RBS MARKETS MAGAZINE

Transcriptie

1 RBS MARKETS MAGAZINE mei 2011 Populaire Nederlandse aandelen Van ASML tot TomTom 2492% rendement in 24 jaar Interview met Jan Aalberts, de langstzittende CEO van het Damrak Pagina 10 Grondstoffenland Nieuw: Mongolië Certificaat Investeren in de RBS Mongolia Opportunity Total Return Index Pagina 7 RBS Obligaties en Discounters Creatief met de index De AEX is er niet alleen voor optimistische beleggers Pagina 20 Midden-Oosten De weg naar democratie Wat betekent de Arabische lente voor Midden-Oosten-beleggers? Pagina 22

2 De Hollandse weken bij RBS Hoe staan Nederlandse aandelen er momenteel technisch en fundamenteel voor? Welke aandelen zijn nu interessant? 30 Mei: seminar Hollandse guru s over Hollandse aandelen Elke week een populair Nederlands aandeel uitgelicht in de Turbo s & Certificaten nieuwsbrief Stel uw vraag aan technisch analist Nico Bakker Speel mee met DFT Beurspoule en maak kans op euro Kleine spreads in Turbo s op Hollandse aandelen Ga om u in te schrijven voor het seminar en voor dagelijkse updates en analyses naar rbs.nl/markets Ga naar voor de algemene Turbo brochure, het basisprospectus en de definitieve voorwaarden. The Royal Bank of Scotland plc. Alle rechten, behalve indien expliciet toegekend, worden voorbehouden. Reproductie in welke vorm dan ook van de inhoud van dit document is zonder voorafgaande schriftelijke toestemming verboden tenzij voor persoonlijk gebruik. Turbo is een geregistreerde merknaam van The Royal Bank of Scotland N.V.

3 RBS Markets Magazine mei 2011 Editorial Op zoek naar rendement in 2011 Jean-Paul van Oudheusden, RBS Een belangrijke oorzaak van koersveranderingen van aandelen is nieuws. En nieuws, daar is geen gebrek aan in In februari trad Mubarak na dertig jaar af als leider van Egypte, gevolgd door een steeds verder escalerend conflict in Libië. De angst dat er ook in Saoedi-Arabië een opstand uitbreekt, lijkt even weggeëbd, maar de perceptie van stabiliteit in de regio is permanent veranderd. In Azië werd Japan getroffen door een aardbeving met als gevolg de grootste kernramp sinds Tsernobyl. De gevolgen zullen nog jaren voelbaar zijn en daarnaast heeft de ramp een hernieuwde energiediscussie op gang gebracht. In Amerika begint op alle niveaus eindelijk door te dringen dat de huidige overheidsschulden en het begrotingstekort op lange termijn onhoudbaar zijn maar er is geen eensgezindheid over de aanpak. Het ratingbureau S&P gaf de Verenigde Staten alvast een waarschuwing dat als er geen verandering komt de kredietwaardigheid van de dat land zal worden verlaagd. In Europa heeft Portugal na maandenlang ontkend te hebben hulp nodig te hebben na Griekenland en Ierland ook de handdoek in de ring gegooid. Was Portugal de laatste? Ondanks al dit nieuws is de AEX in 2011 echter verrassend genoeg nauwelijks van zijn plaats gekomen. De AEX sloot 2010 af op 354,57 en het slot van 4 mei lag met 355,91 daar niet ver vandaan ( Bloomberg, 4 mei 2011). Een rendement van 0,38 procent dus, in iets meer dan vier maanden. Dit vertelt echter niet het hele verhaal; in de onderliggende aandelen uit de AEX zijn zeer grote bewegingen geweest. Zo is dit jaar ING, de grootste stijger, met 21 procent gestegen en is grootste daler Tom- Tom met 22 procent in waarde afgenomen (Bloomberg, periode 31 december mei 2011). Voor beleggers op zoek naar rendement is het selecteren van het juiste aandeel dus erg belangrijk geweest dit jaar. Om u hierbij te inspireren besteedt RBS in mei onder het motto Hollandse weken extra veel aandacht aan populaire Hollandse aandelen. In onze nieuwsbrieven worden ING, ASML, Royal Dutch en TomTom onder de loep genomen en ook in dit magazine komen meerdere analisten aan het woord over kansrijke aandelen. U kunt dit jaar ook weer meedoen aan de DFT Beurspoule, waarin u spelenderwijs meer kunt leren over beleggen in Nederlandse aandelen en Turbo s. Ter afsluiting van de Hollandse weken organiseren wij op 30 mei het seminar Hollandse Guru s over Hollandse aandelen waarin vanuit fundamenteel en technisch perspectief naar de Nederlandse markt zal worden gekeken. Op vindt u meer informatie en kunt u zich inschrijven. Beleggers op zoek naar rendement kunnen behalve door stockpicking ook verder kijken dan alleen naar Nederlandse aandelen. Tot nu toe waren grondstoffen in 2011 de beleggingscategorie waar al het nieuws wel voor veel beweging heeft gezorgd. Olie brak overtuigend door de 100-dollargrens en goud bereikte all time highs doordat beleggers vrezen voor inflatie en op zoek zijn naar veiligheid. Zoals vaker bleken de woorden van Jim Rogers op het RBS seminar in de RAI op 1 februari profetische waarde te hebben, zijn tip was zilver. De zilverprijs was op dat moment 28,58 dollar en zou binnen drie maanden doorstijgen tot 49,79 dollar op 25 april Houdt bij deze meer exotische markten echter altijd de bekende beurswijsheid what goes up, must come down in het achterhoofd. Een goed voorbeeld hiervan is weer zilver. Na het bereiken van de hoogste koers op 49,79 dollar daalde de zilverprijs binnen een week op 6 mei naar 33,09 dollar, waarmee weer is aangetoond dat grondstoffenmarkten zeer volatiel en dus zeer risicovol kunnen zijn... Of u nu meer geïnteresseerd bent in Nederlandse aandelen of thema s zoals Zeldzame Aardmetalen, Zonne-energie of Zilver: RBS geeft u de mogelijkheid in te spelen op uw visie. De nieuwste markt waar wij u toegang toe bieden is Mongolië, rijk aan grondstoffen en volgens beleggingsguru Marc Faber mogelijk het toekomstige Saoedi-Arabië van Azië. Maar nu eerst Nederlandse aandelen, ik wens u veel leesplezier en inspiratie en zie u graag tegemoet op ons seminar op 30 mei, Jean-Paul van Oudheusden P.S. Voor actieve, ervaren beleggers bieden we sinds kort ook op een andere manier meer toegang tot financiële markten: via ons handelsplatform Marketindex kunt u nu tot 24 uur per dag zonder transactiekosten via uw mobiel handelen in onder andere de AEX en zilver. De Marketindex-brochure, algemene voorwaarden en het document marketindex - belangrijke informatie over risico s kunt u vinden op 3

4 Inhoud RBS Markets Magazine mei 2011 RBS MARKETS MAGAZINE Nieuws 6 Valuta 24 Nieuws Een ramp voor de markt? Ontwikkelde economieën herstellen snel van een natuurramp, vaak zijn de effecten van zo n ramp na twee kwartalen alweer uit de financiële markten weggetrokken. 6 Dubbele dip huizenmarkt Verenigde Staten In 2010 leek het klimaat op de Amerikaanse huizenmarkt te verbeteren, maar inmiddels vrezen analisten en beleggers voor een dubbele dip. De cijfers lijken hen gelijk te geven, of zijn er lichtpuntjes? 7 Markten Valuta Is de Zwitserse frank nog steeds een veilige haven? 24 Grondstoffen 30 Indexoverzicht Balen van Brazilië De eurocrisis is nog niet voorbij en dat is te zien aan de rendementen van de verschillende Europese indices. Van de BRIClanden laat Brazilië het helemaal afweten. 25 Technische Analyse: Indices De visie van technisch analist Nico Bakker op de AEX, Dow Jones, Nikkei 225 en eurodollar. 28 Rente en economie Inflatiehorror Hoe lang kunnen centrale banken de rente laag houden bij oplopende inflatie? 31 Foto: ECB Rente en economie 31 BRIC vs. Fade BRIC heeft het zwaar Valse start voor opkomende markten in 2011 zorgt voor weer een kleine deuk in het imago van de BRIC-landen. 32 Grondstoffenoverzicht Arabische lente stuwt olieprijs De Arabische lente heeft van alle grondstoffen waarschijnlijk het meeste (nadelige) effect op de olieprijs. 32 Technische Analyse: Grondstoffen De visie van technisch analist Nico Bakker op de goud- en olieprijs. 33

5 RBS Markets Magazine mei 2011 Inhoud Inhoud mei 2011 Interview 10 Aandelen 14 Eén man kan het niet alleen In het kader van de Hollandse weken een van oorsprong oerhollands aandeel in de picture: Aalberts Industries. Een interview met topman Jan Aalberts. Koersen en rendementen RBS Obligaties 37 Certificaten 37 Ontwikkelde markten 37 Opkomende markten 38 Grondstoffen 39 Thema s 39 Vastgoed 40 Overig 40 Turbo s 40 Aandelen 40 Indices 46 Grondstoffen 48 Obligaties 49 Valuta 50 Beleggingsfondsen 50 Oranje boven Vijf aandelenexperts over hun favoriete Nederlandse stockpicks. Strategieën 20 AEX Anders Hoe bespeelt u de Amsterdamse index? Aandelen kopen is de eenvoudigste variant, maar de AEX-index biedt veel meer mogelijkheden. 20 Service 52 Beleggen met Discounters Heeft u een neutrale visie op de beurs, dan kunt u extra rendement maken door te beleggen in Discounters. 52 Lezersvragen Deze keer behandelen we onder andere enkele vragen over beleggen met Turbo s. 54

6 Nieuws RBS Markets Magazine mei 2011 Natuurramp Een ramp voor de markt? Turbo s Zon, zee, strand en Turbo s! Ontwikkelde economieën herstellen snel van een natuurramp, vaak zijn de effecten van zo n ramp na twee kwartalen alweer volledig uit de financiële markten weggetrokken. In Japan voltrok zich in maart zo n grote natuurramp. Wat voor effect heeft een natuurramp op de financiële markten? De Japanse Nikkei-index reageerde vanzelfsprekend het sterkst op de Japanse ramp met een verlies van 16 procent in zes handelsdagen. De Duitse DAX had het ook zwaar. Deze index raakte in zeven handelsdagen meer dan 9 procent van zijn waarde kwijt. De Nasdaq (-5,39 procent in zeven dagen), de S&P500 (-4,91 procent in zeven dagen), de AEX (-4,67 procent in acht dagen) en de Dow Jones (-3,60 procent in acht dagen) volgen op gepaste afstand. Kijkend naar het herstel, dan zien we dat degenen die het zwaarst getroffen zijn, het langste nodig hebben om weer op hun oude stand van voor de ramp te komen. De Nikkei is tot op heden nog niet hersteld van de natuurramp. Deze index noteert nu nog 7,9 procent onder de oude stand. Zes handelsdagen na de beving was de Dow weer op zijn oude stand, daarna volgen de AEX ( negen dagen), de Nasdaq en de S&P500 ( tien dagen) en ten slotte de DAX (twaalf dagen). Koers AEX en Nikkei 2 maart april AEX Index (linker-as) Vergeleken met natuurrampen uit het verleden, is het beeld nu iets anders. De AEX reageerde wel ongeveer even sterk op de orkaan Katrina in New Orleans in augustus De AEX Index raakte in de dagen erna 4,32 procent van zijn waarde kwijt. De Dow Jones reageerde een stuk minder heftig op deze natuurramp, deze index verloor maar 1,34 procent van zijn waarde en wist het niveau van voor de ramp na een kleine maand te bereiken. Andere indices reageerden minder heftig als bij de ramp in Japan. Dit verschijnsel is ook van toepassing wanneer we kijken naar de tsunami in Azië in december 2004 en de cycloon Nargis in Birma, mei Deze rampen veroorzaakten maar nauwelijks opschudding in de verschillende indices en zorgden eerder voor winst dan waardeverlies. Natuurrampen zorgen er veelal voor dat mensen in paniek raken. Er wordt op zo n moment enorm veel gespeculeerd over wat de effecten zo n ramp kan hebben. Echter na het bestuderen van de gegevens kan geconcludeerd worden dat het effect van natuurrampen op de financiële markten minimaal is. Mocht een effect zich toch openbaren op de markten, dan wordt dit meestal binnen enkele maanden teniet gedaan Nikkei Index (rechter-as) Bron: Yahoo Finance, 13 april 2011 Veel beleggers beloven tijdens de vakantie niet weer de hele dag naar de koersen te kijken en zelfs maar af en toe te handelen. Helaas lukt het nooit om die belofte te houden, want er gebeurt altijd wel iets op de beurs, waardoor u nú moet ingrijpen. Het fenomeen van even een put kopen onder de portfolio, om er écht even drie weken helemaal tussenuit te zijn, daar heeft niet iedere belegger genoeg kennis over opties voor. Experts hebben het over volatiliteit-effecten. Lastige materie, maar er zijn ook producten zónder: Turbo s. Met Turbo s kunt u ook uw vakantierust afkopen. Neem als voorbeeld de portfolio van een redelijk actieve belegger: 40 procent aandelen (met als (on)officiële benchmark de AEX ) 40 procent obligaties (louter Triple A, met de Duitse 10-jarige Bund als (on)officiële benchmark) 20 procent commodities (met de RICI index als (on)officiële benchmark) Het is logisch om turbo s te kopen op de (on)officiële benchmarks die u hanteert. Voor iedere afzonderlijk item een Turbo wordt wel duur en is dat ook nodig? Kortom, wat is wijsheid? RBS Markets Magazine vroeg het aan directeur, handelaar en vermogensbeheerder Cees Smit van Today s Beheer & Brokers. Turbo s Short zijn te vergelijken met puts. Stel uzelf de vraag: wat vind ik het risicovolle deel van de portefeuille? Commodities? Koop dan een Turbo Short op de Brent, omdat olie een belangrijk deel is van de RICI. Of koop die index zelf. Beter is nog om dit deel niet af te dekken, maar te kijken naar het deel van uw portefeuille dat precies zo beweegt als commodities. Aandelen dus. Smit vervolgt: Uw aandelenposities beschermt u met een Turbo Short op de AEX. U moet daarbij opletten dat u er eentje kiest met een stoploss die ongeveer 10 à 15 procent van de koers af ligt. Anders hebt u na een kleine, tijdelijke stijging geen bescherming meer. U moet ook weer niet te ver weg van het huidige niveau, want dan hebt u te weinig hefboom. Maar het kan volgens Smit nog anders. U kunt er ook voor kiezen om uw obligatiedeel af te schermen tegen renteverhogingen met een Turbo Short op de Bund. Omdat u commodities hebt die vaak weer stijgen als de rente omhoog gaat (door inflatie), is het niet echt nodig, aldus Smit. 6

7 RBS Markets Magazine mei 2011 Nieuws Opkomende markten Groeten uit Ulaanbatar Mongolië is hot. Niet alleen bij toeristen die willen kamperen in de Gobiwoestijn of het land doorkruisen in de Transsiberië Express, maar ook bij beleggers. Marc Faber bekend van zijn Gloomboomdoom-rapporten is zo n belegger. Hij kijkt liever naar frontier markets zoals Myanmar en Mongolië dan naar China, zo vertelde hij vorig jaar al tijdens zijn spreekbeurt voor RBS in de RAI. Dat laatste land kan volgens Faber uitgroeien tot het Saoedi-Arabië van Azië met dank aan de vele bodemschatten. Mongolië wordt de ultieme grondstoffenplay genoemd. De beurs van Mongolië, die grotendeels uit steenkool- en andere mijnondernemingen bestaat, steeg sinds begin dit jaar met meer dan 100 procent. Met name de Gobiwoestijn is rijk aan goud, koper en steenkool. Willem Buiter, hoofdeconoom van Citigroup, publiceerde recent een rapport genaamd Moving beyond emerging markets and BRIC (detijd.be, 1 maart 2011). Hierin legt hij zijn nieuw concept Global Growth Generators (3G) uit. Dit als alternatief voor BRIC, Next Eleven, Nine Nazgul groeicombinaties. 3G-landen zijn volgens Buiter landen die de komende jaren en decennia het snelst zullen groeien. Op nummer één staat niet verrassend Mongolië. De Mongoolse economie is vooral gebaseerd op landbouw, veeteelt en mijnbouw. Het grootste deel van de bevolking leeft van veeteelt. De belangrijkste exportproducten zijn koper, textiel en kasjmierproducten en er wordt vooral geëxporteerd naar China, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. De belangrijkste importproducten zijn petroleum, machines, gereedschappen en transportmiddelen. Hierbij zijn de belangrijkste handelspartners de buren Rusland, China en Japan (Wikipedia, 1 maart 2011). Echter, net als andere opkomende markten, zal de groei van Mongolië geen geleidelijke streep omhoog zijn, maar een rit met hobbels en gaten. Een voorbeeld: in 2009 kreeg de overheid nog ruim 200 miljoen dollar noodsteun om de economie en het banksysteem draaiende te houden. Beleggers die niet direct in de Mongoolse beurs willen stappen. Indirect kunnen beleggers bijvoorbeeld profiteren van investeringen van internationale mijnbouwbedrijven. Eén van de grote spelers die al langer in de Gobiwoestijn actief is, is het Canadese Ivanhoe. RBS heeft sinds 15 april 2011 een Certificaat op Mongolië. Meer informatie en het prospectus op Vastgoed Dubbele dip huizenmarkt Verenigde Staten? In 2010 leek het klimaat op de Amerikaanse huizenmarkt te verbeteren, maar inmiddels vrezen analisten en beleggers voor een dubbele dip. De cijfers lijken hen gelijk te geven, of zijn er lichtpuntjes aan het eind van de tunnel? Ondertussen is de bodem van de Amerikaanse huizenmarkt al een paar keer aangekondigd. Eind februari schreef superbelegger Warren Buffett bij de publicatie van de jaarcijfers van zijn investeringsvehikel Berkshire Hathaway dat hij verwacht Is de bodem bereikt of niet? Minnen De S&P/Case-Shiller index van onroerend goed uit de twintig grootste clusore worden voorlopig van de markt gehouden door de bank. Een dubbele dip op de huizenmarkt kan jaar hun schuld te herfinancieren en degene die dat moeten doen, hebben meer geld beschikbaar dankzij de eco- dat de malaise in 2011 Amerikaanse steden stond in januari het voorzichtige economische herstel nomische opleving. 3,1 procent lager dan een jaar eerder. smoren. Minder huiseigenaren hebben een variabele rente en daardoor zijn er minder ten einde is. Niet dat de prijzen Ondertussen daalde de gemiddelde noemenswaardig zullen herstellen, Amerikaanse woningprijs in januari Plussen problemen bij een stijgende rente, zoals maar kopers en verkopers zullen elkaar weer vinden op het hardst sinds eind Er zouden 6,7 miljoen huizenbezitters De werkloosheid in het algemeen in Amerika neemt af. Het aantal banen in nu het geval is. De verkoop van nieuwe woningen daalde in februari onverwacht tot het laag- deze lagere niveaus. Mensen zijn die mogelijk op korte termijn hun de vastgoedsector is sinds november hypotheek niet kunnen betalen en die met toegenomen. Dat is een teken dat er meer activiteit is in de sector. nen zijn voor een upswing immers ste peil ooit. Dat zou een indicatie kun- die zich enkele jaren geleden huizen komen dan de markt op. geen woning konden veroorloven, Nog eens 2 miljoen huizen in fore- Minder hypotheekhouders hoeven dit lager kan haast niet. doen nu weer mee. Hope- lijk krijgt de oude meester gelijk. (Bronnen: Website Freddie Mac, Business Insider, 15 april 2011) 7

8 Nieuws RBS Markets Magazine mei 2011 Alternatieve energie Groene energie populair Als gevolg van de natuurramp in Japan en de daaropvolgende kernramp in Fukushima staan alternatieve energiebronnen volop in de belangstelling. Veolia Environment, First Solar Inc. en Vestas Wind Systems zijn bedrijven die zich bezighouden met onder andere: water-, zonne- en -windenergie. Als gevolg van de ramp in Japan staan bedrijven die deze andere energie aanbieden weer meer in de belangstelling. RBS Markets heeft Turbo s op deze bedrijven ontwikkeld. Uit de koersen van bovenstaande bedrijven valt het volgende op: tot de Japanse ramp op 11 maart 2011 liepen de koersen van alle drie terug. Op de dag van de ramp en daarna stijgen de koersen. Veolia is de kleinste met een stijging van maximaal 1,05 procent. First Solar stijgt met 18,51 procent en Vestas met 26,03 procent. Op 14 april 2011 noteren alle drie de koersen hoger dan dat zij op 11 maart deden. Veolia noteert een minimale stijging van 0,55 procent, First Solar noteert 2,95 procent hoger en Vestas noteert 9,04 procent hoger. Beleggers lijken de aandelen dus weer herontdekt te hebben. Hetzelfde is het geval bij de Certificaten op alternatieve energie. Het Windenergie Certificaat, het Zonne-energie Certificaat en het Alternatieve Energie Certificaat van RBS bijvoorbeeld. Ten tijde van de ramp liet enkel het Windenergie Certificaat een minimale stijging zien. De overige twee Certificaten noteerden een daling van hun beurskoers. Na de ramp, laten alle drie de Certificaten een stijging zien. Koploper is het Zonne-energie Certificaat die stijgt met 19,35 procent ten opzichte van 11 maart. Het Alternatieve Energie Certificaat volgt met een stijging van 14,20 procent en ten slotte het Windenergie Certificaat met een maximale stijging van 12,37 procent. Net zoals bij beursbedrijven, nemen de beurskoersen van de Certificaten daarna iets gas terug. Op 14 april 2011 noteert het Zonne-energie Certificaat nog 8,39 procent hoger dan de beurskoers ten tijde van de ramp. Het Windenergie Certificaat en het Alternatieve Energie Certificaat volgen op enige afstand met respectievelijk een rendement van 6,70 procent en 6,41 procent. Conclusie: bedrijven en producten die met alternatieve energiebronnen te maken hebben kunnen zich sinds de ramp in Japan, verheugen op meer positieve aandacht en beleggers in deze producten op meer rendement. Goud India houdt van goud De goudprijs loopt niet meer zo hard op, maar van een dip in de opgaande lijn in grafiek lijkt voorlopig geen sprake. Dat komt vooral door de vraag naar het edelmetaal van opkomende markten. De vraag naar goud in India zal ook de komende tien jaar een sterke groei laten zien waarmee het land een centrale positie op de wereldgoudmarkt inneemt. Dat stelt The World Gold Council in een persbericht op 31 maart De vraag naar goud is in de afgelopen tien jaar met 25 procent gegroeid ondanks een stijging van 400 procent van de Indiase munt, de rupee. Onderzoek van The World Gold Council bevestigt dat India de drijvende kracht is achter de toegenomen wereldwijde vraag naar goud. Ook in de komende jaren zal er een sterke groei in de vraag blijven. Omdat India zich snel blijft ontwikkelen en economisch hard groeit zal dit een significante impact hebben op de inkomens en de spaartegoeden. De aankopen van goud zullen dan ook jaarlijks met zo n 3 procent toenemen in het komende decennium. India is daarmee een markt die gewicht in de schaal legt. In 2010 kwam de vraag in dit land van consumenten uit op 963,1 ton goud. De stijgende vraag naar goud wordt gedreven door spaartegoeden en inkomen en niet door een gestegen prijs. Uit het onderzoek waaraan het persbericht refereert blijkt de rol van India als stuwende kracht in de vraag naar goud uit de volgende punten: Met een voorraad van meer dan ton goud zijn de Indiase huishoudens de grootste goudbezitters ter wereld. Goudaankopen in India droegen in procent van de wereldwijde aankopen. De voorspelling is dat het bruto binnenlands product van India in de periode van met meer dan 10 procent zal groeien om rond 2020 uit te komen op een gemiddelde groei van 8,4 procent. De meerderheid van de Indiase bevolking (70 procent) woont in dorpen, die van oudsher goed zijn voor tweederde van de totale Indiase goudvraag. 8

9 Mogelijke rente van 4,5% tot 10% RBS AEX Obligaties De uitbetaling van de rente van 4,5% tot 10% is afhankelijk van de stand van de AEX. Kiest u bijvoorbeeld voor een rente van 5%, dan hoort daarbij een zogenaamde rentegrens van 200 punten. Staat de AEX op de jaarlijkse peildatum op of boven de rentegrens, dan ontvangt u voor dat jaar 5% rente. RBS AEX Obligaties hebben een looptijd van vijf jaar en zijn op werkdagen verhandelbaar en verkrijgbaar bij uw eigen bank. De meest recente serie RBS AEX Obligaties: RBS AEX 160 4,5% 31 maart 2016 Rentegrens: 160 Rente: 4,50% ISIN: NL RBS AEX 200 5,0% 31 maart 2016 Rentegrens: 200 Rente: 5,00% ISIN: NL RBS AEX 290 6,0% 31 maart 2016 Rentegrens: 290 Rente: 6,00% ISIN: NL RBS AEX 340 7,5% 31 maart 2016 Rentegrens: 340 Rente: 7,50% ISIN: NL RBS AEX ,0% 31 maart 2016 Rentegrens: 380 Rente: 10,00% ISIN: NL Ga naar of bel (lokaal tarief) Ga naar voor de brochure, het basisprospectus en de definitieve voorwaarden. The RBS Bank of Scotland plc. Alle rechten, behalve indien expliciet toegekend, worden voorbehouden. Reproductie in welke vorm dan ook van de inhoud van dit document is zonder voorafgaande schriftelijke toestemming verboden tenzij voor persoonlijk gebruik. AEX-Index is een geregistreerde merknaam van Euronext N.V. of haar dochterondernemingen (Euronext). Euronext is op generlei wijze betrokken bij de totstandkoming of verkoop van RBS AEX Obligaties, noch wordt door haar enig advies tot aankoop van RBS AEX Obligaties gegeven.

10 Interview RBS Markets Magazine mei 2011 Eén man kan het niet alleen In het kader van de Hollandse weken een van oorsprong oerhollands aandeel in de picture: Aalberts Industries. De onderneming met topman Jan Aalberts aan het roer, doet het operationeel en op de beurs al jaren meer dan goed. Wat is de sleutel tot succes van het industriële concern Aalberts? De tsjilpende vogels op de wondermooie lentedag worden overstemd door het geratel en lawaai van een ja, wat is het eigenlijk? Een grasmachine? Toch nog echte industriële geluiden rondom het kleine, pittoreske hoofdkantoor van Alberts Industries in het landelijke Langbroek aan de lommerrijke boorden van de Utrechtse Heuvelrug. Niets, maar dan ook niets duidt er hier op dat dit de hoofdzetel is van een conglomeraat van 140 metaalverwerkingsbedrijven onderverdeeld in Industrial Services en Flow Control in de hele wereld. Volgens Aalberts heeft het geluid een andere oorsprong: Nee, ze zijn niet het gras aan het maaien maar een geul aan het graven. Ik zou niet weten waarvoor. Als straks de telefoon het niet meer doet... Het plekje van de wereld is een groot woord, maar wat heeft Jan Aalberts, CEO, grondlegger, naamgever, minderheidsaandeelhouder, boegbeeld én het gezicht van Aalberts Industries, een schitterend kantoor. Dat kantoor staat voor de overkoepelende holding van al die bedrijven die onder de paraplu van Aalberts Industries hangen. Grote kans dat u ergens een pomp of een meter van het bedrijf tegenkomt, maar er zal nooit Aalberts op staan. Dat is louter en alleen de naam van de holding, geen merknaam. Die maatschappij richtte hij ooit op advies van zijn bank op om financiële, fiscale en zakelijke redenen. De bedrijven die deel uitmaken van het concern of nieuw worden verworven behouden hun eigen naam en identiteit, die soms al meer dan honderd jaar bestaat en bekend is bij klanten en publiek. Branding is belangrijk, zegt Aalberts gedecideerd. Jan Aalberts: Ik vraag me wel eens af of het belang van een topman niet wordt overdreven. Topman 2004 Van alle zittende CEO s van Nederlandse beursgenoteerde bedrijven is hij geme- 10

11 RBS Markets Magazine mei 2011 Interview ten in rendement de succesvolste (data van de VEB, de Vereniging van Effectenbezitters (zie kader). Liefst procent was de score op 26 april 2011, de dag van het interview, sinds de beursgang van Aalberts Industries in Zelf relativeert Aalberts dat graag. Hij weigert alle credits te nemen voor die prestatie en spreekt consequent van wij en ons als het om Aalberts Industries gaat. In 2004 en 2010 werd hij door de VEB verkozen tot beleggerstopman van het jaar. Leuk en hij bewaart de trofeeën, maar zelf vindt hij eerlijk gezegd dat prijzen maar beter afgeschaft kunnen worden. Voor RBS Markets Magazine neemt Aalberts rustig alle tijd en zijn er in geen velden of wegen voorlichters of communicatieadviseurs te bekennen om het gesprek binnen strenge corporate lijnen te houden. Hij gaat ook geen vraag uit de weg. Zelfs niet hoe het met zijn nachtrust was gesteld in de donkerste dagen van de afgelopen crisis. RBS: Prachtig dit kantoor, maar vervreemdt u zo niet van uw bedrijven, de werkvloer, de producten en uw personeel? Weet u bijvoorbeeld wat - pak m beet - Meibes Schnellmontagetechnik in Gerichshain doet? Jan Aalberts: Wij kennen onze bedrijven allemaal en gaan regelmatig op bezoek en niet alleen om koffie te drinken. We praten en overleggen over bedrijf en cijfers, productvernieuwing en mogelijke nieuwe markten, acquisities et cetera. Het komt zelden voor dat wij, de top van het bedrijf, hier in Langbroek allemaal tegelijk op kantoor zijn. Gefeliciteerd, liefst 2492 procent beursrendement sinds uw aantreden! Zoveel? Ik houd het niet precies bij, want ik vind koersrendement niet het allerbelangrijkste. Bij ons staat het bedrijf op de eerste plaats en vervolgens is iedereen gelijk: management, personeel, klanten, aandeelhouders en andere stakeholders. Bij ons staat het bedrijf op de eerste plaats en vervolgens is iedereen gelijk: management, personeel, klanten en aandeelhouders. Dat wil niet zeggen dat wij aandeelhouders niet waarderen. Zo konden wij in de loop van de jaren negen à tien keer op de markt geld ophalen voor acquisities. Ondanks dat prachtrendement kelderde het aandeel Aalberts van halverwege 2007 tot begin 2009 zo n 85 procent. Lag u daar wakker van? Nee, ik had het eerder meegemaakt. Begin deze eeuw daalde de koers ook van ongeveer 20 tot 10 euro. Wat gebeurt hier, dacht ik toen. De schrik tijdens de laatste crisis zat m erin dat van de een op de andere dag de opdrachtenstroom volledig opdroogde. Dat heb ik in mijn hele leven nooit eerder meegemaakt. Misschien dat de top van 21,73 euro in 2007 overdreven was, maar ook die 3,37 euro die er begin 2009 op het bord stond. Vergeet alleen niet dat veel grote, institutionele beleggers gedwongen moesten verkopen. Uiteindelijk - en daar gaat het wel om - halveerde slechts de winst per aandeel. Het was zeker geen 85 procent-daling. Die 50 procent is ook een behoorlijke aderlating natuurlijk, maar wij bleven winst maken en dat kon in die tijd niet iedereen zeggen. Wat hebt u geleerd van deze crisis? Het was pijnlijk om te constateren dat we misschien te veel tevreden met onszelf en onze winstcijfers waren geweest. Onze kosten bleken veel en veel te hoog, eigenlijk was het een aanfluiting voor het management. Het bleek ook al snel dat we met een flinke personeelsreductie meer omzet konden realiseren. Hetzelfde verhaal geldt ook een beetje voor beleggers zelf. Ze investeren vaak op lange termijn, maar denken hooguit drie maanden vooruit. Beleggers zijn vaak onbegrijpelijk en het werkt wel eens op mijn lachspieren. Dan komen wij voorbeurs met een persbericht met héél goed nieuws en dan daalt de koers een paar procent! En vice versa natuurlijk. Hoeveel procent in totaal boekte Aalberts ook alweer, zei u? Beste en slechtste aandelen sinds de top van de AEX in 2000 Koersfluctuaties van de op het Damrak genoteerde Nederlandse aandelen over de periode 4 september 2000 (top AEX 2000 op 701,56) tot en met 26 april 2011, de dag van het interview met Jan Aalberts. 1. HES: +1149,8% 2. Accell: +1032,1% 3. Acomo: +556,8% 4. Brunel: +536,1% 5. Arcadis: +477,4% 6. HAL: +385,7% 7. Sligro: +312,8% 8. Boskalis: +304,5% 9. Fugro: +275,1% 10. Imtech: +274,0% 11. Vopak: +267,1% 12. Value8: +256,2% 13. ArcelorMittal: +250,9% 14. Ten Cate: +233,1% 15. Binck: +171,1% 16. Aalberts: +164,2% 17. DSM: +151,1% 18. Hydratec: +124,0% 19. MacIntosh: +120,9% 20. Beter Bed: +119,6% Bron: Behr.nl, 26 april 2011 Waar winnaars, zijn ook verliezers 1. Innoconcepts: -99,6% 2. Antonov: -99,6% 3. AND: -99,4% 4. TIE: -99,1% 5. Sopheon: -99,0% 6. Pharming: -98,9% 7. Dico: -98,4% 8. NedSense: -97,5% 9. Qurius: -96,5% 10. Logica: -96,4% 11. RoodMicrotec: -90,8% 12. ICT: -89,8% 13. Ordina: -89,0% 14. Aegon: -87,5% 15. Baan: -86,4% 16. Bever: -84,4% 17. Amigoo: -80,8% 18. Kendrion: -80,0% 19. Rotos Smeets: -79,7% 20. DPA Flex: -79,5% Bron: Behr.nl, 26 april

12 Interview RBS Markets Magazine mei procent. Met een beetje fantasie bent u een soort manager van een themafonds metaalverwerking. Hoe komt het dat uw trackrecord zoveel beter is dan een gemiddelde fondsmanager, die al blij mag zijn als zes van zijn tien stockpicks goed uitpakken? Uiteraard hebben wij ook een enorme checklist bij het beoordelen van bedrijven, dat zal voor fondsmanagers ook zo zijn. Het trackrecord maar ook het gevoel dat je krijgt bij het management is ook van wezenlijk belang. Ons grote voordeel is denk ik dat wij iedere keer met een wisselend team een overnamekandidaat bekijken. Niet alleen mensen van het hoofdkantoor maar ook managers van onze bedrijven die al zaken doen met die firma, of die op een andere manier al kennen. Ik moet naar huis gestuurd kunnen worden als ik niet goed functioneer. Aalberts Industries in cijfers 2010 Omzet: 1.682,80 miljoen euro Operationele kosten: 1.515,80 miljoen euro Afschrijvingen: 81,20 miljoen euro Bedrijfsresultaat: 167,00 miljoen euro Resultaat voor belastingen: 139,50 miljoen euro Cashflow: 204,00 miljoen euro Nettowinst: 137,50 miljoen euro Koers-winstverhouding: 25,87 Dividendrendement: 1,77% Rendement eigen vermogen: 18,80% Verwacht 2011 Winst per aandeel: 1,28 euro Cashflow per aandeel: 1,94 euro Dividend per aandeel: 0,33 euro Verwachte koers-winstverhouding: 13,43 Verwacht 2012 Winst per aandeel: 1,43 euro Cashflow per aandeel: 2,08 euro Dividend per aandeel: 0,37 euro Verwachte koers-winstverhouding: 12,02 Bron: VDW. Peildatum: 26 april 2011 Hier hebt u de lijst (zie kader) van wat de Nederlandse aandelen presteerden sinds de top van de AEX in Is het niet opvallend dat bedrijven met een klassiek businessmodel het zoveel beter deden dan ICT en technologie? Ja, maar er staan namen bij van bedrijven die helemaal geen echt bedrijf zijn. Ze maken geen winst en sommigen boeken zelfs niet eens omzet. Iets wat gesneden koek is voor al die bedrijven die het zo goed doen op de beurs. Concerns die ten onder gingen kostten soms wel 100 keer de winst door allerlei beloftes voor de toekomst die ze niet konden waarmaken. In hoeverre heeft Aalberts Industries te maken, last van of profiteert ze momenteel van de valutaschommelingen en de prijsstijgingen van grondstoffen? Zijn vooral die laatste structureel? Met valuta hebben we niet zoveel te maken. Waar wij in dollars produceren, verkopen we ook in dollars, waar wij in euro s produceren verkopen wij in euro s et cetera. Leuk is het niet om te doen, maar wij kunnen de gestegen grondstofkosten doorberekenen aan onze klanten. Zijn commodity s duur en worden ze nog duurder? Ik denk dat het vooral een kwestie van speculatie is dat er tekorten ontstaan. Voorlopig kunnen we echter nog gewoon tanken. De markten lijken ook hier weer te overdrijven. Begin 2006 Wie is Jan Aalberts? Naam: Jan Aalberts Geboortedatum: 23 december 1939 Beursgang en in functie sinds: Koersrendement sinds aantreden: 2503,03% (104,04% per jaar) AEX in dezelfde periode: 211,96% (8,81% per jaar) Verschil met AEX : 2291,07% (95,23% per jaar) VEB Beleggerstopman van het jaar 2004 en 2010 Bron: VEB en Bestuursvoozitter.nl, 26 april 2011 kostte koper dollar. Nu is dat Allebei uitersten, misschien dat à dollar realistischer is. Tot slot nog die ene vraag, die u altijd wordt gesteld en die we daarom deze keer niet stellen. Mijn opvolging? Inderdaad, dat leest u te zijner tijd wel in een persbericht. Steve Jobs, Warren Buffett, ik vraag me wel eens af of het belang van een topman niet wordt overdreven. Over Buffett gesproken, die is al tachtig jaar, toch? Dan moet ik nog even mee kunnen. Zo lang ik het leuk vind en kan blijven doen, blijf ik het doen. Vooral dat laatste natuurlijk. Daarom heb ik indertijd mede gekozen voor een beursgang en heb ik zelf een minderheidsbelang, want ik geloof niet in familiebedrijven. Ik moet naar huis gestuurd kunnen worden als ik niet goed functioneer. Arend Jan Kamp 12

13 Handel 24 uur per dag*, 5 dagen per week, zonder transactiekostenn. Nieuw: iphone en Android app Met het online handelsplatform marketindex kunt u 24 uur per dag*, 5 dagen per week, zonder transactiekosten handelen. En met de marketindex iphone en Android app kunt u waar u ook bent een transactie doen. Zo kunt u gemakkelijk beleggen in de AEX, goud, olie, de euro/dollar en meer. Met een hefboom van 5 tot 50. Marketindex is uitsluitend geschikt voor actieve, ervaren beleggers met een hoge risicoacceptatiegraad. * Euro/dollar, goud en olie minimaal van maandag 02:30 uur tot vrijdag 23:00 uur; AEX maandag tot en met vrijdag van 08:00-22:00 uur. Kijk voor alle handelstijden per onderliggende waarde op rbs.nl/marketindex. Open nu een demo rekening op rbs.nl/marketindex of bel voor meer informatie Ga naar voor de brochure, de algemene voorwaarden marketindex en het document marketindex - belangrijke informatie over risico s waarin de voorwaarden en risico s staan beschreven. The Royal Bank of Scotland plc. Alle rechten, behalve indien expliciet toegekend, worden voorbehouden. Reproductie in welke vorm dan ook van de inhoud van dit document is zonder voorafgaande schriftelijke toestemming verboden tenzij voor persoonlijk gebruik. AEX en AEX-Index zijn geregistreerde merknamen van Euronext N.V. of haar dochterondernemingen en worden gebruikt met toestemming van Euronext Indices B.V. Euronext N.V. en Euronext Indices B.V. zijn op generlei wijze betrokken bij marketindex, noch wordt door hen enig advies gegeven over producten die verkrijgbaar zijn via marketindex.

14 Aandelen RBS Markets Magazine mei 2011 Oranje boven Vijf aandelenexperts over hun favoriete Nederlandse stockpicks De beste Hollandse aandelen op een rij.

15 RBS Markets Magazine mei 2011 Aandelen Chapeau Corné van Zeijl SNS Securities Philips Daarom is Philips het eerste aandeel op de favorietenlijst van Van Zeijl. Het aandeel is met name vanuit waarderingsoogpunt erg goedkoop, met een balans die vrijwel vrij is van schulden. Mijn vrees is dan altijd dat een bedrijf domme dingen gaat doen zoals te dure overnames, iets dat Philips in het verleden nog wel eens heeft gedaan. In een recent gesprek heeft het management Van Zeijl echter te kennen gegeven de kritiek van beleggers gehoord te hebben. Daarom verwacht ik niet snel dat Philips een overname zal doen, al sluit ik het niet helemaal uit, aldus Van Zeijl. Wat je daarnaast vaak ziet is dat wanneer er een nieuwe topman ten tonele verschijnt, zoals bij Philips het geval is, het aandeel een korte periode nog slecht presteert. Vervolgens begint de nieuwe CEO met een schone lei en kan het daarom eigenlijk alleen maar meevallen. Van Zeijl verwacht dat dit scenario ook bij Philips zal plaatsvinden. Corné van Zeijl beheert het SNS Nederland Aandelenfonds. Samen met aanverwante portefeuilles is het totaal beheerde vermogen 1,2 miljard euro. Nieuwe topman zorgt voor nieuw elan De favoriete aandelen die ik nu geef hoeven niet per se voor de rest van het jaar te gelden, zo stelt analist Corné van Zeijl van SNS Securities. Aan het begin van dit jaar heb ik een lijstje opgegeven, waar onder meer SBM Offshore en BAM op stonden. De koers van SBM Offshore is sindsdien met meer dan 20 procent gestegen alsook die van BAM en dat is in mijn ogen aanzienlijk. Moet je nog meer verwachten dan dat? Op deze lijst stond ook Philips dat eigenlijk nog niet goed heeft gepresteerd maar waar ik nog steeds enthousiast over ben. Corio Binnen de sector Onroerend Goed wil Van Zeijl zeker Corio noemen, omdat het volgens hem eigenlijk de enige onroerendgoedmaatschappij is die blootgesteld wordt aan Duitsland. Je ziet dat de Duitse consument uitermate positief aan het worden is; het Duitse consumentenvertrouwen is nog nooit zo hoog geweest. Binnen de sector profiteert alleen Corio daar van. Reed Elsevier Ik heb Reed Elsevier ook op de favorietenlijst staan. Het aandeel is enorm achtergebleven bij de index en dat is niet in lijn met de onderliggende winstverwachtingen. Beleggers laten het aandeel volgens Van Zeijl links liggen omdat zij momenteel liever kiezen voor meer cyclische aandelen, iets wat hij onterecht vindt. ASM International Verder ziet Van Zeijl nog wel wat potentie in ASM International (ASMI). Het aandeel heeft het dit jaar volgens hem al wel heel goed gedaan. Het leuke aan ASMI is echter dat je gemakkelijk de onderwaardering kan berekenen. De waarde van het belang van ASMI in ASM Pacific Technology is momenteel 37 euro, terwijl de koers van het aandeel maar 28,50 euro is. Daarnaast maken de overige activiteiten nog winst ook. Verder wijst de analist erop dat het bedrijf een structurele draai heeft gemaakt en zelfs dividend gaat uitkeren. Ondanks de koersontwikkeling over de afgelopen periode zie ik daarom nog voldoende opwaarts potentieel. Alle belangen tezamen zou het aandeel in mijn ogen al snel meer dan 40 euro waard zijn. BAM Ondanks dat BAM het dit jaar al erg goed heeft gedaan blijft het aandeel op de favorietenlijst van Van Zeijl staan. Ik denk dat daar al veel van de lasten genomen zijn. Ik verwacht niet dat de Nederlandse bouwmarkt zal herstellen, maar dat BAM door zijn goede positie in Duitsland wel zal profiteren van de aantrekkende economie aldaar. In alle genoemde aandelen is het beleggingsfonds van Corné van Zeijl overwogen. De informatie in deze tekst is niet bedoeld als professioneel of particulier beleggingsadvies, of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. 15

16 Chapeau Aandelen RBS Markets Magazine mei 2011 Jan Willem Berghuis Kempen Orange Fund Sligro Sligro heeft in de afgelopen jaren in een moeilijke markt zijn marktaandeel in Foodservice kunnen verhogen tot ruim 18 procent, zo stelt Berghuis. Bij een herstel van de markt profiteert Sligro van dit toegenomen marktaandeel en van de getroffen kostenbesparingen, mogelijk nog versterkt door acquisities. Dit zal leiden tot een sterke verbetering in de winstgevendheid. De winstgevendheid van de supermarkten van Sligro is na de investeringen over de afgelopen jaren ook sterk verbeterd. Berghuis stelt dat het aandeel Sligro in 2010 is achtergebleven bij de rest van de markt, maar kan volgens hem in 2011 een inhaalslag maken. Docdata Docdata is met een marktkapitalisatie van 80 miljoen euro een relatief onbekend aandeel, dat volgens Berghuis nauwelijks gevolgd wordt door analisten. Docdata levert voornamelijk ondersteunende diensten voor verkoop via internet, inclusief de logistiek voor klanten zoals Bol.com, V&D en Zalando. Deze markt groeit snel en Docdata Jan Willem Berghuis beheert het Kempen Orange Fund, dat belegd is in alle hierna genoemde aandelen. TomTom groeit in nieuwe markten Sligro, Docdata en Macintosh zullen volgens portfoliomanager Jan Willem Berghuis van het Kempen Orange Fund profiteren van een verder economisch herstel. Ook is de portfoliomanager te spreken over TomTom dat nog altijd gezonde marges weet te behalen en is Mediq daarnaast volgens hem een interessant aandeel door zijn sterke positie en gezonde winstgevendheid. groeit met zijn klanten mee. Docdata moest in 2010 nog flink investeren om deze sterke groei mogelijk te maken. Voor 2011 verwachten we dat de omzet en winstgevendheid een sterke groei kan laten zien. De groeipotentie van Docdata komt volgens de portfoliomanager momenteel nauwelijks tot uitdrukking in de koers-winstverhouding van 11 keer de winst voor 2011 en daarmee staat het aandeel op zijn favorietenlijst. TomTom De markt voor losse navigatiesystemen groeit weliswaar niet meer, maar TomTom heeft wel een dominant en groeiend marktaandeel (50 procent Europa, 30 procent Verenigde Staten) en kan daardoor nog steeds gezonde marges halen, Belangrijk is dat in 2010 al meer dan de helft van de brutowinst niet uit deze losse navigatiesystemen kwam. TomTom groeit volgens de portfoliomanager snel in de markt voor ingebouwde navigatiesystemen en in de verkoop van software en diensten zoals file-informatie. Geen enkel bedrijf weet meer over navigatiesoftware, kaarten, files en de gebruikers dan TomTom. Daarom is het marktaandeel hoog en kan TomTom ook blijven groeien in de markt voor ingebouwde navigatiesystemen. Macintosh Macintosh heeft recent de Belcompanyketen verkocht aan Vodafone voor 120 miljoen euro, waardoor er volgens Berghuis meer focus is ontstaan in de onderneming. Het bedrijf heeft de afgelopen jaren een aantal acquisities gedaan van schoenenwinkels, met name in het Verenigd Koninkrijk. Ongeveer tweederde van de omzet komt nu uit deze schoenenwinkels, die ook in slechte economische tijden winstgevend zijn. Daarnaast wijst Berghuis erop dat Macintosh door de grotere schaal betere inkoopcondities bij leveranciers heeft. We verwachten een goede performance van het aandeel als de focus op de kernactiviteit schoenen zich doorzet middels verdere acquisities of desinvesteringen. Mediq Hoewel de winstgevendheid van apotheken de afgelopen jaren onder druk heeft gestaan, verwacht Berghuis dat Mediq de juiste maatregelen heeft genomen om de effecten van regulering vanuit de overheid te compenseren. Slechts 20 procent van de operationele winst komt namelijk uit Nederlandse apotheken. Het leeuwendeel van de winst komt uit de divisie Direct & Institutional, waar Mediq medische hulpmiddelen direct aan patiënten thuis of aan zorginstellingen levert. Mediq is door acquisities in deze markt volgens de portfoliomanager een sterke Europese speler geworden met een gezonde winstgevendheid. Mediq is met een koers-winstverhouding van 10 keer de winst voor 2011 volgens ons goedkoop en is bovendien met haar eindmarkten nauwelijks afhankelijk van de economische groei. Het Kempen Orange Fund is belegd in bovengenoemde aandelen. De informatie in dit interview dient niet te worden opgevat als beleggingsadvies, beleggingsaanbeveling, aanbod of uitnodiging om effecten te kopen, te verkopen of anderszins te verhandelen. 16

17 RBS Markets Magazine mei 2011 Aandelen Chapeau Nico Bakker BTAC Visuele Analyse Nico Bakker is directeur en eigenaar van BTAC Visuele Analyse en als zelfstandig consultant gelieerd aan The Royal Bank of Scotland. Sterk trenderende aandelen Technisch analist Nico Bakker kiest zijn favoriete aandelen op basis van patronen in de koersgrafieken. In Imtech en Nutreco ziet hij sterke uptrends. Heineken en Fugro lijken door een zware weerstand te gaan breken. Heineken Bij Heineken doen de stieren volgens de analist uitermate goed hun best om door de zware weerstand op 39 euro te breken. Als dit overtuigend lukt, komt er volgens mij een einde aan een maandenlange consolidatieperiode. Al die tijd was er sprake van een onderhuids positieve ondertoon, dus de opwaartse uitbraak lijkt mij een kwestie van tijd. Boven 39 euro wordt de deur naar hogere niveaus volgens Bakker open gezet, waarbij hij niveaus tot 45 euro en hoger haalbaar acht. Onder 35 euro komt er een einde aan de aspiraties van de stier. Imtech Imtech is mijn eerste favoriet. Het is een sterk opwaarts trenderend fonds met duidelijke kantelpunten, te weten een steun bij 23,25 euro en een weerstand op 28,50 euro. Er is een mooie serie hogere toppen en hogere bodems in de maak, dus de ondertoon is in mijn ogen sterk. Bakker wijst erop dat recent op 23,25 euro opnieuw een hogere bodem is geplaatst, waardoor dit niveau volgens hem als cruciaal kantelpunt te boek staat. Mijn verwachting is dat de koers kan opstomen naar 28,50 euro en zelfs hoger. Onder 23,25 euro breekt de trend. Nutreco Vanaf halverwege 2009 hebben de stieren volgens Bakker de touwtjes stevig in handen bij Nutreco, waarbij hij verwacht dat zij de koers naar hogere niveaus zullen stuwen. Bakker noteert een koersdoel van krap 60 euro. Deze recente top is haalbaar zolang de koers boven de steun van 49 euro blijft bewegen. De ondertoon is in ieder geval positief, aldus Bakker die daarbij wijst op de serie hogere toppen en hogere bodems. Akzo Nobel Na een lange zijwaartse koersperiode komt bij Akzo Nobel langzaam maar zeker de trendmatigheid terug, ofwel de bereidheid om richting te kiezen, opwaarts in dit geval. Bakker verwacht dat met afgerond 45 euro als kritieke steun een eerste rally naar ruim 50 euro haalbaar is, daarboven komt volgens de analist 55 euro in beeld. Ik verwacht dat de beweeglijkheid groot zal blijven, dus de sprongen heen en weer zullen eveneens groot blijven, mar per saldo verschijnen er mijns inziens hogere koersen op de borden. Fugro De kortetermijngrafiek indiceerde een tradingrange voor Fugro tussen de steun op 58 euro en de weerstand op afgerond 63 euro. Bakker verwacht dat geprobeerd zal worden om boven 63 euro uit te breken om daarmee de onderliggende positieve langetermijntrend een nieuwe impuls te geven. De stieren gaan er vandoor, waardoor Fugro thuishoort in de categorie sterk trenderende fondsen. Koersniveaus tot 75 euro zijn volgens mij haalbaar, dat is het meest waarschijnlijke scenario. De aandelen die hier worden genoemd zijn niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. 17

18 Chapeau Aandelen RBS Markets Magazine mei 2011 Nico van Geest Keijser Capital ING Ik heb twee aandelen op mijn favorietenlijst staan waarbij een aandelensplitsing voor de deur staat, aldus Van Geest. Allereerst ING, dat het de laatste maanden volgens de analist al relatief goed heeft gedaan. ING gaat zijn verzekeringsactiviteiten afstoten in wellicht twee onderdelen, te weten een Europa-Azië onderdeel met een aparte beursnotering en daarnaast de Amerikaanse activiteiten. Dit levert cash op en een mogelijke boekwinst, wat volgens mij ruim voldoende zal zijn om de resterende staatsteun af te betalen en de schuld verder terug te dringen. Verder moet ING Direct USA verkocht worden en staat Westland Utrecht Bank in de etalage omdat ING voor de verkregen staatssteun een deel van zijn (Nederlandse) activiteiten moet afstoten. Volgens Van Geest is de koers hier al op vooruit gelopen maar hij verwacht dat wanneer de onderdelen zijn afgestoten het bedrijf goed gefocust is en daarnaast nog interessante bankdeelnemingen heeft in opkomende markten als India en China. Tot slot zou het bedrijf volgens de analist Nico van Geest is sinds 2007 Hoofd Research bij Keijser Capital. Van Geest heeft inmiddels al meer dan twintig jaar ervaring als beleggingsanalist en was voor Keijser Capital werkzaam voor onder meer SNS Securities en Credit Suisse. Inzetten op stocksplits en hybride-aandelen Analist Nico van Geest van Keijser Capital heeft in zijn favorietenlijst zowel ING als TNT opgenomen vanwege een aankomende aandelensplitsing. Daarnaast zet Van Geest vooral in op zogenoemde hybride-aandelen. Dit zijn bedrijven die meerdere activiteiten hebben die eventueel verzelfstandigd zouden kunnen worden maar die elkaar momenteel aanvullen en versterken. over 2011 weer dividend kunnen uitbetalen wanneer de staatsschuld is afgelost. TNT TNT is het andere aandeel waar een aandelensplitsing spoedig zal volgen. In tegenstelling tot ING is het aandeel enigszins achtergebleven door onder meer hoge olieprijzen, aldus Van Geest. Bij het postbedrijf zullen de Mail- en Expressdivisie worden opgesplitst, waarbij Mail in de ogen van de analist een niet-groei deel wordt met een hoog dividendrendement van 4 tot 5 procent. Er is volgens mij echter wel degelijk een groeiverhaal aanwezig omdat onder meer de kosten omlaag moeten worden gebracht. Daarnaast groeit het Nederlandse deel van Mail aanzienlijk doordat daar ook het bezorgen van pakketten die zijn besteld via het internet bij in zit. Verder wijst Van Geest erop dat Mail een belang van 29,9 procent in Express krijgt, dus wanneer er iets met die divisie gebeurt, profiteren aandeelhouders in Mail daar van. Express staat al geruime tijd in de belangstelling van andere partijen. Philips Philips is een goed voorbeeld van wat Van Geest een hybride-aandeel noemt. Concurrent Siemens heeft onlangs zijn lichtdivisie Osram naar de beurs gebracht en daarom is het volgens de analist interessant om te kijken naar de waarde van de Lightning-divisie van Philips. Ik ben van mening dat er sprake is van enige onderwaardering bij dit onderdeel. Daarnaast behoort Philips met zijn Healthcare-divisie tot de top-3 spelers wereldwijd. Als de verschillende onderdelen zouden worden opgeteld vindt Van Geest het aandeel meer waard dan de huidige 22 euro. Daarnaast kan de bestuurswissel volgens hem een positieve uitwerking hebben op de koersontwikkeling. DSM DSM is in mijn ogen eveneens een hybride-aandeel, omdat het enerzijds ingrediënten voor de farmaceutische en voedingsindustrie produceert en aan de andere kant zich bezighoudt met de productie van sterke materialen die voor verschillende doeleinden kunnen worden toegepast. Van Geest ziet nog veel potentieel voor het bedrijf door onder meer acquisities en wijst er daarnaast op dat het bedrijf zelf ook wordt genoemd als overnamekandidaat. TKH Group Tot slot geeft Van Geest de voorkeur aan TKH Group. Het bedrijf houdt zich bezig met drie verschillende soorten activiteiten waardoor het volgens hem ook gezien mag worden als een hybride-aandeel. Ik ben vooral te spreken over het onderdeel VMI, een producent van bandenbouwmachines dat de afgelopen jaren sterk is gegroeid. Tot slot noemt de analist het bedrijf solide met weinig schulden en kan het acquisities doen, terwijl het daarnaast een hoog dividend uitkeert. De aandelen die hier worden opgesomd zijn niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. 18

19 RBS Markets Magazine mei 2011 Aandelen Chapeau Analistenteam The Royal Bank of Scotland Randstad op het juiste spoor Diverse analisten van The Royal Bank of Scotland hebben ieder hun favoriete aandelen voor de rest van dit jaar belicht. De analisten verwachten onder meer een verdere groei bij Randstad, terwijl voor ASML uit wordt gegaan van een herstel van het aantal orders. Royal Dutch Shell Royal Dutch Shell heeft met zijn recente strategie-update de visie van RBSanalist David Cline bevestigd en daarom staat het aandeel op zijn favorietenlijst. De analist wijst op de herhaling van de doelstellingen tot 2020 door het management. Het aandeel is over de afgelopen twaalf maanden 4 procent achtergebleven ten opzichte van de Europese oliesector, wat volgens mij te wijten was aan de tegenvallende vierdekwartaalresultaten. De recente uitspraken van het management bevestigen volgens de analist echter dat er bij Shell nog een opwaarts potentieel aanwezig is van 15 procent. Randstad Analist Wim Gille is vooral te spreken over Randstad. Randstad zit op het juiste spoor om zijn marges te laten pieken, waarbij de analist wijst op de vierdekwartaalresultaten en de trend die in januari is ingezet. Voor de middellange termijn blijft Gille positief over de uitzendsector. Een double dip scenario voor de globale en Europese economieën is volgens mij onwaarschijnlijk. Tot slot ziet de analist dat zelfs de meest ontwikkelde en laatcyclische markten (te weten het Verenigd Koninkrijk en Nederland) een groei laten zien. Fugro Een andere favoriet van analist Wim Gille is Fugro. Ik ben gecharmeerd van het aandeel vanwege zijn blootstelling aan offshore windenergie, de seismische industrie en diep water. De analist verwacht voor de seismische industrie dat deze in 2011 zal herstellen en diep water wordt door hem gezien als de voornaamste groeimarkt voor oliedienstverleners. SNS Reaal RBS-analist Thomas Nagtegaal stelt dat de recente verkoop van een Amerikaans vastgoedproject een van de grotere problemen bij SNS Reaal heeft opgelost. Ondanks de geringe grootte van de het project vind ik het een positief signaal dat SNS geen extra impairment heeft moeten nemen. De verkoop ondersteunt in de ogen van Nagtegaal zijn visie dat SNS vanwege de grote impairmentlasten die het in de tweede helft van 2010 heeft moeten nemen, in 2011 de blootstelling van de divisie Property Finance zal weten te reduceren zonder grote extra lasten. Dit zorgt voor een sterke kapitaalpositie voor de komende jaren, vooral in combinatie met de andere maatregelen die SNS Reaal neemt, aldus de analist. Nagtegaal verwacht dan ook niet dat SNS Reaal nieuwe aandelen zal moeten uitgeven om de resterende staatschuld terug te kunnen betalen, wat naar verwachting zal plaatsvinden in het eerste halfjaar van ASML Ondanks dat RBS-analisten Didier Scemama en David O Connor van mening zijn dat ASML op korte termijn een beperkt opwaarts potentieel biedt vanwege diverse de onzekerheden, blijven zij het aandeel tot de favorieten rekenen. Wij verwachten dat de orders in het eerste kwartaal zullen zijn gedaald met 42 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Voor het tweede kwartaal gaan wij echter uit van een herstel van het aantal orders, zeker gezien het feit ASML nog altijd een marktleider is. Tot slot wijzen de analisten op het aandeleninkoopprogramma van 1 miljard euro voor de komende twee jaar en het uit te keren dividend van 40 eurocent per aandeel. Christian Slagter 19

20 Chapeau Strategieën RBS Markets Magazine mei 2011 AEX Anders Hoe bespeelt u de Amsterdamse index? Aandelen kopen is de eenvoudigste variant, maar de AEX Index biedt veel meer mogelijkheden. Veel mogelijkheden langs het Damrak. 20

21 RBS Markets Magazine mei 2011 Strategieën Chapeau Als de laatste vijftien jaar iets duidelijk hebben gemaakt, dan is het wel dat buyand-hold beleggen (aandelen kopen en niet meer naar omkijken) niet zonder meer de beste strategie is om op de beurs rendement te maken. Uitzonderingen als Warren Buffett daargelaten, die met rake stockpicks decennialang bovengemiddelde rendementen wist te boeken, is het niet altijd eenvoudig geweest om met een nauwelijks veranderde aandelenportefeuille winst te maken. Tussen januari 1996 en januari 2011 was het gemiddelde jaarrendement (exclusief dividend) van de AEX Index zo n 3 procent. Dat is minder dan een spaarrekening in die periode had opgeleverd, want de spaarrente is gedurende het overgrote deel van die periode hoger geweest. En dan nemen we nog niet in overweging dat een aardig aantal aandelen waaruit de AEX is opgebouwd in de tussentijd roemloos ten onder ging; denk aan Baan, KPNQwest, Fortis en Van der Moolen. In de index werden die eenvoudigweg vervangen door nieuwe fondsen, maar als belegger in de onderliggende aandelen heeft u die verliezen gewoon moeten nemen. Gelukkig zijn er actievere of op zijn minst minder risicovolle manieren om de AEX Index te bespelen, waarmee u ook rekening kunt houden met de pieken, dalen en periodes van stilstand die door de jaren heen in de grafiek te zien zijn. Een overzicht van drie mogelijkheden. Long en short De eenvoudigste manier om actief op indexbewegingen in te spelen is door op strategisch gekozen momenten te kiezen voor een bepaalde richting, door long- of shortposities in te nemen. Long staat gelijk aan het kopen van de index; dat kan door de aandelen zelf te kopen, maar voor actieve beleggers die regelmatig handelen kan dat qua transactiekosten aardig in de papieren lopen. En short gaan in de aandelen zelf is voor een particuliere belegger vaak al helemaal geen optie. De meest gebruikte instrumenten om actief positie te kiezen op de AEX Index zijn opties en Turbo s. - Met het kopen van een Turbo Long of een call-optie speculeert u op een stijging van de index - Met het kopen van een Turbo Short of een put-optie speculeert u op een daling van de index Om dit soort handel te bedrijven zijn een paar zaken van belang. Ten eerste moet een belegger goed weten hoe deze instrumenten werken. Aangezien ze voorzien zijn van een hefboom die de koersuitslagen versterkt is zowel het opwaartse als het neerwaartse risico groter dan bij een belegging in aandelen. Daarnaast hebben Turbo s een stoploss, waardoor ze op zeker moment bij een verkeerde visie - worden uitgestopt en de belegging ophoudt te bestaan. Voor een actieve aanpak met longen shortposities is een visie op de richting van de beurs natuurlijk een eerste vereiste. Daar is doorgaans een systematische aanpak voor nodig en grote discipline, om bij verkeerd gemaakte keuzes snel posities af te kunnen kappen. Zijwaarts beleggen Ze komen vaker voor dan u denkt, periodes waarin de beurs per saldo niet zoveel beweegt. Af en toe omhoog, af en toe omlaag, maar zonder duidelijke upof downtrend. Aandelen leveren in zo n situatie weinig op en ook met afwisselende long- en shortposities is het in deze trendloze markten moeilijk geld verdienen. Voor wie denkt dat de markt korte of langere tijd zijwaarts gaat bewegen zijn er wel alternatieven voorhanden. Met opties kan bijvoorbeeld een short straddle worden opgezet, door tegelijk een callen een putoptie te verkopen, maar er zijn ook rendementsverhogende constructies voorhanden waar je slechts één product voor hoeft aan te kopen. Sinds maart heeft RBS AEX Discounters op de markt gebracht, waarmee een belegger in feite de AEX met korting koopt. Zodoende kunt u tijdens de looptijd toch rendement maken als de koers niet van zijn plaats komt of zelfs licht daalt. De onderliggende waarde van de AEX Discounters is overigens niet de AEX Index zelf, maar het AEX Mini Dividend Certificaat van RBS, dat tegen eentiende van de koers van de echte AEX noteert en tweemaal per jaar het dividend contant uitkeert. Zo n Discounter is uiteindelijk wel gewoon een longpositie, maar dan voorzien van een constructie die ervoor zorgt dat een belegging bij dalende of licht stijgende koersen meer oplevert dan een recht-toerecht-aan-longpositie en bij sterk stijgende koersen juist minder oplevert. (Meer informatie over AEX Discounters vindt u op De AEX als voorwaarde voor rendement Om geld te verdienen aan de bewegingen van de AEX is het niet per se nodig om in de index zelf te beleggen. Voor de behoudend ingestelde belegger die inleggarantie en een vastjaarrendement op prijs stelt zijn er bijvoorbeeld de RBS AEX Obligaties. Die betalen ieder jaar tijdens de looptijd een vastgesteld rendement zolang de AEX op een vaste peildatum boven een bepaald niveau noteert. In dit geval is de AEX dus niet zelf de factor die het rendement bepaalt, maar meer een voorwaarde voor de uit te betalen couponrente. Ook bij zo n belegging hoort vanzelfsprekend een visie op de index. Omdat er verschillende series bestaan, met verschillende rente- en AEX -drempelniveaus, kunnen deze obligaties bij meerdere visies uitkomst bieden. De eind maart geïntroduceerde AEX obligatie met een rente van 10 procent keert alleen uit als de AEX in dat jaar (op 31 maart) boven de 380 punten staat. Daarvoor is dus een vrij positieve visie op de beurs vereist, want het is maar de vraag of de index daar de komende jaren boven komt en blijft. Aan de andere kant van het spectrum is er een obligatie die jaarlijks 4,5 procent rente uitkeert, mits de AEX Index op 31 maart van dat jaar boven de 160 punten staat. Dat is al een stuk defensiever van aard dan de 10 procent-variant. Daar is volgens de AEX - stand van 5 april 2011 meer dan een halvering voor nodig. Dat risico is niet denkbeeldig, maar aanmerkelijk minder groot dan een koersval tot, zeg, 300. Een longpositie in de AEX maakt bij een instapkoers van 370 (begin april) dan een verlies van 19 procent. Een RBS AEX obligatie 290 6,0 procent betaalt dan nog keurig zijn couponrente. U loopt wel debiteurenrisico op RBS, dat de terugbetaling van de hoofdsom aan het eind van de looptijd garandeert. Pieter Kort 21

22 Chapeau Opkomende markten RBS Markets Magazine mei 2011 Midden-Oosten: instappen met 20 procent korting Het Midden-Oosten was tot voor enkele jaren een grote zwarte vlek op de wereldkaart van beleggers. Of misschien is blinde vlek een betere omschrijving, want beleggers leken blind voor het groeisprookje wat zich daar ontvouwde. De laatste jaren nam het aanbod van producten op de regio snel toe, al was het zeker in het aanbod van beleggingsfondsen in combinatie met de twee andere blokken uit de EMEA-regio: Afrika en Oost-Europa. Beleggerskaravaan op zoek naar koopjes. 22

23 RBS Markets Magazine mei 2011 Opkomende Chapeau markten De laatste maanden is de term MENA (Middle East, North Africa) bijna net zo in zwang geraakt als EMEA (Emerging Europe, Middle East, Africa). En daar valt wel wat voor te zeggen, want de gemene deler van Oost-Europa, Midden-Oosten en sub-sahara Afrika is ver te zoeken. In tegenstelling tussen die van Noord-Afrika en het Midden-Oosten, zeg maar de Arabische wereld. Maar net nu beleggers, aan de hand van de aanbieders van financiële producten, de regio begonnen te ontdekken, werd eerst Noord-Afrika en daarna het Midden-Oosten het toneel van politieke onlusten, revoluties en burgeroorlogen. De regio maakt daarmee zijn naam als brandhaard weer waar, dit keer zonder dat Israël er direct bij betrokken is. Maar brandhaardbeleggen kan soms erg lucratief zijn. Het politieke geweld zorgde begin dit jaar voor forse dalingen op Arabische beurzen. Onzekerheid was troef. Maar veel beleggers zaten vanaf dag één op het vinkentouw om goedkoop aandelen bij te kunnen kopen. Zowel grote namen als Mark Mobius (bron: Citywire, 31 januari 2011), boegbeeld van Franklin Templeton en godfather van het beleggen in opkomende markten als minder bekende namen als Karin Fries van het Zweedse Carnegie (bron: IEXProfs, 3 februari 2011) lieten weten Egyptische aandelen te willen bijkopen, nadat de spanning op het Tahrirplein toenam. Dat zou een kwestie van geduld blijken, want de beurs hield de poorten meer dan een maand gesloten. Maar daarna gebeurde wat zij verwachten. Na een scherpe verdere daling, veerde de beurs weer op. Verliezen weggepoetst Het verhaal erachter is logisch. Het verdwijnen van dictatoriale regimes in deze landen moet uiteindelijk tot grotere vrijheid en economische activiteit en daarmee economische groei leiden. Aan de fundamenten vaak een jonge, groeiende beroepsbevolking en in sommige gevallen rijkdom aan olie verandert weinig. Beleggers lijken dat ook te beseffen, want koopjesjagers hebben ervoor gezorgd dat een flink deel van het verlies in de periode januari tot medio maart alweer weggepoetst is. Het RBS Midden-Oosten Certificaat, gebaseerd op de RBS Middle East TR Index, verloor 23 procent in waarde tussen 10 januari en 7 maart, maar steeg sindsdien alweer 10 procent. Vergis u niet, het Midden-Oosten Certificaat is geen vehikel om op de oplopende olieprijs in te spelen. Het Certificaat leunt zwaar op financials en telecom en concentreert zich bijna volledig op het Arabisch schiereiland. Qatar en Dubai domineren, alleen Egypte weegt daarnaast redelijk mee. Dat de financials inclusief onroerend goed - zo zwaar meewegen is niet verwonderlijk. Met name in Dubai wordt hard aan de weg getimmerd om naast New York, Londen en Sjanghai het vierde grote financieel centrum ter wereld te worden. Bovendien wordt de regio steeds breder geaccepteerd, zoals ook blijkt uit de toewijzing van het wereldkampioenschap voetbal in 2022 aan Qatar. De landen in het Midden-Oosten behoren stuk voor stuk tot de categorie Frontier Markets de kraamkamer van de opkomende markten van de toekomst. Juist die landen komen steeds vaker op de radar van pionierende beleggers. Maar het zijn ook landen die gekenmerkt worden door grote schokken op de financiële markten. Het is nog maar een paar jaar geleden dat enorme paniek uitbrak op de beurzen daar, toen beleggers die aangetrokken waren door de alsmaar stijgende koersen er hardhandig achter kwamen dat aandelen ook konden dalen. Hard en snel. Het herstel volgde, maar begin dit jaar kwam een nieuwe klap. Volatiliteit en tegenwind Die schokken kleuren de rendementen uit het verleden. De beurs van Bahrein Koers Midden-Oosten Certificaat Koers 9 mei mei behaalde over de afgelopen drie jaar een geannualiseerd negatief rendement van maar liefst 42 procent. De MSCI Bahrein Index daalde in drie jaar tijd meer dan 80 procent. Dat doet pijn. In de Verenigd Arabische Emiraten (-28 procent geannualiseerd over de afgelopen drie jaar), Koeweit (-18 procent) en Qatar (-3 procent) ging het iets beter, maar ook daar moeten beleggers nog heel wat verliezen goedmaken. Het Midden-Oosten Certificaat laat een iets minder heftige grafiek zien. In de eerste twee jaar na lancering, eind 2006, werd heel gestaag een rendement van iets meer dan 20 procent geboekt. In crisisjaar 2008 zakte het Certificaat weg tot zelfs onder de helft van de startwaarde maar sinds de bodem van de markten wereldwijd in maart 2009, is weer een mooie stijgende lijn zichtbaar. Daar doen de schermutselingen van de afgelopen maanden weinig aan af. In die twee jaar werd een stijging van 60 procent geboekt. Sinds de lancering staat het Certificaat nu zo n 20 procent onder water. Beleggers kunnen daarom vijf jaar na dato met een aantrekkelijke korting in het groeiverhaal instappen. Wie ervan overtuigd is dat de huidige conflicten in de regio de groeikansen niet versjteren of zelfs vergroten, kan zijn slag slaan. Wie dat doet zal in de komende jaren mogelijk wel een beetje meer volatiliteit voor lief moeten nemen dan we in ons eigen polderland gewend zijn. Hoewel, laten we eerlijk zijn. We hebben sinds de AEX boven de 700 punten piekte onze portie volatiliteit en tegenwind ook wel gehad. Daar kan bijna geen opkomende markt tegenop. Peter van Kleef Datum Bron: RBS, 8 april

24 Valuta RBS Markets Magazine mei 2011 Zwitserse munt bewijst waarde als vluchtvaluta In tijden van grote politieke en economische turbulentie komt de Zwitserse frank op de radar bij beleggers. Ook de afgelopen maanden maakte deze munt zijn functie als vluchtvaluta overtuigend waar. van de munt nog verder op, waardoor de druk om af te lossen verder toenam, enzovoort. Je kunt er de klok op gelijk zetten: bij sterke geopolitieke spanningen of economische onrust zoeken beleggers hun toevlucht tot beleggingscategorieën die als veilig te boek staan. Goud vormt zo n traditionele safe haven. Maar ook de Zwitserse frank. Dat laatste is niet zo verwonderlijk, gelet op de reputatie van Zwitserland als baken van economische en politieke stabiliteit. Daar komt nog bij dat het Alpenland tot nu toe relatief sterk uit de financiële crisis is gekomen, in tegenstelling tot diverse andere westerse economieën. Ook de afgelopen twaalf maanden stond de Zwitserse munt volop in de belangstelling bij beleggers. De aanhoudende schuldenproblematiek in landen als Griekenland, Ierland, Portugal en Spanje en de grote verdeeldheid binnen de eurozone over het juiste antwoord hierop zetten de koers van de euro onder druk. Ook de dollar verloor een deel van haar glans. Dit was te wijten aan het besluit van de Federal Reserve, afgelopen najaar, om voor miljarden dollars staatsobligaties op te kopen, wat in de praktijk neerkwam op het aanzwengelen van de drukpers. Onder dit gesternte steeg de Zwitserse frank vorig jaar circa 16 procent in waarde ten opzichte van de euro en ruim 6procent vergeleken met de dollar. Het Alpenland is tot nu toe relatief sterk uit de financiële crisis gekomen. Oost-Europa als katalysator De koersstijging van de frank kreeg een extra impuls door een andere ontwikkeling: de afbouw van schulden in Oost-Europa. Jaren geleden sloten consumenten uit onder andere Hongarije en Polen massaal hypotheken en andere leningen af in Zwitserse franken. Zij werden aangetrokken door de toen nog bijzonder lage rentestand en de gunstige wisselkoers. Toen de frank vervolgens aan kracht won, zagen de kredietnemers hun schuld plotseling sterk oplopen en werden ze genoodzaakt tot extra aflossingen. Dit leidde tot een vicieuze cirkel: voor de extra aflossingen werden meer Zwitserse franken aangekocht. Hierdoor liep de koers Koers euro - Zwitserse frank Koers 1,8 1,7 1,6 1,5 1,4 1,3 1, Datum Bron: Yahoo Finance, 6 april 2011 Politieke onrust In het eerste kwartaal won de Zwitserse frank verder aan kracht. Op 31 maart moest voor één euro 1,30 frank worden neergeteld. Begin 2010 was dat nog 1,48 frank. En terwijl begin 2010 voor één dollar nog meer dan één frank werd betaald (1,03 frank, peildatum: 3 januari), was dat op 31 maart teruggelopen naar 0,91 frank. Ditmaal was de grote politieke onrust het Midden-Oosten en Noord-Afrika de voornaamste oorzaak van de hoge koers van de frank, zo verklaarde de Swiss National Bank (SNB) medio maart. Voor de centrale bank van Zwitserland is dit geen goed nieuws. Een waardestijging van de frank holt de waarde van de buitenlandse deviezenvoorraad van SNB uit. Dat bleek ook vorig jaar, toen SNB een boekverlies van 19,2 miljard frank leed, tegen een winst van 9,96 miljard frank in het jaar ervoor. Bovendien trekt een dure munt een zware wissel op de export van Zwitserland. Interventies Toch is het maar zeer de vraag of de centrale bank van Zwitserland op korte termijn zal besluiten tot interventies. Eerdere acties tussen 2009 en de eerste helft van 2010 de aankoop van vreemde valuta waren weinig succesvol: ze konden de opmars van de frank niet stuiten en leidden bovendien tot een forse toename van de valutareserves. Dat kwam SNB-president Philipp Hildebrand destijds op stevige kritiek te staan. Daar komt nog bij dat een krachtige frank naast veel nadelen ook één groot voordeel heeft: zij verlaagt de inflatoire druk. Dat komt niet slecht uit in een periode van sterk oplopende grondstoffenprijzen. Peter van Kleef 24

25 RBS Markets Magazine mei 2011 Chapeau Indices Balen van Brazilië De eurocrisis is nog niet voorbij en dat is te zien aan de rendementen van de verschillende Europese indices. Van de BRIC-landen laat Brazilië het helemaal afweten. Zwakkere eurolanden zoals Italië (S&P /MIB Index 9,09 procent) en Spanje (IBEX 35 Index 9,10 procent) boeken een hogere stijging ten opzichte van hun sterkere broeders, zoals Nederland (AEX Index 4,07 procent), Duitsland (DAX Index 3,78 procent). De Eurostoxx 50 Index laat een positief rendement in 2011 zien van 1,41 procent. Ondanks de inhaalslag die Spanje en Italië lijken te maken, laat het jaarlijkse rendement van voor 31 maart 2011 zien dat zij nog achter liggen ten opzichte van de sterkere eurolanden. De Italiaanse index kent een negatief jaarlijks rendement van 5,17 procent waarop de Spaanse index volgt met een negatief rendement van 2,82 procent. De DAX Index laat een positief jaarlijks rendement zien van maar liefst 15,07 procent, de AEX Index volgt op gepaste afstand met 5,00 procent. De Eurostoxx 50 Index kent een daling van 1,72 procent. De Amerikaanse beurzen laten prima resultaten zien. Koploper in Amerika is de Nasdaq 100 Index met een stijging van 3,4 procent en een stijging van 23,1 procent in de twaalf maanden voor eind maart In de sector Azië/Pacific zien we dat de rampen in Japan de Nikkei 225 index niet onberoerd heeft gelaten. De index is de grootste daler in deze regio in 2011 met 4,99 procent. De BRIC landen laten in de eerste maanden van 2011 een gemengd beeld zien. De Russische RDX Index stijgt met bijna 15 procent terwijl de Indiase Nifty Index een daling laat zien van 3,68 procent. In de twaalf maanden voor 31 maart is de Braziliaanse Bovespa Index de enige BRIC-index die negatief presteert. De index daalt met 2,16 procent. De Russische index is echter enorm gestegen met 24,25 procent aandelen leverde +29,7 procent. Willem van Doorn Europa Index Land Koers Rendement 1 maand Rendement YTD Rendement 1 jaar Rendement 5 jaar AEX Index Nederland 365,62 0,29% 4,07% 5,00% -21,14% Eurostoxx 50 Index Euroland 2.582,90-1,44% 1,41% -1,72% -25,24% DAX Index Duitsland 7.041,31-0,05% 3,78% 15,07% 19,31% CAC40 Index Frankrijk 3.989,18 0,56% 6,26% 0,22% -22,34% FTSE 100 Index Groot-Brittannië 5.908,76 0,44% 1,98% 4,74% 0,20% BEL 20 Index België 2.662,17 0,22% 5,00% 1,00% -30,83% SMI Index Zwitserland 6.357,55-1,78% -0,33% -6,89% -20,33% RDX Index Rusland 1.807,02 3,28% 14,83% 24,25% -2,43% S&P /MIB Index Italië ,44-0,59% 9,09% -5,17% -42,14% IBEX 35 Index Spanje 2.882,18 2,45% 9,10% -2,82% -9,57% Amerika Dow Jones Industrial Average Index SM Verenigde Staten ,73 1,87% 7,09% 13,46% 10,66% S&P 500 Index Verenigde Staten 1.325,83 0,93% 6,03% 13,19% 2,11% Nasdaq 100 Index Verenigde Staten 2.338,99-0,95% 5,40% 19,29% 36,18% Bovespa Index Brazilië ,70 2,34% 0,43% -2,16% 79,38% Mexbol Index Mexico ,51 2,84% -1,56% 14,08% 92,02% S&P TSX60 Index Canada 809,16-0,28% 6,28% 14,59% 19,00% Azië/Pacific Nikkei 225 Index Japan 9.755,10-9,12% -4,99% -13,89% -43,80% Hang Seng Index Hong Kong ,52 3,17% 4,84% 12,14% 50,00% Hang Seng China Enterprises Index China ,84 5,73% 7,05% 7,02% 98,21% Kospi 200 Index Zuid-Korea 278,87 5,50% 3,25% 23,52% 55,76% Nifty Index India 5.833,75 6,67% -3,68% 11,68% 69,63% SET 50 Index Thailand 735,98 9,65% 5,89% 34,17% 47,05% LQ45 Index Indonesië 659,05 4,69% 0,17% 20,37% 125,26% S&P /ASX 200 Index Australië 4.837,90 0,46% 2,98% -0,43% -5,34% Topix Index Japan 869,38-10,03% -4,34% -13,10% -50,86% Kuala Lumpur Composite Index Maleisië 1.545,13 2,16% 2,41% 16,43% 67,05% Afrika/Midden-Oosten CFG 25 Index Marokko ,82-7,21% -5,73% 3,75% 42,44% EGX 30 Index Egypte 5.463,72-2,70% -23,08% -19,96% -19,44% DJ Turkey Titans 20 Index Turkije 694,02 15,86% 1,44% 13,25% 41,34% Tel Aviv 25 Index Israël 1.321,18 4,70% 0,44% 8,09% 59,04% Dubai Financial Market G. Index Dubai 1.556,04 14,53% -5,02% -16,31% -76,17% MSCI United Arab Verenigde Arabische Emiraten Emirates Index 234,42 18,13% -4,65% -13,08% -70,83% MSCI Qatar Index Qatar 971,59 14,53% 1,71% 22,08% 18,77% MSCI Oman Index Oman 1.012,43 2,65% -7,78% -1,00% 11,16% MSCI Kuwait Index Koeweit 824,16 1,57% -9,72% 9,01% -0,55% MSCI Bahrain Index Bahrein 288,77 1,98% -1,61% -17,76% -70,06% FTSE /JSE Afrika Top40 Index Zuid-Afrika ,48 0,20% 2,08% 11,96% 57,06% Sectoren AMEX Gold BUGS Index Goudmijnen 573,13-0,26% -0,24% 33,62% 67,68% AMEX Biotech Index Biotechnologie 1.369,80 6,04% 6,12% 10,90% 95,33% AMEX Oil Index Olieproductie 1.378,83 1,51% 14,54% 26,22% 27,36% Bron: Bloomberg, 11 januari

26 200 Stableford Meer rendement uit uw golfspel! Laat uw Stablefordpunten niet alleen meetellen voor uw handicap, maar ook voor mooie golfprijzen. Ga naar rbs.nl/golf voor meer informatie The Royal Bank of Scotland plc. Alle rechten, behalve indien expliciet toegekend, worden voorbehouden. Reproductie in welke vorm dan ook van de inhoud van dit document is zonder voorafgaande schriftelijke toestemming verboden tenzij voor persoonlijk gebruik.

27 RBS Markets Magazine mei 2011 Grondstoffen Goudprijs stapelt record op record Goud boekte in het eerste kwartaal opnieuw records. Alleen een oplopende rente in China lijkt roet in het eten te kunnen gooien. Zilver: het nieuwe goud Zilver ontwikkelt zich onder beleggers steeds meer als een goedkoop alternatief voor goud. Dat is ook terug te zien in de prijzen van deze edelmetalen. Terwijl de zilverprijs afgelopen jaar meer dan verdubbelde, steeg de goudprijs met 27 procent. Begin april moest 37,15 ounce zilver worden betaald voor een even grote hoeveelheid goud; de duurste ruilverhouding sinds 1983 (bron: Bloomberg, 5 april). Ter vergelijking: in de afgelopen tien jaar kostte een ounce goud gemiddeld 62 ounce zilver, bijna het dubbele. Dat zilver ook industriële toepassingen kent in tegenstelling tot goud speelt ongetwijfeld ook een rol in deze ontwikkeling. Na de rally eind 2010 stapelt de goudprijs nog steeds record op record. De all time high van 1.430,60 dollar per ounce uit 2010 is in het eerste kwartaal van 2011 meermalen doorbroken. Op 5 april stond de teller op 1.458,60 dollar. De oorzaken laten zich raden. Door de gevechten in Libië, een zwakke dollar, de opnieuw oplaaiende schuldenproblematiek in Europa en de verwoestende aardbeving in Japan zochten veel beleggers hun toevlucht tot het edelmetaal. De goudprijs kreeg ook een impuls door de angst voor een oplopende inflatie, die werd ingegeven door de stijgende olieen graanprijzen en het besluit van de Amerikaanse Federal Reserve om tot juni voor 600 miljard dollar staatsobligaties aan te kopen. Hoewel geregeld de angst voor een knappende zeepbel klinkt, houdt de goudindustrie voorlopig rekening met een aanhoudend sterke vraag, die met name te danken is aan de forse economische groei in China en de langzaam opkrabbelende Amerikaanse economie. Alleen verdere renteverhogingen in China kunnen tijdelijk roet in het eten gooien, zo waarschuwden captains of industry uit de goudsector tijdens de Global Mining and Steel Summit 2011, een serie rondetafelgesprekken die plaatsvond in de laatste week van maart. Een oplopende rente, bedoeld om de inflatie te beteugelen, wakkert immers de angst aan voor een terugvallende vraag naar grondstoffen, waaronder goud. Tot nu toe is van deze dreiging echter nog weinig te merken. De laatste Chinese renteverhoging met 25 basispunten, op 5 april, legden beleggers stoïcijns naast zich neer. Maar veel analisten beschouwen deze verhoging de vierde sinds oktober 2010 als slechts een kleine stap in een langer proces van monetaire verkrapping, dat naar verwachting nog wel enige tijd kan aanhouden. Grondstoffentaks Tijdens de bijeenkomst van persbureau Reuters noemde de goudindustrie nóg een factor die de nodige turbulentie in de goudmarkt kan veroorzaken. Enkele grondstoffen-exporterende landen, waaronder Bolivia, Ghana, Mexico en Mozambique, proberen een graantje mee te pikken van de oplopende grondstoffenprijzen. Zij heffen inmiddels belasting over grote, onvoorziene winsten van mijnbouwbedrijven. Komend jaar wordt ook in Australië een nieuwe mijnbouwbelasting in het leven geroepen. Aanvankelijk zou deze betrekking hebben op alle grondstoffen, waaronder goud. Maar na een versoepeling van de plannen beperkt de mining tax zich nu tot ijzererts en steenkool. Dit lijkt goed nieuws voor de goudindustrie, maar gouddelvers vrezen dat goudproducerende landen het voorbeeld van een grondstoffentaks zullen volgen. In Zuid-Afrika gaan al geluiden in die richting op. Ondanks deze factoren, houden de topmannen van goudmijnen rekening met een verdere stijging van de goudprijs, naar mogelijk dollar per ounce volgend jaar, zo bleek tijdens de Global Mining and Steel Summit. Een oplopende inflatie en de behoefte van beleggers aan een safe haven zal de vraag naar goud volgens hen voorlopig blijven aanwakkeren. Jasperien van Weerdt 27

28 Chapeau Indices: Technische analyse RBS Markets Magazine mei 2011 AEX Index Positieve ondertoon zwelt aan Dow Jones Index SM Stieren stomen lekker door Op het moment van schrijven liggen de dramatische gebeurtenissen in Japan alweer een paar weken achter ons. Natuurlijk heeft een en ander zijn weerslag gehad op het beleggingsklimaat. Echter, het technische beeld voor de AEX is niet gewijzigd. De gebeurtenissen in het Verre-Oosten hebben geleid tot een stevige correctiebeweging, geen trendbreuk. De voortschrijdende gemiddeldelijn, ook wel sleepkabel genoemd, heeft zijn werk als dynamische trendlijn uitstekend uitgevoerd. Met een spike-bodem op afgerond Hernieuwde opleving 343 werd de correctiebeweging reeds na vier weken afgerond. Dat er een correctie aan zou komen vanaf circa 374, lag voor de hand. De index bereikte immers de bovenkant van het stijgende trendkanaal en de RSI als spanningsmeter gaf op dat moment aan dat topvorming aannemelijk was. Goed, de stijgende trend is dus geenszins in gevaar gekomen, er is weer gewoon een nieuwe hogere bodem geplaatst op de plaats waar u ook een bodem mag verwachten. Dit impliceert dat 343 het kritieke kantelpunt aan de onderkant van het speelveld is. Zolang de AEX Index boven 343 beweegt, blijft de stijgende trend intact en is een hernieuwde opleving naar de recente top op 374 het meest waarschijnlijke scenario. Maar omdat er sprake is van een trendfase zullen de stieren proberen een hogere top te plaatsen. Met andere woorden, boven 374 is een verdere stijging aannemelijk, waarbij ik een rally tot ver boven 400 punten niet uitsluit. Kortom, een positief beeld met duidelijke kantelpunten. Hogere niveaus Langeretermijnbeleggers blijven gewoon zitten en vullen hun portefeuilles bij een hogere bodem of bij een uitbraak. Het technische landschap ziet er aantrekkelijk uit. Met of zonder extra aanloop voeren de stieren de regie, zo luidde mijn commentaar in de vorige editie. Sindsdien is er in de technische conditie niet veel gewijzigd. De Dow Jones Index kruipt nog steeds naar hogere niveaus binnen een breed oplopend trendkanaal. Door de recente ontwikkelingen kan ik wel het cruciale steunniveau optrekken naar , vrijwel gelijk aan steun uit hoofde van de voortschrijdende gemiddeldelijn, ofwel mijn sleepkabel. Zolang de index boven dit niveau beweegt, blijft de stijgende trend volledig intact. Dit impliceert dat er best veel ruimte is voor corrigerende bewegingen zonder dat de trend in gevaar komt. Bij koersvorming onder zal het landschap wijzigen, een overgangsfase zal dan gaan zorgen voor een nieuwe dalende trend. Ik heb echter geleerd dat een trend intact blijft totdat het tegendeel wordt aangetoond. Dus ik hou vooralsnog vast aan de huidige uptrend. De bovenkant van het stijgende kanaal ligt nog ver weg. Rond ligt de trendkanaallijn, waar naar alle waarschijnlijkheid topvorming zal plaatsvinden. Op de weg omhoog naar zullen ongetwijfeld wat weerstandjes worden gevormd, maar thans ziet het er naar uit dat de opmars van de stier daardoor niet in gevaar komt. Kopen op zwakte, danwel aankopen doen bij het uitnemen van recente toppen is dan ook de aangewezen strategie, zolang de index boven de sleepkabel beweegt. Weekgrafiek AEX Index Weekgrafiek Dow Jones Index SM koers koers datum datum Bron: BTAC Visuele Analyse, 5 april 2011 AEX Index van 1 september april 2011 Bron: BTAC Visuele Analyse, 5 april 2011 Dow Jones Index SM van 1 september april

29 RBS Markets Magazine mei 2011 Indices: Technische Chapeau analyse Nikkei 225 Index Beleggingslandschap sterk verstoord Euro/dollar Eurostieren voeren de regie Geen duidelijke trend Het moge duidelijk zijn dat door de recente gebeurtenissen de grafiek van de Nikkei ernstig door elkaar is geschud. Er was overigens al sprake van een lage trendmatigheid gezien het verloop van de voortschrijdende gemiddeldelijn. Het vlakke verloop van deze lijn indiceert dat er geen overtuigende tendens tot dalen of stijgen aanwezig is. Dit laatste is nog steeds het geval. Recent is er door de gebeurtenissen een spike-bodem geplaatst op punten. De beweeglijkheid in de betreffende week was natuurlijk ontzettend hoog, waar je als actieve belegger niets mee kunt. Er was sprake van een vallend mes, die je niet moet vangen. Echter, in dezelfde week veerde de index al weer rap op, waardoor er weliswaar een zwarte candle werd gevormd, maar wel een met een body in het gebied tussen en , een zone waar de index ook in 2010 heeft gebodemd. Na de rampweek volgde er zelfs twee witte candles, alsof er niets aan de hand was. Beleggers hebben de gevolgen van de ramp snel geabsorbeerd lijkt het wel. Hoe nu verder? Van een duidelijke trend is geen sprake, ook zie ik geen tradingrange, dus de grafiek oogt warrig en is dan ook lastig te duiden. Door de recente heftige turbulentie liggen de kantelpunten ver uit elkaar. Kijk maar op de grafiek hoe ruim het speelveld is. Alles overziende kom ik dan ook tot de bevinding dat een neutrale positie of houding momenteel het beste is. Het landschap moet tot rust komen, er moeten kantelpunten verschijnen, het wachten is op de juiste plaats op de grafiek om toe te slaan. Als er binnenkort een duidelijke top of bodem wordt geformeerd, kunnen actieve beleggers weer in actie komen. Euro blijft sterk Als ik alle technische ingrediënten uit de grafiek destilleer, dan resteert een positief beeld voor de euro en dus een negatief koersbeeld voor de dollar. Zo zie ik een sterk proces van hogere toppen en hogere bodems, waarbij de koers in een breed stijgend trendkanaal voortbeweegt. De groene trendlijn biedt steun aan rond 1,35, terwijl de rode lijn weerstand indiceert rond 1,51, een ontzettend breed speelveld, het is niet anders. Binnen dit brede veld zie ik nog een kleiner trendkanaal met steun rond 1,40 tot 1,3850. Weerstand komt reeds in op afgerond 1,43 en dat is een interessant kantelpunt. Als het de eurostieren niet lukt om overtuigend door 1,43 te breken, is de markt rijp voor een significante correctiebeweging, waarbij de koers kan terugvallen tot de eerder genoemde groene trendlijn. Als het wel lukt om uit te breken, dan zet dit de weg open naar de bovenkant van het brede kanaal en dan kunnen we 1,51 op de borden gaan zien. U ziet, 1,43 is een cruciaal kantelpunt en daardoor een belangrijke sfeerbepaler voor de nabije toekomst. Het is een draai- of breekniveau met vergaande gevolgen voor de technische conditie. Zoals gezegd overheerst het positieve beeld voor de euro, dus het breken van 1,43 acht ik waarschijnlijker dan topvorming gevolgd door een neerwaartse draai. Vinger aan de pols derhalve op 1,43, binnenkort weten we welke kant de spelers hebben gekozen. Nico Bakker Het onderdeel technische analyse wordt verzorgd door Bakker Technische Analyse Consultancy B.V. en uitgebracht door RBS. Nico Bakker is bestuurder van Bakker Technische Analyse Consultancy B.V. en is een onafhankelijk analist. RBS betaalt een vergoeding voor de technische analyses van Bakker Technische Analyse Consultancy B.V. Weekgrafiek Nikkei 225 Index Weekgrafiek euro/dollar koers koers datum datum Bron: BTAC Visuele Analyse, 5 april 2011 Nikkei 225 Index van 1 september april 2011 Bron: BTAC Visuele Analyse, 5 april 2011 Koers euro-dollar van 1 september april

30 Grondstoffen RBS Markets Magazine mei 2011 Fearfactor stuwt olieprijs De olieprijs is het eerste kwartaal flink opgelopen. Ligt een correctie op de loer of zit er nog meer in het vat? Analisten hielden al rekening met een hoge olieprijs dit jaar. Die voorspelling is tot nu toe uitgekomen. Voor een vat ruwe Amerikaanse olie werd op 31 maart dollar neergeteld en voor een vat Brent-olie zelfs bijna 118 dollar, het hoogste niveau in ruim twee jaar. Daarmee is een vat West Texas Intermediate in het eerste kwartaal 17 procent duurder geworden en een vat Noordzee-olie zelfs 23 procent. Aanvankelijk werd de stijging toegeschreven aan het herstel van de wereldeconomie. Maar in het voorjaar werd de politieke onrust in Noord-Afrika en het Midden- Oosten de belangrijkste aanjager. Door de burgeroorlog in Libië ligt daar de olieproductie van 1,6 miljoen vaten per dag stil. Saoedi-Arabië kan het wegvallende aanbod vooralsnog compenseren, maar er heerst wel grote onzekerheid wanneer en in welk tempo de olieproductie in Libië weer hervat kan worden. Een nog grotere zorg onder beleggers is dat de politieke onrust overslaat naar de Golfregio en zo een aanbodcrisis kan veroorzaken. Aardbeving De impact van de aardbeving in Japan is nog niet helemaal helder. Het natuurgeweld leidde in maart tot een acute vraaguitval uit het Aziatische land. Een deel van de raffinagecapaciteit is daar door de tsunami vernietigd, waardoor Japan minder ruwe olie kan verwerken. Het land spreekt nu zijn strategische voorraden aan, maar algemeen wordt verwacht dat Japan in een later stadium de olie-invoer zal opvoeren om de voorraden weer aan te vullen. Onzeker is nog de uiteindelijke impact van de aardbeving op de economische groei in het land. Een eventuele krimp kan leiden tot een terugval in de vraag naar olie. Al deze onzekerheden hebben geleid tot een grotere volatiliteit op de futuresmarkten en een aanwas van speculanten. De New York Mercantile Exchange, de belangrijkste handelsplaats in oliecontracten, meldde eind maart dan ook een record in het aantal verhandelde termijncontracten. Olieprijs staat op het hoogste niveau in ruim twee jaar. Kernenergie Of deze trend - een stijgende olieprijs en hoge volatiliteit - aanhoudt moet de komende maanden blijken. Er is nog geen zicht op een terugkeer van de rust in het Midden-Oosten. En de opgelaaide discussie over de risico s van kernenergie kan leiden tot een grotere vraag naar olie en gas; twee argumenten die een hoge olieprijs rechtvaardigen. Maar er zijn ook factoren die de prijs onder druk kunnen zetten. Op korte termijn zal de vraag naar olie op het noordelijk halfrond inzakken, nu een eind is gekomen aan het koude winterweer. Op langere termijn bestaat het risico dat een hoge olieprijs de economische groei in landen die olie importeren dempt en zo de vraag tempert. Daarnaast wordt gevreesd dat de hoge olieprijzen de vraag naar olie zullen drukken. De Amerikaanse president Barack Obama gaf onlangs een schot voor de boeg, toen hij aankondigde dat hij binnen tien jaar de Amerikaanse afhankelijkheid van olie- en gasimporten met 30 procent wil terugdringen. Jasperien van Weerdt Toenemende spread Normaal gesproken bewegen de prijzen van verschillende oliesoorten ongeveer in dezelfde richting. Maar de laatste maanden steeg de prijs voor een vat Brent-olie uit de Noordzee harder dan de West Texas Intermediate (WTI), de Amerikaanse tegenhanger. In februari bedroeg dit prijsverschil (spread) maar liefst 19,54 dollar. Nadien is dite wat teruggezakt, maar begin april was nog steeds sprake van een substantieel prijsverschil. Volgens analisten vinden beleggers de WTI minder representatief voor de wereldwijde oliemarkt. Het opslaggebied voor de WTI in Oklahoma, kampt met logistieke problemen. Daarnaast wordt uit Azië weinig Amerikaanse olie afgenomen. Aangezien uit die regio de grootste groei van de olievraag komt, wordt die trend niet in de prijs van de WTI weerspiegeld. 30

31 RBS Markets Magazine mei 2011 Rente en economie Chapeau Inflatiehorror Hoe lang kunnen centrale banken de rente laag houden bij oplopende inflatie? Het inflatiespook heeft niet voor niets een naam die aan griezelverhalen doet denken. In beurscommentaren valt steevast te lezen dat beleggers bang voor inflatie zijn en de Europese Centrale Bank (ECB) heeft maar één mandaat: het binnen de perken houden van de inflatie. Kennelijk is geldontwaarding iets wat koste wat het kost vermeden dient te worden, op straffe van grote economische rampen. Is die angst voor het inflatiespook terecht? Tot op zekere hoogte wel. In antwoord op de financiële crisis hebben centrale banken in de hele wereld hun rentetarieven omlaag Inflatie in 2010 en 2011 Jaarlijkse consumenteninflatie februari 2010 en februari 2011 België* Brazilië Duitsland Finland Frankrijk Griekenland Groot-Brittannië Ierland Ijsland* India Indonesië* Italië* Japan Nederland Noorwegen Portugal Rusland Spanje Verenigde Staten Zwitserland Inflatie februari 2010 Inflatie februari 2011 Bron: Inflation.eu; De data met * zijn van maart 2010 en maart 2011 gebracht, met als doel om de economie en het bankwezen aan de praat te houden. Dat lijkt gelukt, maar nu de inflatie in vrijwel de hele geïndustrialiseerde wereld aan het oplopen is komt de koopkracht van burgers in het geding. Ga maar na: met een huidige inflatie van de 2 procent en een vermogensrendementsheffing van 1,2 procent daar bovenop wordt cash geld in Nederland jaarlijks 3,2 procent minder waard. Met de huidige renteniveaus is het knap lastig om die achterstand goed te maken. Sterker, in grote delen van de wereld is de reële rente (de variabele rente minus de inflatie) op dit moment negatief. Begin april stond de 1-jaars Euribor-rente (het interbancaire tarief in Europa) op 2,1 procent. Daarmee is de reële rente in Nederland dus circa 0 procent. In België, Finland, Griekenland, Groot-Brittannië, Italië, Portugal en Spanje is die reële rente echter ruimschoots negatief. Als we niet Euribor, maar de centrale bankrente (de discount rate) hanteren, hebben bijna alle belangrijke economieën in de wereld een negatieve reële rente. Dat kan tijdelijk nuttig zijn; negatieve rentes ontmoedigen het sparen en zorgen ervoor dat kasgeld wordt aangewend om te consumeren of te investeren. Dat zou de economische groei moeten aanjagen. Wat er in de praktijk echter dreigt te gebeuren, zo constateren diverse economen, is dat het slecht renderende kasgeld wegvloeit naar andere delen van de wereld waar meer rendement te behalen is. In de afgelopen twee jaar waren vooral emerging markets een populaire bestemming voor dat geld. Aangevoerd door de ECB lijken de centrale banken de eerste stapjes te gaan zetten om de lange periode van extreem lage rentes achter zich te laten, bang als ze zijn dat de oplopende inflatie alleen nog maar meer geld naar exotischer oorden laat wegvloeien. De ECB houdt zich daarmee keurig aan haar Jean-Claude Trichet houdt de inflatie op maximaal 2 procent. mandaat (zorgen voor een inflatie van maximaal 2 procent) maar in de europeriferie wordt de verhoging met angst en beven gevolgd. Landen met grote begrotingstekorten hebben economische groei nodig om uit hun schuldenspiraal te komen; oplopende rente geldt daarentegen juist als groeiremmer. De Amerikaanse Federal Reserve houdt langer vast aan haar ruime monetaire beleid. Naast een inflatiemandaat heeft de Fed ook te zorgen voor goede werkgelegenheid, dus er is iets meer ruimte waarbinnen inflatie getolereerd kan worden. Toch blijkt uit de notulen van de Fed-bestuursvergaderingen dat ook daar steeds meer stemmen opgaan die de rente willen verhogen, waarbij de grootste angst is dat de inflatie straks niet meer gecontroleerd kan worden. En dan wordt het pas echt griezelig. Pieter Kort Foto: ECB 31

32 Emerging markets RBS Markets Magazine mei 2011 BRIC heeft het zwaar Valse start voor opkomende markten in 2011 zorgt voor weer een kleine deuk in het imago van de BRIC-landen. De eerste maanden van 2011 stonden vooral in het teken van de outperformance van ontwikkelde markten ten opzichte van opkomende markten. Ook in de strijd tussen de vier grootste groeilanden en de vier belangrijkste oude economieën zien we dat beeld terug. De beurzen van de vier BRIC-landen (Brazilië, Rusland, India en China) hadden het zwaar en werden getroffen door winstne- mingen en toenemende risicoaversie bij beleggers in met name januari en februari. Pas in maart durfden beleggers weer wat extra risico aan hun portefeuilles toe te voegen. Maar daarmee werd het opgelopen verlies niet teruggewonnen. De aandelenindices van de vier FADE-landen (Frankrijk, Amerika, Duitsland en Engeland) sloten het eerste kwartaal af met voorsprong op de BRIC-landen. Dat het verschil in de periode van 1 januari tot en met 31 maart uiteindelijk minimaal was, viel bijna geheel op het conto van de Russische markt te schrijven. Rusland profiteerde niet alleen van de oplopende olie- en gasprijzen, maar ook van het feit dat het land bijna het enige grote olieproducerende land was, waar politieke spanning afwezig was de aanslag van Tsjetsjeense rebellen op een vliegveld in moskou daargelaten. Maar die gebeurtenis had wereldwijd beduidend minder Rusland bepertkt achterstand BRIC impact dan de onlusten in de Arabische wereld. Uiteindelijk stegen de vier ontwikkelde landen in het eerste kwartaal gemiddeld 3,31 procent tegen 2,85 procent voor de vier opkomende markten. Rusland was van de acht veruit de beste index met een stijging van meer dan 15 procent. India verloor ruim 5 procent en was daarmee de zwakste schakel in het eerste kwartaal. Bij de ontwikkelde markten waren de Dow Jones en de CAC-40 de uitblinkers. Door de overwinning van de FADE-landen is de achterstand in The Battle nu teruggebracht tot 5-4. Peter van Kleef In The Battle BRIC tegen FADE wordt gekeken naar het rendement over de achterliggende drie maanden van de beurzen van de vier grote groei-economieën Brazilië, Rusland, India en China (BRIC) ten opzichte van die van de oude economische wereldmachten Frankrijk, Amerika, Duitsland en Engeland (FADE). Op deze manier wordt snel inzichtelijk gemaakt in hoeverre beleggers kunnen profiteren van de verschuivingen op het economisch wereldtoneel. Peildatum 10 oktober 2010 tot en met 6 april 2011 bron VDW Group, 6 april

33 RBS Markets Magazine mei 2011 Grondstoffen Arabische lente stuwt olieprijs Metalen doen een stapje terug, evenals food en agri-commodities. Van alle grondstoffen heeft de Arabische lente waarschijnlijk het meeste (nadelige) effect op de olieprijs. Bij de omwentelingen in eerst Tunesië en daarna Egypte lag de nadruk niet zozeer op de olie. Tunesië is maar een klein land en Egypte is een netto-importeur van olie. Libië is echter een netto-exporteur van olie, maar is slechts goed voor 4 procent van de wereldolievoorraad. Dat alleen lijkt de olieprijsstijging dus niet te verklaren. Het is meer de angst van beleggers dat er langere periode van (politieke) onrust zal zijn in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. De rendementen van energiebeleggingsproducten liegen er in 2011 (tot nu toe) ieder geval niet om. Verder valt uit de Commodities Monitor op te maken dat er een (voorlopig) einde lijkt te zijn gekomen aan de stijging van de goudprijs. De koers van zilver dat sterk correleert met goud is na een forse stijging hard teruggevallen. Volgens Het Financieele Dagblad (5 april 2011) is de rally op de kopermarkt in het eerste kwartaal van 2011 ook tot stilstand gekomen. Koper behoorde vorig jaar nog tot een van de best presterende grondstoffen. Half februari piekte de koperprijs op de London Metal Exchange op dollar per ton. Daarna is de koers gezakt naar dollar per ton. De koersen van agri-commodities, de basis voor ons voedsel en dat voor de dieren (indirect weer voor ons dus), zijn juist aan een daling bezig. En dat terwijl de wereldbevolking afgelopen maand de nodige natuurrampen (Japan, Thailand) heeft moeten doorstaan. De Japanse tsunami heeft vooral een negatief effect (gehad) op de prijzen van sojabonen en rubber. Fleur van Dalsem Commodities Monitor Index/ expiratiemaand future Koers Rendement 1 maand Rendement YTD Rendement 5 jaar Grondstoffenindices Rogers Int. Commodity Index TR Index 4.321,66 0,30% 10,91% 25,68% Energie Rogers Int. Energy TR Index 906,49 3,31% 17,24% -20,68% ICE Brent Crude Oil 1 juni 119,36 2,96% 26,29% 79,06% NYMEX Crude Oil 1 juni 108,51 2,32% 17,70% 60,52% NYMEX Heating Oil 1 juni 315,54 1,84% 23,83% 69,15% NYMEX Natural Gas 1 juni 4,36 12,48% -1,00% -39,99% NYMEX Unleaded Gasoline 1 juni 313,03 2,52% 28,70% 41,00% Metalen Rogers Int. Metals TR Index 3.040,12-0,42% 4,78% 97,02% Aluminum 1 aug 2.646,50 1,56% 7,51% - Lood 1 aug 2.690,00 5,04% 2,52% - Koper 1 aug 9.370,50 2,59% -1,32% - Nikkel 1 aug ,00-11,04% 8,36% - Zink 1 aug 2.400,50-4,97% -4,63% - Tin 1 aug ,00 0,69% 1,83% - Edelmetalen Rogers Int. Precious Metals TR Index 2.584,67 1,86% 7,33% 141,71% Goud spotprijs 1.434,75 0,27% 0,98% 144,55% Zilver spotprijs 38,41 7,89% 24,24% 228,45% Platina spotprijs 1.787,25-2,99% 0,96% 65,56% Palladium spotprijs 786,75-3,11% -1,87% 131,74% Agri-commodities Rogers Int. Agriculture TR Index 1.446,54-3,01% 6,74% 44,89% Katoen 1 juli 187,19-7,77% 37,00% 242,84% Haver 1 juli 390,25-1,01% -1,76% 56,34% Koffie 1 juli 262,30-4,72% 9,31% 138,89% Cacao 1 juli 1.949,00-14,40% -3,99% 114,41% Runderen 1 aug 122,05 5,97% 8,75% 62,62% Varkens 1 juni 103,58 5,26% 23,71% 61,77% Mais 1 juli 763,50 4,02% 20,62% 211,31% Jongvee 1 aug 141,28 5,96% 13,98% 39,05% Sinaasappelsap 1 juli 161,60-4,44% -3,03% 9,37% Koolzaad 1 aug 440,25 1,21% -9,09% 87,54% Rijst 1 juli 14,27-1,25% 0,07% 63,83% Sojabonen 1 juli 1.402,25-1,27% 0,09% 144,51% Sojameel 1 juli 365,70-2,04% -2,11% 110,66% Sojaolie 1 juli 59,43-0,87% 1,76% 159,97% Tarwe 1 juli 819,50-4,71% -0,36% 130,20% Suiker 1 juli 25,71-6,58% -11,98% 42,75% Rubber 1 juni 466,20-5,40% 14,52% 87,15% Bron: Bloomberg, 31 maart 2011, TR = Total Return Index. 33

34 Chapeau Grondstoffen: Technische analyse RBS Markets Magazine mei 2011 Goudprijs Uptrend zet gestaag door Brent Oil Tijd voor een correctie De ontwikkeling van de goudprijs staat steevast in de belangstelling bij actieve beleggers. Terecht, want mede dankzij de Turbo is het relatief eenvoudig om in deze titel te beleggen. Tweede voorwaarde om als aantrekkelijk beleggingsobject te worden gezien is natuurlijk de technische conditie. De grafiek moet regelmatig uitdagende maar ook betrouwbare in- en uitstapmomenten aanreiken. Dit laatste is zeker het geval bij de goudprijs. Kijk maar op de afgebeelde grafiek waar ik met mijn vaste marktlens de koersontwikkeling volg. Er is sprake van hogere toppen en hogere bodems, alsook ruime koersvorming boven een sterk opkrullende voortschrijdende gemiddelde lijn ofwel sleepkabel. Deze lijn fungeert als vangnet voor de stieren. Zolang de koers boven de gemiddelde lijn beweegt, is er een stijgingstendens aanwezig en is het aannemelijk in de nabije toekomst hogere koersen op de borden te zien. Maar dan is het wel noodzakelijk dat de weerstand op afgerond wordt uitgenomen. Dit niveau is de bovenkant van een kortstondige consolidatie binnen de uptrend. Boven krijgt de trend een nieuwe impuls en dat zal uiteraard kopers naar de markt trekken. De onderkant van de consolidatie wordt gevormd door het niveau. Daar komt straks ook de sleepkabel de markt binnen, dus is best wel een belangrijk draaipunt. Voor nu dus even een pas op de plaats rust, de spelers pauzeren. Buiten de genoemde kantelpunten verwacht ik weer een nieuwe significante beweging. Belangrijk draaipunt op Ruimte voor een correctie. Dat de olieprijs een stevige opmars heeft laten zien, mag geen nieuws zijn. De vraag rijst of er binnenkort een correctie zal komen of dat de oliestieren rap doorstomen tot fors hogere niveaus tot ver boven de 120 dollar. Om daar antwoord op te kunnen geven, consulteer ik de weekgrafiek, waarop een drietal lijnen zichtbaar zijn, die samen een trendwaaier vormen. De lange trendlijn loopt vrijwel gelijk met de sleepkabel, die rond 90 de markt binnenkomt. Er is dus heel veel ruimte voor een corrigerende beweging, zonder dat de langtermijntrend in gevaar komt. Maar de twee toegevoegde, steilere trendlijnen indiceren ook steun op 100 tot 110, twee tussenstations. Voorts ligt op 108,50 nog horizontale steun. Goed, voldoende punten op de chart waar de actieve belegger houvast aan heeft. De trendwaaier heeft als merkwaardige eigenschap dat als eenmaal de steilste lijn is gebroken, hetgeen overeenkomt met koersvorming onder 108,50, de koers rap kan wegzakken naar de andere twee lijnen. De RSI staat erg hoog en het gat tussen de sleepkabel en de koers is vrij groot, dus de kans op een flinke correctie neemt toe. Maar de spelers moeten wel zin hebben in een daling. Zolang zij de koers boven 108,50 houden, zal de correctie niet van start gaan. Wat dat betreft is dit niveau een belangrijk kantelpunt. Tot slot een blik naar de bovenkant van het speelveld. Daar zie ik 116,65 als weerstand liggen. Mocht de koers hierdoor breken, dan gaat de trend nog steiler lopen en zal de correctie te zijner tijd nog heftiger zijn. Nico Bakker Het onderdeel technische analyse wordt verzorgd door Bakker Technische Analyse Consultancy B.V. en uitgebracht door RBS. Nico Bakker is bestuurder van Bakker Technische Analyse Consultancy B.V. en is een onafhankelijk analist. RBS betaalt een vergoeding voor de technische analyses van Bakker Technische Analyse Consultancy B.V. Weekgrafiek Goud Weekgrafiek Olie koers koers datum datum Bron: BTAC Visuele Analyse, 5 april 2011 Goudprijs van 1 september april 2011 Bron: BTAC Visuele Analyse, 5 april 2011 Olieprijs van 1 september april

35 RBS Markets Magazine mei 2011 Koersen en rendementen Risico s en Kosten van Turbo s, Certificaten en RBS Obligaties Certificaten. Een belegging in een Certificaat houdt eenzelfde risico in als een directe belegging in de onderliggende waarde. Als de waarde van de onderliggende waarde tot nul daalt, kunt u uw volledige belegging verliezen. De koers van een Certificaat volgt in principe één-op-één de prestatie van de onderliggende waarde, maar kan hiervan afwijken doordat jaarlijks beheerskosten in rekening worden gebracht, veranderingen in de wisselkoers en door de marktbeweging van vraag en aanbod. Turbo s. Door de hefboom is een belegging in Turbo s risicovoller dan een directe belegging in de onderliggende waarde. Hoe hoger de hefboom die wordt gekozen, hoe dichter het stoplossniveau bij de koers van de onderliggende waarde zal liggen, waardoor het risico groter is dat het stoplossniveau bereikt wordt. Als de koers van de onderliggende waarde het stoplossniveau raakt of overschrijdt, dan wordt de Turbo automatisch beëindigd en de restwaarde aan u terugbetaald. U kunt in deze gevallen uw gehele belegging verliezen. Turbo s waarvan de onderliggende waarde niet wordt verhandeld op Euronext Amsterdam kunnen ook hun stoplossniveau bereiken buiten de beursuren van deze beurs. Als de onderliggende waarde in buitenlandse valuta is genoteerd, zal de koers van de Turbo worden beïnvloed door wisselkoerseffecten. Het stoplossniveau kan wijzigen, waardoor bij een wijziging het stoploss niveau dichter bij de koers van de onderliggende waarde kan komen. Bij indices zullen deze wijzigingen in periodes waarin veel dividend wordt uitgekeerd, groter zijn. RBS Obligaties. Op de afloopdatum ontvangt een belegger de nominale waarde van de Obligatie retour. Dit is mogelijk niet het geval bij een tussentijdse verkoop van de RBS Obligatie. Gedurende de looptijd van de RBS Obligatie kan de waarde van de RBS Obligatie fluctueren en kan de koers van de RBS Obligatie lager zijn dan de nominale waarde van de Obligatie. Dit komt omdat de koersontwikkeling van de RBS Obligatie afhankelijk is van de waarde van de onderliggende waarde, de beweeglijkheid van de markt, de ontwikkeling van de rente, eventuele couponuitkeringen en de resterende looptijd van de RBS Obligatie. Er is geen garantie dat een belegger de nominale waarde terug ontvangt indien hij de RBS Obligatie tussentijds verkoopt. Kredietrisico. Beleggers in Turbo s, Certificaten en RBS Obligaties lopen kredietrisico op de uitgevende instelling The Royal Bank of Scotland N.V. In geval van insolventie van de uitgevende instelling kunnen beleggers hun gehele belegging verliezen. Lees voor aankoop van Turbo s, Certificaten en RBS Obligaties het desbetreffende basisprospectus, bijbehorende supplementen en toepasselijke definitieve voorwaarden waarin de risico s en voorwaarden staan beschreven. U kunt deze documenten vinden op de website Opkomende markten. Beleggen in aandelenmarkten van opkomende markten gaat gepaard met extra risico s op het vlak van politiek, economie, de sociale situatie en wetgeving. Ongunstige ontwikkelingen kunnen een sterk negatieve invloed hebben op de waarde van Turbo s en Certificaten, Wanneer u in grondstoffen belegt, investeert u in veel gevallen in futures. Futures hebben eigenschappen die specifieke risico s met zich mee brengen waarover u meer kunt lezen op Wisselkoersrisico. Veranderingen van de wisselkoersen van onderliggende waarden die niet in euro zijn genoteerd, beïnvloeden de waarde van in euro genoteerde Turbo s en Certificaten, met uitzondering van Quanto Certificaten. Een waardestijging van de buitenlandse valuta ten opzichte van de euro heeft een positief effect, terwijl een waardedaling in een negatief effect resulteert. Voor beleggers die het wisselkoersrisico willen afdekken, zijn er zogeheten Quanto Certificaten. Kijk op nl/markets bij Certificaten voor meer informatie over de werking van Quanto Certificaten. Kosten. In de koers van een Turbo worden dagelijks financieringskosten verwerkt. De financieringskosten variëren met de rente in de markt. Op worden de financieringskosten of -opbrengsten per Turbo gepubliceerd. Bij het aan- en verkopen dient u ook rekening te houden met de verschillen tussen bied- en laatprijzen. Certificaten hebben vaste beheerskosten. De beheerskosten worden uitgedrukt in een percentage op jaarbasis. De hoogte van het percentage weerspiegelt de toegankelijkheid tot de onderliggende waarde. Dit percentage zal over het algemeen hoger zijn als de onderliggende waarde slecht of in een andere tijdszone verhandelbaar is (bijvoorbeeld bij opkomende markten). De beheerskosten worden op dagbasis ten laste van het product gebracht. Als bij beheerskosten Dividend staat aangegeven, betekent dit dat geen beheerskosten worden betaald. In plaats daarvan worden eventuele dividenduitkeringen door RBS ingehouden. Voor overige Certificaten geldt dat eventuele dividenden, na aftrek van belastingen, in het Certificaat worden herbelegd. RBS Obligaties hebben vaste beheerskosten. De beheerskosten worden uitgedrukt in een percentage over de nominale waarde op jaarbasis en verschillen per categorie. De beheerskosten per categorie zijn opgenomen in de RBS Obligaties-brochure die is te vinden op Bij het aan- en verkopen betaalt u bij alle Turbo s, Certificaten en RBS Obligaties een reguliere transactieprovisie. De hoogte van de provisie is afhankelijk van uw bank of broker. Daarnaast worden mogelijk kosten in rekening gebracht voor het aanhouden van een effectenrekening bij uw bank en/of broker. Voor meer details over de kosten kunt u bellen met MARKETS ( ) of een e- mail sturen naar [email protected]. Over beleggingen in Turbo s, Certificaten en RBS Obligaties kunnen ook belastingen verschuldigd zijn die niet via RBS worden geïnd. De fiscale behandeling is afhankelijk van de hoogte van uw belegging, uw overige beleggingen en uw persoonlijke situatie. Raadpleeg hiervoor de belastingdienst of uw belastingadviseur. 35

36 Koersen en rendementen RBS Markets Magazine mei 2011 Producten van RBS Markets Obligaties Certificaten Wegens succes herhaald 37 Afrika in beeld 38 Banken klimmen uit dal 39 Turbo s BAM is verhuisd 41 Foto: bam.nl Deutsche Bank ambitieus 43 36

37 RBS Markets Magazine mei 2011 Koersen en rendementen Obligaties RBS Obligaties Naam ISIN Coupon Afloop Bied Laat RBS 3% Inflatie Obligatie NL ,00% ,11 95,61 RBS 3,25% Plus Obligatie NL ,25% ,93 97,43 RBS 3,4% Plus Obligatie NL ,40% ,93 95,93 RBS 4,0% Obligatie NL ,00% ,29 98,79 RBS 4,25% Inflatie Obligatie NL ,25% ,82 92,82 RBS 5% Vast Obligatie NL ,00% ,51 95,51 RBS 8% min 3M Euribor Obligatie NL variabel ,09 95,09 RBS AEX 160 4,5% 31 maart 2016 NL ,50% ,40 99,90 RBS AEX 180 4,5% 31 augustus 2014 NL ,50% ,10 103,60 RBS AEX 180 4,5% 31 december 2015 NL ,50% ,30 99,80 RBS AEX 200 4,5% 30 november 2014 NL ,50% ,10 102,60 RBS AEX 200 4,5% 30 september 2014 NL ,10% ,30 102,80 RBS AEX 200 4,5% 31 december 2014 NL ,50% ,50 102,00 RBS AEX 200 5,0% 31 maart 2016 NL ,00% ,40 99,90 RBS AEX 220 5,0% 31 augustus 2014 NL ,00% ,30 104,80 RBS AEX 230 4,5% 31 maart 2015 NL ,50% ,00 104,50 RBS AEX 240 4,5% 30 juni 2015 NL ,50% ,80 102,30 RBS AEX 240 5,0% 30 november 2014 NL ,00% ,00 103,50 RBS AEX 240 5,0% 30 september 2014 NL ,00% ,30 103,80 RBS AEX 250 5,0% 31 december 2014 NL ,00% ,20 102,70 RBS AEX 260 5,0% 31 december 2015 NL ,00% ,80 100,30 RBS AEX 260 6,0% 31 augustus 2014 NL ,00% ,60 107,10 RBS AEX 280 5,0% 31 maart 2015 NL ,00% ,50 105,00 RBS AEX 280 6,0% 30 november 2014 NL ,00% ,90 105,40 RBS AEX 280 6,0% 30 september 2014 NL ,00% ,20 105,70 RBS AEX 290 5,0% 30 juni 2015 NL ,00% ,00 102,50 RBS AEX 290 6,0% 31 maart 2016 NL ,00% ,60 100,10 RBS AEX 300 6,0% 31 december 2014 NL ,00% ,20 103,70 RBS AEX 300 7,5% 31 augustus 2014 NL ,50% ,30 109,80 RBS AEX 320 6,0% 31 maart 2015 NL ,00% ,30 106,80 RBS AEX 320 6,0% 31 december 2015 NL ,00% ,00 100,50 RBS AEX 320 7,5% 30 november 2014 NL ,90% ,60 107,10 RBS AEX 320 7,5% 30 september 2014 NL ,50% ,00 107,50 RBS AEX 330 6,0% 30 juni 2015 NL ,00% ,80 103,30 RBS AEX ,0% 31 augustus 2014 NL ,00% ,70 112,20 RBS AEX 340 7,5% 31 december 2014 NL ,50% ,10 104,60 RBS AEX 340 7,5% 31 maart 2016 NL ,50% ,20 100,70 RBS AEX ,0% 30 november 2014 NL ,00% ,40 107,90 RBS AEX ,0% 30 september 2014 NL ,00% ,50 108,00 RBS AEX 360 7,5% 31 maart 2015 NL ,50% ,80 108,30 RBS AEX 360 7,5% 31 december 2015 NL ,50% ,00 100,50 RBS AEX 370 7,5% 30 juni 2015 NL ,50% ,80 101,30 RBS AEX ,0% 31 december 2014 NL ,00% ,30 103,80 RBS AEX ,0% 31 maart 2016 NL ,00% ,30 100,80 RBS AEX ,0% 31 maart 2015 NL ,00% ,60 101,10 RBS AEX % 30 juni 2015 NL ,00% ,20 98,70 RBS AEX ,0% 31 december 2015 NL ,00% ,30 99,80 RBS Zero 30 December 2016 NL ,67 74,67 RBS Zero 31 December 2012 NL ,70 95,20 RBS Zero 31 December 2013 NL ,39 89,89 RBS Zero 31 December 2014 NL ,89 86,39 RBS Zero 31 December 2015 NL ,37 79,87 RBS Zero 31 December 2019 NL ,70 62,70 Certificaten Ontwikkelde markten Naam ISIN Ref. Bied Laat Rendement 1 jaar * Bij Certificaten die minder dan 5 jaar geleden zijn geïntroduceerd is geen rendement weergegeven. Op onze website kunt u meer informatie vinden over rendementen. Bron: RBS, 30 maart 2011 Rendement 5 jaar* AEX Certificaat NL ,00 7,83 7,86 +8,79% - AEX Dividend Certificaat NL ,20 367,49 368,09 +5,94% -21,88% AEX Mini Dividend Certificaat NL ,20 36,77 36,81 +5,93% -21,56% Alpha Europa Certificaat NL ,70 12,08 12,13 +7,36% +23,32% Alpha Nederland Certificaat NL ,20 13,43 13,48 +11,38% +37,30% Bron: RBS, 30 maart 2011 Wegens succes herhaald Vijf nieuwe AEX Obligaties zijn vanaf 28 maart beschikbaar. De jaarlijkse peildatum van deze serie is 31 maart. Met RBS AEX Obligaties kunnen beleggers zelf een zogenoemde rentegrens kiezen. Deze rentegrens bepaalt of een belegger de jaarlijkse rente, variërend van 4,5 procent tot 10 procent, ontvangt. Staat de AEX op de jaarlijkse peildatum op of boven de rentegrens, dan ontvangen zij voor dat jaar de bijbehorende rente. Staat de AEX Index lager, dan ontvangen zij voor dat jaar geen rente. Hoe hoger de AEX wordt inschat, des te hoger de mogelijke rente dus. Daarbij geldt dat u op de afloopdatum 100 procent van uw hoofdsom terugkrijgt. De introductie van AEX Obligaties vindt plaats door middel van verhandeling. Er is geen emissieperiode en de obligaties zijn in principe verkrijgbaar bij alle banken en/of brokers die toegang hebben tot Euronext Amsterdam van beursorganisatie NYSE Euronext. Bron: RBS, 31 maart

38 Koersen en rendementen RBS Markets Magazine mei 2011 Certificaten Afrika in beeld Dat de onlusten in Noord-Afrika en het Midden-Oosten zijn weerslag hebben op de financiële markten daar, dat is duidelijk. Maar hoeveel, daar zijn analisten het nog niet over eens. In een commentaar op IEXProfs.nl staat dat vermogensbeheerder Pioneer de impact in Afrika gering acht. Een belangrijke geopolitieke gebeurtenis hoeft geen belangrijke financiële gebeurtenis te zijn, stelt Pioneer in de maandelijkse outlook. Wellicht komt dat ook een beetje doordat de Afrikaanse markten veelal zogenoemde frontier markten zijn. De invloed van deze jonge markten op het wereldtoneel is beperkt. Vandaar dat Pioneer denkt dat beleggers niet bang hoeven te zijn dat de wereldwijde economische groei gevaar loopt. De grootste impact tot nu toe is die op de olieprijs. Het langetermijngroeiverhaal blijft intact, hoewel opkomende markten wel met inflatie kampen. Reden voor Pioneer om in het begin van het jaar de weging voor Opkomend Azië wat af te bouwen. Hoewel Europese multinationals de winsten in Noord-Afrika zien afnemen, moet het effect van de onlusten op deze bedrijven ook weer niet worden overschat, vindt Pioneer. Bron: IEXProfs, 7 maart 2011 Ontwikkelde markten Naam ISIN Ref. Bied Laat Rendement 1 jaar Opkomende markten Naam ISIN Ref. Bied Laat Rendement 1 jaar * Bij Certificaten die minder dan 5 jaar geleden zijn geïntroduceerd is geen 5-jaars- rendement weergegeven. Op onze website kunt u meer informatie vinden over rendementen. Rendement 5 jaar* AMX Certificaat NL ,25 10,80 10,91 +13,86% - AScX Certificaat NL ,00 9,48 9,57 +5,73% - Bel20 Certificaat NL ,00 14,81 14,96 +1,82% - BlackRock Momentum Certificaat NL ,30 13,10 13,30 +17,78% - DAX Certificaat DE ,90 70,11 70,11 +12,94% +17,06% Dow Jones Certificaat DE ,00 87,14 87,56 +7,75% -6,79% Dow Jones II Certificaat NL ,30 9,66 9,70 +9,48% - Dow Jones Quanto Certificaat NL ,30 12,29 12,31 +12,93% +9,78% EURO STOXX 50 Dividend Certificaat NL ,70 29,21 29,35-1,54% -24,23% Eurostoxx 50 Certificaat NL ,00 7,65 7,67 +1,20% - Global Titans 50 Dividend Certificaat NL ,00 13,06 13,13 +0,69% -23,44% Israël Certificaat NL ,00 13,89 14,01 +7,66% - Nasdaq 100 Certificaat DE ,00 16,53 16,62 +13,29% +16,13% Nikkei 225 Certificaat NL ,00 8,29 8,35-7,70% -32,32% Nikkei 225 Quanto Certificaat DE ,00 92,63 93,56-16,24% -46,73% S&P 500 Certificaat NL ,00 9,29 9,32 +8,56% - S&P 500 Dividend Certificaat NL ,00 132,46 133,13 +11,90% +0,77% S&P 500 Quanto Certificaat NL ,00 12,60 12,65 +10,70% -3,02% Stoxx 50 Dividend Certificaat NL ,00 26,13 26,38-2,01% -26,41% Bron: RBS, 30 maart 2011 Rendement 5 jaar* African Commodities Certificaat NL ,00 19,46 19,95 +30,09% - Afrika Certificaat NL ,45 7,11 7,26-1,86% - Azië Pacific Vastgoed Certificaat NL ,00 6,82 6,96 +3,92% - Balkan Certificaat NL ,00 7,44 7,51-6,56% - Baltische Landen Certificaat NL ,00 4,83 4,90 +15,93% - Brazilië Certificaat NL ,00 209,98 213,15-4,99% +68,11% Brazilië II Certificaat NL ,00 11,59 11,94-0,59% - BRIC Certificaat NL ,94 27,72 27,97 +7,30% +52,04% BRIC II Certificaat NL ,34 17,20 17,36 +7,05% +41,47% BRIC Infrastructuur Certificaat NL ,77 11,81 12,07 +1,72% - Bulgarije Certificaat NL ,00 2,97 3,03 +6,04% - China Certificaat NL ,00 119,27 120,47 +1,26% +63,98% Egypte Certificaat NL ,00 6,78 6,90-26,70% -33,08% Emerging 11 Certificaat NL ,53 11,79 11,90 +9,64% - Emerging Markets Socially Responsible Investment Certificaat NL ,00 12,09 12,27 +10,58% - Hang Seng Certificaat DE ,00 211,17 214,36 +2,68% +22,83% India Certificaat NL ,00 91,71 93,58 +7,36% +50,76% India Total Return Certificaat NL ,00 15,47 15,70 +5,98% +27,10% Indonesië Certificaat NL ,00 18,69 18,92 +18,48% - Kazachstan Certificaat NL ,00 7,54 7,60 +2,11% - Marokko Certificaat NL ,00 8,93 9,23 +5,38% - Mexico Certificaat NL ,00 14,33 14,62 +10,87% - Midden-Oosten Certificaat NL ,00 7,87 8,14 +0,69% - MSCI Azië Certificaat NL ,00 13,00 13,20 +11,97% - MSCI Golfregio Certificaat NL ,00 5,77 5,84-1,36% - MSCI Latijns-Amerika Certificaat NL ,00 11,00 11,40 +5,69% - MSCI Opkomende Markten Certificaat NL ,00 12,00 12,08 +12,65% - Next 7 Certificaat NL ,00 9,05 9,19 +8,00% - Nigeria Certificaat NL ,00 3,77 3,94-7,22% - Oost-Europa Certificaat NL ,00 22,01 22,19 +8,09% -2,46% Pakistan Certificaat NL ,00 6,71 6,85 +25,92% - Peru Certificaat NL ,40 14,08 14,29 +54,97% - Polen Certificaat NL ,00 9,29 9,35 +14,99% - Roemenië Certificaat NL ,00 5,52 5,58 +2,99% - Rusland Certificaat NL ,00 180,30 181,90 +24,32% -3,24% Thailand Certificaat NL ,00 13,92 14,28 +39,69% - Turkije Certificaat NL ,00 29,22 29,46 +3,40% +17,73% Vietnam Certificaat NL ,00 3,35 3,42-7,24% - Vietnam II Certificaat NL ,00 10,54 10,69-12,91% - Zeldzame Aardmetalen Certificaat NL ,46 10,92 11,09-17,19% - Zuid-Afrika Certificaat NL ,00 13,80 13,87 +16,12% - Zuid-Korea Certificaat DE ,00 176,15 177,90 +21,10% +17,78% Bron: RBS, 30 maart

39 RBS Markets Magazine mei 2011 Koersen en rendementen Certificaten Grondstoffen Naam ISIN Ref. Bied Laat Rendement 1 jaar Thema s Naam ISIN Ref. Bied Laat Rendement 1 jaar Rendement 5 jaar* Agribusiness Certificaat NL ,00 13,93 14,15 +15,42% - Brent Crude Oil Future Certificaat NL ,40 39,93 39,98 +28,55% -17,23% Brent Crude Oil Future Quanto Certificaat NL ,30 4,35 4,37 +39,30% -20,15% Canadese Teerzanden Certificaat NL ,00 9,67 9,81 +24,50% - Goud Certificaat NL , , ,20 +22,48% +111,66% Goud Mini Certificaat NL ,50 10,05 10,09 +22,60% - Goud Quanto Certificaat NL ,50 12,45 12,57 +28,17% +124,24% NYSE Arca Gold Bugs Certificaat DE ,40 395,98 401,94 +31,06% +44,70% NYSE Arca Gold Bugs Quanto Certificaat NL ,48 41,78 42,41 +40,89% +32,31% Oil & Gas Services Certificaat NL ,73 12,45 12,64 +38,25% - Palladium Certificaat NL ,00 5,33 5,41 +50,99% +90,70% Palladium Quanto Certificaat NL ,30 6,81 6,89 +58,64% +107,33% Platina Certificaat NL ,00 12,36 12,48 +3,02% +39,28% Platina Quanto Certificaat NL ,80 15,37 15,54 +5,35% +47,28% RICI Agricultural Certificaat NL ,30 11,60 11,66 +49,01% +14,13% RICI Agricultural Quanto Certificaat NL ,80 11,18 11,23 +64,24% +19,95% RICI Certificaat NL ,03 11,93 11,98 +26,84% -0,95% RICI Energy Certificaat NL ,00 7,67 7,71 +12,33% -39,06% RICI Energy Quanto Certificaat NL ,40 6,36 6,39 +18,62% -44,75% RICI Enhanced Agrarische Grondstoffen Certificaat NL ,40 14,86 14,95 +45,01% - RICI Enhanced Agricultural Certificaat NL ,03 12,66 12,73 +44,67% - RICI Enhanced Agriculture Quanto Certificaat NL ,14 10,11 10,18 +52,60% - RICI Enhanced Certificaat NL ,00 11,44 11,51 +26,18% - RICI Enhanced Edelmetalen Certificaat NL ,76 20,56 20,62 +39,33% - RICI Enhanced Energy Certificaat NL ,00 8,69 8,71 +11,30% - RICI Enhanced Energy Quanto Certificaat NL ,00 5,15 5,16 +16,10% - RICI Enhanced Granen en Oliezaad Certificaat NL ,20 10,01 10,07 +35,68% - RICI Enhanced Industrial Metals Certificaat NL ,55 12,43 12,50 +9,07% - RICI Enhanced Metals Certificaat NL ,45 13,79 13,84 +20,28% - RICI Enhanced Metals Quanto Certificaat NL ,00 11,70 11,75 +24,89% - RICI Enhanced Natural Gas Certificaat NL ,00 4,75 4,76-17,60% - RICI Enhanced Olie Certificaat NL ,70 8,52 8,55 +14,79% - RICI Enhanced Quanto Certificaat NL ,00 8,16 8,21 +31,91% - RICI Metals Certificaat NL ,20 26,47 26,61 +21,26% +62,25% RICI Metals Quanto Certificaat NL ,30 25,26 25,38 +26,33% +65,26% RICI Quanto Certificaat NL ,00 10,26 10,31 +35,55% -1,30% RICI Enhanced Vee Certificaat NL ,55 9,70 9,76 +11,99% - Silver Mining Certificaat NL ,00 25,65 26,04 +89,91% - Zilver Certificaat NL ,42 26,47 26, ,34% +184,82% Zilver Quanto Certificaat NL ,43 33,91 34, ,79% +211,07% Bron: RBS, 30 maart 2011 Rendement 5 jaar* Alternatieve Energie Certificaat NL ,00 7,27 7,38-1,68% -44,70% CO2-emissie Certificaat II NL ,00 15,91 15,99 +32,45% - DJ Stoxx 400 Banks Certificaat DE ,00 21,60 21,81-8,94% -56,92% DJ Stoxx 400 Chemicals Certificaat DE ,00 56,49 57,06 +19,21% +54,01% DJ Stoxx 400 Energy Certificaat DE ,00 35,21 35,57 +4,04% -18,14% DJ Stoxx 400 Financial Services Certificaat DE ,00 28,28 28,56 +9,93% -36,44% DJ Stoxx 400 Food & Beverage Certificaat DE ,00 35,85 36,20 +7,04% +31,55% DJ Stoxx 400 Healthcare Certificaat DE ,00 34,84 35,19-2,20% -17,60% DJ Stoxx 400 Industrial Goods Certificaat DE ,00 38,32 38,70 +19,78% +17,15% DJ Stoxx 400 Insurance Certificaat DE ,00 17,00 17,18 +5,55% -37,76% DJ Stoxx 400 Retail Certificaat DE ,00 26,70 26,97-2,59% -6,24% DJ Stoxx 400 Technology Certificaat DE ,00 21,12 21,33 +4,78% -32,87% DJ Stoxx 400 Telecommunications Certificaat DE ,00 27,46 27,73 +8,41% +1,29% Eco Certificaat NL ,09 7,64 7,80 +2,95% - Generieke Geneesmiddelen Certificaat NL ,00 14,76 14,99 +5,16% - IPO Amerika Certificaat NL ,00 11,25 geen laatprijs +10,50% - IPO Azië-Pacific Certificaat NL ,00 12,68 geen laatprijs +21,03% - IPO BRIC Certificaat NL ,00 9,10 9,20 +2,23% - IPO China Certificaat NL ,00 9,84 geen laatprijs -6,40% - IPO Europa Certificaat NL ,00 8,48 geen laatprijs +7,88% - Luchtvaart Certificaat NL ,00 6,47 6,57-6,21% - * Bij Certificaten die minder dan 5 jaar geleden zijn geïntroduceerd is geen 5-jaars- rendement weergegeven. Op onze website kunt u meer informatie vinden over rendementen. Bron: RBS, 30 maart 2011 Banken klimmen uit dal Eerst waren het de banken die zelf in de problemen kwamen (de kredietcrisis), daarna de landen waarin ze gevestigd waren (de Europese schuldencrisis). Nu er zicht is op verbetering de bankbonusperikelen daargelaten lijken bankaandelen weer in trek op de beurs. Banken publiceerden de afgelopen tijd goede jaarcijfers en dat leek beleggers moed te geven om weer in te stappen. Het feit dat Europese en Amerikaanse banken hun schulden aan de overheid aan het afbetalen zijn, helpt ook. Eerder waren het de toonaangevende analisten onder anderen van Goldman Sachs (maandbericht van begin februari 2011) die Europese bankaandelen weer op de kooplijst zetten. Dat komt natuurlijk door verbeterde cijfers en vooruitzichten, maar ook omdat de koerswinstverhouding van banken momenteel aantrekkelijk is ten opzichte van andere sectoren. Maar dat mag echt een verrassing heten. Ze zijn ook flink afgestraft op de beurs zou dus het jaar van de Big Banks kunnen worden, zoals in december 2010 in een item op beurstelevisiestation CNBC werd voorspeld. Bron: IEXProfs.nl, februari

40 Koersen en rendementen RBS Markets Magazine mei 2011 Certificaten Bulgarije timmert aan de weg Bulgarije heeft een jonge economie en beurs. Vanaf de omwenteling eind jaren negentig is er in het land sprake van een vrije markt en sinds 1991 is de beurs anno 1914 maar heel lang dicht geweest weer open. In januari zijn de vrij verhandelbare aandelen van de Bulgaarse beurs genoteerd (Financial Times, 6 januari 2011). De overheid heeft nog altijd een belang van net iets meer dan 50 procent, maar is naar eigen zeggen op zoek naar een strategische partner. De beursnotering begin januari 2011 zorgt in ieder geval voor meer transparantie en een prijs voor het belang. Overigens is de Bulgaarse beurs niet de enige met een notering. In oktober 2010 werden de aandelen van de Poolse beurs genoteerd en onderling zijn beurzen in de regio druk met het leggen van samenwerkingsverbanden. Bron: Financial Times, 6 januari 2011 Thema s Naam ISIN Ref. Bied Laat Rendement 1 jaar Rendement 5 jaar* M&A Targets Bull Certificaat NL ,00 7,80 geen laatprijs +15,41% - NYSE Arca Biotech Certificaat DE ,00 94,66 96,57 +1,92% +59,05% Perpetuele Certificaten NL Open end 555,70-6,55% -39,83% Sector Momentum Europa Certificaat NL ,00 11,14 11,20 +26,65% - Waste Management Certificaat NL ,00 8,67 8,81 +9,97% - Water Certificaat NL ,00 14,00 14,21 +13,93% +12,12% Windenergie Certificaat NL ,00 4,39 4,45-17,19% - Zonne-energie Certificaat NL ,00 3,65 3,70-1,36% - Vastgoed Naam ISIN Ref. Bied Laat Rendement 1 jaar Overig Naam ISIN Ref. Bied Laat Rendement 1 jaar Rendement 5 jaar* Amerikaans Vastgoed Certificaat NL ,00 8,40 8,57 +15,67% - Europees Vastgoed Certificaat NL ,00 7,20 7,30 +13,62% - Oost Europees Vastgoed Certificaat NL ,00 7,19 7,37 +10,53% - Opkomende Markten Vastgoed Certificaat NL ,00 8,47 8,65 +15,27% - US Homebuilding Certificaat NL ,00 10,24 10,44-14,51% - Wereldwijd Vastgoed Certificaat NL ,00 10,78 11,00 +16,23% - Rendement 5 jaar* Rente Certificaat EUR NL , ,72 112,73 +0,36% +11,27% Rente Certificaat USD NL , ,06 100,11-4,14% -4,30% Trader Vic Certificaat NL ,07 10,58 10,68 +3,50% - Turbo s Aandelen Bron: RBS, 7 januari 2011 Bron: RBS, 30 maart 2011 Bron: RBS, 30 maart 2011 Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat Aalberts Turbo Long NL ,50 5,10 13,71 17,00 1,00 3,25 3,33 Aalberts Turbo Long NL ,00 3,75 12,47 17,00 1,00 4,45 4,53 Aalberts Turbo Short NL ,50 5,23 20,10 17,00 1,00 3,16 3,24 Aalberts Turbo Short NL ,80 2,94 22,62 17,00 1,00 5,68 5,76 Aegon Turbo Long NL ,90 5,05 4,51 5,61 1,00 1,09 1,10 Aegon Turbo Long NL ,50 3,79 4,13 5,60 1,00 1,47 1,48 Aegon Turbo Short NL ,70 9,34 6,20 5,60 1,00 0,59 0,60 Aegon Turbo Short NL ,20 4,67 6,80 5,60 1,00 1,19 1,20 Ahold Turbo Long NL ,10 7,40 8,41 9,70 1,00 1,29 1,31 Ahold Turbo Long NL ,60 5,67 8,01 9,70 1,00 1,69 1,71 Ahold Turbo Short NL ,20 7,08 11,04 9,70 1,00 1,35 1,37 Ahold Turbo Short NL ,70 5,05 11,59 9,70 1,00 1,90 1,92 Air France-KLM Turbo Long NL ,20 5,47 9,51 11,58 1,00 2,08 2,13 Air France-KLM Turbo Long NL ,30 3,90 8,65 11,58 1,00 2,93 2,98 Air France-KLM Turbo Short NL ,40 2,25 16,68 11,58 1,00 5,10 5,15 Air France-KLM Turbo Short NL ,30 1,24 20,87 11,58 1,00 9,29 9,34 Akzo Nobel Turbo Long NL ,00 6,40 42,73 50,53 1,00 7,83 7,91 Akzo Nobel Turbo Long NL ,90 5,18 40,85 50,53 1,00 9,69 9,77 Akzo Nobel Turbo Short NL ,20 8,48 56,43 50,53 1,00 5,87 5,95 Akzo Nobel Turbo Short NL ,90 3,08 66,90 50,53 1,00 16,34 16,42 Amazon.com Turbo Long NL ,00 5,18 150,75 185,00 10,00 2,34 2,49 Amazon.com Turbo Long NL ,20 7,56 162,04 185,00 10,00 1,56 1,71 Amazon.com Turbo Short NL ,20 4,38 225,94 185,00 10,00 2,78 2,93 Amazon.com Turbo Short NL ,20 7,10 209,79 185,00 10,00 1,66 1,81 Aperam Turbo Long NL ,90 4,51 22,67 29,06 1,00 6,36 6,44 Aperam Turbo Long NL ,40 3,32 20,38 29,06 1,00 8,67 8,75 Aperam Turbo Short NL ,80 2,05 43,18 29,06 1,00 14,12 14,20 Aperam Turbo Short NL ,80 3,37 37,59 29,06 1,00 8,54 8,62 Apple Turbo Long NL ,70 4,86 270,97 340,07 10,00 4,76 4,86 * Bij Certificaten die minder dan 5 jaar geleden zijn geïntroduceerd is geen 5-jaars- rendement weergegeven. Op onze website kunt u meer informatie vinden over rendementen. Bron: RBS, 30 maart

41 RBS Markets Magazine mei 2011 Koersen en rendementen Turbo s Aandelen Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat Apple Turbo Long NL ,30 6,46 287,97 340,06 1,00 35,61 36,61 Apple Turbo Short NL ,30 4,58 413,29 340,09 10,00 5,03 5,13 Apple Turbo Short NL ,00 6,16 394,23 340,06 10,00 3,73 3,83 Arcelor Mittal Turbo Long NL ,10 6,61 21,93 25,81 1,00 3,87 3,90 Arcelor Mittal Turbo Long NL ,00 8,28 22,72 25,80 1,00 3,10 3,13 Arcelor Mittal Turbo Short NL ,70 5,20 30,77 25,80 1,00 4,95 4,98 Arcelor Mittal Turbo Short NL ,80 6,49 29,78 25,80 1,00 3,95 3,98 ASMI Turbo Long NL ,70 4,23 21,53 28,15 1,00 6,53 6,62 ASMI Turbo Long NL ,00 6,14 23,62 28,15 1,00 4,47 4,56 ASMI Turbo Short NL ,90 3,75 35,47 28,15 1,00 7,41 7,49 ASMI Turbo Short NL ,70 5,61 32,98 28,15 1,00 4,91 5,00 ASML Turbo Long NL ,70 5,61 24,83 30,14 1,00 5,28 5,34 ASML Turbo Long NL ,00 9,26 26,92 30,15 1,00 3,19 3,25 ASML Turbo Short NL ,30 4,32 37,06 30,14 1,00 6,92 6,98 ASML Turbo Short NL ,10 4,45 36,86 30,14 1,00 6,71 6,77 Axa Turbo Long NL ,75 2,60 9,87 15,82 10,00 0,60 0,61 Axa Turbo Long NL ,55 3,61 11,53 15,82 10,00 0,43 0,44 Axa Turbo Short NL ,47 1,78 24,69 15,85 10,00 0,88 0,89 Axa Turbo Short NL ,48 4,66 19,21 15,82 10,00 0,33 0,34 BAM Turbo Long NL ,40 3,43 3,84 5,38 1,00 1,52 1,57 BAM Turbo Long NL ,80 4,37 4,20 5,38 1,00 1,18 1,23 BAM Turbo Short NL ,50 1,65 8,61 5,38 0,79 4,08 4,13 BAM Turbo Short NL ,10 3,25 7,01 5,38 0,79 2,04 2,09 BASF Turbo Long NL ,80 3,47 45,43 63,74 10,00 1,82 1,84 BASF Turbo Long NL ,70 4,87 50,87 63,76 10,00 1,29 1,31 BASF Turbo Short NL ,80 3,27 83,06 63,71 10,00 1,93 1,95 BASF Turbo Short NL ,00 8,17 71,34 63,74 10,00 0,76 0,78 Bayer Turbo Long NL ,80 5,23 44,48 54,89 10,00 1,03 1,05 Bayer Turbo Long NL ,00 7,23 47,40 54,89 10,00 0,74 0,76 Bayer Turbo Short NL ,80 3,61 70,06 54,92 10,00 1,50 1,52 Bayer Turbo Short NL ,80 5,61 64,68 54,92 10,00 0,96 0,98 Berkshire Hathaway Turbo Long NL ,00 7, , , ,00 1,07 1,17 Berkshire Hathaway Turbo Long NL ,00 13, , , ,00 0,52 0,62 Berkshire Hathaway Turbo Short NL ,00 2, , , ,00 3,12 3,27 Berkshire Hathaway Turbo Short NL ,00 5, , , ,00 1,37 1,52 BHP Billiton Turbo Long NL ,80 1,69 10,71 26,00 1,00 17,11 17,31 BHP Billiton Turbo Long NL ,60 2,03 13,25 26,00 1,00 14,23 14,43 BHP Billiton Turbo Short NL ,30 7,10 29,23 26,00 1,00 3,93 4,13 Binck Turbo Long NL ,10 3,48 8,91 12,42 1,00 3,47 3,57 Binck Turbo Long NL ,10 4,67 9,82 12,42 1,00 2,56 2,66 Binck Turbo Short NL ,70 1,83 19,14 12,43 1,00 6,69 6,79 Binck Turbo Short NL ,40 2,96 16,53 12,43 1,00 4,09 4,19 BMW Turbo Long NL ,00 7,48 51,10 58,65 1,00 7,73 7,77 BMW Turbo Long NL ,50 10,55 53,40 58,65 1,00 5,44 5,48 BMW Turbo Short NL ,70 2,69 80,78 58,65 1,00 21,98 22,02 BMW Turbo Short NL ,40 3,42 76,14 58,65 1,00 17,33 17,37 Boeing Turbo Long NL ,50 4,15 57,25 74,00 1,00 11,42 12,42 Boeing Turbo Long NL ,40 5,20 60,87 74,00 1,00 8,94 9,94 Boeing Turbo Short NL ,00 4,69 89,63 74,00 1,00 10,07 11,07 Boeing Turbo Short NL ,00 10,28 81,01 74,00 1,00 4,04 5,04 Boskalis Turbo Long NL ,28 4,23 28,48 37,20 1,00 8,70 8,80 Boskalis Turbo Long NL ,09 6,98 31,92 37,18 1,00 5,24 5,34 Boskalis Turbo Short NL ,46 4,18 46,03 37,18 1,00 8,82 8,92 Boskalis Turbo Short NL ,94 2,92 49,90 37,18 1,00 12,69 12,79 BP Turbo Long NL ,00 4,38 3,71 4,79 1,00 1,23 1,24 BP Turbo Long NL ,50 6,88 4,10 4,79 1,00 0,78 0,79 BP Turbo Short NL ,80 3,02 6,37 4,79 1,00 1,79 1,80 BP Turbo Short NL ,00 6,71 5,50 4,79 1,00 0,80 0,81 BT Turbo Long NL ,20 1,99 1,05 2,00 1,00 1,00 1,10 BT Turbo Long NL ,80 1,48 0,73 2,00 1,00 1,34 1,44 BT Turbo Short NL ,50 2,01 2,76 2,00 1,00 0,99 1,09 BT Turbo Short NL ,00 4,17 2,27 2,00 1,00 0,42 0,52 China Life ADR Turbo Long NL ,90 3,53 42,58 58,00 10,00 1,07 1,17 China Life ADR Turbo Short NL ,60 2,04 86,50 58,00 10,00 1,89 1,99 China Life ADR Turbo Long NL ,00 4,18 45,22 58,00 10,00 0,88 0,98 China Life ADR Turbo Short NL ,30 3,25 75,70 58,00 10,00 1,13 1,23 China Mobile ADR Turbo Long NL ,70 3,92 36,05 47,00 10,00 0,74 0,84 China Mobile ADR Turbo Long NL ,90 6,59 40,87 47,00 10,00 0,42 0,50 Bron: RBS, 30 maart 2011 BAM is verhuisd Bouwbedrijf BAM is sinds 21 maart 2011 officieel een midkapper. De AEX werd op dat moment herwogen en BAM is verhuisd naar de Midkap-index. Omdat Aperam al in de AEX zat, is er geen vervanger voor BAM. Maar dat was niet het enige event bij het bouwbedrijf waarop beleggers de afgelopen maanden reageerden. Geruchten over een mogelijke verkoop van het belang van BAM in baggeraar Van Oord, zette de koers eind maart flink hoger. Een woordvoerder van BAM zei echter tegen de pers dat er niets nieuws te melden is en verwees naar het persbericht van 17 december. Daarin kondigde BAM aan samen met de familie Van Oord op zoek te gaan naar een koper voor het belang van 21,5 procent. Desgewenst is dat aan te vullen tot 30 procent door MerweOord, de investeringsmaatschappij van de familie. De jaarcijfers die BAM begin maart 2011 presenteerde waren operationeel sterk. Maar analisten, onder andere van effectenhuis SNS Securities, noemen de afgegeven omzet- en winstverwachting conservatief. Dit jaar zal de winst uitkomen op 120 miljoen euro bij een gelijkblijvende omzet, waarbij de marge aan de onderkant zal liggen van de bandbreedte van 2 tot 4 procent, aldus BAM in een persbericht. Bron: BAM, 17 december 2010 Foto: bam.nl 41

42 Koersen en rendementen RBS Markets Magazine mei 2011 Corio belegt prima Houden of kopen, zo luidden de meeste adviezen met betrekking tot Corio op Guruwatch.nl (peildatum begin april). Het vastgoedfonds doet over het algemeen ook goede zaken. Corio heeft de huurinkomsten en de winst het afgelopen jaar zien toenemen, zo bleek bij publicatie van de jaarcijfers half februari. De groei was vooral te danken aan aankopen die het bedrijf heeft gedaan. Ten opzichte van 2009 namen de brutohuurinkomsten met ruim 15 procent toe tot 451,6 miljoen euro. Corio heeft de afgelopen tijd onder meer grote aankopen gedaan in Italië, Spanje en Duitsland. De nettohuuropbrengsten zijn in 2010 gestegen en de bezettingsgraad is stabiel gebleven op iets meer dan 96 procent. Wat verder aangeeft of het beter gaat op de vastgoedmarkt is de waarde van de portefeuille van een fonds. De waarde van de bestaande portefeuille van Corio steeg het afgelopen jaar met 173,4 miljoen euro. Het indirect resultaat, dat vooral bepaald wordt door de waardeverschuivingen, kwam uit op 124,7 miljoen euro. Een jaar eerder was het indirect resultaat nog 350,1 miljoen euro negatief. Dat was een gevolg van dalende vastgoedwaardes tijdens de recessie. Bron: Corio, april 2011 Koers Corio 2 maart april Bron: Yahoo Finance, 1 april 2011 Turbo s Aandelen Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat China Mobile ADR Turbo Short NL ,10 2,01 70,38 47,00 10,00 1,54 1,64 China Mobile ADR Turbo Short NL ,50 3,87 58,94 47,00 10,00 0,75 0,85 China Rare Earth Turbo Long NL ,51 2,38 2,18 3,66 0,10 1,32 1,36 China Rare Earth Turbo Long NL ,00 3,34 2,61 3,66 0,10 0,93 0,97 Cisco Systems Turbo Long NL ,60 3,59 13,26 18,00 1,00 3,10 3,50 Cisco Systems Turbo Long NL ,80 4,52 14,30 18,00 1,00 2,37 2,77 Cisco Systems Turbo Short NL ,60 1,51 29,64 18,00 1,00 7,87 8,27 Cisco Systems Turbo Short NL ,30 2,20 25,88 18,00 1,00 5,27 5,67 Citigroup Turbo Long NL ,62 2,98 3,15 5,00 1,00 0,99 1,07 Citigroup Turbo Long NL ,12 4,12 3,58 5,00 1,00 0,69 0,77 Coca Cola Turbo Long NL ,50 3,05 46,03 67,69 1,00 14,94 15,44 Coca Cola Turbo Long NL ,70 3,90 50,90 67,69 1,00 11,56 12,06 Coca Cola Turbo Short NL ,10 10,41 73,58 67,69 1,00 3,99 4,49 Corio Turbo Long NL ,10 3,27 34,50 49,39 1,00 14,99 15,15 Corio Turbo Long NL ,70 4,58 38,85 49,42 1,00 10,64 10,80 Corio Turbo Short NL ,10 2,95 66,05 49,39 1,00 16,59 16,75 Corio Turbo Short NL ,90 4,04 61,52 49,39 1,00 12,07 12,23 CSM Turbo Long NL ,80 3,56 18,03 24,98 1,00 6,88 6,96 CSM Turbo Long NL ,20 5,14 20,14 24,98 1,00 4,77 4,85 CSM Turbo Short NL ,60 3,62 31,76 24,98 1,00 6,88 6,96 CSM Turbo Short NL ,00 2,12 36,66 24,98 1,00 11,79 11,87 Dell Turbo Long NL ,40 3,23 10,53 15,00 1,00 2,79 3,19 Dell Turbo Long NL ,50 2,34 8,78 15,00 1,00 4,01 4,41 Dell Turbo Short NL ,20 1,57 24,00 15,00 1,00 6,16 6,56 Dell Turbo Short NL ,30 3,56 18,72 15,00 1,00 2,49 2,89 Delta Lloyd Turbo Long NL ,20 3,23 13,53 19,59 1,00 5,95 6,07 Delta Lloyd Turbo Long NL ,30 3,84 14,49 19,59 1,00 4,98 5,10 Delta Lloyd Turbo Short NL ,30 3,21 25,54 19,52 1,00 5,97 6,09 Delta Lloyd Turbo Short NL ,80 2,20 28,35 19,52 1,00 8,78 8,90 Deutsche Bank Turbo Long NL ,70 5,62 35,13 42,73 10,00 0,75 0,76 Deutsche Bank Turbo Long NL ,60 8,54 37,75 42,73 10,00 0,49 0,50 Deutsche Bank Turbo Short NL ,20 3,09 56,45 42,75 10,00 1,37 1,38 Deutsche Bank Turbo Short NL ,00 5,21 50,82 42,79 10,00 0,81 0,82 Deutsche Telekom Turbo Long NL ,70 3,69 8,09 11,05 1,00 2,97 3,00 Deutsche Telekom Turbo Long NL ,80 5,58 9,11 11,05 1,00 1,95 1,98 Deutsche Telekom Turbo Short NL ,30 4,66 13,39 11,05 1,00 2,34 2,37 Deutsche Telekom Turbo Short NL ,50 3,03 14,67 11,05 1,00 3,62 3,65 DSM Turbo Long NL ,40 4,64 34,79 44,30 1,00 9,45 9,55 DSM Turbo Long NL ,30 6,52 37,52 44,30 1,00 6,70 6,80 DSM Turbo Short NL ,80 5,88 51,72 44,30 1,00 7,43 7,53 DSM Turbo Short NL ,00 9,91 48,67 44,30 1,00 4,37 4,47 ebay Turbo Long NL ,30 1,84 14,76 31,63 1,00 11,46 11,96 ebay Turbo Long NL ,20 2,52 19,62 31,63 10,00 0,81 0,87 ebay Turbo Short NL ,50 3,28 40,74 31,63 10,00 0,61 0,67 ebay Turbo Short NL ,50 2,09 46,15 31,63 10,00 0,99 1,05 Exxon Mobil Turbo Long NL ,90 4,74 68,77 86,00 1,00 11,59 12,59 Exxon Mobil Turbo Long NL ,20 6,10 72,81 86,00 1,00 8,77 9,77 Exxon Mobil Turbo Short NL ,00 11,29 92,89 86,00 1,00 4,50 5,50 Exxon Mobil Turbo Short NL ,40 5,15 101,96 86,00 1,00 10,60 11,60 First Solar Turbo Long NL ,00 2,97 102,90 150,00 10,00 3,03 3,53 First Solar Turbo Long NL ,00 4,11 116,78 150,00 10,00 2,07 2,57 First Solar Turbo Short NL ,00 1,74 232,22 150,00 10,00 5,45 5,95 First Solar Turbo Short NL ,00 2,29 211,47 150,00 10,00 4,02 4,52 Ford Turbo Long NL ,60 2,98 10,53 16,00 1,00 3,41 3,61 Ford Turbo Long NL ,30 4,17 12,02 16,00 1,00 2,37 2,57 Ford Turbo Short NL ,90 4,61 18,86 16,00 1,00 2,17 2,37 Ford Turbo Short NL ,70 2,42 21,94 16,00 1,00 4,31 4,51 France Telecom Turbo Long NL ,80 4,01 11,93 15,86 1,00 3,94 3,96 France Telecom Turbo Long NL ,20 5,79 13,14 15,86 1,00 2,72 2,74 France Telecom Turbo Short NL ,10 4,23 19,57 15,86 1,00 3,72 3,74 France Telecom Turbo Short NL ,60 2,46 22,28 15,86 1,00 6,43 6,45 Freeport-McMoRan Turbo Long NL ,10 3,44 41,90 58,00 0,50 21,47 23,47 Freeport-McMoRan Turbo Long NL ,50 4,59 46,83 58,00 1,00 6,99 8,99 Freeport-McMoRan Turbo Short NL ,20 2,44 81,33 58,00 0,50 31,24 33,24 Freeport-McMoRan Turbo Short NL ,60 4,35 70,65 58,00 0,50 16,42 18,42 Fugro Turbo Long NL ,00 4,70 50,09 63,50 1,00 13,45 13,54 Fugro Turbo Long NL ,20 6,48 53,84 63,50 1,00 9,72 9,81 Fugro Turbo Short NL ,90 6,47 73,22 63,51 1,00 9,72 9,81 Bron: RBS, 30 maart

43 RBS Markets Magazine mei 2011 Koersen en rendementen Turbo s Aandelen Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat Fugro Turbo Short NL ,90 8,38 70,98 63,51 1,00 7,48 7,57 Gazprom ADR Turbo Long NL ,40 2,99 23,09 34,50 1,00 7,85 7,95 Gazprom ADR Turbo Long NL ,20 4,23 26,50 34,50 1,00 5,55 5,65 Gazprom ADR Turbo Short NL ,90 6,33 39,88 34,50 1,00 3,69 3,79 Gazprom ADR Turbo Short NL ,80 2,63 47,58 34,50 1,00 9,02 9,12 General Electric Turbo Long NL ,90 3,28 14,45 20,00 1,00 4,02 4,32 General Electric Turbo Long NL ,90 4,59 16,23 20,00 1,00 2,78 3,08 General Electric Turbo Short NL ,90 1,04 39,91 20,00 1,00 13,36 13,66 General Electric Turbo Short NL ,70 5,36 24,08 20,00 1,00 2,38 2,68 General Motors Turbo Long NL ,67 4,06 25,19 32,00 1,00 5,00 5,50 General Motors Turbo Short NL ,28 2,14 46,93 32,00 1,00 10,10 10,60 General Motors Turbo Short NL ,00 3,95 39,95 32,00 1,00 5,25 5,75 Genmab Turbo Long NL ,00 2,91 40,03 55,50 1,00 2,06 2,56 Genmab Turbo Long NL ,00 2,19 33,84 55,55 1,00 2,90 3,40 Genmab Turbo Short NL ,00 0,13 457,24 55,35 1,00 53,87 55,37 Genmab Turbo Short NL ,00 1,24 88,91 55,35 1,00 4,48 5,98 Glaxosmithkline Turbo Long NL ,00 4,56 9,69 12,00 1,00 2,89 3,04 Glaxosmithkline Turbo Long NL ,00 3,07 8,39 12,00 1,00 4,37 4,52 Glaxosmithkline Turbo Short NL ,00 2,76 16,50 12,00 1,00 4,87 5,02 Glaxosmithkline Turbo Short NL ,00 5,09 14,45 12,00 1,00 2,56 2,71 Goldman Sachs Turbo Long NL ,00 5,23 131,88 163,00 10,00 2,12 2,17 Goldman Sachs Turbo Long NL ,00 7,04 139,78 163,00 10,00 1,55 1,60 Goldman Sachs Turbo Short NL ,00 1,64 260,58 163,00 10,00 6,80 6,86 Goldman Sachs Turbo Short NL ,00 1,21 296,49 163,00 10,00 9,27 9,33 Google Turbo Long NL ,50 3,96 435,82 581,98 10,00 10,10 10,20 Google Turbo Long NL ,90 4,80 461,39 581,98 10,00 8,33 8,43 Google Turbo Short NL ,40 2,74 793,71 581,98 10,00 14,63 14,73 Google Turbo Short NL ,30 3,08 770,14 581,98 10,00 12,99 13,09 Heijmans Turbo Long NL ,02 3,40 14,82 20,93 1,00 6,11 6,16 Heijmans Turbo Long NL ,00 4,68 16,53 20,93 1,00 4,43 4,48 Heijmans Turbo Short NL ,50 3,74 26,46 20,93 10,00 0,55 0,56 Heijmans Turbo Short NL ,00 2,46 29,39 20,93 1,00 8,46 8,51 Heineken Turbo Long NL ,60 4,71 31,28 39,66 1,00 8,33 8,41 Heineken Turbo Long NL ,60 7,00 34,03 39,66 1,00 5,58 5,66 Heineken Turbo Short NL ,70 8,86 44,01 39,66 1,00 4,41 4,49 Heineken Turbo Short NL ,40 3,71 50,19 39,66 1,00 10,61 10,69 IBM Turbo Long NL ,30 3,67 119,50 164,25 1,00 30,87 31,02 IBM Turbo Long NL ,10 4,99 131,44 164,22 1,00 22,55 22,70 IBM Turbo Short NL ,50 4,24 202,47 164,22 1,00 26,67 26,82 IBM Turbo Short NL ,00 2,08 242,97 164,27 1,00 54,65 54,80 Imtech Turbo Long NL ,60 3,98 19,16 25,50 1,00 6,32 6,40 Imtech Turbo Long NL ,80 5,73 21,12 25,50 1,00 4,37 4,45 Imtech Turbo Short NL ,40 3,07 33,68 25,50 1,00 8,19 8,27 Imtech Turbo Short NL ,90 4,69 30,82 25,50 1,00 5,31 5,39 InBev Turbo Long NL ,10 6,30 34,52 41,00 1,00 6,40 6,50 InBev Turbo Long NL ,80 10,26 37,03 41,00 1,00 3,89 3,99 InBev Turbo Short NL ,90 2,34 58,26 41,00 1,00 17,35 17,45 InBev Turbo Short NL ,70 3,15 53,80 41,00 1,00 12,90 13,00 ING Turbo Long NL ,40 6,47 7,81 9,24 1,00 1,42 1,43 ING Turbo Long NL ,90 8,81 8,20 9,24 1,00 1,04 1,05 ING Turbo Short NL ,00 2,39 13,05 9,22 0,77 5,02 5,03 ING Turbo Short NL ,70 6,65 10,57 9,22 0,77 1,79 1,80 Intel Turbo Long NL ,80 6,72 17,11 20,03 1,00 1,95 2,05 Intel Turbo Long NL ,30 4,59 15,72 20,04 1,00 2,90 3,00 Intel Turbo Short NL ,60 3,11 26,28 20,09 1,00 4,19 4,49 Intel Turbo Short NL ,00 1,77 31,15 20,09 1,00 7,57 7,87 KPN Turbo Long NL ,10 3,50 8,42 11,76 1,00 3,32 3,36 KPN Turbo Long NL ,10 4,78 9,32 11,75 1,00 2,42 2,46 KPN Turbo Short NL ,40 6,48 13,49 11,75 1,00 1,77 1,81 KPN Turbo Short NL ,90 9,96 12,89 11,76 1,00 1,14 1,18 L'Oréal Turbo Long NL ,93 10,17 75,29 83,48 10,00 0,81 0,82 L Oreal Turbo Long NL ,16 6,18 70,05 83,50 10,00 1,34 1,35 L Oreal Turbo Short NL ,30 5,12 99,72 83,52 10,00 1,62 1,63 L Oreal Turbo Short NL ,57 4,20 103,25 83,56 10,00 1,98 1,99 LogicaCMG Turbo Long NL ,69 1,69 0,62 1,46 1,00 0,85 0,87 LogicaCMG Turbo Long NL ,05 2,72 0,95 1,46 1,00 0,52 0,54 LogicaCMG Turbo Short NL ,00 1,70 2,30 1,47 1,00 0,84 0,86 LogicaCMG Turbo Short NL ,70 2,66 2,00 1,46 1,00 0,53 0,55 Bron: RBS, 30 maart 2011 Deutsche Bank ambitieus Deutsche Bank wil in 2011 een winst voor belastingen van 10 miljard euro realiseren. Volgens topman Josef Ackermann ligt zijn concern ondanks de risico s en onzekerheden over de economische omstandigheden op koers om dit ambitieuze doel te halen. Analisten zijn wat meer sceptisch en voorspelden eerder dat Deutsche Bank het gestelde winstniveau pas in 2012 zal bereiken. Deutsche Bank maakte begin februari de belangrijkste resultaten van het laatste kwartaal van 2010 bekend. Daarin boekte het concern een winst voor belastingen van 707 miljoen euro. Dat was ongeveer 50 miljoen euro minder dan een jaar eerder en aanzienlijk minder dan het bedrag van 1,2 miljard euro waarop analisten in doorsnee hadden gerekend. De nettowinst van de grootste bank van Duitsland daalde in het vierde kwartaal met ruim 50 procent tot 605 miljoen euro. Dat kwam vooral door hoge kosten voor de overnames van Deutsche Postbank en de Luxemburgse bank Sal Oppenheim. Over het hele jaar halveerde de nettowinst eveneens, van 5 miljard euro tot 2,3 miljard euro. Bron: IEX.nl, 3 februari 2011 Foto: wikipedia 43

44 Koersen en rendementen RBS Markets Magazine mei 2011 Foto: imtech.de Imtech wil acquireren in 2011 Imtech krijgt opdracht Duitse ziekenhuizen, Imtech dingt mee naar opdracht snelwegproject, Imtech groeit gestaag in VK. Een klein rondje googlen op het laatste nieuws over Imtech geeft precies weer waarom deze technische dienstverlener favoriet is onder beleggers. Crisis of niet, vanuit het hoofdkantoor in Gouda komen alleen maar positieve berichten. De kleine koersterugval in maart werd door analisten ook omschreven als een mooi koopmoment. Imtech zelf vindt heel 2011 een koopmoment, maar dan van collega-bedrijven. Imtech gaat dit jaar opnieuw op overnamepad. Het bedrijf kijkt naar alle sectoren voor acquisities, zo liet topman René Verbruggen weten bij de publicatie van de jaarcijfers over vorig jaar. In 2010 deed Imtech negen overnames met een totale omzet van circa 300 miljoen euro. Het bedrijf kijkt daarvoor naar alle landen waar het actief is, zoals Scandinavië, Oost-Europa, Spanje en Groot-Brittannië. Bron: Imtech, maart 2011 Koers Imtech 2 maart april Bron: Yahoo Finance, 1 april 2011 Turbo s Aandelen Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat Logitech Turbo Long NL ,18 5,42 11,07 14,00 1,00 1,83 1,88 Logitech Turbo Long NL ,08 3,90 10,07 13,54 1,00 2,57 2,63 Logitech Turbo Short NL ,25 3,63 16,95 13,00 1,00 2,74 2,79 Logitech Turbo Short NL ,93 1,51 22,12 13,45 1,00 6,66 6,72 Microsoft Turbo Long NL ,00 4,20 20,47 26,00 1,00 3,86 4,36 Microsoft Turbo Long NL ,00 3,21 18,56 26,00 1,00 5,19 5,69 Microsoft Turbo Short NL ,80 3,54 33,31 26,00 1,00 4,65 5,15 Microsoft Turbo Short NL ,70 1,90 39,70 26,00 1,00 9,09 9,59 Motorola Turbo Long NL ,10 3,86 32,69 44,07 1,00 7,76 7,88 Motorola Turbo Long NL ,20 2,75 28,06 44,07 1,00 10,96 11,08 Motorola Turbo Short NL ,50 2,27 63,27 44,06 1,00 13,32 13,44 Motorola Turbo Short NL ,80 4,96 52,77 44,06 1,00 6,04 6,16 Nokia Turbo Long NL ,50 4,94 5,01 6,27 1,00 1,25 1,27 Nokia Turbo Long NL ,00 3,48 4,47 6,27 1,00 1,79 1,80 Nokia Turbo Short NL ,80 2,58 8,69 6,27 1,00 2,42 2,43 Nokia Turbo Short NL ,60 5,45 7,40 6,27 1,00 1,13 1,15 Nutreco Turbo Long NL ,30 3,23 37,50 54,14 1,00 16,69 16,79 Nutreco Turbo Long NL ,60 4,56 42,39 54,14 1,00 11,78 11,88 Nutreco Turbo Short NL ,60 3,94 67,74 54,20 1,00 13,62 13,72 Nutreco Turbo Short NL ,60 2,84 73,07 54,20 1,00 18,95 19,05 Oracle Turbo Long NL ,60 1,86 15,94 34,00 1,00 12,15 12,65 Oracle Turbo Long NL ,60 2,08 17,83 34,00 1,00 10,83 11,33 Pfizer Turbo Long NL ,60 4,40 15,96 20,00 1,00 2,90 3,20 Pfizer Turbo Long NL ,30 6,63 17,51 20,00 1,00 1,83 2,13 Pfizer Turbo Short NL ,40 3,46 26,03 20,00 1,00 3,78 4,08 Pfizer Turbo Short NL ,00 2,06 30,03 20,00 1,00 6,56 6,86 Philips Turbo Long NL ,10 5,07 17,77 22,12 1,00 4,32 4,36 Philips Turbo Long NL ,10 6,42 18,69 22,12 1,00 3,40 3,44 Philips Turbo Short NL ,20 4,20 27,30 22,12 1,00 5,22 5,26 Philips Turbo Short NL ,30 5,20 26,29 22,12 1,00 4,21 4,25 Randstad Turbo Long NL ,70 4,09 28,74 37,99 1,00 9,19 9,29 Randstad Turbo Long NL ,90 5,98 31,70 37,99 1,00 6,25 6,35 Randstad Turbo Short NL ,10 3,79 47,91 38,09 1,00 9,91 10,01 Randstad Turbo Short NL ,30 2,40 53,74 38,09 1,00 15,74 15,84 Reed Elsevier Turbo Long NL ,80 4,85 7,24 9,06 1,00 1,83 1,87 Reed Elsevier Turbo Long NL ,50 7,26 7,87 9,08 1,00 1,21 1,25 Reed Elsevier Turbo Short NL ,80 3,40 11,70 9,07 1,00 2,63 2,67 Reed Elsevier Turbo Short NL ,70 1,89 13,82 9,07 1,00 4,74 4,78 Royal Dutch Shell Turbo Long NL ,50 6,19 21,87 26,04 1,00 4,18 4,20 Royal Dutch Shell Turbo Long NL ,50 7,75 22,71 26,04 1,00 3,33 3,35 Royal Dutch Shell Turbo Short NL ,90 8,35 29,14 26,04 1,00 3,10 3,12 Royal Dutch Shell Turbo Short NL ,10 2,99 34,73 26,04 1,00 8,69 8,71 SBM Offshore Turbo Long NL ,70 3,89 15,20 20,38 1,00 5,18 5,25 SBM Offshore Turbo Long NL ,70 5,88 17,00 20,38 1,00 3,40 3,47 SBM Offshore Turbo Short NL ,00 2,38 28,89 20,40 1,00 8,51 8,58 SBM Offshore Turbo Short NL ,40 4,42 24,93 20,38 1,00 4,54 4,61 SNS REAAL Turbo Long NL ,00 2,83 2,70 4,17 1,00 1,44 1,47 SNS REAAL Turbo Long NL ,50 3,89 3,10 4,17 1,00 1,04 geen laatprijs SNS REAAL Turbo Short NL ,90 3,12 5,46 4,17 1,00 1,30 1,33 SNS REAAL Turbo Short NL ,30 6,20 4,80 4,17 1,00 0,64 0,67 Starbucks Turbo Long NL ,50 3,12 24,68 35,90 1,00 7,59 7,99 Starbucks Turbo Long NL ,00 5,55 29,72 35,90 1,00 4,09 4,49 Starbucks Turbo Short NL ,20 2,33 51,04 35,90 1,00 10,30 10,70 Starbucks Turbo Short NL ,50 5,04 42,73 35,90 1,00 4,54 4,94 TNT Turbo Long NL ,60 5,39 13,56 16,53 1,00 3,00 3,08 TNT Turbo Long NL ,40 12,43 15,28 16,55 1,00 1,25 1,33 TNT Turbo Short NL ,70 1,80 25,66 16,53 1,00 9,09 9,17 TNT Turbo Short NL ,70 1,23 29,93 16,53 1,00 13,36 13,44 TomTom Turbo Long NL ,70 4,50 4,91 6,26 1,00 1,35 1,39 TomTom Turbo Long NL ,10 6,38 5,30 6,24 1,00 0,94 0,98 TomTom Turbo Short NL ,20 2,73 8,49 6,26 1,00 2,23 2,29 TomTom Turbo Short NL ,50 4,17 7,69 6,26 1,00 1,44 1,50 Toyota ADR Turbo Long NL ,70 4,51 62,41 79,00 1,00 10,53 12,03 Toyota ADR Turbo Long NL ,10 6,79 68,27 79,00 1,00 6,47 7,97 Toyota ADR Turbo Short NL ,40 1,95 118,21 79,00 1,00 26,69 28,19 Toyota ADR Turbo Short NL ,30 2,69 107,03 79,00 1,00 18,93 20,43 UBS Turbo Long NL ,70 4,79 13,60 17,12 1,00 2,65 2,71 UBS Turbo Long NL ,10 7,69 14,95 17,13 1,00 1,63 1,69 Bron: RBS, 30 maart

45 RBS Markets Magazine mei 2011 Koersen en rendementen Turbo s Aandelen Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat UBS Turbo Short NL ,50 3,34 22,15 17,12 1,00 3,82 3,88 UBS Turbo Short NL ,50 1,24 30,84 17,12 1,00 10,41 10,47 Unilever Turbo Long NL ,70 6,96 19,21 22,42 1,00 3,17 3,22 Unilever Turbo Long NL ,70 9,57 20,11 22,44 1,00 2,29 2,34 Unilever Turbo Short NL ,00 4,79 27,03 22,44 1,00 4,63 4,68 Unilever Turbo Short NL ,00 8,82 24,88 22,42 1,00 2,49 2,54 US Steel Turbo Long NL ,32 2,50 33,07 53,67 10,00 1,39 1,49 USG People Turbo Long NL ,50 3,80 10,65 14,36 1,00 3,67 3,77 USG People Turbo Long NL ,50 5,01 11,56 14,36 1,00 2,76 2,86 USG People Turbo Short NL ,10 3,29 18,56 14,36 1,00 4,24 4,34 USG People Turbo Short NL ,60 1,79 22,26 14,35 1,00 7,92 8,02 Vodafone Turbo Long NL ,30 2,97 1,20 1,78 1,00 0,66 0,68 Vodafone Turbo Long NL ,49 4,30 1,39 1,78 1,00 0,45 0,47 Vodafone Turbo Short NL ,35 2,30 2,54 1,78 1,00 0,86 0,88 Vodafone Turbo Short NL ,77 1,45 2,99 1,78 1,00 1,37 1,39 Volkswagen Turbo Long NL ,80 2,02 54,14 106,05 9,94 5,24 5,28 Volkswagen Turbo Long NL ,80 3,52 76,40 106,05 10,00 2,98 3,02 Volkswagen Turbo Short NL ,40 0,52 310,01 106,05 9,94 20,53 20,57 Volkswagen Turbo Short NL ,80 3,15 139,11 106,05 9,94 3,34 3,38 Vopak Turbo Long NL ,70 3,34 24,60 35,08 0,50 20,92 21,02 Vopak Turbo Long NL ,50 4,32 27,05 35,08 1,00 8,01 8,11 Vopak Turbo Short NL ,80 3,01 46,62 35,11 1,00 11,57 11,63 Vopak Turbo Short NL ,70 5,02 41,96 35,08 1,00 6,92 6,98 Wavin Turbo Long NL ,26 3,13 7,52 11,00 8,00 0,42 0,44 Wavin Turbo Long NL ,43 4,50 8,58 11,00 1,00 2,42 2,45 Wavin Turbo Short NL ,88 4,86 13,20 11,00 1,00 2,18 2,26 Wavin Turbo Short NL ,96 2,40 15,51 11,00 1,00 4,49 4,57 Wereldhave Turbo Long NL ,90 4,55 58,61 74,85 1,00 16,28 16,46 Wereldhave Turbo Long NL ,00 6,37 63,29 74,85 1,00 11,61 11,75 Wereldhave Turbo Short NL ,80 3,19 98,12 74,85 1,00 23,29 23,47 Wereldhave Turbo Short NL ,70 8,05 83,94 74,85 1,00 9,11 9,29 Wolters Kluwer Turbo Long NL ,90 4,59 12,88 16,45 1,00 3,51 3,57 Wolters Kluwer Turbo Long NL ,90 6,23 13,82 16,41 1,00 2,57 2,63 Wolters Kluwer Turbo Short NL ,20 4,86 19,69 16,41 1,00 3,31 3,37 Wolters Kluwer Turbo Short NL ,10 3,01 21,77 16,45 1,00 5,38 5,44 Indices Bron: RBS, 30 maart 2011 Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat AEX Turbo Long NL ,00 25,25 354,18 368,61 10,00 1,46 1,47 AEX Turbo Long NL ,00 19,82 350,28 368,61 10,00 1,85 1,86 AEX Turbo Short NL ,00 26,33 382,52 368,61 10,00 1,39 1,40 AEX Turbo Short NL ,00 22,47 384,78 368,61 10,00 1,63 1,64 AMX Turbo Long NL ,00 6,36 552,87 653,80 10,00 10,10 10,28 AMX Turbo Long NL ,00 8,32 577,26 654,03 10,00 7,70 7,88 AMX Turbo Short NL ,00 7,35 741,51 653,86 10,00 8,74 8,92 AMX Turbo Short NL ,00 11,93 707,11 653,98 10,00 5,30 5,48 AScX Turbo Long NL ,00 4,04 397,13 525,00 10,00 12,68 12,98 AScX Turbo Long NL ,00 6,39 444,80 525,00 10,00 7,91 8,21 AScX Turbo Short NL ,00 6,26 606,83 525,00 10,00 8,09 8,39 AScX Turbo Short NL ,00 11,03 570,47 525,00 10,00 4,45 4,75 ASX 200 (Australië) Turbo Long NL ,00 3, , ,00 100,00 10,79 10,99 ASX 200 (Australië) Turbo Long NL ,00 5, , ,00 100,00 6,78 6,98 ASX 200 (Australië) Turbo Short NL ,00 2, , ,00 100,00 13,64 13,84 ASX 200 (Australië) Turbo Short NL ,00 5, , ,00 100,00 6,95 7,15 Bel 20 Turbo Long NL ,00 7, , ,45 100,00 3,47 3,56 Bel 20 Turbo Long NL ,00 5, , ,45 100,00 4,45 4,54 Bel 20 Turbo Short NL ,00 12, , ,39 100,00 2,04 2,13 Bel 20 Turbo Short NL ,00 26, , ,63 100,00 0,95 1,04 Bovespa (Brazilië) Turbo Long NL ,00 4, , , ,00 6,74 7,54 Bovespa (Brazilië) Turbo Long NL ,00 4, , , ,00 5,17 5,61 Bovespa (Brazilië) Turbo Short NL ,00 2, , , ,00 10,92 11,36 Bovespa (Brazilië) Turbo Short NL ,00 2, , , ,00 13,61 14,41 BRIC Turbo Long NL ,00 3,91 361,26 483,00 10,00 11,93 12,33 BRIC Turbo Long NL ,00 5,94 403,37 483,00 10,00 7,73 8,13 BRIC Turbo Short NL ,00 5,14 572,57 483,00 10,00 8,99 9,39 Bron: RBS, 30 maart 2011 Philips heeft tv-problemen Bij Philips is sprake van een wisseling van de wacht. Topman Gerard Kleisterlee heeft plaatsgemaakt voor Frans van Houten. Van Houten zet de komende weken de bijl in de televisieactiviteiten. Hij wil dat de divisie sneller winstgevend wordt. Intern zijn daartoe maatregelen genomen, stond 1 april in De Telegraaf. De grote kostenbesparingen en het wegsnijden van activiteiten en televisietypen zijn ook noodzakelijk indien het elektronicaconcern deze tak binnen enkele maanden buiten de deur zou willen zetten, zo meldden bronnen binnen het bedrijf dat momenteel de scenario s afstoten en afslanken overweegt. De problemen bij televisie zijn niet nieuw en volgens Philips een industriefenomeen en geen Philips-fenomeen. De hele industrie had zich meer voorgesteld van het WK voetbal, waardoor we na afloop bleven zitten met hoge voorraden. Bovendien konden chipleveranciers niet op tijd leveren, waardoor we kampten met leveringsproblemen. Hierdoor gingen we ook het nieuwe jaar in met hoge voorraden. Eind maart waarschuwde Philips dat het verlies op televisie in het eerste kwartaal kon oplopen tot 120 miljoen euro. Voor Van Houten is er dus werk aan de winkel. Bron: De Telegraaf, 1 april 2011 Foto: newscenter.philips.com 45

46 Koersen en rendementen RBS Markets Magazine mei 2011 Foto: toyotagb-press.co.uk Toyota krabbelt op na ramp Niet alleen het dagelijks leven in Japan staat na de driedubbele ramp nog steeds op z n kop, ook de voor het land zo belangrijke auto-industrie heeft het heel moeilijk. Er is een tekort aan onderdelen en elektriciteit, waardoor autofabrikanten hun deuren tijdelijk sloten. Wat betreft de productie loopt Toyota exemplaren achter. De autobouwer verwacht snel weer helemaal operationeel te zijn, maar geeft bij monde van topman Toyoda aan dat de inkomsten flink afnemen. Het is echter niet in te schatten om hoeveel het gaat. Twee weken na de ramp is de productie van de hybride Prius weer gestart in drie fabrieken in Japan. Ook concurrenten Honda en Nissan openen weer voorzichtig fabrieken. Toch denken analisten dat niet de ramp het meest negatieve effect heeft op de auto-industrie, maar de dure yen. De nationale munt is als reactie op de ramp flink gestegen en dat maakt exporteren voor de autofabrikanten onaantrekkelijk. Bron: Autotelegraaf, 1 april 2011 Koers Toyota 2 maart maart Bron: Yahoo Finance, 1 april 2011 Turbo s Indices Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat BRIC Turbo Short NL ,00 2,68 658,73 483,00 10,00 17,63 18,03 CAC 40 Turbo Long NL ,00 10, , ,03 100,00 3,84 3,86 CAC 40 Turbo Long NL ,00 12, , ,03 100,00 3,34 3,36 CAC 40 Turbo Short NL ,00 21, , ,95 100,00 1,90 1,92 CAC 40 Turbo Short NL ,00 28, , ,03 100,00 1,40 1,42 CECE (Oost-Europa) Turbo Long NL ,00 3, , ,00 100,00 7,30 7,40 CECE (Oost-Europa) Turbo Long NL ,00 4, , ,00 100,00 5,36 5,46 CECE (Oost-Europa) Turbo Short NL ,00 4, , ,00 100,00 5,22 5,37 CECE (Oost-Europa) Turbo Short NL ,00 2, , ,00 100,00 8,89 9,04 CRB Turbo Long NL ,00 2,36 214,22 367,67 10,00 10,64 10,79 CRB Turbo Long NL ,00 2,57 226,99 367,70 10,00 9,77 9,92 DAX Turbo Long NL ,00 11, , ,41 100,00 6,18 6,21 DAX Turbo Long NL ,00 13, , ,41 100,00 5,32 5,35 DAX Turbo Short NL ,00 20, , ,41 100,00 3,49 3,52 DAX Turbo Short NL ,00 28, , ,18 100,00 2,48 2,51 DJ Transport Turbo Long NL ,00 3, , ,00 10,00 114,91 115,41 DJ Transport Turbo Long NL ,00 5, , ,00 100,00 6,67 7,17 Dollar Index Turbo Short NL ,90 4,76 90,53 75,00 1,00 10,73 10,93 DJ Transport Turbo Short NL ,00 5, , ,00 10,00 71,89 72,39 Dow Jones Turbo Long NL ,00 10, , ,49 100,00 8,41 8,46 Dow Jones Turbo Long NL ,00 15, , ,49 100,00 5,63 5,72 Dow Jones Turbo Short NL ,00 12, , ,49 100,00 6,91 6,96 Dow Jones Turbo Short NL ,00 21, , ,49 100,00 3,90 3,95 Eco Turbo Long NL ,00 6,09 72,75 85,28 10,00 1,25 1,40 Eco Turbo Long NL ,00 4,40 67,39 85,26 10,00 1,79 1,94 ESTOXX 50 Dividend 2013 Future Turbo Long NL ,42 1,78 53,11 119,00 10,00 6,58 6,68 ESTOXX 50 Dividend 2013 Future Turbo Long NL ,63 2,96 79,67 119,00 10,00 3,92 4,02 EURO STOXX 50 Turbo Long NL ,00 8, , ,39 100,00 3,30 3,37 EURO STOXX 50 Turbo Long NL ,00 12, , ,55 100,00 2,40 2,47 EURO STOXX 50 Turbo Short NL ,00 10, , ,39 100,00 2,69 2,72 EURO STOXX 50 Turbo Short NL ,00 17, , ,39 100,00 1,61 1,68 European Automobiles Turbo Long NL ,00 3,73 250,78 341,12 10,00 9,03 9,13 European Automobiles Turbo Long NL ,00 5,99 285,33 341,15 10,00 5,58 5,68 European Automobiles Turbo Short NL ,00 2,24 492,83 341,18 10,00 15,17 15,27 European Automobiles Turbo Short NL ,00 3,09 450,77 341,18 10,00 10,96 11,06 European Banks Turbo Long NL ,00 4,12 159,36 208,71 10,00 4,91 5,06 European Banks Turbo Long NL ,00 8,06 183,96 208,78 10,00 2,45 2,60 European Banks Turbo Short NL ,00 2,09 306,61 208,78 10,00 9,74 9,99 European Banks Turbo Short NL ,00 5,82 242,70 208,71 10,00 3,34 3,59 European Chemicals Turbo Long NL ,00 3,84 433,94 583,24 10,00 14,92 15,17 European Chemical Turbo Long NL ,00 6,42 494,95 583,22 10,00 8,82 9,07 European Chemicals Turbo Short NL ,00 14,19 621,92 583,23 10,00 3,88 4,13 European Chemicals Turbo Short NL ,00 4,33 715,40 583,25 10,00 13,23 13,48 European Health Care Turbo Long NL ,00 8,68 338,59 379,21 10,00 4,06 4,36 European Health Care Turbo Long NL ,00 5,27 310,36 379,30 10,00 6,90 7,20 European Health care Turbo Short NL ,00 4,72 457,91 380,37 10,00 7,75 8,05 European Health care Turbo Short NL ,00 2,80 513,04 380,29 10,00 13,29 13,59 European Industrial Goods Turbo Long NL ,00 4,24 258,30 335,40 10,00 7,71 7,91 European Industrial Goods Turbo Long NL ,00 6,32 284,35 335,47 10,00 5,12 5,32 European Industrial Goods Turbo Short NL ,00 13,86 357,66 335,47 10,00 2,21 2,41 European Industrial Goods Turbo Short NL ,00 4,28 411,76 335,40 10,00 7,64 7,84 European Oil & Gas Turbo Long NL ,00 3,44 256,45 356,73 10,00 10,02 10,37 European Oil & Gas Turbo Long NL ,00 4,89 287,37 356,73 10,00 6,93 7,28 European Oil & Gas Turbo Short NL ,00 5,81 414,62 356,78 10,00 5,80 6,15 European Oil & Gas Turbo Short NL ,00 2,88 477,06 356,73 10,00 12,04 12,39 European Retail Turbo Long NL ,00 3,97 197,03 260,02 10,00 6,30 6,55 European Retail Turbo Long NL ,00 5,77 217,48 260,01 10,00 4,25 4,50 European Retail Turbo Short NL ,00 4,44 316,19 260,08 10,00 5,62 5,87 European Retail Turbo Short NL ,00 2,70 354,13 260,07 10,00 9,41 9,66 European Technology Turbo Long NL ,00 4,79 183,95 230,12 10,00 4,61 4,79 European Technology Turbo Long NL ,00 7,77 202,36 230,14 10,00 2,78 2,96 European Technology Turbo Short NL ,00 4,39 280,63 230,12 10,00 5,06 5,24 European Technology Turbo Short NL ,00 2,44 322,81 230,10 10,00 9,27 9,45 European Telecommunications Turbo Short NL ,00 1,75 440,39 281,71 10,00 15,86 16,11 European Telecommunications Turbo Long NL ,00 3,56 205,09 281,75 10,00 7,67 7,92 European Telecommunications Turbo Long NL ,00 5,20 230,08 281,77 10,00 5,17 5,42 European Telecommunications Turbo Short NL ,00 2,53 390,63 281,77 10,00 10,89 11,14 European Utilities Turbo Long NL ,00 3,88 239,92 320,53 10,00 8,17 8,37 Bron: RBS, 30 maart

47 RBS Markets Magazine mei 2011 Koersen en rendementen Turbo s Indices Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat European Utilities Turbo Long NL ,00 4,92 257,38 320,53 10,00 6,44 6,64 European Utilities Turbo Short NL ,00 3,52 409,53 320,53 10,00 8,82 9,02 European Utilities Turbo Short NL ,00 5,40 377,94 320,53 10,00 5,63 5,83 FTSE 100 Turbo Long NL ,00 2, , ,00 100,00 23,35 23,41 FTSE 100 Turbo Long NL ,00 5, , ,00 100,00 11,95 12,01 FTSE 100 Turbo Short NL ,00 24, , ,02 100,00 2,79 2,85 FTSE 100 Turbo Short NL ,00 9, , ,52 100,00 7,49 7,55 GSCI Turbo Long NL ,00 3,01 374,01 556,46 100,00 1,26 1,28 GSCI Turbo Long NL ,00 3,74 411,21 556,36 100,00 1,01 1,03 GSCI Turbo Short NL ,00 5,94 646,65 556,00 100,00 0,63 0,65 Hang Seng Turbo Long NL ,00 1, , ,00 100,00 12,13 12,30 Hang Seng Turbo Long NL ,00 2, , ,00 100,00 9,51 9,68 Hang Seng Turbo Short NL ,00 3, , ,00 100,00 5,38 5,55 Hang Seng Turbo Short NL ,00 2, , ,00 100,00 9,00 9,17 Homebuilding Index Turbo Long NL ,00 2,41 160,46 261,26 100,00 0,70 0,75 Homebuilding Index Turbo Long NL ,00 3,12 184,64 261,26 100,00 0,53 0,58 Homebuilding Index Turbo Short NL ,00 2,24 370,34 261,10 100,00 0,76 0,81 Homebuilding Index Turbo Short NL ,00 4,31 315,08 261,26 100,00 0,37 0,42 HSCEI (China) Turbo Long NL ,00 4, , ,00 100,00 2,36 2,53 HSCEI (China) Turbo Long NL ,00 6, , ,00 100,00 1,66 1,83 HSCEI (China) Turbo Short NL ,00 2, , ,00 100,00 4,30 4,47 HSCEI (China) Turbo Short NL ,00 5, , ,00 100,00 2,23 2,40 IBEX Turbo Long NL ,00 4, , ,10 100,00 23,98 24,16 IBEX Turbo Long NL ,00 3, , ,10 100,00 31,97 32,15 IBEX Turbo Short NL ,00 7, , ,10 100,00 13,75 13,93 IBEX Turbo Short NL ,00 18, , ,10 100,00 5,73 5,91 India Turbo Long NL ,00 4,30 941, ,00 100,00 1,92 1,97 India Turbo Long NL ,00 6, , ,00 100,00 1,28 1,33 India Turbo Short NL ,00 3, , ,00 100,00 2,50 2,55 India Turbo Short NL ,00 4, , ,00 100,00 1,73 1,78 NASDAQ Turbo Long NL ,00 5, , ,50 100,00 3,12 3,17 NASDAQ Turbo Long NL ,00 6, , ,70 100,00 2,41 2,46 NASDAQ Turbo Short NL ,00 6, , ,50 100,00 2,37 2,42 NASDAQ Turbo Short NL ,00 9, , ,50 100,00 1,61 1,66 Nikkei Turbo Long NL ,00 3, , ,00 1,00 20,23 20,38 Nikkei Turbo Long NL ,00 4, , ,00 1,00 16,83 16,98 Nikkei Turbo Short NL ,00 9, , ,00 1,00 8,50 8,65 Nikkei Turbo Short NL ,00 18, , ,00 1,00 4,26 4,41 NYSE Arca Biotech Turbo Long NL ,00 4, , ,00 10,00 22,97 23,57 NYSE Arca Biotech Turbo Long NL ,00 5, , ,00 10,00 16,81 17,41 NYSE Arca Biotech Turbo Short NL ,00 6, , ,00 10,00 13,19 13,79 NYSE Arca Biotech Turbo Short NL ,00 3, , ,00 10,00 29,54 30,14 NYSE Arca Gold Bugs Turbo Long NL ,00 2,95 404,00 606,25 10,00 14,06 14,36 NYSE Arca Gold Bugs Turbo Long NL ,00 3,89 455,00 606,24 10,00 10,51 10,81 NYSE Arca Gold Bugs Turbo Short NL ,00 4,06 751,00 606,46 10,00 10,04 10,34 NYSE Arca Gold Bugs Turbo Short NL ,00 1,80 939,00 606,25 10,00 23,07 23,37 NYSE Arca Oil Turbo Long NL ,00 3,23 971, ,00 10,00 29,15 29,85 NYSE Arca Oil Turbo Long NL ,00 4, , ,00 10,00 22,61 23,31 NYSE Arca Oil Turbo Short NL ,00 4, , ,00 10,00 22,30 23,00 NYSE Arca Oil Turbo Short NL ,00 2, , ,00 10,00 41,38 42,08 RDX (Rusland) Turbo Long NL ,00 2, , ,00 100,00 6,84 6,92 RDX (Rusland) Turbo Long NL ,00 3, , ,00 100,00 5,54 5,62 RDX (Rusland) Turbo Short NL ,00 2, , ,00 100,00 7,65 7,73 RDX (Rusland) Turbo Short NL ,00 4, , ,00 100,00 3,74 3,82 RICI Enhanced Turbo Long NL ,00 3, , ,00 100,00 11,93 12,43 RICI Enhanced Turbo Long NL ,00 4, , ,00 100,00 8,59 9,09 S&P 500 Turbo Long NL ,00 7, , ,51 100,00 1,23 1,25 S&P 500 Turbo Long NL ,00 11, , ,51 100,00 0,74 0,78 S&P 500 Turbo Short NL ,00 10, , ,51 100,00 0,89 0,90 S&P 500 Turbo Short NL ,00 19, , ,51 100,00 0,46 0,48 S&P Banks Turbo Long NL ,60 2,89 102,84 152,00 10,00 3,39 3,64 S&P Banks Turbo Long NL ,30 4,43 121,17 152,00 10,00 2,12 2,37 Shenzhen (China) Turbo Long NL ,00 3,19 180,48 803,00 10,00 5,43 geen laatprijs Shenzhen (China) Turbo Long NL ,00 4,74 210,44 803,00 10,00 5,15 geen laatprijs SMI Turbo Long NL ,00 5, , ,47 100,00 9,70 9,86 SMI Turbo Long NL ,00 8, , ,19 100,00 5,95 6,11 SMI Turbo Short NL ,00 8, , ,19 100,00 5,78 5,94 SMI Turbo Short NL ,00 4, , ,07 100,00 10,40 10,42 Bron: RBS, 30 maart 2011 Hoera DAX -dividend! De dertig hoofdfondsen die in Frankfurt samen de DAX uitmaken, hebben in 2010 bijna net zoveel dividend uitgekeerd als in 2007, dus voor de financiële crisis. Ernst & Young heeft becijferd dat DAX -fondsen het afgelopen jaar 25,6 miljard euro aan dividend hebben uitbetaald, in 2007 was dat 27,2 miljard euro. In 2010 werd ruim een kwart meer winst op aandelen uitgekeerd dan het jaar daarvoor. Van de dertig DAX -bedrijven hebben er 23 het afgelopen jaar hun dividenduitkering verhoogd. Uit onderzoek van Ernst & Young blijkt verder dat er vijf bedrijven zijn die hetzelfde bedrag uitkeren als in Commerzbank keert helemaal geen dividend uit, Deutsche Telekom minder dan eerder. Vrachtwagenbouwer MAN verhoogde het dividend het afgelopen jaar het meest: van 25 eurocent naar 2 euro. Herverzekeraar Munich Re keert zijn aandeelhouders het meeste uit: 6,25 euro per aandeel, een stijging van 9 procent. Bron: Ernst & Young, maart 2011 Koers DAX 2 maart april Bron: Yahoo Finance, 1 april 2011 Foto: mantruckandbus.com 47

48 Koersen en rendementen RBS Markets Magazine mei 2011 Turbo s Foto: spykercars.nl Europese automarkt zucht Niet alleen Toyota, Honda en Nissan verkeren in zwaar weer. Ook in Europa hebben autobedrijven het zwaar. Saab is daar een goed voorbeeld van. Dit merk maakt sinds vorig jaar deel uit van beursfonds Spyker. Uit het jaarverslag, dat 1 april werd gepubliceerd, blijkt dat de voortgang van Spyker Cars in gevaar komt als het bedrijf niet op tijd zijn strategie uitvoert en extra kapitaal aantrekt om de lopende activiteiten te financieren. Spyker kampte vorig jaar met een negatieve kasstroom door de operationele verliezen bij Saab en sportwagenmerk Spyker, de kapitaaluitgaven voor nieuwe modellen en het opstarten van de productie van Saab. De kasbehoefte viel echter hoger uit dan in het businessplan was voorzien en de verwachting is dat deze situatie in de eerste helft van 2011 zo blijft, aldus Spyker. Bron: Spyker, 1 april 2011 Indices Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat SOX Turbo Long NL ,00 2,17 246,00 445,86 10,00 13,78 14,28 SOX Turbo Long NL ,00 2,51 275,00 445,85 10,00 11,83 12,33 Vastgoed Turbo Long NL ,00 3,73 213,34 289,00 10,00 7,61 7,76 Vastgoed Turbo Long NL ,00 5,70 240,04 289,00 10,00 4,94 5,09 Vastgoed Turbo Short NL ,00 4,21 357,18 289,00 10,00 6,72 6,87 Vastgoed Turbo Short NL ,00 2,37 410,63 289,00 10,00 12,06 12,21 VIX Future Turbo Long NL ,90 2,61 13,55 18,00 10,00 0,19 0,49 VIX Future Turbo Long NL ,80 4,12 16,14 18,00 10,00 0,01 0,31 VIX Future Turbo Short NL ,00 1,08 33,27 18,00 10,00 0,88 1,18 VIX Future Turbo Short NL ,00 1,60 27,76 18,00 10,00 0,50 0,80 Water Turbo Long NL ,40 3,23 122,22 174,00 10,00 3,63 3,73 Water Turbo Long NL ,70 4,53 137,62 174,00 10,00 2,56 2,66 Water Turbo Short NL ,70 11,48 186,76 174,00 10,00 0,95 1,05 Water Turbo Short NL ,20 4,34 211,70 174,00 10,00 2,68 2,78 Zuid-Afrika Turbo Long NL ,00 2, , ,00 100,00 13,23 13,33 Zuid-Afrika Turbo Long NL ,00 3, , ,00 100,00 9,09 9,19 Zuid-Afrika Turbo Short NL ,00 2, , ,00 100,00 11,92 12,02 Zuid-Afrika Turbo Short NL ,00 5, , ,00 100,00 5,46 5,56 Grondstoffen Bron: RBS, 30 maart 2011 Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat Aluminium Future Turbo Long NL ,00 2, , ,00 100,00 7,41 7,61 Aluminium Future Turbo Long NL ,00 2, , , ,00 0,63 0,65 Aluminium Future Turbo Short NL ,00 2, , ,00 100,00 8,71 8,91 Aluminium Future Turbo Short NL ,00 5, , ,00 100,00 3,35 3,55 Benzine Future Turbo Long NL ,91 1,80 142,81 321,75 0,10 12,40 12,43 Benzine Future Turbo Long NL ,02 2,20 175,68 321,84 0,10 10,11 10,14 Benzine Future Turbo Short NL ,31 3,97 402,08 321,84 0,10 5,60 5,63 Brent Crude Oil Future Turbo Long NL ,00 9,53 111,54 124,50 1,00 9,04 9,08 Brent Crude Oil Future Turbo Long NL ,01 12,23 114,43 124,50 1,00 7,03 7,07 Brent Crude Oil Future Turbo Short NL ,73 7,87 140,35 124,53 1,00 10,99 11,03 Brent Crude Oil Future Turbo Short NL ,73 11,73 135,14 124,51 1,00 7,36 7,40 Cacao Future Turbo Long NL ,00 4, , ,00 100,00 4,28 4,34 Cacao Future Turbo Long NL ,00 10, , ,00 100,00 2,03 2,09 Cacao Future Turbo Short NL ,00 1, , ,00 100,00 11,74 11,80 Cacao Future Turbo Short NL ,00 2, , ,00 100,00 9,28 9,34 Goud Turbo Long NL ,00 18, , ,98 10,00 5,50 5,55 Goud Turbo Long NL ,00 20, , ,98 10,00 4,85 4,90 Goud Turbo Short NL ,00 31, , ,98 10,00 3,16 3,21 Goud Turbo Short NL ,00 39, , ,98 10,00 2,54 2,59 Katoen Future Turbo Long NL ,50 1,81 62,50 138,20 0,10 5,25 5,30 Katoen Future Turbo Long NL ,50 2,42 81,89 138,20 0,10 3,91 3,96 Katoen Future Turbo Short NL ,70 4,50 166,05 136,05 0,10 2,05 2,10 Katoen Future Turbo Short NL ,60 2,63 187,69 135,75 0,10 3,52 3,57 Koffie Future Turbo Long NL ,52 3,82 204,35 276,70 0,10 4,97 5,02 Koffie Future Turbo Long NL ,74 5,40 225,87 276,70 0,10 3,50 3,55 Koper Future Turbo Short NL ,00 5, , ,00 100,00 12,32 12,62 Koper Future Turbo Short NL ,00 4, , ,00 100,00 15,94 16,24 Koper Future Turbo Long NL ,00 4, , ,00 100,00 14,67 14,97 Koper Future Turbo Long NL ,00 6, , ,00 100,00 11,07 11,37 Koper Future Turbo Short NL ,00 5, , ,00 100,00 12,32 12,62 Koper Future Turbo Short NL ,00 4, , ,00 100,00 15,94 16,24 Light Sweet Crude Oil Future Turbo Long NL ,00 6,93 96,01 112,15 1,00 11,13 11,20 Light Sweet Crude Oil Future Turbo Long NL ,00 5,47 91,64 112,15 1,00 14,17 14,24 Light Sweet Crude Oil Future Turbo Short NL ,00 6,38 129,77 112,17 1,00 12,15 12,22 Light Sweet Crude Oil Future Turbo Short NL ,00 3,93 140,64 112,17 1,00 19,70 19,77 Magere Varkens Future Turbo Long NL ,50 2,98 68,00 101,00 0,10 2,28 2,35 Magere Varkens Future Turbo Long NL ,60 3,47 73,00 101,00 0,10 1,95 2,02 Magere Varkens Future Turbo Short NL ,30 6,42 116,00 101,00 0,10 1,02 1,09 Magere Varkens Future Turbo Short NL ,90 2,89 135,00 101,00 0,10 2,35 2,42 Mais Future Turbo Long NL ,00 3,30 537,12 766,00 0,10 15,74 16,14 Maïs Future Turbo Long NL ,00 4,04 583,26 773,00 0,10 12,98 13,38 Mais Future Turbo Short NL ,00 8,41 855,30 766,00 0,10 5,94 6,34 Maïs Future Turbo Short NL ,00 9,16 847,87 766,00 0,10 5,43 5,83 Natural Gas Future Turbo Long NL ,43 4,02 3,06 4,05 1,00 0,68 0,70 Natural Gas Future Turbo Long NL ,89 2,73 2,58 4,04 1,00 1,01 1,03 Bron: RBS, 30 maart

49 RBS Markets Magazine mei 2011 Koersen en rendementen Turbo s Grondstoffen Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat Natural Gas Future Turbo Short NL ,27 1,31 7,13 4,04 1,00 2,13 2,15 Natural Gas Future Turbo Short NL ,42 0,92 8,42 4,04 1,00 3,03 3,05 Nikkel Future Turbo Long NL ,00 2, , ,00 100,00 66,24 68,24 Nikkel Future Turbo Long NL ,00 3, , ,00 100,00 50,36 52,36 Nikkel Future Turbo Short NL ,00 0, , , ,00 24,98 25,23 Nikkel Future Turbo Short NL ,00 2, , , ,00 8,42 8,67 Palladium Turbo Long NL ,00 3,67 584,97 799,50 10,00 14,84 15,14 Palladium Turbo Long NL ,00 4,79 636,59 799,50 10,00 11,32 11,62 Palladium Turbo Short NL ,00 6,36 921,12 799,50 10,00 8,41 8,71 Palladium Turbo Short NL ,00 4,65 967,32 799,50 10,00 11,62 11,92 Palmolie Future Turbo Long NL ,00 4, , ,00 10,00 17,43 18,18 Palmolie Future Turbo Long NL ,00 5, , ,00 10,00 13,22 13,97 Palmolie Future Turbo Short NL ,00 3, , ,00 10,00 23,16 23,91 Palmolie Future Turbo Short NL ,00 4, , ,00 10,00 15,49 16,24 Platina Turbo Long NL ,00 5, , ,00 100,00 2,20 2,24 Platina Turbo Long NL ,00 6, , ,00 100,00 1,87 1,91 Platina Turbo Short NL ,00 7, , ,50 100,00 1,67 1,71 Platina Turbo Short NL ,00 12, , ,00 100,00 0,95 0,99 Rijst Future Turbo Long NL ,00 3,86 10,38 13,72 1,00 2,22 2,47 Rijst Future Turbo Long NL ,00 2,91 9,37 13,72 1,00 3,02 3,27 Rijst Future Turbo Short NL ,90 2,94 18,01 13,72 1,00 2,97 3,22 Rijst Future Turbo Short NL ,00 3,69 17,07 13,72 1,00 2,32 2,57 Runderen Future Turbo Long NL ,10 2,37 70,00 118,00 0,10 3,38 3,45 Runderen Future Turbo Long NL ,90 2,91 79,00 118,00 0,10 2,75 2,82 Runderen Future Turbo Short NL ,70 6,52 136,00 118,00 0,10 1,20 1,27 Runderen Future Turbo Short NL ,50 5,07 141,00 118,00 0,10 1,55 1,62 Sinaasappelsap Future Turbo Long NL ,80 4,03 125,89 165,70 0,10 2,66 2,86 Sinaasappelsap Future Turbo Long NL ,30 5,29 135,57 165,70 0,10 1,94 2,14 Sinaasappelsap Future Turbo Short NL ,80 3,74 208,24 165,70 0,10 2,86 3,06 Sinaasappelsap Future Turbo Short NL ,30 4,21 203,39 165,70 0,10 2,52 2,72 Sojabonen Future Turbo Long NL ,00 4, , ,50 0,10 23,01 23,21 Sojabonen Future Turbo Long NL ,00 5, , ,50 0,10 15,78 16,38 Sojabonen Future Turbo Short NL ,00 5, , ,75 0,10 17,83 18,43 Sojabonen Future Turbo Short NL ,00 2, , ,75 0,10 31,56 32,16 Suiker Future Turbo Long NL ,17 3,92 19,62 26,40 0,01 4,58 4,64 Suiker Future Turbo Long NL ,11 6,58 22,35 26,40 0,01 2,69 2,75 Suiker Future Turbo Short NL ,00 1,73 41,26 26,40 0,01 10,39 10,45 Suiker Future Turbo Short NL ,07 2,69 35,91 26,40 0,01 6,68 6,74 Tarwe Future Turbo Long NL ,00 3,64 571,00 779,25 0,10 14,00 14,90 Tarwe Future Turbo Long NL ,00 4,10 622,00 814,50 0,10 12,89 13,79 Tarwe Future Turbo Short NL ,00 1, ,00 778,25 0,10 39,73 40,63 Tarwe Future Turbo Short NL ,00 2, ,00 778,25 0,10 21,09 21,99 Zilver Turbo Long NL ,50 11,08 36,60 40,23 1,00 2,53 2,55 Zilver Turbo Long NL ,00 12,86 37,10 40,26 1,00 2,16 2,18 Zilver Turbo Short NL ,00 13,49 43,20 40,23 1,00 2,05 2,07 Zilver Turbo Short NL ,50 16,14 42,70 40,23 1,00 1,72 1,74 Zink Future Turbo Long NL ,00 2, , ,00 100,00 6,73 6,93 Zink Future Turbo Long NL ,00 3, , ,00 100,00 4,87 5,07 Zink Future Turbo Short NL ,00 2, , ,00 100,00 6,01 6,21 Zink Future Turbo Short NL ,00 1, , ,00 100,00 9,29 9,49 Obligaties Bron: RBS, 30 maart 2011 Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat Bobl Future Turbo Long NL ,60 12,02 104,52 113,96 1,00 9,46 9,48 Bobl Future Turbo Long NL ,80 17,75 107,58 113,96 1,00 6,40 6,42 Bobl Future Turbo Short NL ,30 11,25 124,08 113,96 1,00 10,11 10,13 Bobl Future Turbo Short NL ,70 17,92 120,31 113,96 1,00 6,34 6,36 Bund Future Turbo Long NL ,00 16,11 112,75 120,18 1,00 7,45 7,47 Bund Future Turbo Long NL ,20 27,38 115,82 120,15 1,00 4,38 4,40 Bund Future Turbo Short NL ,40 9,34 133,04 120,18 1,00 12,84 12,86 Bund Future Turbo Short NL ,40 13,56 129,04 120,18 1,00 8,83 8,85 BUXL Future Turbo Long NL ,20 10,99 90,44 99,32 1,00 8,94 9,04 BUXL Future Turbo Long NL ,30 24,12 95,36 99,32 1,00 4,02 4,12 BUXL Future Turbo Short NL ,60 5,90 116,10 99,32 1,00 16,73 16,83 BUXL Future Turbo Short NL ,90 9,12 110,19 99,32 1,00 10,79 10,89 Italiaanse Obligatiefuture (10 jaars) Turbo Long NL ,40 9,70 97,58 108,60 10,00 1,10 1,12 Bron: RBS, 30 maart 2011 Geen olieschaarste Wereldwijd neemt de angst over de olieaanvoer toe, maar in Noord-Amerika groeit de aanvoer in rap tempo. Met een overaanbod in de pijplijn is de olieprijs in Cushing ineengestort, vergeleken met een vat Brent. Bank of America Merrill Lynch ziet wel wat verbetering later dit jaar, zo valt te lezen op IEXProfs.nl maar de bottleneck blijft de pijplijn. Verbetering daarin is niet voor 2013 te verwachten. Raffinaderijen in Cushing kunnen het aanbod ruwe olie niet aan en het overschot kan niet volledig naar andere regio s worden getransporteerd. Het gevolg is dat de marges bij de raffinaderijen stijgen en WTI onder druk staat. De WTI is losgekoppeld van Brent en noteert lager. Het is momenteel de goedkoopste ruwe olie in Noord-Amerika. Time spreads staan onder druk, wat erop wijst dat de prijs van WTI verder op kan lopen als het Amerikaanse autorijdseizoen weer aanbreekt. Voor 2013 wordt verlichting van de aanvoerdruk niet verwacht, daarna kunnen pas nieuwe pijpleidingen in gebruik worden genomen, wat de druk op de raffinaderijen in Cushing moet verlichten. Bron: IEXProfs, 30 maart 2011 Foto: BP Europa SE 49

50 Koersen en rendementen RBS Markets Magazine mei 2011 Turbo s Soja voor mens en dier Sojobonen zijn een van de meest populaire en verhandelde commodities. De sojaboon komt oorspronkelijk uit het Verre-Oosten. Daar is de soort al duizenden jaren (de vroegste datering stamt het jaar 2838 voor Christus, uit het boek van Pen Ts oa Kong Mu ) een belangrijk bestanddeel van het voedselpakket. De boon werd in het Chinese keizerrijk zelfs beschouwd als een van de vijf heilige gewassen, naast rijst, tarwe, gerst en gierst. Sojabonen kunnen gebruikt worden voor twee basisproducten: olie en meel. De plantaardige olie wordt gebruikt in veel verschillende producten, het meel vooral als voedsel voor dieren. Amerika is de grootste producent van sojabonen. De meeste soja - zo n 90 procent van de Nederlandse invoer - wordt gebruikt voor veevoer. Voor één kilo vlees (eiwit) is zo n vijf kilo soja-eiwit nodig. Nederland is na China de grootste importeur van soja ter wereld. Vanuit Nederland wordt een groot deel van de Noordwest-Europese intensieve veehouderij (kippen, varkens, kalveren) van veevoer voorzien. Bronnen: Wikipedia en commodities.com, maart 2011 Koers Soja 9 juni april Bron: Yahoo Finance, 1 april 2011 Obligaties Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat Italiaanse Obligatiefuture (10 jaars) Turbo Short NL ,28 12,48 117,07 108,60 10,00 0,85 0,87 Italiaanse Obligatiefuture (10 jaars) Turbo Short NL ,25 7,88 122,29 108,70 10,00 1,36 1,38 Italiaanse Obligatiefuture (10 jaars) Turbo Short NL ,28 12,79 117,07 108,70 10,00 0,83 0,85 JGB Future Turbo Long NL ,60 11,69 126,81 139,00 0,01 9,54 9,62 JGB Future Turbo Long NL ,00 20,73 131,98 139,00 0,01 5,34 5,42 JGB Future Turbo Short NL ,70 14,31 148,14 139,00 0,01 7,81 7,89 JGB Future Turbo Short NL ,10 7,57 156,78 139,00 0,01 14,82 14,90 Schatz Future Turbo Long NL ,80 17,17 100,77 106,99 1,00 6,21 6,23 Schatz Future Turbo Long NL ,90 25,78 102,85 106,99 1,00 4,13 4,15 Schatz Future Turbo Short NL ,20 16,28 113,52 106,98 1,00 6,54 6,56 Schatz Future Turbo Short NL ,20 19,41 112,47 106,98 1,00 5,48 5,50 T-Bond Future Turbo Long NL ,30 8,32 104,17 118,20 1,00 9,76 9,86 T-Bond Future Turbo Long NL ,10 15,66 110,83 118,20 1,00 5,14 5,24 T-Bond Future Turbo Short NL ,80 6,31 136,89 118,20 1,00 12,90 13,00 T-Bond Future Turbo Short NL ,20 10,86 129,04 118,20 1,00 7,46 7,56 T-Note Future Turbo Long NL ,12 7,14 100,17 116,30 1,00 11,20 11,30 T-Note Future Turbo Long NL ,10 8,90 104,94 118,10 1,00 9,14 9,21 T-Note Future Turbo Short NL ,40 7,21 134,41 118,10 1,00 11,32 11,39 T-Note Future Turbo Short NL ,40 10,45 129,29 118,10 1,00 7,78 7,85 Valuta Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat Dollar Index Turbo Long NL ,30 20,15 72,20 75,00 1,00 2,09 2,59 Dollar Index Turbo Long NL ,20 9,68 68,17 75,00 1,00 4,85 5,35 Dollar Index Turbo Short NL ,90 4,82 90,53 75,00 1,00 10,63 10,83 EUR/AUD Turbo Long NL ,28 12,92 1,26 1,00 0,01 7,69 7,74 EUR/AUD Turbo Long NL ,33 22,83 1,31 1,00 0,01 4,34 4,39 EUR/AUD Turbo Short NL ,42 16,81 1,45 1,00 0,01 5,91 5,96 EUR/AUD Turbo Short NL ,47 10,04 1,51 1,00 0,01 9,94 9,99 EUR/CAD Turbo Long NL ,29 12,04 1,27 1,38 0,01 11,23 11,43 EUR/CAD Turbo Long NL ,32 16,34 1,30 1,38 0,01 8,22 8,42 EUR/CAD Turbo Short NL ,43 16,58 1,46 1,38 0,01 8,16 8,36 EUR/CHF Turbo Long NL ,25 14,79 1,23 1,31 0,01 6,71 6,76 EUR/CHF Turbo Long NL ,20 9,17 1,17 1,31 0,01 10,85 10,90 EUR/CHF Turbo Short NL ,38 15,36 1,40 1,31 0,01 6,46 6,51 EUR/CHF Turbo Short NL ,33 33,11 1,36 1,31 0,01 2,97 3,02 EUR/GBP Turbo Long NL ,81 9,78 0,79 0,88 0,01 10,18 10,22 EUR/GBP Turbo Long NL ,84 15,29 0,82 0,88 0,01 6,51 6,55 EUR/GBP Turbo Short NL ,90 22,88 0,92 0,88 0,01 4,32 4,35 EUR/GBP Turbo Short NL ,92 14,71 0,94 0,88 0,01 6,74 6,77 EUR/JPY Turbo Long NL ,80 7,56 106,64 122,00 0,01 13,18 13,23 EUR/JPY Turbo Long NL ,60 5,78 101,63 122,86 0,01 17,26 17,30 EUR/JPY Turbo Short NL ,20 7,20 139,88 122,86 0,01 13,84 13,88 EUR/JPY Turbo Short NL ,80 16,39 130,29 122,00 0,01 6,05 6,09 EUR/RUB Turbo Long NL ,77 4,15 30,93 40,00 0,10 2,35 2,41 EUR/RUB Turbo Long NL ,66 5,85 33,74 40,00 0,10 1,66 1,72 EUR/RUB Turbo Short NL ,15 5,46 47,59 40,00 0,10 1,77 1,83 EUR/RUB Turbo Short NL ,33 2,93 53,96 40,00 0,10 3,34 3,40 EUR/USD Turbo Long NL ,40 19,76 1,37 1,44 0,01 5,03 5,06 EUR/USD Turbo Long NL ,41 22,68 1,38 1,44 0,01 4,38 4,41 EUR/USD Turbo Short NL ,46 28,49 1,49 1,44 0,01 3,49 3,52 EUR/USD Turbo Short NL ,45 40,00 1,48 1,44 0,01 2,48 2,51 Beleggingsfondsen Bron: RBS, 30 maart 2011 Bron: RBS, 30 maart 2011 Naam ISIN Stoploss Hefboom Fin.Niv Ref. Ratio Bied Laat Delta Deelnemingen Fonds Turbo Long NL ,00 1,91 24,93 50,28 1,00 25,48 26,38 Delta Deelnemingen Fonds Turbo Long NL ,00 2,26 28,98 50,00 1,00 21,49 22,39 Robeco Turbo Long NL ,30 1,85 11,16 23,24 1,00 12,12 12,62 Robeco Turbo Long NL ,50 2,32 13,73 23,24 1,00 9,55 10,05 BNP OBAM Turbo Long NL ,00 2,14 28,96 53,34 1,00 24,08 24,98 BNP OBAM Turbo Long NL ,00 3,01 36,22 53,00 1,00 16,79 17,69 Bron: RBS, 30 maart

51 RBS Markets Magazine mei 2011 Disclaimer/Colofon Chapeau Disclaimer Dit document is opgesteld door The Royal Bank of Scotland N.V. of haar dochtervennootschappen of groepsondernemingen ( RBS ). Dit document dient uitsluitend voor informatiedoeleinden en strekt ter informering over de voornaamste karakteristieken van de effecten beschreven in dit document. Het is niet bedoeld om een uitputtende opsomming te bevatten van alle mogelijke risico s verbonden aan, of de karakteristieken van de hierin beschreven effecten. Dit document is niet opgesteld of bedoeld en maakt geen onderdeel uit van een aanbieding of een uitnodiging tot het doen van een aanbieding. Ook is het geen uitnodiging of aanbeveling tot het aangaan van een transactie of een officiële of informele bevestiging van voorwaarden. Dit document dient niet als vervanging van advies gegeven door een bank of financiële adviseur voorafgaand aan het aangaan van een derivatentransactie en vormt geen aanbiedingsdocument of prospectus. Het is ook niet bedoeld om als basis te dienen voor een evaluatie van transacties in effecten of financiële belangen beschreven in dit document. Potentiële beleggers wordt daarom aangeraden voorafgaand aan het aangaan van een belegging in de effecten adequate informatie over de aard van deze producten en de daaraan verbonden risico s in te winnen. Een aanbieding of een uitnodiging tot het doen van een aanbieding, uitnodiging of aanbeveling tot het aangaan van een transactie zal uitsluitend worden gedaan op basis van een aanbiedingsdocument of, indien toepasselijk, een prospectus welke kosteloos verkrijgbaar is via U kunt ook bellen op 0900-MARKETS ( , lokaal tarief), een sturen naar [email protected] of per post aanvragen via RBS Markets NL, Gustav Mahlerlaan 10,1082 PP Amsterdam. De aanschaf van effecten brengt bepaalde risico s met zich mee, zoals marktrisico s, kredietrisico s en liquiditeitsrisico s. Beleggers dienen zich ervan te vergewissen dat zij de aard van al deze risico s begrijpen voordat zij een beleggingsbeslissing met betrekking tot de effecten nemen. Beleggers dienen zorgvuldig af te wegen of de effecten geschikt voor hen zijn gezien hun ervaring, doelstellingen, financiële positie en andere relevante omstandigheden. In geval van twijfel, dienen beleggers voorafgaand aan het maken van een beleggingsbeslissing professioneel advies in te winnen dat relevant en specifiek is voor de beoogde beleggingsbeslissing. In de structurering, uitgifte en verkoop van de effecten treedt RBS niet op in een fiduciaire of adviserende rol. Alle informatie in dit document is gebaseerd op informatie afkomstig van RBS en van andere instellingen die als betrouwbaar gelden. RBS geeft in dit document een getrouwe reproductie van dergelijke informatie, echter RBS biedt geen garantie voor de juistheid van de getoonde gegevens verkregen van derden. Geen garantie of zekerheid in welke vorm ook, expliciet of impliciet, wordt gegeven met betrekking tot de volledigheid en juistheid van de informatie opgenomen in dit document. RBS accepteert geen enkele verplichting om enige informatie opgenomen in dit document te herzien of te corrigeren. Geen handelen of nalaten van RBS of haar directeuren, werknemers, agenten of andere vertegenwoordigers met betrekking tot de informatie opgenomen in dit document vormt, of wordt geacht te vormen, een verplichting of garantie van RBS of enig ander persoon. Dit document bevat voorbeelden welke gebaseerd zijn op scenario-analyse en backtesting. Dit betekent dat de gegeven voorbeelden gebaseerd zijn op veronderstellingen en niet indicatief zijn voor toekomstige resultaten van het product. Indicatieve prijzen of analyses in dit document zijn te goeder trouw opgesteld, uitgekozen en beoordeeld en derhalve wordt geen garantie gegeven ten aanzien van de juistheid, volledigheid en redelijkheid van deze prijsopgaven of analyses. Onverminderd de juridische verantwoordelijkheid voor informatievoorziening, accepteert RBS geen enkele vorm van aansprakelijkheid voor kosten, schade en claims ontstaan uit, of in verband met, een belegging in effecten beschreven in dit document. Een ieder die een effect of een ander financieel belang genoemd in dit document verkrijgt wordt uitsluitend gebonden aan de voorwaarden opgenomen in het definitieve aanbiedingsdocument of, indien toepasselijk, prospectus dat in verband hiermee wordt uitgegeven en uitsluitend op basis daarvan worden inschrijvingen voor effecten of andere financiële belangen gedaan. Onverminderd de juridische verantwoordelijkheid voor informatievoorziening, accepteert RBS geen enkele vorm van aansprakelijkheid voor kosten, schade en claims ontstaan uit, of in verband met, een belegging in effecten beschreven in dit document. RBS en/of haar dochtervennootschappen of groepsvennootschappen, verbonden vennootschappen, werknemers of klanten kunnen een belang in financiële instrumenten hebben zoals de effecten beschreven in dit document of daaraan gerelateerde financiële instrumenten. Een dergelijk belang kan omvatten het handelen, aanhouden, onderhouden van een markt in zulke instrumenten als ook het verschaffen van bank-, krediet- en andere financiële diensten aan een vennootschap of de uitgevende instelling van de effecten en financiële instrumenten beschreven in dit document. RBS treedt met betrekking tot een transactie, de effecten of andere verplichtingen beschreven in dit document, niet op als financiële adviseur of in een fiduciaire rol. RBS geeft met betrekking tot geen enkele jurisdictie een garantie of advies over fiscale, juridische en boekhoudkundige zaken. Dit document is niet bedoeld voor de distributie of het gebruik door enig persoon of entiteit in een jurisdictie of land waarin een dergelijke distributie of gebruik in strijd is met locale wet- en regelgeving. De informatie opgenomen in dit document is eigendom van RBS en is verstrekt op verzoek van een geselecteerd aantal ontvangers en mag niet (geheel of gedeeltelijk) worden verstrekt of anderszins gedistribueerd aan een andere derde partij zonder de schriftelijke toestemming van RBS. Verenigde Staten van Amerika: Dit document is uitsluitend bestemd voor verstrekking aan major institutional investors zoals gedefinieerd in Rule 15a-6 van de Amerikaanse Exchange Act van 1934, zoals van tijd tot tijd gewijzigd (de Exchange Act ) en mag niet worden verstrekt aan andere Amerikaanse ingezetenen. Elke Amerikaanse major institutional investor die deze informatie ontvangt en komt door het ontvangst ervan overeen dat hij de informatie in dit document niet zal verstrekken of anderszins distribueren aan anderen. Amerikaanse ingezetenen die deze informatie hebben ontvangen en meer informatie willen ontvangen of een transactie in de effecten beschreven in dit document willen aangaan, kunnen contact opnemen met een vertegenwoordiger van RBS Securities Inc. via 600 Washington Boulevard, Stamford, CT, USA of bellen met RBS Securities Inc. is geregistreerd als broker-dealer bij de Amerikaanse Securities and Exchange Commission op grond van de Exchange Act en aangesloten bij de Amerikaanse Securities Investor Protection Corporation (SIPC) en de Amerikaanse Financial Industry Regulatory Authority (FINRA). De effecten zoals hierin beschreven zijn en zullen niet worden geregistreerd zoals bedoeld in de de Amerikaanse Securities Act van 1933, zoals van tijd tot tijd gewijzigd (de Securities Act ) en mogen niet worden aangeboden of verkocht in de Verenigde Staten van Amerika, tenzij aan qualified institutional buyers (gekwalificeerde institutionele beleggers) in lijn met Rule 144A of op grond van een andere vrijstelling van of het niet van toepassing zijn van de registratieverplichting van de Securities Act. De aanbieding of verkoop van de effecten of transacties in de effecten kunnen verder beperkt worden door toepasselijke wet- en regelgeving van de Verenigde Staten of van haar afzonderlijke staten. Potentiële beleggers dienen zichzelf daarom op de hoogte te stellen van juridische beperkingen bij het aangaan van transacties naleven. The Royal Bank of Scotland N.V. staat in Nederland onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. The Royal Bank of Scotland plc staat in het Verenigd Koninkrijk onder toezicht van Financial Services Authority. Behalve in landen waarin dit wettelijk is vereist is de inhoud van dit document is niet beoordeeld door toezichthouders in de landen waarin dit document wordt verstrekt. The Royal Bank of Scotland plc. Alle rechten, behalve indien expliciet toegekend, worden voorbehouden. Reproductie in welke vorm ook van de inhoud van dit document is zonder voorafgaande schriftelijke toestemming verboden tenzij voor persoonlijk gebruik. Dit document bevat merken van The Royal Bank of Scotland Group plc en andere vennootschappen binnen de RBS groep. De merken omvatten onder andere het logo van The Royal Bank of Scotland en de merknamen The Royal Bank of Scotland en RBS. Voor informatie over de merken van The Royal Bank of Scotland Group plc of een van haar groepsvennootschappen kunt u contact opnemen met The Royal Bank of Scotland plc, via haar hoofdkantoor op 36 St Andrew Square, Edinburgh EH2 2YB geregistreerd in Scotland onder nummer Jim Rogers, James Beeland Rogers Jr, Rogers, Rogers International Commodity Index, RICI, RICI Enhanced Index zijn (geregistreerde) merknamen van Beeland Interests Inc. Beeland Interest Inc is eigendom van James Beeland Rogers Jr. De namen Jim Rogers en James Beeland Rogers Jr. zijn intellectueel eigendom van James Beeland Rogers Jr. Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de indices genoemd in dit magazine behoren toe aan de relevante Index sponsoren (de Index Sponsoren ). De relevante Index Sponsoren, Beeland Interest Inc en James Beeland Rogers Jr. zijn op generlei wijze betrokken bij de totstandkoming of verkoop van de producten genoemd in dit magazine, noch wordt door hen enig advies tot aankoop van deze producten gegeven. RBS is met een ieder van Technische Analyse Consultancy B.V. (BTAC), IEX Media B.V. (IEX), de in dit document geïnterviewde personen en/of de aan hen gelieerde ondernemingen (de Personen) een samenwerkingsverband aangegaan waarin de Personen zijn overeengekomen in ruil voor een financiële vergoeding bepaalde promotionele activiteiten en diensten te verrichten met betrekking tot producten van RBS. RBS heeft echter geen enkele betrokkenheid bij, op welke manier dan ook, invloed op, zeggenschap over of inspraak in de totstandkoming, volledigheid, juistheid en geschiktheid voor welke doeleinden dan ook en aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid in verband met de technische analysen, standpunten en/of aanbevelingen van de Personen. Noch heeft RBS enige betrokkenheid bij, op welke manier dan ook, invloed op, zeggenschap over of inspraak in de diensten, activiteiten, beleggings- en/of andere adviezen, aanbevelingen, promoties, aanbiedingen, koop, verkoop, werving, selectie, abonnering en/of informatie, in welke vorm dan ook, door of namens de Personen (de Diensten). RBS is niet verantwoordelijk voor de volledigheid, juistheid en geschiktheid, voor welke doeleinden dan ook, en aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor de Diensten, de technische analyses, standpunten en/of aanbevelingen van de Personen. Het onderdeel technische analyse wordt verzorgd door BTAC en uitgebracht door RBS. Nico Bakker is bestuurder van BTAC en is een onafhankelijk analist. RBS betaalt een vergoeding voor de technische analyses van BTAC. Columns en overzichtsartikelen opgenomen in dit document worden verzorgd door Pieter Kort, Fleur van Dalsem, Arend Jan Kamp en Peter van Kleef, Christian Slagter, Jasperien van Weerdt en uitgebracht door RBS. Pieter Kort, Fleur van Dalsem, Arend Jan Kamp en Peter van Kleef zijn als columnisten in loondienst bij en Christian Slagter en Jasperien van Weerdt werken in opdracht van IEX of aan haar gelieerde onderneming. Hun beloning is niet afhankelijk van de prestaties van RBS en wordt niet beïnvloed door hun standpunten en aanbevelingen opgenomen in dit document. De technische analyses van BTAC en de teksten van Pieter Kort, Fleur van Dalsem, Arend Jan Kamp en Peter van Kleef zijn niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Dit marketing document is niet opgesteld in overeenstemming met de juridische vereisten opgenomen in Europese Richtlijn 2004/39/EC die van toepassing zijn op de promotie van onafhankelijke research. Juridische beperkingen op grond van deze richtlijn zijn derhalve voorafgaand aan de distributie van dit document niet van toepassing op RBS indien handelend in de financiële instrumenten genoemd in dit document. Colofon Bron tabellen: Royal Obligaties, Certificaten en Turbo s: RBS, 30 maart 2011 The Royal Bank of Scotland N.V. Postbus AX Amsterdam Nederland Hoofdredactie: Jean-Paul van Oudheusden, Erik Mauritz, Pieter Kort Eindredactie: Laura Iseger Medewerkers aan dit nummer: Nico Bakker, Fleur van Dalsem, Willem van Doorn, Jan Heeremans, Arend Jan Kamp, Peter van Kleef, Kornelia Lindschinger, Erik Mauritz, Martine Rommen, Christian Slagter, Jasperien van Weerdt Vormgeving en productie: LAD-fc, LINKING ADVERTISING, Maria Trippler, Michi Gehrmann, Art director: John Fell Fotos: Robert Elsing 123rf, dreamstime, fotolia, Veer Verschijning: 10 maal per jaar Abonneren: Via kan een gratis abonnement op RBS Markets Magazine worden aangevraagd Informatie over de producten van RBS Markets Internet: [email protected] Telefoon: 0900 MARKETS ( ) 51

52 Chapeau Educatie RBS Markets Magazine mei 2011 Beleggen met Discounters Vermogensbeheerder Jan Heeremans legt uit hoe Discounters extra rendement kunnen genereren bij een neutrale visie. Niet de sky, maar het plafond is the limit. Met meer dan vier maanden op de teller van 2011 wordt het beursbeeld er niet duidelijker op. Fundamentele tekenen van economisch herstel en wereldschokkende incidenten als het Japanse Tsjernobyl laten beleggers zweven tussen hoop en vrees. Met een smalle en saaie bandbreedte in de beursindices en beperkte opwaartse potentie van de individuele aandelen tot gevolg. Verwacht u de komende maanden weinig vuurwerk op de beurs dan kunt u met deze neutrale visie extra rendement maken door te beleggen in Discounters. Maar hoe werken Discounters? Door te beleggen in Discounters krijgt u reeds bij het aangaan van de transactie een additioneel vast rendement in de vorm van een korting (discount) in de aankoopkoers. Dit extra rendement komt tot volle wasdom als uw neutrale visie uitkomt. Maar, voor niets gaat de zon op. Het extra rendement dat u ontvangt met een Discounter moet ergens vandaan komen. Beleggers in Discounters gunnen andere beleggers een verdere sterke stijging van het aandeel vanaf een (hoger) koersniveau. Daardoor is de koerspotentie voor de houder van de Discouter gemaximaliseerd. Niet the sky maar het plafond is de limit. In ruil voor een onzekere sterke koersstijging van het aandeel ontvangen houders van Discounters vooraf een zekere extra vergoeding. Een voorbeeld: Stel het aandeel Arcelor Mittal noteert 24 euro. Een Arcelor Mittal Discounter, die betrekking heeft op een aandeel Arcelor Mittal koopt u op hetzelfde moment voor 22,20 euro, een korting van 1,80 euro. De looptijd van deze korting is drie maanden. In ruil voor deze korting is het opwaarts potentieel van de Discounter vanaf de aankoop op 22,20 beperkt tot het plafond van 24 euro. Als het originele aandeel op de einddatum van de driemaandstermijn op of boven de 24 euro noteert dan ontvangt de houder van de Discounter 24 euro contant. Een mooie winst van 8 procent in drie maanden. Is de koers op de einddatum lager dan 24 euro dan ontvangt de houder van de Discounter geen contanten maar het originele aandeel Arcelor Mittal. Indirect toucheert de houder van het uit de Discounter verworven originele aandeel in dit voorbeeld dus 1,80 euro premie. Vergelijkbaar risico Is de koper van de Discounter afhankelijk van de einddatum? Zeker niet. Net als de handel in het aandeel kan de houder van de Discounter ook gedurende de looptijd dagelijks op de beurs de Discounter van de hand doen. En dus ook tussentijds winst maken. Eenvoudiger kan het niet. Een Discounter zal worden afgelost in de 52

53 RBS Markets Magazine mei 2011 Chapeau Educatie vorm van aandelen indien de plafondkoers niet bereikt is op de einddatum. Is dat erg? De aandelenkoers kan gedurende, maar ook na de conversie in gewone aandelen lager noteren dan de originele aankoopkoers. Qua risico is een Discounter dus te vergelijken met een gewone belegging in aandelen. Met dit verschil dat de vooruit ontvangen premie, of zo u wilt, de korting, vooraf altijd in de aankoopkoers wordt verwerkt. Het mogelijk verlies is dus in vergelijking met een directe belegging in het aandeel altijd minder groot. Voordat u overweegt in een Discounter te stappen maakt u dus dezelfde risicoafweging als een belegging in het aandeel. Het belangrijkste risico bij de Discounters is gelegen in de gemiste kans. In mijn voorbeeld van Acelor Mittal staat immers tegenover het ontvangen van de premie (korting) van 1,80 euro via de Discounter de verplichting afscheid te nemen op 24 euro indien de koers van het aandeel op de einddatum van de Discountertermijn boven de 24 euro noteert. Een mogelijk verdere beweging naar 30 euro gaat aan de neus van de Discounthouder voorbij. Discounters zijn dus niet geschikt voor al te opportunistische beleggers. Die laten met discounters opwaartse kansen liggen. Discounters floreren juist in neutrale tot licht opwaarts bewegende koersen. Jan Heeremans, Stroeve & Lemberger Jan Heeremans is senior-beleggingsadviseur en vermogensbeheerder bij Stroeve & Lemberger. Discounters in de praktijk Discounters zijn er in vele soorten en maten. Niet alleen op Arcelor Mittal, maar ook op Aegon, ING, Royal Dutch Shell en KPN bijvoorbeeld. Het beursbeeld in de laatste maanden van 2010 en eerste drie maanden van 2011 van de AEX spreekt (geen) boekdelen. Op 1 januari 2011 starten we met een AEX van 354, die maanden verder noteren we 365, een kleine stijging van 3 procent. Tel uit je winst. Discounters floreren echter bij geen of lichte stijging. Een overzicht van Discounters, uitgeven in november 2010 met een einddatum in februari 2011 geeft een geheel ander beeld. Kijkt u mee? Rendementen varieerden tussen de 0,64 en 11,54 procent. Het merendeel van de Discounters zijn in contanten afgerekend. Met de twee Discounters die converteerden in originele aandelen (KPN en Unilever) waren beleggers toch nog beter af dan een directe belegging in aandelen. De premie (korting) is immers vooraf ontvangen bij de aankoop van de Discounters. Discounter Plafond Uitgifteprijs Koers aandeel bij uitgifte Breed spreiden Korting in % Koers aandeel op einddatum Aflossing Rendement in % Aegon Jan 11 4,39 4,09 43,91 6,85 4,69 Contanten 7,36 Arc Mittal Jan 11 24,29 21,83 23,05 5,27 26,75 Contanten 11,27 ING Jan 11 7,64 6,98 7,64 8,64 7,54 Aandelen 7,99 Philips Jan 11 22,87 21,38 22,87 6,52 23,34 Contanten 6,97 RD Shell Jan 11 22,35 21,32 22,36 4,63 25,3 Contanten 4,85 ING Feb 11 7,9 7,33 7,94 7,65 8,95 Contanten 7,78 Philips Feb ,17 22,9 7,55 23,26 Contanten 3,92 Arc Mittal Feb ,31 23,62 1,33 26,27 Contanten 11,54 RD Shell Feb 11 23,5 22,6 23,75 4,82 25,89 Contanten 3,98 Unilever Feb ,72 22,65 4,08 21,86 Aandelen 0,64 KPN Feb 11 11,75 11,37 11,74 3,15 11,72 Aandelen 3,08 Aegon Feb 11 4,8 4,35 4,68 7,03 5,53 Contanten 5,75 Research: RBS, 4 april 2011 Een gouden regel voor risicobeheersing is spreiding. Om niet teveel afhankelijk te zijn van de uitkomst van een individueel aandeel op het einde van de Discountertermijn, kunt u beleggen in vier of vijf Discounters. Het is ook mogelijk om in 25 aandelen tegelijk te beleggen. Sinds 1 maart 2011 kunt u namelijk de eenvoud van Discountbeleggen op het mandje van de AEX. Onder de naam AEX Mini Dividend Certificaat wordt er dagelijks gehandeld in dit beleggingsfonds dat belegt in dezelfde samenstelling als de AEX. Het Certificaat volgt exact de prestaties van de AEX Index. De dividenden van de individuele fondsen in het mandje worden niet herbelegd, maar twee keer per jaar contant uitgekeerd. De AEX Discounters hebben als onderliggende waarde dit AEX Mini Dividend Certificaat. Een van de AEX Discounters heeft een looptijd tot 26 augustus 2011 en een plafond van 37 euro. Wanneer het onderliggende Certificaat op de einddatum op of boven het plafond noteert, ontvangt de belegger in de AEX Discounter het plafond in contanten. Noteert het Certificaat op de einddatum onder het plafond dan ontvangt de belegger per Discounter een (1) AEX Mini Dividend Certificaat. De werking en de scenario s zijn exact dezelfde als bij Discounters op aandelen met dit grote verschil: door de grotere spreiding is de bewegelijkheid lager. En de Discounters floreren juist bij een gelijkblijvende tot licht hogere beweging. 53

54 Lezersvragen RBS Markets Magazine mei 2011 Stel ons uw vraag RBS geeft antwoord Heeft u ook een beleggingsvraag voor de experts van RBS? Mail dan naar [email protected] onder vermelding van Magazine. Deze keer behandelen we onder andere enkele vragen over beleggen met Turbo s. Martine Rommen Hoe werkt beleggen met een hefboom? Door een aandeel in uw portefeuille (gedeeltelijk) te vervangen door een Turbo met een lage hefboom, kunt u het potentiële rendement op uw portefeuille verhogen. Hier staat tegenover dat door aandelen te vervangen met Turbo s ook het neerwaartse koersrisico wordt vergroot. Het effect hiervan kan het best worden uitgelegd met behulp van een voorbeeld. Stel dat u een positie van aandelen heeft in Arcelor Mittal. Het aandeel Arcelor Mittal noteert 25 euro. De waarde van uw positie is euro. Wanneer u het mogelijke rendement op uw portefeuille wil vergroten kunt u uw aandelen Arcelor Mittal vervangen door een Turbo. Stel dat u kiest voor een Turbo met een hefboom van 2, een financieringsniveau van 12,50 en een stoplossniveau op 13,44. De waarde van deze Turbo is te berekenen door van de actuele koers van het aandeel het financieringsniveau af te trekken: 25,00 12,50 = 12,50 euro. Met euro kunt u Turbo s Long kopen à 12,50 euro. Het aandeel is na een jaar met 10 procent in waarde gestegen naar 27,50 euro en er is 2 procent dividend uitgekeerd. De aandelenpositie in Arcelor Mittal is met 10 procent in waarde gestegen naar euro. De waarde van het ontvangen dividend is 500 euro. De totale waarde is na een jaar euro. Wanneer u belegt in de Turbo Long op Arcelor Mittal belegt u met een hefboom, waardoor de waarde van de Turbo sterker stijgt dan de koers van het aandeel. Hoe bepalen jullie de waarde van Turbo s op de Nikkei? De Japanse beurs is immers gesloten als de Turbo s verhandelbaar zijn. RBS bepaalt de waarde van Turbo s op de Nikkei op basis van de prijs van futures op de Nikkei-index. Hiervoor gebruikt zij bijvoorbeeld futures die verhandelbaar zijn op de Amerikaanse beurzen. De Turbo s kunnen enkel op basis van de stand van de Nikkei-future het stoplossniveau bereiken. Hoe is het mogelijk dat de Japanse beurs gisteren in waarde is gestegen terwijl mijn Turbo in waarde is gedaald? Wanneer u de verandering van de waarde van de Turbo vergelijkt met de verandering van de waarde van de onderliggende waarde is het van belang dat u exact dezelfde tijdsperiode vergelijkt. Wanneer u de stijging of daling van de Nikkei op een dag vergelijkt met de waardeverandering van een Turbo op dezelfde dag, vergelijkt u verschillende tijdsperioden. De Nikkei-index sluit om 8:00 uur Nederlandse tijd. De procentuele stijging of daling die wordt weergegeven voor één handelsdag is in feite de verandering ten opzichte van de slotkoers van de voorgaande dag. De procentuele waardeverandering van een Turbo op een dag die bijvoorbeeld op onze website wordt weergegeven is de verandering van de huidige bied-laatprijs ten opzichte van de laatste bied-laatprijs die de dag ervoor (omstreeks uur) op onze website gepubliceerd is. Als ik beleg in Turbo s op Nederlandse aandelen, wordt het financieringsniveau van een Turbo dan verlaagd met 100 procent van het dividend? Ja, voor RBS Turbo s op Nederlandse aandelen geldt dat bij een dividenduitkering op de ex-dividenddatum het financieringsniveau van zowel Turbo s Long als Turbo s Short wordt verlaagd met 100 procent van het dividendbedrag. Waardoor kan in Marketindex de waarde van de miaex afwijken van de actuele AEX -index stand? De miaex prijs wordt berekend op basis van de AEX future. Verwachte dividenden zijn verwerkt in de futuresprijs. De AEX Index gaat ex-dividend (en daalt hierdoor in principe met het dividend) op het moment dat aandelen uit de AEX exdividend gaan. Hierdoor is het mogelijk dat er een tijdelijk verschil ontstaat tussen de miaex prijs en de AEX. Meer informatie hierover vindt u op de website Is het mogelijk om een webinar op een later tijdstip nog eens terug te kijken? Ja, dit is mogelijk via 54

55 Mongolië: het Saoedi- Arabië van Azië? Mongolië is rijk aan grondstoffen zoals koper, kolen, goud en uranium. Door de wereldwijde toenemende vraag naar grondstoffen, nemen buitenlandse investeringen in Mongolië toe. Mongolië kan sterk profiteren van de grote vraag naar grondstoffen. Het land zou daarom een van de sterkst groeiende economieën ter wereld van de komende 10 jaar kunnen worden 1. Met het RBS Mongolië Certificaat kunt u beleggen in de opkomst van Mongolië. Onderliggende waarde: index van aandelen van bedrijven die actief zijn in Mongolië Beheerskosten 0,95% op jaarbasis Verhandelbaar via Euronext Amsterdam van NYSE Euronext ISIN code: NL Ga naar of bel (lokaal tarief) 1. Bron: Mongolia Stages Dramatic Turnaround, Steven Barnett and Julia Bersch, IMF, 13 september 2010 Ga naar voor de leaflet, de algemene brochure Certificaten, het basisprospectus en de definitieve voorwaarden. The Royal Bank of Scotland plc. Alle rechten, behalve indien expliciet toegekend, worden voorbehouden. Reproductie in welke vorm dan ook van de inhoud van dit document is zonder voorafgaande schriftelijke toestemming verboden tenzij voor persoonlijk gebruik.

56 ETF s van RBS The Royal Bank of Scotland plc ( RBS ) biedt sinds 2006 ETF s aan met innovatieve indices als onderliggende waarden. RBS Market Access ETF s bieden de belegger toegang tot grondstoffen en aandelenmarkten en bieden de mogelijkheid om met één transactie gespreid te beleggen in een index. Kostenefficiënt: goedkoper dan rechtstreeks beleggen in de onderliggende strategie Transparant: duidelijkheid over kosten; beschikbaarheid NAV Gereguleerd: RBS Market Access ETF s zijn in overeenstemming met UCITS III regelgeving Liquide: dagelijks verhandelbaar op Euronext Amsterdam van NYSE Euronext Beleg bijvoorbeeld met de Jim Rogers RICI ETF (LU ) in 38 grondstoffen, met de DAXglobal Asia Index ETF (LU ) in de opkomende markten van Oost-Azië of met de S&P 500 EUR Hedged Index ETF (LU ) in de S&P 500 met een beperkt euro/dollar wisselkoersrisico. Ga naar rbs.nl/markets voor meer informatie en de beschikbare ETFs of bel (lokaal tarief) RBS Market Access ETF s zijn opgenomen in het register dat wordt aangehouden door de Autoriteit Financiële Markten. De waarde van de activa van de RBS Market Access ETF s kunnen als gevolg van het beleggingsbeleid sterk fluctueren. Ga naar voor de brochure, de toepasselijke leaflets, het prospectus en de financiële bijsluiter. The RBS Bank of Scotland plc. Alle rechten, behalve indien expliciet toegekend, worden voorbehouden. Reproductie in welke vorm dan ook van de inhoud van dit document is zonder voorafgaande schriftelijke toestemming verboden tenzij voor persoonlijk gebruik. Jim Rogers, James Beeland Rogers Jr, Rogers, Rogers International Commodity Index, RICI en RICI Enhanced SM zijn (geregistreerde) merknamen van Beeland Interests Inc. Beeland Interest Inc is eigendom van James Beeland Rogers Jr. De namen Jim Rogers en James Beeland Rogers Jr. zijn intellectueel eigendom van James Beeland Rogers Jr. Beeland Interest Inc en James Beeland Rogers Jr. zijn op generlei wijze betrokken bij de totstandkoming of verkoop van dit product, noch wordt door hen enig advies tot aankoop van dit product gegeven. Jim Rogers RICI ETF is not and will not be offered or sold in the United States to or for the account of U.S. persons as defi ned by U.S. securities laws. Each purchaser of the Jim Rogers RICI ETF will be asked to certify that such purchaser is not a U.S. person, is not receiving the Jim Rogers RICI ETF in the United States, and is not acquiring the Jim Rogers RICI ETF for the benefi t of a U.S. person.