De afname van het centraal schriftelijk en praktisch examen beroepsgerichte vakken vmbo met behulp van de computer Examens 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De afname van het centraal schriftelijk en praktisch examen beroepsgerichte vakken vmbo met behulp van de computer Examens 2013"

Transcriptie

1 De afname van het centraal schriftelijk en praktisch examen beroepsgerichte vakken vmbo met behulp van de computer Examens 2013 Handleiding voor de schoolleiding, systeembeheerder en ICT-coördinator Februari 2013

2 2 Inhoudsopgave Inleiding Globale beschrijving Examens en software Dvd met examenbestanden De map met de applicaties De map met de minitoetsen Hard- en software Windows en Microsoft Office Voorbereiding Minitoetsen Aandachtspunten Afnamesituatie Computers Reservecomputer Bewaren van bestanden door kandidaten Verschillende examenzittingen Installatie software (controle) Back-up-functie en autosave Hulp bij calamiteiten Tegengaan ongewenste samenwerking...7 Bijlage 1 Aandachtspunten Microsoft Office... 8 Macro's in Excel, Word en Access...8 Printknop in bestanden Compatibiliteitsmodus Bijlage 2 Aandachtspunten bij websites Bijlage 3 Zichtbaarheid van extensies... 14

3 3 Inleiding Deze handleiding beoogt een hulp te zijn bij de organisatie van het centraal schriftelijk en praktisch examen (cspe) voor de onderdelen van examens die met behulp van de computer gemaakt worden. De handleiding geeft een globale beschrijving van de examenafname en aandachtspunten daarbij. In bijlage 1 staan aandachtspunten ten behoeve van het gebruik van Microsoft Office. In bijlage 2 vindt u aanwijzingen om de instellingen van Internet Explorer zo aan te passen, dat de offline websites goed functioneren. In bijlage 3 wordt beschreven hoe u de extensies van bestanden zichtbaar kunt maken. Wij hopen dat deze schriftelijke informatie u voldoende handreikingen biedt om de afname succesvol te laten verlopen. Voor eventuele niet voorziene situaties is een ICT-examenhelpdesk ingericht. Kijk op om te zien hoe en wanneer u deze helpdesk kunt bereiken. 1. Globale beschrijving Het centraal schriftelijk en praktisch examen (cspe) kunt u afnemen in de periode vanaf 1 april 2013 tot en met 31 mei 2013 (het eerste tijdvak) en van 5 juni t/m 19 juni 2013 (het tweede tijdvak). 1.1 Examens en software Voor een overzicht van de examens en opdrachten waarbij de computer gebruikt moet worden en de daarbij benodigde software wordt verwezen naar de Mededelingen over de eindexamens 2012 voor vwo, havo, vmbo en vavo (Septembermededeling, publicatie CvE , 25 september 2012). Dit overzicht kunt raadplegen via doorklikken in de digitale versie van de septembermededeling op (paragraaf III.4.5). Meestal moet bij een of twee opdrachten in het examen de computer gebruikt worden, bij enkele beroepsgerichte programma s is bij het gehele examen de computer nodig. Daarnaast worden de minitoetsen standard digitaal afgenomen. 1.2 Dvd met examenbestanden Voor het cspe heeft u dit jaar een dvd (in tweevoud) ontvangen: hierop vindt u een map met de applicaties per vak en een map met de minitoetsen De map met de applicaties In deze map staan naast deze handleiding ook alle bestanden die in het eerder genoemde overzicht worden genoemd. De bestanden zijn allereerst onderverdeeld naar leerweg (bb, kb en gl) en binnen elke leerweg naar vak. Wanneer voor een examen géén bestanden geleverd worden, ontbreekt de desbetreffende submap. In de submappen staan alle bestanden die een kandidaat bij het betreffende examen nodig heeft. Bij de examens voor Administratie en voor Handel en Administratie moet gebruik worden gemaakt van een Access-applicatie. Dit programma heeft u in december reeds kunnen downloaden van de Cito-portal, zodat de kandidaten hiermee kennis konden maken. Voor het examen 2013 moet de applicatie voorzien worden van een andere database (.tr3-bestand) die u op de dvd vindt. Hoe u deze moet installeren, is beschreven in een handleiding voor de systeembeheerder die eveneens op de Cito-portal staat. De bestanden in een map op de dvd zijn samengevoegd in een zelf-uitpakkend zip-bestand. Voor het uitpakken heeft u een vakspecifiek wachtwoord nodig. U vindt deze wachtwoorden op het formulier dat de examensecretaris separaat heeft ontvangen.

4 4 De uitgepakte bestanden kopieert u voorafgaand aan het examen naar een locatie waar de kandidaten tijdens het examen toegang toe hebben. Als u beschikt over een computernetwerk, kunt u de bestanden op dat netwerk zetten. Bij een aantal examens staan op de dvd bestanden waarmee een internetapplicatie wordt gesimuleerd. Zie daarvoor de instructie voor de examinator die is bijgevoegd bij de examendocumenten die begin maart aan de scholen zijn verzonden. Wij raden u aan de internet-bestanden te kopiëren naar een memorystick, de harde schijf of naar de netwerkschijf. Lees verder de aanwijzingen in bijlage 2 voor het toestaan dat actieve inhoud in bestanden die op de pc worden uitgevoerd De map met de minitoetsen In deze map staan de bestanden die u nodig heeft voor de digitale afname van de minitoetsen bij de cspe s 1. Voor het installeren van de packages heeft u een vakspecifiek wachtwoord nodig. U vindt deze wachtwoorden op het formulier dat de examensecretaris separaat heeft ontvangen. De digitale minitoetsen zijn voorzien van een tijdslot. Vanaf 29 maart tot 31 augustus 2013 zijn de toetsen beschikbaar in TestCenter. Wanneer een minitoets gestart wordt buiten de genoemde periode, verschijnt de melding U heeft een ongeldig wachtwoord ingevoerd. Een school die geen digitale Minitoetsen kan afnemen, dient een verzoek tot het ontvangen van de pdfversie van de minitoetsen per te verzenden aan Dit bericht dient te voldoen aan de volgende voorwaarden: - Het bericht dient afkomstig te zijn van de examensecretaris. - Het bericht bevat de redenen waarom de school wil afzien van digitale afname. Na akkoord van het CvE wordt binnen 5 werkdagen de pdf-versie van de minitoetsen ter beschikking gesteld aan de school. 1 Eerder heeft u een installatiedisk ontvangen met daarop het volgende: - Installatiehandleiding MiniTester voor de systeembeheerder - Gebruikershandleiding MiniTester voor de examensecretaris en de docent/examinator - MiniTester Setup.exe - Voorbeeldminitoetsen Per brief zijn de inloggegevens verzonden.

5 5 1.3 Hard- en software De systeemvereisten voor de computers zijn afhankelijk van de benodigde software. De systeemvereisten voor software staan normaal gesproken vermeld in de handleiding van de software. Het aantal computers wordt bepaald door het aantal kandidaten dat u gelijktijdig examen wilt laten afleggen. Wij adviseren één reservecomputer per groep, en bij grotere groepen één reservecomputer per tien kandidaten. In de examenzaal dienen een of meer printers aanwezig te zijn. Bij enkele examens is een kleurenprinter noodzakelijk. Zie daarvoor de instructie voor de examinator die is bijgevoegd bij de examendocumenten die in februari aan de scholen zijn verzonden Windows en Microsoft Office Alle applicaties zijn geschikt voor gebruik onder Windows XP, Windows Vista en Windows 7 in combinatie met Microsoft Office 2003, 2007 en Voorbereiding Ter voorbereiding van de examenafname adviseren wij u een team samen te stellen bestaande uit een schoolleider/secretaris van het examen, een systeembeheerder/ict-coördinator en de betreffende docenten. Het is zeker niet de bedoeling dat het examen inclusief het gebruik van de computers een zaak van de docent alleen is. De systeemtechnische ondersteuning moet in elk geval goed geregeld worden. Wanneer ICT-onderdelen van het examen in het computerlokaal afgenomen worden, is het raadzaam een planning te maken zodat de verschillende vakken die van het computerlokaal gebruik maken elkaar niet in de weg zitten. De gegevens die u nodig heeft om deze planning te maken, vindt u in het in hoofdstuk 1.1 genoemde overzicht. De informatie in de Septembermededeling is globaal. Daarin staat per examenonderdeel de tijdsduur vermeld. Wanneer daarbij de computer gebruikt moet worden, neemt dit meestal slechts een klein deel van de tijd voor dat onderdeel in beslag. Een meer gedetailleerde planning is mogelijk aan de hand van de examenopgaven en de instructie voor de examinator die begin maart aan de scholen zijn gezonden. Ter voorbereiding op het examen kan het nuttig zijn dat de examinator het examen zelf maakt. Op deze wijze kan hij kennis nemen van de opzet en inhoud van de digitale bestanden bij het examen. 1.5 Minitoetsen In het cspe zijn naast praktische opdrachten ook minitoetsen opgenomen. Deze minitoetsen moeten van te voren op één of een aantal computers geïnstalleerd zijn. Wij raden u aan één of een aantal computers vlakbij het praktijklokaal uitsluitend voor toets-afnames van de computer-minitoetsen te gebruiken. Op de eerder toegezonden installatiedisk met het MiniTester-programma vindt u handleidingen met nadere aanwijzingen voor de installatie en organisatie van de computer-minitoetsen.

6 6 2. Aandachtspunten 2.1 Afnamesituatie Computers Bij de meeste examens is het aantal kandidaten dat tegelijk deelneemt aan het examen gering. Het examen vindt in de meeste gevallen plaats in het vaklokaal. Wij adviseren u te bezien of de opstelling van de computers voor de examensituatie geschikt is Reservecomputer Een reservecomputer is nodig om calamiteiten op te vangen. Een computer kan vastlopen en het is gewenst dat een kandidaat dan op een andere computer (reservecomputer) verder kan werken. Advies: bij elke groep één reservecomputer. Bij grotere groepen één reservecomputer per tien kandidaten Bewaren van bestanden door kandidaten De examenopdrachten gaan ervan uit dat de kandidaten tijdens het examen de bestanden regelmatig opslaan. Wanneer u losse gegevensdragers (zoals memorysticks) gebruikt, moet u ervoor zorgen dat deze eenvoudig te herkennen zijn. Maakt u gebruik van uw computernetwerk, dan bewaren de kandidaten hun examenwerk op een door u te bepalen locatie. Zorgt u er dan wel voor dat kandidaten geen toegang kunnen hebben tot elkaars bestanden en niet bij hun eigen bestanden kunnen na afloop van de examenzitting. Wanneer u bestanden laat opslaan op het netwerk is een duidelijke instructie voor de kandidaten noodzakelijk over plaats en opslag van de bestanden Verschillende examenzittingen Wanneer er meer zittingen zijn waarbij de computer gebruikt wordt, werkt de kandidaat bij elke volgende zitting in principe verder op de locatie waar ook de eerder opgeslagen bestanden staan. Wanneer een volgende zitting op een andere dag of dagdeel plaatsvindt, worden losse gegevensdragers ingenomen. Laat u de bestanden in een netwerkomgeving opslaan, dan is het raadzaam de toegang tot bestanden buiten de examentijd te blokkeren. In een volgende zitting mag de kandidaat geen veranderingen aanbrengen in examenbestanden die in een eerdere zitting zijn gemaakt. Na elke opdracht of examenonderdeel maakt de kandidaat tijdens het examen een afdruk op papier die wordt ingeleverd. Deze afdruk is een beveiliging tegen het later aanpassen van bestanden. Na afsluiting van het examenonderdeel worden afdrukken op papier niet meer in ontvangst genomen. 2.2 Installatie software (controle) Ruim voor de aanvang van het examen moet gecontroleerd worden of alle noodzakelijke software aanwezig is en goed functioneert. Het is gewenst dat alle instellingen op de gebruikte computers (inclusief de reservecomputer) gelijk zijn. Controleer ook of vanaf elke computer afgedrukt kan worden. Wanneer er speciale instellingen vereist zijn, is dat in de instructie voor de examinator aangegeven. Zie verder ook bijlage 1 en Back-up-functie en autosave Als back-up van het werk van de kandidaten kunnen back-up-functionaliteiten van de gebruikte programma s worden gebruikt. Het is in het belang van de kandidaat dat de back-up zo is ingesteld dat bij uitval van de computer zo weinig mogelijk examenwerk verloren gaat. Een back-up na korte tijd is daarom gewenst. Of dat ook haalbaar is, hangt af van de configuratie op uw school. De examinator/surveillant dient tijdens de afname op de hoogte te zijn van de locatie van de back-upbestanden. Wanneer u back-up-bestanden op een plaats laat wegschrijven die toegankelijk is voor kandidaten die na elkaar opdrachten aan de computer maken, is het wenselijk back-up-bestanden na elke examenafname

7 7 te verwijderen. Datzelfde geldt voor de prullenbak en voor de temp-directory. Na selectie van de te verwijderen bestanden kunt u de bestanden met shift-del permanent verwijderen. Zie ook par Hulp bij calamiteiten Het is niet ondenkbaar dat tijdens het examen een computer vastloopt. In dat geval meldt de kandidaat dit bij de examinator/surveillant. Lukt het niet de computer opnieuw op te starten met de back-upbestanden, dan verhuist de kandidaat naar de reservecomputer om daar verder te werken met de laatst opgeslagen versie van het bestand. Eventueel verloren examentijd mag de kandidaat inhalen. Risico s op vastlopen worden verminderd als voor de afname van de examens alle in dat kader overbodige software is verwijderd. 2.5 Tegengaan ongewenste samenwerking Tijdens het examen moet voorkomen worden dat kandidaten elkaar helpen bij het uitvoeren van de opdrachten of dat zij op elkaars werk (scherm) kunnen kijken. Dit stelt eisen aan de opstelling van de computers en examentafels, en aan de vrijheid van de kandidaten om zich door het examenlokaal te bewegen. Het is nuttig hierover vooraf afspraken te maken. Door het computergebruik is er nog een andere vorm van samenwerking mogelijk: het gebruik van of van gezamenlijke bestanden. Dit kan door speciale instellingen van het netwerk onmogelijk gemaakt worden. U kunt het beste zelf beslissen of u door surveillance hierop toezicht houdt of dat u speciale netwerkinstellingen gebruikt. Wanneer kandidaten na elkaar gebruik maken van dezelfde computer, moet u er uiteraard voor zorgen dat bestanden die door de ene kandidaat zijn opgeslagen, niet geopend kunnen worden door een volgende kandidaat. De beste manier is om deze bestanden na elke examenafname te verwijderen. Datzelfde geldt voor de prullenbak en voor de temp-directory. Na selectie van de te verwijderen bestanden kunt u de bestanden met shift-del permanent verwijderen. Omdat het niet uitgesloten is dat u dat wel eens zou kunnen vergeten, kunt u de volgende maatregelen treffen om het terugvinden van recente bestanden te bemoeilijken: In Microsoft Office-applicaties kunnen kandidaten via het menu Bestand de laatst gebruikte bestanden (van een andere kandidaat) eenvoudig terugvinden. Bij Microsoft Office 2003 kunt u dit blokkeren door in het menu Extra - Opties - tab Algemeen de optie ''Laatst gebruikte bestanden:'' niet aan te vinken. Bij Microsoft Office 2007 en 2010 vindt u deze optie via de Office-knop respectievelijk het menu Bestand, Opties, Geavanceerd, Weergeven. Hier zet u "Dit aantal onlangs geopende documenten weergeven" op nul. Hetzelfde geldt voor de map "Recent" of "Onlangs geopend", waarin snelkoppelingen naar de laatst gebruikte bestanden staan. Deze snelkoppelingen zijn zichtbaar via Start, Documenten; hier kunt u ze ook eenvoudig verwijderen. Bij Windows Vista en Windows 7 kunt u deze optie helemaal uitzetten: klik met de rechtermuisknop op Start en kies voor eigenschappen. Op het tabblad Menu Start haalt u onder Privacy het vinkje weg bij Onlangs geopende bestanden opslaan en weergeven in het menu Start.

8 8 Bijlage 1 Aandachtspunten Microsoft Office Macro's in Excel, Word en Access Pas in Excel, Word en zo nodig Access het beveiligingsniveau van macro's op aan. Dit om te voorkomen dat de kandidaat verwarrende meldingen krijgt of dat de applicatie niet goed functioneert. In Office 2003 doet u dit door in het menu Extra, Macro, Beveiliging de optie ''laag'' te selecteren: Sluit vervolgens het programma af. Pas bij de volgende keer dat het programma gestart wordt, is het nieuw ingestelde beveiligingsniveau van kracht. In Office 2007 of Office 2010 gaat u via de Office-knop respectievelijk het menu Bestand naar de Opties voor Word: Hier kiest u in het linker menu voor Vertrouwenscentrum ; klik dan op de knop Instellingen voor het vertrouwenscentrum en vervolgens op Instellingen voor macro s.

9 9 Dit venster verschijnt dan: Kies hier voor de vierde optie: Alle macro s inschakelen. Om te zorgen dat de macro s die bij het openen van het bestand al bepaalde zaken regelen ook daadwerkelijk uitgevoerd worden, moet de map waarin u de applicaties klaarzet voor de kandidaten, toegevoegd worden aan de vertrouwde locaties: Zorg dat de optie Vertouwde locaties in mijn netwerk toestaan (onderin het scherm) aangevinkt is en klik op Nieuwe locatie toevoegen. Dit scherm verschijnt dan:

10 10 Zet zo nodig een vinkje bij de optie voor de submappen en klik op OK. Sluit vervolgens het programma af. Pas bij de volgende keer dat het programma gestart wordt, is het nieuw ingestelde beveiligingsniveau van kracht. Na afloop van de examens kunt u het beveiligingsniveau desgewenst weer terugzetten. Printknop in bestanden Om (kleuren)printers minder zwaar te belasten is in de meeste Excel-bestanden en in sommige Wordbestanden een ''Printknop'' opgenomen om zwart-wit-afdrukken te maken. U kunt kandidaten erop attenderen van deze knop gebruik te maken bij het afdrukken. NB. Bij enkele applicaties is het gebruik van de printknoppen absoluut noodzakelijk, omdat daarmee nog enkele bewerkingen worden uitgevoerd voordat de uitvoer naar de printer gaat. U moet dan denken aan de volgende zaken: de formules die de kandidaat heeft moeten invullen worden zichtbaar gemaakt een te brede planning wordt omgezet naar een compacte weergave er vindt een automatische correctie plaats en op de print wordt het resultaat via een code afgedrukt er wordt gecontroleerd of de kandidaat de opdracht wel volledig heeft gemaakt de gekleurde markeringen worden omgezet naar printbare tekens Compatibiliteitsmodus Alle Office-bestanden zijn opgeslagen in het format van Office Bij het openen in Office 2007 of 2010 worden deze bestanden zonder problemen geopend, maar wel in de compatibiliteitsmodus. Bij het opslaan zal een nieuwere Office-versie in sommige gevallen waarschuwen dat mogelijk kwaliteitsverlies optreedt. U kunt de kandidaten in dat geval laten kiezen voor Doorgaan.

11 Zie er op toe dat de kandidaten ook in het oude formaat opslaan: bij het opslaan van bestanden in een van de nieuwe formaten bestaat het gevaar dat de macro s verloren gaan. Hiervoor wordt weliswaar gewaarschuwd, maar het kan desondanks makkelijk verkeerd gaan. 11

12 12 Bijlage 2 Aandachtspunten bij websites De instellingen van Internet Explorer 6.0 en hoger maken het functioneren van websites in sommige gevallen moeilijker. Dit heeft te maken met de beveiligingsinstellingen: actieve inhoud (pop-ups, javascript e.d.) wordt standaard geblokkeerd. Wanneer een site met actieve inhoud geopend wordt, verschijnt onder de adresbalk van Internet Explorer standaard de volgende waarschuwing: Wanneer u klikt op deze tekst, kunt u de geblokkeerde inhoud wel toestaan: Deze keuze blijft van kracht gedurende de tijd dat u binnen die website blijft. Bij een volgend bezoek moet deze keuze opnieuw gemaakt worden. Om dat te voorkomen, kan er beter voor gekozen worden om (gedurende de examens) actieve inhoud toe te staan. Deze optie vindt u in de Internet Explorer onder Extra, Internet-opties, Geavanceerd: Zorg dat beide vinkjes voor actieve inhoud gezet zijn.

13 13 Omdat de websites af en toe gebruikmaken van pop-ups (bijvoorbeeld voor vergrote afbeeldingen), moet de weergave van webpagina's op tabbladen aangepast worden: Klik bij 'Tabbladen' op 'Instellingen' en laat pop-ups altijd in een nieuw venster openen: Bij de vereiste software (zie ook hoofdstuk 1.1) wordt uitgegaan van Internet Explorer. Wilt u voor het bekijken van de websites toch Mozilla Firefox gebruiken, moet u bij de Opties, Inhoud, Javascript toestaan. Sommige Flash-componenten vragen om toestemming om uitgevoerd te worden. Welke dat zijn, is afhankelijk van de instellingen op de lokale computer. Controleer voorafgaand aan het examen welke onderdelen op dit punt problemen geven en pas de instellingen aan.

14 14 Bijlage 3 Zichtbaarheid van extensies In de opdrachten worden de bestanden die de kandidaten moeten gebruiken bijna altijd vermeld inclusief de extensie. Wanneer u in Windows bij Extra, Mapopties heeft ingesteld dat de extensies voor bekende bestandstypen verborgen worden, dan kan dat bij de kandidaten wellicht voor verwarring zorgen: U kunt uw kandidaten hierop attenderen of ervoor zorgen dat extensies weer zichtbaar zijn:

De afname van het centraal schriftelijk en praktisch examen beroepsgerichte vakken vmbo met behulp van de computer Examens 2015

De afname van het centraal schriftelijk en praktisch examen beroepsgerichte vakken vmbo met behulp van de computer Examens 2015 De afname van het centraal schriftelijk en praktisch examen beroepsgerichte vakken vmbo met behulp van de computer Examens 2015 Handleiding voor de schoolleiding, systeembeheerder en ICT-coördinator Februari

Nadere informatie

vaknaam CSPE BB/KB/GL 2016

vaknaam CSPE BB/KB/GL 2016 vaknaam CSPE BB/KB/GL 2016 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

vaknaam CSPE BB/KB/GL 2015

vaknaam CSPE BB/KB/GL 2015 vaknaam CSPE BB/KB/GL 2015 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2012 agrarische bedrijfseconomie CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving 2012 agrarische bedrijfseconomie CSPE KB landbouw en natuurlijke omgeving 2012 agrarische bedrijfseconomie CSPE KB instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding,

Nadere informatie

ICT-route CSPE KB 2010

ICT-route CSPE KB 2010 ICT-route CSPE KB 10 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

ICT-route CSPE BB 2010

ICT-route CSPE BB 2010 ICT-route CSPE BB 2010 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

bouwtechniek-fijnhoutbewerken CSPE BB 2011

bouwtechniek-fijnhoutbewerken CSPE BB 2011 bouwtechniek-fijnhoutbewerken CSPE BB 2011 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van

Nadere informatie

intersectoraal CSPE KB 2011 technologie en dienstverlening

intersectoraal CSPE KB 2011 technologie en dienstverlening intersectoraal CSPE KB 2011 technologie en dienstverlening instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2015 agrarische bedrijfseconomie CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving 2015 agrarische bedrijfseconomie CSPE KB landbouw en natuurlijke omgeving 2015 agrarische bedrijfseconomie CSPE KB instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding,

Nadere informatie

CSPE GL 2013. bouwtechniek - bouw-breed - metselen - schilderen - timmeren - fijnhoutbewerken

CSPE GL 2013. bouwtechniek - bouw-breed - metselen - schilderen - timmeren - fijnhoutbewerken CSPE GL 2013 bouwtechniek - bouw-breed - metselen - schilderen - timmeren - fijnhoutbewerken instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding,

Nadere informatie

bouwtechniek-fijnhoutbewerken CSPE KB 2010

bouwtechniek-fijnhoutbewerken CSPE KB 2010 bouwtechniek-fijnhoutbewerken CSPE KB 2010 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van

Nadere informatie

CSPE GL 2013. technologie in de gemengde leerweg - ict-route - intersectoraal

CSPE GL 2013. technologie in de gemengde leerweg - ict-route - intersectoraal CSPE GL 2013 technologie in de gemengde leerweg - ict-route - intersectoraal instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding,

Nadere informatie

ICT-route CSPE KB 2012

ICT-route CSPE KB 2012 ICT-route CSPE KB 2012 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

intersectoraal CSPE KB 2010 dienstverlening en commercie

intersectoraal CSPE KB 2010 dienstverlening en commercie intersectoraal CSPE KB 2010 dienstverlening en commercie instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de

Nadere informatie

administratie CSPE BB 2013

administratie CSPE BB 2013 administratie CSPE BB 2013 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

grafimedia CSPE KB 2012

grafimedia CSPE KB 2012 grafimedia CSPE KB 2012 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

administratie CSPE KB 2014

administratie CSPE KB 2014 administratie CSPE KB 2014 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB landbouw en natuurlijke omgeving 2011 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE KB instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de

Nadere informatie

ICT-route CSPE BB 2012

ICT-route CSPE BB 2012 ICT-route CSPE BB 2012 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

Installatiehandleiding KIK-Lokaal

Installatiehandleiding KIK-Lokaal Installatiehandleiding KIK-Lokaal Vragen over KIK? KIK@KADASTER.NL (088) 183 55 00 WWW.KADASTER.NL/KIK In deze handleiding wordt beschreven aan welke systeemeisen uw PC dient te voldoen en welke handelingen

Nadere informatie

Internet Explorer instellingen m.b.t. gebruik Track Verzuim 4

Internet Explorer instellingen m.b.t. gebruik Track Verzuim 4 Internet Explorer instellingen m.b.t. gebruik Track Verzuim 4 Versie 1.0.0 Pagina -1- Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. De instellingen... 3 2.1. Pop-up blokkering... 3 2.2. Geavanceerde instellingen...

Nadere informatie

intersectoraal CSPE KB 2010 technologie en commercie

intersectoraal CSPE KB 2010 technologie en commercie intersectoraal CSPE KB 2010 technologie en commercie instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing

Nadere informatie

grafimedia CSPE KB 2015

grafimedia CSPE KB 2015 grafimedia CSPE KB 2015 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

CSPE GL 2014. bouwtechniek - bouw-breed - metselen - schilderen - timmeren - fijnhoutbewerken

CSPE GL 2014. bouwtechniek - bouw-breed - metselen - schilderen - timmeren - fijnhoutbewerken CSPE GL 2014 bouwtechniek - bouw-breed - metselen - schilderen - timmeren - fijnhoutbewerken instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding,

Nadere informatie

U krijgt de melding dat uw browser geen cookies aanvaardt? Volg dan onderstaande weg om ze wel te accepteren.

U krijgt de melding dat uw browser geen cookies aanvaardt? Volg dan onderstaande weg om ze wel te accepteren. HELP BIJ HET RAADPLEGEN VAN HET PORTAAL HDP Hoe internet-cookies aanvaarden? U krijgt de melding dat uw browser geen cookies aanvaardt? Volg dan onderstaande weg om ze wel te accepteren. Internet Explorer

Nadere informatie

Invoegen... 8 Invulpunt... 9 Nieuwe bouwsteen maken... 9 Bouwsteen opslaan... 10. Wijze van werken in Outlook... 11 Informatie...

Invoegen... 8 Invulpunt... 9 Nieuwe bouwsteen maken... 9 Bouwsteen opslaan... 10. Wijze van werken in Outlook... 11 Informatie... ProDoc Bouwstenen voor Word & Outlook 2007 Inhoud Kopiëren bestanden... 2 Hoofdmap Bouwstenen... 2 Bouwsteen.dotm... 2 Installatie Bouwstenenmodule onder Word 2007... 3 Installatie Bouwstenenmodule onder

Nadere informatie

Installatiehandleiding HDN Certificaat

Installatiehandleiding HDN Certificaat Installatiehandleiding HDN Certificaat HDN Helpdesk T: 0182 750 585 F: 0182 750 599 M: helpdesk@hdn.nl 1 Inhoudsopgave Installatiehandleiding Inleiding - Het HDN certificaat, uw digitale paspoort...3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Handleiding harde schijf wissen:

Handleiding harde schijf wissen: Tim de Hoog www.timdehoog.nl v1 Handleiding harde schijf wissen: Tijdens het gebruik van een pc worden er veel gegevens opgeslagen op de harde schijf. Te denken valt aan foto s, documenten, e-mails, films

Nadere informatie

Deze handleiding legt uit hoe u de volgende instellingen kunt wijzigen:

Deze handleiding legt uit hoe u de volgende instellingen kunt wijzigen: Instellen van de browser instellingen Internet Explorer 8 Nederlands Inleiding Voor de juiste werking van ZorgDomein is het noodzakelijk dat de browserinstellingen van Internet Explorer op de juiste wijze

Nadere informatie

CSPE GL 2010. technologie in de gemengde leerweg - ict-route - intersectoraal

CSPE GL 2010. technologie in de gemengde leerweg - ict-route - intersectoraal CSPE GL 2010 technologie in de gemengde leerweg - ict-route - intersectoraal instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding,

Nadere informatie

OpenVPN Client Installatie

OpenVPN Client Installatie OpenVPN Client Installatie Windows Vista, Windows 7 Auteurs: Sven Dohmen Laatste wijziging: 23-09-2013 Laatst gewijzigd door: Sven Dohmen Versie: 2.4 Inhoud Ondersteuning... 3 Troubleshooting... 4 Windows

Nadere informatie

Handleiding afdrukken rotariaat CAMPUS NOORD 01-10-2012. Informaticadienst Scholengroep Sint-Rembert v.z.w. Kevin Baert Loes Casteleyn Michiel Seys

Handleiding afdrukken rotariaat CAMPUS NOORD 01-10-2012. Informaticadienst Scholengroep Sint-Rembert v.z.w. Kevin Baert Loes Casteleyn Michiel Seys Handleiding afdrukken rotariaat CAMPUS NOORD 01-10-2012 Informaticadienst Scholengroep Sint-Rembert v.z.w. Kevin Baert Loes Casteleyn Michiel Seys 0. Inhoudsopgave 0. Inhoudsopgave... 3 1. Installatie

Nadere informatie

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows versies vanaf Windows Vista

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows versies vanaf Windows Vista BRON Voor Windows versies vanaf Windows Vista DUO 137a/Versie 0.6 26 juni 2014 Inhoud 1. INLEIDING 3 2. VOORBEREIDING 4 3. DOWNLOADEN VAN HET BEVEILIGINGSCERTIFICAAT 5 3.1 TOEVOEGEN WEBSITE IB-GROEP.NL

Nadere informatie

HANDLEIDING SPORTLINK CLUB DEELNEMERSLIJSTEN

HANDLEIDING SPORTLINK CLUB DEELNEMERSLIJSTEN HANDLEIDING SPORTLINK CLUB DEELNEMERSLIJSTEN Sportlink Services 28-3-2013 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 2 1.1 De handleiding... 2 1.2 Onvolkomenheden... 2 2. AAN DE SLAG MET DE FUNCTIONALITEIT DEELNEMERSLIJSTEN...

Nadere informatie

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows XP en eerdere versies van Windows

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows XP en eerdere versies van Windows BRON Voor Windows XP en eerdere versies van Windows DUO 137/Versie 1.7 26 juni 2014 Inhoud 1. INLEIDING 3 2. VOORBEREIDING 4 3. DOWNLOADEN VAN HET BEVEILIGINGSCERTIFICAAT 5 3.1 DOWNLOADEN MET INTERNET

Nadere informatie

Help, hij doet het niet

Help, hij doet het niet Help, hij doet het niet Studiewijzers en agenda-items zijn niet te plaatsen. Magister vraagt om inlognaam maar er gebeurt niets. Schoolmail van de leerlingen doet het niet. Je bent aangemeld en je komt

Nadere informatie

Gebruikers- handleiding Porta

Gebruikers- handleiding Porta Gebruikers- handleiding Porta Inleiding Met de applicatie Porta op ons extranet kunnen gegevensbestanden tussen het CAK en ketenpartners uitgewisseld worden. In deze handleiding is beschreven hoe u dit

Nadere informatie

Windows Defender. In dit hoofdstuk leert u:

Windows Defender. In dit hoofdstuk leert u: 7 Windows Defender Veel internetgebruikers downloaden wel eens een gratis programma van internet. Vaak realiseren zij zich niet dat sommige programma s onderdelen bevatten die informatie over de gebruikers

Nadere informatie

Handleiding voor het downloaden en installeren van

Handleiding voor het downloaden en installeren van Handleiding voor het downloaden en installeren van i-link Software Handleiding software i-link ver-1.0 Inhoudsopgave: Hoofdstuk 1 Downloaden van i-link Software met Windows XP of Windows Vista pagina 3

Nadere informatie

CSPE GL 2013. administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie

CSPE GL 2013. administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie CSPE GL 2013 administratie - handel en administratie - handel en verkoop - mode en commercie instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding,

Nadere informatie

Installatie en registratie GensDataPro 2.8

Installatie en registratie GensDataPro 2.8 Installatie en registratie GensDataPro 2.8 1 Programma installeren vanaf cd-rom versie 2.8 augustus 2009 Na het plaatsen van de cd-rom in de cd- of dvd-speler start de installatieprocedure automatisch

Nadere informatie

sport, dienstverlening en veiligheid CSPE KB 2014

sport, dienstverlening en veiligheid CSPE KB 2014 sport, dienstverlening en veiligheid CSPE KB 2014 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing

Nadere informatie

Handleiding Sportlink Club

Handleiding Sportlink Club Handleiding Sportlink Club Dit document is automatisch gegenereerd. We raden u aan de handleiding online te raadplegen via www.sportlinkclub.nl/support. 1. Installatiehandleiding.........................................................................................

Nadere informatie

Handleiding Certificaat RDW

Handleiding Certificaat RDW Handleiding Certificaat RDW Versie: 9.0 Versiedatum: 13 maart 2014 Beheerder: RDW Veendam - R&I-OP-E&T 3 B 0921m Wijzigingen ten opzichte van de vorige versie: - url vermelding naar bestandsuitwisseling

Nadere informatie

Handleiding Telewerken Altrecht. Voor medewerkers zonder een SMS token

Handleiding Telewerken Altrecht. Voor medewerkers zonder een SMS token Handleiding Telewerken Altrecht Voor medewerkers zonder een SMS token 1 Wat is Altrecht Telewerken? 3 Eerst een Citrix client installeren 3 Hoe log ik nu in op Telewerken zonder Token? 4 FAQ, Tips en Trucs:

Nadere informatie

HANDLEIDING INLOGGEN OP HDN.NL VERSIE 1.4

HANDLEIDING INLOGGEN OP HDN.NL VERSIE 1.4 HANDLEIDING INLOGGEN OP HDN.NL VERSIE 1.4 1 INLEIDING Om toegang tot de beveiligde persoonlijke omgeving van de HDN website te krijgen (www.hdn.nl), moet uw Internet browser voorzien zijn van een HDN certificaat.

Nadere informatie

Webhosting Online Beginnen met Joomla v1.0

Webhosting Online Beginnen met Joomla v1.0 Webhosting Online Beginnen met Joomla v1.0 1 Inleiding KPN stelt met een abonnement op Webhosting Online Linux gratis het content management systeem Joomla voor u beschikbaar. Dit populaire programma om

Nadere informatie

ZEKER WETEN-tool calculeren Een uitgave van Reed Business bv

ZEKER WETEN-tool calculeren Een uitgave van Reed Business bv ZEKER WETEN-tool calculeren Een uitgave van Reed Business bv Helpdesk Uitgever Adres Abonnement Klantenservice 0900-235 63 98 ( 0,45 per minuut) technische.helpdesk@reedbusiness.nl M.M.M. Gianotten Hanzestraat

Nadere informatie

intersectoraal CSPE KB 2012 dienstverlening en commercie

intersectoraal CSPE KB 2012 dienstverlening en commercie intersectoraal CSPE KB 2012 dienstverlening en commercie instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de

Nadere informatie

Tool Calculeren Handleiding

Tool Calculeren Handleiding V1.1 Tool Calculeren Een uitgave van Reed Business bv Helpdesk Uitgever Adres Abonnement Klantenservice 0900-235 63 98 ( 0,45 per minuut) technische.helpdesk@reedbusiness.nl Louise Bos Hanzestraat 1, 7006

Nadere informatie

Handleiding. Porta applicatie

Handleiding. Porta applicatie Handleiding Porta applicatie Inleiding Met de applicatie Porta op het Extranet kunt u als ketenpartner gegevensbestanden met het CAK uitwisselen. In deze handleiding staat beschreven hoe u dit kunt doen.

Nadere informatie

Outlookkoppeling installeren

Outlookkoppeling installeren Outlookkoppeling installeren Voordat u de koppeling kunt installeren, moet outlook afgesloten zijn. Stappenplan Controleer of het bestand VbaProject.OTM aanwezig is. (zie 3.2) Controleer of de map X:\RADAR\PARAMETERS\

Nadere informatie

Van Dale Elektronisch groot woordenboek versie 4.5 activeren en licenties beheren

Van Dale Elektronisch groot woordenboek versie 4.5 activeren en licenties beheren De nieuwste editie van dit document is altijd online beschikbaar: Activeren en beheren licenties Inhoudsopgave Van Dale Elektronisch groot woordenboek versie 4.5 activeren Automatisch activeren via internet

Nadere informatie

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen.

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen. Handleiding Scan+ Introductie Met Scan+ gaat een lang gekoesterde wens voor vele gebruikers van Unit 4 Multivers in vervulling: eenvoudig koppelen van documenten in relatiebeheer of documentmanagement

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Plato3

Gebruikershandleiding Plato3 Gebruikershandleiding Plato3 Versie: 8-12-2011 Pagina 1 van 10 Inloggen op Plato3 Ga in internet explorer naar: https://plato3.minez.nl Type bij Gebruikersnaam de gebruikersnaam van je EZ account Type

Nadere informatie

Tool Calculeren voor Bouwkosten.nl en BeheerEnOnderhoudkosten.nl Handleiding

Tool Calculeren voor Bouwkosten.nl en BeheerEnOnderhoudkosten.nl Handleiding voor Bouwkosten.nl en BeheerEnOnderhoudkosten.nl V2011.03.1 Tool Calculeren Voor Bouwkosten.nl en BeheerEnOnderhoudkosten.nl Een uitgave van Sdu Uitgevers bv Uitgever Adres Abonnement Klantenservice Algemene

Nadere informatie

Het installeren en uitvoeren van Centix 3 serie op Windows Vista. Installatie Uitvoeren (gebruiken) Belangrijk:

Het installeren en uitvoeren van Centix 3 serie op Windows Vista. Installatie Uitvoeren (gebruiken) Belangrijk: Pagina 1 van 6 pagina s. Het installeren en uitvoeren van Centix 3 serie op Windows Vista. Doelgroep van dit document De doelgroep van dit document zijn alle gebruikers van Centix die de Centix 3-serie

Nadere informatie

Tool Calculeren. Handleiding

Tool Calculeren. Handleiding Tool Calculeren Een uitgave van Reed Business bv Helpdesk Uitgever Adres Abonnement Klantenservice 0900-235 63 98 ( 0,45 per minuut) technische.helpdesk@reedbusiness.nl M.M.M. Gianotten Hanzestraat 1,

Nadere informatie

Externe toegang met ESET Secure Authentication. Daxis helpdesk@daxis.nl Versie 2.0

Externe toegang met ESET Secure Authentication. Daxis helpdesk@daxis.nl Versie 2.0 Externe toegang met ESET Secure Authentication Daxis helpdesk@daxis.nl Versie 2.0 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave:... 1 Inleiding:... 2 Stap 1: Download eenmalig Eset Secure Authentication op uw smartphone...

Nadere informatie

Werken met de Excelmappen

Werken met de Excelmappen Werken met de Excelmappen Het nieuwe leerplan wijst op het gebruik van een Excelrekenmap naast andere ICT-toepassingen. Het handboek voorziet in de mogelijkheid om sommige opdrachten en oefeningen met

Nadere informatie

Tool Calculeren voor GWWkosten.nl. Handleiding

Tool Calculeren voor GWWkosten.nl. Handleiding voor GWWkosten.nl Tool Calculeren Een uitgave van Reed Business bv Helpdesk Uitgever Adres Abonnement Klantenservice 0900-235 63 98 ( 0,45 per minuut) technische.helpdesk@reedbusiness.nl M.M.M. Gianotten

Nadere informatie

Bij Word 97 wordt geen gebruik gemaakt van de hier genoemde beveiligingsniveau s

Bij Word 97 wordt geen gebruik gemaakt van de hier genoemde beveiligingsniveau s Installatie in Microsoft Word en het gebruik van de Microsoft Word macro voor schalen van foto s en toevoegen van een index in de RTF uitvoer van GensDataPro Leest u eerst de hierna volgende richtlijnen

Nadere informatie

Handleiding Telewerken met Windows. Inleiding. Systeemvereisten. Inhoudsopgave

Handleiding Telewerken met Windows. Inleiding. Systeemvereisten. Inhoudsopgave Handleiding Telewerken met Windows Inhoudsopgave Inleiding Systeemvereisten Software installatie Inloggen op de portal Problemen voorkomen Probleemoplossingen Inleiding Voor medewerkers van de GGD is het

Nadere informatie

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen.

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen. Handleiding Office+ Introductie Met de module Office+ gaat een lang gekoesterde wens voor vele gebruikers van Unit 4 Multivers in vervulling: eenvoudig koppelen van documenten in relatiebeheer of documentmanagement

Nadere informatie

consumptief-bakken CSPE BB 2015

consumptief-bakken CSPE BB 2015 consumptief-bakken CSPE BB 2015 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe.

Nadere informatie

Inhoudsopgave 2012S.1.0

Inhoudsopgave 2012S.1.0 Inhoudsopgave Activeren Efficy toolbar in Office 2007/2010... 2 Outlook 2007/2010... 2 Word/Excel 2007/2010... 4 Aangepast niveau - vertrouwde websites... 6 Compatibiliteitsweergave voor IE10... 8 Outlook

Nadere informatie

Installatie handleiding Reinder.NET.Optac

Installatie handleiding Reinder.NET.Optac Installatie handleiding Reinder.NET.Optac Versie : 2012.1.0.1 Inhoudsopgave 1 Systeemvereisten... 2 2 Pincode... 2 3 Licentie... 2 4 Installatie... 2 5 Eerste gebruik... 4 Titel Pagina 1 van 6 23-1-2012

Nadere informatie

Installatie- Handleiding. Qec. Versie 5.3 Datum: april 2013 Qec V.O.F. Auteur: René Mom

Installatie- Handleiding. Qec. Versie 5.3 Datum: april 2013 Qec V.O.F. Auteur: René Mom Installatie- Handleiding Qec Versie 5.3 Datum: april 2013 Qec V.O.F. Auteur: René Mom INHOUDSOPGAVE 1 INSTALLATIE... 3 1.1 Inleiding...3 1.2 Systeemeisen...3 1.3 Installatie...3 1.4 Greek...3 1.5 PDF...3

Nadere informatie

Deel 1 Stap 1: Klik op de downloadlink om uw persoonlijke versie van de software te downloaden.

Deel 1 Stap 1: Klik op de downloadlink om uw persoonlijke versie van de software te downloaden. GfK Internet Monitor installatie en inschakelen op Windows XP, Vista, 7 & 8 Voor deelname aan de GfK Internet Monitor is het volgende nodig: - Computer: Desktop (PC) of laptop - Besturingssysteem: Windows

Nadere informatie

Inlogprocedure Comvio SBC Online

Inlogprocedure Comvio SBC Online Inlogprocedure Comvio SBC Online Toelichting In deze handleiding wordt beschreven hoe u gebruik kunt maken van Comvio SBC. Bestemming Dit document is bestemd voor klanten van Comvio b.v. Versie 1.0 Juli

Nadere informatie

Hoe download en installeer ik de software 15.2? Lees voordat u begint dit document volledig door en sluit alle programma s af.

Hoe download en installeer ik de software 15.2? Lees voordat u begint dit document volledig door en sluit alle programma s af. Hoe download en installeer ik de software 15.2? Lees voordat u begint dit document volledig door en sluit alle programma s af. Let op! Als u nog offertes hebt opgeslagen in CBS 14.2, kunt u deze alleen

Nadere informatie

Neem in dat geval altijd contact op met het betreffende zwembad of zwemschool waar uw kind zwemt.

Neem in dat geval altijd contact op met het betreffende zwembad of zwemschool waar uw kind zwemt. Toelichting inloggen Persoonlijke pagina Kunt u niet inloggen? Neem in dat geval altijd contact op met het betreffende zwembad of zwemschool waar uw kind zwemt. U kunt ook onderstaande informatie lezen

Nadere informatie

Installatie in Microsoft Word en gebruik van Microsoft Word macro voor het vertalen van tekst in Microsoft Word

Installatie in Microsoft Word en gebruik van Microsoft Word macro voor het vertalen van tekst in Microsoft Word Installatie in Microsoft Word en gebruik van Microsoft Word macro voor het vertalen van tekst in Microsoft Word Leest u eerst de hierna volgende richtlijnen voor een juiste installatie en gebruik. We raden

Nadere informatie

Multi-user module 5.5

Multi-user module 5.5 Handleiding Multi-user module 5.5 Versie Datum 1.1 27-2-2012 Multi-user 5 LogiVert 1 Wat is de Multi-user module en wat kan ik er mee doen? De multi-user module is een gebruikerslicentie waardoor er 5

Nadere informatie

Fuel. Handleiding voor installatie en gebruik

Fuel. Handleiding voor installatie en gebruik Fuel Handleiding voor installatie en gebruik Inhoudsopgave 1. Installatie 2. Gebruik - Windows - Linux / Apple / andere systemen - Een nieuw voertuig aanmaken - Uitgaven 3. Onderhoud - Waarschuwingen -

Nadere informatie

Startersgids. Nero BackItUp. Ahead Software AG

Startersgids. Nero BackItUp. Ahead Software AG Startersgids Nero BackItUp Ahead Software AG Informatie over copyright en handelsmerken De gebruikershandleiding bij Nero BackItUp en de inhoud hiervan zijn beschermd door midddel van copyright en zijn

Nadere informatie

Elbo Technology BV Versie 1.1 Juni 2012. Gebruikershandleiding PassanSoft

Elbo Technology BV Versie 1.1 Juni 2012. Gebruikershandleiding PassanSoft Versie 1.1 Juni 2012 Gebruikershandleiding PassanSoft Versie 1.1 Juni 2012 2 Inhoud: Opstart scherm PassanSoft... 1 Het hoofdmenu van PassanSoft wordt geopend... 4 Verklaring extra knoppen weergegeven

Nadere informatie

Handleiding: CitrixReceiver installeren voor thuisgebruik.

Handleiding: CitrixReceiver installeren voor thuisgebruik. Handleiding: CitrixReceiver installeren voor thuisgebruik. Deze handleiding is gemaakt om een privé pc geschikt te maken om op het netwerk van MEE te kunnen werken. Zodra het met de onderstaande stappen

Nadere informatie

Deel 1 Stap 1: Klik op de downloadlink om uw persoonlijke versie van de software te downloaden.

Deel 1 Stap 1: Klik op de downloadlink om uw persoonlijke versie van de software te downloaden. GfK Internet Monitor installatie en inschakelen op Windows XP, Vista, 7 & 8 Voor deelname aan de GfK Internet Monitor is het volgende nodig: - Computer: Desktop (PC) of laptop - Besturingssysteem: Windows

Nadere informatie

Handleiding Certificaat RDW

Handleiding Certificaat RDW Handleiding Certificaat RDW Versie: 11.0 Versiedatum: 27 juli 2015 Beheerder: RDW Veendam - R&I-OP-E&T 3 B 0921p Wijzigingen ten opzichte van de vorige versie: - Gehele document herzien; - Afbeeldingen

Nadere informatie

Installatiehandleiding Windows XP / Vista / Windows 7

Installatiehandleiding Windows XP / Vista / Windows 7 Installatiehandleiding Windows XP / Vista / Windows 7 Versie 1.4 Datum 11 januari 2011 Status definitief Inhoud 1 Downloaden installatiebestand 3 2 SafeSign installeren 4 3 Certificaten toevoegen aan de

Nadere informatie

SYSTEEMVEREISTEN TRACK VERZUIM 4

SYSTEEMVEREISTEN TRACK VERZUIM 4 SYSTEEMVEREISTEN TRACK VERZUIM 4 Copyright Tredin B.V. te Lelystad Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt (voor willekeurig welke doeleinden) door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

ROSA software voor de KINDEROPVANG

ROSA software voor de KINDEROPVANG Installeren van ROSA updates ROSA software voor de KINDEROPVANG Kenmerk: ROSA_install_updates_v12.doc 2004-2007 MULDATA Systeem : Installatie Handleiding ROSA pagina: 2 1. Installeren van ROSA updates

Nadere informatie

Handleiding. Thuisgebruik. N@Tschool! elo.nordwincollege.nl

Handleiding. Thuisgebruik. N@Tschool! elo.nordwincollege.nl Handleiding N@Tschool! Thuisgebruik elo.nordwincollege.nl Inhoudsopgave 1.0 Inleiding... 3 2.0 Hoe kan ik thuis inloggen op N@Tschool!... 4 3.0 Stel je browser in voor het gebruik van N@Tschool!... 5 3.1

Nadere informatie

Handleiding Telewerken Gemeentenet

Handleiding Telewerken Gemeentenet Gemeentenet Versie Datum Aangepast door V1 16-04-2013 Mirjam Braat Copyright Gemeente Oosterhout 2013 Gebruikershandleiding Telewerken via Citrix Receiver Inhoudsopgave 1 Systeemeisen.. 2 Mogelijk verwijderen

Nadere informatie

INSTALLATIE VAN UW SOFTWARE OP WINDOWS VISTA OU 7

INSTALLATIE VAN UW SOFTWARE OP WINDOWS VISTA OU 7 PROGRAMMA : VERSIES : CIEL EN WINDOWS VISTA/7 ALLE DATUM : 23 JULI 2010 INSTALLATIE VAN UW SOFTWARE OP WINDOWS VISTA OU 7 Belangrijk: Indien uw computer deel uitmaakt van een domein moet u ervoor zorgen

Nadere informatie

administratie CSPE KB 2013

administratie CSPE KB 2013 administratie CSPE KB 2013 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing van het cspe. De paragrafen

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2014 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving 2014 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE BB landbouw en natuurlijke omgeving 2014 dierhouderij en -verzorging productiedieren CSPE BB instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de

Nadere informatie

Plato gebruikershandleiding

Plato gebruikershandleiding Plato gebruikershandleiding Deze handleiding is voor zowel nieuwe installaties van Plato als voor installaties die niet meer werken. Deze handleiding bestaat uit meerdere instructies voor zowel Microsoft

Nadere informatie

Appendix Computerklussen

Appendix Computerklussen Appendix Computerklussen Deze appendix behandelt enkele werkjes die nodig zijn om een bepaald voorbeeld uit dit boek na te kunnen spelen. In de betreffende hoofdstukken wordt er wel naar verwezen. Weergave

Nadere informatie

Het instellen van Internet Explorer 6 zodat alle cookies geaccepteerd worden (tijdelijk)

Het instellen van Internet Explorer 6 zodat alle cookies geaccepteerd worden (tijdelijk) Mocht u problemen hebben met het inloggen op de site, en heeft u onlangs Internet Explorer 6 geïnstalleerd (of Windows XP waar Internet Explorer 6 bij hoort), of wilt u voor het eerst inloggen op deze

Nadere informatie

Voorbereidende maatregelen: schakel alle beveiligingsprogramma s uit die je geïnstalleerd hebt zoals antivirussoftware, firewall,

Voorbereidende maatregelen: schakel alle beveiligingsprogramma s uit die je geïnstalleerd hebt zoals antivirussoftware, firewall, Service Pack 2 Sinds begin september heeft Microsoft het tweede Service Pack (SP2) voor Windows XP op de markt gebracht. Het hoofddoel van dit servicepack is de veiligheid van computers met Windows XP

Nadere informatie

Installatie Onderwijsversie AccountView

Installatie Onderwijsversie AccountView Installatie Onderwijsversie AccountView Copyright Alle rechten met betrekking tot de documentatie en de daarin beschreven software berusten bij Visma Software BV. Dit geldt ook voor eventuele aanvullingen

Nadere informatie

Handleiding Online Boekhouden

Handleiding Online Boekhouden Handleiding Online Boekhouden Het online boekhoudprogramma kan gestart worden op de site van Horeca Boekhouden.nl (http://www.horecaboekhouden.nl/fin_administratie.php). Om verbinding te maken, moet op

Nadere informatie

Handleiding Portaal Altrecht. Voor medewerkers met een SMS token

Handleiding Portaal Altrecht. Voor medewerkers met een SMS token Handleiding Portaal Altrecht Voor medewerkers met een SMS token Wat is het Altrecht het nieuwe Portaal? 3 Eerst een Citrix client installeren 3 Vernieuwde inlogpagina voor het nieuwe Portaal 4 Hoe kan

Nadere informatie

sport, dienstverlening en veiligheid CSPE KB 2015

sport, dienstverlening en veiligheid CSPE KB 2015 sport, dienstverlening en veiligheid CSPE KB 2015 instructie voor de examinator In deze instructie vindt u richtlijnen en aandachtspunten bij de geheimhouding, de voorbereiding, de afname en de herkansing

Nadere informatie