Transcriptie

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57 30/ Op 2 october 1860 werd vader geboren als zoon van Arnoldus Cools en Johanna Mallens; over twee dagen herdenken wij dus zijn geboortedag. Morgen en overmorgen zal respectievelijk in den Besterd en op Loven een mis voor zijn zielerust worden opgedragen. Zooals de kerk leert is het aanbevelingswaardig voor de overledenen te blijven bidden; al zou ik echter met zekerheid kunnen weten dat de vader rust bij God gevonden had, dan nog zou ik niet nalaten een H. H Mis te laten lezen al was het alleen maar als een acte van dankbaarheid voor hetgeen hij tesamen met moeder voor ons betekend heeft. Hij zag het levenslicht in de Laar- straat ongeveer ter hoogte van de Korvelsche begraafplaats; zijn ouders waren eenvoudige arbeiders, die hun brood vonden

58

59 De Regenboog Hier achter was dus buurtschap de Kwakkel gelegen, waar oma Vriends werd geboren. De watertoren

60 in het textielbedrijf. Moeder kwam 5 jaar later ter wereld op 17 october; haar vader was Willem Vriends en haar moeder Francisca Mommers verwant aan de fabrikant Mommers op het Goirke. Moeder werd geboren in de Kwakkel een buurtschap gelegen achter de fabriek van Janssen Bierens of Ververij De Regenboog en den Watertoren. Deze ververij en ook de watertoren bestonden toen echter nog niet. Haar ouders hadden eveneens hun bestaan in het weven en wat daarmee samenhing. Vader zal 27 jaar zijn geweest en moeder 22 jaar, toen zij samen trouwden. Hetgeen zij van thuis medekregen moet ongeveer bestaan hebben uit een bed, tafel, een paar stoelen, enig gerief en een houten getouw, met welk schamel bezit de huwelijksboot van wal stak. Zij vestigden zich in Kurvelsch Huukske ongeveer achter de fabriek van Diepen en hun eerst geborene was onze Nol. Ik geloof dat het typisch Tilburgsch is dat woord onze

61

62 wij spraken altijd van onze vadder, ons moeder, onze nol, ons anne enz. Ik heb dat altijd echt gevonden waar dit woord zoo tekenend het saamhorigheidsgevoel der familie weergaf. Op onze Nol volgde onze Willem en dan kwam ik als Dritte im Bunde op 3 juni ter wereld. Een schrepel, zwak, ziekelijk schepseltje, dat bij zijn geboorte reeds de gevolgen vertoonde van de armoede en ondervoeding, die zijn moeder had geleden. Rondom de tijd mijner geboorte moet het dan ook wel bar slecht zijn geweest; terwijl rond den Fransch Duitschen oorlog in en eenigen tijd daarna er drukte heerschte in de Tilburgsche textielindustrie, moest daarna een lange periode van depressie zijn ingetreden, dus juist zoals nu na den grooten wereldoorlog, doch waar nu de gedupeerden als steuntrekker door de gemeenschap ondersteund worden en over het algemeen voor de grootste armoede gevrijwaard zijn, waren de menschen toen aan hun lot overgelaten.

63 O zeker er bestond ook toen wel een armenbedeling maar de vorm dezer liefdadigheidsbeoefening was voor den niet- pauper stuitend en moeder was te trotsch om van deze instel- ling gebruik te maken. En toen ik later als kantoorbediende bij de firme Goyarts zoon (ik loop nu wel een eind vooruit, doch later zou me mogelijk deze herinnering ontglippen) de ervaring opdeed, dat arme menschen bij de familie Goyarts van der Steen voor een luikje in de poort naar de fabriek een paar broden in ontvangst konden nemen, dan ben ik moeder erg dankbaar geweest dat zij zichzelf en haar kinderen voor zulk een vernedering heeft gevrijwaard. En dan wat betekenen een paar broden of mikken; men kan er den honger mede stillen maar voor den opbouw en instand- houding van een menschenleven is meer nodig dan wat brood en aardappelen in wat olie en azijn. Zooals ik later van mijn moe- der hoorde vertellen moet ik den dood dikwijls nabij zijn geweest en een apotheker bij wie zij op voorschrift van den

64

65

66

67

68 Mijn moeder Maria Cools-Vriends

69

70

71

72

73

74

75 Bij het gouden priesterfeest van pastoor Van Dooren op Korvel viel aan een woning het volgende versje te lezen: "Hier woont de kwezel, die de jeugd De katechismus leert En blij op deze jubeldag Haar goede herder eert Ik wens dat onze jubilaar In Korvel leev' nog menig jaar." Aangezien de betrokken vrouw hier zichzelf vlot als kwezel aandient, kunnen we aannemen, dat dit woord voor haar nog geen denigrerende klank bezat. Bij bijzondere gelegenheden, zoals na de voorbereiding op de communie, kregen de leerkwezels wel cadeautjes van de ouders van de kinderen.

76

77

78

79

80

81

82

83

84

85

86

87

88

89

90

91

92

93

94

95

96

97

98

99

100

101

102

103

104

105

106

107

108

109

110

111

112

113

114

115

116

117

118

119

120

121

122

123

124

125

126

127

128

129

130