Staatsbosbeheer Ruyslaan AZ De Koog. De Hoge Berg. Het Oude Land van Texel. Wandelen. Fietsen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Staatsbosbeheer Ruyslaan 92 1796 AZ De Koog. www.staatsbosbeheer.nl. De Hoge Berg. Het Oude Land van Texel. Wandelen. Fietsen"

Transcriptie

1 Staatsbosbeheer Ruyslaan AZ De Koog T Wandelen Fietsen De Hoge Berg Het Oude Land van Texel

2 Het Oude Land van Texel Vijftien meter rijst De Hoge Berg op boven de zeespiegel. Daarmee is de berg het hoogste punt van het Oude Land van Texel jaar geleden drukte een gletsjer deze stuwwal van keileem op, die zich uitstrekt van Oost tot Den Hoorn. Hier is een bijzonder cultuurlandschap ontstaan: schapenweiden omzoomd door tuinwallen, met schapenboeten en drinkkolken. Al jaar leven hier mensen. Wandelen via de buurtweggetjes tussen tuinwallen is een uitstekende manier om dit landschap te verkennen. Een bushalte is een goed startpunt voor een wandeling.

3 Bijzonder landschap Tuinwallen zijn erg mooi, maar niet altijd even handig. Daardoor verdwenen de tuinwallen in de twintigste eeuw geleidelijk. Om het kenmerkende landschap te behouden is de Hoge Berg in 1968 een landschapsreservaat geworden. Boeren zijn belangrijk bij de instandhouding. Staatsbosbeheer verpacht grond onder de voorwaarde dat het grasland blijft. Het tuinwallenlandschap komt dan het best tot zijn recht. Soms zijn aan het gebruik van de grond regels verbonden om bloemrijk grasland te ontwikkelen. Het onderhouden van tuinwallen is tijdrovend en dus kostbaar, daarom krijgen de boeren hiervoor subsidie. Tuinwallen Het heeft geen zin op de Hoge Berg sloten te graven, die zouden leeg staan. Hout was er vroeger niet; Texel heeft pas sinds 1898 bos. Om toch percelen af te kunnen grenzen stapelde men graszoden op elkaar tot tuinwallen. Aan de planten die er op groeien is ongeveer te zien hoe oud een tuinwal is. Vijf jaar na aanleg zijn er planten als biggekruid, reigersbek, duizendblad en hazenpootje te vinden. Na tien jaar komen rolklaver en het beschermde grasklokje, na twintig jaar muizenoortje en pas na dertig jaar zandblauwtje, eikvaren en Engels gras. Om deze rijkdom te behouden is maaien of begrazen van de wallen nodig. tuinwallen en uit het klein streepzaad op nieuwe. Graafbijen nestelen graag op kale delen van de tuinwal, vooral aan de zonkant. Boeten en kolken Schapenboeten hebben een rechte kant naar het oosten. Zo kon hooi in de luwte vanaf de wagen worden opgeborgen. Drinkkolken liggen op plekken waar leem in de ondergrond zit, zodat er water in blijft staan. Kikkers en salamanders weten de kolken te vinden. Het Doolhof Behalve verschillende hakhoutbosjes ligt op de Hoge Berg ook een bosje dat Het Doolhof heet. Eind achttiende eeuw was ornelis Roepel zo onder de Wandelen langs tuinwallen in een typisch Texels landschap. De Texelse zandbij Dankzij de tuinwallen voelt de Texelse zandbij zich prima thuis op de Hoge Berg. Dit bijtje is te herkennen aan de rossige haren op de achterpoten. Tussen die haren verzamelt ze stuifmeel voor de larven. Dat stuifmeel haalt ze uit het muizenoortje op oudere

4 B Lage Kruuskewegje Den Burg Haffelderweg Hoge Kruuskewegje Leemkuilsweg Legenda B Half verhard Onverhard D Ruig Klaphek Wandelpad Wandelpad open van 1/7-1/4 Fietspad Bushalte Schilderweg Oudeschild B Haffelderwegje Middelwegje Slingerwegje Panoramawegje Hoge Berg Hoge Bergwegje Zuid Haffelderweg Begraafplaats Georgiërs Doolhof D Wezenputten Brakenstein Skillepaadje Elbawegje Zuid Haffel D Schansweg Waterweg Westergeest Wandelpad 1/7-1/4 Pontweg De Schans eres

5 Schilsloot en de Wezenputten In de tijd dat de rede van Texel vol schepen lag, werd de Schilsloot gebruikt voor de bevoorrading. Kleine bootjes voeren er met vaten drinkwater, afkomstig uit de putten bij boerderij Brakenstein. Het water was ijzerrijk en stond daarom bekend om zijn lange houdbaarheid. De putten werden de Wezenputten genoemd omdat de opbrengst van de waterverkoop naar het weeshuis ging. De Wezenputten zijn één van de oudste drinkwaterleveranciers van Texel. indruk van het uitzicht dat hij een stuk grond kocht, om er een lusthof voor zich en zijn familie te maken. Staatsbosbeheer beheert dit bosje nu zo natuurlijk mogelijk. Op het hoogste punt van het Doolhof ligt een trap met daaronder een steen, waarvan men zei dat hij tot Engeland reikte. De trap wordt ook wel de Zeven Pannenkoeken genoemd. Georgische begraafplaats In de nacht van 5 op 6 april 1945 begon een opstand onder de Georgische soldaten in het Duitse leger. Daarbij kwamen veel Duitsers, Georgiërs en Texelaars om. Na de oorlog werden 565 gesneuvelde Georgiërs herbegraven op een stuk land op de Hoge Berg. Informatie Staatsbosbeheer geeft meer informatie in bezoekerscentrum Duinen van Texel bij Ecomare. Hier boekt u ook excursies onder leiding van boswachters, T NHTX Staatsbosbeheer auteursrechten voorbehouden Tekst: Staatsbosbeheer Redactie: Henk van den Brink Fotografie: Staatsbosbeheer, E. van der Spek Topondergrond TDK Nederland

Natuurpad Het Alloo. Wandelen. In het Nationaal Park Duinen van Texel

Natuurpad Het Alloo. Wandelen. In het Nationaal Park Duinen van Texel Staatsbosbeheer Ruijslaan 92 1796 AZ De Koog T 0222-317741 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Natuurpad Het Alloo In het Nationaal Park Duinen van Texel Natuurpad Het Alloo Het natuurpad Het Alloo laat u

Nadere informatie

De Dennen. Wandelen. Paardrijden. Fietsen. Onderedeel van Nationaal Park Duinen van Texel

De Dennen. Wandelen. Paardrijden. Fietsen. Onderedeel van Nationaal Park Duinen van Texel Staatsbosbeheer Nationaal Park Duinen van Texel Ruijslaan 92, 1796 AZ De Koog T 0222-317741 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Fietsen Paardrijden De Dennen Onderedeel van Nationaal Park Duinen van Texel

Nadere informatie

De Dennen. Wandelen. Paardrijden. Fietsen. Onderedeel van Nationaal Park Duinen van Texel

De Dennen. Wandelen. Paardrijden. Fietsen. Onderedeel van Nationaal Park Duinen van Texel Staatsbosbeheer Nationaal Park Duinen van Texel Ruijslaan 92, 1796 AZ De Koog T 0222-317741 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Fietsen Paardrijden De Dennen Onderedeel van Nationaal Park Duinen van Texel

Nadere informatie

Natuurpad De Mient. Wandelen. In het Nationaal Park Duinen van Texel

Natuurpad De Mient. Wandelen. In het Nationaal Park Duinen van Texel Staatsbosbeheer Duinen van Texel Ruijslaan 92, 1796 AZ De Koog T 0222-312228 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Natuurpad De Mient In het Nationaal Park Duinen van Texel Natuurpad De Mient De Mient was een

Nadere informatie

inhoudsopgave twee puzzelfietstochten over het oude land inleiding instructie historische puzzelfietstocht Noordroute plattegrond van de Noordroute

inhoudsopgave twee puzzelfietstochten over het oude land inleiding instructie historische puzzelfietstocht Noordroute plattegrond van de Noordroute inhoudsopgave twee puzzelfietstochten over het oude land 3 inleiding 3 instructie 3 historische puzzelfietstocht Noordroute 4 plattegrond van de Noordroute 4 vragen Noordroute 5 historische puzzelfietstocht

Nadere informatie

De Muy, De Slufter en Eierland

De Muy, De Slufter en Eierland Staatsbosbeheer T 030 6926111 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Fietsen Paardrijden De Muy, De Slufter en Eierland Duinen van Texel, door zeestromen, wind en mensen ontstaan Duinen van Texel Het noordelijke

Nadere informatie

Gagelbos. Spelen. Wandelen. Het buurtbos van Overvecht

Gagelbos. Spelen. Wandelen. Het buurtbos van Overvecht Staatsbosbeheer - landelijk informatiecentrum Postbus 1300, 3970 BH Driebergen T 030-6926213 www.staatsbosbeheer.nl Welkom buiten. Buiten is voor iedereen en er is elke dag wat te beleven. Daarom willen

Nadere informatie

De Geul en Bollekamer

De Geul en Bollekamer Staatsbosbeheer - uinen van Texel Ruijslaan 9, 796 AZ e Koog T 0-77 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen e Geul en Bollekamer in het Nationaal Park uinen van Texel Waar duinen nog groeien Weinig plaatsen in

Nadere informatie

Het Diemerbos. Onder de rook van Amsterdam

Het Diemerbos. Onder de rook van Amsterdam Staatsbosbeheer Naritaweg 221, 1043 CB Amsterdam T 020-7073700 www.staatsbosbeheer.nl Welkom buiten. Buiten is voor iedereen en er is elke dag wat te beleven. Daarom willen we zoveel mogelijk mensen uitnodigen

Nadere informatie

Staatsbosbeheer T De Dennen. Bos voor mensen en natuur. Fietsen. Paardrijden. Wandelen

Staatsbosbeheer T De Dennen. Bos voor mensen en natuur. Fietsen. Paardrijden. Wandelen Staatsbosbeheer T 030 6926111 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Fietsen Paardrijden De Dennen Bos voor mensen en natuur Bos voor mensen en natuur De Dennen is het deel van het Nationaal Park Duinen van Texel

Nadere informatie

De Muy en De Slufter. Wandelen. Paardrijden. Fietsen. In het Nationaal Park Duinen van Texel

De Muy en De Slufter. Wandelen. Paardrijden. Fietsen. In het Nationaal Park Duinen van Texel Staatsbosbeheer uinen van Texel uijslaan 9, 796 Z e Koog T 0-8 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Fietsen Paardrijden e Muy en e Slufter In het Nationaal Park uinen van Texel e Muy en e Slufter, waar mensen

Nadere informatie

Staatsbosbeheer T Rijk en afwisselend duinlandschap. Fietsen. Paardrijden. Wandelen

Staatsbosbeheer T Rijk en afwisselend duinlandschap. Fietsen. Paardrijden. Wandelen Staatsbosbeheer T 030 6926111 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Fietsen Paardrijden Natuurpad Het Alloo Rijk en afwisselend duinlandschap Rijk en afwisselend duinlandschap Op het natuurpad Het Alloo kunt

Nadere informatie

Het Diemerbos. fietsen. Wandelen. Paardrijden. Onder de rook van Amsterdam

Het Diemerbos. fietsen. Wandelen. Paardrijden. Onder de rook van Amsterdam Staatsbosbeheer Naritaweg 221, 1043 CB T 020-7073700 www.staatsbosbeheer.nl Welkom buiten. Buiten is voor iedereen en er is elke dag wat te beleven. Daarom willen we zoveel mogelijk mensen uitnodigen om

Nadere informatie

WERKBLAD OPDRACHTEN. Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen. 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen

WERKBLAD OPDRACHTEN. Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen. 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen Dassenwerk WERKBLAD OPDRACHTEN Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen 1. Waar ben je? Je gaat een onderzoek doen in een klein gebied van Nationaal

Nadere informatie

Staatsbosbeheer Trompsingel 1, 9724 CX Groningen T Landgoed Mensinge. Drenthe in een notendop.

Staatsbosbeheer Trompsingel 1, 9724 CX Groningen T Landgoed Mensinge. Drenthe in een notendop. Staatsbosbeheer Trompsingel 1, 9724 CX Groningen T 050 707 44 44 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Landgoed Mensinge Drenthe in een notendop Mensinge Drenthe in een notendop In een wedstrijd om de titel

Nadere informatie

De Berk en Kelsdonk. Wandelen. Twee prachtige natuurgebieden ten noorden van Etten-Leur

De Berk en Kelsdonk. Wandelen. Twee prachtige natuurgebieden ten noorden van Etten-Leur Wandelen Twee prachtige natuurgebieden ten noorden van Etten-Leur De Berk en Kelsdonk Staatsbosbeheer Regio Zuid Spoorlaan CH Tilburg T - www.staatsbosbeheer.nl Rust, vogels en natte voeten Wie even de

Nadere informatie

Steun Het Drentse Landschap

Steun Het Drentse Landschap Steun Het Drentse Landschap In Drenthe vind je nog échte stilte en kostbare natuur. Je vindt er plekjes om even weg te dromen, uitzichten om nooit te vergeten en alle ruimte voor stevige wandelingen met

Nadere informatie

www.wandelwiki.be Landgoederen Klarenbeek en De Haere. 27-11-2012 Wandelroute Veluwe - Doornspijk

www.wandelwiki.be Landgoederen Klarenbeek en De Haere. 27-11-2012 Wandelroute Veluwe - Doornspijk 27-11-2012 Wandelroute Veluwe - Doornspijk Landgoederen Klarenbeek en De Haere. We wandelen met Lupus in het overgangsgebied tussen de voormalige Zuiderzee en de Veluwe. Doornspijk is een overwegend agrarische

Nadere informatie

Struinen door De Stille Kern

Struinen door De Stille Kern 58 Horsterwold Struinen door De Stille Kern Een 900 hectare groot natuurgebied waar natuurlijke processen volop de ruimte krijgen. Het gebied wordt begraasd door een kudde konikpaarden, die zorgen voor

Nadere informatie

De Gooren en Krochten

De Gooren en Krochten Staatsbosbeheer Regio Zuid Spoorlaan 444 5038 CH Tilburg T 013-7074800 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen De Gooren en Krochten Afwisselende natuur langs de grens bij Zundert Grenzenloze natuur aan de grens

Nadere informatie

Mijn mond zat vol aarde

Mijn mond zat vol aarde Mijn mond zat vol aarde Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Klokjesdikpootbijen (Melitta haemorrhoidalis) en grasklokjes (Campanula rotundifolia) op Texel

Klokjesdikpootbijen (Melitta haemorrhoidalis) en grasklokjes (Campanula rotundifolia) op Texel Klokjesdikpootbijen (Melitta haemorrhoidalis) en grasklokjes (Campanula rotundifolia) op Texel Erik van der Spek & Ben Brugge Dikpootbijen (Melitta) danken hun Nederlandse naam aan het verdikte klauwtjeslid,

Nadere informatie

Verslag Excursie Kombos 28 5 2011 Ravon Utrecht

Verslag Excursie Kombos 28 5 2011 Ravon Utrecht Verslag Excursie Kombos 28 5 2011 Ravon Utrecht Op zaterdag 28 mei 2011 is er vanuit RAVON Utrecht een excursie georganiseerd naar het Kombos te Maarsbergen. Het doel van de excursie was om deelnemers

Nadere informatie

Texel Landschappelijke ontwikkelingen

Texel Landschappelijke ontwikkelingen Texel Landschappelijke ontwikkelingen Een LIA-presentatie LIA staat voor: Landschappen ontdekken In een Aantrekkelijke vorm. Lia is ook de geograaf die zich gespecialiseerd heeft in de veranderende Noord-Hollandse

Nadere informatie

Eierland. Wandelen. Paardrijden. Fietsen. In het Nationaal Park Duinen van Texel

Eierland. Wandelen. Paardrijden. Fietsen. In het Nationaal Park Duinen van Texel Staatsbosbeheer Duinen van Texel Ruijslaan 92, 1796 AZ De Koog T 0222-312228 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen Fietsen Paardrijden Eierland In het Nationaal Park Duinen van Texel Rust en ruimte in Eierland

Nadere informatie

De Geul en De Bollekamer

De Geul en De Bollekamer Staatsbosbeheer - uinen van Texel Ruijslaan 9, 796 AZ e Koog T 0-77 www.staatsbosbeheer.nl Wandelen e Geul en e Bollekamer in het Nationaal Park uinen van Texel Waar wind en getij nog duinen vormen Hier

Nadere informatie

Strubben Kniphorstbosch

Strubben Kniphorstbosch Staatsbosbeheer T 0592 248984 www.staatsbosbeheer.nl Strubben Kniphorstbosch Wandelen in de prehistorie - 9 km Terug naar toen Bij iedere stap die u in Strubben Kniphorstbosch zet, past een verhaal uit

Nadere informatie

9-4-2013 Wandelroute Zuid Limburg - Vijlen. www.wandelwiki.be

9-4-2013 Wandelroute Zuid Limburg - Vijlen. www.wandelwiki.be 9-4-2013 Wandelroute Zuid Limburg - Vijlen Geuldal en Vijlenerbos. We maken een wandeling in het Zuid-Limburgse heuvellandschap, dus dat wordt klimmen en dalen. Vanuit Vijlen lopen we over veldwegen naar

Nadere informatie

Staatsbosbeheer T Eexterveld. Wandelen in het plantenparadijs - 7 km

Staatsbosbeheer T Eexterveld. Wandelen in het plantenparadijs - 7 km Staatsbosbeheer T 0592 248 984 www.staatsbosbeheer.nl Eexterveld Wandelen in het plantenparadijs - 7 km Ruimte voor bijzondere planten In de verte ziet u ze al staan: de Schotse Hooglanders die meehelpen

Nadere informatie

De Worp. Wandelen. De Worp en omgeving; natte natuur en historie rondom Drimmelen

De Worp. Wandelen. De Worp en omgeving; natte natuur en historie rondom Drimmelen Wandelen De Worp en omgeving; natte natuur en historie rondom Drimmelen De Worp Staatsbosbeheer Regio Zuid Spoorlaan CH Tilburg T - www.staatsbosbeheer.nl Ongerepte natuur met een historische naam In de

Nadere informatie

NIEUW NATUURGEBIED DE KEUZEMEERSEN

NIEUW NATUURGEBIED DE KEUZEMEERSEN NIEUW NATUURGEBIED DE KEUZEMEERSEN De Keuzemeersen is een klein natuurgebied naast de Leie. Een natuurgebied is leuk voor de mensen die in de stad wonen. Niet iedereen heeft een tuin. Of sommigen willen

Nadere informatie

Negentien windmolens van rond 1740

Negentien windmolens van rond 1740 Wandelroute Kinderdijk Lengte: 11 en 20 kilometer Landschap: veenweidegebied, soms zacht en drassig Routebeschrijving: zie pagina 70 Markering: geen Plattegrond: beschikbaar (zie: www.klikprintenwandel.nl)

Nadere informatie

Peter Verkade. Herinrichting Ghoybos CONCEPT INRICHTINGSPLAN. Opdrachtgever: Gemeente Kaag en Braassem Onderdeel: Concept inrichtingsplan

Peter Verkade. Herinrichting Ghoybos CONCEPT INRICHTINGSPLAN. Opdrachtgever: Gemeente Kaag en Braassem Onderdeel: Concept inrichtingsplan Herinrichting Ghoybos CONCEPT INRICHTINGSPLAN LEGENDA GROEN Bomen, te handhaven Bomen, nieuw aan te planten Bosbeplanting, spontane ontwikkeling en/of aanplanten Struweel, spontane ontwikkeling en/of aanplanten,

Nadere informatie

Staatsbosbeheer Bouvignelaan 35 4836 AA Breda www.staatsbosbeheer.nl. Verrassende kunst. Boswachterij Dorst, een spannend bos voor iedereen

Staatsbosbeheer Bouvignelaan 35 4836 AA Breda www.staatsbosbeheer.nl. Verrassende kunst. Boswachterij Dorst, een spannend bos voor iedereen Staatsbosbeheer Bouvignelaan 35 4836 AA Breda www.staatsbosbeheer.nl Verrassende kunst Boswachterij Dorst, een spannend bos voor iedereen Verrassende kunst Lopend door de uitgestrekte boswachterij Dorst

Nadere informatie

HOOGLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

HOOGLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG HOOGLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Het is oorlog! Het brandweerkorps wordt snel samengeroepen voor het gemeentehuis. De brandweermannen moeten de jongens gaan waarschuwen

Nadere informatie

Samen houden we het landschap in de gemeente Dalfsen mooi!

Samen houden we het landschap in de gemeente Dalfsen mooi! De Stichting Groene en lauwe Diensten Overijssel De stichting Groene en lauwe Diensten Overijssel is opgericht door Landschap Overijssel en Natuurlijk Platteland Oost (de koepelorganisatie van Agrarische

Nadere informatie

Buitenwacht Kampen. entree tot de stad. w w w. t e k a m p e n. n l. 4 D e c e m b e r

Buitenwacht Kampen. entree tot de stad. w w w. t e k a m p e n. n l. 4 D e c e m b e r Kampen entree tot de stad 4 D e c e m b e r 2 0 1 3 16 j u l i 2010 1 9 N o v e m b e r 2 0 1 3 V i s i e Achtergrond Het vroegere bruggenhoofd, de entrée tot de stad, werd sinds de late 16e eeuw beschermd

Nadere informatie

De Fietstocht Op zoek naar de West Brabantse Waterlinie! De Fietstocht. Op zoek naar de West Brabantse Waterlinie!

De Fietstocht Op zoek naar de West Brabantse Waterlinie!  De Fietstocht. Op zoek naar de West Brabantse Waterlinie! De Fietstocht Op zoek naar de West Brabantse Waterlinie! Benodigdheden: Fiets Een mooie dag (anders een regenjas of paraplu) Pen of potlood De routebeschrijving en opdrachten (print daarom dit formulier

Nadere informatie

Ecologisch bermbeheer

Ecologisch bermbeheer Ecologisch bermbeheer Bermbeheer -Onderhoud bomen en struiken snoeien, scheren, afzetten -Onderhoud grassen en kruidachtig gewas maaien, grazen -Onderhoud bodem plaggen, herstel na werkzaamheden ondergronds

Nadere informatie

De Curfsgroeve natuur voor groot en klein

De Curfsgroeve natuur voor groot en klein De Curfsgroeve natuur voor groot en klein Carlo van Seggelen Districtsbeheerder Zuid Limburg Stichting het Limburgs Landschap Eindhoven, 21 maart 2013 65 miljoen jaar geleden Mergelwinning Ondergronds

Nadere informatie

Heidebeheer en fauna. Verslag veldwerkplaats Droog Zandlandschap Strabrechtse Heide, 4 juni 2009

Heidebeheer en fauna. Verslag veldwerkplaats Droog Zandlandschap Strabrechtse Heide, 4 juni 2009 Heidebeheer en fauna Verslag veldwerkplaats Droog Zandlandschap Strabrechtse Heide, 4 juni 2009 Inleiders: Jap Smits (Staatsbosbeheer) en prof. dr. Henk Siepel (Alterra-WUR) De Strabrechtse Heide is een

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

Steun Het Drentse Landschap

Steun Het Drentse Landschap Steun Het Drentse Landschap In Drenthe vind je nog échte stilte en kostbare natuur. Je vindt er plekjes om even weg te dromen, uitzichten om nooit te vergeten en alle ruimte voor stevige wandelingen met

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven Moerenburg- Inhoud: Zichtbare resultaten Kavelruil Heukelom 6 Kavelruil belangrijk voor realisatie doelstellingen Toekomstige plannen Deelname aan de Nationale Natuurwerkdag Procesmanager Nellie Raedts

Nadere informatie

ARENDPAD 1 en 2 WANDELINGEN ROND S-HEER ARENDSKERKE

ARENDPAD 1 en 2 WANDELINGEN ROND S-HEER ARENDSKERKE De Meeldijk vormt de grens van s-heer Arendskerke en de Ankeverepolder. Beide polders bevinden zich op een oude kreekrug, die zich van Goes via s-heer Arendskerke richting Lewedorp uitstrekt. 12. Meeldijk

Nadere informatie

Staatsbosbeheer T Anloërdiep. Wandelen tussen de houtwallen - 11 km

Staatsbosbeheer T Anloërdiep. Wandelen tussen de houtwallen - 11 km Staatsbosbeheer T 0592 248 984 www.staatsbosbeheer.nl Anloërdiep Wandelen tussen de houtwallen - 11 km Beekdal met groene kamers Voor een beleving van de intieme sfeer van het Drentse Beek- en esdorpenlandschap

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken Wilde Konijn Het wilde konijn: Wie is wie? Mannetje = rammelaar of ram Vrouwtje = voedster Waar komen konijnen voor: Ze leven in de vrije natuur, liefst op zandgronden.ze zitten graag in half open landschappen

Nadere informatie

Dagboek Sebastiaan Matte

Dagboek Sebastiaan Matte Vraag 1 van 12 Dagboek Sebastiaan Matte Uit het dagboek van Sebastiaan Matte: "Ik ben vandaag bij een hagenpreek geweest, in de duinen bij Overveen. Wel duizend mensen uit de stad waren bij elkaar gekomen

Nadere informatie

Wandelroute Zwarte Berg, vlak bij Drunen

Wandelroute Zwarte Berg, vlak bij Drunen Wandelroute Zwarte Berg, vlak bij Drunen 4.3 km wandelen Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen is een uniek stuifzandgebied in West-Europa. Op deze route zie je niet alleen zandheuvels, maar ook

Nadere informatie

Toelichting beelden tijdbalk Argus Clou Geschiedenis groep 7

Toelichting beelden tijdbalk Argus Clou Geschiedenis groep 7 Toelichting beelden tijdbalk Argus Clou Geschiedenis groep 7 Hierbij treft u een toelichting aan bij de beelden die in de tijdbalk van Argus Clou Geschiedenis groep 7 zijn opgenomen. Inhoud Thema 1 Boze

Nadere informatie

Algemeen. Voorwoord

Algemeen. Voorwoord Voorwoord Het voorjaar is het begin van al het nieuwe leven: De bomen lopen weer uit, de vogels beginnen met het maken van hun nesten, de egels ontwaken uit hun winterslaap en de eerste bolgewassen staan

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2010 - I

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2010 - I Leefomgeving Opgave 8 Het Oosterdokseiland Bestudeer de bronnen 1 en 2 die bij deze opgave horen. Amsterdam doet momenteel grote investeringen in de ontwikkeling van de zuidoever van het IJ. Het project

Nadere informatie

Algemene informatie. Texel, ontstaan en groei

Algemene informatie. Texel, ontstaan en groei Werkstuk informatie Algemene informatie Texel is 25 km lang en 9 km breed. Het aantal inwoners is ruim 13.500. Texel is een gemeente met 7 dorpen: Den Burg, Oosterend, De Cocksdorp, De Waal, Den Hoorn,

Nadere informatie

Vroeger, toen hier ijs lag...

Vroeger, toen hier ijs lag... Vroeger, toen hier ijs lag... Opdrachtenboekje bij het geologisch leerpad Datum Naam Boekje Geo-pad 1 Inleiding Vroeger, toen hier ijs lag De titel van dit opdrachtenboekje is niet voor niets gekozen.

Nadere informatie

Wijboschbroek. Wandelen, fietsen en paardrijden

Wijboschbroek. Wandelen, fietsen en paardrijden Staatsbosbeheer, De Meierij Haanwijk 4A 5271 VG St. Michielsgestel T 073-5513036 www.staatsbosbeheer.nl Wijboschbroek Wandelen, fietsen en paardrijden Wijboschbroek en Smaldonk Kleinschalige variatie Licht

Nadere informatie

RWZI HILVERSUM. Informatiebrochure Groenplan. H+N+S Landschapsarchitecten. Koninklijke Ginkel Groep. Contactpersoon Mark Rotteveel

RWZI HILVERSUM. Informatiebrochure Groenplan. H+N+S Landschapsarchitecten. Koninklijke Ginkel Groep. Contactpersoon Mark Rotteveel RWZI HILVERSUM Informatiebrochure Groenplan Koninklijke Ginkel Groep H+N+S Landschapsarchitecten Contactpersoon Mark Rotteveel Contactpersoon Hank van Tilborg Bezoekadres Castor 64 3902 SJ VEENENDAAL Bezoekadres

Nadere informatie

Bathmen: Sallandse Landweer (Salland) Fietsroute: 28 km

Bathmen: Sallandse Landweer (Salland) Fietsroute: 28 km Fietsen in Overijssel BEKIJK DEZE ROUTE OOK IN ONZE GRATIS APP landschapoverijssel.nl/wandeleninoverijssel Bathmen: Sallandse Landweer (Salland) Fietsroute: 28 km Korte introductie Een reis langs de middeleeuwse

Nadere informatie

Deze fietsroute laat u het zuidelijke deel van de steilrand van de Brabantse Wal zien. U komt tijdens de fietstocht door Putte.

Deze fietsroute laat u het zuidelijke deel van de steilrand van de Brabantse Wal zien. U komt tijdens de fietstocht door Putte. 4. Fietsroute langs de steilrand Zuid (16 km) Inleiding Deze fietsroute laat u het zuidelijke deel van de steilrand van de Brabantse Wal zien. U komt tijdens de fietstocht door Putte. Start- en eindpunt

Nadere informatie

Start werkzaamheden Driehoek Benthuizen

Start werkzaamheden Driehoek Benthuizen Januari 2014 Start werkzaamheden Driehoek Benthuizen In de Driehoek Benthuizen (tussen Benthuizen en Zoetermeer-Oosterheem) zullen in de periode vanaf januari tot en met oktober 2014 werkzaamheden plaatsvinden,

Nadere informatie

Beplantingen Elzensingel Enkele rij, 3 stuks per meter. Minimale lengte 10 m. Planten bosplantsoen (60-100cm) 1 m 4,20

Beplantingen Elzensingel Enkele rij, 3 stuks per meter. Minimale lengte 10 m. Planten bosplantsoen (60-100cm) 1 m 4,20 Normbedragen Landschapselementen 201 Normbedragen voor herstel en aanleg De normbedragen zijn opgebouwd uit kosten voor arbeid inclusief kosten voor materialen. De bedragen zijn de werkelijke kosten. Afwijkingen

Nadere informatie

Antwoordenbundel fietszoektocht

Antwoordenbundel fietszoektocht Groepsnaam:. Groepsleden:.. Opdracht 1: De Eerste Wereldoorlog mag dan wel al 100 jaar geleden zijn, vandaag zijn de sporen nog duidelijk zichtbaar. Daarom noemen we het landschap ook de laatste ooggetuige

Nadere informatie

Werkbladen landschapsstudie

Werkbladen landschapsstudie Werkbladen landschapsstudie Naam: Start aan Noteer en duid aan op je kaart: Bos plantage - weide akker bebouwing Op welke hoogte ligt?. Op welke hoogte ligt het kruispunt?. Welk is het verschil tussen

Nadere informatie

Bezoekersenquête boerenmarkten in Den Haag, Delft en Schiedam

Bezoekersenquête boerenmarkten in Den Haag, Delft en Schiedam Bezoekersenquête boerenmarkten in Den Haag, Delft en Schiedam Martijn Epskamp Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) januari 2010 In opdracht van ds+v (gemeente Rotterdam) en provincie Zuid-Holland

Nadere informatie

Uitkomsten ledenenquête toekomst Fryske Gea

Uitkomsten ledenenquête toekomst Fryske Gea Leeftijd respondenten Uitkomsten ledenenquête toekomst Fryske Gea Ter gelegenheid van haar 85 jarige jubileum vroeg It Fryske Gea haar leden naar hun mening over diverse actuele onderwerpen. In een enquête

Nadere informatie

2. Normkostentabel aanleg, herstel en achterstallig onderhoud 2015 Herstel en aanleg

2. Normkostentabel aanleg, herstel en achterstallig onderhoud 2015 Herstel en aanleg 2. Normkostentabel aanleg, herstel en achterstallig onderhoud 2015 Herstel en aanleg De normbedragen zijn opgebouwd uit kosten voor arbeid inclusief kosten voor materialen. De bedragen zijn de werkelijke

Nadere informatie

Blije bijen ontdekkingsroute

Blije bijen ontdekkingsroute Blije bijen ontdekkingsroute Handleiding vragen 1. Het vertrekpunt: START Vragen over de honingbij 2. De wandeling Vragen over de drie bijencategorieën: honingbijen, wilde bijen en hommels. Wilde bij Hommel

Nadere informatie

REPORTAGE: SPEELRUIMTE OP MILITAIR DOMEIN (HECHTEL-EKSEL)

REPORTAGE: SPEELRUIMTE OP MILITAIR DOMEIN (HECHTEL-EKSEL) NOTA REPORTAGE: SPEELRUIMTE OP MILITAIR DOMEIN (HECHTEL-EKSEL) Datum: 1 augustus 2007 REPORTAGE: SPEELRUIMTE OP MILITAIR DOMEIN (HECHTEL-EKSEL) 1 augustus 2007 pagina 1 > 5 1 Speelruimte op militair domein

Nadere informatie

Bijlagen. Groenbeleidsplan Terschelling

Bijlagen. Groenbeleidsplan Terschelling Bijlagen Groenbeleidsplan Terschelling Groenbeleidsplan Terschelling Bijlage 1 Groenstructuur kaarten Legenda sector grondgebied Kwaliteitsniveau A Kwaliteitsniveau B postbus 14 8880 AA TERSCHELLING WEST

Nadere informatie

Fietsroute Texel. De fietsroute km fietsen

Fietsroute Texel. De fietsroute km fietsen Fietsroute Texel 34.9 km fietsen T exel, natuureiland bij uitstek! Fiets langs de prachtige vogelgebieden op waddeneiland T exel. Geniet onderweg van het weidse uitzicht over de Waddenzee. Vergeet je verrekijker

Nadere informatie

VERHALEN RONDLEIDINGEN WORKSHOPS ARCHEOLOGIE ONDER WATER FORT DE SCHANS KAAP SKIL MUSEUM VAN JUTTERS & ZEELUI

VERHALEN RONDLEIDINGEN WORKSHOPS ARCHEOLOGIE ONDER WATER FORT DE SCHANS KAAP SKIL MUSEUM VAN JUTTERS & ZEELUI VERHALEN RONDLEIDINGEN FORT DE SCHANS WORKSHOPS 2015 ARCHEOLOGIE ONDER WATER KAAP SKIL MUSEUM VAN JUTTERS & ZEELUI Kaap Skil, de Vuurtoren, de Oudheidkamer en Ecomare zijn onderdeel van Stichting Texels

Nadere informatie

Een goede voorbereiding is natuurlijk het halve werk. Daarom moeten jullie voor je naar de Woudse polder gaat eerst wat opzoeken op internet.

Een goede voorbereiding is natuurlijk het halve werk. Daarom moeten jullie voor je naar de Woudse polder gaat eerst wat opzoeken op internet. Wat is het geheim van de Woudse polder? t Woudt is een piepklein dorpje, in de Woudse polder. Al eeuwen staan hier op dezelfde plek een kerkje, een pastorie, een kosterswoning, een rijtje arbeidershuisjes

Nadere informatie

Panoramapad, vlak bij Bergeijk

Panoramapad, vlak bij Bergeijk Panoramapad, vlak bij Bergeijk 7.3 km wandelen De 'gele' route loopt langs de meeste hoogtepunten van De Plateaux - Hageven. Voor een deel steek je zelfs de grens over en wandel je in België. Je wandelt

Nadere informatie

Fototentoonstelling WO I

Fototentoonstelling WO I Fototentoonstelling WO I gewone dieren, bijzondere situaties Ook op de kinderboerderij zijn we de herdenking van WO I niet vergeten. Hoe kan het ook anders, bij ons staat deze in het teken van de dieren.

Nadere informatie

2. Normkostentabel aanleg, herstel en achterstallig onderhoud 2016 Herstel en aanleg

2. Normkostentabel aanleg, herstel en achterstallig onderhoud 2016 Herstel en aanleg 2. Normkostentabel aanleg, herstel en achterstallig onderhoud 2016 Herstel en aanleg De normbedragen zijn gebaseerd op de werkelijke kosten. Zij zijn opgebouwd uit kosten voor arbeid inclusief kosten voor

Nadere informatie

Dit project is mede mogelijk gemaakt door: Het Merkske. een landschap zonder grenzen

Dit project is mede mogelijk gemaakt door: Het Merkske. een landschap zonder grenzen Dit project is mede mogelijk gemaakt door: Het Merkske een landschap zonder grenzen De vallei / beekdal van het Merkske Het Merkske, een zijriviertje van de Mark, vormt de natuurlijke grens tussen Nederland

Nadere informatie

Landbouw en biodiversiteit in Midden-Delfland:

Landbouw en biodiversiteit in Midden-Delfland: Landbouw en biodiversiteit in Midden-Delfland: Groepsrapportage op basis van de Gaia-biodiversiteitsmeetlat Duurzaam boer blijven Midden Delfland Samengesteld door: H. Kloen J. L. Lommen CLM Onderzoek

Nadere informatie

Lesbrief. watersnoodramp. 1 februari 1953. www.wshd.nl/1953. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. watersnoodramp. 1 februari 1953. www.wshd.nl/1953. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief watersnoodramp 1 februari 1953 www.wshd.nl/1953 Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta 1 februari 1953 Op zaterdagmiddag 31 januari 1953 stak een hevige wind op. Die wind groeide s nachts

Nadere informatie

Nalaten aan het Zuid-Hollands Landschap

Nalaten aan het Zuid-Hollands Landschap Nalaten aan het Zuid-Hollands Landschap Geef de natuur een toekomst Vandaag zorgen voor morgen De mens kan niet zonder natuur. In onze drukke provincie is het omgekeerde ook waar: de natuur kan niet zonder

Nadere informatie

De Vuursche. Scootmobiel. Door de bossen met de scootmobiel

De Vuursche. Scootmobiel. Door de bossen met de scootmobiel Staatsbosbeheer Regio West Naritaweg 221, 1043 CB Amsterdam T 020-7073700 www.staatsbosbeheer.nl Scootmobiel De Vuursche Door de bossen met de scootmobiel Scootmobielroute in De Vuursche In deze folder

Nadere informatie

Gele bloemen in het grasland

Gele bloemen in het grasland Gele bloemen in het grasland Iedereen heeft wel gehoord van het gevaar van Jacobskruiskruid voor vee. Maar hoe onderscheidt je nu Jacobskruiskruid van al die andere gele bloemen? In de weide wordt dit

Nadere informatie

NATTE ECO ZONE SCHUYTGRAAF BEELDENBOEK

NATTE ECO ZONE SCHUYTGRAAF BEELDENBOEK NATTE ECO ZONE SCHUYTGRAAF BEELDENBOEK NATTE ECOZONE SCHUYTGRAAF Inleiding 3 Ontwerp 5 Water 7 Randen en oevers 9 Eilanden 13 Verbindingen 17 Gebruik 21 Beplanting 25 I n h o u d NATTE ECOZONE SCHUYTGRAAF

Nadere informatie

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr Honger! (voor jonge kinderen) Drie kinderen lopen naar school. Opeens zien ze een heel rare man in oude kleren. Hij vraagt om een beetje geld voor eten. Natuurlijk schrikken de kinderen en denken ze aan

Nadere informatie

Bezoekerscentrum Lauwersmeer Globale verhaallijn (concept)

Bezoekerscentrum Lauwersmeer Globale verhaallijn (concept) Bezoekerscentrum Lauwersmeer Globale verhaallijn (concept) Interviews: welke verhalen mogen absoluut niet ontbreken? van dynamisch getijdengebied naar zoetwatermeer achter een zeedijk nieuwe, jonge natuur

Nadere informatie

Notitie Ontwerp Notitie Beeldkwaliteitsparagraaf Gasteren Bosakkers 3 e fase

Notitie Ontwerp Notitie Beeldkwaliteitsparagraaf Gasteren Bosakkers 3 e fase Notitie Ontwerp Notitie Beeldkwaliteitsparagraaf Gasteren Bosakkers 3 e fase 1 Ontwerp Notitie Beeldkwaliteitsparagraaf Gasteren Bosakkers 3 e fase Inleiding De Werkgroep Bosakkers Gasteren heeft in samenwerking

Nadere informatie

Velt presenteert: de ecotuin

Velt presenteert: de ecotuin Velt presenteert: de ecotuin Behoefte aan duidelijkheid over ecotuin Begrip ecotuin niet altijd voor iedereen duidelijk verwarring over begrip ecotuin onduidelijkheid onder collega s begrip wordt niet

Nadere informatie

Hunebedden de steentijd

Hunebedden de steentijd Deze les hoort bij het prentenboek Het grote bouwwerk, geschreven door Rian Visser in de serie Terugblikken van Uitgeverij Delubas. Met tekeningen van Irene Goede. Doel: leerlingen bekend maken met hunebedden

Nadere informatie

Prins Hendrikzanddijk. Deze diavoorstelling duurt circa 10 minuten en start binnen 1 minuut

Prins Hendrikzanddijk. Deze diavoorstelling duurt circa 10 minuten en start binnen 1 minuut Prins Hendrikzanddijk Deze diavoorstelling duurt circa 10 minuten en start binnen 1 minuut Inloopavond 8 december 2016 Doel van de avond Toelichten van de plannen voor de Prins Hendrikzanddijk. De plannen

Nadere informatie

GEMEENTE WESTERVELD Project Onderwerp Datum Code

GEMEENTE WESTERVELD Project Onderwerp Datum Code GEMEENTE WESTERVELD Project : Toegangspoort Oerlandschap Havelterberg Onderwerp : verbinding tussen Poort en Hunebedden Datum : 14-09-2010 Code : 268.28.13.31.00.00 Het Holtingerveld is een beschermd natuurgebied

Nadere informatie

rust en ruimte één met de natuur begraafplaats Oostwolderweg 3a 9672 VB Winschoten postadres Oostereinde TB Winschoten

rust en ruimte één met de natuur begraafplaats Oostwolderweg 3a 9672 VB Winschoten postadres Oostereinde TB Winschoten Deze brochure is gedrukt op 100% gerecycled papier. rust en ruimte één met de natuur begraafplaats Oostwolderweg 3a 9672 VB Winschoten postadres Oostereinde 13 9672 TB Winschoten Tel. 06 409 97 008 natuurbegraven.nl

Nadere informatie

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts'

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' In de conflicten voor de Eerste Wereldoorlog speelden paarden een belangrijke rol. De cavalerie was tot dan het speerpunt van de legers. Maar vanaf 1914

Nadere informatie

27-12-2013 Wandelroute Twente Hezingen. www.wandelwiki.be

27-12-2013 Wandelroute Twente Hezingen. www.wandelwiki.be 27-12-2013 Wandelroute Twente Hezingen Galgenberg en Paardenslenkte. We maken een prachtige wandeling in het buitengewoon stille en glooiende grensgebied van Nederland en Duitsland ten noorden van Ootmarsum.

Nadere informatie

Datum Startlocatie Tijd Thema Opmerking Januari

Datum Startlocatie Tijd Thema Opmerking Januari Wandelarrangement Maeszicht: Gratis flesje water en een knapzak voor onderweg Kom wandelen in Nationaal Park De Maasduinen. De Maasduinen vormen de langste rivierduinengordel van Nederland en zijn ontstaan

Nadere informatie

Wat en waar zijn de wadden? Les met werkblad - topografie

Wat en waar zijn de wadden? Les met werkblad - topografie Les met werkblad - topografie Doel: De leerlingen kennen na afloop de namen van de waddeneilanden en de volgorde waarin ze liggen. Ze kunnen enkele belangrijke plaatsen rond het waddengebied aanwijzen

Nadere informatie

Wandelroute Noordkaap - Texel

Wandelroute Noordkaap - Texel Wandelroute Noordkaap - Texel 5.5 km wandelen Wandel over de waddendijk, langs forten en over het oude Skillepaadje. De wandelroute Wandel in alle rust over de waddendijk, Fort De Schans en over het Skillepaadje.

Nadere informatie

Rondwandeling Wolfheze

Rondwandeling Wolfheze Rondwandeling Wolfheze 10.6 km wandelen Gevarieerde rondwandeling door de geheimzinnige Wolfhezer bossen, uitgezet door boswachter Herman Veerbeek. Wandel langs machtige Wodanseiken, stokoude dennen, golvende

Nadere informatie

copijn Tuin- en Landschapsarchitecten Park Toorenvliedt Middelburg 2 e klankbordgroep 6 december 2011

copijn Tuin- en Landschapsarchitecten Park Toorenvliedt Middelburg 2 e klankbordgroep 6 december 2011 copijn Tuin- en Landschapsarchitecten Park Toorenvliedt Middelburg 2 e klankbordgroep 6 december 2011 programma 1 welkom 19.00 uur 2 Uitgangspunten klankbordgroep 1 3 Historisch onderzoek 4 Inventarisatie

Nadere informatie

LUZENKAMPROUTE. Beschrijving van deze wandeling.

LUZENKAMPROUTE. Beschrijving van deze wandeling. LUZENKAMPROUTE Deze route voert door het Bremmersbos, de Luzenkamp en een gedeelte van de Melickerheide. Houdt u bij het volgen van de route ook het bijgevoegde kaartje bij de hand. Beschrijving van deze

Nadere informatie

Van veenweidegebied tot bijenlandschap. Menno Reemer

Van veenweidegebied tot bijenlandschap. Menno Reemer Van veenweidegebied tot bijenlandschap Menno Reemer Hoeveel soorten bijen komen er in Nederland voor? Foto s Roy Kleukers Foto Roy Kleukers Honingbij Honingbij, een apart geval Foto Roy Kleukers Sociale

Nadere informatie