Onsch Kooplieden Courant

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onsch Kooplieden Courant"

Transcriptie

1 Onsch Kooplieden Courant Een kijkje in 't bestaen van Antoni van Leeuwenhoek Engelbert van den Hondencoet a.k.a Eva Boerma Om mij allereersgt voor te stellen. Ick ben Engelbert van den Hondencoet, eene belanghrijck kooplied. Ick handel voornam'leyck in allerleij versghillende soorten stoffen. Zoalsch sijde, linnen, laecken ende wol. Ick koop mijn stoffen ooveral ter werelt in maer ick verhandel sij voornam'leyck in Nederland. 't verhael dat ick u heden ga vertellen gaet niet oover mij maer oover eene goede vrient van me. Hij heet Antoni van Leeuwenhoek. Antoni ende ick ontmoette elkaer doordat ick handelde in stoffen. Antoni werkt in eene winkel die stoffen, naelden ende gaaren verkoopt. Ick gingh dikwijlsch naer die winkel toe om stoffen te verhandelen. De winkel waer hij werkte heette 't Gouden hoo. Hoewel Antoni eene verkoper was, wist hij uijtstekent de versghillende stoffen van elkaer te ondersgheijden ende te beoordelen op kwaliteijt. Hij tuurde uuren door sijn vergrootglasch heen om te kijken hoe de stoffen in elkaer geweven waren. Na eene tijdje gingh Antoni self sijn eijgen lenzen maeken, om allesch nogh beter te kunnen sien. Dit deet hij door druppelsch glasch soo te slijpen dat sij steedsch scherper ende scherper werden. Uiteijnd'leyck hat Antoni eene nieuw insgtrument gecreëerd, nam'leyck de microscoop. Antoni legde er niet alleen stoffen onder om sij beter te kunnen bekijken maer na eene tijdje oock eene druppel slootwater ende de staert van eene kickervisje. Hoe beter hij de microscoopen perfectiooneerde hoe meer hij kon sien. Op eene dagh deet Antoni eene bijzondre ontdeckingh, hij schraepte wat viezigheyt van sijn tanden ende legde dat onder de microscoop.

2 2 De Gouden Eeuw Tussen alle viezigheyt kroopen kleijne diertjes! toenmaelsch er eene swerver in 't Gouden hoo kwam om te bedelen, vroegh Antonie off hij wat viezigheyt van den swerver sijn tanden mogt. Hoewel de swerver 't raer vont mogt 't wel. Wat Antoni toenmaelsch sagh wasch afgrijs'leyk. 't leeck wel off de diertjesch de tanden van den swerver op aten. toenmaelsch we die avont in 't café saten vertelde hij me dat ende ick stont versgteld. Voortaen sou ick mijn tanden beter gaen poetsen!vanaf toenmaelsch huurd'antoni eene knegt in die de winkel draeijende hield. Antoni beelf maer in sijn werkplaetsch bezigh met 't maeken van microscopen. elck dagh hat Antoni nieuwe ondeckinghen. Van allesch wat hij sagh maekte hij tekeninghen. Naest de tekeninghen schreef hij exact wat hij hat gesien.hij stuurde langhe brieven naer belanghrijke proffesoren met de tekeninghen ende wat sij volgensch hem moesten beteeck'nen. Antoni wert algauw succesvol ende sijn kleijne werkplaetsch wert ooverspoelt door bezoekersch van oover de heele wereld. Oock eene tsaer uijt Rusland. toenmaelsch de tsaer in Del kwam wasch er soveel aendagt voor Antoni dat de tsaer maer eene boodschapper stuurde met de vraegh off hij met Antoni kon praten. Antoni vertelde mij dit blij verrast. Ick wasch natuurlijck ergh blij voor hem maer oock eene beetje jaloers. Ick bedoel, wie krijgt er nou bezoeck van eene tsaer? Antoni gingh op bezoeck bij de tsaer die in eene trekschuijt aen 't wagten wasch ende Antoni liet de tsaer eene paer van sijn beste microscoopen sien. De tsaer wild'allesch weten van d'ontdeckinghen van Antoni. Hij liet 't kickervisch staertje sien ende evenzeer de viezigheyt onder de naaghelsch van den tsaer wasch ergh indrukwecken. De tsaer vroeg: Wat heb je nogh meer ontdekt?. Antoni haelde diep adem ende sijn gesigt kleurde eene beetje rood Ik, ick na eenighe aerzelingh, ick heb ontdekt hoe de mensch wort gemaekt. hoe dan? vroegh de tsaer. nou, in de buick van den moeder groeijen eijtjesch, in de ballen van den mensch sitten saedjes. Zaedjesch die je niet met 't blote oogh kunt sien, maer wel met mijn microscoop. Niet te geloven, je hebt 't wonder van 't bestaen ontdekt. En dat sijt hoe 't egt gebeurde

3 De Gouden Eeuw 3 Een bedrogen vriendschap metgesel Enghelbert Hondenkoet. Hondenkoet hat evenzeer eene vriendschapsrelatie met Cornelisch Bosgaert. Enghelbert vertelde mij dat Cornelisch 't Protestantse kerk om te bidden en missen te volgen. Geschreven door: Adriaen de Ruyter (Maut ende Imre) Ik, Adriaen de Ruyter, liep laetst door de haven van Amsterdam. Op eene gegeven moment kwam eene mensch op mij afgesneld. 't wasch eene bode met eene belanghrijck telegram van mij. 't telegram wasch van eene oude metgesel; Cornelisch Bosgaert. Onze familiesch hebben alreedsch jaaren eene goede band. sij wercken samen in de handel ende gunnen elkaer geschenken indien nodig.het telegram vermelde dat Cornelisch met mij eene handelsoovereenkomst wout sluijten. Dit hielt in dat ick naer de kolonie Nederlands- Indië moet gaen om hem te helpen sijn handelswaaren naer Nederlant te vervoeeren. Hij verhandelde in specerijen, koffie ende suiker. Alsch ick hem hierbij sou helpen sou ick 30% van sijn winsgt krijgen. ] Dit voorsgtel leeck mij interessant. Mijn krediet bij de familie Bosgaert sou hierdoor seer stijgen ende dit kan later heel handigh van pasch koomen. Daerom stuurde ick hem eene telegram terugh waerin ick vermelde dat ick ackoort gingh met sijn voorsgtel. 3 Weken later stont ick te wagten op meneer Bosgaert aen de kade voor 't VOC schip. We ginghen op 't schip, genaemt de Zeeduin, toenmaelsch Bosgaert kwam schudde ick hem vriend'leyck de hant ende liepen we naer de kapiteijtskajuijt om de laetste detailsch te bespreken. De reijsch duurd'ongheveer 8 maenden ende allesch liep voorspoedig. Na 2 jaer wasch ick terugh met allesch waer Cornelisch om hat gevraegd. Cornelisch wasch seer blij met mijn terugkomst ende schudde me enthousiast de hand. Ick ooverhandigde hem de goedeeren. Na eene langhe tijt niksch van hem gehoort te hebben, nam hij contact met mij op ende vermelde mij dat onsche ondernemingh duizent goudstucken hat opgeleverd. Ick vont dit wat weijnig, maer nam genoegen met wat ick kreeg. Een weeck later communiceerde ick met eene andre dubbeele van sijn verteld'omzet hat verdiend. Alsch eene klap in mijn gesigt raekte mij dit. Bosgaert hat gelogen. Hij hat onsche wederzijdsche sympathie geschonden. Nadat ick dit gehoort hat gingh ick direct naer sijn huisch ende vertelde ick hem dat onsche vriendschap wasch beëindigt ende vertelde ick dat ick wraeck sou nemen. Ick sal 't volck vertellen wat voor agterbaksche schobbejack Cornelisch Bosgaert is. Dat hij niet te vertrouwen sijt ende sijn vrienden sonder enigh respect behandeld, dat hij sigzelve niet aen sijn regelsch hout ende sigzelve alsch eene kwajonghen Melchior de Maes Melchior de Maes Vroeger kwam mijn vader op voor de protestanten en protesteerden tegen al het pracht en praal omdat de bevolking te arm was en er hongersnood heersten. Hij was boos omdat het verschil tussen de armen burgers in zijn dorp en de rijke gelovige van de kerk te groot was. Op een dag bestormde hij de kerk en maakte alle beelden kapot.nu is er sprake van godsdienstvrijheid, ook wel gewetensvrijheid genoemd, in Nederland. Dit komt door Jan van Nassau, de broeder van Willem van Oranje. Nassau was de bedenker van de Unie van Utrecht. Dit vond plaats in 1597 op 23 januari in de aula van de universiteit in Utrecht. Er was eindelijk godsdienstvrijheid. Iedereen mocht geloven waar hij of zij in geloofden. Deze held leidde ook de opstand tegen Filips II. Hij verjaagde de Katholieken koning. Dat was erg gunstig voor de mensen in Nederland die een andere godsdienst hadden. Verder is het ook handig voor de gewesten. Nu kunnen ze elkaar bij staan in tijd van oorlog en hee Nederland een gemeenschappelijk leger. Ik (Melchior de Maes) ben zelf een protestant. Maar ik ben niet zwaar gelovig. Ik ben vooral bezig met reizen en goederen inkopen in het buitenland en dat weer doorverkopen in Nederland, zodat mensen in Nederland koffie kunnen drinken, peper op hun eten kunnen doen en medicijnen kunnen maken voor zieken. Het geloof interesseert me wel, alleen heb ik er weinig tijd voor. Alleen als ik niet onderweg ben ga ik naar de Wel lees ik elke dag het heilige boek, de Bijbel. Frederick Hoffman uit Brabant is een vriend van mij. Hoffman is katholiek. Ik heb Frederick ontmoet tijdens het zaken doen op de Dam. Hij is de schipper van het VOC schip Zeelandia. Hij bidt naar God en vraagt om goede westerse wind naar Kaapstad en Indonesië. Ik vind het goed dat er in Nederland sinds 1597 alle geloven getolereerd worden. Je kunt gewoon met mensen van een ander geloof om gaan, zonder dat ze elkaar de kop inslaan. Onze meningen over geloof is wel anders. Hij vindt zoal de Paus erg belangrijk en haalt zijn geloof uit beelden van bijvoorbeeld Maria, terwijl ik juist de alle beelden en de Paus vindt afleiden van het geloof. Het geloof staat in de Bijbel en dat is Gods enige bijzondere openbaring aan de mensheid. Ook kan de Paus Jezus Christus niet vervangen. Het gaat om Gods wil en niet om die zogenaamde prachtige beelden en taferelen. Een hartstoght'leyke liefde Geschreven door: Eva ende Alana Elke dagh sie ick haer loopen in haer grauwe kleeren maer met haer moij bruine haer. Blij kijkt sij niet maer alsch sij me siet kijken, kijkt sij me aen ende glimlagt sij naer me. Ick schrick ervan want alsch eene nette vrouwmensch hoor je geen mannen aen te kijken. Daerna vertrekt haer gesigt weer in droevighe uijtdruckingh. Wat wil je alsch je werkt alsch hulp bij de familie Leeghwater. Iedereen uijt onsche stat weet dat je moet uijtkijken voor die familie. Versghrick'leyck netjesch ende ergh strengh. sij hebben eene hekel aen arme menschen ende andre dinghen die niet van hun stand sijn. Mijn oudersch sijn dan wel bevrient met se, maer dat sijt alleen om de handelsrelatie goet te houden want jae rijck sijn sij wel. Ick sie haer vaeck loopen door de stad, ick denck dat sij op wegh sijt naer de markt om boodschappen te doen. Somsch avondsch laet kom ick haer tegen alsch je naer d'armzalighe arbeijdshuisjesch loopt. Ick denck dat sij gindsch woont met haer familie. Eig'leyck vint ick haer heel leucck maer dat magh natuurlijck niet. eene rijke koopmanszoon met so n armza

4 4 De Gouden Eeuw lighe stacker. Mijn oudersch probeeren eene huw'leyck te arrangheeren met de l'leyke dogter van den Leeghwaters. Ick hoop maer dat sij mij te min vinden. Ick wil nogh helemael niet trouwen. Ick sie hem wel eensch loopen alsch ick op wegh ben naer de markt om in koopen te doen voor die versghrick'leyke Leeghwaters. Hij hee blont haer ende blauwe ogen. Alsch ick hem belee glimlachent aenkijck dan kijkt hij geschokt. Teleursgtellent draey ick mijn hoo dan weer naer de grond, soalsch 't hoort. Voor de familie Leeghwater ben ick op soeck naer boodschappen, luiden kijken mij vaeck met medelijden aen. De familie Leeghwater? seghen sij dan ende sij geefen me eene schouderklopje. Door de stat lopent sie ick menschen elkaer omhelzen, eene gewoon dingh alsch je 't mij vraegt. Maer mij? Mij souden sij nimmer omhelzen. In nogh geen 100 jaer. toenmaelsch ick laetst bij eene etentje aen 't helpen wasch bij de familie Leeghwater gingh 't om hoe snel de burgersch bij onsch vreemde menschen omhelzen, meneer ende mevrouwe Leeghwater ende hun buijtenlandsche gast vonden 't maer raer hoe snel iedereen vreemdelinghen omhelsden. Ick droom wel eensch van den jonghen met 't blonde haer ende de blauwe ogen, ende ick realiseer me dan dat er togh nimmer ietsch van sal koomen. 't sijt voor de meeschte Hollandersch normael om iemant te omhelzen, maer de buijtenlandersch vinden 't maer niks. De rijkste luiden alhier sijn alsch de familie Leeghwater, allemael hetzelfde. De dogter van mevrouwe Leeghwater, die sal binnenkort gaen trouwen. sij hebben 't er alreedsch weken oover, 't schijnt eene rijke jonghen te sijn, soon van eene koopman. Ick ben benieuwt hoeveel extra besigheijt ick sal krijgen. 't eenighe ligtpuntje sal sijn, dat ick hem s avondsch op wegh naer huisch sal sien lopen. Ick hat gedagt dat ick altoosch sou moeten wercken, maer sedert ick getrouwt ben met Bertusch van Rosmaelen hoef ick niksch te doen. Ick voel me verandeeren in eene Leeghwater. d'afgeloopen maenden sijn er veel dinghen gebeurd. 4 maenden geleden sou d'aensgtaende schoonzoon van den Leeghwatersch langhsch koomen, ende gindsch wasch hij. De jonghen kreegh eijnd'leyck eene naem: Bertusch van Rosmalen. Het etentje vorderde gestaeg, ende ick moest bedienen. Bertusch liet wat vallen. Ick pakte 't op, hij fluisterde in mijn oor Hoe heet jij? Johanna, sij ik. 't etentje wasch afgeloopen ende ick kon naer huis. Met mijn hoo naer de gront gerigt liep ick verder. eene aental stappen hat ick geset toenmaelsch ick ineensch eene stem vanuijt 't donker hoorde koomen. 't wasch Bertus. Ick schrock soo ergh dat ick uijtgleed. Langh uijt lagh ick op de grond. Bertusch kwam digterbij ende vanuijt de weijnighe verligtingh die er was, sagh ick sijn gesigt digterbij koomen. Door middel van eene omhelsingh hielp hij mij oovereijnd. Sindsdien hee hij mij nimmer meer losch gelaten. Een arm iemant ende eene rijck koopsliet kan natuurlijck niet, daerom sijn we in eene andre handelsstat gaen wonen. heden sta ick bekent alsch eene rijke koopvrouwe die uijt Amsterdam sijt koomen verhuizen. De eenighe die mijn geheijm weet sijt mijn huishulp, haer behandel ick alsch eene g'leyke. sij sit bij onsch aen tafel. Het Verhael van Cornelis VOC Ik, Cornelis, wasch eene handelaer. Ick maekte super veel winsgt met mijn handelswaren. Iedereen wasch jaloersch op 't gelt dat ick verdiende. Omdat ick individueeel wasch hat ick geen verpligtinghen aen de staet off iemant anders. Ick kon doen wat ick wout, ende gaen waer ick wout. Ick verhandelde vooral koffie ende specerijen soalsch peper ende kruidnaaghel. Hiermee verdiende ick bijna net soo veel alsch de landsbestuurders. Ick hat allesch lecker op orde, tot er op 1602 eene veranderingh plaetsvond. 't stadsch bestuur vont dat er te veel individueele handelaaren waeren ende dat er te weijnigh winsgt wert gemaekt. sij wouden meer winsgt maeken ende rigtte daerom de VOC op, de veerenigt Oost-Indische compagnie. Ick wert alhier helemael mee in betrocken ende moest evenzo mee doen in de VOC. heden moest ick me aen allemael regeltjesch houden ende ick wasch niet individueeel meer. Ick moest dusch evenzo de buijt delen. Hierdoor gingh mijn winsgt seer agteruijt. Ick vint dit seer onplezierig. Ick moest evenzo ineensch mijn handelswaaren niet naer Antwerpen vervoeeren, maer naer Amsterdam. Dit wasch seer onghunsgtigh voor mijn handelswaren. Ick ben seer ontevreden oover dit gedoe met de VOC. Ick vont 't bestuur alreedsch heel vreemt maer dit slaet alles. Oneerlijk Ick snap wel dat 't landsbestuur gewoon winsgt wou maeken. Maer gindsch hoeven sij mij niet op af te reeck'nen. ende er sijn heden waersghijnlijck allemael handelaaren die profiteeren van mijn verlies. Handelaaren die eersgt niet soo veel winsgt maeken ende heden juist extra veel. Terwijl sij er niet voor hebben gewerkt alsch hoe ick er voor heb gewerkt. Mijn keij harde wercken wort alleen maer gestra ende niet beloond. Ick heb 't gevoel dat ick allesch voor nietsch heb gedaen! Oock vint ick 't systeem van den VOC evenzeer heel vreemd. Hoezo laet 't landsbestuur niet gewoon iedereen hun eijgen gangh gaen, gewoon iedereen hun individueeele plan uijtvoeeren sonder ander invloed. sij hebben 't self alreedsch breet genoeg. Van mijn plaetsch gesetvroegher verdiende ick meer dan mijn vrienden die heden bijna meer dan mij verdienen. soo kan ick minder van mijn hoghe positie profiteeren, terwijl ick die togh wel egt heb verdiend. Mensen kijken heden niet meer naer me op, maer eerder op me neer. Ick ben oock mijn goede schepen verloren. Die moest bij de VOC want iedereen moest samenwercken. Bestuur Ick vint 't bestuur van den Republieck oock heel slegt. Allesch wort maer ooverlegt ende ooverlegt. Er sijt veel chaosch ende 't kost veel te veel tijd. Alsch de Republieck nou eensch 1 leijder sou kiesen die oover 't heele lant regeerd, ende niet eene landsbestuur, eene stadsbestuur én eene regioonael bestuur. Dat sou veel schelen. Dan souden sij evenzo niet op van die vreemde beslissinghen koomen alsch de VOC. Net als Rembrant Een kunst handelaer, dat ben ik. Net alsch rembrandt. Honderden schilderijen heb ick bekeken, allemael versghillend. Dusch wil ick u vertellen over de soorten schilderijen waerin ick handel. In desche tijt sijn er veel versghillende schilderijen. De stadhouder vertelde mij om voornam'leyck te schrijven over de classicistische schilderijen. Hij vertelde mij dat hij wilt dat kunst uijtdruckingh gee aen grootsche ideeën. De Italiaensche kunsgt sijt populair. Op dit moment moet 't nieuwe Amsterdamsche stadhuisch voorzien worden van schilderijen. De burgemeeschter vroegh mij, alsch handelaer om te soeken naer schilderijen. Alsch voorkeur gaf hij aen dinghen uijt de klassieke Oudheyt te willen sien. Oock voor kerken ben ick veel bezigh met kunst, hiervoor soeck ick niet naer schilderijen, maer naer schilders. De geversch willen nam'leyck meeschtal sichzelf afgebeelt op 't doek. Die lieden sijn meescht van adel. meeschtal koopen sij self evenzeer nogh eene paer schilderijen (het gelt hebben se, eeven alsch ik, kunsgt sijt belanghrijk). sij koopen dan eene schilderij met eene verhael uijt de klassieke oudheijd, dit hanghen sij dan grootsch op om er vervolgensch vaeck oover te vertellen, sij denken dat sij er wat van weten. De schilderijen sijn meeschtal nieuw, sij worden voor de menschen gemaekt. Ja, gindsch verdien ick mijn gelt aen. togh worden sommighe dinghen somsch hergebruikt, soo gaet dat met eene populair doek. Ick alsch handelaer, heb veel kennis. Maer togh weet ick niet alles, soo weet ick weijnigh oover 't Noorden. Van Mander (van den schilderacademie te Haerlem) hee eene aental jaaren terugh eene boeck geschreven: Shilderboeck. alhier kan je lesen oover de schilderkunsgt in Noort Hollant van toen. Ergh interessant.

5 De Gouden Eeuw 5 Een schilderij van eene bordeel, dat sijt nogh eene interessante. 't liefst ben ick erbij alsch de schilder dit gaet schildeeren. Het spreeckt voor sich, ick weet veel. Waerom denkt u dat sij mij eene stuck laten schrijven? Ick kan u helpen, eene schilderij te vinden. Natuurlijck vint ick 't niet ergh om er self evenzo op te staen. ick ben wel druk, evenzeer in 't buijtenlant sijt mijn kunsgt nam'leyck populair. Icck ben 't middelpunt In mijn tijt ben ick eene mensch van aenzien, gelie ende geroemt Ick doe saecken met kunsgthandelaersch uijt binnen ende buijtenland. Om die reden wort ick vaeck geportretteert door schildersch uijt desche tijd. Denck maer aen Rembrandt, Fransch Halsch off Goovert Flinck. Ick ben op dit moment de belanghrijkste kunsgthandelaer van Amsterdam, vandaer dat ick op vrijwel alle groepsportretten te sien ben. De schildersch moeten wercken volgensch mijn rigtlijnen. Wat eene schilder denkt off wil laten sien sijt voor mij van ondergeschikt belangh. Ick ben tenslotte d'opdragtgever. Op de belanghrijkste schilderijen uijt desche tijt sta ick vrijwel altijsch in 't midden afgebeeld. Ick ben tenslotte de belanghrijkste opdragtgever ende betaelt 't meescht, vanzelfsprekent sta ick dan evenzo op de voorgrond. Vanzelfsprekent vint ick 't dat ick in mijn moijste kledij afgebeelt wordt, ende evenzeer van top tot teen, niet ergensch in eene hoekje. Nee, mijn pleck sijt ende blij in 't centrum. De kunsgten bloeijen in Amsterdam ende ick ben 't stralent middelpunt. Amsterdam sijt 't belanghrijkste handelscentrum van den wereld. Natuurlijck laten leden van schutterijen ende Raden van bestuur sigzelve op a eelden op groepsportretten, andersch ben je nietsch off niemand. Nee, wil je gesien worden dan sorgh je ervoor dat je op eene prominente pleck staet, want andersch ben je niets, van generleij waerde. Ick ben iemand. Ick heb 't verlanghen mijn bereijkte statusch uijt te draaghen, dit spreeckt voor mij voor sich.

6 6 De Gouden Eeuw Taakverdeling Eva Boerma -Krant in elkaar zetten -Een hartstochtelijke liefde -Het leven van Antonie van Leeuwenhoek Maud Bosschaert - Helpen met krant in elkaar zetten - Het verhaal van Cornelis - Een bedrogen vriendschap Imre van den Bosch - Een bedrogen vriendschap - Melchior de Maas - Helpen met krant in elkaar zetten Alana de Zeeuw - Een hartstochtelijke Liefde Colofon Bronnen "Het leven van Antonie van Leeuwenhoek" Lijst_van_personen_uit_de_Gouden_Eeuw "Melchior de Maas" Vereenigde_Oostindische_Compagnie %2f9FZJdIxJWKyCpzTwVHNU2IWDRImXXHBB P l M 3 e J % 2 f A B J 5 G z y A y a 6 Q x h6wxxranxzu6afdimnskykbks % 3 d & M i m e T y p e = a p p l i c a t i o n %2fpdf&Domain=nuovo.itslearning.com&TimeStamp = &Unicode=True&Signature=a WqI76piD7wxXoTC6gUxw6VmHbygSgHqfi myziqlxukrogp%2bxf0l2ckcshr2cmtdnellx%2fn80hlxpj1roswkuh12iihxifdlfo3hhhtpjqdw5cjgsnlnzr9mawpd5bpadb42aasuzs MvsxDY2BEzXqkQB5aAj%2fOLMJNvnIyfSQM%3d "Een bedrogen vriendschap" https://fi les.itslearning.com/file/download/ GetFile.aspx?FileName=Vriendschap+om+te+overleven.pdf&Path=RtrQ4aB7Ze8tlnhQKfGmaGeAQW1LplPM13EcKBrN2f7YzHhEUSbT2pjQXcHHAC9%2f6T8AgfsKH%2b2a3oZXdpt52Dd7D DTDAFRVkGh9vodmrzTI7VEY%2bKkHExd %2fmEKFkuwyHwn8d6xCBdSSnv2m3d H98lTtcioMZh5wPWHuAG7D5j4%3d&MimeType=a p p l i c a t i o n %2fpdf&Domain=nuovo.itslearning.com&TimeStamp = &Unicode=True&Signature=dZ xikh6rasiutq061iaslwuxsiyf93g7sdtzrybx64eih %2bJe%2f%2bD1RcsS1e%2fLATPogZm sjlolefh8rfn74twes79yprug0yhizjjgbxyt%2f ScvzMSLEK%2fxJt7A%2fYqZ633JsNDJveP9OGcE QR0tSz0wKMGeeTTRhpdyax6TgSJxGxg%3d Vereenigde_Oostindische_Compagnie "Net als Rembrandt" bronnen uit It's learning _goudeneeuw03 "Het verhaal van Cornelis" Vereenigde_Oostindische_Compagnie https://fi les.itslearning.com/file/download/ GetFile.aspx?FileName=Regenten+in+de +rats.pdf&path=elxp6dccgertum ef3oir wk2hy2izycl4b6wybbmu1kuziklad8hkyt5zhfi ULjU5dKP4oJIq8hI%2bGEDJcWioP%2fZTGqO

7 De Gouden Eeuw 7

8 8 De Gouden Eeuw

Heilig Jaar van Barmhartigheid

Heilig Jaar van Barmhartigheid Heilig Jaar van Barmhartigheid van 8 december 2015 tot 20 november 2016 Paus Franciscus heeft alle mensen van de hele wereld uitgenodigd voor een heilig Jaar van Barmhartigheid. Dit hele jaar is er extra

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Apostolische rondzendbrief

Apostolische rondzendbrief oktober 9, 2011 Jaargang 1, nummer 1 Lieve mensen, Zo bent u een voorbeeld voor alle gelovigen in Macedonië en Achaje geworden. Wij zijn nu al weer een tijdje hier in het zuiden van Griekenland, in de

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

De wereld op zijn kop! Kan de wereld op zijn kop staan? Met gym heb je het vast wel eens geprobeerd Op je kop staan, bedoel ik, soms lukt het

De wereld op zijn kop! Kan de wereld op zijn kop staan? Met gym heb je het vast wel eens geprobeerd Op je kop staan, bedoel ik, soms lukt het De wereld op zijn kop! Kan de wereld op zijn kop staan? Met gym heb je het vast wel eens geprobeerd Op je kop staan, bedoel ik, soms lukt het Maar het duurt maar heel even dat op de kop staan De wereld

Nadere informatie

Kerk- School- en Gezinsdienst op zondag 29 maart 2015 in de Martinikerk

Kerk- School- en Gezinsdienst op zondag 29 maart 2015 in de Martinikerk Kerk- School- en Gezinsdienst op zondag 29 maart 2015 in de Martinikerk Voorganger: Ds. M.N. Ariesen-Holwerda Organist: Kees Nottrot Pianist: Peter Wagenaar Afkondigingen Zingen van een psalm 122: 1 en

Nadere informatie

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan.

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen

Nadere informatie

50 ste 24uurs 2013 De laetste Reijsch van Henry Hudson

50 ste 24uurs 2013 De laetste Reijsch van Henry Hudson Keur baert anghst 1 Een kompasstreeck, windstreeck off hemelstreeck sijt 1/16e deel van den kompasroosch Een kompasstreeck, windstreeck off hemelstreeck sijt 1/32e deel van den kompasroosch Een kompasstreeck,

Nadere informatie

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7)

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Liturgie aangepaste dienst Baflo, 28-09-14 om 14.30 uur Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Welkom en mededelingen a. Opw. 334 Heer, uw licht en uw liefde schijnen b. Opw. 88 Een rivier vol

Nadere informatie

Voor jou! Dit boek is voor jou. Het gaat over God. En over God en jou samen. Over Gods liefde voor jou.

Voor jou! Dit boek is voor jou. Het gaat over God. En over God en jou samen. Over Gods liefde voor jou. Voor jou! 9 Voor jou! Dit boek is voor jou. Het gaat over God. En over God en jou samen. Over Gods liefde voor jou. Het boek gaat over geloven. Het gaat over jouw geloof! Lees en bekijk alles goed. Je

Nadere informatie

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom Naam: Het Christendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden

Nadere informatie

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen GODS GEZIN Studielessen voor 4-7 jarigen 2003 Geschreven door Beryl Voorhoeve en Judith Maarsen Oorspronkelijk bedoeld voor studie in kleine groepen in de Levend Evangelie Gemeente Gebruikte Bijbelvertaling

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON Bijbel voor Kinderen presenteert DE VERLOREN ZOON Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis.

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. 1 Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. Dat is nu al de derde keer in een paar dagen. We moeten vandaag op de eerste verdieping zijn, kamer 105. Mevrouw dr. W.H.F. Scheltema, internist,

Nadere informatie

D E P A U L U S C A K E of de suiker is niet méér waard dan het zout

D E P A U L U S C A K E of de suiker is niet méér waard dan het zout D E P A U L U S C A K E of de suiker is niet méér waard dan het zout Personen Verteller Huisvrouw Cake ingrediënten; o Bloem o Zout o Suiker o Eieren o Kersen o Sukade o Krenten o Boter (Bij dit toneelstuk

Nadere informatie

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN

DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Bijbel voor Kinderen presenteert DE RIJKE MAN, DE ARME MAN Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Beertje Anders. Lief zijn voor elkaar. Afspraak 2

Beertje Anders. Lief zijn voor elkaar. Afspraak 2 Beertje Anders Lief zijn voor elkaar. Afspraak 2 H. Vos Beertje Anders Wat zonlicht is voor bloemen, is een glimlach voor een beer. Beertje Anders en Beertje Bruin gaan bij oma spelen. Het was maar even

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Op reis naar Bethlehem

Op reis naar Bethlehem Op reis naar Bethlehem Rollen: Verteller Jozef Maria Engel Twee omroepers Kind 1 Kind 2 Kind 3 Receptionist 1 Receptionist 2 Receptionist 3 Kind 4 Kind 5 Herder 1 Herder 2 Herder 3 Herder 4 Drie wijzen

Nadere informatie

Door onze keuze is er een breuk tussen God en mens.

Door onze keuze is er een breuk tussen God en mens. Probleem: breuk tussen en mens Door onze keuze is er een breuk tussen en mens. maakte de mens omdat Hij een vriend wilde. Hij wilde aanhoudend contact met de mens. Hij gaf de mens een verrassend mooi leven.

Nadere informatie

HC zd. 42 nr. 31. dia 1

HC zd. 42 nr. 31. dia 1 HC zd. 42 nr. 31 weinig mensen zullen zeggen dat ze leven voor het geld geld maakt niet gelukkig toch zeggen we er graag achteraan: wel handig als je het hebt want waar leef ik voor? een christen mag zeggen:

Nadere informatie

Jezus vertelt, dat God onze Vader is

Jezus vertelt, dat God onze Vader is Eerste Communieproject 26 Jezus vertelt, dat God onze Vader is Jezus als leraar In les 4 hebben we gezien dat Jezus wordt geboren. De engelen zeggen: Hij is de Redder van de wereld. Maar nu is Jezus groot.

Nadere informatie

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan Gelezen: Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004 Pasen is opstaan Gemeente, Het woord, het werkwoord dat bij Pasen hoort is: opstaan. Daarbij horen de afgeleide zelfstandige naamwoorden:

Nadere informatie

De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart die aan de kinderen is uitgedeeld. Als de kinderen Bingo hebben, roepen ze Amen

De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart die aan de kinderen is uitgedeeld. Als de kinderen Bingo hebben, roepen ze Amen Overdenking zondag 13 maart 2016, KSG-dienst, in de Terskflierkerk 5 e zondag 40 dagentijd Wat maakt mij sterk? Lezing Rechters 16: 15-20 Door ds. A.J.Wouda De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 4 vers Zit je in de put? Praat es met Jezus!

Bijbellezing: Johannes 4 vers Zit je in de put? Praat es met Jezus! Bijbellezing: Johannes 4 vers 7-27 Zit je in de put? Praat es met Jezus! Wij hadden vroeger een waterput Vroeger is meer dan 55 jaar geleden Naast ons huis aan de Kerkstraat in Harkema Ik weet nog hij

Nadere informatie

Jezus maakt mensen gelukkig

Jezus maakt mensen gelukkig Eerste Communieproject 33 Jezus maakt mensen gelukkig Jezus doet wonderen In les 5 hebben we geleerd dat God onze Vader is. Wij zijn allemaal zijn kinderen. Alle mensen zijn broertjes en zusjes van elkaar!

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus AVONDMAALSVIERING KONINGSKERK 13-09 - 2009 door ds. L. Krüger Schriftlezing: Koloss. 1: 24-29 (NBV) Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag

Nadere informatie

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij?

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Wat een mooie luchtballonnen! Geel, oranje, groen en blauw. Kies maar uit Daan,

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht Lees : Mattheüs 18:21-35 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was,heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

y02 Marcus 15.2 Rinze IJbema - Marcus 15, 2-5. Gemeente van Jezus Christus,

y02 Marcus 15.2 Rinze IJbema - Marcus 15, 2-5. Gemeente van Jezus Christus, Rinze IJbema - Marcus 15, 2-5. Gemeente van Jezus Christus, het is al bijna 8 april, het is al bijna Pasen. Met Pasen vieren we feest, omdat Koning Jezus de dood overwint. Onze Koning is sterker dan de

Nadere informatie

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40)

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40) Liturgisch bloemstuk bij de 40 dagen tijd en Pasen 2015 Elke week wordt één kaars gedoofd, van de kandelaar met 8 kaarsen. Er is elke week een boog bekleed met klimop, als beeld van het verbond van God

Nadere informatie

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus 138 Tijdwijzer Het begin Op deze tijdbalk past niet de hele geschiedenis van de mens. Er lopen namelijk al zo n 100.000 jaar mensen rond op aarde. Eigenlijk zou er dus nog 95.000 jaar bij moeten op de

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

9 Vader. Vaders kijken anders. Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd

9 Vader. Vaders kijken anders. Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd 53 9 Vader Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd heeft. P Ik begin steeds beter te begrijpen dat het heel bijzonder is dat ik een kind van God, mijn

Nadere informatie

Marcus 10,13-16 - Kleine en grote kinderen: iedereen is welkom bij Jezus

Marcus 10,13-16 - Kleine en grote kinderen: iedereen is welkom bij Jezus Marcus 10,13-16 - Kleine en grote kinderen: iedereen is welkom bij Jezus Gezinsdienst Liturgie Welkom en mededelingen Voorzang: - Gezang 132 - Opwekking 461 - Gezang 146 Stil gebed Votum / groet Zingen:

Nadere informatie

H E T V E R L O R E N G E L D

H E T V E R L O R E N G E L D H E T V E R L O R E N G E L D Personen Evangelieschrijver Vrouw (ze heet Marie) Haar buurvrouwen en vriendinnen; o Willemien o Janny o Sjaan o Sophie (Als het stuk begint, zit de evangelieschrijver op

Nadere informatie

Al heel snel hadden ze ruzie met elkaar. Het spelen was niet leuk meer.

Al heel snel hadden ze ruzie met elkaar. Het spelen was niet leuk meer. Beertje Anders en Beertje Bruin gingen bij oma spelen. Al heel snel hadden ze ruzie met elkaar. Het spelen was niet leuk meer. Oma hoorde: Ik wil de bal, Ik wil de blokken, Ik ga kleuren, Ik wil de kleurpotloden

Nadere informatie

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg Pasen met peuters en kleuters Beertje Jojo is weg Thema Maria is verdrietig, haar beste Vriend is er niet meer. Wat is Maria blij als ze Jezus weer ziet. Hij is opgestaan uit de dood! Wat heb je nodig?

Nadere informatie

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen Zondag 52 Zondag 52 gaat over de zesde bede. Leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze. Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, in der eeuwigheid. Amen. Lees de tekst

Nadere informatie

Over het toneelstuk Gijsbrecht van Amstel

Over het toneelstuk Gijsbrecht van Amstel Voorwoord Gijsbrecht van Amstel leefde rond 1300. Hij was de belangrijkste man van de stad Amsterdam in die tijd. Gijsbrecht was geliefd bij de bevolking van Amsterdam, maar hij had ook veel vijanden.

Nadere informatie

Presentatie Cor Rook d.d. 7 juni 2016 in de Josefkerk te Zwolle, zelf voor 12 tot 15 uur per week werkzaam als fondsenwerver voor goede doelen,

Presentatie Cor Rook d.d. 7 juni 2016 in de Josefkerk te Zwolle, zelf voor 12 tot 15 uur per week werkzaam als fondsenwerver voor goede doelen, Presentatie Cor Rook d.d. 7 juni 2016 in de Josefkerk te Zwolle, zelf voor 12 tot 15 uur per week werkzaam als fondsenwerver voor goede doelen, over fondsenwerving (Bron The Spirituality Of Fundraising

Nadere informatie

Het Onderzoek. Laura Koopman Groep 7 woensdag 5 maart 2014 HET ONDERZOEK

Het Onderzoek. Laura Koopman Groep 7 woensdag 5 maart 2014 HET ONDERZOEK Het Onderzoek Laura Koopman Groep 7 woensdag 5 maart 2014 HET ONDERZOEK Inhoud In deze hoofdstukken is mijn werkstuk verdeeld: 1.Christiaan Huygens blz: 4 2.Antonie van Leeuwenhoek blz: 6 3.De beschrijving

Nadere informatie

hema: Groeien in liefde en tederheid

hema: Groeien in liefde en tederheid Naam: Datum: hema: T 1. Wat is echte vriendschap? Schrijf woorden of korte zinnen naast elke pijl. Denk aan deze elementen: Je hebt het gevoel dat je van iemand houdt, het gevoel dat je je goed voelt bij

Nadere informatie

Liturgie voor de scholendienst 2015

Liturgie voor de scholendienst 2015 Liturgie voor de scholendienst 2015 Kerk van de Nazarener & Christelijke Basisschool De Vliet Klaaswaal Zondag 1 februari Thema: Bestaat God (eigenlijk wel)? Welkomstwoord Uitleg over de kerk Kinderopwekking

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

21 februari 2016 ONLINE MET GOD. Voorganger: Ds.H.Bondt Begeleiding: Entheos / Els Cornelisse

21 februari 2016 ONLINE MET GOD. Voorganger: Ds.H.Bondt Begeleiding: Entheos / Els Cornelisse 21 februari 2016 ONLINE MET GOD. Voorganger: Ds.H.Bondt Begeleiding: Entheos / Els Cornelisse Votum en groet Ps. 65,1 (U luistert als wij bidden) De lofzang klinkt uit Sions zalen tot U met stil ontzag.

Nadere informatie

EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN

EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN Vaak wordt u zelf niets wijzer van vragen die aan u gesteld worden. Hier willen we u een paar heel belangrijke vragen voorleggen, die juist wel vooral voor uzelf van belang

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties.

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties. Maria, leer ons bidden! Het gebed is er niet in de eerste plaats om ons te voldoen. Ze is onteigening van onszelf om ons in de gesteltenissen te plaatsen van de Heer, Hem in ons te laten bidden. In een

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

Rembrandt van Rijn. Hoofdstuk 1 : Rembrandt zijn eerste jaren.

Rembrandt van Rijn. Hoofdstuk 1 : Rembrandt zijn eerste jaren. Rembrandt van Rijn Hoofdstuk 1 : Rembrandt zijn eerste jaren. Rembrandt is op 15 juli 1606 in Leiden geboren. Rembrandt zijn vader was eigenaar van een molen. Die molen was niet bewoonbaar. Hun huis stond

Nadere informatie

Samen met Jezus op weg

Samen met Jezus op weg Samen met Jezus op weg KERK & WERELD Korte Schipstraat 16 2800 Mechelen Tekst: Myrjam De Keyser 1. De laatste keer samen Jezus en zijn leerlingen willen graag het paasfeest vieren. Daarvoor zijn ze naar

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Beertje Bruin zegt dan: Ik heb van moeder Beer gehoord dat je erg verdrietig

Beertje Bruin zegt dan: Ik heb van moeder Beer gehoord dat je erg verdrietig Beertje Anders zit stil in een hoekje als Beertje Bruin langskomt. Beertje Bruin zegt dan: Ik heb van moeder Beer gehoord dat je erg verdrietig bent. Kan ik je helpen, want ik ben je vriend en vrienden

Nadere informatie

In de loop van de vele jaren dat ik in mijn bediening sta, constateerde

In de loop van de vele jaren dat ik in mijn bediening sta, constateerde INHOUDSOPGAVE Inleiding................................................... 5 1. Jezus en de doop........................................ 7 2. Het werk van de Heilige Geest.......................... 11

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus ChristusGemeente van onze Heer Jezus Christus!

Gemeente van onze Heer Jezus ChristusGemeente van onze Heer Jezus Christus! Gemeente van onze Heer Jezus ChristusGemeente van onze Heer Jezus Christus! Jongens en meisjes! Hebben jullie vanmorgen de kerkklok gehoord? Ja, vanmorgen hoorden we ook een klok luiden in de kerk. Maar

Nadere informatie

Willem van Oranje. Over Willem. Info. Bekenden van Willem. Willem van Oranje. Tijdlijn Info Foto s. wsw. Dillenburg. Willem van Oranje Lente, 1545

Willem van Oranje. Over Willem. Info. Bekenden van Willem. Willem van Oranje. Tijdlijn Info Foto s. wsw. Dillenburg. Willem van Oranje Lente, 1545 Over Willem Willem krijgt op 11-jarige leeftijd door het overlijden van een neef een grote erfenis. Daar hoort ook bij dat hij verhuist van zijn ouders in de naar de grote stad. Daar wordt hij opgevoed

Nadere informatie

Preek Psalm 78:1-8 20 september 2015 In het spoor van Opening winterwerk Spiegelbeeld I

Preek Psalm 78:1-8 20 september 2015 In het spoor van Opening winterwerk Spiegelbeeld I Preek Gemeente van Christus, De mooiste dingen in het leven kun je niet als erfernis wegschenken Let er maar eens op. De belangrijkste dingen zijn geen erfstuk. Zeker, je kunt mooie spulletjes erven. Of

Nadere informatie

Wat is JATOV? Jatov wordt uitgegeven in vier delen. In ieder deel staat één woord centraal. De opbouw is als volgt: kennen. Bijbel te lezen.

Wat is JATOV? Jatov wordt uitgegeven in vier delen. In ieder deel staat één woord centraal. De opbouw is als volgt: kennen. Bijbel te lezen. JaTov 1 Inhoud Wat is Jatov? 5 Wat betekent Jatov? 6 Voor jou 8 1. Het doel 10 2. De Bijbel 16 3. Wat is zonde? 22 4. FF Checken 28 5. Redding 30 6. Geloof 36 7. Vergeving 42 8. FF Checken 48 9. Bidden

Nadere informatie

Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten

Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten Van de oogst van hun land en van hun dieren Jagers & boeren Wat

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Misschien zit u hier wel met de grote vraag: wat is Kerst eigenlijk?

Misschien zit u hier wel met de grote vraag: wat is Kerst eigenlijk? 25 december 2015 1 e Kerstdag Sixtuskerk te Sexbierum Ds. A.J. (Anneke) Wouda Teksten: Hebr. 1:1-6 en Lucas 2: 15-21 Geliefden van God, gemeente van Christus, Kerstochtend 2015 U zit midden in een kerstviering,

Nadere informatie

DE GEBOORTE VAN JEZUS

DE GEBOORTE VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE GEBOORTE VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door:

Nadere informatie

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 6 Zacheüs (1) Het is erg druk in de stad vandaag. Iedereen loopt op straat. Zacheüs wurmt zich

Nadere informatie

Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk daarvan zijn?

Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk daarvan zijn? Voor 16 jaar en ouder! Zondag 24 Zondag 24 gaat over de goede werken. Zondag 24 vraag en antwoord 62, 63 en 64. Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk

Nadere informatie

Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus.

Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus. Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus. De engel zei: God zal jou een kind geven. God zal jou Zijn Kind geven. God zal jou Jezus geven.

Nadere informatie

Het onze Vader. Naam:

Het onze Vader. Naam: Het onze Vader Naam: Onze Vader Onze Vader, Die in de hemelen zijt. Uw Naam worde geheiligd. Uw Koninkrijk kome. Uw wil geschiede, zoals in de hemel zo ook op de aarde. Geef ons heden ons dagelijks brood.

Nadere informatie

Interview Rob van Brakel

Interview Rob van Brakel Interview Rob van Brakel Atributes Consequences Values Hallo Rob van Brakel, mag ik jou een aantal vragen mogen stellen? Prima. Hoe oud ben je? 21 jaar Wat is je woonsituatie op het moment? Op het moment

Nadere informatie

Werkblad 1 (Bij bladzijde 2 en 3 van het lesboek)

Werkblad 1 (Bij bladzijde 2 en 3 van het lesboek) Naam: Werkboek Werkblad 1 (Bij bladzijde 2 en 3 van het lesboek) Op het plaatje hieronder zie je de beurs nog een keer. Dit keer zie je ook vier tekstballonnetjes. De mannen die een tekstballon boven hun

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Vlinder en Neushoorn

Vlinder en Neushoorn Vlinder en Neushoorn Hoi, zei Vlinder. Hoi, zei Neushoorn, hoewel hij meestal niets zei. Maar hij was in een goede bui. Vlinder streek neer op de hoorn van Neushoorn en leek erg zenuwachtig. Hoi! zei Vlinder

Nadere informatie

De bruiloft van Simson

De bruiloft van Simson De bruiloft van Simson Weet je nog waar de vertelling de vorige keer over ging? Over Simson, de nazireeër. Wat is een nazireeër? Een nazireeër is een bijzondere knecht van God. Een nazireeër mag zijn haar

Nadere informatie

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn:

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn: A Klein Kontakt Het is alweer eind maart wanneer dit Kontakt uitkomt, het voorjaar lijkt begonnen, veel kinderen hebben kweekbakjes met groentes in de vensterbank staan, die straks de tuin in gaan. Over

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

Een leerling van Jezus vertelt ('walking sermon' langs kunstwerken)

Een leerling van Jezus vertelt ('walking sermon' langs kunstwerken) Een leerling van Jezus vertelt ('walking sermon' langs kunstwerken) Doek achter de tafel Even kijken hoor. U en jullie hebben er al naar kunnen kijken, maar ik nog niet. Nu wil ik het goed zien. Ja, zo

Nadere informatie

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN WAAROM??? DAAROM!!! Soms sta je met je mond vol tanden, wanneer je kind je met een vraag overvalt. "Waarom zijn de bomen groen?", "Waarom regent het vandaag?" Waarom... waarom..., steeds weer waarom. De

Nadere informatie

Samenvatting Gouden Eeuw ABC

Samenvatting Gouden Eeuw ABC Samenvatting Gouden Eeuw ABC Week 1ABC: Gouden Eeuw algemeen Info: De Gouden Eeuw (1600-1700) De 17 e eeuw wordt de Gouden Eeuw genoemd, omdat er in Nederland veel geld werd verdiend. Vooral door de handel.

Nadere informatie

In het voetspoor van...

In het voetspoor van... In het voetspoor van... Bijbelse figuren en hun levensgeheim voor jongeren van 2 en 3 jaar drs. M. van Campen Zevende druk Zoetermeer Inhoud. Timotheüs - op school bij God 7 2. Adam - een gevallen mens

Nadere informatie

Die Jezus volbracht in zijn leven, toen hij in de wildernis leefde

Die Jezus volbracht in zijn leven, toen hij in de wildernis leefde Kunt u een verhaal over Jezus vertellen dat veel voor u betekent? Ja, Jezus is erg belangrijk voor mij en anderen die geloven dat hij onze redder en heer der levenden is Een belangrijk verhaal voor mij

Nadere informatie

Organist: Gerrit Spijkerboer, Korianderhof 56, 0546-577636, spiekerboer@hotmail.com VOORBEREIDING

Organist: Gerrit Spijkerboer, Korianderhof 56, 0546-577636, spiekerboer@hotmail.com VOORBEREIDING 27 maart 2016 (1 ste Paasdienst) Lucas 23:56-24:12 De opstanding van Jezus Thema: Liefde is vertel het maar Organist: Gerrit Spijkerboer, Korianderhof 56, 0546-577636, spiekerboer@hotmail.com Welkom door

Nadere informatie

kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen

kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen Verhalen die de Here Jezus als kind hoorde: David, Saul en Jonatan Nadat hij Goliat had verslagen en de Filistijnen

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

Protestantse Gemeente Biddinghuizen. Gezinsdienst. Thema: Ja is ja

Protestantse Gemeente Biddinghuizen. Gezinsdienst. Thema: Ja is ja Zondag 25 oktober 205 Protestantse Gemeente Biddinghuizen Gezinsdienst Thema: Ja is ja Voorganger: ds. Sifra Baayen - Op t Land Meevoorbereid door WJV Muzikale medewerking: True Colors Welkom - door de

Nadere informatie

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl R O S A D E D I E F Arco Struik Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl In de winkel 3 Bart 5 Een lieve dief 7 De telefoon 9 Bij de dokter 11 De blinde vrouw 13 Een baantje 15 Bijna betrapt

Nadere informatie

l Wouter mag Floor niet slaan. l Wouter mag geen alcohol drinken (geen druppel!).

l Wouter mag Floor niet slaan. l Wouter mag geen alcohol drinken (geen druppel!). 3. Net keek mama heel beteuterd toen ze me een nachtzoen kwam geven. Vind je het echt erg dat ik zoveel moet werken? vroeg ze. Wat moest ik daarop zeggen? Ze keek zo droevig! Valt wel mee, hoor, zei ik.

Nadere informatie

PETRUS EN DE KRACHT VAN HET GEBED

PETRUS EN DE KRACHT VAN HET GEBED Bijbel voor Kinderen presenteert PETRUS EN DE KRACHT VAN HET GEBED Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Ruth Klassen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd

Nadere informatie

Zondag 13 december 2009 Tekst: Lucas 1: 39-55

Zondag 13 december 2009 Tekst: Lucas 1: 39-55 Zondag 13 december 2009 Tekst: Lucas 1: 39-55 Maria gaat op visite bij Elisabet. Maria was natuurlijk helemaal vol van het geweldige nieuws dat ze van de Gabriël had gehoord. Ze wilde het heel graag aan

Nadere informatie

Les 15 / Jezus Christus eerst

Les 15 / Jezus Christus eerst Les 15 / Jezus Christus eerst De opdracht Lees Filippenzen 2:5-8 Hoe kun je Jezus de eerste plaats geven in je leven? Er zijn zoveel dingen belangrijk in je leven: vrienden, school, een (sport)club, de

Nadere informatie