e-culture fair 2011 garden of e- connecting culture, creativity research and technology

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "e-culture fair 2011 garden of e- connecting culture, creativity research and technology"

Transcriptie

1 e-culture fair 2011 garden of e- connecting culture, creativity research and technology

2 garden of e- connecting culture, creativity, research and technology 2

3 E-CULTURE FAIR 2011 Garden of e- Connecting culture, creativity, research and technology EEN INITIATIEF VAN De kunstensteunpunten BAM, Muziekcentrum Vlaanderen, VAi, VTi. In coproductie met Flanders DC, IBBT en Z33, Virtueel Platform (NL) en Medienwerk.nrw (D). Partnerevent van het Creativity World Forum, een organisatie van Flanders DC in samenwerking met het European Districts of Creativity Network. E-Culture Fair 2011 wordt gesteund door de Vlaamse Overheid: het Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media en het Departement Economie, Wetenschap en Innovatie. AUTEURS Joke Schauvliege, Vlaams Minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur. Ingrid Lieten, Vlaams Minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en Armoedebestrijding. Dirk De Wit, directeur BAM. De verantwoordelijken van de deelnemende projecten aan de E-Culture Fair EINDREDACTIE Leen Hammenecker COÖRDINATIE TEKSTEN Leen Hammenecker, Yasmin Van tveld VERTALING VOORWOORDEN (NL > EN) Patrick Lennon GRAFISCH ONTWERP, WEBDESIGN, LAY-OUT BlueBird Conspiracy (Christophe Engels) PRINT & PRODUCTIE NewGoff, Gent (B) E-CULTURE FAIR 2011 Garden of e- Connecting culture, creativity, research and technology AN INITIATIVE BY BAM, Flanders Music Centre, VAi, VTi. In coproduction with Flanders DC, IBBT and Z33, Virtueel Platform (NL) and Medienwerk.nrw (D). Partner event of the Creativity World Forum, an organisation of Flanders DC in cooperation with the European Districts of Creativity Network. E-Culture Fair 2011 is supported by the Flemish government: the Department of Culture, Youth, Sports and Media and the Department of Economics, Science and Innovation. AUTHORS Joke Schauvliege, Flemish Minister for Environment, Nature and Culture. Ingrid Lieten, Flemish Minister for Innovation, Public Investment, Media and Poverty Reduction. Dirk De Wit, director BAM. The project leaders and participants of the E-Culture Fair EDITING Leen Hammenecker COORDINATION Leen Hammenecker, Yasmin Van tveld TRANSLATIONS OF THE INTRODUCTIONS (NL > EN) Patrick Lennon GRAPHIC DESIGN, WEB DESIGN, LAY-OUT BlueBird Conspiracy (Christophe Engels) PRINT & PRODUCTION NewGoff, Ghent (B) CONTACT c/o BAM, Bijlokekaai 7d, B-9000 Gent Gepubliceerd naar aanleiding van de E-Culture Fair 2011 op november in de Ethias Arena, Hasselt (B). Deze publicatie kwam tot stand dankzij de steun van IBBT. Published on the occasion of the E-Culture Fair November 2011 in Ethias Arena, Hasselt (B). This publication was made possible thanks to the support of IBBT. 3

4 14-48 E-cultuurprojecten uit Vlaanderen E-culture projects from Flanders 14 Creating Spaces 16 CLARIN - TTNWW - SAGALASSOS 18 De Markt van Mij 20 De Mediatuin 22 EPICS 24 FutureFormers 26 GameHUB 28 Gent M 30 In het Wiel van Odiel 32 M HKA Ensembles 34 MTWalls 36 MuseUs 38 notours 40 OSMA - SGE 42 SenseTale 44 Sculpturized! 46 UGentMemorie 48 UiTid Voorwoord Foreword E-cultuurprojecten uit hogescholen uit Vlaanderen, Nederland, Duitsland E-culture projects from Flemish, Dutch, German institutions for higher education BAM, MUZIEKCENTRUM VLAANDEREN, VAI EN VTI 6 52 Media, Arts & Design faculty - MAD-faculty (B) JOKE SCHAUVLIEGE 8 56 Hogeschool West-Vlaanderen - HOWEST Kortrijk (B) Vlaams Minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur 60 Hogeschool voor de Kunsten Utrecht - HKU (NL) Flemish Minister for Environment, Nature and Culture 62 Hogeschool van Amsterdam - HvA (NL) 64 Folkwang University of the Arts - Essen (D) INGRID LIETEN 10 Vlaams Minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en Armoedebestrijding 66 Credits & contacts per project Flemish Minister for Innovation, Public investment, Media and Poverty reduction 70 Credits E-Culture Fair 2011 & partners 4 5

5 VOORWOORD FOREWORD BAM, MUZIEKCENTRUM VLAANDEREN, VAI EN VTI BAM, FLANDERS MUSIC CENTRE, VAI AND VTI Elk jaar zetten de kunstensteunpunten BAM (Vlaams steunpunt voor beeldende, audiovisuele en mediakunst), Muziekcentrum Vlaanderen, VAi (Vlaams Architectuurinstituut) en VTi (Vlaams Theater Instituut) samen een thema in de kijker dat actualiteitswaarde heeft voor het kunstenveld en voor het beleid. In 2010 hebben we de conferentie Joining the dots georganiseerd over de internationalisering in de kunsten. Dit jaar organiseren we een E-Culture Fair waarmee we de groeiende tendens tot samenwerking tussen cultuur, onderzoek, innovatie en creatieve industrie zichtbaar willen maken en stimuleren. Naast het crossdisciplinair samenwerken zoeken kunstenaars en vormgevers andere domeinen op om hun projecten te realiseren. Op hun beurt worden ze door ontwikkelaars, onderzoekers of creatieve bedrijven gevraagd om mee te werken aan vernieuwende projecten of toepassingen. E-cultuur wordt in Vlaanderen sinds 2004 als thema onder de aandacht gebracht en huidig minister van Cultuur Joke Schauvliege schuift e-cultuur naar voor als één van haar zeven beleidsthema s. Het concept van de E-Culture Fair werd ontwikkeld in Amsterdam door Virtueel Platform begin jaren In 2010 werd een E-Culture Fair georganiseerd in Dortmund in het kader van het Europese Culturele Hoofdstad-programma waaraan dertien Vlaamse projecten hebben deelgenomen. Tijdens de E-Culture Fair van 2011 worden achttien Vlaamse e-cultuurprojecten getoond die geselecteerd werden door een jury op basis van een open call. Daarnaast presenteren we ook een selectie van negen eindejaarswerken uit hogescholen van Vlaanderen, Nederland en Nordrhein-Westfalen. De huidige generatie makers groeit immers op in een omgeving van alomtegenwoordige media en technologie en ze zijn de creatievelingen van morgen. Met de organisatie van deze fair willen de organisatoren de veranderende praktijken in kunst en cultuur tonen. Daarnaast is het de bedoeling om partijen uit verschillende domeinen te stimuleren om effectief samen te werken over de grens van de eigen discipline als er daar een behoefte of aanleiding voor is. Crossdisciplinair samenwerken leidt dikwijls tot nieuwe inzichten en vernieuwende projecten en toepassingen. Ten slotte nodigen we de beleidsdomeinen Cultuur, Media, Wetenschap, Innovatie, Onderwijs en Economie uit om ook op beleidsniveau samen te werken aan stimulerende maatregelen voor die groeiende cross-over. De organisatoren danken de ministers Lieten en Schauvliege voor hun projectsteun, Flanders DC, IBBT en Z33 voor hun productionele ondersteuning en Virtueel Platform en Medienwerk.NRW voor de bijdrage van hogescholen uit Nederland en Nordrhein-Westfalen. Every year, the support organizations for the arts BAM (Flemish institute for visual, audiovisual and media art), Flanders Music Centre, VAi (Flemish Architecture Institute), and VTi (Flemish Theatre Institute) jointly turn the spotlight on a theme that is topical for both the arts sector and government policy. In 2010 we organized Joining the Dots, a conference on internationalization in the arts. This year we are holding an E-Culture Fair though which we wish to highlight, and promote, the growing trend toward collaboration between culture, research, innovation and the creative industry. Besides interdisciplinary collaborations, artists and designers are looking for other fields in which to realize their projects. And they, in turn, are being asked by developers, researchers and creative companies to cooperate on innovative projects or applications. E-culture has received increased attention in Flanders since 2004, and the current Minister for Culture Joke Schauvliege has put e-culture forward as one of her seven policy topics. The concept of the E-Culture Fair was developed in Amsterdam by Virtueel Platform (E-Culture Knowledge Institute) at the start of the new millennium. An E-Culture Fair was held in Dortmund in 2010 in the context of the European Capital of Culture programme; it featured 13 projects from Flanders. During the E-Culture Fair of 2011, a total of 18 Flemish e-culture projects will be shown which were selected by a jury on the basis of an open call. We are also presenting a selection of nine finalyear projects from university colleges in Flanders, the Netherlands and North Rhine-Westphalia. The current generation of makers is, after all, growing up in an environment filled with ubiquitous media and technology, and they are the creatives of tomorrow. With this fair the organizers wish to show the changing practices in art and culture. Their aim is also to stimulate parties from various fields to work together in practice and to move beyond the borders of their own discipline when it is necessary or when an opportunity arises. After all, interdisciplinary collaboration often leads to new insights and innovative projects and applications. Lastly, we also invite the policy areas of Culture, Media, Science, Innovation, Education and Economy to work together at government level to develop stimulating measures for this growing interaction. The organizers wish to thank Ministers Lieten and Schauvliege for their support, Flanders DC, IBBT and Z33 for their production support, and lastly Virtueel Platform and Medienwerk.NRW for the contributions of the university colleges from the Netherlands and North Rhine-Westphalia. 6 7

6 VOORWOORD FOREWORD JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR JOKE SCHAUVLIEGE FLEMISH MINISTER FOR ENVIRONMENT, NATURE AND CULTURE De elkaar steeds sneller opvolgende technologische vernieuwingen dagen de samenleving uit tot verandering. Ook de culturele sector is daar gevoelig voor: digitale evoluties brengen nieuwe manieren van creëren, bewaren en verspreiden van cultuur met zich mee en stellen geijkte modellen in vraag. De Participatiesurvey 2009 toonde aan dat digitale cultuurparticipatie in de lift zit en leerde ons dat frequente internetters meer met cultuur in het algemeen bezig zijn. De gebruiker ziet dus e-cultuur steeds vaker als een integraal deel van cultuur. E-cultuur mocht daarom niet ontbreken als een strategische doelstelling in mijn beleidsnota , ook in de wetenschap dat het aandeel ervan in de toekomst ongetwijfeld zal toenemen. Essentieel is zoveel mogelijk mensen en organisaties meekrijgen in het digitale verhaal. Vandaar dat ik inzet op pilootprojecten die focussen op de integratie van nieuwe technologieën in de dagelijkse werking van de culturele instellingen en op de toename van het digitale aanbod - vooral de vlottere verspreiding en bekendmaking ervan. Cultuur is een van de bouwstenen van de kenniseconomie. Dat belang mogen we niet onderschatten. Want dat is net het mooie aan e-cultuur: het dwingt de culturele sector automatisch om buiten haar vaste territorium te treden en te kijken naar wat er gebeurt bij bedrijven, bij universiteiten, bij andere beleidsdomeinen, En dat is goed, want zo kan de culturele sector zichzelf blijven vernieuwen en tegelijk met de eigen expertise, creativiteit en frisse blik andere sectoren uitdagen. Ik ben daarom zeer tevreden dat de E-Culture Fair dit jaar in Vlaanderen plaatsvindt na zijn succesrijke voorganger vorig jaar in Dortmund, waar ook al tal van mooie en interessante Vlaamse projecten te zien waren. De geselecteerde cases bieden een prachtige doorsnede van de vele innovatieve en crossdisciplinaire projecten die zich laten vangen onder de noemer e-cultuur. Ze tonen ook mooi de groeiende overlap tussen de culturele, creatieve en industriële sectoren. Ook ben ik verheugd over het samenwerkingsverband met het Creativity World Forum, georganiseerd op vraag van mijn collega minister Lieten. Op deze manier laat de Vlaamse Overheid zijn wil zien om over de muren te kijken, en hopen we dat er in het groot en divers publiek nieuwe ideeën en kruisbestuivingen ontstaan. De toekomst van cultuur ligt aan uw voeten op de E-Culture Fair Geniet ervan! Technological developments follow one another at an increasingly rapid pace, challenging society to move forward. The cultural sector, too, is sensitive to change: digital evolutions bring about new ways of creating, conserving and disseminating culture, and question traditional models. The 2009 Participation Survey showed that digital cultural participation is on the rise and taught us that regular internet users are generally more involved with culture. Internet users thus increasingly see e-culture as an integral part of culture. That is why e-culture was bound to feature as a strategic target in my policy document for , knowing also that its share will undoubtedly grow in the future. It is essential to involve as many people and organizations as possible in the digital narrative. This is why I am keen to support pilot projects that focus on the integration of new technologies in the everyday operations of cultural institutions, and on the increase of the digital offer, especially the more rapid dissemination and publication thereof. Culture is one of the building blocks of the knowledge economy. We cannot underestimate its significance. For that is precisely what is beautiful about e-culture: it automatically forces the cultural sector to look beyond its own field at what is happening in the corporate and academic fields as well as in other policy areas. And that is a good thing, since in this way the cultural sector can keep renewing itself and challenge other sectors with its own expertise, creativity and fresh vision. I am therefore very pleased that the E-Culture Fair is taking place in Flanders this year following the successful edition last year in Dortmund, where several interesting Flemish projects were to be seen. The chosen cases offer a wonderful cross section of the many innovative and interdisciplinary projects that come under the e-culture heading. They also illustrate nicely the growing overlap between the cultural, creative and industrial sectors. I am also pleased with the collaboration with the World Creativity Forum, organized at the request of my colleague, Minister Lieten. This shows the Flemish government s desire to broaden one s horizon, and we hope that new ideas and cross-pollinations will emerge among the large and varied audience. The future of culture lies at your feet at the E-Culture Fair Enjoy! 8 9

7 VOORWOORD FOREWORD INGRID LIETEN VLAAMS MINISTER VAN INNOVATIE, OVERHEIDSINVESTERINGEN, MEDIA EN ARMOEDEBESTRIJDING INGRID LIETEN FLEMISH MINISTER FOR FOR INNOVATION, PUBLIC INVESTMENT, MEDIA AND POVERTY REDUCTION Net zoals de rest van Europa staat Vlaanderen voor grote uitdagingen, zelfs zonder de financiële crisis: maatschappelijke thema s zoals vergrijzing of hoe omgaan met diversiteit, wereldproblemen zoals de klimaatsverandering die ook bij ons een enorme impact hebben, maar vooral ook de economische uitdaging om lokale jobs te blijven verzekeren bij een steeds toenemende internationale concurrentie. In het licht van deze concurrentie moeten Vlaamse bedrijven als het ware hun DNA wijzingen en volop kiezen voor innovatie. De transformatie van het economische weefsel in Vlaanderen kan pas tot stand komen als we beschikken over excellent wetenschappelijk onderzoek en onderwijs, én als de kennis door een goede kruisbestuiving tussen de wetenschapper en de ondernemer de weg naar de bedrijfswereld vindt en daar in hoogwaardige producten en toepassingen voor de wereldmarkt wordt omgezet. Van groot belang hierbij zijn echter ook de creatieve en culturele sectoren. Creativiteit is immers de basis van onze toekomstige welvaart. Creativiteit zorgt voor differentiatie en integratie. In de economie en de maatschappij van de toekomst moet creativiteit dan ook een vooraanstaande rol spelen. De cross-over tussen cultuur en creatieve sectoren enerzijds en onze bedrijfs- en academische wereld anderzijds is een enorme bron voor vernieuwing. Een bron die meer moet aangeboord worden. De E-Culture Fair is dan ook een project dat mijn volle steun geniet. De projecten die tentoongesteld worden maken op een heel aanschouwelijke manier duidelijk hoe de samenwerking tussen technologie, wetenschap en (artistieke) creativiteit kan bijdragen aan vernieuwing. Nieuwe concepten worden zo geboren, bestaande concepten krijgen een nieuw leven. Technologieën worden ingezet op manieren die we nooit voor mogelijk hielden en tegelijkertijd wordt de artistieke waarde van de installaties en kunstwerken verhoogd. Het inzetten van de creatieve en culturele sectoren in innovatie is één van de acties die in mijn conceptnota Innovatiecentrum Vlaanderen zijn opgenomen. De E-Culture Fair toont ons de weg. Deze Fair is een samenwerking tussen de kunstensteunpunten en Flanders DC. De Fair wordt ook samen met het Creativity World Forum georganiseerd, één van de grootste conferenties rond creativiteit en innovatie in de wereld. Het is ons als Vlaamse overheid dan ook menens om de kruis-bestuiving aan te wakkeren. Laat uzelf dus inspireren op de E-Culture Fair maar loop ook even langs bij de vele standhouders op het Creativity World Forum. Veel plezier ermee. Like the rest of Europe, Flanders faces substantial changes besides the financial crisis: social issues such as ageing populations or dealing with diversity, global problems with a direct impact on our community such as climate change, but also and especially the economic challenge to keep securing local jobs amid increasingly international competition. In view of this competition, Flemish companies must alter their DNA, as it were, and fully choose innovation. The transformation of the economic texture in Flanders will only happen if we have at our disposal excellent scientific research and education, and if knowledge, following cross-pollination between scientists and entrepreneurs, finds its way into the corporate world and is transformed into first-rate products and applications for the global market. The creative and cultural sectors are of great importance in this respect. Creativity is indeed the basis of our future wellbeing. It ensures differentiation and integration, and must thus play a prominent role in the economy and society of the future. Interaction between the cultural and creative sectors, on the one hand, and our corporate and academic worlds, on the other, is a rich source of innovation, and one that needs to be exploited more fully. The E-Culture Fair is thus a project that has my full support. The projects on display clearly show how collaborations between technology, science and (artistic) creativity can contribute to innovation. New concepts emerge, while existing concepts are given new life. Technologies are implemented in ways we would never have imagined possible, and at the same time installations and artworks gain in artistic value. The mobilization of the creative and cultural sectors in innovation is one of the actions featured in my concept paper Innovation Centre Flanders. The E-Culture Fair shows us the road to follow. This fair is a collaboration between the support organizations for the arts and Flanders DC. It is being held at the same time as the Creativity World Forum, one of the largest conferences on creativity and innovation in the world. The Flemish government is indeed serious about stimulating cross-pollination. So let yourself be inspired at the E-Culture Fair, but take the time also to explore the many stands at the Creativity World Forum. I wish you a pleasant visit

8 E-CULTURE PROJECTS FROM FLANDERS E-CULTUURPROJECTEN UIT VLAANDEREN 12 13

9 CREATING SPACES OPEN SOURCE, MULTI-TOUCH, DIGITAL ARCHIVING Creating spaces is een Europees (EFRO) onderzoeksproject dat de mogelijkheden van multi-touch technologie voor culturele industrieën onderzoekt. De samenwerking van de onderzoeksgroep Social Spaces (MAD-faculty) met het Expertisecentrum voor Digitale Media (EDM) van de Universiteit Hasselt en in nauw overleg met Z33 (huis voor actuele kunst in Hasselt) resulteerde in de ontwikkeling van een multi-touchtafel. Deze multi-touchtafel zal ingezet worden als een permanent archief binnen het tentoonstellingsproject Z-OUT, waarbij hedendaagse kunst en vormgeving in de open ruimte van Limburg worden gebracht. Op deze manier kunnen bezoekers de kunstwerken op een speelse en interactieve manier binnen de muren van Z33 ontdekken. Naast een gepaste en interactieve visualisatie gaat er ook bijzondere aandacht naar de mogelijkheden van digitale archivering door de integratie van user-generated content en een gebruikersvriendelijke back-end. De ontwikkelde software maakt gebruik van het Open Exhibits raamwerk een software-raamwerk voor multi-touch interfaces afgestemd op musea en tevens vrij beschikbaar voor deze musea. We willen hiermee hergebruik en aanpassing van de software door andere culturele instellingen stimuleren. Creating Spaces is a European research project (ERDF) that explores the possibilities of multi-touch technology for culture industries. The cooperation of research group Social Spaces (MAD faculty) with the Expertise centre for Digital Media (EDM) of Hasselt University, and in close consultation with Z33 (House for Contemporary Art in Hasselt), resulted in the development of a multi-touch table. This table will be displayed as a permanent archive in the exhibition project Z-OUT, where contemporary art and design will be brought to the public spaces of Limburg. This enables visitors to explore the on-site works in a fun and interactive way within the walls of Z33. In addition to developing an appropriate interactive visualization, special attention is also given to the possibilities of digital archiving by integrating user-generated content and a userfriendly back end. The development of the multi-touch interface uses open-source software. The developed software uses the Open Exhibits framework - a software framework for multi-touch interfaces tailored to museums and also freely available for museums. We want to stimulate the reuse and customization of the software by other cultural institutions. Onderzoeksgroep Social Spaces (MAD-faculty), Z33, Expertisecentrum voor Digitale Media 14 15

10 CLARIN - TTNWW - SAGALASSOS LANGUAGE AND SPEECH TECHNOLOGY, E-HUMANITIES, RESEARCH TOOL culture Het opzet van CLARIN-TTNWW-SAGALASSOS is om taal- en spraaktechnologie op een meer eenvoudige manier bruikbaar te maken voor niet-technologen. Hierbij wordt vooral gedacht aan onderzoekers en anderen die werken rond gesproken en geschreven taal. CLARIN is een groot Europees infrastructuurproject waarvan een eerste, voorbereidende fase pas is afgerond in juni TTNWW is een Nederlands-Vlaamse CLARIN-pilot die loopt tot eind 2012 en waarin een hele reeks tools beschikbaar worden gemaakt om te tonen wat digitale technieken kunnen bieden, bijvoorbeeld voor e-humanities. Het Sagalassos Archaeological Research Project (www.sagalassos.be) is een Vlaams project dat als gebruiker bij TTNWW is betrokken. In de loop der jaren is er veel informatie verzameld onder de vorm van rapporten, wetenschappelijke en populaire artikels en websites. Gebruik makend van moderne technieken zullen deze documenten beter toegankelijk worden gemaakt, waardoor bijvoorbeeld ook informatie die in een bepaald document niet letterlijk is weergegeven kan worden teruggevonden. Binnen het CLARIN-project TTNWW wordt, wat geschreven taal betreft, ook aandacht geschonken aan literatuur, en dit in samenwerking met het Huygens Instituut te Den Haag. Op het gebied van spraak worden een aantal klankarchieven beter doorzoekbaar gemaakt, o.a. in samenwerking met KADOC, Leuven en Media, Movement & Politics onderzoeksgroep (M2P), Universiteit Antwerpen. Er is echter nog veel meer mogelijk, en dat voor heel veel (Europese) talen! CLARIN-TTNWW-SAGALASSOS aims at making language and speech technology useful for, and usable by, others, especially researchers and third parties focusing on language (written, spoken, etc.). CLARIN is a large European infrastructure project (www.clarin.eu,www.ccl.kuleuven.be/ CLARIN) of which the preparatory phase ended in June TTNWW is a Flemish/ Dutch pilot (running until late 2012) within CLARIN, which makes available a whole series of tools. The goal is to show the humanities what computational approaches have to offer when it comes to understanding language: e-humanities. The Sagalassos Archaeological Research Project (www.sagalassos.be) is a Flemish project, involved in TTNWW as a user. Over the years many documents were written such as reports, papers (academic and general) or for online publication, and modern techniques will now be used to trace the information these documents contain, even information not expressed literally in a specific report. Within TTNWW another end user is working on literature (Huygens Institute, The Hague), while, as far as spoken language is concerned, the archives of KADOC (Leuven) and the research group Media, Movement & Politics (M2P, University of Antwerp) are involved. Many more topics can be tackled, as long as language is involved. And these possibilities will be offered for many European languages. Sunday 08:14 time Christmas Ramadan Thanksgiving Mother's Day summer Simchat Torah 08:14 AM DST UTC Katrina 9/11 Czechoslovakia Dover Venice Luxembourg Europe space CCL & Sagalassos Archaeological Research project K.U.Leuven, Meertens Instituut Amsterdam 16 17

11 DE MARKT VAN MIJ INTANGIBLE HERITAGE, E-PARTICIPATION, E-LEARNING, MEDIA KNOWLEDGE De Markt van Mij is een blogproject met kinderen waarin de waarde van immaterieel erfgoed en het potentieel van nieuwe media aan elkaar worden gelinkt. Het immaterieel erfgoed betreft hier de jaarlijkse veemarkt van Vlaanderen op 11 en 12 november in Sint-Lievens-Houtem, een traditie die terug gaat tot de middeleeuwen en in 2010 erkend werd door UNESCO als immaterieel erfgoed van de mensheid. Bijzonder aan immaterieel erfgoed is dat het enkel leeft dankzij de mensen die het dragen en voortzetten. De kern van deze traditie, het culturele en sociale bindmiddel dat ze is, wordt in dit project via nieuwe media geactiveerd en gaat zo op een hedendaagse manier doen waar zij sterk in is: mensen bijeenbrengen en de gemeenschap versterken. Met vijf lokale basisscholen de toekomstige generatie! werd het blogproject De Markt van Mij opgestart, waarbij de kinderen gingen graven in digitale en analoge archieven, interviews afnamen, foto s en en filmpjes maakten en de resultaten posten op De effecten van De Markt van Mij liggen op vele gebieden: het project dicht de digitale kloof tussen kinderen en hun leerkrachten en (groot-)ouders, tussen lokaal verankerde inwoners en nieuwe inwijkelingen. Het brengt het thema mediawijsheid binnen in onderwijs. Het verenigt meervoudige doelgebieden: cultuur, erfgoed, kunsteducatie en onderwijs werken samen aan één project. Het is een leerrijk traject voor de scholen in kwestie met voortdurende online- en offline-coaching voor alle deelnemers en technische, inhoudelijke en educatieve begeleiding op maat. De Markt van Mij ( This Market of Mine ) is a blog project for children, linking the value of intangible heritage to the potential of social media tools. The intangible heritage in question concerns the largest livestock market in Flanders, held on 11 and 12 November in Sint-Lievens-Houtem, a tradition dating back to the Middle Ages and which UNESCO added in 2010 to the list of intangible cultural heritage of humanity. The particularity of intangible heritage is that it can only live on through the community of people which continue it. The core of this tradition, the cultural and social binding agent it is by nature, is now activated through new media which make it do, in a contemporary way, what it does best: bringing people together and strengthening the community. Five local schools the future! committed themselves through De Markt van Mij to a blog project. The pupils went digging through digital and analogue archives, organized interviews, shot photographs and films, and posted their results on The project has an impact on several levels: it closes the digital gap between children and their teachers and (grand)parents, between local residents and new inhabitants. It introduces the theme of media knowledge into the school s curriculum and unites multiple targets and goals: culture, heritage, art education and schools work together on the same project. It is a learning trajectory for the participating schools: online and offline coaching guarantees continuous support on a technical, content and educational level. Gemeente Sint-Lievens-Houtem, Erfgoedcel Viersprong Land van Rode, Mooss, Heemkunde Vlaanderen, Canon cultuurcel 18 19

12 DE MEDIATUIN LAB FOR USER-CENTERED RESEARCH SUPPORT, CROSS-MEDIA STORYTELLING LAB De Mediatuin is een platform dat een proeftuin biedt: een experimentele omgeving met testgebruikers, experten, wetenschappelijke ondersteuning bij praktijkgericht onderzoek, door opzetten en onderhouden van tijdelijke testkanalen via web, mobiel, DTV en FM, met het ter beschikking stellen van ingerichte Living Lab ruimtes, met het ontwikkelen en/of modereren van digitale testcontent en met de ontwikkeling en valorisatie van een transmediaal verhaal waarbij een opgedeeld scenario van het basis format over verschillende kanalen heen wordt uitgezet. De Mediatuin is a platform offering a testing ground. This testing ground is an experimental playground with test users, experts, scientific support concerning practical research, by developing and maintaining temporary testing channels through the internet, mobile phone, DTV and FM, by making a Living Lab space available, by developing and/or handling digital test content and by developing and valorizing a transmedial story in which a divided scenario of the basic format is extended through several channels. Doorheen elk proefproject binnen de Mediatuin staat de mediagebruiker centraal. Door toekomstige noden van de mediagebruiker te capteren, kan de Mediatuin innovatie stimuleren in drie stappen. De eerste stap houdt een online bevraging van de doelgroepen in, wat leidt tot een analyse van mediagedrag en -bezit en een potentiële inschatting van het format. Tijdens de tweede stap wordt het format verfijnd samen met creatievelingen, testgebruikers en alle betrokkenen. De derde stap biedt antwoord op het mogelijk valorisatiepotentieel van het format. De Mediatuin biedt een user-centered ondersteunende dienstverlening aan. Alle (media-) bedrijven en overheden met crossmediale ambities kunnen tijdens de volledige levenscyclus van een innovatief mediaproject beroep doen op deze snelle en goedkope uitrol van een proeftuin. Bij elk praktijkgericht onderzoek hanteert de Mediatuin drie richtlijnen: testgebruikers worden betrokken in een vroeg stadium van het ontwikkelingsproces, wat dieperliggende behoeften en nieuwe mogelijkheden onthult; de kloof tussen technologieontwikkeling enerzijds en het vertellen van een goed verhaal anderzijds wordt gedicht via het betrekken van alle belanghebbenden; er wordt over verschillende kanalen heen geëxperimenteerd met content en verhaal. REC Radiocentrum, IBBT, SonicAngel, Telenet, Netlog, IWT Vlaanderen Through every testing project within de Mediatuin, it is the media user that is being placed centre stage. By understanding future needs of the user, de Mediatuin can stimulate innovation in three steps. The fist step contains an online questioning of the target groups, which leads to analyzing media behaviour and the possession of media, and a potential calculation of the format. Within the second step, the format gets refined together with creative people, the test users and other parties involved. The third step gives an answer to the possible valorization potential of the format. De Mediatuin offers a user-centred supporting service. All (media) companies and institutions with cross-medial ambitions can appeal to this cheap and fast concept of a testing ground during the entire cycle of an innovative media project. In every practical examination, de Mediatuin uses three guidelines: test users get involved in the early stages of development, and this unearths deeper requirements and discovers new possibilities; closing the gap between technological developments on the one hand and the sale of a strong idea on the other, by involving all parties concerned; experimenting with content and ideas across different channels. mediatuin lab voor crossmediale innovatie 20 21

13 EPICS E-LEARNING PLATFORM IN THE CULTURAL HERITAGE SECTOR Met EPICS (E-learning Platform In the Cultural heritage Sector) ontwikkelt IBBT-ICON een e-learning platform voor digitaal erfgoed in Vlaanderen. Dit platform beantwoordt aan de groeiende behoefte aan ICT-instrumenten voor erfgoededucatie in het onderwijs en in de erfgoedsector. Die behoefte wordt alsmaar groter door de digitaliseringstendens die steeds meer cultureel erfgoed digitaal beschikbaar maakt en door het toenemend gebruik van onlineplatformen en digitale borden in de klas. EPICS heeft als onderzoekstraject modules ontwikkeld voor het verzamelen, didactiseren, manipuleren en verspreiden van digitaal cultureel erfgoed uit musea, archieven, bibliotheken en andere erfgoedinstellingen, zoals documenten, foto s, geluid- en beeldfragmenten. EPICS biedt enerzijds een demonstratieplatform waarop leerkrachten digitale lessen en taken kunnen maken én via verschillende kanalen (website, digitaal schoolbord, mobiel toestel) kunnen verspreiden bij hun leerlingen. Als demonstrator werd een mobiele route gemaakt met materiaal komende uit het archief, de bibliotheek, de beeldbank en het museum In Flanders Fields te Ieper waarmee leerlingen in de voetsporen kunnen treden van de 11-jarige Jeanne Mesdom begin Naast de rol van EPICS in kennisopbouw, ondermeer op het vlak van gebruikersonderzoek, het juridisch kader, het verrijken van digitaal erfgoed met didactische gegevens en technologie, heeft EPICS vooral een positief effect op erfgoededucatie en het (her)gebruik van digitaal erfgoed. De projectpartners willen het EPICS-platform valoriseren tot een generiek platform voor het onderwijs en de erfgoedsector. EPICS (E-learning Platform In the Cultural heritage Sector) is an IBBT-ICON project aimed at developing an e-learning platform for digital heritage in Flanders. The project will provide ICT tools for heritage education. These tools are increasingly being requested by both the education and heritage sectors. This need can be identified in two current trends: first, the digitization trend which is also influencing the cultural heritage sector (indeed, the number of digital heritage objects is growing); second, ICT tools are increasingly being used in education (e.g., online learning platforms, digital school boards, etc.). The research project EPICS has created modules for the aggregation, didactization, manipulation and distribution of digital cultural heritage, including documents, pictures, audio, video, etc. coming from museums, archives, libraries and other heritage institutions. The research team developed a demonstration platform which can be used by teachers to create digital courses and learning objects and distribute these by means of several channels to the pupils (website, digital school board, mobile devices). For the project demonstrator a mobile route has been created with digital objects coming from the archive, library and museum In Flanders Fields in Ypres. This mobile route allows pupils to follow in the footsteps of 11-year-old Jeanne Mesdom in Next to the knowledge building aspects of EPICS with regard to user research, legal aspects, the added value of combining digital heritage with educational information, and technology development the project will have a positive impact on heritage education and the (re)use of digital heritage. The project partners hope to make use of the EPICS results in a generic platform for education and cultural heritage. FARO Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed, VUB-SMIT 22 23

14 FUTUREFORMERS CULTURAL PARTICIPATION, OPEN SOURCE, YOUTH EMPOWERING ART PROJECT FutureFormers is een good practice in alternatief onderzoek naar jongerencultuur in antwoord op de huidige trend van overbevraging van jongeren. Projectenbureau eeland wil de aanspreekvorm tussen jongeren en het professionele veld vernieuwen en beperkt zich daarbij niet tot louter toepassingen: het experimenteert ook met creatieve methodes in het effectief bereiken van de jongeren. Met de productie FutureFormers wil eeland jongeren van nu een stem geven. Creatieve expressie is daarbij dé vorm om hun toekomstvisie te vertalen. In vijf Limburgse steden (Hasselt, Genk, Sint- Truiden, Beringen, Overpelt) werden honderden jongeren gemotiveerd om hun ideeën voor de toekomst te verbeelden, telkens onder toeziend oog van professionele artiesten én met de ondersteuning van partners als Z33, FLACC, Social Spaces Research Group, Villa Basta en Studio Silo. In 2011 resulteert FutureFormers in één representatief kunstwerk per stad. Begin 2012 zullen deze vijf artistieke producties versmelten tot één Gesamtkunstwerk. Deze mixed-mediasculptuur is een cultureel symbool voor de toekomstvisie van alle jongeren en wil bovendien een klankbord zijn voor onze samenleving. In het voorjaar van 2010 daagde Stichting P&V met GO 2030 alle Waalse en Vlaamse jongeren uit om hun toekomstverwachtingen in te zenden. Stichting P&V wil jongeren ertoe aanzetten hun visie op de toekomst weer te geven, het debat te stimuleren, hun actieve deelname en burgerzin te bevorderen en hun creativiteit en talent aan te wakkeren. De winnende synopses van de laureaten uit beide landsdelen dienden als uitgangspunt voor twee artistieke producties. De Vlaamse laureaat, Eef Briers, stond samen met projectenbureau eeland aan de wieg van FutureFormers. FutureFormers is a good practice in alternative research into youth culture as an original response to the current trend of overquestioning young people. The non-profit organization eeland wishes to renew the addressing form between youngsters and the professional sector, and is thereby not limited to applications, but is also experimenting with creative methods to effectively reach young people. With the FutureFormers production eeland wishes to give young people of today a voice; creative expression is the instrument to translate their expectations of the future. In five cities in Limburg (Hasselt, Genk, Sint-Truiden, Beringen, Overpelt) hundreds of youngsters were motivated to develop their ideas of the future, always under the watchful eye of professional artists and the generous support of an impressive range of partners: Z33, FLACC, Social Spaces, Villa Basta and Studio Silo. In 2011 the result of FutureFormers is one representative artwork for each city. At the start of 2012, these 5 artistic productions will merge into one unified artwork. This mixed-media sculpture is a cultural symbol for all youngsters and their vision of the future and will be a sounding board for our society. In the spring of 2010 the P&V Foundation challenged Walloon and Flemish youngsters to send in what they expect from their future in the context of GO The P&V Foundation aims to encourage young people to give voice to their vision of the future, to stimulate debate, encourage their active participation and civic engagement, and spark their creativity and talent. The winning synopses of the winners from both parts of the country formed the bases of two artistic productions. The Flemish laureate, Eef Briers, and eeland came together to create FutureFormers. Stichting P&V, eeland 24 25

15 GameHUB GAME RESEARCH & DEVELOPMENT, GAME INCUBATOR, EDUTAINMENT, SERIOUS GAMES GameHUB combineert de onderzoeksresultaten over game development van PHL, UHasselt, KHLim en Groep T. De onderzoekers ontwikkelen, samen met studenten, drie pilootgames. De ontwikkelingsprocessen van een game worden gedocumenteerd en de opgedane kennis stroomt door naar ondernemers door middel van studiedagen en workshops. Hierbij wil GameHUB ook de interesse wekken van gamebedrijven, starters en andere ondernemingen. Het project is gestart in april 2010 en loopt twee jaar. Hierna zal Game- HUB als kenniscentrum bereikbaar zijn via de game-incubator op C-mine, te Genk. De drie pilootgames: Het Firmament is het (t)huis voor figuren-, poppen- en objectentheater in Vlaanderen. Met een marionet ga je in de game op zoek naar het verdwenen meisje dat afgebeeld stond op een schilderij van Willem Geets. Je bestuurt de marionet met een speciale bewegingscontroller en moet in verschillende levels obstakels overwinnen, waar telkens andere poppensoorten centraal staan. Momenteel wordt in Boom door de vzw The New Belgica een replica gebouwd van de Belgica, het legendarische poolschip waarmee Adrien de Gerlache tussen 1897 en 1899 naar Antarctica zeilde. Je beleeft zelf het verhaal door de game te spelen. Zo blader je door het logboek met originele foto s uit de 19de eeuw. Deze foto s komen tot leven en brengen je in de wereld van de Gerlache waar je grappige mini-games en puzzels kan spelen. De UNIZO Stichting Onderwijs & Ondernemen wil onder andere een brug slaan tussen de onderwijsen ondernemerswereld. Voor UNIZO ontwikkelt GameHUB een ondernemersspel waarin je zelf een ijssalon kan opstarten. Het spel kan gebruikt worden in de klas en is zo een aanvulling op de cursus. GameHUB combines the research results on game development supplied by PHL University College Hasselt, Hasselt University, KHLim University College, and Group T. In close cooperation with a number of students, the researchers plan to develop three pilot games. The processes involved in the development of a game are documented, and the knowledge acquired is shared with entrepreneurs through study days and workshops. Not only game development companies are involved in this process: GameHUB also wants to cultivate the interest of start-ups and other enterprises. Once completed, the GameHUB know-ledge centre will be accessible via the game incubator located at the C-mine site in Genk (B). The three pilot games: The Firmament is the home base for puppet and visual theatre in Flanders. With the help of a puppet, you start searching for the stolen girl depicted in the painting by Willem Geets. You guide the puppet by means of a special motion controller and you need to overcome all kinds of obstacles at several game levels, each time focussing on different types of theatre puppets. The non-profit organization The New Belgica is currently building a replica of the Belgica, the legendary polar ship with which Adrien de Gerlache sailed to Antarctica. By playing the game, you personally relive de Gerlache s journey and step into the world of de Gerlache, where you can play funny mini-games or puzzle games. On behalf of Unizo, we develop a game about entrepreneurship, in which you can start up your own ice-cream parlour. It can be used in class, as a supplement to the regular company management course, or played at home. PHL, KHLim, UHasselt, Groep T 26 27

16 GENT M MEMETICA, INNOVATION THROUGH KNOWLEDGE EXCHANGE, E-PARTICIPATION Is Gent digitaal creatief? Rond deze vraag draaide het opzet van dit initiatief. De glasvezelkabel in de stad, de gratis wifi op de korenmarkt en nu zelfs de eigen domeinextensie.gent. Veel belangrijker nog zijn de vele bedrijven en start-ups die er groeien. En dan spreken we nog niet over de talrijke events en scholen die Gent op de digitale kaart zetten als place-to-be. Het antwoord op de vraag was duidelijk: ja. In het voorjaar van 2011 organiseerden creatief bureau Avenue L en IBBT een forum voor en over de digitale creativiteit van Gent. Dit forum kreeg de naam Gent M en was zowel online als offline zeer actief. Online via tekst, filmpjes en tweets op de website Daarnaast werd er elke dinsdag een offline gesprek georganiseerd, telkens over een ander digitaal thema. Deze GentM-talks waren een groot succes en elke week kwamen er verrassende verhalen naar voren van lokale entrepreneurs. De M van Gent M staat voor Meme. Dit is onder meer een begrip uit de memetica en staat voor een idee dat zich onder informatiedragers verspreidt. Een voorbeeld van zo n meme is het idee dat Gent een hotspot is voor ICT-entrepreneurs. Creativiteit groeit in de schaduw, op een vergeten muur in de stad of tussen ipod en pint op café. Daarom reist Gent M af naar Hasselt voor een mini-hasselt M om in het kader van de E-Culture Fair de digitale creativiteit van Hasselt te proeven. Is Ghent digitally creative? It is around this question that the objective of this initiative revolved. The optical fibre cable in the city, the free wifi on the Korenmarkt and now even the city s own domain extension.gent. More important still are the many companies and start-ups growing here. And we haven t even mentioned the many events and schools which place Ghent on the digital map as the place to be. So the answer to that initial question is clearly yes. In the spring of 2011 the creative agency Avenue L and IBBT organized a forum for and on digital creativity in Ghent. This forum was called Gent M and was active both online and offline. Online via text, short films and tweets on the website Next to that, an offline discussion was organized every Thursday, each time on a different digital theme. These Gent M talks were a great success and each week surprising stories emerged from local entrepreneurs. The M in Gent M stands for Meme. This is notably a concept from memetics and refers to an idea that spreads among information carriers. An example of such a meme is the idea that Ghent is a place to be for ICT entrepreneurs. Creativity grows in the shadows, on a forgotten wall in the city or between an ipod and a beer in a café. That is why Gent M is going to Hasselt for a mini Hasselt M in order to test the creativity of Hasselt in the context of the E-Culture Fair. Avenue L, IBBT 28 29

17 IN HET WIEL VAN ODIEL DO-IT-YOURSELF, MOBILE GAME, GAME-BASED LEARNING, CULTURAL HERITAGE Met In het Wiel van Odiel creëerde het Expertisecentrum voor Digitale Media (EDM UHasselt) innovatieve educatieve software gebaseerd op een do-it-yourselfaanpak. EDM ontwikkelde samen met het Wielermuseum en Schoeisel- en Borstelmuseum (gecoördineerd door erfgoedcel TERF) een gamebouwer, een webgebaseerde en mobiele applicatie die leerlingen toelaat om zelf in de klas een mobiele game bouwen die later door medeleerlingen met behulp van een smartphone gespeeld kan worden. In het Wiel van Odiel is een educatief project om de publiekswerking van deze musea te versterken en de museumcollecties voor de specifieke doelgroep van TSO en BSO-leerlingen te ontsluiten. De plaatselijke musea worden zo het toneel voor een nieuwe soort bezoekerservaring. Het levensverhaal van Odiel Defraeye, de eerste Belgische winnaar van de Ronde van Frankrijk in 1912, vormt het uitgangspunt. Defraeye fungeert als sleutelfiguur voor de regionale socio-economische geschiedenis in het begin van de 20ste eeuw waaronder de opkomst van de wielersport, de bloei van de borstel- en schoennijverheid, het ontstaan van de sociale beweging. Elk groepje leerlingen maakt kennis met een specifiek (historisch) personage uit de entourage van Odiel Defraeye. Via profielpagina s, gelijkend op Facebook of Netlog pagina s, kunnen leerlingen snel zicht krijgen op het leven, de bezigheden en de sociale relaties in die periode. Een bundel digitale informatiefiles zoals foto s, tekstfragmenten, museumobjecten en documenten, die op basis van de collecties van beide musea samengesteld wordt, geeft de leerlingen de nodige achtergrond om een spel op te bouwen voor hun medeleerlingen. De auteurstool waarmee leerlingen in de klas aan de slag gaan om de games te bouwen vertrekt vanuit de visualisatie van een fictief stadje. Via kleine opdrachtjes en mini-games, die de leerlingen zélf vormgeven, wordt de mobiele tour opgebouwd. The Expertise centre for Digital Media (EDM) at Hasselt University and its partners (coordinated by the heritage organization TERF) are developing an engaging educational programme for school groups, specifically focusing on technical and vocational education. Ours is a DIY approach, through which youngsters create their own mobile game for two small city museums in Flanders (Belgium): the National Museum of Cycling, and the City Museum of Izegem, both covering local industrial history. The resulting mobile games are shared with their fellow students, who can load them onto a smartphone and play them in one of the museums. The life story of Odiel Defraeye, the first Belgian to win the Tour de France in 1912, is used as the main storyline. As a local legend in cycling history and a former worker in a brush factory, Defraeye acts as a key figure through which to explore local history in the first half of the 20th century. Each group of students gets acquainted with one (historical) character from Defraeye s entourage. By means of personal profiles of these characters (presented like a social network profile such as Facebook), students quickly gain insight into the everyday life, occupations and social relations of their character. Based on the overall narrative and using the provided content (including profile pages, museum objects and background information), students invent a particular story about their character and shape that story as a museum game. The authoring tool enables them to build the game, using a wide variety of templates to integrate all sorts of different media and generate various types of tasks and challenges for their fellow students. EDM, TERF, Stad Izegem, Stad Roeselare, FARO, Provincie West-Vlaanderen, Cultuurcentrum De Spil, Toerisme Leiestreek vzw 30 31

18 M HKA Ensembles MOBILE APP, AUGMENTED REALITY, E-CONTENT, INSTITUTIONAL E-MANCIPATION Eind 2010 startte M HKA met de ontwikkeling van een digitale Ensemblebank. Het is een werkinstrument geworden dat toelaat de diverse betekenislagen rond onze kunstwerken op te slaan, vast te houden en weer te geven. Niet de eenmalig ingevoerde instrumentele gegevens, maar wel het proces staat centraal. Productie, curatoren, bemiddeling: iedereen kan bijdragen. Ook externen (bijvoorbeeld de kunstenaars zelf of hun medewerkers) kunnen via de webinterface bijdragen. Objecten kunnen formeel of informeel worden geannoteerd, van digitaal materiaal voorzien worden en deel uitmaken van betekenisclusters of ensembles. Sinds een half jaar hebben we rond een aantal kernkunstenaars en -tentoonstellingen de eerste ensembles opgestart. We streven binnen de organisatie naar een zo breed mogelijk gedragen organisch en ingebed gebruik. De open architectuur van de Ensemblebank laat integratie toe van andere toepassingen en datastromen. Een mobiele toepassing (geschikt voor smartphones en tablets) ontsluit sinds kort bepaalde ensembles via QR-codes naar het bredere publiek toe en daarmee is de cirkel rond. M HKA Ensembles past binnen een ambitieuze digitale meerjarenstrategie van het museum. We geloven sterk in het innovatieve karakter (impact op de organisatie, de webtoepassing, mobile-first strategie, in-huis ontwikkeld, het iteratief proces) en we willen deze best-practices delen met de bezoekers van de E-Culture Fair. Tegelijk geloven we vanuit de bijzondere collectie-presentatie van een aantal momenten uit de (Vlaamse) mediageschiedenis een inhoudelijke meerwaarde voor de bezoekers van de Fair te kunnen betekenen. In late 2010 M HKA started developing a digital Ensembles application. Ensembles is a very useful instrument that enables us to collect, retain and display different layers of meaning surrounding our collection (and beyond). Much more than simply gathering instrumental data, we wanted to streamline the process of collecting and sharing internal knowledge as much as possible. Anyone within the organization is welcome to contribute (curators, mediation staff, etc.). Authorized external users (e.g., the artists themselves or their collaborators) can participate via the web interface. Objects can be annotated without constraints and added to relevant clusters of meaning; digital content in any form may be uploaded to the system. We started building our first ensembles on key artists and upcoming exhibitions. Aiming at the widest possible organic and embedded use, the open technical architecture allows for easy integration with third-party applications and data streams. And recently a mobile application (for smartphones and tablets; using QR codes) gives our visiting audiences access to a first set of ensembles. M HKA Ensembles is part of an ambitious long-term digital strategy for the museum. We strongly believe the innovative character of the application results in a number of best practices (impact on the organization, the web, mobile first strategy, developed in-house, the iterative process, etc.) worth sharing with the visitors of the E-Culture Fair. M HKA 32 33

19 MTWalls ALTERNATIVE BUSINESS MODEL, PRINT ON DEMAND MTWalls (lees: empty walls) is een alternatief business model voor de verkoop van kunstwerken dat begin 2011 ontwikkeld werd door twee jonge Vlaamse ondernemers. Thomas Madoe en Edmond Van Steenberge richtten MTWalls op met een tweevoudig doel. Enerzijds willen ze Belgische fotografen en illustratoren een gedeeld platform bieden om hun werk te verkopen. Anderzijds willen ze mensen met een lege muur helpen door hen originele en limited edition werken van eigen bodem aan te bieden tegen een betaalbare prijs. De werking van MTWalls is vergelijkbaar met die van een uitgeverij. Het bedrijf verzorgt alle logistieke en administratieve zaken die gepaard gaan met de verkoop van de werken, zoals de aanmaak van prints, de aflevering van een bewijs van authenticiteit, het transport naar de klant en de facturatie. Bovendien promoot MTWalls de werken van zijn artiesten door o.a. tentoonstellingen te houden. Op die manier hoeft de artiest zich enkel te focussen op de essentie het maken en ontvangt royalties op elk werk dat verkocht wordt. MTWalls neemt ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid op door samenwerking met gevestigde verenigingen zoals de jeugddienst Habbekrats, de natuurvereniging Natuurpunt en het kunstplatform Harmonie. MTWalls laat de koper kiezen welk van deze projecten hij of zij wilt steunen en schenkt vervolgens een deel van de opbrengst aan het gekozen initiatief. MTWalls is in volle expansie en blijft op zoek naar nieuwe creatieve talenten of samenwerkingsverbanden met andere initiatieven, organisaties of bedrijven. MTWalls (pronounced empty walls ) is an alternative business model for selling art prints that was developed by two young Flemish entrepreneurs. Thomas Madoe and Edmond Van Steenberge founded the company in early 2011 with a twofold aim: on the one hand, they want to provide Belgian photographers and illustrators with a platform through which they can sell their works. On the other, they want to help people with empty walls by offering them original and limited-edition art prints at an affordable price. The way MTWalls operates can be compared to a publisher. It takes care of all logistical and administrative burdens related to the sale of art: making the prints, providing a certificate of authenticity, shipping, billing, etc. In addition, MTWalls actively promotes the artworks, for instance, in their own exhibitions. That way the artist can focus on the essentials - making art while receiving royalties on every work sold. MTWalls is committed to giving something back to society and actively collaborates with well-known NGOs such as the youth service Habbekrats, the nature conservation organization Natuurpunt, and the art platform Harmonie. MTWalls lets customers decide which project they wish to support and then donates part of the revenue to that initiative. MTWalls is rapidly expanding and is always looking for new creative talents or collaborations with other initiatives, organizations or companies. Edmond Van Steenberge & Thomas Madoe, Natuurpunt vzw, Habbekrats vzw, Harmonie 34 35

20 MuseUs MOBILE GAME APP, E-PARTICIPATION, AUGMENTED E-CONTENT MuseUs is een applicatie die bezoekers van een museum een moderne, mobiele spelervaring biedt. Dankzij deze app kunnen de gebruikers tentoonstellingen op een nieuwe wijze ervaren, wat (voor jongeren) motiverend werkt om een museum binnen te stappen. De gebruiker/bezoeker beweegt zich tegelijkertijd in het museum en in een virtuele ruimte die opdrachten bevat. Het doel van het spel bestaat erin de opdrachten te koppelen aan de (kunst)voorwerpen binnen de tentoonstelling. Er zijn echter geen juiste antwoorden, wat de bezoeker toelaat om volledig vrij zijn eigen kleine expositie samen te stellen. Zo wordt de bezoeker gemotiveerd om op een andere wijze naar de tentoongestelde (kunst-) voorwerpen te kijken. De interactie met de stukken van een tentoonstelling gebeurt door middel van QR-codes. Door het scannen van een QR-code kan de bezoeker ofwel informatie verkrijgen over het werk, ofwel het werk koppelen aan een bepaalde opdracht. Tijdens het spel kan de bezoeker via een aparte, in het museum geprojecteerde visualisatie ook in real-time de vorderingen bekijken van andere gebruikers. IBBT werkt momenteel aan de herontwikkeling van het M HKA PP-prototype (de versie van MuseUs die werd getest in M HKA) tot de MuseUs-applicatie, die beschikbaar wordt via de Apple app store en later mogelijk ook op Android en Windows Phone 7. In dit verband zoekt MuseUs naar samenwerkingen met musea die hun tentoonstellingen willen ontsluiten via de MuseUs applicatie. De app is zo ontworpen dat dit slechts een minimale investering vergt voor het museum. MuseUs is an application aimed at providing a modern, mobile gaming experience. This app will help draw young people to museums and will enable them to interact with the works on display in a new way. Visitors move around simultaneously in a virtual world and in the museum. In the virtual world, assignments are given. Visitors must find works on display that, in their view, match the assignment. By doing this, visitors create a personal exhibition and discover new ways of looking at the exhibits. Interacting with the exhibits in the museum happens through QR codes. Scanning a QR code enables the visitor to either get information on the exhibit or to match the exhibit with an assignment. During the game, the visitor can follow the progress of other users on a separate visualization that can be projected in the museum. We are currently redeveloping the early M HKA PP prototype (tested in the M HKA museum) into the MuseUs app, which will be made available through the Apple app store and later possibly on Android and Windows Phone 7. In this regard, MuseUs seeks collaborations with interested museums to make their exhibitions playable with MuseUs. The application was conceived in such a way that only a minimal investment is required from the museum. IBBT-SMIT ilab.o, Virdual, M HKA 36 37

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Het project en de doelstellingen:

Het project en de doelstellingen: Het project en de doelstellingen: Wit.h heeft al heel wat ervaring met sociaal artistieke projecten als deze. De Erasmus studenten daarentegen hebben elk een andere achtergrond en voor sommige onder hen

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

EventHands*2014*resultatenverslag***

EventHands*2014*resultatenverslag*** EventHands2014resultatenverslag B4Challenged Amsterdam,31maart2015 0207892200 wim@b7challenged.nl Resultatenverslag 27-05-15 EventHands4seizoen2014 Voorwoord AllereerstdanktB7Challengedallefinanciersenpartnersdieafgelopenseizoenhebbenbijgedragen

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

HEGRID EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO. Hybrid Energy GRID Management. TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI

HEGRID EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO. Hybrid Energy GRID Management. TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI HEGRID Hybrid Energy GRID Management EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI 1 Doel en verwachte resultaten Doel: realiseren van een Open HybridEnergy

Nadere informatie

Work to Work mediation

Work to Work mediation Work to Work mediation Mobility Centre Automotive Theo Keulen 19-9-2008 Policy Context Flexibility,mobility and sustainable employability are key words in modern labour market policy Work to work arrangements

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie

Learn like a startup. Next Learning 2014 16 April 2014

Learn like a startup. Next Learning 2014 16 April 2014 Learn like a startup Next Learning 2014 16 April 2014 Rob Hermans Founder Achieved @hermans85 rob@achieved.co Achievements: Setup game startup incubator. Helped 10 startups go to market. Learned to code

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM

Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM Jeanine Gregersen Samenvatting Context : werkdefinities en twee stellingen Focus op interculturele competentie Implicaties voor instellingen Moot court

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011 Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011 28 april 2011 CENTR Marketing Workshop April 2011 - Helsinki 2 Agenda Campaign 2010: Goal Campaign Results & Learnings Market research: Goal Outcome Learnings

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Case 1: add on Universiteit van Tilburg Link Class Collaborative Online International Learning

Nadere informatie

Invloed van digitaal op ons business model

Invloed van digitaal op ons business model Invloed van digitaal op ons business model Waarom Social media? Wat vinden onze doelgroepen? Wat kun je zelf/wat mag je zelf Wat en hoe kun je online vinden en wat doe je ermee? NVFG Ronald Pastor 22 januari

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Prikkelen tot leren. door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming. Presentatie bij: V&VN-congres 2015.

Prikkelen tot leren. door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming. Presentatie bij: V&VN-congres 2015. Prikkelen tot leren door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming Presentatie bij: V&VN-congres 2015 Lokatie: De Reehorst, Ede Datum: 29-01-2015 Dr. W.J.Trooster Drs. E. Ploeger Domein

Nadere informatie

i29 interior architects

i29 interior architects i29 interior architects We are i29 l interior architects, a creative and versatile interior design studio. Our aim is to create intelligent designs and striking images. Space is the leitmotiv, the result

Nadere informatie

Werkbijeenkomst Taalunie Digitalisering van het erfgoed

Werkbijeenkomst Taalunie Digitalisering van het erfgoed Werkbijeenkomst Taalunie Digitalisering van het erfgoed Marco de Niet Stichting DEN Antwerpen, 21 juni 2012 Make heritage available to users wherever, whenever Cultivate new ways for users to participate

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Concrete en Pantopicon winnen internationale designprijs

Concrete en Pantopicon winnen internationale designprijs Concrete en Pantopicon winnen internationale designprijs Na het winnen van een Henry Van De Velde Label, valt MIOS (Museum In Onze Straat) opnieuw in de prijzen. Ontwerpbureau Concrete, all-round creative

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University

Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University Gideon Shimshon Twitter: gideon.shimshon g.j.shimshon@cdh.leidenuniv.nl The Future is already here, it s just

Nadere informatie

Usability walkthrough for accessibility

Usability walkthrough for accessibility Usability walkthrough for accessibility steven stijger steven_stijger@nl.ibm.com http://www.flickr.com/photos/81167076@n00/322162512/ Copyright IBM Corporation 2008 usability walkthrough usability test

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

1 LOGO SCHOOL. Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 LOGO SCHOOL Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School De Blijberg International Department BRIN 14 HB Directeur Mrs L. Boyle Adres Graaf Florisstraat 56 3021CJ ROTTERDAM

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Educational Design as Conversation

Educational Design as Conversation 1 Educational Design as Conversation Inter-professional dialogue about the teaching of academic communications skills EATAW 2011 - Jacqueline van Kruiningen, University of Groningen Grading papers collaboratively

Nadere informatie

caribbean Paramaribo, Suriname February 29th March 2nd, 2012 The Use of ICTs and Innovative Approaches to Enhance Education

caribbean Paramaribo, Suriname February 29th March 2nd, 2012 The Use of ICTs and Innovative Approaches to Enhance Education caribbean Paramaribo, Suriname February 29th March 2nd, 2012 The Use of ICTs and Innovative Approaches to Enhance Education Virtual Educa Caribbean: Virtual Educa is a multilateral initiative addressing

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Tim Akkerman - Head of Mobile

Tim Akkerman - Head of Mobile Tim Akkerman - Head of Mobile Emesa is the largest e-commerce company for searching, comparing and booking travel and leisure packages in the following categories: Holidays - Other accommodations - Hotels

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

COE Centraal ontwikkeld examen. Periode. Afname Wanneer? Leerjaar 1 Periode 1 en 2. examen

COE Centraal ontwikkeld examen. Periode. Afname Wanneer? Leerjaar 1 Periode 1 en 2. examen Beroepsgerichte s Examen: 90412/cohort KD 2012/versie 1. Code: HDARDP1 Toelichting: BPV/Workplacement Examen: 90412/cohort KD 2012/versie 1. Code: HDARDP2 Toelichting: BPV/Workplacement EXAMENPLAN OPLEIDING

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Wilco te Winkel, Liesbeth Mantel Erasmus University Rotterdam,NL

Wilco te Winkel, Liesbeth Mantel Erasmus University Rotterdam,NL Thesaurus driven semantic search applied to structuring Electronic Learning Environments Rotterdam, EURlib symposium, November 23 2006 Wilco te Winkel, Liesbeth Mantel Erasmus University Rotterdam,NL What

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

CRUYFF FOUNDATION SEMINAR MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR:

CRUYFF FOUNDATION SEMINAR MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR: CRUYFF FOUNDATION SEMINAR MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR: Deelsessie Cruyff Courts DEELSESSIE CRUYFF COURTS PROGRAMMA Host: Hidde van Warmerdam Ilja van Holsteijn De toekomst van de Cruyff Courts John Sibeko

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools)

VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools) VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools) Kim Kranenborg TNO Human Factors P.O Box 23 3769 ZG Soesterberg +31 346 356267 kranenborg@tm.tno.nl Knowledge for business VIOS: Veiligheid

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Welkom! Michael Sourbron.

Welkom! Michael Sourbron. Make IT personal Welkom! Michael Sourbron Michael.Sourbron@callexcell.be François Gysbertsen François.Gysbertsen@callexcell.be GertJan Coolen GertJan.Coolen@frontline.nl Agenda Introductie Engage uw klant

Nadere informatie

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4

User Centred Development. UCD Werkcollege blok 1 week 4 User Centred Development UCD Werkcollege blok 1 week 4 Agenda Introductie Huisregels Blok beschrijving Observatie opdracht & huiswerk Introductie Aranea Felëus Industrieel Ontwerpen Strategic Product Design

Nadere informatie

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren Els De Paepe Hans Vandenberghe 1 OVER BARCO 90+ 3,250 +1 billion Presence in more than 90 countries Employees Sales for 4 consecutive years

Nadere informatie

Bedrijfsleven en Universiteit Best Practices: T-Labs & LTN

Bedrijfsleven en Universiteit Best Practices: T-Labs & LTN Bedrijfsleven en Universiteit Best Practices: T-Labs & LTN Deutsche Telekom Laboratories: T- Labs One of the largest university-industry research centers London Technology Network LTN helps a company define

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

SPONSOR BROCHURE JUMPING PEEL & MAAS

SPONSOR BROCHURE JUMPING PEEL & MAAS SPONSOR BROCHURE JUMPING PEEL & MAAS 24-25-26 Juli 2014 Dit jaar zal de zesde editie van Jumping Peel & Maas plaatsvinden. Inmiddels is ons concours uitgegroeid tot een volwaardig evenement van grote

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Innovatie. prof.dr.ir. Han Gerrits. Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory INNOVATION FACTORY

Innovatie. prof.dr.ir. Han Gerrits. Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory INNOVATION FACTORY Innovatie prof.dr.ir. Han Gerrits Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory Inhoud Wat is innovatie? Waarom is innovatie zo moeilijk? Innovatie in Banking Hoe kan een organisatie innovatiever worden?

Nadere informatie

Profileren met open en online onderwijs

Profileren met open en online onderwijs Profileren met open en online onderwijs Keuze MOOC platform - op weg naar succes Ulrike Wild, WageningenUR If we will speak of MOOCs over 5 years, we don't know. But there will be a legacy and lasting

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Omnichannel klantcommunicatie Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Inhoud Wat is omnichannel? Hoe kom je er? Wat betekent dit voor de documentprofessional? Omnichannel retail Winkel website

Nadere informatie