40 jaar productie bij Amoco/BP in Geel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "40 jaar productie bij Amoco/BP in Geel"

Transcriptie

1 Informatieblad van BP voor Eindhout, Oosterlo, Stelen, Winkelomheide en Zittaart JAARGANG 12 NR. 39 Zomer-Herfst jaar productie bij Amoco/BP in Geel IN DIT NUMMER: Europese samenwerking tussen 24 scholen... A Train for Europe Tips voor thuis en elders... Is uw auto op de winter voorbereid? PTA-uitbreidingsproject percent meer maken en toch minder verbruiken Keep Control Competition... KHK organiseert initiatie in controletechniek BP_buren 39-v4.indd 1 7/09/09 18:19

2 2 Colofon Buren verschijnt drie keer per jaar en is een uitgave van BP Chembel N.V. Amocolaan Geel Postadres & secretariaat PR-secretariaat Lea Dries BP Amocolaan GEEL Tel: Verantwoordelijke Uitgever Patrick Van Acker BP Amocolaan GEEL Foto s BP Eric De Vos Lea Dries Stef Aldelhof Stockexpert Kinderpagina Wendy Onsea Vormgeving FM Graphics Druk Grafilux Printing bvba Productie FokZ Communications groene telefoon 0800/ Van nu naar vroeger en terug Wanneer u deze Buren leest is het zomerseizoen bijna voorbij, waarmee voor de meesten ook een eind gekomen is aan een hopelijk deugddoende vakantie. Bij BP hebben we ondertussen niet stilgezeten. Zo is de start van de nieuwe installaties een eind opgeschoten. Met minder energie meer product maken was een van onze doelstellingen en daarin zijn we geslaagd, zoals u elders in dit blad kunt lezen. Een nieuw project opstarten zoals dit, is anderzijds altijd weer bijleren en afrekenen met kinderziekten. Dat dit niet altijd feilloos is gebeurd, getuigen de geluids- en geurklachten vanuit de omgeving. We onderzoeken die klachten en trachten de oorzaak zo snel mogelijk op te lossen waar en wanneer dat mogelijk is. We zijn nog niet op het einde van dit opstarttraject, dus alle inspanningen worden verdergezet. Ondertussen is het goede nieuws, tussen alle economische malaiseverhalen in, dat we ons door de investeringen van de voorbije jaren goed in het zadel gezet hebben om te kunnen blijven produceren. Niet vanzelfsprekend dezer dagen, maar 40 jaar productie, dat komt nooit vanzelf : 40 jaar productie bij Amoco / BP in Geel. Op 40 jaar is er heel veel veranderd, ook op technisch vlak, wat tot een enorme vooruitgang heeft geleid. Hoogtechnologische computerprogramma s met beveiligingen laten onze fabrieken betrouwbaar draaien onder het waakzame oog van goed opgeleid personeel. Milieu en veiligheid zijn altijd aandachtspunten geweest, maar hebben een heel andere invulling gekregen. Ook op sociaal vlak is de wereld veranderd. Velen van de pioniers uit de beginperiode hebben het nog anders gekend en ondervonden deze evolutie aan den lijve. Met drie van hen blikken we terug, niet zonder een vleugje nostalgie. Jongeren zijn dan weer de toekomst. Hen laten kennis maken met de fabriek is voor ons belangrijk. Door steun aan technische projecten wordt de link gelegd tussen hun theoretische opleiding en de praktijk. Meet- en regeltechniek, alom aanwezig in onze dagelijkse bedrijvigheid, wordt met het project Keep Control Competition, georganiseerd door de KHK, in de verf gezet. A train for Europe daarentegen was dan weer een Europese samenwerking tussen 24 scholen georganiseerd door het Sint-Jozefinstituut in Geel. Ook hierover meer in dit blad. Patrick Van Acker gedelegeerd bestuurder Informatieblad van BP voor Eindhout, Oosterlo, Stelen, Winkelomheide en Zittaart JAARGANG 12 NR. 39 Zomer-Herfst Bij de cover 40 jaar productie bij Amoco/BP in Geel 40 jaar productie bij Amoco/BP in Geel De publiciteitsfoto van rond 1970 moest de lichtheid van petflessen illustreren, destijds nog lang niet zo gemeengoed als nu. Veertig jaar geleden ook begon den Amoco de voorloper van BP PTA (gezuiverd tereftaalzuur) te produceren in Geel. Daarvoor was er niets, behalve de Stilte van de Kempen en in 1967 en vooral 1968 het geklop en gehamer van een fabriek in opbouw. Buren-magazine praatte met drie pioniers over die goeie ouwe tijd. Lees verder op pagina 4 IN DIT NUMMER: Europese samenwerking tussen 24 scholen... A Train for Europe Tips voor thuis en elders... Is uw auto op de winter voorbereid? PTA-uitbreidingsproject percent meer maken en toch minder verbruiken Keep Control Competition... KHK organiseert initiatie in controletechniek BP_buren 39-v3.indd 1 7/09/09 16:48 BP_buren 39-v4.indd 2 7/09/09 18:20

3 3 Tips voor thuis en elders Is uw auto op de winter voorbereid? Het is september, mogelijk is het nog lekker zomers warm en misschien ligt er nog een prettige nazomer in het verschiet. En toch willen we het hier hebben over herfst en winter, over regen en guur weer, over mist, sneeuw en ijs. Niet dat we de pret willen bederven, maar wel omdat u best nu al begint na te denken over wat u dan zeker in orde moet hebben. Een slecht onderhouden auto verhoogt sterk het risico op ongevallen. Vooral in de winter worden auto s zeer zwaar belast en moeten daarom tijdig een (winter)controlebeurt krijgen. Winterbanden hebben al nut vanaf 7 Celsius Winterbanden zorgen bij sneeuw en ijs, maar ook bij natheid (bladeren, regen) voor een beter contact met de weg Tips Laat het koelwater van uw wagen controleren zodat het niet bevriest. Anders loopt u de kans de motor onherstelbaar te beschadigen. Denk ook aan het water van de ruitenwissers en sproeiers. Voorzie voldoende antivries en controleer regelmatig het niveau. Vuile en ondoorzichtige ramen zijn levensgevaarlijk. Autoruiten en -lichten schoonmaken en -houden kan levens redden. Een ijskrabber en handborstel moeten in iedere auto aanwezig zijn. Sta voldoende vroeg op en neem de tijd om de ramen van de auto ijs- en/ of sneeuwvrij te maken. Controleer regelmatig de banden op druk, beschadigingen en profiel. Laat ook uw ruitenwisserbladen nazien. Zorg dat u een deurslotontdooier bij de hand hebt en dat in huis of op zak, want in de auto zelf hebt u er niet veel aan als de sloten bevroren zijn Winterbanden ook in Vlaanderen Alle dienstritten in een wagen van BP moeten van 1 november tot 28 februari met winterbanden worden gereden. Wie denkt dat dit niet loont voor die paar dagen met sneeuw in het jaar, maakt een Een ijskrabber en handborstel moeten in iedere auto aanwezig zijn. Sta voldoende vroeg op en neem de tijd om de ramen van de auto ijs- en/of sneeuwvrij te maken. misrekening. Een set winterbanden is immers doorgaans voordeliger dan een ongeval zelfs wanneer het maar om blikschade gaat. Al vanaf 7 Celsius en zeker kouder is de grip van de hardere rubbersamenstelling van zomerbanden duidelijk minder goed dan de zachtere rubbersamenstelling van winterbanden. Die laatste zorgen bij sneeuw en ijs, maar ook bij natheid (bladeren, regen) voor een beter contact met de weg. Dat is in het bijzonder goed te merken in bochten en bij het remmen. Het is bij ons wettelijk niet verplicht om winterbanden te monteren, maar in Duitsland bijvoorbeeld kan u bij een ongeval aansprakelijkheid worden gesteld als er geen winterbanden gemonteerd zijn bij winterse weersomstandigheden. Kort Buren-magazine van vier naar drie t Is economische crisis voor iedereen en ook Burenmagazine moet besparen. BP heeft daarom beslist het aantal edities per jaar terug te brengen tot 3 in plaats van de gebruikelijke 4 nummers. Daarom hebt u geen zomernummer in de bus gekregen. Vanaf nu zijn er een lentenummer (rond april-mei) een zomer/herfst-nummer (september) en een winternummer (eind december). Nieuw broedsel slechtvalken Herinnert u zich het artikel over de slechtvalken in Buren 35, zowat een jaar geleden? Daarin stond beschreven hoe een koppel slechtvalken voor het eerst een nest had gebouwd in een kast op de destillatietoren van PTA3 in de BP-site. Het moet goed bevallen zijn, want ook dit jaar was er daar een broedsel van opnieuw drie jongen, allemaal mannetjes overigens. Oost, west, thuis best, zelfs al is dat een kast op een toren van een chemisch bedrijf. Afscheid Patrick Claeys Communicatiemanager Patrick Claeys heeft op 1 juli 2009 de onderneming verlaten. Hij werkte al sinds 1987 voor BP in België en startte in Geel op 1 januari 2005 waar hij Martin de Koning opvolgde. Als communicatiemanager was Patrick in Geel onder meer verantwoordelijk voor de relaties met de omgeving. Wie hem opvolgt zal binnenkort worden bekendgemaakt. BP_buren 39-v4.indd 3 7/09/09 18:20

4 4 40 jaar productie 40 jaar productie Door de ogen van drie pioniers In het begin was er niets. Zo klinkt het wel meer in scheppingsverhalen. En zo was het 40 jaar geleden ook toen den Amoco de voorloper van BP begon te produceren in Geel. Daarvoor was er niets, behalve de Stilte van de Kempen en in 1967 en vooral 1968 het geklop en gehamer van een fabriek in opbouw. Beweren dat Amoco plots het Aards Paradijs betekende toen het in 1969 opstartte, is overdreven, maar de fabriek werd wel warm ontvangen door de buurt. Werk voor de mensen van de streek, weet u. Voor de vooral mannen die er aan de slag konden, ging een nieuwe wereld open. Zo ook voor Leo Van Gompel, Frans De Wachter en de in 1989 gepensioneerde Jo Stans, die er vanaf het prille begin bij waren. We praatten met hen over die goeie ouwe tijd. Die beginperiode was echt wel een heel fijne tijd, mijmert Leo Van Gompel terwijl er een veelbetekenende glimlach rond zijn lippen speelt. Maar willen we terug naar hoe het was? Hoegenaamd niet! Op 40 jaar tijd hebben we grote sprongen voorwaarts gemaakt. Overpeinzingen als deze waren zowat de rode draad van ons gesprek met de drie pioniers. Al was het zeker niet de bedoeling van het interview een vergelijking te maken tussen vroeger en nu. Dat is immers nutteloos: niets is nog zoals het was. En net dáárom wilde Buren-magazine zo graag weten hoe het was toen Amoco voet zette aan de Kempense zandgrond. Nieuw bedrijf met perspectief Frans De Wachter bouwde in 1968 eigenhandig mee aan het bedrijf: Ik werkte toen als pijpfitter bij de contractorfirma Auxeltra, maar ik wilde graag bij Amoco zelf aan de slag. Dus deed ik mijn aanvraag. Na enkele praktische proeven, kon ik hier beginnen als mecanicien op de onderhoudsafdeling. Tof, hoor! (steekt duim omhoog). Frans was niet de enige die graag voor Amoco wou werken. Een nieuw, groot bedrijf in de streek, daar lagen in die tijd veel toekomstmogelijkheden, herinnert Leo zich. Hoewel we nog nooit van Amoco gehoord hadden, klonk het nieuws van de Amerikaanse BP_buren 39-v4.indd 4 7/09/09 18:20

5 5 Een kantoor in de fabriek van de beginjaren. Let op het totaal ontbreken van computers op de bureaus. fabriek voor jonge mannen zoals ik als muziek in onze oren. Hoewel ik een goede job had bij Glaverbel in Mol, waagde ik hier mijn kans. Als toen 22-jarige had ik zin in andere uitdagingen en dat is nooit veranderd. Amoco zocht technisch geschoolde medewerkers en ik had ervaring met controlesystemen en nutsvoorzieningen. Na twee gesprekken werd ik aangeworven. Halfnaakte Amerikaanse plantmanager Niet meer piepjong, maar erg gemotiveerd was Jo Stans toen hij in 1968 bij Amoco aan de slag kon. Met mijn toen 39 jaar had ik al ervaring in verschillende bedrijven opgedaan. Ik ben industrieel ingenieur van opleiding en heb eerst 14 jaar lang in de kolenmijn van Winterslag gewerkt als ingenieur elektriciteit. Ik heb daar nog de eerste gloeilamp geplaatst onderaan in de mijn! Nadien heb ik bij Dupont De Nemours en de Hyster Company gewerkt, beide Amerikaanse bedrijven.. Toen ik hoorde dat Amoco volk zocht, heb ik in 1968 gesolliciteerd. Ik vermoedde dat mijn ervaring met elektriciteit en mijn kennis van het Engels troeven waren en dat bleek ook tijdens het gesprek. Ik herinner me dat interview nog heel goed (grinnikt). De plantmanager was uiteraard een Amerikaan, Ruscilli genaamd. Hij logeerde in een hotel in Antwerpen, waar toen aan de Frankrijklei ook de engineering en administratie van de fabriek in opbouw huisden. Toen ik bij Ruscilli in het hotel aanklopte, opende hij de deur met enkel een handdoek rond zijn middel! Hij kwam net uit bad! Dat was mijn allereerste ontmoeting met de Amerikaanse fabrieksdirecteur van Amoco in Geel. (lacht) Iets goeds ben je snel gewoon De kennismaking met de Amerikanen en hun manier van werken was trouwens voor de meeste medewerkers een bijzondere ervaring. Bij een doorsnee Belgisch bedrijf van enige omvang werd dikwijls Frans gesproken en was de hiërarchie erg voelbaar. Als de baas sprak, Toen ik bij plant manager Ruscilli in het hotel aanklopte, opende hij de deur met enkel een handdoek rond zijn middel. was iedereen stil, zegt Leo. Bij Amoco ging het er veel losser aan toe. In plaats van de bazen met monsieur aan te spreken, noemde iedereen hier elkaar gewoon bij de voornaam, net zoals nu nog overigens. Die ongedwongen aanpak was heel ongewoon en dat was even aanpassen, maar aan iets goeds wen je snel, hè! (lacht) Ook Jo ziet het vlotte contact tussen management, supervisors, ploegbazen en arbeiders als een zeer belangrijk gegeven Frans De Wachter (63). Huidige functie: onderhoudsmechanicus. In dienst bij Amoco/BP sinds maart Leo Van Gompel (62). Huidige functie: control engineer / technical authority safety systems. In dienst bij Amoco/BP sinds maart Jo Stans (80). Is in mei 1968 gestart als maintenance supervisor. Verliet in 1987 Amoco als maintenance manager om zijn loopbaan in 1989 te beëindigen als plant manager bij Amoco Fina. Sinds 1 november 1989 is hij op pensioen. BP_buren 39-v4.indd 5 7/09/09 18:20

6 6 40 jaar productie Grote sprongen voorwaarts Als je het zo hoort, zou je bijna terug willen naar de tijd van toen. Frans: Die sterke band en die samenhorigheid mis ik wel, geeft hij toe. Maar de wereld rondom ons is ook veranderd en het bedrijf weerspiegelt dat, weet Leo. De technische evolutie heeft anderzijds ook voor heel wat verbeteringen gezorgd. Op het vlak van veiligheid en milieu hebben we grote sprongen voorwaarts gemaakt. Niemand wil toch terug naar de tijd dat je je s morgens niet scheerde, omdat anders de azijn zo hard prikte Op het vlak van veiligheid en milieu hebben we grote sprongen voorwaarts gemaakt. Zo zagen controlekamers er vroeger uit. In plaats van computers bedienden de operators de installaties via controlepanelen, wanden vol meters, lampjes en knoppen. voor de succesvolle start van Amoco. Er werd gepraat en geluisterd, er werden oplossingen gezocht en verbeteringsvoorstellen gedaan. Het management had respect en aandacht voor iedereen. Mensen moesten met plezier komen werken, zo verkrijg je immers de beste resultaten. Pinten pakken Uit de verhalen van deze heren blijkt dat collega s toen vaak ook vrienden waren, een andere reden waarom iedereen graag kwam werken. Zo knapten ze in hun vrije tijd bij elkaar klusjes op en s avonds na het werk werd er dikwijls samen een pint gepakt. Wat zijn we samen veel op café geweest toen, grinnikt het drietal. Meer op een week dan nu op een heel jaar! (algemene hilariteit) Frans: Als er technische problemen waren en die waren er toen heel veel moest er hard gewerkt worden om een en ander te herstellen. De mensen van onderhoud werkten dan uren aan een stuk, soms de klok rond. En als het dan opgelost was, had je dorst natuurlijk! (lacht) Die pioniersgeest zorgde ervoor dat de medewerkers gemotiveerd waren om veel bij te leren. De beginjaren bij Amoco waren niet gemakkelijk, weet Jo nog. De meeste nieuwkomers waren niet vertrouwd met een scheikundige fabriek. We moesten leren omgaan met procesregeling, met corrosieve producten, met nieuwe materialen zoals titanium Opleiding was dus toen erg nodig, maar gelukkig waren onze pioniers allemaal goed van aannemen. De Amerikanen hadden ons een beetje onderschat, denk ik, zegt Leo. We waren slimmer dan ze dachten. Onze technische scholen waren hier immers al veel beter dan in Amerika. in je gezicht! Ook Jo beaamt dat het vroeger niet altijd beter was. De risico s van sommige producten waren toen ook nog niet bekend en al was er toen wel al aandacht voor milieu, we hebben veel moeten leren om het in goede banen te leiden. Het belang van gezondheid, milieu en veiligheid is in die 40 jaar wel enorm toegenomen, gelukkig. Na ons gesprek laten we Frans, Jo en Leo nog even door het fotoalbum bladeren. Meteen doorkruist een zweem van nostalgie de kamer: er wordt in geheugens gegraven, herinneringen worden opgehaald en anekdotes verteld. We laten hen ongestoord hun gang gaan, uit respect voor deze pioniers van de meer dan 40 jaar oude fabriek. Hoewel we nog nooit van Amoco gehoord hadden, klonk het nieuws van de Amerikaanse fabriek voor jonge mannen zoals ik als muziek in onze oren. Leo, Frans en Jo bladeren door het fotoalbum van toen. Meteen doorkruist een zweem van nostalgie de kamer: er wordt in geheugens gegraven, herinneringen worden opgehaald en anekdotes verteld. BP_buren 39-v4.indd 6 7/09/09 18:20

7 7 Overlegcommissie Overlegcommissie In dit artikel komen de thema s aan bod die besproken werden op de Overlegcommissie van 29 april 2009 en dat voor zover ze niet al in deze of vorige edities van Buren worden of werden behandeld. De basis van dit artikel is het officiële verslag van de samenkomst. Voor de leesbaarheid en gezien de beperkte ruimte in dit blad worden de teksten mogelijk ingekort. U kunt het volledige verslag steeds downloaden vanop de website van BP in Geel. De resultaten van de geluidsmetingen uitgevoerd door Vinçotte in januari-februari Update geluid Zoals elk jaar heeft Vinçotte in 2009 geluidsmetingen uitgevoerd en dat in januari-februari. Het totale inkomende omgevingsgeluid wordt gemeten op vier vaste meetpunten rond de fabriek: A, F, B en G. De resultaten (zie illustratie) zijn vergelijkbaar met 2008 of liggen lager. Wat het saneringsproject betreft zal BP brongroepen in de PTA2-eenheid (gezuiverd tereftaalzuur) aanpakken ter vervanging van de sanering op de PIA-eenheid. Rond de jaarwisseling heeft Vinçotte bijkomende detailmetingen uitgevoerd op deze PTA2- brongroepen. In verband met de geluidsimpact van het PTA-uitbreidingsproject zijn er metingen voorzien. Om de geluidsimmissie vast te stellen, wordt er aan de hand van de geluidskaarten een overdrachtsberekening gemaakt. Hiervoor moeten de PTA2 en 3-installaties gedurende minstens twee weken gelijktijdig aan verhoogde doorzet draaien. De planning is om de metingen einde mei te kunnen uitvoeren, afhankelijk van mogelijke kinderziektes en de economische situatie. Er was een geluidsklacht over de achterste generator van het schip Raffaël. Een omwonende merkte op dat dit schip over twee generatoren beschikt waarvan één niet hoorbaar is tijdens het lossen. Het is niet te begrijpen waarom bijkomende metingen en kosten worden gedaan terwijl het schip perfect kan lossen met de stille generator. De milieucoördinator merkt op dat het schip speciaal is aangepast met een nieuwe generator die zuiniger is en waarmee 24/24uur zou kunnen gelost worden. Op de boot is deze generator bijna niet hoorbaar, maar hij veroorzaakt verder weg een brommend geluid. Er zullen bijkomende geluidsmetingen uitgevoerd worden door Vinçotte. Knockers zijn een klopsysteem om het poedertransport in buizen makkelijk te laten verlopen tijdens het productieproces. Dit heeft in 2008 aanleiding gegeven tot geluidsklachten. Er is een tijdelijke opstelling geplaatst ter hoogte van de knockers die een positief verschil maakt. Er wordt bekeken wanneer een definitieve opstelling kan worden geplaatst. Geurhinder Sinds april werd er regelmatig geurhinder waargenomen afkomstig van de fabriek. De milieudienst is hiervan op de hoogte en zoekt naar de oorzaak. Verder Andere thema s die aan bod kwamen, maar die al in Buren behandeld worden of werden: PTA-uitbreidingsproject - zie elders in dit nummer Groene Telefoon - zie het vorige nummer van Buren (nr. 38) waarin een jaaroverzicht gegeven werd Jaagpad Albertkanaal - zie het vorige nummer van Buren (nr. 38) WEB CHECK Verslag vergadering Voor de omwonenden > Overlegcommissie Geluidsmetingen Vinçotte Gezondheid, veiligheid, milieu en kwaliteit Milieu > Geluid > Geluid BP_buren 39-v4.indd 7 7/09/09 18:20

8 8 A Train for Europe Europese samenwerking tussen 24 scholen A Train for Europe Wat gebeurt er als 24 scholen uit 21 landen de handen in elkaar slaan? De vonken vliegen er vanaf en de samenwerking loopt als een trein. Aanleiding was het Europees Comeniusproject. Op vrijdag 24 april werd dit project in het Geelse Sint-Jozefinstituut officieel op de rails gezet. Daar staan de Belgische en Duitse coördinatoren ons op te wachten. Rogier Tormans en Fons Hechtermans zijn leerkrachten elektriciteit en mechanica in Geel en Heinz Wildgrube is hoofd van de mechanica-afdeling in zijn school in het Duitse Bad Kreuznach en tevens coördinator van het hele Comeniusproject. Deze heren zijn al meer dan 4 jaar met dit project bezig. De Duitse school Bad Kreuznach was vragende partij om samen met nog twee scholen uit twee andere landen een project op poten te zetten, weet Rogier Tormans nog goed. Wij waren meteen enthousiast en zijn beginnen overleggen wat we konden doen. Het moest iets zijn waarvan beide scholen over voldoende kennis en ervaring beschikten, maar waarbij ze toch iets van elkaar konden leren. We ontdekten dat beide scholen met CNC-machines werken, dus daar lag zeker potentieel. CNC-machine staat voor computerized numerically controlled machine, ofwel computergestuurde bewerkingsmachine. De derde partner Toen beslist was om het project rond CNC-machines te laten draaien, kwam de trein op gang. Fons opperde het idee om met CNC een stoomlocomotief te maken en Duitsland stemde daarmee in. We hebben dan op het internet een oproep geplaatst, want we hadden nog een derde partner nodig, vertelt Fons. De reactie was enorm: bij de eerste ontmoeting in 2006 waren we al met 14 scholen! Nadien volgden er nog, waardoor we uiteindelijk met 24 scholen uit 21 verschillende BP_buren 39-v4.indd 8 7/09/09 18:20

9 9 landen in zee zijn gegaan. De bedoeling was om tekenprogramma s en werkmethodes voor CNC uit te wisselen en te leren van elkaar. Typisch Europa Dat het project niet beperkt bleef tot een stoomlocomotief, is logisch. Met telkens zo n 40 leerlingen uit 24 scholen kan je immers een heuse trein maken. Twee jaar geleden werd het startsignaal officieel gegeven. Duitsland, België, Engeland, Finland, en IJsland staken samen de locomotief in elkaar, zegt Heinz. En Er zit veel symboliek achter deze trein. Heel het project is tot stand gekomen door Europese krachten te bundelen. Anderzijds behoudt elke deelnemer zijn eigenheid. dan maakte elk land nog eens apart een wagon én drie rails. Er zit veel symboliek achter deze trein. Heel het project is tot stand gekomen door Europese krachten te bundelen. Anderzijds behoudt elke deelnemer zijn eigenheid, want de wagons bevatten typische kenmerken van het land. Zo zien we op de Spaanse wagen de Sagrada Familia prijken. Tsjechië pronkt met haar bier en Bulgarije kiest voor een bekend exportproduct: rozen. Op onze Belgische wagen staat dan weer het Atomium, samen met Manneke Pis, pralines en een flesje Duvel. Coördinator Heinz durft zich niet uit te spreken over zijn favoriete wagon, al bespeuren we toch een zekere voorliefde voor België: Het is grappig hoe bij de Belgische wagon de nationale vlag verschijnt in LED-lichtjes en ook Heinz Wildgrube, Rogier Tormans en Fons Hechtermans: Het was een heel geslaagd project, weliswaar moeilijk te managen, maar de Europese spirit maakt het zeer de moeite waard. het volkslied begint te spelen. Maar eigenlijk zijn alle wagens heel origineel, iedereen heeft zijn best gedaan. Gemengde gevoelens Op vrijdag 24 april 2009 werd A train for Europe officieel op de rails gezet. De afgevaardigden van alle scholen verzamelden zich in de sportzaal De Belgische wagen met dito symbolen. van het Sint-Jozefinstituut. Er waren speeches en iedereen kon kijken naar het werk van de leerlingen uit de vele scholen. De coördinatoren zelf zijn tevreden, al liggen de vele obstakels nog vers in het geheugen. Er kwam heel veel werk bij kijken en er waren zoveel mensen om rekening mee te houden, zegt Rogier. We hebben zelfs even gevreesd dat de trein niet af zou geraken tegen vandaag. Zo heeft elk land wel zijn moeilijkheden gehad en er was de taalbarrière, maar uiteindelijk heb ik niemand horen klagen. Fons: Verder is het project zeker voor herhaling vatbaar, alleen graag wat kleinschaliger. (lacht) Ook Heinz trekt zijn conclusies: We kunnen spreken van een heel geslaagd project. Het was moeilijk om dit allemaal te managen, maar de Europese spirit die je duidelijk kon voelen tijdens onze meetings en het CNC-netwerk dat werd opgebouwd, maakt het zeer de moeite waard. De reactie op onze internetoproep was enorm: bij de eerste ontmoeting in 2006 waren we al met 14 scholen! Nadien volgden er nog, waardoor we uiteindelijk met 24 scholen uit 21 verschillende landen in zee zijn gegaan. BP_buren 39-v4.indd 9 7/09/09 18:20

10 10 PTA-uitbreidingsproject PTA-uitbreidingsproject is ook energiebesparingsproject 40 percent meer maken en toch minder verbruiken Hoe zou het zijn met het PTAuitbreidingsproject? De fabriek ziet er alvast niet langer uit als één grote werf en de honderden extra werkkrachten zijn opnieuw huiswaarts gekeerd. Wie wel nog present geven zijn Bart Luysterborg en Kris Goossens, respectievelijk project general manager en engineering manager in het PTAuitbreidingsproject (gezuiverd tereftaalzuur). Het is ruim drie jaar geleden dat BP het PTA-uitbreidingsproject (gezuiverd tereftaalzuur) aankondigde. Op 12 april 2006 liet de onderneming weten dat de productiecapaciteit van PTA (gezuiverd tereftaalzuur) in Geel zou worden uitgebreid met 40 percent: van 1 naar 1,4 miljoen ton per jaar. Dat zou niet gebeuren door een extra eenheid te bouwen, maar door de bestaande units PTA2 en PTA3 technisch te integreren en door simpel gesteld extra apparatuur en slimme verbeteringen aan te brengen. Bart Luysterborg: In tegenstelling tot wat je zou verwachten, is voluit produceren ook in een moeilijk economisch klimaat een haalbare ambitie. Het is nu juli 2009 en we zitten in volle economische crisis. Zijn er wel voldoende afnemers voor de productie van de vernieuwde PTA-installatie? Bart Luysterborg (44): In tegenstelling tot wat je zou verwachten is voluit produceren ook in een moeilijk economisch klimaat een haalbare ambitie. De afname van ons product, dat uiteindelijk als petfles in je winkelwagentje belandt, heeft ook te lijden onder de economische crisis. Dit zorgt er voor dat iedereen moet knokken voor de gunst van de klant. Wij maken ons echter sterk dat we dit dankzij de recente investeringen beter en efficiënter kunnen dan onze concurrenten. Maar is het verschil in kostprijs per kilo dan zoveel gedaald? Kris Goossens (44): Dit project heeft niet alleen de productiecapaciteit verhoogd, het heeft ook gezorgd voor een grote energiebesparing. We verbruiken nu minder energie om dezelfde kilo PTA te maken wat betekent dat we in absolute cijfers minder energie verbruiken terwijl we toch meer PTA produceren. Het project had een ongevallenfrequentiegraad van 0,8 ongeveer 10 keer beter dan de chemische nijverheid, op zich al een heel veilige sector op het gebied van arbeidsongevallen Wat was de grootste tegenvaller in het project en wat het grootste succes? Voor mij is de vriesperiode in januari 2009 de grootste tegenvaller, omdat we toen heel wat schade en vertraging opgelopen hebben. BP_buren 39-v4.indd 10 7/09/09 18:20

11 11 Keep Control Competition Kris Goossens: Dit project heeft niet alleen de productiecapaciteit verhoogd, het heeft ook gezorgd voor een grote energiebesparing. We verbruiken nu minder energie om dezelfde kilo PTA te maken. In positieve zin was er vooral het zeer goede veiligheidsresultaat. We hebben weliswaar één ongeval met werkverlet gehad, maar verder waren er geen incidenten die doktersverzorging nodig hadden. De frequentiegraad is nog het meest sprekend - die geeft het aantal ongevallen per miljoen uren blootstelling weer. Het project had een frequentiegraad van 0,8. Vergelijk dat met de frequentiegraad van de chemische nijverheid. Die is ongeveer 10 keer hoger en de chemie is op zich al een heel veilige sector op het gebied van arbeidsongevallen. Bart Luysterborg (44): We mogen dus gerust stellen dat we een puike technische prestatie hebben neergezet met een ijzersterk veiligheidsresultaat. Daarenboven heeft het project ervoor gezorgd dat de economische rendabiliteit is toegenomen en dat is een voorwaarde voor de toekomst van de fabriek op langere termijn. KHK organiseert initiatie in controletechniek Keep Control Competition Onze industrie zit er vol mee: controleapparatuur om de processen te meten en te regelen. Denk daarbij aan druk, debiet, temperatuur en niveau. Met het project Keep Control Competition wil de Katholieke Hogeschool Kempen (KHK) leerlingen uit het laatste jaar van het secundair onderwijs ASO en TSO in contact brengen met dit boeiende aspect van de technologie. BP biedt samen met ExxonMobil en Janssen Pharma bedrijfsbezoeken aan waar een en ander in de dagelijkse praktijk wordt getoond. De Keep Control Competition is een interactieve inleiding in automatisering en regeltechniek van industriële processen. Deelnemende klassen gaan op de website met andere klassen de competitie aan in de kunst van het regelen van processen. Abstract en toch praktisch Leerlingen krijgen tijdens de fysica- en wiskundeles te maken met abstracte begrippen waarvan het praktische nut soms verre van duidelijk is. Toch worden bijvoorbeeld de wiskundige bewerkingen integraal en differentiaal toegepast bij het regelen van druk of debiet. Het Keep Control Competition-project wil precies dat doen: leerlingen uit het laatste jaar van het secundair onderwijs ASO en TSO in contact brengen met en motiveren voor de technologische realiteit en vernieuwingen in bedrijven. Bedrijfsbezoeken Het project gaat uit van de opleiding bachelor in de elektromechanica van het departement Technische Wetenschappen van de KHK. Die organiseert het in samenwerking met het RTC Antwerpen, RTC Limburg en de bedrijven BP, ExxonMobil en Janssen Pharmaceutica. Concreet worden onder meer bedrijfsbezoeken georganiseerd bij deze bedrijven. Raadpleeg de websites voor meer info. WEB CHECK Het Keep Control Competition-project wil leerlingen uit het laatste jaar van het secundair onderwijs in contact brengen met de technologische realiteit in bedrijven. In een vogelvlucht > 12 april 2006: persbericht van BP met de aankondiging > 16 en : Hoorzittingen in Geel en Laakdal > : vergunning vanwege de Bestendige Deputatie van de provincie Antwerpen > : start civiele werken eerste palen worden geheid > : extreme vrieskoude zorgt voor schade en vertraging opstart > : in dienst neming van de volledige PTA-productie > 03 tot : de capaciteitsbezetting wordt langzaam opgebouwd BP_buren 39-v4.indd 11 7/09/09 18:20

12 12 t Buurtje Dooie boel Dit verhaal wil ik hier kwijt t is over een pissebed van 21 weken hij was volop in de pubertijd en wou met zijn grijze bestaan breken. Dat saaie leven onder een steen altijd krioelen in het donker van de nacht - hij wilde eens weg van iedereen en schuifelde naar het licht toe, heel zacht, met tussen zijn pootjes voor het licht een zonnebril met dikke glazen aarzelend stoer, het was een raar gezicht en hij deed menig kind verbazen, toen hij de weg naar de kermis wilde weten en daarbij stoer omhoog riep Ik kan best twaalf oliebollen eten en ik ga op de rups, al is het in het geniep! Maar eenmaal op de foor werd hij doof van het discogedreun! Hij hield zijn schild voor zijn oor en zocht bij de worm een beetje steun, die ook bij de kassa stond van het spookhuis. Pissebed rolde van opwinding zijn rug, Ik ben al bijna één pochte hij tegen de luis en mocht zo in het wagentje bij de mug. Zo kwam het dat hij bont en grauw bij de suikerspin ging wenen - hij wilde weer huiswaarts en liefst gauw zijn plaats onder de steen terug innemen. Hij ruilde voorgoed zijn kermiskaart voor wat eens zo duf leek - het donkere plekje was hem toch veel waard en nooit kreeg hij nog ruzie met een teek! Worteltaart voor beginners Nodig: 2 geraspte winterwortelen g boter/ olie - 3 eieren g volkoren meel g rietsuiker - 1 eetlepel bakpoeder - 2 theelepels kaneel - 30 g geraspte kokos - 60 g rozijnen (of noten) Doen: Mix de eerste drie ingrediënten. Doe er de volgende drie bij en mix opnieuw. Voeg nu de laatste drie toe. Bak 1 u in een ingevet bakblik in een voorverwarmde oven op 200 C. Werelddierendag op 4 oktober Hoe lang bestaat Werelddierendag al? Sinds Wist je dat er in Nederland zelfs een partij voor de dieren bestaat (PvdD)? De PvdD bestaat sinds 2002 en komt natuurlijk op voor de rechten van de dieren. Verder bestaan er ook diervriendelijke muizenvallen en spinnenverplaatsers (misschien een leuk cadeau voor moederdag!) Krijgt jouw huisdier ook iets lekkers op 4 oktober? Meer info op: In het duister gilde hij van genot donker was cool - zelfs met rammelende skeletten en toen ze bij het einde kwamen van de grot, moest de mier hem uit het karretje zetten. Schuw van het licht vluchtte hij snel en kroop in de rups onder het deken knus en warm, dat beviel hem wel maar na acht rondjes kreeg hij flink last met de teken. Doe mee Je kunt ons steeds een tekening, gedichtje of verhaal opsturen en een bon van 15 EUR verdienen. Stuur jouw werkstuk naar: REDACTIE BUREN - jeugdwedstrijd BP PR-secretariaat Amocolaan GEEL Vergeet je naam, adres en leeftijd niet te vermelden! De winnaars worden schriftelijk verwittigd. BP_buren 39-v4.indd 12 7/09/09 18:20

Welkom in het Gemeentelijk Technisch Instituut Londerzeel, kortweg het GTIL.

Welkom in het Gemeentelijk Technisch Instituut Londerzeel, kortweg het GTIL. Welkom in het Gemeentelijk Technisch Instituut Londerzeel, kortweg het GTIL. 01 Een school waar leerlingen zichzelf kunnen zijn. In onze school leren jonge mensen omgaan met elkaar en hun leerkrachten,

Nadere informatie

Het feest van de olifant

Het feest van de olifant Het feest van de olifant door Marike Jongsma In een land hier ver vandaan leefde eens een mooie olifant. Olifant had vele vrienden in het woud. Maar zijn vrienden hadden olifant al een poosje niet meer

Nadere informatie

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt?

Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? Beste kinderen, Mijn naam is Fons. Ze noemen me een groene jongen. Weet je hoe dat komt? In mijn vrije tijd ben ik natuurgids. Met mijn verrekijker en vergrootglas trek ik naar allerlei plekjes om de natuur

Nadere informatie

Hans van Rooij VERSTAG

Hans van Rooij VERSTAG Hans van Rooij VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

Voor Olaf Bremer: bedankt voor de gezellige en leuke dagen in Spanje!

Voor Olaf Bremer: bedankt voor de gezellige en leuke dagen in Spanje! Voor Olaf Bremer: bedankt voor de gezellige en leuke dagen in Spanje! Proloog: 7 januari Van harte gefeliciteerd! Lindy sloeg haar armen om Mariëlle heen. Zestien! Nu mag je eindelijk op een scooter rijden.

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Samenwerking bedrijven en onderwijs in Limburg zit in de lift

Samenwerking bedrijven en onderwijs in Limburg zit in de lift PERSBERICHT Hasselt, 31 augustus 2017 Onderzoek VKW Limburg en UNIZO Limburg: Samenwerking bedrijven en onderwijs in Limburg zit in de lift Bedrijven willen minstens 3 maanden stage in élke opleiding Limburgse

Nadere informatie

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Oom Remus bron. Z.n., z.p. ca. 1950 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/remu001twee01_01/colofon.php 2010 dbnl / erven J.C. Harries 2 [Het

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

Ik ben Steenkool. Nooit meer oorlog groep 7-8. De Steenkool, een beetje Limburg is hem niet vreemd. En hij is niet zo goed in Engels.

Ik ben Steenkool. Nooit meer oorlog groep 7-8. De Steenkool, een beetje Limburg is hem niet vreemd. En hij is niet zo goed in Engels. De Steenkool, een beetje Limburg is hem niet vreemd. En hij is niet zo goed in Engels. Hi! I am de steenkool. De cole of de stone. I am black, zwart. And I kan fire geven. Jongens, dat is wat die Europese

Nadere informatie

Inhoud Slaapkamer 6 Opwarming 8 Een jaar later 10 Genoeg 12 Terrorist 14 Geheim 16 Olie 20 R.O.A. 23 Betty 26 Vertrouwen 29 Feiten 32 G.O.F. 35 Protest 38 Warm 42 Reuzenmachine 44 Een bewaker! 47 Terrorist?

Nadere informatie

Wat betekent het wanneer je drie talen spreekt? Hoe organiseer je dat? Zouden ze dit spreken en schrijven?

Wat betekent het wanneer je drie talen spreekt? Hoe organiseer je dat? Zouden ze dit spreken en schrijven? episode 1-1 les. Friezen om utens Lesdoel: Leerlingen verplaatsen zich in het leven van de familie Terpstra De leerkracht vertelt over de familie Terpstra: vader, moeder en een tweeling van 11 (jongen

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

IK ZOEK EEN STUDENTENJOB

IK ZOEK EEN STUDENTENJOB Je bent student. Je zoekt een studentenjob. Je gaat naar een interimkantoor. Daar moet je je eerst inschrijven en dan kan je een job krijgen. Wat moet je doen? 1. Vul het inschrijvingsformulier in op blad

Nadere informatie

Vakantieland of crisisland

Vakantieland of crisisland Vakantieland of crisisland Crisis graad 1 Lesvoorbereiding Projecteer de foto's van Zuid-Europa. Print de 4 tekeningen van kinderen: Dora uit Griekenland, Carlos uit Spanje, Sofia uit Italië, Thomas uit

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Pagodespreeuw (Sturnus Pagodarum)

Pagodespreeuw (Sturnus Pagodarum) Pagodespreeuw (Sturnus Pagodarum) Na een aantal jaren met zaadeters te hebben gekweekt heb ik toch weer besloten om spreeuwen te gaan houden. Een aantal jaren geleden heb ik ook verschillende koppels gehad

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

Jong zijn zonder zorgen. Dit is Leon. www.s-p-a.be. tijdenveranderen.be. PNA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen 2014_148x105_16pag_VERSIE SPA.

Jong zijn zonder zorgen. Dit is Leon. www.s-p-a.be. tijdenveranderen.be. PNA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen 2014_148x105_16pag_VERSIE SPA. Jong zijn zonder zorgen. Dit is Leon. tijdenveranderen.be www.s-p-a.be PNA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen 2014_148x105_16pag_VERSIE SPA.indd 1 24/02/14 11 NA-9985 PRODUCTIE EN MEDIA verkiezingen

Nadere informatie

SALUUT! LESMAP. Droomedaris-Rex Mellaertsstraat 16 2140 Borgerhout

SALUUT! LESMAP. Droomedaris-Rex Mellaertsstraat 16 2140 Borgerhout SALUUT! LESMAP Droomedaris-Rex Mellaertsstraat 16 2140 Borgerhout 1 SALUUT! is een voorstelling met Sophie Derijcke, Saskia Thijs en Trijn Janssens tekst: regie: spel: poppen: muziek: kostuums: decorontwerp:

Nadere informatie

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven.

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Water Egypte In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Ik ga naar een restaurant in Nederland. Daar bestel ik een glas water. De ober vraagt

Nadere informatie

Een therapeutisch voorleesverhaal voor jonge kinderen van gescheiden ouders. Via-Art. Door Shantella de Visser, Via-Art.nl

Een therapeutisch voorleesverhaal voor jonge kinderen van gescheiden ouders. Via-Art. Door Shantella de Visser, Via-Art.nl Een therapeutisch voorleesverhaal voor jonge kinderen van gescheiden ouders. Door Shantella de Visser,.nl Vooraf: Je kunt dit verhaal aan je kind voorlezen wanneer je zelf in staat bent om met de emoties

Nadere informatie

We zijn heel blij dat we onze bouwdroom hebben gevolgd. www.sibomat.be

We zijn heel blij dat we onze bouwdroom hebben gevolgd. www.sibomat.be We zijn heel blij dat we onze bouwdroom hebben gevolgd. www.sibomat.be Meestal gaat het zo: huisje, boompje, beestje. Zo ging het ook voor Serge V. en Sabine D. Ze woonden al achttien jaar in hun zelfgerenoveerde

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten!

Lisa Van Damme. Ik hou ervan om het juiste moment af te wachten! 2 portfolio Lisa Van Damme Lisa Van Damme begon, geïnspireerd door sociaal geëngageerde fotografen, op 17-jarige leeftijd aan een studie fotografie. Voor haar is fotografie meer dan een doel; het is eerst

Nadere informatie

narratieve zorg Elder empowering the elderly

narratieve zorg Elder empowering the elderly narratieve zorg Elder empowering the elderly huisbezoek 1: KENNISMAKING - 2 - KENNISMAKING - huisbezoek 1- a kennismaking huisbezoek 1: KENNISMAKING a vertrouwelijkheid individueel in teamverband naar

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2 Bladzijde negen, Bladzijde tien, Krijg ik het wel ooit te zien? Ander hoofdstuk, Nieuw begin.. Maar niets, Weer dicht, Het heeft geen zin. Dan probeer ik achterin dat dikke boek. Dat ik daar niet vaker

Nadere informatie

Als ik ergens mijn tanden in zet, ga ik er voor, samen met Elke. Johan Verhaegen. Schoonmaakbedrijf Perfectie

Als ik ergens mijn tanden in zet, ga ik er voor, samen met Elke. Johan Verhaegen. Schoonmaakbedrijf Perfectie 1 2 Als ik ergens mijn tanden in zet, ga ik er voor, samen met Elke Johan Verhaegen Schoonmaakbedrijf Perfectie Een ondernemersverhaal met als rode draad een lovestory! Zo zijn er niet veel Het verhaal

Nadere informatie

CARLA TORHOUDT LAAG PER LAAG NAAR DE ESSENTIE

CARLA TORHOUDT LAAG PER LAAG NAAR DE ESSENTIE KUNST CARLA TORHOUDT LAAG PER LAAG NAAR DE ESSENTIE Ze stond met beide voeten stevig en succesvol in het zakenleven sales & marketing, bonussen & BMW s, die regionen - maar ergens had ze het vage onbestemde

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Voorwoord. Willy Kimpen directeur

Voorwoord. Willy Kimpen directeur Voorwoord Het is de opdracht van elke school om de hen toevertrouwde leerlingen zo goed mogelijk te begeleiden in hun ontwikkeling. Onze basisschool De Zevensprong heeft hiervan een prioriteit gemaakt

Nadere informatie

SCHOOLVOETBALTOERNOOI 2015 En de winnaar is.. Zandberg D1!!!!! De tweede thriller in twee dagen tijd in het Rat Verlegh-stadion;

SCHOOLVOETBALTOERNOOI 2015 En de winnaar is.. Zandberg D1!!!!! De tweede thriller in twee dagen tijd in het Rat Verlegh-stadion; jaargang 17 nummer 13 donderdag 04-06-2015 KBS De Zandberg Zandberglaan 60-62 4818 GL Breda Deze nieuwsbrief wordt verspreid onder alle ouders, personeelsleden en diverse betrokkenen. Wilt u informatie

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Praktisch onderwijs, mooie vaklokalen. Wifi-netwerk vernieuwd. Vmbo Putten onderbouw september 2016

Nieuwsbrief. Praktisch onderwijs, mooie vaklokalen. Wifi-netwerk vernieuwd. Vmbo Putten onderbouw september 2016 Nieuwsbrief Vmbo Putten onderbouw september 2016 Praktisch onderwijs, mooie vaklokalen Veel leerlingen vinden het prettig om praktisch bezig te zijn en zo van alles te leren. Daarom doen we ons best om

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Vlinder en Neushoorn

Vlinder en Neushoorn Vlinder en Neushoorn Hoi, zei Vlinder. Hoi, zei Neushoorn, hoewel hij meestal niets zei. Maar hij was in een goede bui. Vlinder streek neer op de hoorn van Neushoorn en leek erg zenuwachtig. Hoi! zei Vlinder

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

WAT MAAKT EEN ONDERNEMER GELUKKIG? NOU, GELD IN ELK GEVAL NIET

WAT MAAKT EEN ONDERNEMER GELUKKIG? NOU, GELD IN ELK GEVAL NIET TEKST: JUDITH KATZ, KARIN BOJORGE ILLUSTRATIE EN INFOGRAPHICS: MAREN BRUIN FORUM-ONDERZOEK WAT MAAKT EEN ONDERNEMER GELUKKIG? NOU, GELD IN ELK GEVAL NIET Wat vinden ondernemers nou het leukste aan het

Nadere informatie

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet.

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet. oktober 2010 tekst: Joke de Klerck muziek: Ton Kerkhof De eekhoorn Refrein Intro Ó Œ œ œ J œ œ œ œ eek stapelen: œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ Al - hoorn, de eek - hoorn eet zich vol en rond. œ œ œ œ

Nadere informatie

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen.

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. Een klein gesprekje met God Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. God lachte breed. Dat is waar!, zei God. Jij bent ook het licht.

Nadere informatie

Lieve Marianne, Ik mis je, Papa. Gezocht: Kinderrechten. Groep 2: Lieve Marianne. Lieve papa,

Lieve Marianne, Ik mis je, Papa. Gezocht: Kinderrechten. Groep 2: Lieve Marianne. Lieve papa, Gezocht: Kinderrechten Groep 2: Lieve Lieve papa, Mama zei dat ik je een brief kon schrijven. Ik vond het een goed idee. Ik heb ook een tekening gemaakt, die staat op de achterkant. Hoe is het in de gevangenis?

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Vraag 1 Hoe heb je zielsliefde ontdekt, en ontdekte je zielsliefde het ook op dat moment? Ik ontmoette haar op mijn werk in de rookruimte. We konden

Nadere informatie

Persbericht. s Nachts lenzen dragen en overdag scherp zien zonder bril of lenzen. Steeds meer sporters stappen over op nachtlenzen

Persbericht. s Nachts lenzen dragen en overdag scherp zien zonder bril of lenzen. Steeds meer sporters stappen over op nachtlenzen Persbericht www.nachtlenzen.nl s Nachts lenzen dragen en overdag scherp zien zonder bril of lenzen Nachtlenzen; de nieuwe manier van lenzen dragen. s Avonds voor het slapen gaan, doet men de nachtlenzen

Nadere informatie

Ooit de parels van de Gedichtenwedstrijd 2015

Ooit de parels van de Gedichtenwedstrijd 2015 Ooit de parels van de Gedichtenwedstrijd 2015 Een organisatie van de bib & Davidsfonds Hoeilaart De laureaten Categorie 8 & 9-jarigen - Eervolle vermelding Heel lang geleden Ooit was ik zo mooi. ik zat

Nadere informatie

De Steenkool, een beetje Limburg is hem niet vreemd. En hij is niet zo goed in Engels.

De Steenkool, een beetje Limburg is hem niet vreemd. En hij is niet zo goed in Engels. ENERGIE Ik ben Steenkool! De Steenkool, een beetje Limburg is hem niet vreemd. En hij is niet zo goed in Engels. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs

Nadere informatie

Voor Cootje. de vuurtoren

Voor Cootje. de vuurtoren Voor Cootje de vuurtoren De Koos Meinderts vuurtoren Lemniscaat & Annette Fienieg Nederlandse rechten Lemniscaat b.v. Rotterdam 2007 isbn 978 90 5637 909 4 Tekst: Koos Meinderts, 2007 Illustraties: Annette

Nadere informatie

Wereldjongerendagen 2011

Wereldjongerendagen 2011 Wereldjongerendagen 2011 Stap in in ons reisverhaal (1) Kom bij ons zitten (2) en wij leggen jullie (3) De blijde boodschap van onze reis naar Madrid uit (4) Hnd 8, 26-40 Stap 1: Stap in Hnd. 8, 26: Ga

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

BASISSCHOOL DE ZEVENSPRONG. Beste wensen voor 2015! Dat het maar een prachtig jaar in volle gezondheid mag worden. Team bs de Zevensprong

BASISSCHOOL DE ZEVENSPRONG. Beste wensen voor 2015! Dat het maar een prachtig jaar in volle gezondheid mag worden. Team bs de Zevensprong T KLEPPERTJE BASISSCHOOL DE ZEVENSPRONG Beste wensen voor 2015! Dat het maar een prachtig jaar in volle gezondheid mag worden. Team bs de Zevensprong Nummer 8 jaargang 16 verschijnt iedere twee schoolweken

Nadere informatie

WINTERBANDEN. voor meer grip op uw veiligheid!

WINTERBANDEN. voor meer grip op uw veiligheid! WINTERBANDEN voor meer grip op uw veiligheid! Waarom winterbanden? De wisselende staat van het wegdek: droge weg, regen, nat wegdek, diepe waterplassen, verse sneeuw, ijzel, losgereden ijs, aangevroren

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2

FLIPPEN. Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 FLIPPEN Naam: Ruben van Dijk Datum van inlevering: 28/11/06 Klas: M1C Tutorgroep: 2 Verantwoording: Opleiding: Media Vormgeven School: Media college Amsterdam Jaar: 1 Projectomschrijving: Het maken van

Nadere informatie

De exodus. Foto s van het materiaal

De exodus. Foto s van het materiaal De exodus Focus van dit verhaal De focus van dit verhaal ligt bij de uittocht van het volk van God (Exodus 11:1 15:21). Het verhaal is één van de heilige verhalen en behoort tot de kernpresentatie. Lesdoelen

Nadere informatie

Starten in het secundair onderwijs

Starten in het secundair onderwijs CLB Brugge(n) Sint Maartensbilk 2, 8000 Brugge Tel. 050 440 220 Starten in het secundair onderwijs 1 Wie zijn wij? 2 Waarvoor kan je bij het CLB terecht? zich goed voelen Josefien is erg nerveus bij toetsen.

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar , Grootegast, 31 augustus 2010

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar , Grootegast, 31 augustus 2010 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar 2010-2011, Grootegast, 31 augustus 2010 Er was eens een boerin die twee emmers verse, romige melk buiten zette. Vlakbij

Nadere informatie

Wat Sibomat doet, doet het goed. www.sibomat.be

Wat Sibomat doet, doet het goed. www.sibomat.be Wat Sibomat doet, doet het goed. www.sibomat.be Koen (34) en Eva (31) zijn fervente wereldreizigers. Vier continenten bezoeken in tien maanden? Dat is voor het koppel een kleintje. Zo reisden ze deze zomer

Nadere informatie

UITDAGING 5: Justine helpt de buren

UITDAGING 5: Justine helpt de buren Dit werkblaadje is van... UITDAGING 5: Justine helpt de buren Solidariteit in je eigen omgeving Individuele oefening Heb jij al eens iemand geholpen? Schrijf op wat je deed om die persoon te helpen. Voorbeeld:

Nadere informatie

'Medezeggenschapsraad', ik vond het lang een beetje een abstract begrip.

'Medezeggenschapsraad', ik vond het lang een beetje een abstract begrip. Zeven MR-kandidaten stellen zich aan u voor. Mijn naam is Naima Rahouani-Boultam. Ik ben moeder van Selma uit groep 4MN en Ilias die op de middelbare school zit (heeft ook op de Jonge Wereld gezeten).

Nadere informatie

VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN

VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN VOORBEDE Soms moeten gebeurtenissen en dingen met naam worden genoemd. Soms moet je de dingen meer openlaten, opdat iedereen zijn eigen ervaringen erin kan herkennen. De voorbede

Nadere informatie

Werkbladen. Uitdaging! Wat betekent succes en geluk voor mij? Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het

Werkbladen. Uitdaging! Wat betekent succes en geluk voor mij? Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het Werkbladen Uitdaging! Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het één ten koste van het ander? Waar word jij gelukkig van? De uitdaging van deze tool is dat je je eigen antwoorden bepaalt. We raden

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Esther Gerritsen. Dorst. de geus

Esther Gerritsen. Dorst. de geus Esther Gerritsen Dorst de geus De auteur ontving voor het schrijven van dit boek een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds Esther Gerritsen, 2012 Omslagillustratie en -ontwerp Berry van Gerwen isbn

Nadere informatie

Basisschool De Schommel November 2016

Basisschool De Schommel November 2016 Basisschool De Schommel November 2016 ict@de-schommel.be 1 Over onze sportwagen Wij bouwden samen een sportwagen, net als een Formule 1, met spoilers en al. Onze allereerste ontwerpen waren eigenlijk niet

Nadere informatie

Voor Maresa Jacobse: bedankt voor al je hulp Proloog: 7 januari Chantal dekte de tafel en keek op de klok. Nog even en dan was Menno er ook. Vanavond aten ze weer met zijn drieën. Soms vond ze dat nog

Nadere informatie

Van OKAN-leerlinge tot lesgeefster Nederlands aan anderstalige meisjes

Van OKAN-leerlinge tot lesgeefster Nederlands aan anderstalige meisjes Kristina Balogovà (afgestudeerd in 2008) Van OKAN-leerlinge tot lesgeefster Nederlands aan anderstalige meisjes Interview: Roua Al Sahour (6 e wetenschappen-wiskunde) de klas Project Open Leerruimte in

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: Kriebelbeestjes

Auditieve oefeningen bij het thema: Kriebelbeestjes Auditieve oefeningen bij het thema: Kriebelbeestjes Boek van de week: 1; Rupsje Nooitgenoeg 2; Eentje Geentje het lieveheersbeestje 3; 4; Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat

Nadere informatie

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF--

OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- OPDRACHT 1 : SCRIPT EN INTERACTIEVE VERSIE VAK : SCHRIJVEN --LOIS VEHOF-- Confrontatie scene Written by Loïs Vehof Genre: Avontuur Locatie: De oude tempel Protagonist: Wachter Antagonist: Dief Conflict:

Nadere informatie

The Magic / Rhonda Byrne

The Magic / Rhonda Byrne The Magic / Rhonda Byrne samenvatting: The Magic is gebaseerd op de Wet van de Aantrekkingskracht, een fundamentele, wetenschappelijke, universele wet, die alle energie in ons universum stuurt. Volgens

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Maxima Inleiding Ik hou mijn werkstuk over Máxima, omdat je erg vaak iets over Máxima hoort en ik dacht dat je daar veel informatie van hebt. Maar ik weet ook nog niet echt de rol van Máxima en ik hoop

Nadere informatie

Simone Foekens. met illustraties van Melanie Broekhoven SpecialBooX, Zuid-Beijerland. Kinderbijbel

Simone Foekens. met illustraties van Melanie Broekhoven SpecialBooX, Zuid-Beijerland.  Kinderbijbel Kinderbijbel 2017 SpecialBooX, Zuid-Beijerland www.specialboox.nl Kinderbijbel Tekst: Simone Foekens Illustraties: Melanie Broekhoven Ontwerp en vormgeving: SpecialBooX Simone Foekens met illustraties

Nadere informatie

Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678

Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 <Katelyne> Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 Inleiding Timo is een ander mens geworden door zijn grote vriend Tommy. Toch was het niet altijd zo geweest, Timo had Tommy gekregen voor

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2009 tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur Arabisch CSE KB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor

Nadere informatie

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen.

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen. Dino en het ei Bibliografie: Demyttenaere, B. (2004). Dino en het ei. Antwerpen: Standaard. Thema: niet alles is steeds wat het lijkt, illusies Korte inhoud: Elke nacht staat er een groot wit ei tussen

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice.

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice. Alice ligt in bed. Heel langzaam wordt ze wakker. Haar lichaam ontspannen, haar hoofd leeg. De vertrouwde geur van haar man Jules hangt in de slaapkamer. Een geur van alcohol, nootmuskaat en oude man.

Nadere informatie

6 In Beeld. Bieke Depoorter

6 In Beeld. Bieke Depoorter 6 In Beeld Bieke Depoorter De 25-jarige fotografe Bieke Depoorter uit Ingooigem besloot pas in het laatste jaar middelbaar, tot verrassing van velen, om fotografie te gaan studeren. Ze trok naar het Kask

Nadere informatie

Luisteren: muziek (B1 nr. 4)

Luisteren: muziek (B1 nr. 4) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

Workshop Steviger in je schoenen staan

Workshop Steviger in je schoenen staan Verslag jongerendag De Stichting Eigen Gezicht organiseert ontmoetingsdagen voor jongeren met een gelaatsafwijking in de leeftijd van 12 t/m 16 jaar, omdat juist op deze leeftijd het uiterlijk een grote

Nadere informatie

Inleiding Het doen van een abortus heeft voor iedereen een verschillende reden en ook verschillende gevolgen. Maar onthoud goed, je hebt het niet

Inleiding Het doen van een abortus heeft voor iedereen een verschillende reden en ook verschillende gevolgen. Maar onthoud goed, je hebt het niet Inleiding Het doen van een abortus heeft voor iedereen een verschillende reden en ook verschillende gevolgen. Maar onthoud goed, je hebt het niet gedaan omdat je een slecht mens bent, maar juist omdat

Nadere informatie

nr. 09, schooljaar 2012-2013

nr. 09, schooljaar 2012-2013 nr. 09, schooljaar 2012-2013 Keny uit groep 8 wint voorleeswedstrijd Op 27 november vond de schoolfinale van de voorleeswedstrijd plaats, die werd gewonnen door Keny uit groep 8a. Het was een spannende

Nadere informatie

Nieuwsgierig. Aan de ouders/verzorgers, Allerhande

Nieuwsgierig. Aan de ouders/verzorgers, Allerhande Nieuwsgierig Aan de ouders/verzorgers, Hierbij ontvangt u de nieuwsbrief van februari en maart. Ondertussen is Wietske Soepboer aan het proefdraaien bij de kleuters. We hopen dat zij snel gewend raakt

Nadere informatie

Competence Navigator - Individueel rapport. Piet Pienter 16.03.2015. Competence Navigator - Individueel rapport Piet Pienter 16.03.2015 11:05 1.

Competence Navigator - Individueel rapport. Piet Pienter 16.03.2015. Competence Navigator - Individueel rapport Piet Pienter 16.03.2015 11:05 1. 16.03.2015 16.03.2015 11:05 1. Algemene verdeling van de indicaties Aantal deelnemers: 7, Aantal indicaties 136 / 140 In het 360 diagnose proces over jouw competenties, hebben 7 mensen, waaronder jijzelf,

Nadere informatie

Gastlessen Duurzaam Energie Gebruik

Gastlessen Duurzaam Energie Gebruik Gastlessen Duurzaam Energie Gebruik 17 en 19 november 2009 Strabrecht College, Geldrop HAVO/VWO-2 Het doel Het doel van deze gastlessen is om de leerlingen bewust te maken van energieverbruik. De gastles

Nadere informatie

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL I N T E R I E U R W Wonen op de Windrichtingen IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL Tekst: ANNEMIE WILLEMSE Foto s: JAN VERLINDE 22 TIJDLOOS TIJDLOOS 23 Na een zoektocht naar de ideale bouwgrond, gingen

Nadere informatie

In deze brochure leest u wat u kunt doen om overlast te voorkomen of op te lossen. Burenoverlast? We komen er wel uit!

In deze brochure leest u wat u kunt doen om overlast te voorkomen of op te lossen. Burenoverlast? We komen er wel uit! In deze brochure leest u wat u kunt doen om overlast te voorkomen of op te lossen. Burenoverlast? We komen er wel uit! Inhoud Leefgeluiden, je hoort ze pagina 3 Praten helpt pagina 4 U komt er niet uit

Nadere informatie

maart 2014 nr 120 www.maks.be PROTEST

maart 2014 nr 120 www.maks.be PROTEST maart 2014 nr 120 www.maks.be PROTEST Jens Mollenvanger 6 PROTEST Jonathan deelt GAS-beloningen uit 11 LEERLINGENKAART Ontwerp ze zelf 18 BETERE PUNTEN Scoren met google 20 BRUSSEL Rappen over probleemwijken

Nadere informatie

ALGEMENE REGELING BETREFT OPLEIDINGEN:

ALGEMENE REGELING BETREFT OPLEIDINGEN: ISO-9001:2000 GECERTIFICEERD BEDRIJF Reg.No.013QS DNV Certification B.V., BELGIË ALGEMENE REGELING BETREFT OPLEIDINGEN: Iedereen, zowel U, uw klant en wij hebben er baat bij dat een monteur goed zijn werk

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 3. Mijn artfiact 3. Proces 4. Mijn beoordelingsblad en presentatie 5. Autotic Selfie eindproduct (ware grootte) 6

Inhoudsopgave. Inleiding 3. Mijn artfiact 3. Proces 4. Mijn beoordelingsblad en presentatie 5. Autotic Selfie eindproduct (ware grootte) 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Mijn artfiact 3 Proces 4 Mijn beoordelingsblad en presentatie 5 Autotic Selfie eindproduct (ware grootte) 6 2 Autobiotic Selfie Inleiding De autobiotic selfie heeft mij heel

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

Nieuwskraker nr. 19, 4 juli 2013

Nieuwskraker nr. 19, 4 juli 2013 Nieuwskraker nr. 19, 4 juli 2013 Wat gebeurd is Zomerfeest Afgelopen vrijdag hebben we ons traditionele zomerfeest gehad. Gelukkig waren de weergoden ons gunstig gezind en bleef het de hele middag droog.

Nadere informatie

Nu, als je het woord bezinnen opzoekt in het woordenboek dan krijg je als betekenis nadenken over. Ja, wat mij betreft, ik werd er niet veel wijzer

Nu, als je het woord bezinnen opzoekt in het woordenboek dan krijg je als betekenis nadenken over. Ja, wat mij betreft, ik werd er niet veel wijzer De bezinning En daar gingen we dan. We verlieten ons vertrouwde Genk en gingen met de trein naar Groot-Bijgaarden om ons te gaan bezinnen. Aanvankelijk had geen van ons een idee van wat we konden verwachten

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 1)

Luisteren: muziek (A2 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie