; G.A. Tholen, notariële archieven, inv.nr (763): Boedelscheiding van Johannes van Dijke en Neeltje Klippel. Adriaan van Dijke aanvaardt de hem tegen ƒ. 150 per gemet gelegateerde hofstede niet. Hooge Boomen/Stelhoeve. De 7de kavel (kavel F) werd na de herbedijking in 1645 toebedeeld aan Arent van Tuyll van Serooskerken, telg uit een oud Zeeuws geslacht. In tegenstelling tot de meeste andere boerderijen bleef deze hofstede tot ver in de 18de eeuw in het bezit van de nazaten van Arent. De laatste bezitster was Dorothea van Tuyll van Serooskerken, douarière Van Hohendorff, Vrouwe van Welland en Serooskerke, twee heerlijkheden op Schouwen. Zij liet de boerderij in 1763 in het openbaar verkopen. De nieuwe eigenaar werd Cornelis van der Lek, secretaris te Stavenisse. Aanvankelijk was de helft nog in bezit van de Zierikzeëenaar Willem Lodder, maar in 1791 verkreeg Van der Lek opnieuw de gehele boerderij in zijn bezit. Drie jaar later verkocht hij de boerderij met een zeer forse winst aan de pachter Machiel Mol. Omstreeks 1880 werd het bedrijf opgedeeld tussen enige zonen van Abraham Mol. Het zuidelijk deel omvatte het bedrijf dat nu bekend is als de "Hooge Boomen", het deel ten noorden van de weg werd de "Stelhoeve". Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Pieter Verburg Pieter en Jan Verburg Pieter Verburch 1684 Jacobus van de Luister 1685 Isaack van de Luister Cornelis Wale Cornelis Wale Cornelis Wale 4 haardsteden Kohier bewoners 1681: David Lambrechts (aantal personen boven 8 jaar: 6) Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750, 1758 Marinus Reyngoud, Jannetje Wale

152 Bevolkingsregisters: A Machiel Mol Mar.zn. (landbouwer), later Abraham Mol (landbouwer) Samenvatting eigenaars: eigenaar Arent van Tuyll van Serooskerken, later zijn erfgenamen Cornelis van der Lek c.s Machiel Mol, later zijn weduwe Abraham Mol Samenvatting pachters/gebruikers: gebruiker (1650) Jan Pieters van der Stel (1663) Barent Daems Pieter en Jan Verburch Isaack (en Jacobus) van de Luister Cornelis Wale Vincent Wale Pieter Wale Marinus Reyngoud Leendert Dorst/ Machiel Mol Abraham Mol Transacties enz. : 1650 RA 5879 A: Jan Pieters (van der Stel), pachter, cedeert zijn vruchten aan zijn pachtheer november; RA 5879 C nr. 65: Pieter Jans. Verburch verleent goedwillige condemnatie op zijn goederen: paarden, koeien en andere beesten, meubels, huisraad en vruchten te velde, in de schuur, hoeve en op de gronden, groot 130 gemeten 213 roeden door hem gepacht en eigendom van jhr. Godart Willem Tuyll de Serooskerke, heer van Zoelekerke etc. om daaraan te verhalen een bedrag van t.b.v. de heer van Zoelekerke wegens verschuldigde pacht over en een deel van en 4 juni; RA 5879 C nr. 82, 84: Quirijn Bolle, rentmeester van de heer van Zoelekerke en Welland, legt beslag op de beesten, vruchten, meubels enz. van de pachters Pieter en Jan Verburcht. Zij doen daarvan afstand om daaraan de pachtschuld te verhalen mei; RA 5879 C, nr. 92: Overeenkomst tussen de schout Aelbrecht Lambrechtsz en Jan Verburght, gehuwd met Margriete Aelbrecht, die overleden is. Uit haar boedel houdt de schout zich tevreden met 50 Carolus gulden. Verburght behoudt alle risico, waaronder de pacht van de hoeve februari; RA 5879 C, nr. 105: Aderjanien Putters, weduwe van Pieter Verburgh en Cristiaen Jan en Marines Verburgh, broers van de overleden Pieter geven toestemming aan oud-burgemeester Cornelis Poes (= Pous te Zierikzee) handelend namens de Heer van Welland voor arrest op alle goederen op de hofstede van de Heer van Welland volgens de opgemaakte in ventaris maart; RA 5879 C, nr. 106: Pieter Jans (Gekier?) als voogd van de nagelaten erfgenamen van Adr. Pieters draagt op in eigendom de goederen op de hoeve van de Heer van Welland volgens de opgemaakte inventaris, conform het arrest van de weduwe van Pieter Verburgh c.s. ten behoeve van Quirijn Bolle, gemachtigde van de Heer van Welland, om daaraan te verhalen een schuld wegens pacht december; RA 5879 C, nr. 107: Bernard Sebrecht, deurwaarder van het Hof van Holland, te Middelburg woonachtig, krachtens arrest van het Hof dd. 7 december 1681 op verzoek van Adriaen Gustaef graaf van Flodrof gehuwd met Margarita Huysen, douarière Dona, eiser, contra Godert Wilhelm van Thuyll van Serooskerke, Heer van Welland, neemt in arrest de hofstede met 130 gemeten 213 roeden, met de gebouwen daarop.

153 oktober; RA 5879 C, nr. 35: Rentmeester Melchior van Cromstrien, ontvanger van Godart Willem de Tuyl Serooskerke, Heer van Welland, toont een kwitantie van Willen en Anna Poes van de afbetaling van een schepenschuldbrief van gulden gehypothekeert op een hofstede met 130 gemeten 230 roeden zijnde de 6e kavel alsmede 1/8 deel in de dijk en gorsettingen staande ten name van de Heer van Serooskerke en afgegeven door Quirijn Bolle op 29 april Kaart van Hattinga: eigenaar de Heer van Wellant, baender P. de Wael augustus; RA 5881, nr. 36: Cornelis de Jonge, secretaris van het land van Schouwen, verkoopt namens Dorothea van Thuyll van Serooskerke, douarière Van Hohendorff, Vrouwe van Welland en Serooskerke, aan Cornelis van der Lecq, secretaris (te Stavenisse) een hofstede bestaande uit een huis, schuur, keet enz., groot 130 gemeten 213 roeden zaai- en weiland, W: Mr. Steengragt, secretaris van de provincie Zeeland; Z: Leendert den Bakker. Prijs: per gemet of in totaal Van der Lecq kocht deze hofstede c.a. tijdens een openbare verkoop op 23 juni 1763 te Sint Maartensdijk (RA 5881, nr. 35). Marinus Reyngout is pachter tot 1 oktober De Jonge was tot de verkoop gemachtigd bij notariële akte van 30 juni 1763 (RA 5884, nr. 34) januari; RA 5881, nr. 132: Verkoopvoorwaarden van drie percelen uit de hofstede van Heer Johan Turcq. (Dit zijn in 1832 de kavels Sectie B 136, 137, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, en 158, alle zuidelijk van de oude weg. Percelen B naar Leendert Dorst.) maart; RA 5881, nr. 135: Willem Hendrik Turcq verkoopt aan Leendert Dorst een kavel van 7 gemeten 30 roeden à , in totaal N: de weg; O: Marinus Mol; Z: Mevrouw Nebbens; W: Mevrouw Nebbens mei; RA 5883, nr. 156: Testament van Leendert Dorst en Elisabeth Mol, echtelieden. Zij ligt ziek te bed en plaatst een merk. 1783??; RA 5886, nr. 3: Rekest aan Schout, Burgemeester en Schepenen van Marinus Mol en Jan Dorst. Op 6 mei 1780 hebben Leendert Dorst en Elisabeth Mol hun testament laten passeren voor Schepenen onder andere met seclusie van de Weeskamer. Eerst overleed de vrouw. De man hertrouwde met Lena Waele en overleed op 4 maart Gevraagd wordt voogden te benoemen en wel: Machiel Mol, zoon van Marinus Mol, broer van Elisabeth Mol, en voorts Jan Dorst als broer van Leendert maart; RA 5887, nr. 4: Resolutie van de Weeskamer. Het bovenstaande rekest (RA 5886 fol.3) is toegestaan april; RA 5887, nr. 5: Resolutie van de Weeskamer. Lena Waele, weduwe van Leendert Dorst en de beide hiervoren genoemde voogden verzoeken de goederen publiekelijk te mogen verkopen. Toegestaan onder voorwaarde om na de verkoop een inventaris op te stellen juni; RA 5881, nr. 7: Verkoop door de erven van Leendert Dorst (Lena Waele, weduwe van Leendert en de kinderen uit eerste huwelijk met Elisabeth Mol) van een kavel van 7 gemeten 30 roeden aan Nicolaas van den Berg voor per gemet. N: de weg; O: Marinus Mol; Z en W: Mevrouw Nebbens juli; RA 5887, nr. 6: Resolutie van de Weeskamer. Over de nagelaten wees van Leendert Dorst en Lena Waele genaamd Leenderd wordt als voogd benoemd naast de genoemde Lena Waele: Izak Waele oktober; RA 5888, nr. 19: Inventaris van de boedel van Leendert Dorst (overleden Sint Philipsland 4 maart 1783) en zijn weduwe Lena Waale en de zes kinderen: Pieternella (19 jr), Marinus (17 jr), Jeremias (15 jr), Jan (9 jr), Adriaan (5 jr) en Leendert Jeremias (geboren na het overlijden van de vader) zijnde de eerste vijf verwekt bij de eerste vrouw: Elisabeth Mol. Overgebracht door Jan Dorst en Machiel Mol, voogden over de eerste vijf kinderen en door Isak Waale, voogd over het jongste kind. Lena Wale was op het moment van de overbrenging reeds hertrouwd met Pieter Ponse. - Leendert Dorst en Elisabeth Mol maakten hun testament voor Schout en Schepenen van Sint Philipsland op 6 mei In het tweede huwelijk werd geen testament gemaakt.

154 De Weeskamer stelde op 30 maart 1783 als voogden aan Jan Dorst (broer van de overledene) en Machiel Mol (broer van Elisabeth Mol). Op 11 mei 1783 stelden zij tot voogd over het jongste kind aan: Izak Waale, broer van de weduwe. - onder andere grond onder Poortvliet - blok land groot 7 gemeten 30 roeden onder Sint Philipsland. Verkocht aan Nicolaas van den Bergh voor per gemet of de overledene was landbouwer; hij verbouwde mee, tarwe, koolzaad, grauwe erwten, paardebonen, haver en aardappels. - onder andere twee boeken, twee Bijbels, een Bijbel met lessenaar, snaphaan, barometer, bijenkorf, vijf boerenwagens, 1 aardkar enz. Een windmolen, een kakstoel, enz. - Machiel Mol nam de pacht van de hofstede over - schulden aan Cornelis van der Lek gegeven in 1777 en later. Van deze pachtte Dorst de hofstede, groot 89 gemeten 103 roeden. - Theodorus de Klerk (te Stavenisse) leverde bier - Jeremias en Marinus Dorst waren in de kost bij Cornelis van Sorgen. Aan Jan Verton werd schoolgeld betaald (deze waren dus niet te Sint Philipsland, maar te Stavenisse op Tholen). - chirurgijnswerk door Willem Houwer (te Zierikzee) - batig saldo doodkist werd gemaakt te Sint Annaland. Hierbij is gevoegd: Inventaris van de boedel van Pieternella Janse van de Wattyne, weduwe van wijlen Jeremias Dorst ten behoeve van de kinderen: Carel, Jan, Cornelis en Adriaan Dorst, Jacob van Oeveren gehuwd met Maria Dorst en de kinderen van Leendert Dorst (zie hiervoor). Overgebracht op 18 oktober Zij was te Stavenisse woonachtig juli; RA 5888, nr. 25: Wijziging van de inventaris van de boedel van Leendert Dorst (zie nr. 19, hiervoor). Zowel baten als lasten waren vergeten op te geven december; RA 5887, nr. 37: Resolutie van de Weeskamer. Over de minderjarige wezen van Leendert Dorst en Elisabeth Mol, genaamd Marinus, Jeremias, Jan en Adriaen worden om de likwidatie van de boedel van hun grootvader Marinus Mol, schout, tot stand te brengen naast de weduwe van M.Mol, Adriana de Jonge, als voogden aangesteld: Machiel Mol en Jacob van Oeveren oktober; archieven Stad Zierikzee, voorwaarden verkopingen Overman, , nr. 1558: Executeuren van de boedel van wijlen Willem Lodder en Johanna Companje laten in het openbaar verkopen onder andere de helft in een hofstede bestaande uit een huis, schuur, wagenhuis, bakkeet c.a. met 130 gemeten 213 roeden koren- en weilanden, in Sint Philipsland, waarvan de andere helft toebehoort aan baljuw Cornelis van der Lek te Stavenisse. Verpacht aan Machiel Marinusse Mol tot Bamis (= 1 oktober) 1797 voor. 195 per jaar. Koper wordt Jacobus de Kanter namens Cornelis van der Lek voor. 5 per gemet of in totaal.

155 1791 oktober; RA 5881, nr. 95: Machtiging aan schout Machiel Mol om te leveren de helft in een hofstede met huis, schuur, wagenhuis etc. en 130 gemeten 213 roeden land uit de boedel van Willem Lodder en Johanna Companje, aan Cornelis van der Lecq, baljuw en rentmeester te Stavenisse november; RA 5881 nr. 96: Machtiging van Cornelis van der Lecq aan Machiel Mol t.b.v. van deze transactie (de andere helft was al eigendom van Cornelis van der Lecq) maart; RA 5881 nr. 97: Overdracht van de helft in hofstede zoals hierboven genoemd. Met de condities en voorwaarden. Pachter in deze was Machiel Mol tot Bamis (= 1 oktober) Pacht. 195 per jaar; huisschatting per jaar juni; RA 5881, nr. 33: Cornelis van der Lecq verkoopt aan de pachter, schout Machiel Mol, de hoeve van 130 gemeten en 213 roeden voor Contant. 1150, op een schuldbrief. Met verkoopvoorwaarden d.d. 18 februari 1794 (RA 5881, nr. 34) juni; RA 5882, nr. 35: Machiel Mol leent van Cornelis van der Lecq, baljuw te Stavenisse, tegen 4 %. Onderpand de heden gekochte hoeve met vruchten en inventaris. Doorgehaald: 25 april Hermanshoeve. De 8ste kavel (kavel G) werd in 1645 geloot door Johan de Knuyt ( ), vertegenwoordiger van de Eerste Edele (Prins van Oranje) in de Staten van Zeeland en daardoor één van de machtigste bestuurders van zijn tijd. In deze kavel lag ook het gedeelte grond, dat bij de herbedijking was gereserveerd aan de "gemene zaak". Het behoorde tot het kantoor van de zogenaamde geestelijke goederen. Met de opbrengsten van deze goederen werden onder meer betaald de salarissen van de gereformeerde predikanten en voorzangers. De rentmeester van deze geestelijke goederen verkocht het betreffende perceel, groot 13 gemeten 183 roeden, namens Gecommitteerde Raden van de Staten van Zeeland aan de weduwe van Johan de Knuyt in De 8ste kavel was op het eind van de 17de eeuw door vererving in het bezit van Henry Cornewall, weduwnaar van Margaretha Laurentia Huijssen. Hij verkocht de boerderij en de grond aan Jacobus van de Luijster. Zijn zuster Cornelia en haar echtgenoot Gabriël Mouwe werden vervolgens eigenaar. In 1726 kocht Henderick Pieterse Zegers de boerderij. Hij

156 was in die tijd de enige Rooms-Katholieke landbouwer op het eiland. Ondanks een uitdrukkelijk verbod werd hij zelfs schepen. Ook Leendert de Bakker was Rooms-Katholiek. Vermoedelijk om die reden weigerde hij mee te betalen aan de onkosten in verband met de oorlog tegen de Fransen en het beleg van Bergen op Zoom, dat in september 1747 moest capituleren. In 1774 kocht Machiel Mol de hofstede en het land. Vier jaar later kocht hij van Johan Turcq een perceel van 7 gemeten 126 roeden in de derde kavel. Dit perceel is tot 1987 bij de "Hermanshoeve" blijven behoren. Hetzelfde is het geval met een perceel van 6 gemeten 149 roeden, eveneens gelegen in de derde kavel, dat hij in 1787 kocht uit de boedel van zijn vader Marinus. De naam "Hermanshoeve" dateert uit de 19de eeuw. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Willem Geerinck Willem Geerijnck , Jacobus van de Luister haardsteden 1700 het gemene hoefken Rocus Steijn Gabreel Mouwe idem nu Hr. Pieterse Gabreel Mouwe 1716 Machiel Mol Kohier bewoners 1681: Willem Geerinck (aantal personen boven 8 jaar: 5) Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 niet vermeld 1758 bewoond door Rooms Katholieken Bevolkingsregisters: A Machiel Mol, Mach.zn. (landbouwer)

157 Jacob Mol (landbouwer) Johannes Mol (landbouwer) A 72b Leendert Nelisse (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar Johan de Knuyt, later diens weduwe en erfgenamen Jacobus van de Luister, later zijn erfgenamen Pieter Abrahamse en Rocus Steyn ( voor de helft) Gabriël Mouwe (voor de helft) Gabriël Mouwe, later zijn weduwe en haar erfgenamen (de gehele boerderij) Henderick Pieterse Zegers Adriaan Vriendts Leendert de Bakker, later diens erfgenamen Machiel Marinuszn. Mol, later zijn weduwe Johannes Mol Samenvatting pachters/gebruikers: gebruiker (1662) Willem Geerinck Jacobus van de Luijster Rochus Steyn (1716) Machiel Jacobse Mol Henderick Pieterse Zegers Adriaan Vriendts Leendert de Bakker, later diens erfgenamen Machiel Marinuszn. Mol Johannes Mol Transacties enz.: oktober; RA 5879 C, nr. 13: Marijnis van der Vliet namens Gecommitteerde Raden van de Staten van Zeeland, verkoopt aan Willem Geerinck, handelend namens mevrouw de wed. (De) Knuyt (pachter Anthonij Geldeloos), 13 gemeten 183 roeden onverkaveld land, met het bijbehorende deel in de gebouwen op de 7e kavel. Prijs: per gemet of in totaal voor het aandeel in de gebouwen februari; RA 5879 C, nr. 137: Caspar Rontvis, arts te Goes, namens Clara Velders, verklaart dat Vrouwe Margrieta Laurentia Huysen bij huwelijkscontract heeft bedongen de administratie van haar goederen, geassisteerd door haar man, Henry Cornewal, en heeft toegestemd dat de hofstede met grond in Sint Philipsland werd gehypothekeerd voor de gift van haar t.b.v. haar kind of kinderen maart; RA 5879 C, nr. 185, 186: Willem Willems Geerinck, weduwnaar van Lijsbet Marijnes, met zijn broer Nicolaes Willemsen Gerijnck, alsmede Matteus Marijnesen en Jan Mari... allen voogden over Geertejen, Marijnes, Martijnjen, Corstijna, Willemijne en Johannes Willems Geerlijnck nagelaten wezen bij Willem Willems Geerlynck en Lijsbet Marines (ovl.) komen ten overstaan van schout en weesmannen van Sint Philipsland overeen dat de genoemde Willem Willems Geerijnck als boedelhouder alle effecten van de boedel zal behouden, de lasten zijn eveneens voor hem. Hij zal de wezen onderhouden, voeden, laten leren lezen en schrijven en de meisjes laten leren naaien tot ze 18 jaar oud zijn of gehuwd zijn. De oudste dochter Geerjen zal hebben van haar moeders kleren de 'bratten' mantel en andere kledingstukken. Marijnes ontvangt de gouden ring van zijn moeder en de zilveren beker en zilveren lepel, beide pillegiften. Martijnjen ontvangt ook kledingstukken van haar moeder en twee zilveren lepels. Corstijna krijgt zilverwerk van moeder: drie kettingjes met een schaartje daaraan. Willemijne krijgt moeders grote gouden ronde ring. Johannes ontvangt van zijn moeder de gouden 'marck' ring met zijn moeders naam daarop. Alle wezen krijgen ook nog twee zilveren dukaten elk, enz juli; RA 5879 C, nr , 254, 255: Dr. Rontvis, rentmeester van Heijnderick Cornewall, gehuwd geweest met Margaretha Laurentia Huijssen, Vrouwe van Weelden, ingevolge procuratie (Londen, 10 december 1694) van Jan Radaeüs, verkoopt aan Jacobus van de Luister een hofstede met schuur en bakkeet en met 83 gemeten 183 roeden zaai- en weiland voor. 13 per gemet, de helft contant, de rest Goese markt Afbetaald: N: zeedijk; O: de kavel van de Heer van Welland; Z: zeedijk; W: idem. Met verkoopvoorwaarden d.d. 25 maart september; RA 5879 C, nr. 260, 261: Jacobus van de Luister leent van mr. Hubertus Mogge, oud-burgemeester, te Zierikzee, een bedrag van. 550 tegen de penning 20, voor een jaar. Onderpand is een hofstede met 83 gemeten 183 roeden. N: de zeedijk; O: de Heer van Welland; Z: zeedijk; W: zeedijk. Afgelost: november; 25 januari 1701; RA 5879 C, nr : Isaack van de Luister verkoopt aan Pieter Abramsz. en Roeckus Arentsz. Steijn de helft in de hofstede (huis, schuur en keet) met 41 gemeten 241,5 roeden, ongekaveld met zijn zwager Gaberel Mouwe, gehuwd met Cornelia van de Luister, voor. 22 per gemet. N: de zeedijk; O: de Heer van Welland; Z: zeedijk; W: idem.

158 september; RA 5879 C: Gabreel Mouwe en Cornelia van de Luister lenen van Mr. Huijbertus Mogge, Zierikzee. 100 voor een jaar tegen 5 %. Onderpand een hofstede c.a. met 83 gemeten 187 roeden. N: zeedijk; O: de Heer van Welland; Z: zeedijk; W: zeedijk. Tevens worden verbonden het huis, schuur c.a. waarin zij thans wonen en de helft van de grond, gekocht van de Heer Overmeer, groot 73 gemeten. Doorgehaald: maart; RA 5879 C, nr : Cornelis Wale, toeziend voogd van de wezen van Pieter Abrahmse, en Rocus Steijn, verkopen aan Gabreel Mouwe de helft van een hoeve met 83 gemeten 113 roeden; N: Noorddijk; O: de Heer van Welland; Z: Zuiddijk; W: zeedijk. Prijs. 10 per gemet. Met verkoopvoorwaarden dd. 26 februari juli; RA 5879 C, nr : Gabreel Mouwe leent van mr. Huijbertus Mogge, oud-burgemeester en raad te Zierikzee, wegens geleend geld aan Isaack van de Luister tegen de penning 20. Onderpanden zijn de helft in een hofstede c.a. met 64 gemeten 87 roeden, gekocht van Van de Luister, alsmede van een hofstede met 83 gemeten 183 roeden, N: zeedijk; O: de Heer van Welland; Z: de weg; W: -. Als borg stelt zich Cornelia van de Luister, huisvrouw van Gabreel Mouwe, onder verband van de andere helft van de genoemde hofstede met 64 gemeten 87 roeden. Medeborg is Maria Walravens, weduwe van Rocus Adriaensen Steijn, geassisteerd door de secretaris Fr. de Klerck onder verband van 25 gemeten land haar vermaakt door haar grootmoeder bij testament. Voorts stellen zich borg Isaack van de Luijster en Huijbert van de Luister. De laatste verbindt daarvoor 1/3 deel van een hofstede met 50 gemeten (d.w.z. 16 gemeten 200 roeden), gelegen: N: zeedijk; O: de zeedijk; Z: land van G. Mouwe; W: land van Overmeer augustus; RA 5879 D, nr. 349, 350: Cornelis Wale, schout, Aarnoud Steijn en Cornelis Mol verkopen namens de erfgenamen van Cornelija van de Luijster een hofstede met landen aan Hendrijk Pietersen Zegers voor N: zeedijk; O: de Heer van Welland; Z: zeedijk; W: zeedijk januari; RA 5886 B, nr. 1: Rekening door Cornelis Waele, Arnoud Steijn en Cornelis Mol van de boedel van Cornelia van de Luijster, weduwe van Gabriel Mouwe, overgebracht 22 januari 1727: - Op 26 juni 1726 werd verkocht aan Hendrik Pieterse Zegers een hofstede met 83 gemeten 182 roeden zaai- en weilanden, in pacht bij Michiel Mol. Verkocht voor per gemet, of in totaal, waarop een hypotheek in mindering wordt gebracht Kaart van Hattinga: Leendert de Bakker, eigenaar en baender november; RA 5885 E, nr. 66: Leendert de Bakker leent van burgemeester Cornelis van Cromstrien. 100 tegen 3,5 %. Onderpand zijn hofstede van 83 gemeten 182 roeden december; RA 5879 B, gerechtsrol. Eisers: Michiel en Jacobus Mol, Marinus Reyngout namens de boedel van zijn schoonvader Vincent Waele, Gabriel Steyn, Cornelis de Kok en Gerard Jagt; gedaagde: Leenderd de Bakker - hebben betaald aan het zetten van een wachthuis in verband met de oorlog in 1747/'48 en voor kruit en lood. Waren bereid, evenals op Tholen, 4 stuivers per gemet bij te dragen. Ze hieven zelf een omslag voor dat doel: eerst 2 stuivers per gemet en bij ontoereikendheid nog 1 stuiver per gemet. Daaruit werden voldaan de kosten van het maken van een disselboom en verdere reparaties aan een wagen tijdens het rijden gedurende het beleg van Bergen op Zoom. De Bakker weigerde echter zijn aandeel in deze heffing te voldoen hetgeen de eisers voor hem deden. Hij pacht 84 gemeten mei; RA 5886, nr. 13; RA 5882, nr 31: Leendert de Bakker, gehuwd met Pieternella Zeegers, tevoren weduwe van Adriaan Vrints ter eenre, en Dielis Verhulst, te Gastel, weduwnaar van Cornelia Vrints, dochter van Adriaan Vrints voornoemd en Pieternella Zeegers ter andere zijde. De nagelaten goederen zijn door Verhulst gekocht, die zal uitbetalen 302 gulden 11 stuivers, 1/3 deel op 1 augustus 1760, de rest vóór 1 augustus april; RA 5881, nr. 112: Johannes de Bakker, Cent de Bakker, Frans van Kamp (gehuwd met Johanna de Bakker) en Hendrik Vriens, erfgenamen van Leendert de Bakker verkopen aan Machiel Mol Mar.zn. een hofstede met huis, schuur enz. en 70 gemeten dijkersland en 13 gemeten 182 roeden vroonen, tesamen 83 gemeten 182 roeden, voor. 900 contant april; RA 5882, nr. 113: Machiel Mol leent van Cornelis van der Lecq. 800 tegen 4,5 %. Onderpand de heden van de erfgenamen van Leendert de Bakker gekochte hofstede van 83 gemeten 182 roeden januari; RA 5881, nr. 132: Verkoopvoorwaarden van drie percelen uit de hofstede van Heer Johan Turcq. Dit zijn in 1832 de kavels Sectie B 136, 137, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, en 158, alle zuidelijk van de Oudeweg.

159 maart; RA 5881, nr. 133: Willem Hendrik Turcq verkoopt aan Machiel Mol een kavel van 7 gemeten 126 roeden à. 13, in totaal voor , 1/3 contant, de rest tegen 4 %. N: de weg; O: Mevrouw Nebbens; Z: de Luysterkreek; W: J. Bijleveld. (Percelen B 136 en 137.) maart; RA 5881, nr. 134: Willem Hendrik Turcq verkoopt aan Marinus Mol een kavel van 6 gemeten 149 roeden à. 11, in totaal voor N: de weg; O: Jacob van Oeveren; Z: Mevrouw Nebbens; W: Leendert Dorst. (Percelen B 155 t/m 158.) en 30 april; RA 5881, nr. 45, 50: Adriana de Jonge, weduwe van schout Marinus Mol verkoopt 6 gemeten 149 roeden voor per gemet, in totaal voor aan Machiel Mol. N: de weg; O: Jacob van Oeveren; Z: Mevrouw Nebbens; W: erven Paulus Geense (de smids wei). N.B. Deze percelen zijn tot 1987 bij de Hermanshoeve blijven behoren Westeinde Bij de verkaveling in 1645 werd aan de westzijde van de polder, iets ten noorden van de Luister, land vrijgehouden voor het stichten van huizen. Volgens de kaart van de polder Sint Philipsland, die landmeter Gideon Heylinck in 1648 vervaardigde, stonden hier drie huizen, waarvan er een werd aangeduid als 's Heerenhuijs. Vermoedelijk is één van deze drie huizen spoedig daarna gesloopt, want in de bronnen is slechts van twee huizen sprake, met daarbij een schuur. In één van de huizen woonde Jan Barents van Weele, die vanaf het Westeinde een veerdienst onderhield op Sint Annaland. De dienst werd voortgezet door Pieter Gillesz. en Cornelis Pietersz. de Backer. In 1700 werd het veer voor de laatste keer verpacht. De laatste veerman, Geert de Coninck, verdween met de noorderzon. Eerst in 1815 werd door de ambachtsheer weer een veerman aangesteld. Dit was Jacob Kaan, die behalve op Sint Annaland ook een veerdienst op Zijpe onderhield (G.F. Sandberg, Overzetveren in Zeeland, Arnhem 1978, p. 127, 128; H. Uil, m.m.v. J.A. Klompe, Sint Philipsland, eiland in de Zeeuwse delta , Sint Philipsland 1987, p. 67, 68). Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Anthonie Noordhoek, Jacobus Noordhoek 1758 Lientje Schoutens, Willem Kaen Bevolkingsregisters: A Marinus Engsmenger (arbeider) Jan van Oeveren (arbeider) A Joost Verplanke (arbeider) Pieter van de Ree (arbeider) A Jan de Ron (arbeider) A Jacob Kaan (schipper) N.B. Dit betreft het veerhuis. Het noordelijke huis. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting 1674, 1675 Arent Stijn Pieter Henderijcksz Jan Job Cornelis van Bracht Lijndert van Ackeren 1696 Jelles Clasz 1 haardstede Fincent (Cornelisse) de Backer Samenvatting eigenaars: eigenaar Jan Barents van Weele Antonij Pieters Verhulst Pieter Gillesz. de Backer Cornelis Pietersz. de Backer, later zijn weduwe en erfgenamen Vincent de Backer, later zijn erfgenamen Willem Kaan Jacob Kaan Transacties enz.: april; RA 5879 A, nr. 4:

160 Jan Barents van Weele verkoopt aan Antonij Pieters Verhulst een huis bij het Westeinde van de Luijster op vroongrond voor. 21, in termijnen te betalen. Bij de koop was inbegrepen de pacht van de visserij aldaar en het veer van het Westeinde op Sint Annaland mei; RA 5879 A, nr. 62: Pieter Gillesz. Backer verkoopt aan Cornelis Pijersz. Backer een huis, in erfpacht, "in het Westdorp" op ambachtsherengrond voor , te betalen in termijnen. Afgelost in N: kavel De Knuyt; O: kavel De Knuyt; Z: Cornelis Jacobsz. Entoven; W: zeedijk juli; RA 5879 A (zie ook 16 november 1661): Pieter Gillesz. Backer levert de paaibrief op Cornelis Jacobs Entoven ad.. 22 en één op Cornelis Pijersz. Backer ad t.b.v. Hareman Cock Jaspers, brouwer in den Haese te Rotterdam november; RA 5879 C, nr. 129, 130: Akte voor schepenen als weesmannen. Lijsbedt Neerinck, weduwe van Cornelis de Backer, sluit een overeenkomst t.a.v. de uitkoop van haar wezen Aderjaentje Cornelis, Pieter Cornelis, Catelijna Cornelis en Finsent Cornelis. Zij belooft uit te betalen 400 Carolusgulden waarvan 100 gulden direct bij hun trouwen. Zij verbindt haar twee huizen op het Westeinde. In 1697 kwitantie getoond door haar voor 100 gulden betaald aan Pieter november; RA 5879 C, nr. 237, 238: De erfgenamen van Lijsebeth Backers, die gehuwd is geweest met Jellis Claasen, zijnde mede-erfgenaam, Leendert van Akeren en Matteeuws Dircksen als mede-erfgenamen verkopen aan Fijncent Cornelisse Backer, mede-erfgenaam van zijn moeder (hun aandeel in?) een woonhuis en schuur alsmede het erf van 59 roeden erfpacht voor N: Gabreel Mouwe's land; O: de Heer van Wellands land; Z: de Luijster en het huis van Jelles Claasen; W: zeedijk. Met verkoopvoorwaarden d.d. 21 november /1750 Archief Heerlijkheid Sint Philipsland: Gilles Klaessen heeft 115 roeden in erfpacht op het Westeinde à 15 schellingen december; RA 5885 E, nr. 123: Erven Vincent de Bakker verkopen aan Willem Kaen voor. 35 een huis, laatst bewoond door de weduwe van Vincent de Bakker, staand op Westeinde juli; Acta Kerkeraad Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland; De kerkeraad besluit 60 gulden te lenen aan W. Caan onder verband van diens huis aan het Westeinde; rente: 1 Zeeuwse rijksdaalder per jaar. 2 april 1774: deze lening opgezegd. 1 april 1775: In het huis van Willem Caan staat een kamer ter beschikking van de diaconie, die bewoond wordt door Leunte Schouten (moeder van Willem Caan), die ondersteund wordt. Het huis werd aan hem geleverd onder voorwaarde dat de vrouw er haar leven lang mag wonen. Deze kamer wordt thans gratis ter bewoning afgestaan aan Maria Booms. Willem Caan wordt aangemaand rente van zijn schuld te betalen of een hypotheek op zijn huis te nemen. 6 januari 1776: Reinier Noordhoek, thans gehuwd met Maria Booms, mag ook gratis wonen in het huis van Willem Caan, zolang de vrouw leeft. Het zuidelijke huis. Kohieren huisschatting : belastingplichtige belasting Cornelis de Backer idem, Jan Nerincx, Pijeter Hynder Cornelis de Backer Jelles Claesen Jelles Clasz. 3 haardsteden 1715, 1716 Cornelis Wale Kohier bewoners 1681: Cornelis Baecker (aantal personen boven 8 jaar: 5) Lidmatenlijsten Gereformeerde Gemeente Sint Philipsland: 1750 Matthijs Noordhoek, Dina Grampo 1758 Matthijs Noordhoek Samenvatting eigenaars: eigenaar Jan Barents van Weele Pieter Gillesz. de Backer Cornelis Jacobs Enthoven, later zijn weduwe Cornelis Pietersz. de Backer, later zijn weduwe en erfgenamen Gilles Claassen, later zijn weduwe Cornelis Wale Abraham Mol

161 Transacties enz.: april; RA 5879 A, nr. 3: Jan Barents van Weele verkoopt aan Pieter Jilles de Backer een huis en bakkeet bij het Westeynde van de Luijster op vroongrond voor 880 Carolusgulden, te betalen in termijnen. O: het lege erf; Z: de bermsloot of 's landswatergang; W en N: scheid van de sloot gelegen tussen Johan de Cnuyt's kavel en de genoemde vroon oktober; RA 5879 A, nr. 59: Pijeter Gillesz de Backer verkoopt aan Cornelis Jacobs Entoven een woonhuis "in het Westdorp" op ambachtsherengrond voor. 28, te betalen in termijnen. N: Pijeter de Backer; O: de kavel van Johan de Knuyt; Z: idem; W: zeedijk juli; RA 5879 A: Pr. Gillesz. Backer levert de paaibrief op Cornelis Jacobs Entoven ad. 22 en één op Cornelis Pijersz. Backer ad t.b.v. Hareman Cock Jaspers, brouwer in den Haese te Rotterdam mei; RA 5879 C, nr. 66: Comerina Flijps, weduwe van Cornelis Jacobs Enthoven verkoopt aan Cornelis Pijersz. de Backer een woonhuis in het Westdorp van het land. N: Cornelis de Backer; O: de kavel van Johan de Knuyt; Z: idem; W: zeedijk. Prijs en 4 sch 2 d drinkgeld; op vroon in erfpacht ontvangen door Cornelis Pijetersz de Backer november; RA 5879 C, nr. 129, 130: Akte voor schepenen als weesmannen. Lijsbedt Neerinck, weduwe van Cornelis de Backer sluit een overeenkomst t.a.v. de uitkoop van haar wezen Aderjaentje Cornelis, Pieter Cornelis, Catelijna Cornelis en Finsent Cornelis. Zij belooft uit te betalen 400 Carolusgulden waarvan 100 gulden direct bij hun trouwen. Zij verbindt haar twee huizen op het Westeinde. In 1697 kwitantie getoond door haar voor 100 gulden betaald aan Pieter RA 5879 C, nr Jellis Claasen gehuwd geweest met Lisabeth Neerincx, weduwe van Cornelis de Backer, met de verdere erfgenamen: Fincent Cornelisse, Leendert van Akeren en Matteeuws Dircksen komen de boedelscheiding overeen en daarbij is de gerechte helft in een klein huisje en erf, groot 59 roeden op het Westeinde, zijnde erfpacht van 118 roeden land, toegevallen aan Jellis Claasen (dezelfde belendigen als boven) mei; RA 5879 C, nr. 104, 105: Maria van Leeuwen, wed. van Jelles Claasse, verkoopt aan Cornelis Wale, dijkgraaf, een woonhuis en erf op het Westeinde aan de Luijster, met 59 roeden land in erfpacht, naast Fincent de Backer, voor contant. Met verkoopvoorwaarden d.d. 17 april Het erf is in het geheel groot 118 roeden. Henriëttepolder. Aan de oostzijde van de polder Sint Philipsland werden de aldaar liggende schorren in 1776 ingedijkt in opdracht van mr. J.G. Schorer, lid van Gecommitteerde Raden van de Staten van Zeeland, en van mr. J.A. van de Perre, oudvertegenwoordiger van de Eerste Edele in de Staten van Zeeland, beiden Middelburgers. Het werk ondervond tegenslag door een storm, zodat dit eerst in 1777 gereedkwam. De polder kreeg officieel de naam Henrittepolder naar de initiatiefneemster van de bedijking: Henriëtte Margareta van Hoorn - de Mauregnault, ambachtsvrouwe van Sint Philipsland. De totale kosten van de bedijking en het geschikt maken van de grond voor de landbouw bedroegen gulden. In 1779 gingen de eigenaren ertoe over om de gronden te verdelen. Mr. J.G. Schorer verwierf het zuidelijke deel, overeenkomend met 2/3 deel. Mr. J.A. van de Perre kreeg het noordelijke deel, zijnde 1/3 deel. Van de Perre verkocht in 1786 zijn land. Deze gronden kwamen in het bezit van de eigenaar van de boerderij Het Oude Baken. Voor deze 78 gemeten 284 roeden wordt verwezen naar deze boerderij. Mr. J.G. Schorer liet op zijn grond in 1780 een boerderij bouwen. De totale kosten van de bouw bedroegen ƒ ,10. Nog in hetzelfde jaar werd Pieter de Hamer, afkomstig uit Nieuwland, pachter. Hij werd in 1795 opgevolgd door Jacobus Stols uit Steenbergen. In 1801 kocht deze de boerderij, de grond en tienden aan voor gulden. Er staan thans twee boerderijen in de Henriëttepolder, de hoeve Vredenburgh in het noordelijk gedeelte en de Henriëttehoeve in het zuidelijk gedeelte. Bevolkingsregister: A Jacobus Stols (landbouwer) Abraham Verwijs (arbeider) Samenvatting eigenaars: eigenaar mr. J.G. Schorer, later zijn kinderen Jacobus Stols

162 Samenvatting pachters/gebruikers: gebruiker Pieter de Hamer Jacobus Stols Transacties enz.: december; RA 5882, nr. 130: Adriaan van der Schoor, penningmeester van de nieuwe Henriëttepolder, geeft als onderpand alle schatbare gemeten in de Henriëttepolder, t.w. 236 gemeten 252 roeden, voor de cijns van jaarlijks op te brengen t.b.v. het kantoor van de geestelijke goederen van de Staten van Zeeland juni; Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 33: Akten voor Schepenen van Sint Philipsland. Cornelis van der Leck verkoopt namens mr. Herman Nederburgh, gehuwd met Dina Adriana Spruyt, en Pieter van der Meulen Dirk.zn., gehuwd met Margaritha Cornelia Spruyt, aan Adriaan van der Schoor, handelend namens mr. Johan Guillielmus Schorer 1/3 en 1/36 uit 1/4 in het 1/6 deel nieuw bedijkte landen in de Henriëtthapolder voor , alsmede 1/3 en 1/36 uit 1/4 in het 1/6 deel in de dijken en gorsettingen van Sint Philipsland en van de Henriëtthapolder met de schorren en aanwassen voor juni; Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr.33: Akten voor Schepenen van Sint Philipsland. Cornelis van der Leck verkoopt namens de kinderen van Stoffelina Zandijk, weduwe van Leonardus van Duyn, aan Adriaan van der Schoor, handelend namens mr. Johan Guillielmus Schorer 1/3 en 1/36 uit 1/4 in het 1/6 deel nieuw bedijkte landen in de Henriëtthapolder voor , alsmede 1/3 en 1/36 uit 1/4 in het 1/6 deel in de dijken en gorsettingen van Sint Philipsland en van de Henriëtthapolder met de schorren en aanwassen voor juni; Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 33: Akten voor Schepenen van Sint Philipsland. Mr. Johan Guillielmus Schorer verkoopt aan mr. Johan Adriaen van de Perre de Nieuwerve 1/3 deel in 6 gemeten 288 roeden 2 voeten, zijnde 2 gemeten 96 roeden 1 voet nieuw bedijkte landen in de Henriëtthapolder voor , alsmede 1/3 deel in twee porties dijken en gorsettingen van Sint Philipsland, ieder groot 1/3 en 1/36 uit 1/4 in het 1/6 deel, alsmede in de dijken en gorsettingen van de Henriëtthapolder met de schorren en aanwassen voor , tesamen juni; Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 33: Akte voor Schepenen van Sint Philipsland. Job Vis, notaris en procureur te Zierikzee, verkoopt namens Jan Arend Godard Baron de Vos van Steenwijk tot Nijerwal, landdrost van Vollenhoven, aan de ambachtsheren van Sint Philipsland, mr. Johan Guillielmus Schorer (voor 2/3 deel) en mr. Johans Adriaen van de Perre de Nieuwerve (voor 1/3 deel) 32 gemeten 153 roeden 10 voeten nieuw bedijkte landen in de Henriëtthapolder voor of 3885 gulden, alsmede 1/6, na aftrek van twee porties van ieder 1/3 en 1/36 uit 1/4 van het genoemde 1/6 deel in de dijken en gorsettingen van Sint Philipsland en van de Henriëtthapolder, met de aanwassen en schorren voor of 1115 gulden, tesamen of 5000 gulden oktober; Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 35: Akte van kaveling van de landen in de Henriëttapolder. Aan mr. Johan Guliëlmus Schorer valt toe: 6e kavel - 45 gemeten 79 roeden 5e kavel - 45 gemeten 79 roeden 4e kavel - 45 gemeten 79 roeden uit de 3e kavel - 22 gemeten 31 roeden aan mr. Johan Adriaen van de Perre valt toe: uit de 3e kavel - 11 gemeten 174 roeden 2e kavel - 33 gemeten 205 roeden 1e kavel - 33 gemeten 205 roeden De polder is groot 236 gemeten 252 roeden (Schouwse maat). De kaveling werd opgemaakt aan de hand van een akte van taxatie van de waarde van de kavels, opgesteld door Dingenis van de Linde en Marijnus Reijngoudt februari; Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 34: Bestek waarnaar mr. J.G. Schorer laat aanbesteden de bouw van een boerderij, bestaande uit een huis, schuur, bakkeet, varkenskot, steenput enz. Het werk diende op 31 augustus 1780 onder dak te zijn en geheel klaar op 1 november Aannemer werd Laurens van Hielen voor Borgen: Anthony Simonse Quist en Anthonij de Later. De aanbesteding vond plaats bij de wed. Jacob Lindhout in het Koffiehuis te Tholen. De totale kosten van de bouw, inclusief de levering van het hout en het met riet dekken van het dak, bedroegen Bij het bestek zijn tekeningen gevoegd. Ontwerper was Johan van der Lek te Oud-Vossemeer mei; Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 34: Overeenkomst waarbij mr. J.G. Schorer verpacht aan Pieter De Hamer een hofstede en landen in de Henriëttapolder gedurende 14 jaar voor 20 gulden per gemet, inclusief de tienden en voor 17 gulden exclusief de tienden oktober; Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 36:

163 Concept-voorwaarden voor de verkoop door Adriaan van der Schoor namens mr. J.A. van de Perre van 78 gemeten 284 roeden land in de Henriëtthapolder, zijnde de 1e, 2e en 1/3 in de 3e kavel oktober; RA 5881, nr. 28: Volmacht van mr. J.A. van de Perre aan Adriaan van der Schoor, schepen van Tholen, voor de verkoop van 78 gemeten 284 roeden land in de Henriëttepolder oktober; RA 5881, nrs. 27, 29: Verkoop van 78 gemeten 284 roeden land in de Henriëttepolder aan Nicolaas van den Berg. t.w. 1e kavel 33 gemeten 205 roeden 2e " 33 " 205 " 3e " 11 " 174 ", voor. 15 / gemet of voor in totaal oktober; RA 5882, nr. 31: Nicolaas van den Bergh is. 600 schuldig aan zijn broer Cornelis van den Bergh. De rente bedraagt 3,5 % en onderpand is het heden gekochte land, t.w. 78 gemeten 284 roeden in de Henriëttepolder. De schuld is voldaan op 19 augustus 1796 en doorgehaald op 15 juni juli; Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 34: De pachtovereenkomst tussen mr. J.G. Schorer en Pieter De Hamer wordt voor een jaar verlengd. De pachtsom bedraagt mei; Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 34: Adriaen van der Schoor verkoopt namens mr. Johan Willem Schorer en David Izack Schorer, de tweede mede namens Hermanus Roijaards, gehuwd met Johanna Henriëttha Schorer, en mr. Jan Hinlopen, gehuwd met Anna Elisabeth Schorer, aan Jacobus Stols een hofstede met 157 gemeten 268 roeden in de Henriëtthapolder, te weten 2/3 in de 3e kavel langs de limietsloot van de landen van Nicolaas van den Bergh, voorts de 4e, 5e en 6e kavel, alsmede 14 gemeten 106 roeden tienden, zijnde 2/3 delen. Koopsom: gulden voor de hofstede, grond en tienden en 2000 gulden voor de hekkens, staken en andere losse goederen en de afkoop van de pacht. Hiervan is gulden contant voldaan. Voor het restant wordt een schepenschuldbrief gepasseerd tegen 5 % rente. N.B. De verkoop was vastgelegd in een onderhandse akte, getekend te Middelburg d.d. 10 maart 1801 en in een akte, gepasseerd voor notaris Leendert van der Linde te Middelburg, d.d. 4 april mei; Archief Heerlijkheid Sint Philipsland, inv.nr. 34: Jacobus Stols verklaart schuldig te zijn aan mr. Johan Willem Schorer, mr. Jacob Hendrik Schorer, David Izak Schorer, prof. Hermanus Rooijaards, gehuwd met Johanna Henriëttha Schorer, en mr. Jan Hinlopen, gehuwd met Anna Elisabeth Schorer Carolusgulden of. 5500, af te lossen na vijf jaar, met een rente van 5 % onder verband van de verkochte hofstede, landen en tienden, de vruchten, hooi, stro, paarden, vee, landbouwgereedschappen enz. Index Henriëttepolder Bergh, Nicolaas van den 1786 Bergh, Cornelis van den 1778 Duyn, Leonardus van 1780 Hamer, Pieter de 1780 Hielen, Laurens van 1801 Hinlopen, Jan

164 1780 Later, Anthonij de 1778 Lek, Cornelis van der 1780 Lek, Johan van der 1779 Linde, Dingenis van de 1801 Linde, Leendert van der 1780 Lindhout, Jacob 1778 Meulen, Pieter Dirksz. van der 1778 Nederburgh, Herman 1778 Perre de Nieuwerve, Johan Adriaen van de 1780 Quist, Anthony Simonse 1779 Reijngoudt, Marijnus 1801 Rooijaards, Hermanus 1777 Schoor, Adriaan van der 1801 Schorer, Anna Elisabeth 1801 Schorer, David Izack 1801 Schorer, Jacob Hendrik 1778 Schorer, Johan Guillielmus 1801 Schorer, Johan Willem 1801 Schorer, Johanna Henrittha 1778 Spruyt, Dina Adriana 1778 Spruyt, Margaritha Cornelia 1801 Stols, Jacobus 1779 Vis, Job 1779 Vos van Steenwijk, Jan Arend Godard Baron de 1778 Zandijk, Stoffelina

165 Op 27 juli 1846 kwam bij de gemeente een verzoek binnen om woonruimte vrij te maken voor Commies A. Smaal. Gedacht werd aan het wachthuisje bij de haven, maar, zo berichte de gemeente op 8 augustus 1848: Wij hebben na gedane onderzoek met geene zekerheid te weten kunnen komen of dat gebouwtje het eigendom van een particulier zoude kunnen zijn. De woningnood was op dat moment groot. In hetzelfde schrijven deelde de gemeente mee: dat in de vorige week een soort van huisje of tent in het zogenaamde Karreveld, even buiten het dorp, om huisvesting voor hem en zijn gezin te hebben, welke gebouwtje reeds het zevende van die soort op de genoemde plaats is. De gemeente voelde zich gelukkig dat het gezin met de oprichting van hetzelve geholpen is kunnen worden. Er bestond echter goede hoop: dat er met November aanstaande een woning voor Smaal zou zijn welke geschikt is. Het Karreveld was al voor 1900 volgebouwd met eenvoudige arbeiderswoningen. In het verlengde daarvan werd langs de Zuiddijk nog gebouwd tot Tot medio 1925 verkocht Adriaan van Dijke, aansluitend, nog vier kavels bouwgrond op de Lange Weide. Daarna werden ten oosten van het Karreveld in 1928 twaalf woningen gebouwd in de Wilhelminastraat. Het dorp in Detail van de kaart van de verdeling van Kavel B, vervaa rdigd do or Gideon Heylinck

166 Sint Philipsland met op de voorgrond de Krabbenkreek. Op deze foto de Oude polder, met het dorp, en de Anna Jacobapolder ten zuiden van de Rijksweg. Deze in 1938/1940 aangelegde betonweg van de watertoren naar het veer Zijpe-Anna Jacobapolder deelde het eiland in tweeën.