Milieukeur Datacenterkoeling Energiegebruik koelwaterpompen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Milieukeur Datacenterkoeling Energiegebruik koelwaterpompen"

Transcriptie

1 thema koeling Milieukeur Datacenterkoeling Energiegebruik koelwaterpompen verder omlaag dcw februari 2011 in samenwerking met: advancing information transport systems

2 DataCenter Infrastructure Solutions First Class****** Power IT Rack IT Cool IT Connect IT Monitor IT Different situations and different conditions require the right club on the golf course. So success is always that bit closer when you have the right club at hand. And it s pretty much the same situation when we re talking about data center infrastructure analysis. Emerson Network Power has the right solution available for all situations and the respective given complexity up-to-date, as required and highly efficient in reducing operating costs (TCO/ROI). We give you future-proof solutions from one single source. More information at Maintain IT Emerson Network Power and the Emerson Network Power logo are trademarks and service marks of Emerson Electric Co Emerson Network Power Ideas, Graphics, Editorial Team: Gropp/Huber EMERSON. CONSIDER IT SOLVED. TM

3 dcw colofon datacenterworks is hét vakblad over de technische infrastruc tuur van datacenters. jaargang 4, februari 2011, nummer 1 datacenterworks verschijnt tienmaal per jaar. toezending geschiedt op abonnement basis en controlled circulation. DatacenterWorks Jaarcongres uitgever robbert hoeffnagel Hoofdredactie ferry waterkamp eindredacteur Marjan van Hoorn postadres redactie postbus 82, 2460 ab ter aar telefoon advertentie-exploitatie fred biloen telefoon in dit nummer bijdragen van henk van den berg, wael diab, peter gloudemans, frank grift, paul matthijsse, teus molenaar, rob van roijen, erik de ruijter, ferry waterkamp vormgeving laura willemsen graf isch ontwerp druk 3l drukkerij bv, rotterdam kopij kan worden ingezonden in overleg met de redactie. geplaatste artikelen vertegenwoordigen niet noodzakelijk de mening van de redactie. de redactie noch de uitgever aanvaarden enige aansprakelijkheid voor de inhoud van artikelen van derden, ingezonden mededelingen, advertenties en de juistheid van genoemde data en prijzen. fotokopie en overname van artikelen, geheel of gedeeltelijk op welke wijze dan ook, is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie en onder vermelding van: overgenomen uit datacenterworks, vakblad over de technische infrastructuur van datacenters, met vermelding van de jaargang en het nummer. datacenterworks is een uitgave van fenceworks bv De bouwdrift in de datacenterwereld lijkt niet te stuiten. Zo treft u in deze editie van DatacenterWorks een uitgebreid artikel aan over het nieuwe datacenter dat Terremark momenteel bouwt op het grondgebied van Schiphol. En even verderop aandacht voor het nieuwe datacenter van Equinix in Amsterdam dat onlangs de deuren opende. In de nieuwsrubriek treffen we nog meer plannen aan voor nieuwe datacenters in Delft, Amsterdam en Eindhoven. Tegen de tijd dat u dit leest, heeft ook Proserve inmiddels de deuren geopend van zijn dataplace in Alblasserdam. Waarover meer in het aankomende nummer van DatacenterWorks. In die editie ook aandacht voor de bouwplannen van BT. Deze telecomgigant gaat zijn datacenter in Nieuwegein uitbreiden en bereidt de bouw voor van een nieuw datacenter in Amsterdam. Niet alleen worden in hoog tempo nieuwe datacenters en computerruimten ontwikkeld, de faciliteiten zelf zijn ook enorm in ontwikkeling. Wat zijn zinvolle innovaties om nu al mee aan de slag te gaan? En hoe zit het met de ontwerpstandaarden die door diverse organisaties zijn opgesteld? Deze onderwerpen en de dagelijkse praktijk van ontwerpers, bouwers en beheerders zullen centraal staan tijdens het DatacenterWorks Jaarcongres 2011 dat op 15 april plaatsheeft in The Open in Tiel. Tijdens dit congres dat wordt georganiseerd in samenwerking met de beroepsvereniging Bicsi, zal onder andere een kijkje worden geboden bij de ontwikkeling van Microsofts eigen datacenters. Wat schuilt er fysiek achter de gigantische cloudinfrastructuur van deze softwaregigant. Ook de eerder genoemde dataplace van Proserve komt aan bod tijdens een presentatie over het ontwerpen van datacenters vanuit het oogpunt van de gebruiker. Andere sprekers zijn onder andere afkomstig van Emerson Network Power, ABN Amro en SmartDC. Dit laatste bedrijf is gevestigd in de Rotterdamse Van Nelle Ontwerpfabriek en heeft op meerdere punten afwijkende ontwerpkeuzes gemaakt. Kortom redenen genoeg om op 15 april naar Tiel te komen. Deelname aan het congres geeft bovendien recht op Bicsi Continuing Education Credits die kunnen worden gebruikt om aan de blijvende vormingsvoorwaarden voor Bicsi-certificeringen te voldoen. Meer informatie is te vinden op datacenterworks.nl/congres. Ferry Waterkamp dcw februari redactioneel 3

4 dcw februari inhoud 4 dcw praktijk 06 terremark landt op schiphol Terremark is begin dit jaar gestart met de bouw van zijn eerste eigen datacenter in Europa. Het Network Access Point in aanbouw bevindt zich op het grondgebied van Schiphol. Daarmee hebben we echt iets unieks. 11 equinix brengt cyso over de grens Equinix opende onlangs zijn tweede datacenter in Amsterdam. Een van de eerste bewoners is Cyso, een internetserviceprovider met ambitieuze plannen om clouddiensten wereldwijd te gaan aanbieden. 33 veiligheid staat voorop in ziekenhuis Door de toenemende digitalisering binnen de gezondheidszorg waren de twee serverruimten van Ziekenhuis Rivierenland Tiel (ZRT) tjokvol geraakt en voldeden niet meer aan de eisen. De oplossing is gevonden in een geheel nieuwe MER. dcw thema koeling 14 smk werkt aan milieukeur datacenterkoeling Alle producten die tegenwoordig op de markt verschijnen, worden als milieuvriendelijk geafficheerd. Inkopers van datacentertechniek zien dan ook vaak door de bomen het bos niet meer. Met een Milieukeur Datacenterkoeling hoopt SMK hierin meer duidelijkheid te brengen. 18 energiegebruik koelwaterpompen verder omlaag Kon tien jaar geleden voor de koeling van servers en randapparatuur nog worden volstaan met een koelcapaciteit van 1,8 kw per rack, tegenwoordig is die al ruim verviervoudigd. Dat stelt niet alleen hoge eisen aan de koelinstallatie, maar ook aan de bijbehorende koelwaterpompen.

5 dcw beheer 22 cloud power met microsoft en hp Capaciteit uit de kraan is waarvoor veel organisaties uitstapjes naar cloudproviders overwegen. Als we ons serverpark slim inrichten, en een zekere minimumschaal hebben bereikt, is zo'n cloud echter ook uitstekend intern in te richten. dcw en verder 39 IT Room Infra 40 Nieuws 45 Bicsi 46 Column 36 business continuity voor datacenters Business continuity is ook voor datacenters en computerruimten een onderwerp om aandacht aan te schenken. Maar doe het wel bewust en met gezond verstand, waarschuwt Henk van den Berg van Meiberg Consultancy. dcw netwerken 29 impact energy efficient ethernet De vraag naar meer rekenkracht in het datacenter lijkt op gespannen voet te staan met het onder controle houden van het energiegebruik. Energy efficient ethernet (EEE) moet verlichting brengen. dcw februari inhoud 5

6 NAP of Amsterdam Terremark landt op Schiphol terremark is begin dit jaar gestart met de bouw van zijn eerste eigen datacenter in europa. het network access point in aanbouw bevindt zich op het grondgebied van schiphol. daarmee hebben we echt iets unieks, vertelt herman oggel, bij terremark president europa. de schiphol group wordt zelf de eerste klant van het datacenter. Ferry Waterkamp is hoofdredacteur van DatacenterWorks dcw februari praktijk 6 We spreken Herman Oggel vlak voor de feestdagen op het Nederlandse kantoor van Terremark in Haarlem. Toevallig hebben we vandaag Mercury aangewezen als de hoofdaannemer. Op 1 januari gaat de spreekwoordelijke schop de grond in. Het nieuwe datacenter wordt voor Terremark een belangrijke hub naar Europa. We hadden in Europa nog geen eigen datacenter, licht Oggel toe. Onze datacenterdiensten worden in Europa vrijwel allemaal geleverd vanuit de datacenters van Interxion en Global Switch. Dat is helemaal geen verkeerde oplossing, maar we willen het volledige dienstenpakket kunnen leveren, lopend van de connectiviteit tot het datacenter zelf en alle diensten die we van daaruit leveren. Dan is een eigen datacenter noodzakelijk. miami Terremark een verbastering van het Engelse landmark en het Franse terre is in 1980 opgericht door de Amerikaanse projectontwikkelaar Manuel D. Medina, de huidige CEO van het bedrijf. Zijn laatste project als ontwikkelaar was een datacenter in Miami met een oppervlakte van m². Daarmee begint ook de geschiedenis van Terremark als datacenterbedrijf, vertelt Oggel. Miami is een unieke locatie omdat hier de verbindingen naar Noord-Amerika, Zuid-Amerika en Europa samenkomen. Vanuit Miami hebben we onze 'datacenterfootprint' uitgebreid naar met name Washington, Californië, Brazilië en Spanje. De datacenters in Californië, Brazilië en Spanje worden gedeeld met andere partijen. Het datacentercomplex in Culpeper (Virginia) nabij Washington waar vooral de Amerikaanse overheid wordt bediend is wel volledig in gebruik door Terremark. De bouw van dit datacenter is gestart in Uiteindelijk moet het complex bestaan uit vijf POD s van elk m². Het idee was om er vele jaren over te doen om het hele complex te vullen, maar dat is echt ontzet-

7 Impressie van het NAP of Amsterdam na de verbouwing. tend snel gegaan, weet Oggel. Inmiddels zitten de eerste twee POD s al vol, is POD 3 opgeleverd en zijn we bezig met de ontwikkeling van POD 4 en 5. gateway naar europa Terremark versterkte zijn Europese aanwezigheid in 2005 door de overname van hostingprovider Dedigate, waarvan Oggel op dat moment CEO was. Toen duidelijk werd dat Terremark een datacenter wilde gaan bouwen in Europa, is Oggel een lobby gestart om het datacenter naar Nederland te halen. Amsterdam is echt dé gateway naar Europa. Londen zit vol en is bovendien schandalig duur. Dan hou je Parijs, Frankfurt en Amsterdam over en dan moet je toch echt in Amsterdam zijn. Je hebt hier geen taalproblemen en met de Amsterdam Internet Exchange is de connectiviteit gigantisch. Nederland heeft bovendien een zeer attractief vestigingsklimaat. Binnen Nederland heeft Oggel nog gekeken naar locaties als Almere en het Science Park in Amsterdam, maar hij is uiteindelijk toch gevallen voor Schiphol dat zelf ook klant wordt van het nieuwe datacenter. Waar de meeste datacenters rond Schiphol zitten, zoals op Schiphol-Rijk, heeft Terremark ervoor gekozen het datacenter echt op het grondgebied van Schiphol te vestigen. Onder andere de uitstraling van Schiphol, de directe toegang tot de bedrijven op de luchthaven en de aansluiting op de glasvezelring van Schiphol Telematics waren hier belangrijke redenen voor. Door op een locatie te gaan zitten waar Wij zijn het enige datacenter op Schiphol en zullen dat voorlopig ook wel blijven. nog niemand zit, was het ook makkelijker de AMS-IX als node binnen te krijgen. Door de aanwezigheid van de AMS-IX is het NAP verbonden met de 350 leden van het internetknooppunt. De vestiging op Schiphol heeft ook nadelen, zo heeft Oggel ervaren. Je kunt bijvoorbeeld geen grond kopen van Schiphol; het is allemaal erfpacht. En dat was toch wel moeilijk uit te leggen aan de Amerikanen. Je gaat tientallen miljoenen dollars investeren op grond die niet eens van jou is! Daarnaast moet je op Schiphol controleren of er geen bommen in de grond zitten. Ook leuk om mee aan te komen bij de Amerikanen: niet alleen zitten we onder zeeniveau, er zitten mogelijk ook nog eens bommen in de grond, zegt Oggel lachend. Door al die extra controles kunnen we nu wel onze klanten garanderen dat we op een zeer veilige en goed gecontroleerde plek zitten. Ook de hele vergunningsprocedure heeft de nodige tijd gekost. Je krijgt te maken met dcw februari praktijk 7

8 De hal na de sloopwerkzaamheden. nog aanwezig. Het slopen van de inventaris heeft geduurd van april tot september De rest van het jaar hadden we nodig voor het slopen van de tweede verdieping en het uitvoeren van bouwkundige aanpassingen. De hal is nu leeg en klaar voor de eerste bouwvakkers, vertelt Oggel. Na aankoop heeft Terremark het pand overigens doorverkocht aan Digital Realty Trust dat het datacenter bouwt volgens de richtlijnen van Terremark en dat vervolgens optreedt als verhuurder. Tegelijk met de bouwstart van fase 1 worden de vergunningsprocedures voor de tweede en derde fases in gang gezet. Voor deze fases pleegt Terremark nieuwbouw op grond die grenst aan het oude Martinair-gebouw. Beide fases zullen een vloeroppervlak bieden van m² waardoor het totale vloeroppervlak van het NAP of Amsterdam komt op m². Oggel verwacht dat eind 2011 kan worden gestart met de uitbreiding waarna de oplevering nog zo n 24 maanden duurt. De eerste fase moet midden juni 2011 klaar zijn voor early access. dcw februari praktijk 8 nap of amsterdam Feiten en cijfers fase 1: verhoogde vloer van 2700 m²; Tier III 2N+1 power architectuur; vermogen van KVA; zes 2,5 MW-generatoren voor back-up; flywheel ups-systemen van Active Power; Vesda-systeem voor branddetectie en blussing; voor connectiviteit verbonden met de glasvezelring van Schiphol Telematics, de AMS-IX en 160 carriers via Terremarks MRS-platform. Ik had me niet gerealiseerd dat we een compleet ingerichte cateringfaciliteit hadden overgenomen. vragen als: hoe ver mag het gebouw van de start- en landingsbaan af staan, hoeveel straling mag het gebouw generen en mag er stoom uit komen? Allemaal zaken die het traject zeker moeilijker hebben gemaakt, maar nu we eenmaal op Schiphol zitten is het ook uniek. Wij zijn het eerste en enige datacenter op Schiphol en zullen dat voorlopig ook wel blijven, zegt Oggel. datacentercampus Het NAP of Amsterdam wordt in drie verschillende fases opgebouwd waardoor in de woorden van Oggel een datacentercampus ontstaat vergelijkbaar met het complex in Culpeper. De eerste fase van m² wordt gerealiseerd in het voormalige cateringgebouw van Martinair dat beschikbaar kwam toen de luchtvaartmaatschappij uit het personenvervoer stapte. De keuze voor dit voormalige Martinair-gebouw heeft inmiddels een aardige anekdote opgeleverd. Toen ik het contract tekende, tekende ik voor de building as-is en ik had me niet gerealiseerd dat we daarmee een compleet ingerichte cateringfaciliteit hadden overgenomen. Zelfs de afwasmachines waren grootverbruiker De totale stroomconsumptie van fase 1 zal 6 MW zijn, oftewel 2,5 kw/m². En dat is behoorlijk hoog in de markt, stelt Oggel. Het voordeel van Schiphol is dat je voor die 6 MW nauwelijks iets hoeft te doen, er is namelijk veel capaciteit beschikbaar, een paar lijntjes leggen en we konden het krijgen. Als we de tweede en derde fase op dezelfde densiteit gaan uitbouwen, komt er nog eens 40 MW bij. Enorme aantallen, maar voor Schiphol zijn dit geen cijfers waar ze als grootverbruiker erg van onder de indruk zijn. Ondanks de ruime beschikbaarheid van stroom is energie-efficiëntie een belangrijk speerpunt voor Terremark. De doelstelling is dat het datacenter bij een volledige belasting een PUE heeft van minder dan 1,3. Om zo energiezuinig mogelijk te zijn, gaat het bedrijf de hele infrastructuur opdelen in compartimenten van elk 2,5 MW. Op die manier kun je elk component apart tweaken voor een optimale energie-efficiëntie, vertelt Eric Lisica, sinds december 2010 in dienst bij Terremark als vicepresident datacenter services Europe en verantwoordelijk voor het NAP of Amsterdam. Dan kun je per energiestroom gaan optimaliseren. Als we dan ook nog eens kunnen gaan terugleveren, is

9 Schiphol een enorme afnemer. Dan gebeuren er leuke dingen met de PUE. Door de vestiging op Schiphol is Terremark een integraal onderdeel geworden van Schiphol 2020, de visie die moet leiden tot een energie-efficiënte luchthaven. In dat kader kijken wij ook naar wat we kunnen doen met restwarmte, zegt Oggel. Dan moet je denken aan mogelijkheden, zoals het ijsvrij maken van de start- en landingsbanen met de restwarmte uit het datacenter tot aan het kweken van algen waarmee je biodiesel kunt maken. Dat zijn allemaal concepten die we samen met Schiphol aan het bestuderen zijn. Dit artikel is het eerste deel in een artikelenreeks over de bouw van het NAP of Amsterdam. lisica leidt europese datacenters Terremark heeft Eric Lisica aangetrokken en benoemd tot vicepresident datacenter services Europe. Hiermee wordt Lisica verantwoordelijk voor alle Europese datacenters van Terremark, waaronder dus ook het nieuwe NAP of Amsterdam. Eric Lisica (41) heeft ruim zestien jaar ervaring in de ict-branche en werkte door de jaren heen onder andere jaren voor Pecoma Informatica en PSINet Europe waar hij onder andere de functie van managing director en de functie van director hosting and managed services heeft vervuld. Meest recentelijk is hij werkzaam geweest bij IS Interned Services als sales manager corporate market. Per januari 2011 is Lisica werkzaam bij Terremark, waarmee hij terugkeert naar zijn datacenterroots. In zijn nieuwe functie is hij verantwoordelijk voor alle Europese datacentra van Terremark Europe. Vlak voor het ter perse gaan van dit blad werd bekend dat Verizon voornemens is om Terremark over te nemen. Dit nieuws bereikte ons helaas te laat om nog te verwerken in bovenstaand artikel. advertentie All IT Rooms is een computerruimte System Integrator. Wij ontwerpen en bouwen nieuwe computerruimtes maar ook de herinrichting, verbouwing of verhuizing van uw huidige computerruimte is bij ons in goede handen. Onze dienstverlening op een rij: Consultancy Ontwerp Project management Realisatie Service Lange Kleiweg 50B 2288 GK Rijswijk Tel A5 adv def.indd :05:47

10 Wie nu niet denkt in oplossingen, lost straks vanzelf op. Ga verder met ICT van Sogeti. Voor wie tijdens de crisis wil investeren in plaats van stagneren, is Sogeti de ideale partner. Want Sogeti is niet zuinig met ICT-oplossingen. Wij ontwerpen, bouwen, implementeren en beheren. En lopen voorop op het gebied van testen en architectuur. Opdrachtgevers in alle sectoren helpen wij verder met toepassingen van morgen. Vakmanschap en passie voor ICT, dat maakt ons uniek. sogeti.nl Staat voor resultaat

11 equinix opende onlangs zijn tweede datacenter in amsterdam. een van de eerste bewoners is cyso, een internetserviceprovider met ambitieuze plannen om clouddiensten wereldwijd te gaan aanbieden. de echte toegevoegde waarde van equinix ligt in de wereldwijde spreiding van zijn datacenters, zegt paul bankert, manager business en software development bij cyso. Ferry Waterkamp is hoofdredacteur van DatacenterWorks Equinix brengt Cyso over de grens Michiel Eielts, algemeen directeur van Equinix Nederland: "Applicatieperformance wordt in de cloud heel belangrijk." Cloud vereist internationale aanpak Tijdens de persbijeenkomst die vooraf ging aan de opening van het nieuwe datacenter Euinix AM2, ging algemeen directeur Michiel Eielts van Equinix Nederland in op het fenomeen hyperdigitalisering. Kenmerkend voor dit fenomeen is dat nieuwe diensten snel en op een wereldwijde schaal worden uitgerold. Applicatieperformance is volgens de algemeen directeur een andere cruciale factor binnen de hyperdigitalisering. De vragen die aan cloudspelers worden gesteld zijn waar zit je? en wat is je latency?. Applicatieperformance wordt in de cloud heel belangrijk. Met platform Equinix kunnen onze klanten snel bij hun klanten zijn. Met platform Equinix doelt Eielts op de 45 carriernetwerken en internetknooppunten, zoals de Amsterdam Internet Exchange, die de klanten van Equinix AM2 tot hun beschikking hebben en op de aanwezigheid cyso managed hosting Cyso Managed Hosting is een internetserviceprovider die zich richt op het verlenen van technische innovatieve internetdiensten voor de zakelijke markt en is één van de oprichters van de Dutch Hosting Provider Association (DHPA). Cyso levert producten van domeinregistratie tot volledig beheerde platformen en applicaties. Cyso is sinds januari 1997 actief op de internetmarkt en is gevestigd in Alkmaar. van Equinix in elf landen. Door de goede verbindingen komt het volgens Eielts zelfs voor dat de latency op het traject Amsterdam-Londen lager is dan binnen Londen zelf. Binnen dit ecosysteem is het verder belangrijk dat er potentiële partners aanwezig zijn om zaken mee te doen. Of, zoals Job Witteman van de Amsterdam Internet Exchange het tijdens de persbijeenkomst krachtig samenvatte: Bedrijven staan in een datacenter als Equinix AM2 om zaken met elkaar te doen; niet primair om spullen neer te zetten. internationale diensten Het platform dat door Eielts en Witteman werd geschetst, was voor Cyso een van de redenen om Equinix AM2 aan te wijzen als nieuwe datacenterlocatie. Equinix is voor ons een veilige opstap om onze diensten internationaal te gaan aanbieden, vertelt managing director Paul Bankert van Cyso tijdens een interview met DatacenterWorks. Cyso uit Alkmaar is in 1997 opgericht en levert managed-hostingdiensten aan professionele partijen, zoals Yourhosting en het Van Gogh Museum. Wij zijn goed in het ontwerp en beheer van het serverpark, verduidelijkt Bankert. Voor het aanbieden van zijn diensten had de serviceprovider al apparatuur staan in de datacenters van GlobalSwitch, eunetworks en Telecity die met een glasvezelring aan elkaar zijn verbonden. In 2010 is Equinix daar als vierde datacenterlocatie aan toegevoegd. AM2 werd zelfs al drie dcw februari praktijk 11

12 maanden voor de officiële opening betrokken. Wij waren op zoek naar een datacenter dat per vierkante meter meer stroom kan leveren dan wij op dit moment kunnen gebruiken; een partij die voldoende stroomintensiteit heeft om met ons mee te blijven groeien. Dan blijven er bij de selectie niet zo heel veel partijen over. Cyso heeft in Equinix AM2 een cold corridor geplaatst met daarin dertig high-densityracks die zijn ingericht voor 10 kw aan vermogen per rack. Dat straatje verbruikt net zoveel stroom als vroeger een gebouw ter grootte van het Equinix, zegt Bankert met een lach. We gebruiken nu de maximale capaciteit per vierkante meter, maar we hebben al afspraken gemaakt om nog iets te kunnen groeien. dicht bij de gebruiker De internationale aanwezigheid van Equinix was voor Cyso een belangrijke reden om voor deze organisatie te kiezen. Een tendens die wij zien, is dat onze klanten niet alleen in Amsterdam willen zitten, maar behoefte hebben aan wat ik noem going-with-the-sun-hosting. Dan moet je een wereldwijde speler zijn. Equinix is voor ons een veilige opstap om onze faciliteiten internationaal te leveren. Voor een snelle reactietijd van applicaties is het belangrijk dat je dicht bij de gebruiker zit, stelt Bankert, en dat geldt zeker voor SaaS-applicaties. Als de afstand te groot is, krijg je te maken met latency. Voor statische content kun je dan nog prima gebruikmaken van een content Voor een snelle reactietijd van applicaties is het belangrijk dat je dicht bij de gebruiker zit. advertentie Rittal The System. KASTSYSTEMEN STROOMVERDELING KLIMATISERING

13 delivery network, maar dat gaat niet op voor applicaties. Als grootgebruiker van datacenterruimte heeft de serviceprovider gekeken naar de mogelijkheden zelf een datacenter te bouwen. Qua business is het bouwen van een datacenter dermate laagdrempelig geworden dat we het zelf wel zouden kunnen, meent Bankert. Maar we hebben toch bewust gekozen voor een outsourcingstrategie. Als je zelf een datacenter bouwt, moet je een aparte organisatie opzetten voor het beheer en dat was voor ons geen aantrekkelijke optie. Een datacenter met de kwaliteit, zoals die wordt geboden door Equinix, kunnen wij niet bouwen. Een eigen datacenter brengt ons bovendien niet verder als wij onze klanten vanuit Amerika en Azië willen gaan bedienen. Equinix opende onlangs zijn tweede datacenter in Amsterdam dat grenst aan Equinix AM1. equinix am2 Het nieuwe datacenter dat Equinix in Amsterdam heeft neergezet, heeft een (bebouwde) oppervlakte van m² waarvan m² is gereserveerd voor de datavloer en de technische ruimten. Het vermogen ligt op 20 MVA met maximaal 18 kva per cabinet. De technische installaties zijn ondergebracht in een nieuwe aanbouw die centraal is gelegen. De koelers zijn direct op de elektriciteitscentrale geplaatst. Zie ook het artikel 'Equinix bouwt tweede datacenter in Amsterdam' in DatacenterWorks april 2010 voor meer details over AM2. advertentie Faster better worldwide. IT-INFRASTRUCTUUR SOFTWARE & SERVICE

14 stichting milieukeur (smk) is bezig een certificatieschema te ontwikkelen, waarmee de koeling van datacenters langs een 'groene lat' kan worden gekwalificeerd en gekwantificeerd. dit is een goed initiatief, omdat alle producten die tegenwoordig op de markt verschijnen, als milieuvriendelijk worden geafficheerd. inkopers van datacentertechniek zien dan ook vaak door de bomen het bos niet meer. met een milieukeur hoopt smk hierin meer duidelijkheid te brengen. het certificatieschema milieukeur datacenterkoeling is naar verwachting medio 2011 gereed. Paul Matthijsse is freelancejournalist SMK werkt aan Milieukeur Datacenterkoeling Hoe groen is groen? dcw februari thema koeling 14 Door gebruik te maken van het aanwezige restkoelwater besparen we nu aanzienlijk op de energiekosten voor het koelen van de hardwerkende bladeservers. Is het u ook al opgevallen dat alle nieuwe auto's tegenwoordig nog groener zijn dan gras? En dat alle koelkasten een A/A+/A++energielabel hebben, terwijl een model uit de E-klasse in geen velden of wegen meer is te bekennen? Ja, ja, we leven in een groene wereld, zo houden de producenten ons voor. Maar niets is natuurlijk minder waar. Een (niet-elektrische) auto stoot kwalijke gassen uit en kan dus met geen mogelijkheid groen worden genoemd! Een grote dubbeldeurskoelkast verbruikt twee keer zoveel energie als zijn enkeldeurse evenknie, maar op beide apparaten prijkt hetzelfde A+-label. Creatief boekhouden heet dat! Maar de consument begrijpt er niets meer van. megaslurpers Ook wie een datacenter aanschaft of uitbreidt, kan niet om de groene kreten heen. Groen is inmiddels verkoopargument nummer één geworden. Dat is niet voor niets, want het besef dat datacenters elektrische megaslurpers zijn, begint langzamerhand in alle geledingen van de samenleving door te dringen dus ook bij de politiek. De ogen gingen pas goed open toen enkele jaren geleden een onderzoeker vaststelde dat het wereldwijde elektriciteitsverbruik van datacenters een CO 2 -uitstoot tot gevolg had, die even groot was als die van de vliegtuigindustrie! Mét de vaststelling dat de groei op ictgebied de komende jaren veel groter zal zijn dan de groei van het aantal vliegbewegingen over onze planeet. Tijd voor actie dus. Fabrikanten van computerhardware en koelsystemen zijn dan ook hard aan de slag gegaan en hebben de laatste jaren zeker vooruitgang geboekt, wat tot uitdrukking komt in fors betere energie-effectiviteitsratio's. Maar de inkopers van datacentertechniek niet per se milieu- of koeltechnische specialisten zien ook hier weer, net als met de koelkasten, alleen maar groene claimslabels. Hoe nu te kiezen? En waarom? Zijn er criteria om een en ander aan te toetsen? Neen, die zijn er niet echt. Je kunt natuurlijk wel naar een PUE-waarde kijken (power usage effectiveness), maar dat is maar een deel van het verhaal. Dus de inkoper blijft zitten met de vraag: hoe groen is dat groen nu werkelijk en wat is voor mij het beste? milieukeur Die vraag is opgepakt door de Stichting Milieukeur (SMK). Deze stichting is in 1992 opgericht met financiering van de ministeries VROM en Economische Zaken en heeft onder meer als doelstelling certificatieschema s voor het Nederlandse keurmerk Milieukeur te ontwikkelen en te beheren. Bij oprichting werd SMK meteen ook aangewezen als 'Competent Body' voor het Europese Ecolabel, de Europese variant van Milieukeur. In de loop der jaren is SMK uitgegroeid tot een organisatie met een breed palet aan duurzaamheidsprogramma's met daarin steeds één

15 rode draad: het ontwikkelen, beheren en toetsen van criteria voor duurzame producten en diensten. Deze criteria komen tot stand met medewerking en inbreng van producentenorganisaties, detailhandel, overheid, wetenschappers, milieudeskundigen en behartigers van consumentenbelangen. Onafhankelijke certificatie-instellingen controleren of producten, processen of diensten aan de criteria van SMK voldoen. Deze instellingen zijn geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie en hebben aangetoond dat ze deskundig, betrouwbaar en onpartijdig controleren. Uitvoering van de controles heeft plaats volgens Europese normen voor productcertificatie (EN 45011). Het voorstel om te komen tot een Milieukeur Datacenterkoeling is afkomstig van Jo van de Pas van DataCenter Infra Solutions. Dit bedrijf adviseert bij het bouwen en beheren van energiezuinige datacenters en richt zich daarbij vooral op koelinstallaties, omdat juist hier het grootste energievoordeel voor de komende jaren is te behalen. Daartoe heeft Van de Pas een verzoek voor een haalbaarheidsonderzoek ingediend bij de SMK en hij was ook medefinancier van dat onderzoek. Van de Pas heeft in december 2009 tijdens 'De dag van het datacenter' in Hoevelaken het koelconcept 'ActiefKoeldak' geïntroduceerd. Overigens heeft hij verder geen actieve bemoeienis meer met de totstandkoming van het Milieukeur Datacenterkoeling. haalbaarheidsonderzoek Het haalbaarheidsonderzoek voor Milieukeur Datacenterkoeling is uitgevoerd door het Amsterdamse advies- en onderzoeksbureau CREM. Enkele kengetallen, feiten en vaststellingen uit dit onderzoek volgen hieronder. Datacenters gebruiken op dit moment ongeveer 7 % van het totale energiegebruik in de regio Amsterdam. En dat wordt alleen nog maar meer. In 2005 bedroeg de energiebehoefte van datacenters 500 W/m 2. In 2009 was dit al opgelopen tot 2500 W - dus een vrolijke 100 % groei per jaar. (Merk op dat dit ruwweg in lijn is met de welbekende wet van Moore, die stelt dat het aantal componenten op een chip elke achttien maanden verdubbelt). Verder werd vastgesteld dat veel datacenters circa tien jaar geleden zijn gebouwd en daardoor op dit moment sterk achterlopen met het gebruik van energiebesparende technieken. Laatste belangrijke vaststelling: door de snelle groei van de datacentersector was tot voor kort alle aandacht gericht op de beschikbaarheid van de dienstverlening op het gebied van dataverkeer en niet op de energiebesparing. Het haalbaarheidsonderzoek vervolgt met de vaststelling dat in Nederland meer dan honderd externe datacenters actief zijn. De tien grootste datacenters nemen 60 à 70 % van het totaal aan vloeroppervlak voor hun rekening. Uit een rapport van onderzoeksbureau IDC blijkt dat in Nederland de totale oppervlakte van datacenters m 2 bedraagt. Daarvan is m 2 commercieel, uitgebaat door ict-dienstverleners en hostingspecialisten, en bevindt m 2 zich in-house, dus bij organisaties zelf. De koelsystemen van datacenters nemen 22 tot 50 % van het totale energiegebruik voor hun rekening. Ook in de winter, als het buiten vriest, staan koelmachines met compressiemachines volop te draaien. Ze verbruiken veel elektriciteit, die vaak ook nog door fossiele brandstof wordt opgewekt. dcie, pue en eue Vervolgens is gezocht naar mogelijkheden om de energieprestaties van verschillende koelingsystemen voor datacenters onderling te dcw februari thema koeling 15

16 De DCiE bedraagt in dit geval 70 % en de PUE 1,4 (= 1 / 0,70). Om de DCiE te doen stijgen of de PUE te doen dalen, is de koeling het beste aangrijpingspunt. Koeling neemt immers bijna 75 % van het energiegebruik van de facilitaire installaties (alles behalve de ict-apparatuur) van het datacenter voor haar rekening. eisen Op grond van deze gegevens en na gesprekken met belanghebbenden, komen CREM en SMK tot de volgende mogelijke eisen voor het Milieukeur Datacenterkoeling. Deze moeten worden gelezen als dat wat in realistische scenario's mogelijk moet kunnen zijn en heeft nog niets te maken met de uiteindelijke milieukeurcriteria. dcw februari thema koeling 16 Rens Hartkamp, projectleider non-food bij SMK: In de toekomst ambieert SMK om Milieukeur Datacenterkoeling uit te bouwen tot een breder certificatieschema voor datacenters. Het besef dat datacenters elektrische megaslurpers zijn, begint langzamerhand in alle geledingen van de samenleving door te dringen dus ook bij de politiek. kunnen beoordelen. Hiervoor is een vergelijkingsbasis nodig. De energie-efficiëntie is de belangrijkste prestatie-indicator. Er bestaan al kengetallen die de energie-efficiëntie van een datacenter weergeven. De DCiE (Data Center infrastructure Efficiency) en de daarmee direct samenhangende PUE worden hiervoor het meest gebruikt. Deze kengetallen geven de verhoudingen weer tussen het totale energiegebruik van een datacenter en het energiegebruik van de ictapparatuur in een datacenter. Het geeft dus aan wat er buiten de ict-apparatuur om nog aan energiegebruik nodig is. In formulevorm: DCiE = energiegebruik ict-apparatuur / totaal energiegebruik x 100 % PUE = totaal energiegebruik / energiegebruik ict-apparatuur Daarnaast bestaat nog het begrip Energy Usage Effectiveness (EUE). Dit is de gemiddelde PUE over een jaar gemeten. De PUE is namelijk een momentopname en daarom seizoensafhankelijk. Vooral bij gebruik van buitenluchtkoeling geeft de EUE een betrouwbaarder beeld van de energie-efficiëntie. In een huidig gemiddeld up-to-date datacenter is de verdeling van het energiegebruik als volgt (bron ECN): 70 % voor ict-apparatuur zelf; 22 % voor klimaatbeheersing (koeling en soms bevochtiging); 6 % voor ononderbroken elektrische voeding en noodstroomvoorziening (ups); 2 % voor overige voorzieningen (voornamelijk verlichting). Het koelingconcept heeft een DCiE-koeling van minimaal 80 % en een EUE-koeling van maximaal 1,25 voor bestaande datacenters. In nieuwbouwsituaties heeft het koelingconcept een DCiE-koeling van minimaal 85 % en een EUE-koeling van maximaal 1,18. In elk geval voor nieuwbouwsituaties hebben de toegepaste natuurlijke koudemiddelen die worden ingezet als tegenhanger van de huidig toegepaste chemische koudemiddelen, de eigenschap dat ze de ozonlaag niet aantasten en niet bijdragen aan het broeikaseffect. Dit geldt ook voor bestaande situaties, met uitzondering van HFK's (fluorkoolwaterstoffen) als koudemiddelen. Deze mogen de komende tien jaar nog of ter vervanging worden ingezet mits dit in combinatie met free cooling gebeurt. Het maximumgeluidsniveau van de koeling binnen de serverruimte mag de 65 db-a niet overschrijden. Het geluidsniveau van de koeling voor de omgeving overstijgt het maximum van een eventueel nog nader te stellen bovenwettelijke geluidsnorm niet. Een aan het waterverbruik te stellen maximum wordt niet overschreden. Tot slot wordt in het haalbaarheidsonder - zoek nog een aantal keuzemaatregelen voorgesteld: alleen koudemiddelen op basis van lucht en water;

17 energiegebruik van de ict-apparatuur; milieuvriendelijke noodstroomvoorzieningen; gebruik van groene stroom; verminderen van giftige stoffen in apparatuur; hergebruik van warmte. voldoende marktbelangstelling Rens Hartkamp, projectleider non-food bij SMK en als zodanig verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het Milieukeur Datacenterkoeling, licht toe wat de volgende stappen op weg naar het Milieukeur zijn. Op grond van de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek gaf het College van Deskundigen non-food van SMK eind juni 2010 het groene licht voor de ontwikkeling van een certificatieschema voor Milieukeur Datacenterkoeling. Een milieukeur voor de koeling van datacenters is als haalbaar beschouwd, omdat er voldoende marktbelangstelling voor bestaat en er aanzienlijke milieu- en energiewinsten mogelijk zijn. Binnen datacenters is koeling namelijk de grootste stroomverslinder. Ook kunnen milieuvriendelijke alternatieven als koudemiddel worden ingezet. Aangetoond is dat er toetsbare criteria kunnen worden vastgesteld. Wanneer datacenters koeling met Milieukeur inzetten, zal dat een belangrijke bijdrage leveren aan de daling van hun energiegebruik. Met Milieukeur Datacenterkoeling kunnen datacenters zich bovendien onderscheiden op de markt voor duurzaam inkopen. Voor inkopende instanties en bedrijven geeft Milieukeur de zekerheid dat zij voldoen aan de gestelde duurzaamheidscriteria. Milieukeur is tevens interessant voor organisaties en bedrijven die maatschappelijk verantwoord willen ondernemen. Het Milieukeurcertificaat wordt gegeven op het koelen van datacenters. Het is dus een certificaat op de prestatie en de duurzaamheid van het koelen. Het certificatieschema schrijft daarbij geen specifieke koelsystemen voor. Het is aan de beheerder van een datacenter om een bepaald koeltechnisch product te installeren, bouwkundige maatregelen te nemen en/of moderne beheersmaatregelen toe te passen. startpunt voor discussie Hartkamp vervolgt: De haalbaarheidsstudie heeft richtlijnen opgeleverd voor de ontwikkeling van het certificatieschema Milieukeur Datacenterkoeling. Nu gaan we op basis van deze gegevens de discussie aan met allerlei experts en belanghebbenden op dit gebied. Deze wijze van werken garandeert de kwaliteit van de criteria en dat het certificatieschema kan rekenen op een breed maatschappelijk draagvlak. Door met Milieukeur Datacenterkoeling te beginnen kunnen we op korte termijn leveranciers en inkopers voorzien van een keurmerk dat een extra stimulans geeft duurzaam te werken. In de toekomst ambieert SMK om Milieukeur Datacenterkoeling uit te bouwen tot een breder certificatieschema voor datacenters. Een doorontwikkeling naar een Europees Ecolabelcertificaat voor datacenters behoort tot de mogelijkheden. Het certificatieschema Milieukeur Datacenterkoeling is naar verwachting medio 2011 gereed. advertentie Technisch commercieel medewerker buitendienst APAC Airconditioning BV, specialist in het koelen van computerruimten en datacenters is op zoek naar een technisch commerciële verkoper. Als importeur van Uniflair airconditioning apparatuur is APAC Airconditioning BV een toonaangevende leverancier in Nederland. De APAC groep bestaat uit een drietal bedrijven met ruim 60 medewerkers en is gevestigd te Utrecht. directe gesprekspartner voor adviseurs, installateurs en eindgebruikers (datacenters) op het gebied van koelinstallaties voor computerruimten/ datacenters. Je houdt je onder andere bezig met het calculeren en maken van offertes voor de grotere en complexere projecten. De verkoper die wij zoeken is een zelfstandige enthousiaste ondernemende relatieman (netwerker) en beschikt over voldoende kennis en denkwijze om op elk niveau (van werkvoorbereider tot directeur) een echte gesprekspartner te zijn. Als technisch commerciële verkoper ben je verantwoordelijk voor het uitbreiden en onderhouden van het commercieel netwerk van APAC Airconditioning B.V. en het hieruit acquireren van opdrachten. Je bent Voor aanvullende informatie: Stuur uw reactie naar:

18 Monitoring van pompgedrag Energiegebruik koelwaterpompen verder omlaag energie-efficiëntie staat bij veel beheerders van datacenters hoog op de agenda. bijzondere aandacht gaat daarbij uit naar de koeling van de centra. kon tien jaar geleden voor de koeling van servers en randapparatuur nog worden volstaan met een koelcapaciteit van 1,8 kw per rack, tegenwoordig is die al ruim verviervoudigd. en de ontwikkelingen staan niet stil. dat stelt hoge eisen aan de koelinstallatie en aan de bijbehorende koelwaterpompen, die in datacenters vaak redundant zijn uitgevoerd. ook daar wordt in toenemende mate ingezet op energiebesparende maatregelen. Rob van Roijen, KSB Nederland optimale werkpunt Een veelvuldig gemaakte fout bij de keuze van een (koelwater)pomp is overdimensionering. De pomp wordt hierbij uitgelegd voor een maximale belasting die in de praktijk echter slechts enkele dagen per jaar voorkomt. De meeste tijd van het jaar staat de pomp dan ook zwaar onderbelast te draaien. Bij de selectie ervan wordt in eerste instantie altijd gezocht naar een pomp die voor de betreffende toepassing het maximale rendement levert. Het rendement wordt bepaald door de pompgrafiek, die voor elke opvoerhoogte en doorstromingshoeveelheid het rendement weergeeft. Voor elke pompgrafiek en pomp is er een werkpunt waarbij dat rendement maximaal is. Op dit punt zijn de verliezen die in de pomp optreden het geringst. Om die reden wordt dit punt ook wel het optimale werkpunt of BEP (best efficiency point) genoemd. Om te voorkomen dat bij een geringe belasting een te grote pomp wordt gekozen, is het verstandig de pomp te selecteren in het werkpunt waar de meeste bedrijfsuren worden gedraaid. Moet het maximale bedrijfspunt bij volle belasting worden geleverd, dan is het zonder meer mogelijk de pomp overfrequent te laten draaien. Ook is het een verstandige optie pomdcw februari thema koeling 18 Elektromotoren van pompen vormen belangrijke schakels in de gebouwentechniek, datacentrales en alle andere takken van de industrie. De basisfuncties van de pomp het transport van vloeistoffen, zoals koelwater, of de compressie van gassen zijn voor veel bedrijven bovendien essentieel voor de bedrijfsvoering. Naast de basisfunctie worden steeds vaker aanvullende functionaliteiten verlangd. Functionaliteiten die het energiegebruik of de TCO (total cost of ownership) moeten verlagen, dan wel de beschikbaarheid van apparatuur moeten verhogen. Hierbij kan worden gedacht aan zelfbewaking en verstrekking van toestands- of diagnose-informatie. Juist deze functionaliteiten zorgen ervoor dat uitval of niet-geplande machinestilstand tot een minimum kunnen worden beperkt. In veel gevallen ligt hier nog een groot en vaak ongebruikt potentieel voor optimalisering van het onderhoud aan of het energiegebruik van de pomp. energiebesparing Met name dat energiegebruik van de pomp staat al sinds de eerste Milieuconferentie in Kyoto volop in de belangstelling. De noodzaak om zuiniger met energie om te gaan, heeft wereldwijd geleid tot tal van initiatieven. Die noodzaak wordt nog meer gevoeld door de steeds verder stijgende energieprijzen. Pompproducenten onderkennen dat en zijn de afgelopen jaren gekomen met maatregelen om energiebesparingen te realiseren. In principe zijn er verschillende technische mogelijkheden, waarmee de energiebehoefte van pompsystemen zijn te verminderen, zoals: gebruik van softwaretools en pompautomatisering; aanpassing van de waaierdiameter; toepassing van toerentalregelingen; gebruik van energiezuinige motoren.

19 pen via parallelle schakelingen beter in het gevraagde belastingsvraag te schakelen. software voor pompselectie Onder het motto zekerheid voor alles wordt een installatie echter vaak ruimer uitgelegd dan voor de toepassing noodzakelijk is. Dat gaat ten koste van het rendement en zorgt voor onnodig energiegebruik. Pompselectiesoftware kan helpen dat te voorkomen. Met deze software wordt de kennis van de pompexpert toegankelijk gemaakt voor de toekomstige pompgebruiker. De software stelt de gebruiker in staat een pompsysteem te ontwerpen en te selecteren dat niet alleen past bij de technische vereisten, maar ook economische voordelen biedt. Dankzij speciale IT-tools kunnen daarbij ook details in de overwegingen voor de pompkeuze worden meegenomen. De ontwerper kan bijvoorbeeld met één bouwsteen zijn pijpleidingnetwerk berekenen. Naast criteria als prijs en rendement worden ook energiekosten in aanmerking genomen. Met een optimale pompselectie kunnen de wisselende bedrijfsverhoudingen dus beter in de hand worden gehouden en worden tegelijkertijd de levensduur van de pompen vergroot en het energiegebruik geoptimaliseerd. Het energiegebruik van een pomp kan verder worden verbeterd door de waaierdiameter van de pomp aan te passen. Standaard worden pompen geleverd met een waaier waarvan de diameter om commerciële of productietechnische redenen is vastgelegd. Door de diameter van de moderne frequentieomvormer Het KSB-systeem PumpDrive is een moderne frequentieomvormer. Het systeem is voorzien van een functie waarbij een drukregeling met capaciteitsafhankelijke instelwaarde voor extra energiebesparing bij nullast zorgt. Deze frequentieomvormer kan op elke willekeurige elektromotor worden aangebouwd; ook wanneer de installatie al in gebruik is. Dankzij interfaces kan de omvormer in een installatiesysteem worden geïntegreerd, terwijl via buskabels maximaal zes aggregaten, volgens het master-slaveprincipe en zonder aanvullende hardware parallel kunnen werken. Als master dient een pomp die aan de andere pompen het noodzakelijke bedrijfspunt geeft, dat zij nodig hebben om de gemeenschappelijke instelwaarde te bereiken. De leidende rol is niet vast aan een pomp toegekend, zodat bij een stroomuitval van de master pomp een slave pomp de leiding overneemt. Daarnaast kan de PumpDrive-frequentieregeling de pompen ook beschermen tegen overbelasting bij Qmin en Qmax. waaier aan te passen kan een energiebesparing van gemiddeld 10 % worden bereikt. Die besparing wordt bereikt omdat het pompvermogen is aangepast aan de behoefte van de installatie. pomptoerental aanpassen aan de behoefte Het optimale werkpunt zal in de praktijk en onder werkelijke bedrijfsomstandigheden slechts zelden worden bereikt. Dat kan betekenen dat de pomp met vol vermogen loopt, hoewel slechts een deel van de volumestroom nodig is. Wanneer het pompvermogen niet wordt aangepast aan de behoefte, betekent dit een onnodig hoog gebruik aan aandrijfenergie en dus ook hogere bedrijfskosten. dcw februari thema koeling 19

20 dcw februari thema koeling 20 Gebruik van CoolPumps in het datacenter van de TelecityGroup op het Amstel Business Park (ABP). Een oplossing hiervoor biedt de toerentalregeling, een principe dat in vergelijking met smoorregelingen met afsluiters het energiegebruik met maximaal 60 % vermindert. Door verandering van het toerental kan de opvoerhoogte van de pomp nauwkeurig aan de behoefte van de installatie worden aangepast. Er is een groot aantal technische mogelijkheden om via de toerentalregeling het energiegebruik te beïnvloeden. Toleranties en veiligheidstoeslagen bij de dimensionering van de pomp kunnen dus vervallen. Moderne frequentieomvormers zijn universeel toepasbaar en bieden verschillende instelmogelijkheden. Ze kunnen worden ingezet voor de koelwaterpompen van zowel datacenters als transportbanden in goederenoverslagbedrijven. Om de omvormer af te stemmen op de eigenschappen van een pomp, is een grondige kennis van het hydraulische gedrag van de pomp vereist. Daarom bieden veel pompproducenten kant-en-klaar gemonteerde en bedrijfsklare toerentalregelingen aan. Hier zijn de parameters en de begrippen in het instellingsmenu volledig afgestemd op de pomptoepassing. De inbedrijfname beperkt zich dan ook tot het invoeren van slechts enkele, toepassingsspecifieke gegevens. Aanvullende parameters maken een zuinig gebruik mogelijk en verminderen slijtage en uitvaltijden van pomp en installatie. eu bevordert energiezuinige motoren De toepassing van energiezuinige motoren is toegenomen de laatste jaren en wordt door de Europese Unie sterk bevorderd. Door gebruik te maken van motoren in de hoogste efficiëntieklasse (IE2) kan het energiegebruik ten opzichte van de gangbare IE1-motoren tot 3,5 % op het totale rendement verbeteren. De toepassing van energiezuinige motoren heeft echter alleen zin, als de andere mogelijkheden volledig benut zijn. Voor een pomp, die ver van zijn optimale bedrijf werkt, draagt ook een energiezuinige motor niet bij aan een redelijke energiebalans. Om het grootst mogelijke besparingseffect te verkrijgen moeten daarom alle mogelijkheden voor energiebesparing worden benut. KSB kan zelfs de nog zuinigere IE3-variant leveren. inzicht in pompgedrag Sinds kort is de monitoringunit PumpMeter verkrijgbaar waarmee het energiebesparingspotentieel ten volle kan worden benut. De unit combineert zes functies in een compacte uitvoering die standaard op de pomp is gemonteerd. De functies zijn de meting van zuigdruk en pompdruk, de berekening van verschildruk en werkpunt, onsite display en analoge uitgang. Ze kunnen nog worden uitgebreid met gestandaardiseerde interfaces om de meetgegevens ook beschikbaar te maken op de pc of op overkoepelende regelsystemen, zoals een gebouwbeheersysteem. Gemeten en berekende waarden worden door de monitoringunit voortdurend geanalyseerd en afwisselend weergegeven op een overzichtelijk display. In de typische grafiekweergave wordt de gebruiker het bereik getoond, waarin de pomp op een bepaald moment werkt. Daartoe is de oorspronkelijk pompgrafiek opgedeeld in de vier segmenten extreme lage doorstromingshoeveelheid (< 0,3 x BEP), deelbelasting (< 0,7 x BEP), optimum (< 0,7-1,2 x BEP) en overbelasting (> 1,2 x BEP). Zo kan de pompgebruiker in één oogopslag zien of in een bepaald geval de beschikbaarheid in gevaar komt en of de pomp efficiënt en dus kostenbesparend werkt. Dit wordt voor de gebruiker nog eens inzichtelijker gemaakt door een speciaal EFF-icoon (energy efficiency). Zolang de pomp draait rond het optimale werkpunt, is het EFF-icoon niet zichtbaar op het display van de monitoringunit. Wanneer het icoon verschijnt, weet de gebruiker direct dat hij door toepassing van een toerentalregeling energie kan besparen, of dat de pomp of motor tegen de rand van overbelasting loopt en de energie-efficiëntie en beschikbaarheid kunnen worden verbeterd door aanpassing van de waaierdiameter. Wel- monitoringunit De monitoringunit PumpMeter is sinds mei 2010 onder meer leverbaar voor de Eta-familie, waartoe de Etaline inline-pompen, Etabloc blokpompen en Etanorm fundatieplaatpompen behoren. Kenmerkend voor deze pompen, en daardoor zeer gewild in datacenters, is het hoge rendement. Het hoge rendement zorgt er onder meer voor dat veelal met een kleinere pomp en een kleinere motor kan worden volstaan. En waar met een kleinere motor wordt gewerkt, kan ook worden bespaard op frequentieregelaars, elektrische bekabeling en dergelijke. Vanaf 2011 kan de PumpMeter na overleg met KSB serivce zelfs achteraf op bestaande pompen worden gemonteerd. KSB is een van s werelds meest vooraanstaande producenten van pompen, afsluiters en bijbehorende systemen voor industrie en gebouwentechniek, water- en afvalwaterbeheer alsmede energietechniek en mijnbouw. Het concern is met eigen verkooporganisaties, productie- en servicebedrijven op alle continenten vertegenwoordigd. Meer informatie:

nergiebesparing in de ICT

nergiebesparing in de ICT nergiebesparing in de ICT Een koud kunstje? 10 April Green IT Energy Solutions Niels Sijpheer 3671 Meter (Q=m.g.h) 100 kg massa en 1 kwh arbeid: Hoe hoog kom ik? A Minder dan100 meter B Tussen 100 en 1000

Nadere informatie

Green IT GDC. Henk Veldwijk Technisch Consultant 29 Juni Lelystad

Green IT GDC. Henk Veldwijk Technisch Consultant 29 Juni Lelystad Green IT GDC Henk Veldwijk Technisch Consultant 29 Juni Lelystad Waarom? Green IT Fossiele energievoorraden zijn ongelijk verdeeld! Noord-Amerika 9 10 17 Er dreigen tekorten. Europa en Eurazië 62 306 Azië

Nadere informatie

Intelligente energiemeters voor datacenters

Intelligente energiemeters voor datacenters Intelligente energiemeters voor datacenters Waarom meten? Elektrische energie is de duurste van alle variabele kosten in een datacenter. Alleen daarom al is het goed om het verbruik met energiemeters in

Nadere informatie

Datacenterkoeling zonder F-gassen: uw data center het gehele (!) jaar compressorloos geklimatiseerd. Spreker: Marius Klerk

Datacenterkoeling zonder F-gassen: uw data center het gehele (!) jaar compressorloos geklimatiseerd. Spreker: Marius Klerk Datacenterkoeling zonder F-gassen: uw data center het gehele (!) jaar compressorloos geklimatiseerd Spreker: Marius Klerk ZONDER F-GASSEN STAAT UW DATACENTER STIL! F-gassen? gefluoreerde broeikasgassen,

Nadere informatie

Netwerken, telefoondiensten en telefoonapparatuur

Netwerken, telefoondiensten en telefoonapparatuur Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Netwerken, telefoondiensten en 1. Scope/afbakening Dit document behandelt drie ICT-gerelateerde productgroepen tegelijk. Deze productgroepen

Nadere informatie

Agenda. Aanleiding NPR 5313. Aanleiding NPR 5313. Aanleiding NPR 5313. Normontwikkeling. Opbouw NPR 5313. Feedback. Computerruimtes en datacenters

Agenda. Aanleiding NPR 5313. Aanleiding NPR 5313. Aanleiding NPR 5313. Normontwikkeling. Opbouw NPR 5313. Feedback. Computerruimtes en datacenters Agenda Aanleiding NPR 5313 Normontwikkeling Computerruimtes en datacenters NEN Nederlandse Praktijk Richtlijn 5313 Federatie Het Instrument IT ROOM INFRA Raymond van den Tempel Jeffrey Gadellaa 6 november

Nadere informatie

DICHTBIJ EN BETROUWBAAR Een betrouwbaar, milieubewust en innovatief datacentrum bij u in de regio.

DICHTBIJ EN BETROUWBAAR Een betrouwbaar, milieubewust en innovatief datacentrum bij u in de regio. DICHTBIJ EN BETROUWBAAR Een betrouwbaar, milieubewust en innovatief datacentrum bij u in de regio. EEN UITERST MODERN EN KLANTVRIENDELIJK DATACENTRUM. Gelegen op een perfecte locatie tussen Groningen en

Nadere informatie

T: +31 (0)485-371318 E:

T: +31 (0)485-371318 E: Tot 60% Tot 10% Systeem Module Analyse van het systeem Overzicht van de mogelijke potentie tot besparen KSB-adviseur bekijkt altijd het complete hydraulische systeem om de maximale besparingsmogelijkheden

Nadere informatie

Hoeveel energie steekt U in uw pompsystemen??????? Consulting & Sales Engineer Drives & Controls. Bij voorkeur de juiste!!!!

Hoeveel energie steekt U in uw pompsystemen??????? Consulting & Sales Engineer Drives & Controls. Bij voorkeur de juiste!!!! Hoeveel energie steekt U in uw pompsystemen??????? Consulting & Sales Engineer Drives & Controls Bij voorkeur de juiste!!!! ELEKTRICITEITSVERBRUIK Onderzochte en bewezen stellingen: Besparingen op het

Nadere informatie

CENTRIC MAGAZINE ICT INFRA STRUCTUREN. Opening nieuw kantoor. door virtualisatie. datacenters met zeer hoge snelheid

CENTRIC MAGAZINE ICT INFRA STRUCTUREN. Opening nieuw kantoor. door virtualisatie. datacenters met zeer hoge snelheid CENTRIC MAGAZINE ICT INFRA STRUCTUREN JAARGANG 7, NUMMER 3, RAVU: Business Intelligence is een proces Opening nieuw kantoor Moordrecht Saxion bespaart fors door virtualisatie Glasvezelring verbindt datacenters

Nadere informatie

Introductie NPR 5313 Computerruimtes en datacenters -

Introductie NPR 5313 Computerruimtes en datacenters - Introductie NPR 5313 Computerruimtes en datacenters - Klimaatbeheersing Jaco Verheij Defensie Materieel Organisatie 09 oktober 2013 IVENT NC 381888 - Introductie NPR 5313 Computerruimtes en datacenters

Nadere informatie

Rittal The System. Faster better worldwide. Elbert Raben Product Manager Rittal bv Jack Quadflieg Sales Manager Jaeggi België/Nederland

Rittal The System. Faster better worldwide. Elbert Raben Product Manager Rittal bv Jack Quadflieg Sales Manager Jaeggi België/Nederland Rittal The System. Faster better worldwide. Elbert Raben Product Manager Rittal bv Jack Quadflieg Sales Manager Jaeggi België/Nederland Compressorless Datacenter cooling Thank you for your attention! with

Nadere informatie

More space for solutions. Energie Efficiëntie Dag 20 november 2012 Bavaria Lieshout. 1 KSB Nederland BV Bert den Hollander 2012

More space for solutions. Energie Efficiëntie Dag 20 november 2012 Bavaria Lieshout. 1 KSB Nederland BV Bert den Hollander 2012 More space for solutions. Energie Efficiëntie Dag 20 november 2012 Bavaria Lieshout 1 KSB Nederland BV Bert den Hollander 2012 Concern en merk KSB Over ons KSB is een leidende aanbieder van pompen, appendages,

Nadere informatie

Waar moet u op letten bij het kiezen van een datacenter! it starts here

Waar moet u op letten bij het kiezen van een datacenter! it starts here kiezen van een datacenter! it starts here Inleiding Wanneer gekozen wordt voor een extern datacenter, dan wordt er vaak eerst gekeken naar een datacenter dat dicht in de buurt ligt. Dit is eenmaal makkelijk

Nadere informatie

Van business eisen naar een. De keuzes en realisatie van een zeer groen datacenter. 18 Januari 2012 - drs. Erwin van den Heuvel

Van business eisen naar een. De keuzes en realisatie van een zeer groen datacenter. 18 Januari 2012 - drs. Erwin van den Heuvel Van business eisen naar een minimale datacenter footprint De keuzes en realisatie van een zeer groen datacenter 18 Januari 2012 - drs. Erwin van den Heuvel Even voorstellen Versie 1.0 Het UMC Utrecht Het

Nadere informatie

GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN?

GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN? GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN? Een Grundfos pump audit creëert duidelijkheid Is duurzaamheid één van de doelstellingen in uw organisatie? Steeds meer bedrijven en (semi-)

Nadere informatie

STEK. airconditioning. airconditioning. warmtepompen. vullen met koudemiddel

STEK. airconditioning. airconditioning. warmtepompen. vullen met koudemiddel Als specialist werken wij samen met u als Installateur. Een logische combinatie. warmtepompen computerruimtekoeling Koeltechnisch handelen Vacumeren Luchtbehandeling DRUKPBEPROEVING vullen met koudemiddel

Nadere informatie

Fors besparen op uw hostingkosten

Fors besparen op uw hostingkosten Whitepaper Fors besparen op uw hostingkosten Hoe kunt u een kostenvoordeel behalen zonder dat dat ten koste gaat van de kwaliteit van uw dienstverlening? INHOUD» De hostingmarkt» Cloud technologie» Uitbesteden

Nadere informatie

Cloud Ready Datacenters

Cloud Ready Datacenters Cloud Ready Datacenters Door Kurt Glazemakers, CTO Terremark Europe November 2010 1 Inleiding Cloud computing heeft op verschillende niveaus invloed op de inrichting van een datacenter. Met als aanjager

Nadere informatie

Datacenter Netwerk Trends in Nederland. Peter Vermeulen Pb7 Research

Datacenter Netwerk Trends in Nederland. Peter Vermeulen Pb7 Research Datacenter Netwerk Trends in Nederland Peter Vermeulen Pb7 Research Agenda Over het onderzoek Impact van IT trends op het datacenter Investeren in het datacentrum van morgen Visie en draagvlak Conclusies

Nadere informatie

Agenda 12-11-2013. Vloeistofgekoelde server echte PUE verlager?

Agenda 12-11-2013. Vloeistofgekoelde server echte PUE verlager? Agenda Vloeistofgekoelde server echte PUE verlager? Strukton Worksphere Raymond van den Tempel Technisch Consultant Datacenters Waarom vloeistofkoeling? Welke soorten vloeistofgekoelde servers zijn er?

Nadere informatie

Ketenmaatregelen in de ICT branche Case 3: Datacenters

Ketenmaatregelen in de ICT branche Case 3: Datacenters Ketenmaatregelen in de ICT branche Case 3: Datacenters Status: Defintief Betrokkenen: Frerik van de Pas Michiel Cuijpers Lieke van Rossum Joost van Capellen Agentschap NL ICT Office BECO BECO BECO Rotterdam,

Nadere informatie

Klanten en relatie dag

Klanten en relatie dag Klanten en relatie dag Tijd 13.00 13.05 Welkom door Robbert Hoeffnagel, hoofdredacteur DatacenterWorks (moderator) 13.05 13.30 Monitoring serverruimte met All BaaS door Ronald Kok, directeur All IT Rooms

Nadere informatie

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Veel bedrijven maken of overwegen een transitie naar de

Nadere informatie

Pompen worden in tal van toepassingen ingezet

Pompen worden in tal van toepassingen ingezet 1 2 Pompen worden in tal van toepassingen ingezet Pompen circuleren water om ons warm te houden Pompen in airconditioning systemen zorgen voor een aangename omgeving in gebouwen en kantoren Verpompen van

Nadere informatie

Datacenter Nedzone. informatieblad. Pagina 1 van 7

Datacenter Nedzone. informatieblad. Pagina 1 van 7 Datacenter Nedzone informatieblad Pagina 1 van 7 stroomvoorziening Stroom is de levensader van een datacenter. De 2N installatie zorgt voor een zeer hoge beschikbaarheid van de levering van energie. Wat

Nadere informatie

koel- en vriestechniek airconditioning elektrotechniek Bewust verder

koel- en vriestechniek airconditioning elektrotechniek Bewust verder koel- en vriestechniek airconditioning elektrotechniek Bewust verder Dijksma Koudetechniek is specialist in het creëren van een optimaal bewaarklimaat voor producten in onder meer de agrarische sector

Nadere informatie

Fluid Future. Wij geven al onze energie. Zodat u energie bespaart.

Fluid Future. Wij geven al onze energie. Zodat u energie bespaart. Fluid Future Wij geven al onze energie. Zodat u energie bespaart. 2 Inleiding Energie-efficiëntie raakt ons allemaal uw onderneming, ons milieu en de volgende generaties. Als innovatieve producent van

Nadere informatie

TOTAL COST OF OWNERSHIP

TOTAL COST OF OWNERSHIP Nieuwe perspectieven op TOTAL COST OF OWNERSHIP INTELLIGENT BUILDING SPECIALS Investeren in comfort en energiebesparing loont Ondernemingen en overheidsorganisaties zijn zich er steeds meer van bewust

Nadere informatie

De ABS EffeX serie De eerste afvalwaterpompen ter wereld die aangedreven worden door een premium-efficiency motor.

De ABS EffeX serie De eerste afvalwaterpompen ter wereld die aangedreven worden door een premium-efficiency motor. De ABS EffeX serie De eerste afvalwaterpompen ter wereld die aangedreven worden door een premium-efficiency motor. www.absgroup.com The ABS EffeX range complies fully with Een geheel nieuwe benadering

Nadere informatie

Your added value provider

Your added value provider Energiebesparing Presentatie Energiebesparing waarom? Meer netto winst Efficient proces Energie besparen Minder CO2 beter milieu Minder onderhoud Energiebesparing: Energieverbruik Wereldwijd Rendement,

Nadere informatie

Redundancy, spareparts of onderhoudscontract? Maarten Oberman, Albert Molenaar

Redundancy, spareparts of onderhoudscontract? Maarten Oberman, Albert Molenaar Redundancy, spareparts of onderhoudscontract? Maarten Oberman, Albert Molenaar Redundancy is een technische oplossing voor systeem falen in hardware of software en daarom van belang voor de optimalisatie

Nadere informatie

o Center SAUTER Vision Center altijd het overzicht bewaren.

o Center SAUTER Vision Center altijd het overzicht bewaren. AUT AU UTE E ER Visio Vision sio io o Center Vision Center altijd het overzicht bewaren. Moderne gebouwautomatisering wordt steeds complexer: met Vision Center is de bewaking van uw installatie echter

Nadere informatie

Hoe maak ik mijn datacenterinfrastructuur cloud ready? Door: Bart Nieuwenhuis

Hoe maak ik mijn datacenterinfrastructuur cloud ready? Door: Bart Nieuwenhuis Hoe maak ik mijn datacenterinfrastructuur cloud ready? Door: Bart Nieuwenhuis Application: Data Center Fire Pump Controller Chillers Surge Protection Automatic Transfer Switch Uninterruptible Power Supplies

Nadere informatie

Koel uw producten duurzaam én efficiënt met de ZEAS van Daikin.

Koel uw producten duurzaam én efficiënt met de ZEAS van Daikin. Tot wel 25% minder energieverbruik en co 2 -uitstoot Koel uw producten duurzaam én efficiënt met de ZEAS van Daikin. Ontdek hoe duurzame ambities en commerciële doelstellingen samenkomen in uw koelschap.

Nadere informatie

Hoe kan ik de restwarmte van datacenters hergebruiken? APAC Airconditioning Martijn Kolk

Hoe kan ik de restwarmte van datacenters hergebruiken? APAC Airconditioning Martijn Kolk Hoe kan ik de restwarmte van datacenters hergebruiken? APAC Airconditioning Martijn Kolk De APAC groep staat voor persoonlijke en betrouwbare dienstverlening. Met meer dan 25 jaar ervaring zijn wij uitgegroeid

Nadere informatie

uw portaal voor technisch facilitair management unica online

uw portaal voor technisch facilitair management unica online uw portaal voor technisch facilitair management unica online , Altijd en overal inzicht in uw technische installaties Snel en eenvoudig een storing melden? Inzicht in het energiegebruik van uw installaties?

Nadere informatie

X-ICT Xperience direct free air cooling 19 april 2012. 26 April 2012 Page 1 of <12>

X-ICT Xperience direct free air cooling 19 april 2012. 26 April 2012 Page 1 of <12> X-ICT Xperience direct free air cooling 19 april 2012 26 April 2012 Page 1 of Inhoud 1. Even voorstellen 2. Business in een oogopslag 3. ICT veilig en continue, maar ook duurzaam en groen 4. Alticom

Nadere informatie

Het optimale klimaat voor uw gasten... KOUDETECHNIEK. koudetechniek procestechniek cellenbouw airconditioning service en beheer

Het optimale klimaat voor uw gasten... KOUDETECHNIEK. koudetechniek procestechniek cellenbouw airconditioning service en beheer Het optimale klimaat voor uw gasten... KOUDETECHNIEK koudetechniek procestechniek cellenbouw airconditioning service en beheer Het optimale klimaat voor uw gasten? Onze zorg! Voor de beheersing van het

Nadere informatie

De Duurzame UPS... = een modulaire UPS

De Duurzame UPS... = een modulaire UPS De Duurzame UPS... = een modulaire UPS DUURZAAM? DUURZAAM? MILIEU DUURZAAM? ECONOMIE DUURZAAM? FLEXIBEL DUURZAAM? BESCHIKBAARHEID DUURZAAM? DE OPLOSSING DUURZAAM? VRAGEN Ronald Lagerberg DUURZAAM? Fabriek

Nadere informatie

Maximale energie-efficiëntie in datacenters met DC? wisselspanning versus gelijkspanning. ABB - Robin Koeken

Maximale energie-efficiëntie in datacenters met DC? wisselspanning versus gelijkspanning. ABB - Robin Koeken Maximale energie-efficiëntie in datacenters met DC? wisselspanning versus gelijkspanning ABB - Robin Koeken Deze lezing wordt u aangeboden door: ABB is een wereldwijde leider op het gebied van energieen

Nadere informatie

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS)

Intern (On-Premise) Co-Location Infrastructure-as-a-Service (IaaS) Platform-as-a-Service (PaaS) Tot een aantal jaren geleden was het redelijk vanzelfsprekend om in een gebouw met een groot aantal werkplekken een eigen serverruimte te maken. Dit heeft nog steeds een aantal voordelen. Vandaag de dag

Nadere informatie

Kijken, kiezen, maar wat te kopen?

Kijken, kiezen, maar wat te kopen? Kijken, kiezen, maar wat te kopen? 15 aandachtspunten bij overgang naar de cloud Cloud biedt voor veel organisaties de mogelijkheid om te innoveren zonder hoge investeringen. Zowel Telecom providers als

Nadere informatie

Hoe modificeert u op verantwoorde wijze technische installaties in uw datacenter? Strukton Worksphere Raymond van den tempel

Hoe modificeert u op verantwoorde wijze technische installaties in uw datacenter? Strukton Worksphere Raymond van den tempel Hoe modificeert u op verantwoorde wijze technische installaties in uw datacenter? Strukton Worksphere Raymond van den tempel Voor meer informatie over Strukton zie website: www.strukton.com Agenda Redenen

Nadere informatie

Elbert Raben Product Manager IT-Solutions

Elbert Raben Product Manager IT-Solutions Elbert Raben Product Manager IT-Solutions Nederlandse Praktijk Richtlijn: NPR 5313 Computerruimtes en datacenters Elbert Raben Commissielid werkgroep: Klimaatbeheersing Onderwerpen Voorstellen Aanleiding

Nadere informatie

ColoCenter diensten omschrijving

ColoCenter diensten omschrijving ColoCenter diensten omschrijving ColoCenter b.v. Postadres: Hofplein 20 3032AC Rotterdam Datacenter adres: Heliumstraat 200 2718RS Zoetermeer T: 079 711 3500 F: 079 711 3501 W: www.colocenter.nl E: info@colocenter.nl

Nadere informatie

Vervang uw verouderde hardware

Vervang uw verouderde hardware Whitepaper Vervang uw verouderde hardware Dedicated of Cloud? Alles over virtualisatie. Wat is het, hoe werkt het en wat zijn de voordelen? INHOUD» Wat is virtualisatie?» Wat is een Virtual Server?» Besparen

Nadere informatie

More space for solutions. Pump efficiency in datacenters Rob van Roijen. 1 I KSB Nederland BV Rob van Roijen 2011

More space for solutions. Pump efficiency in datacenters Rob van Roijen. 1 I KSB Nederland BV Rob van Roijen 2011 More space for solutions. Pump efficiency in datacenters Rob van Roijen 1 I KSB Nederland BV Rob van Roijen 2011 Concern en merk KSB Over ons KSB is een leidende aanbieder van pompen, appendages, systeemoplossingen

Nadere informatie

Garandeer de continuïteit van uw dienstverlening

Garandeer de continuïteit van uw dienstverlening Whitepaper Garandeer de continuïteit van uw dienstverlening Hoe voorkomt u downtime? Hoe vermindert u de impact als het toch optreedt? Hoe bent u zo snel mogelijk weer online? INHOUD» Technische mogelijkheden»

Nadere informatie

Desktop Delivery: een zakelijke afweging

Desktop Delivery: een zakelijke afweging Desktop Delivery: een zakelijke afweging Client - Server, SBC, virtuele desktops, virtuele applicaties of een virtueel besturingssysteem? Er zijn genoeg mogelijkheden om desktop functionaliteit aan de

Nadere informatie

Core PoP s Van wens tot realiteit

Core PoP s Van wens tot realiteit Core PoP s Van wens tot realiteit AMS-IX BV AMS-IX core PoPs - Computable seminar 22/03/07, Amsterdam Cara Mascini 22 Maart 2007 Computable seminar Rosarium, Amsterdam Agenda AMS-IX Wensen Core-PoP s Proces

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Quote Wouter Hermsen, MultiBel BV

Quote Wouter Hermsen, MultiBel BV Een crisis is een onverwachte gebeurtenis die de normale operationele processen verstoort en potentieel veel schade veroorzaakt. Een goede voorbereiding in combinatie met het MultiBel systeem beperkt de

Nadere informatie

KOELING VAN DATACENTERS DOOR DE JAREN HEEN DATA CENTER

KOELING VAN DATACENTERS DOOR DE JAREN HEEN DATA CENTER KOELING VAN DATACENTERS DOOR DE JAREN HEEN DATA CENTER AGENDA STULZ Groep B.V. Huidige EU doelstelling Energiestromen in een datacenter EER waarde Evolutie koelsystemen Toekomst STULZ GROEP B.V. Airconditioning

Nadere informatie

Onderzoek IS Interned Services wijst uit: Back-up en archivering van bedrijfsinformatie met name pijnpunt binnen MKB

Onderzoek IS Interned Services wijst uit: Back-up en archivering van bedrijfsinformatie met name pijnpunt binnen MKB Onderzoek IS Interned Services wijst uit: Back-up en archivering van bedrijfsinformatie met name pijnpunt binnen MKB Onderzoek IS Interned Services wijst uit: Back-up en archivering van bedrijfsinformatie

Nadere informatie

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst Optimale zorg tegen lagere kosten Het ziekenhuis van de toekomst 1 KIVI NIRIA Jaarcongres Onze visie en waarden Onze visie: Pioniersrol Siemens Energiezuinigheid Onze waarden: Innovatief Innovatief denken

Nadere informatie

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014

White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 White Paper - Quality as a Service & Waarom de Cloud? CeneSam, Februari 2014 Executive summary Cloud computing is een veelgehoorde term. Cloud computing is geen architectuurconcept maar een manier om een

Nadere informatie

Creëer nieuwe kansen met de ErP-richtlijn!

Creëer nieuwe kansen met de ErP-richtlijn! Pioneering for You Informatie voor specialisten in sanitair, verwarming en klimaattechniek, adviseurs voor technische gebouwentechniek en groothandels. Creëer nieuwe kansen met de ErP-richtlijn! 02 ErP-richtlijn

Nadere informatie

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack Hybride-cloudaanpak Verras uw business-collega s met een IT-sixpack De CIO staat steeds meer onder druk: enerzijds vragen uw businesscollega s een s nellere en meer flexibele dienstverlening, anderzijds

Nadere informatie

100% flexibiliteit in communicatie

100% flexibiliteit in communicatie 100% flexibiliteit in communicatie Ongelimiteerde expertise en capaciteit in één projectorganisatie met vier gerenommeerde partners Group of companies Group of companies 100% flexibiliteit in communicatie

Nadere informatie

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen Exclusieve partnership Cloudleverancier NaviSite is als onderdeel van mediaconglomeraat Time Warner Cable één van de grootste wereldwijde providers van enterprise class

Nadere informatie

Ontzorgen Met alle denkbare diensten

Ontzorgen Met alle denkbare diensten In 1993 zijn Frank Scholten en Dion Awater een bedrijf gestart, omdat zij een duidelijke visie hadden op de IT-wereld: IT moet eenvoudiger! Samen met een aantal gedreven vakmensen begonnen zij aan hun

Nadere informatie

Janjoris van der Lei. Gedelegeerd bestuurder LCP nv. E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater.

Janjoris van der Lei. Gedelegeerd bestuurder LCP nv. E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater. Janjoris van der Lei Gedelegeerd bestuurder LCP nv E-governement oplossingen Cloud infrastructure provider Datacenter uitbater Start Overzicht probleem Deel oplossingen Toekomstige oplossingen Wat doen

Nadere informatie

De meest efficiënte motor volgens Zweeds onderzoek. Auke Jellema Account Manager

De meest efficiënte motor volgens Zweeds onderzoek. Auke Jellema Account Manager De meest efficiënte motor volgens Zweeds onderzoek Auke Jellema Account Manager Stand van zaken Sinds 1-1-2015 minimaal: IE3 of IE2 met frequentieregelaar Voor P 7,5 kw Maar er is ook regelgeving voor

Nadere informatie

Generating Powerful Solutions. Het volledige. Met optimaal rendement

Generating Powerful Solutions. Het volledige. Met optimaal rendement PON POWER BV Generating Powerful Solutions Het volledige noodstroompakket Met optimaal rendement Het zal u maar overkomen. De energietoevoer van het elektriciteitsnet laat het afweten. Voor sommige bedrijven

Nadere informatie

Besparing elektrische energie door ketenoptimalisatie. 26-4-2012 Kennisdag voor technici.

Besparing elektrische energie door ketenoptimalisatie. 26-4-2012 Kennisdag voor technici. Besparing elektrische energie door ketenoptimalisatie. 26-4-2012 Kennisdag voor technici. Besparing elektrische energie door ketenoptimalisatie. Agenda: 1) Lezing door Jo Huppertz ca. 45 minuten 2) Vragen

Nadere informatie

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten 1 Cloudcomputing is populair, en niet zonder reden. Clouddiensten

Nadere informatie

De ErP-Ecodesign-richtlijnen. Wetenswaardigheden rondom ErP.

De ErP-Ecodesign-richtlijnen. Wetenswaardigheden rondom ErP. De ErP-Ecodesign-richtlijnen. Wetenswaardigheden rondom ErP. 2 Inhoud 3 In één overzicht 1. Wat is de betekenis van ErP? 4 7 2. Waar moet ik op letten? 8 15 3. Waarom is KSB zijn tijd al ver vooruit? 16

Nadere informatie

Specifieke kenmerken van de Art Cool unit:

Specifieke kenmerken van de Art Cool unit: Bent u op zoek naar een unieke airconditioner, eentje die anders is dan de rest? Kies dan voor Art Cool, een stijlvolle, innovatieve en aantrekkelijk ogende airconditioner. Vormgegeven als een kunstwerk,

Nadere informatie

Datacenters Geïntegreerde oplossingen

Datacenters Geïntegreerde oplossingen Datacenters Geïntegreerde oplossingen De prestaties en de betrouwbaarheid in de kern van de datacenters Het toenemende aantal commerciële en technische eisen die tegenwoordig aan datacenters worden gesteld,

Nadere informatie

Titel der Präsentation.

Titel der Präsentation. Titel der Präsentation. Arial, KSB 30 Punkt, SuPremE schwarz De meest efficiënte magneetvrije pompaandrijving ter wereld Copyright KSB Aktiengesellschaft 2010 Concern en merk KSB Over ons: KSB is een leidende

Nadere informatie

Whitepaper. Cloud Computing. Computication BV 2013. Alleen naar cloud bij gewenste flexibiliteit

Whitepaper. Cloud Computing. Computication BV 2013. Alleen naar cloud bij gewenste flexibiliteit Whitepaper Cloud Computing 1 Computication BV 2013 Nu we op de toppen van de hypecyclus van cloud computing zijn beland, lijkt iedereen te denken dat deze vorm van automatisering zaligmakend is. Het is

Nadere informatie

Sim as a Service. Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie

Sim as a Service. Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie Sim as a Service Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie RAM Mobile Data Sim as a Service Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie

Nadere informatie

Quick scan Green IT Noorderpoort

Quick scan Green IT Noorderpoort Quick scan Green IT Noorderpoort Noorderpoort Floris Bennema 1 / 8 Quick scan Green IT Noorderpoort In het Strategisch Plan Noorderpoort wordt gekozen voor duurzaam. Een van de aspecten die hier een rol

Nadere informatie

Vragenlijst. Voor uw potentiële Cloud Computing-leverancier

Vragenlijst. Voor uw potentiële Cloud Computing-leverancier Vragenlijst Voor uw potentiële Cloud Computing-leverancier Haarlem, 2011 Inleiding Terremark heeft sinds de opkomst van server virtualisatie in het begin van deze eeuw veel RFI s en RFP s beantwoord. Deze

Nadere informatie

1 De essentie van escience is dat breed toepasbare ICT-systemen ontwikkeld en ingezet worden voor onderzoek in sterk verschillende vakgebieden en dat hiermee ook samenwerking binnen en tussen vakgebieden

Nadere informatie

Privaat vastgoed. Optimaal renderend en toekomstbestendig

Privaat vastgoed. Optimaal renderend en toekomstbestendig Privaat vastgoed Optimaal renderend en toekomstbestendig Duurzaam huisvesten Royal HaskoningDHV is sinds jaar en dag een betrouwbare partner in commercieel vastgoed. Als adviseurs hebben wij mede het aanzicht

Nadere informatie

Is internet een klimaatkiller?

Is internet een klimaatkiller? Is internet een klimaatkiller? IT is deel van het probleem... maar vooral ook van de oplossing dr. ir. A. Osseyran Directeur SARA Reken en Netwerkdiensten Meer dan 1.5 miljard mensen zijn online vandaag!

Nadere informatie

Inleiding Wat is twin datacenter? Waarom implementeren organisaties twin datacenter oplossingen? Business Continuity Management (BCM)

Inleiding Wat is twin datacenter? Waarom implementeren organisaties twin datacenter oplossingen? Business Continuity Management (BCM) Inleiding ICT-infrastructuur vervult een dermate belangrijke rol in de bedrijfsvoering dat beschikbaarheids-eisen steeds hoger komen te liggen. De afhankelijkheid van ICT-services wordt steeds groter en

Nadere informatie

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda Wilt u weten hoe? Ga stap voor stap door onze aanpak: - Kennismaking Building4life - De Building4life werkwijze - Uitgewerkte case Amarant Tilburg Building4life Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus

Nadere informatie

Introductie Overwegingen bij het gebruik van PUE In de meting op te nemen elementen Ontwerp gebaseerd op volledige capaciteit Toepassing van PUE

Introductie Overwegingen bij het gebruik van PUE In de meting op te nemen elementen Ontwerp gebaseerd op volledige capaciteit Toepassing van PUE PUE Het is algemeen geaccepteerd dat er iets moet gebeuren om het energieverbruik en de CO2-uitstoot van datacenters terug te dringen. Er is immers nu al sprake van een significant energieverbruik en een

Nadere informatie

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant Hoe kun je de race tegen de klok winnen? HOE KUN JE DE RACE TEGEN DE KLOK WINNEN? PTV. The Mind of Movement De PTV Group levert software en consultancy diensten voor transport, logistiek en geomarketing.

Nadere informatie

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1 Energie Management Actieplan 2013 14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1 Inhoudsopgave 6.1 Reductiedoelstellingen 3 6.2 Plan van aanpak 3 6.3 Samenvatting 6 Energie Management Actieplan

Nadere informatie

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager

Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Zonder investeren besparen 10 tips en vragen voor de facilitair manager Als facilitair manager bent u verantwoordelijk voor de huisvesting. Daarmee ook voor het energiegebruik van de huisvesting. In deze

Nadere informatie

TECHNISCH BEHEER. Zorgeloze kwaliteit. vandorp.eu

TECHNISCH BEHEER. Zorgeloze kwaliteit. vandorp.eu TECHNISCH BEHEER Zorgeloze kwaliteit TECHNISCH BEHEER Onze samenleving verandert snel. Waar in het verleden volstaan kon worden met een eenvoudig inspanningscontract voldoet dit veelal niet meer aan de

Nadere informatie

Ton van Bergeijk Standardization Consultant IT & Telecom Nederlands Normalisatie-instituut

Ton van Bergeijk Standardization Consultant IT & Telecom Nederlands Normalisatie-instituut Ton van Bergeijk Standardization Consultant IT & Telecom Nederlands Normalisatie-instituut Ede, 11 mei 2006 Fundamentele normen voor computerruimtes 1 (c) Copyright [2005], Nederlands Normalisatie-instituut,

Nadere informatie

Eigen logo. Data- & Energietransport. Welke (energie) besparingen zijn er mogelijk bij de energiedistributie in uw DataCenter?

Eigen logo. Data- & Energietransport. Welke (energie) besparingen zijn er mogelijk bij de energiedistributie in uw DataCenter? Data- & Energietransport Welke (energie) besparingen zijn er mogelijk bij de energiedistributie in uw DataCenter? Agenda Korte introductie IT bases & Legrand Wat is de Breeam norm? Welke energie distributie

Nadere informatie

Van Beek. Grip op energie

Van Beek. Grip op energie Van Beek Grip op energie Van Beek: grip op energie Van Beek is specialist in het vertalen van meetgegevens naar concrete managementinformatie en adviezen. Wij doen dit bij uiteenlopende bedrijfsprocessen,

Nadere informatie

Hoe zorgt u voor maximale uptime met minimale inspanning?

Hoe zorgt u voor maximale uptime met minimale inspanning? Hoe zorgt u voor maximale uptime met minimale inspanning? Qi ict Delftechpark 35-37 2628 XJ Delft T: +31 15 888 04 44 F: +31 15 888 04 45 E: info@qi.nl I: www.qi.nl De service-overeenkomsten van Qi ict

Nadere informatie

CO2 prestatieladder. Ordina stoot in 2020 ten opzichte van 2010 20% minder CO2 uit.

CO2 prestatieladder. Ordina stoot in 2020 ten opzichte van 2010 20% minder CO2 uit. CO2 prestatieladder Ordina vindt duurzaam ondernemen belangrijk. Dit betekent dat Ordina in de eigen bedrijfsvoering streeft naar een goed evenwicht tussen economische, ecologische en sociale belangen.

Nadere informatie

TCO omlaag? Betrouwbaarheid niet!

TCO omlaag? Betrouwbaarheid niet! TCO omlaag? Betrouwbaarheid niet! Kan ik de TCO van mijn noodstroom installatie verlagen, zonder de risico s te vergroten? Wie is ABB? 145,000 medewerkers in meer dan 100 landen $38 miljard omzet (2011)

Nadere informatie

Vraagstelling: wanneer en hoe

Vraagstelling: wanneer en hoe Vraagstelling: wanneer en hoe In opdracht van AgentschapNL heeft TNO het volgende onderzocht: 1. Wanneer is een cloud oplossing groen?! Wat is een groene cloud?! Welke factoren zijn hierbij van belang?

Nadere informatie

More space for solutions. Automatisering en aandrijftechniek Bert den Hollander. 1 I KSB Nederland BV Bert den Hollander 2011

More space for solutions. Automatisering en aandrijftechniek Bert den Hollander. 1 I KSB Nederland BV Bert den Hollander 2011 More space for solutions. Automatisering en aandrijftechniek Bert den Hollander 1 I KSB Nederland BV Bert den Hollander 2011 Concern en merk KSB Over ons KSB is een leidende aanbieder van pompen, appendages,

Nadere informatie

Een stabiele storageomgeving

Een stabiele storageomgeving Een stabiele storageomgeving voor de Woonplaats IT met impact Referentie Het feit dat ITON ons altijd goed van dienst is, rekening houdt met onze MVO doelstellingen én uit dezelfde regio komt, speelde

Nadere informatie

Free Air Cooling? Show me the money! Marcel Ooms, Nedzone Steenbergen Martin Matse, Perf-IT Sliedrecht

Free Air Cooling? Show me the money! Marcel Ooms, Nedzone Steenbergen Martin Matse, Perf-IT Sliedrecht Free Air Cooling? Show me the money! Marcel Ooms, Nedzone Steenbergen Martin Matse, Perf-IT Sliedrecht Nedzone Wie is Nedzone, en wat doen wij Bouw nieuwe datavloer Keuze DFC2 Keuze Perf-IT Nedzone Regionaal

Nadere informatie

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk IP Services De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk Voor wie opgroeit in deze tijd is het de grootste vanzelfsprekendheid. Je zet de computer aan en je kunt mailen, chatten, elkaar spreken

Nadere informatie

Inventarisatie rapportage UMCs. dr. D.H. Harryvan Dirk.harryvan@mansystems.nl

Inventarisatie rapportage UMCs. dr. D.H. Harryvan Dirk.harryvan@mansystems.nl Inventarisatie rapportage UMCs dr. D.H. Harryvan Dirk.harryvan@mansystems.nl Agenda Introductie en doelstelling Rapportage Conclusies en advies Discussie Introductie en Doelstelling Wat Onderzoek in het

Nadere informatie

Brandbeveiliging in het hart van datacenters

Brandbeveiliging in het hart van datacenters Brandbeveiliging in het hart van datacenters Wij begrijpen uw zakelijke omgeving en uw uitdagingen Brandveiligheid is vandaag de dag een grote uitdaging voor bedrijven De veiligheidsproblemen voor computerruimten

Nadere informatie

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is.

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Energieverbruik binnen de voedingen drankensector. Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Deze whitepaper licht toe waarom het voor organisaties binnen de belangrijk is om inzicht te hebben

Nadere informatie

Workshop efficiënte elektrische aandrijvingen in de chemische industrie Waar liggen de kansen?

Workshop efficiënte elektrische aandrijvingen in de chemische industrie Waar liggen de kansen? 1 Workshop efficiënte elektrische aandrijvingen in de chemische industrie Waar liggen de kansen? Gouda, 23 januari 2014 Ir. B.J. Waggeveld 1 Overzicht Intro Werkwijze energiebesparing Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie