五 福 娃 Over de mascottes van de Olympische Spelen Beijing 2008

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "五 福 娃 Over de mascottes van de Olympische Spelen Beijing 2008"

Transcriptie

1 D 0601b 五 福 娃 Over de mascottes van de Olympische Spelen Beijing 2008

2 Over de mascottes van de Olympische spelen van 2008 Op 11 november 2005 presenteerde de organisatie van de Olympische Spelen in Beijing de mascottes *1 voor de spelen van Het zijn er vijf en ze zullen bekend staan onder de naam Wu Fu Wa *2 ( The Five Friendlies ). Wu is Chinees voor het getal vijf en Wu Fu Wa vertalen wij als de Vijf Geluks Wa. De term Wa is ontleend aan Wawa of Wazi *3, in China gangbare termen voor baby of kindje. De vijf vriendjes wensen u: voorspoed, vrolijkheid, enthousiasme, gezondheid en geluk *4. In december 2006 besloot het Olympisch Comité de Engelse naam te laten vallen en de mascottes voortaan nationaal en internationaal met de Fu Wa aan te duiden. Volgens het officiële bericht gaat het om de vier populairste dieren van China en het Olympische vuur. Deze dieren zijn: de vis, de pandabeer, de Tibetaanse antilope en de zwaluw. Wie bekend is met de Chinese cultuur, zal bij deze toelichting de wenkbrauwen hebben gefronst. Voor de vis gaat de claim o.a. als symbool voor overvloed - natuurlijk wel op, de panda is sinds kort (en met name voor de buitenwereld ) een populair dier, voor de Tibetaanse antilope zou het - als het om een gewoon hert, symbool voor een lang leven en een goed inkomen, zou gaan - wel geloofwaardig zijn en de zwaluw is weliswaar bekend in de Chinese symboliek en als decoratie, maar beslist niet een van de populairste. Draak, feniks, tijger en vleermuis of ekster zouden als populairste dieren absoluut meer voor de hand hebben gelegen. Voor ons een goede reden om eens op zoek te gaan naar de achtergronden van dit gekozen vijftal. De dieren worden voorgesteld met de namen Beibei, Jingjing, Huanhuan, Yingying en Nini *5. Als we van deze namen alleen het eerste karakter nemen dan krijgen we: Bei Jing Huan Ying Ni *6 en dat klinkt hetzelfde als: Beijing huanying ni *7, oftewel Beijing verwelkomt U. Het verdubbelen van een naam of klank heeft in China dezelfde functie als bij ons de verkleiningstoevoegingen -tje of -je zoals in broertje of hondje. Het onderwerp, het dier of de persoon wordt er liever en aaibaarder van en het geeft over het algemeen een sfeer van iets wat als vanzelf, ordelijk en soepel gaat. Zo gebruikt men in huiselijke kring gege *8 voor een oudere broer en didi *9 om een jonger broertje mee aan te spreken of aan te duiden. Naast de mascottes zien we af en toe de tekst linggan laiyuan *10 (de bron van inspiratie) toegevoegd en soms worden de mascottes afgebeeld met een rood vignet op hun buik. Het stelt een dansend en enthousiastmerend figuurtje in de vorm van het karakter Jing *11 voor en is geinspireerd door het tweede karakter in Beijing (Peking). Het moet de associatie oproepen van een zegel zoals Chinese kunstenaars die met rode inkt plaatsen op hun schilderijen of tekeningen bij wijze van handtekening. De kleuren De kleuren van de Fu Wa zouden zijn ontleend aan de kleuren van de vijf ringen *12 van de Olympische vlag: blauw, zwart en rood staan bovenin en geel en groen zijn de kleuren van de onderste twee ringen. Het symbool werd in zestien jaar na de eerste spelen in door Pierre de Coubertin ontworpen (toen nog als vijf ringen naast elkaar). Hij diende het idee in 1913 in en gaf daarbij als toelichting dat de vijf ringen de continenten symboliseerden en dat de 2

3 zes kleuren (de witte ondergrond meegeteld) alle kleuren vertegenwoordigden van de vlaggen van alle, toen bekende, naties. Het zou tot 1920 duren alvorens de ringen voor het eerst als vignet en daarna als vlag in gebruik genomen werden, maar sinds die tijd is het een van de meest bekende handelsmerken ter wereld. Het wit wordt overigens in veel recente documentatie over de Olympische Spelen achterwege gelaten, maar het organisatiecomité van Beijing heeft alle kleuren wel mee laten tellen - zij het met een typisch Chinees tintje: Het wit is het wit van Jade (een kostbare zeer harde steensoort waarvan de witte variant als bijzonder zeldzaam geldt en daarom buitengewoon gewaardeerd wordt). Het zwart is het zwartgrijs van de Grote Muur. Het blauw is het kobaltblauw van het in het Westen meest bekende Chinese porselein. Het groen is het gebladerte van de Huai Shu *13 (Sophora Japonica, bij ons beter bekend als Pagodeboom of Geleerdenboom). In China is deze boom al bekend vanaf de Zhou-dynastie (circa voor Christus) en een typische boom voor Beijing al was het maar omdat Chongzheng, de laatste keizer van de Mingdynastie, zich op 19 maart 1644 aan zo n boom heeft opgehangen toen zijn legers niet opgewassen bleken tegen het boerenleger van Li Zicheng. Deze bewuste boom is overigens nog steeds te zien in het Jingshan park bij toeristen beter bekend als Coal Hill - vlak achter de Verboden Stad, en is door de eeuwen heen zowel het onderwerp van haat als van verering geweest. De pagodeboom staat in de symboliek ook voor de achtste maanmaand, maar daarover later meer. Het geel is het keizerlijk geel van de dakpannen van de Verboden Stad en het rood (in China de kleur van alle gelukbrengende zaken) is ontleend aan het roodoker van de muren van de Verboden Stad. Overigens zou voor het selecteren van een vijftal mascottes een verwijzing naar de vijf klassieke Chinese Elementen *14 meer voor de hand gelegen hebben. De klassieke volgorde zou dan Hout, Vuur, Aarde, Metaal en Water *15 zijn geweest met als corresponderende kleuren groen, rood, geel, zwart en blauw, maar blijkbaar heeft men ervoor gekozen met deze (mooie) traditie te breken en de gelegenheid deze weer eens over het voetlicht te kunnen brengen aan zich voorbij te laten gaan. Daarentegen is Confucius wel weer uit de kast gehaald (na decennia lang verbannen te zijn geweest vanwege zijn reactionaire levensvisie) en wordt hij ten tonele gevoerd als de wijze voorouder die in de zesde eeuw voor onze jaartelling al wees op het belang van een gezond lichaam en een gedisciplineerde geest die men kon cultiveren door het beoefenen van boogschieten, boksen, paardrijden, vissen, jagen, lopen en bergbeklimmen. Uiteindelijk zou hij zes disciplines als meest belangrijke classificeren: (het bestuderen en uitoefenen van) de riten, de muziek, het boogschieten, het schrijven en de wiskunde. 3

4 Laten we nader kennismaken met de vijf mascottes: Beibei 貝 貝 [ 贝 贝 ] Het karakter Bei betekende oorspronkelijk cowrie schelp en dat was één van de oudste betaalmiddelen van China. Later werd het meestal gebruikt om geld (in het algemeen) mee aan te duiden. De vis is in China populair vanwege het feit dat in het Chinees vis *16 en overvloed *17 hetzelfde klinken (yü). De vis en de karper in het bijzonder - is dan ook een populaire afbeelding op porselein, in snijwerk en op (nieuwjaars)prenten. Op nieuwjaarsdag wordt altijd vis opgediend opdat het komende jaar veel overvloed mag brengen. Hierbij wordt alleen het deel van de vis gegeten waar men makkelijk bij kan zonder hem om te draaien. Deels omdat men overvloed nooit in zijn geheel moet opsouperen en deels omdat volgens een gangbaar bijgeloof het omdraaien van de vis ook het omslaan van een vissersboot zou kunnen veroorzaken. De karper die door de drakenpoort springt is een bekend Chinees gezegde waarmee men iemand aanduidt die iets bijzonders heeft gedaan, promotie heeft gemaakt of een studie heeft afgerond. Er is in de provincie Honan een waterval die de drakenpoort heet en men zegt dat een karper, die deze waterval ongeschonden kan passeren, sterk genoeg is om een draak te worden. Een goudvis heeft in China dezelfde naam als bij ons en heeft dus als bijbetekenis: goud in overvloed. Vier vissen zijn een geliefde decoratie op porseleinen voorwerpen en daarmee spreekt men de wens uit dat de ontvanger (bezitter) ervan onkreukbaar en oprecht mag blijven. In de mascotte zijn oude watermotieven uit de Chinese pre- en protohistorie verwerkt en de hoofdversiering (toushi *18 ) symboliseert volgens de officiële lezing de oceaan *19. Beibei is de mascotte die voor alle watersporten staat (en wonderlijk genoeg ook voor ritmische gymnastiek). Samen met Nini, de zwaluw, zien we haar nog in de roeiwedstrijden. 4

5 Jingjing 晶 晶 Het karakter waarmee deze mascotte wordt aangeduid bestaat uit drie zonnen en betekent dan ook schitterend. In de verdubbeling heeft het de betekenis van helder en schitterend. De reuzenpanda *20 of grote pandabeer is als symbool en handelsmerk vooral bekend geworden door het Wereld Natuur Fonds. In China zelf worden dagelijks tientallen schoolklassen langs de hokken in de dierentuin gejaagd om in het gunstigste geval een traagbewegende panda te zien (het is nu eenmaal een nachtdier). Redelijk betrouwbare bronnen vermelden dat de reuzenpanda al een plaatsje had in de keizerlijke dierentuin van Xian tijdens de Westelijke Handynastie (206 voor Christus - 24 na Christus). Door de eeuwen heen was het dier een gewild tribuutobject en ook de pels werd zo nu en dan aan en door edelen geschonken. Verder wist het dier zich een twijfelachtige reputatie te verwerven in de traditionele Chinese geneeskunst. De reuzenpanda (Ailuropoda Melanoleuca) werd door pater David als eerste westerling pas in 1869 ontdekt. Het zou tot 1936 duren voordat de eerste levende panda naar Europa kwam. Diezelfde pater David zag zijn naam in het Westen verbonden aan een zeldzaam hert uit de keizerlijke paleistuinen, het Pater Davidshert. De kop van de panda is in vergelijking met die van andere beren erg groot ten opzichte van zijn lichaam en dat verschaft hem zijn lieftallige uiterlijk. De voorpoten hebben zes vingers omdat het polsbeen zich tot een opponeerbare 'duim' heeft ontwikkeld en dat geeft hem iets menselijks. Volgens psychologen heeft dat samen met zijn koddige manier van bewegen en de tekening rond zijn ogen - bijgedragen tot de gevoelens van vertedering die wij voelen bij het zien van dit dier. Het blijven echter beren en het is dan ook in de praktijk verstandig om op enige afstand te blijven. Reuzenpanda s kunnen wel 1.90 m. lang worden en rond de 125 kilo wegen. De vrouwtjes zijn over het algemeen zo'n 20 procent kleiner en lichter. De berin is slechts enkele weken per jaar vruchtbaar en een worp bestaat meestal uit één jong. Als ze geboren worden wegen ze amper 150 gram en ze blijven dan ook vrij lang (zo n anderhalf jaar tot twee jaar) onder de hoede van hun moeder. Ze leven solitair op een hoogte van tot meter in de bamboebossen langs de oostzijde van het Tibetaanse plateau (in de provincies Sichuan, Gansu, and Shaanzi) en ze eten zo'n 12 tot 15 kilo bamboe per dag; als ze verse bamboescheuten vinden zelfs meer dan het dubbele! Ze eten echter ook wel eens een vogeltje, een knaagdier of andere niet vegetarische kost. 5

6 Deze beer behoort tot een van de meest bedreigde diersoorten ter wereld en in China is men in 1955 begonnen met een serieus fokprogramma. Sinds 1965 boekt men echter pas de eerste resultaten daarmee. Dat hij zijn naam deelt met en verwant zou zijn aan de kleine panda (Ailurus Fulgens) komt overigens louter en alleen voort uit het feit dat de mannelijke geslachtsdelen van beide soorten naar achteren gericht zijn; echt familie zijn ze niet van elkaar. Behalve door het dier heeft men zich bij het ontwerpen van deze mascotte laten inspireren door het lotusbladmotief van een kom uit de Sungdynastie ( ), een periode uit de Chinese geschiedenis waarin bijna de hele Chinese geschiedenis werd herschreven. Het hoofdornament symboliseert het woud *21. Huanhuan 歡 歡 [ 欢 欢 ] Het karakter Huan is afgeleid van het geluid van een soort reiger die daarmee de lach van een mens imiteert. Letterlijk betekent het vrolijk. Huanhuan vertegenwoordigt het Olympisch vuur *22 en men heeft zich hierbij laten inspireren door zowel de afbeeldingen van de fresco's bij de plaats Dunhuang in het afgelegen gebied van Noordwest China als door een borduurpatroon van een vlammende parel. Dunhuang is een klein dorp tussen de woestijnen van de Gobi en de Taklamakan, in een verre en dunbevolkte uithoek van China. Het is van de vierde eeuw tot aan het eind van de Yuandynastie (1368) een religieus centrum geweest en gedurende die hele periode heeft men er met enige regelmaat grotten uitgehakt en die van binnen beschilderd met allerlei boeddhistische afbeeldingen. Het complex raakte in de vergetelheid en pas in 1900 werd het door een taoïstische monnik herontdekt. De eerste westerling (Aurel Stein) bezocht deze grotten in 1907 en vond er het oudste gedrukte boek ter wereld, uit het jaar 868. Er zijn in de eerste helft van de twintigste eeuw veel kostbaar-heden gestolen, gesloopt en verkocht uit de grotten. Van de oorspronkelijke 2000 grotten en nissen zijn er nog slechts een kleine 500 over, maar die zijn toch nog steeds de moeite van het bezoeken waard. Niet alle grotten zijn voor het publiek toegankelijk, maar de beelden en fresco s die er nog zijn heeft men inmiddels allemaal in kaart gebracht en daarvan zijn fraaie boeken in omloop gebracht die regelmatig door hedendaagse kunstenaars als inspiratiebron worden gebruikt. De parel is volgens de oude Chinese filosofie de tastbare manifestatie van het maanlicht en een geconcretiseerde essentie van het Yinprincipe. Omdat de draak gezien wordt als een uitgesproken Yang-manifestatie zien we ze vaak samen afgebeeld. De uitdrukking Twee draken vechten om een parel betekent 6

7 overigens dat geen van beide partijen de strijd kan winnen. Ook in de boeddhistische zeven kostbaarheden en acht waardevolle voorwerpen staat de parel op een prominente plaats. De vlammende parel wordt ook wel gezien als de belichaming van de donder of als de stem van de keizer (bijvoorbeeld bij het uitvaardigen van een edict). Yingying 迎 迎 Het karakter Ying betekent iets of iemand tegemoet treden, je richten naar iets of iemand welkom heten. De mascotte is afgeleid van de (Xi) Zang Lingyang *23 oftewel de Tibetaanse antilope en dat is feitelijk niet eens een echte antilope, maar een soort bok. Behalve het diertje zelf, hebben ook de kleding en de maskers van een minderheidsgroep uit deze streek en de volkeren van de provincie Xinjiang (Sinkiang) model gestaan voor dit ontwerp en de versiering op het hoofd verwijst naar de aarde *24. Opvallend is dat men hier niet gezocht heeft naar een embleem of een vorm die de Uygur, de getalsmatig grootste (en hoofdzakelijk islamitische) bevolkingsgroep van de provincie Xinjiang, aanspreekt. De keuze is ook op andere vlakken een beetje wrang want antilopenhoorn (bekend als Cornu Antilopis in het Latijn en lingyang jiao in het Chinees) is een bekend ingrediënt binnen de klassieke Chinese geneeskunde. Hoewel met die term officieel alleen de hoorn van de Saiga antilope bedoeld wordt, worden plaatselijk ook andere soorten hiervoor geslacht. De Saiga komt namelijk alleen voor in het noorden en noordoosten van China en het transport over lange afstanden maakt dit ingrediënt voor de klassieke geneeskunde natuurlijk erg duur. Omdat de naam van de Saiga (lingyang) overeen komt met die van de Tibetaanse antilope, is dit voor velen een zeer acceptabel alternatief. Van het totale bestand van zo n dieren vallen er dan ook jaarlijks zeker antilopen ten prooi aan stropers. Het beest leeft uitsluitend op het met meer dan zeventig meren bezaaide Qinghai-Tibetaans plateau (het gebergte van Hol Xil) op een hoogte van tot meter. Uiteraard steken ze af en toe de grens met India over en we vinden ze dan ook in Jammu en Kasjmir. Het dier laat zich overigens niet makkelijk vangen en kan snelheden halen van wel honderdtwintig kilometer per uur. Daarom is hij volgens het organisatiecomité in Beijing een perfect symbool van de Olympische geest. Bij ons is hij bekend onder de namen Chiru of Orongo (de wetenschappelijke naam is Pantholops Hodgsoni) en befaamd als leverancier van Shahtoosh (Konings-wol). Hiervan maakt men sjaals die maar een paar ons per stuk wegen, heerlijk warm zijn en waarvoor men in het Westen tot euro per stuk betaalt. Dat de antilope gedood en gestroopt zou worden voor de wol is een broodje-aap verhaal. In India weigert men zelfs om van de wol van gedode dieren sjaals te maken, omdat die wol stinkt. Zodra het dier sterft komt er een kwalijk-riekende stof vrij die in de haren gaat zitten en die er niet uit te krijgen is. In New Delhi heeft men dit inmiddels ook wetenschappelijk vastgesteld en kunstmatige (anti)geurstoffen blijken het bij het veranderen van temperatuur en vochtigheidsgraad toch steeds te verliezen van de natuurlijke doodslucht. Hoe zit het dan wel? Van nature schurken de dieren zich tegen takken en bomen aan om zich te krabben; daarmee stimuleren ze ook de haargroei en raken ze dode haren kwijt (net als bizons). De fijne wol blijft tussen het schors en aan de takken van de bomen zitten en het oogsten daarvan is dan ook een eenvoudige bezigheid afgezien van het feit dat je als shahtoosh-boer naar grote hoogten moet klimmen. De Tibetaanse antilope wordt overigens behoorlijk groot: de 7

8 schofthoogte kan oplopen tot 90 centimeter en ze kunnen een gewicht halen van rond de 50 kilo. De meeste indruk echter maken de horens die wel 70 centimeter lang kunnen worden. Overdag en s nachts maken ze vaak gebruik van kuilen in de bodem waardoor ze een beetje uit de wind kunnen liggen, want zelfs in de zomer wordt het op deze hoogte knap koud. Ze grazen het liefst in de vroege ochtend en bij zonsondergang en dat is ook de tijd waarop men ze op zoek ziet gaan naar water. De mannetjes en vrouwtjes leven gedurende de zomermaanden meestal in gescheiden groepen. Tijdens het paarseizoen (in de maanden november en december) vormen de bokken na zeer felle gevechten hun harems, soms met wel twintig vrouwtjesdieren. Deze dieren werden reeds in de achttiende eeuw bejaagd, maar het voortbestaan van de soort kwam onder druk te staan toen aan het eind van de jaren 70 en het begin van de jaren 80 van de vorige eeuw er een enorme hoeveelheid Chinezen naar dit gebied trokken op zoek naar goud. Uiteindelijk streken er bijna avonturiers neer op een gebied waar weinig natuurlijke voedselbronnen waren en alles wat aangevoerd werd, was natuurlijk duur. Er werd in die jaren veel gejaagd op de Chiru, niet alleen voor het vlees, maar ook om van het vel jassen te maken. In het jaar 2000 besloot de Chinese regering de laatste weinig fortuinlijke - gelukszoekers naar huis te sturen en werd de Chiru officieel beschermd verklaard. In het algemeen is de bok in China niet bijster populair en de keuze voor bijvoorbeeld een hert (en soort) zou een minder grote verrassing zijn geweest. Het hert is niet alleen een symbool voor lang leven, maar hert (lu) *25 klinkt ook hetzelfde als: geluk, welvaart, hoog inkomen en een ambtenaren salaris *26. Herten zijn dan ook een populaire metgezel of rijdier voor vele goden en worden ook vaak afgebeeld op (nieuwjaars)prenten. In Zuid-China spreekt men het karakter voor hert uit als liu en dat klinkt daar dan weer hetzelfde als zes. Hiermee wordt overal of alomvattend mee bedoeld omdat het getal zes verwijst naar de hemel, de aarde en de vier windrichtingen. Nini 妮 妮. Het Chinese karakter wordt gebruikt om een meisje of jonge vrouw mee aan te duiden en is gestalte gegeven door een zwaluw (yanzi *27 ). De ontwerper heeft zich volgens het persbericht laten inspireren door een vlieger en het dier zelf en de versiering op het hoofd symboliseren beide de hemel *28. Ook hier komt de Chinese klassieke geneeskunde weer om de hoek kijken: zwaluwnestjes *29 van de zeezwaluw (Hirundo esculenta) zijn zeer proteïnerijk en - op de ginsengwortel na - de meest gewilde aanvulling op het dagelijkse menu in China. Dat dit de zwaluw in het voortbestaan van de soort bedreigt moge logisch zijn, temeer omdat de nesten meestal drie maal per jaar geoogst worden - zij het voor het grootste deel buiten China. Zwaluwvlees, -veren en -eieren worden 8

9 eveneens in de klassieke Chinese apotheek gebruikt, maar dan voor meer specifieke klachten. De afgebeelde zwaluw is de Yue Yan *30 (Hirundo Rustica Tylleri, Jerdon) en deze wordt officieel niet voor medische doeleinden gebruikt. Maar de geïnteresseerde koper zal vaak moeilijk kunnen vaststellen om welke van de soorten het precies gaat, zeker als zo n diertje geplukt op de markt wordt aangeboden. Vroeger werd Beijing ook wel Yanjing (Zwaluw Hoofdstad) genoemd omdat er zoveel zwaluwen woonden en dat kan een rol gespeeld hebben bij de keuze van deze mascotte. Als een zwaluwpaar besluit om bij iemands huis, schuur of opslagplaats een nest te bouwen dan wordt dit in grote delen van China nog steeds als een gunstig voorteken beschouwd. In China is de zwaluw ook een van de symbolen van de lente en daarmee van het nieuwe jaar en de nieuwe kansen. In China kent men de term zwaluwen als equivalent van ons begrip tortelduifjes en deze karakters worden ook veelvuldig gebruikt voor pasgehuwden of om een goed huwelijk mee aan te geven. Mooie vrouwen en met name hun gracieuze bewegingen worden al vanaf de Handynastie vergeleken met zwaluwen. In literaire (en gunstige) zin werd het praten en lachen van vrouwen wel eens vergeleken met het kwetteren van deze vogels. Een zwaluwnest is overigens ook een term voor een wat onzekere en zelfs gevaarlijke positie waarin men zich - in overdrachtelijke zin - kan bevinden ( Hij heeft een zwaluwnest gebouwd op een gordijn ). De twaalfde Hemelse Herberg (een sterrenbeeld) heet Gevaar en wordt gesymboliseerd door de zwaluw. Zwaluw is ook uitwisselbaar met vrede en rust *31 omdat hiervoor in het Chinees dezelfde klank wordt gebruikt. Het spreekt voor zich dat dit ook heeft bijgedragen aan de populariteit van de zwaluw als decoratief symbool. Een bijzonder (en heel typisch Chinees) gebruik is om het karakter voor zwaluw te schrijven om een rijke maaltijd, een banket of een feest mee aan te duiden. Het officiële karakter lijkt er wel iets op, maar is toch echt anders *32 en dat is zeker voor Chinezen heus wel duidelijk. Waar dit gebruik vandaan komt en wanneer dat is ontstaan is ons echter (nog) niet duidelijk. Een nachtzwaluw is overigens een alternatieve benaming is voor een vleermuis en met de term wielewalen en zwaluwen bedoelde men vroeger courtisanes. Tot slot willen we nog kort ingaan op de symboliek van de getallen vijf en acht die in deze Olympische Spelen een prominente plaats in nemen en die in de Chinese cultuur overdadig zijn verbonden met vooral gunstige associaties. Het getal vijf Meestal worden hier de vijf zegeningen mee bedoeld (lang leven, rijkdom, gezondheid, oog voor het goede en een zachte dood). Deze worden soms afgebeeld als vijf geluksgoden, waarbij de laatste twee dan eufemistisch deugd en welzijn worden genoemd. Er zijn vijf Elementen (beter gezegd aggregatievormen van de eeuwige energie ): Aarde, Metaal, 9

10 Water, Hout en Vuur. Hieraan heeft men talloze associaties gehangen die in het dagelijks leven een grote rol spelen. Zo hoort bij Hout: de ogen, de lente, het oosten, kippenvlees, de kleur blauw-groen, wind, boosheid, de smaak zuur, als orgaan de lever, etc., etc. In het oude China was het een ideaal om met vijf generaties onder één dak wonen. Toen keizer Kao Tsung, beter bekend onder de naam Chien Lung [Qianlong] ( ), betovergrootvader was geworden, liet hij iedereen in het land, die ook met vijf generaties woonde, een extraatje geven. De vlag van de Chinese republiek ( ) kende vijf gekleurde banen: rood voor Mantsjoerije, geel voor China, blauw voor Mongolië, wit voor de Islamieten en zwart voor de Tibetanen. De vlag van de Volksrepubliek draagt ook nu nog vijf sterren. Het getal acht De Olympische Spelen van Peking zullen beginnen op 8 augustus 2008 om 8:00 uur ( s avonds) en dat is geen toeval. Het getal acht heeft in de Chinese cultuur een bijzonder gunstige symbolische waarde en men heeft niet nagelaten om dat nog eens uitvoerig te benadrukken zelfs de pagodeboom (zie De kleuren ), symbool voor de achtste maanmaand, heeft hierbij een plaatsje gekregen. Maar er is meer: Acht is het maximale yin en de volmaakte harmonie. Acht is alles (de acht windrichtingen) vertegenwoordigend. Er zijn acht trigrammen, drielijnige combinaties uit het Boek der Veranderingen (de I Ching), waaraan net als bij de vijf Elementen- een scala van associaties wordt gehangen. Er zijn (waren) acht gronden van privilege en aanzien: betrekkingen met het keizerlijk huis, een langdurig dienstverband, verdiensten, wijsheid en deugd, bekwaamheid, een staatszegel, een hoge officiële rang en afkomstig zijn uit een goede familie. Bij alle belangrijke beslissingen in het leven worden de acht karakters van de geboortehoroscoop berekend en in het licht van de relevante vraag (huwelijk, reis, start van een bedrijf, etc.) geïnterpreteerd. Er zijn twee karakters voor het jaar, twee voor de maand, twee voor de dag en twee voor het uur. Bij feestdiners is het gebruikelijk om acht hoofd- en acht bijgerechten te serveren en de tafelschikking kent altijd acht couverts. Voor een completere lijst van de getalswaarden vijf en acht verwijzen wij u naar het boek Chinese Goden en Symbolen van Marjolein Grubner pagina 222 en verder. Nieuw in het straatbeeld: Vanaf januari 2007 lopen er nog een ander soort mascottes rond in China. Zij dragen een soort Teletubbie-pakjes waarop de tekst Wo canyu *33 (Ik doe mee) staat te lezen. Het is een onderdeel van een campagne om de Chinese bevolking slechte manieren af te leren (zoals voordringen, op straat spugen, etc.) en goede manieren aan te leren (glimlach eens naar een buitenlander). Of ingesleten gewoontes zich hierdoor laten imponeren, wagen wij te betwijfelen. 10

11 Noten (tussen vierkante haakjes worden indien van toepassing - de vereenvoudigde karakters gegeven). 1. 吉 祥 物 2. 五 福 娃 3. 娃 娃 of 娃 子 4. 繁 榮 [ 繁 荣 ], 歡 樂 [ 欢 乐 ], 激 情, 健 康 en 好 運 [ 好 运 ] 5. 貝 貝 [ 贝 贝 ], 晶 晶, 歡 歡 [ 欢 欢 ], 迎 迎 en 妮 妮. 6. 貝 晶 歡 迎 妮 [ 贝 晶 欢 迎 妮 ] 7. 北 京 歡 迎 您 [ 北 京 欢 迎 您 ] 8. 哥 哥 9. 弟 弟 10. 靈 感 來 源 [ 灵 感 来 源 ] 11. 京 12. 五 環 [ 五 环 ] 13. 槐 树 14. 五 氣 [ 五 气 ] 15. 木, 火, 土, 金 en 水 16. 魚 [ 鱼 ] 17. 餘 [ 余 ] 18. 頭 飾 [ 头 饰 ] 19. 海 洋 20. 大 熊 猫 21. 森 林 22. 奧 林 匹 克 聖 火 [ 奥 林 匹 克 圣 火 ] 23. 藏 羚 羊 24. 大 地 25. 鹿 26. 祿 27. 燕 子 28. 天 空 29. 燕 窩 [ 燕 窝 ] 30. 越 燕 31. 宴 en 晏 32. 醼 33. 我 参 與 [ 我 参 与 ] 参 与 11

DE SIBERISCHE TIJGER

DE SIBERISCHE TIJGER DE SIBERISCHE TIJGER In de sneeuw! Er zijn veel verschillende soorten katten op de wereld. Denk maar eens aan de huiskat, leeuw, sneeuwpanter of cheeta. Allemaal behoren ze tot de familie van de katachtigen.

Nadere informatie

REUZENPANDA. Bamboebeer

REUZENPANDA. Bamboebeer REUZENPANDA Bamboebeer Deze zwart-witte beer staat symbool voor bedreigde diersoorten. Er leven nog maar 1.850 reuzenpanda s in het wild. Dankzij natuurbeschermingsprojecten groeit dat aantal langzaam.

Nadere informatie

CATALOGUS mei 2011 richard.pdf 1 24-5-2011 15:15:23

CATALOGUS mei 2011 richard.pdf 1 24-5-2011 15:15:23 CATALOGUS mei 2011 Voor u ligt de catalogus van AB wonen. AB Wonen waar AB staat voor Altijd Balans omdat wij denken dat je pas in balans bent als lichaam, geest en (woon-)omgeving met elkaar in harmonie

Nadere informatie

WESTELIJKE LAAGLANDGORILLA

WESTELIJKE LAAGLANDGORILLA WESTELIJKE LAAGLANDGORILLA Toen onderzoekers meer dan 100 jaar geleden voor het eerst een gorilla zagen, schrokken ze zich een ongeluk. Dat is ook niet zo gek! Een gorilla kan er gevaarlijk uitzien. Vooral

Nadere informatie

Geschiedenis van China

Geschiedenis van China Geschiedenis van China Periodes: Shang dynastie 1766 1046 v.chr. Zhou dynastie 1046 256 v.chr. Han 206 v. Chr. 220 n.chr. Tang dynastie 618 907 Song dynastie 960 1279 Ming dynastie 1368 1644 Qing dynastie

Nadere informatie

Werkstuk gemaakt door Naomi Buur!

Werkstuk gemaakt door Naomi Buur! Werkstuk gemaakt door Naomi Buur! Hoofdstuk 1: Voorwoord blz. 1 Hoofdstuk 2: Geschiedenis blz. 2 Hoofdstuk 3: Het vervolg van de Spelen blz. 3 Hoofdstuk 4: De moderne Spelen blz. 4 Hoofdstuk 5: Olympische

Nadere informatie

Inleiding tot de Chinese kalender

Inleiding tot de Chinese kalender D 0604a Inleiding tot de Chinese kalender Inleiding tot de klassieke Chinese kalender Hoewel China officieel de internationale (gregoriaanse) kalender volgt, gebruikt men in het dagelijks leven - en zeker

Nadere informatie

Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december Kerstverhaal

Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december Kerstverhaal Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december 2016 Kerstverhaal Heel lang geleden was er een jonge vrouw, Maria. Zij woonde in het dorpje Nazareth. Maria was een heel gewone vrouw, net zo gewoon

Nadere informatie

China. - De geschiedenis en cultuur van Peking -

China. - De geschiedenis en cultuur van Peking - Pagina 1 Groep 8 Colofon China - De geschiedenis en cultuur van Peking - Leerling - informatie Inleiding In deze les gaan wij het hebben over de Chinese stad Peking. We kijken met elkaar naar een stukje

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

DE GEWONE ZEEHOND. Huiler

DE GEWONE ZEEHOND. Huiler DE GEWONE ZEEHOND Huiler Je gelooft het bijna niet als je in die mooie zwarte ogen kijkt, maar een gewone zeehond is een echt roofdier. Zijn scherpe tanden en gestroomlijnde lichaam zijn perfect voor het

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info De Chinese Muur 1. Voorwoord. 2. Wat is de Chinese Muur? 3. Waar ligt de Chinese Muur? 4. Waarom bouwden de Chinezen de Chinese Muur? 5. Hoe bouwden de Chinezen de Chinese Muur? 6. Hoe lang en hoe groot

Nadere informatie

WOLF. Huilend roofdier

WOLF. Huilend roofdier WOLF Huilend roofdier Wolven hebben vaak een hele slechte naam. Denk maar eens aan de wolf in het verhaal van Roodkapje, die haar oma heeft opgegeten. Of Midas de wolf, die tevergeefs op de drie biggetjes

Nadere informatie

Geboortegedichtjes. Wie zegt dat er geen wonderen gebeuren. En ook nog nooit gebeurd zijn bovendien. Die moet beslist met eigen ogen

Geboortegedichtjes. Wie zegt dat er geen wonderen gebeuren. En ook nog nooit gebeurd zijn bovendien. Die moet beslist met eigen ogen Geboortegedichtjes Wie zegt dat er geen wonderen gebeuren En ook nog nooit gebeurd zijn bovendien Die moet beslist met eigen ogen Dit schitterende wonder komen zien We hebben ze geteld Je armpjes en je

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Canada. Inleiding. Het Land

Canada. Inleiding. Het Land Canada Inleiding Mijn spreekbeurt gaat over Canada ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik er meer van wilde weten en dat ik het leuk vond om over Canada te doen Het Land 1 / 8 Canada is het één na grootste

Nadere informatie

Wokken & Zo. Kijk voor meer informatie en recepten op www.conimex.nl

Wokken & Zo. Kijk voor meer informatie en recepten op www.conimex.nl Wokken & Zo De meest populaire wokgerechten die je zelf thuis kunt maken, plus veel inspirerende nieuwe wokgerechten. Met de authentieke Aziatische smaak. Snel en simpel, veelzijdig en verrassend. Kijk

Nadere informatie

Maja Miklič YOGA VOOR MEISJES MET YOGAHOUDINGEN VERNOEMD NAAR DIEREN E-BOOK GRATIS UITGAVE

Maja Miklič YOGA VOOR MEISJES MET YOGAHOUDINGEN VERNOEMD NAAR DIEREN E-BOOK GRATIS UITGAVE Maja Miklič YOGA VOOR MEISJES MET YOGAHOUDINGEN VERNOEMD NAAR DIEREN E-BOOK GRATIS UITGAVE Maja Miklič YOGA VOOR MEISJES MET YOGAHOUDINGEN VERNOEMD NAAR DIEREN E-BOOK INLEIDING 7 YOGABEOEFENING 9 YOGA

Nadere informatie

Flora en fauna. Flora

Flora en fauna. Flora Flora en fauna Flora De bomen in Australië zijn het hele jaar groen. Niet altijd het mooie groen zoals bij ons, maar meer het grijze groen. Zoals de eucalyptus, waarvan de meeste soorten nooit hun bladeren

Nadere informatie

KOMODOVARAAN. Door: Jade Boezer

KOMODOVARAAN. Door: Jade Boezer KOMODOVARAAN Door: Jade Boezer 1 Voorwoord Mijn werkstuk gaat over Komodovaranen. Ik doe het erover omdat ik een onderwerp zocht voor mijn werkstuk en nog niets over Komodovaranen wist. Toen ik aan het

Nadere informatie

DE WESTELIJKE LAAGLANDGORILLA

DE WESTELIJKE LAAGLANDGORILLA DE WESTELIJKE LAAGLANDGORILLA Toen onderzoekers meer dan 100 jaar geleden voor het eerst een gorilla zagen schrokken ze zich een ongeluk. Dat is ook niet zo gek! Een gorilla kan er gevaarlijk uitzien!

Nadere informatie

Gemeente in Christus,

Gemeente in Christus, meditatie voor 3 mei 2015 thema geloof EN wetenschap Gemeente in Christus, Misschien heb je wel eens gehoord van de film The Matrix, of misschien heb je m zelfs wel eens gezien. De film gaat over een kleine

Nadere informatie

Reflectie KLEUR EN CULTUUR. Mathieu Peters. Fontys PTH Eindhoven. Studentennummer: 2073444

Reflectie KLEUR EN CULTUUR. Mathieu Peters. Fontys PTH Eindhoven. Studentennummer: 2073444 Reflectie KLEUR EN CULTUUR Mathieu Peters Fontys PTH Eindhoven Studentennummer: 2073444 2014 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Rood... 3 3. Geel... 5 4. Oranje... 7 5. Groen... 9 6. Blauw... 11 7.

Nadere informatie

Gemeente van Jezus Christus, Misschien kent u het verhaal van de man in de put?! Een man viel in een put en kon er niet meer uit.

Gemeente van Jezus Christus, Misschien kent u het verhaal van de man in de put?! Een man viel in een put en kon er niet meer uit. WOORDEN VAN UITLEG Gemeente van Jezus Christus, Misschien kent u het verhaal van de man in de put?! Een man viel in een put en kon er niet meer uit. Een meelevend iemand kwam langs en sprak: ik voel met

Nadere informatie

Blinde jaren. Blinde jaren 盲 年 mang nian

Blinde jaren. Blinde jaren 盲 年 mang nian C0901a Blinde jaren Blinde jaren 盲 年 mang nian In China trouwt men tegenwoordig op latere leeftijd (volgens de actuele statistieken: mannen rond hun 31 e jaar en vrouwen rond hun 28 e jaar). Voor alle

Nadere informatie

DE WOLF. Huilend roofdier

DE WOLF. Huilend roofdier DE WOLF Huilend roofdier De wolf heeft vaak een hele slechte naam. Denk maar eens aan de wolf in het verhaal van Roodkapje, die oma heeft opgegeten. Of Midas de wolf, die tevergeefs op de drie biggetjes

Nadere informatie

Het is een grote eer om u hier in het Errera Huis, de officiële. residentie van de Vlaamse Regering, te mogen verwelkomen. Dit

Het is een grote eer om u hier in het Errera Huis, de officiële. residentie van de Vlaamse Regering, te mogen verwelkomen. Dit Donderdag 2 februari 2012 Welkomstwoord JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Ontmoeting Chinese minister van Cultuur Cai Wu - Errera, Brussel Zeer geachte collega, minister

Nadere informatie

De Romeinen. Wie waren de Romeinen?

De Romeinen. Wie waren de Romeinen? De Romeinen Wie waren de Romeinen? Lang voor de Romeinen naar ons land kwamen, woonden ze in een kleine staat rond de stad Rome. Vanaf 500 voor Christus begonnen de Romeinen met gebiedsuitbreiding. Als

Nadere informatie

Hoeveel stukjes hoor je? Chinees praten. Een doos vol spulletjes.

Hoeveel stukjes hoor je? Chinees praten. Een doos vol spulletjes. Hoeveel stukjes hoor je? De leerkracht zegt een woord, de kinderen zeggen het in stukjes na. Bijvoorbeeld : chi na draak leeu wen mas - ker rijst dra ken boot lam pi - on vlie ger pan da beer vuur - werk

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2009 tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur Arabisch CSE KB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor

Nadere informatie

Suriname in de kijker

Suriname in de kijker 44 2012 Suriname in de kijker Dit boekje brengt jullie naar een land, ver hier vandaan. Een vliegtuig doet er ongeveer 9 uur over om van Schiphol (in Nederland) naar de hoofdstad Paramaribo te vliegen.

Nadere informatie

Welkom op het kerstfeest van groep 3 en 4

Welkom op het kerstfeest van groep 3 en 4 Welkom op het kerstfeest van groep 3 en 4 Komt allen tezamen, jubelend van vreugde: Komt nu, o komt nu naar Bethlehem! Ziet nu de Vorst der eng len hier geboren. Komt, laten wij aanbidden, komt, laten

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Veldkenmerken en voorkomen 3. Hoofdstuk 2: Voedsel en vijanden 4. Hoofdstuk 3: Voortplanting en verwanten 6

Hoofdstuk 1: Veldkenmerken en voorkomen 3. Hoofdstuk 2: Voedsel en vijanden 4. Hoofdstuk 3: Voortplanting en verwanten 6 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Literatuurlijst 1 Inleiding 2 Hoofdstuk 1: Veldkenmerken en voorkomen 3 Hoofdstuk 2: Voedsel en vijanden 4 Hoofdstuk 3: Voortplanting en verwanten 6 Hoofdstuk 4: Verzorging

Nadere informatie

Schrijven opdracht 3 Kyra Willekes & Joanna Siccama - GAR1-D 22-03-2015

Schrijven opdracht 3 Kyra Willekes & Joanna Siccama - GAR1-D 22-03-2015 Schrijven opdracht 3 Kyra Willekes & Joanna Siccama - GAR1-D 22-03-2015 Gameplay in het kort (zie ook opdracht 2): - puzzel platformer runner atmosferisch fantasy - 2 delen: in nacht (tutorial) -> zoeken

Nadere informatie

De vorm van het verhaal

De vorm van het verhaal Over dit boek Het verhaal van Reinaart de vos is een van de oudste verhalen in het Nederlands. Het is geschreven in de 13 de eeuw door Willem. Wie die Willem precies was, weten we niet. Willem heeft het

Nadere informatie

CHINA, de belangrijkste hoofdsteden van het keizerrijk Beijing en Xian

CHINA, de belangrijkste hoofdsteden van het keizerrijk Beijing en Xian CHINA, de belangrijkste hoofdsteden van het keizerrijk Beijing en Xian 10 daagse groepsreis onder begeleiding van Chinakenner Ng Sauw Tjhoi 17 oktober 26 oktober 2013 China moet je niet alleen zien, maar

Nadere informatie

Sinterklaas. Lees het verhaal en beantwoord de vragen.

Sinterklaas. Lees het verhaal en beantwoord de vragen. Sinterklaas Lees het verhaal en beantwoord de vragen. Sinterklaas is geboren aan het begin van de vierde eeuw. Hij is dus ongeveer 1700 jaar oud. Hij komt uit Myra, dat is een plaats in wat tegenwoordig

Nadere informatie

Kunstlessen over Hundertwasser

Kunstlessen over Hundertwasser Kunstlessen over Hundertwasser Bovenbouw primair onderwijs en vmbo - een tekst met vragen en opdrachten voor een les op school - opdrachten in de tentoonstelling in het Cobra Museum Colofon 2013 Uitgave

Nadere informatie

DE IJSBEER. Super speurneus

DE IJSBEER. Super speurneus DE IJSBEER Super speurneus Hij is groot, wit en ziet eruit als een echte knuffelbeer. Toch zou je deze reus niet graag tegenkomen in de sneeuw. Gelukkig gebeurt dit ook niet snel, want waar deze poolreiziger

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Kleuren Inleiding Hallo allemaal. Ik hou mijn spreekbeurt over kleuren omdat ik het een leuk en interessant onderwerp vind en ook omdat kinderen er niet zo snel op komen denk ik. Ik heb mijn spreekbeurt

Nadere informatie

beschouwd als afstammelingen van Aäron. Deze was hogepriester. Koheen betekent priester. Onder meer de achternaam Cohen is hiervan afgeleid.

beschouwd als afstammelingen van Aäron. Deze was hogepriester. Koheen betekent priester. Onder meer de achternaam Cohen is hiervan afgeleid. Juni 2016 De Werkgroep Liturgie denkt na over de vorm van de eredienst. Deze kijkt hierbij ook naar andere kerken en gezindten. Deze keer wil ik graag samen met u kijken naar liturgie en menora en de volgende

Nadere informatie

RATELSLANGEN PEKARI S

RATELSLANGEN PEKARI S groep 8 DESERT Deze DESERT-speurtocht bevat open en meerkeuze vragen. Bij de meerkeuze vragen is steeds maar één antwoord goed (tenzij anders vermeld). Denk er ook aan dat je de paden niet mag verlaten

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Neushoorn Inleiding De neushoorn is een groot en zwaar landdier en kan wel 60 jaar oud worden. De witte neushoorn is de grootste en weegt wel 3000 kilo. Alleen de olifant is groter. De neushoorn is één

Nadere informatie

Paasviering 2016 Achtergelaten Vergeet me niet

Paasviering 2016 Achtergelaten Vergeet me niet Paasviering 2016 Achtergelaten Vergeet me niet woensdag 23 maart 2016 8:45 uur 9:00 uur Openingslied: Het is Pasen Het is Pasen, laat het horen, het is Pasen, het is feest. Na het donker van de dood, nu

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten

Nadere informatie

De filosofie van het voeren

De filosofie van het voeren Terug naar Voorwoord Terug naar Inhoudsopgave Verder naar volgende hoofdstuk De filosofie van het voeren Inhoudsopgave van dit hoofdstuk: Het algehele beeld Hoe voeding in de Natuur er uit zou zien...

Nadere informatie

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp!

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Haring! Verse haring! Wie maakt me los! Ik heb verse haring! Ha... ja, nou heb ik jullie aandacht, hè? Sorry, ik ben uitverkocht. Vandaag geen haring

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Suriname Voorwoord Ik houd mijn werkstuk over het land Suriname. Ik heb het onderwerp gekozen omdat mijn oom uit Suriname komt en ik het daarom ook een heel interessant land vind waar ik graag meer over

Nadere informatie

De schepping. Leerplan r.-k. godsdienst

De schepping. Leerplan r.-k. godsdienst De schepping Focus van dit verhaal De focus van dit verhaal ligt op de scheppingsdagen (Gen. 1:1 2:3). Dit verhaal is één van de heilige verhalen. Het verhaal hoort tot de kernpresentatie. Christenen beleven

Nadere informatie

van carnaval tot kerst

van carnaval tot kerst vier kant reeks van carnaval tot kerst 20 feesten & dagen om te onthouden Driekoningen Driekoningen is elk jaar op 6 januari. Op deze dag wordt het bezoek van drie wijze mannen aan het pasgeboren kindje

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten om de macht (235 284 meer dan 50 soldatenkeizers ) 3. Waardevermindering van het geld

Nadere informatie

Maanden. groep 5/6. september oktober november. december januari februari. maart april mei. juni juli augustus

Maanden. groep 5/6. september oktober november. december januari februari. maart april mei. juni juli augustus Maanden maart april mei juni juli augustus september oktober november december januari februari groep 5/6 Inleiding Maanden Ben jij dol Ons op chocolade? jaar telt 12 maanden. Op een reep? Ze hebben allemaal

Nadere informatie

SPREEKBEURT Chinchilla

SPREEKBEURT Chinchilla l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT Chinchilla ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE CHINCHILLA

Nadere informatie

Het hindoeïsme heeft geen stichter. Voor het ontstaan van het hindoeïsme moeten we naar India gaan: een groot land in Azië.

Het hindoeïsme heeft geen stichter. Voor het ontstaan van het hindoeïsme moeten we naar India gaan: een groot land in Azië. Het hindoeïsme Hoe is het hindoeïsme ontstaan? Het hindoeïsme heeft geen stichter. Voor het ontstaan van het hindoeïsme moeten we naar India gaan: een groot land in Azië. Eeuwenlang leefden in dat land

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE WAT VIND JE WAAR?

INHOUDSOPGAVE WAT VIND JE WAAR? INHOUDSOPGAVE WAT VIND JE WAAR? Les 1: Chinese tonen 7 Les 2: Een ontmoeting 14 Les 3: Tellen tot 100 21 Les 4: Familie voorstellen 33 Les 5: Eten en drinken 43 Les 6: Na school 51 Les 7: Dieren 59 Les

Nadere informatie

Olympische Winterspelen

Olympische Winterspelen Op 12 februari 2010 is het zover! Dan starten de Olympische Winterspelen. Dit evenement is heel wat minder bekend dan de gewone Olympische Spelen. En Wat is de betekenis van de Olympische Spelen? Logo

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen van God,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen van God, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen van God, We zijn vandaag bij elkaar om onze doden te herdenken. Vier namen zullen worden genoemd, vier mensen uit onze gemeente, die in het afgelopen

Nadere informatie

9 Durvers. 1 Vergelijk de teksten. Duid de zinnen aan die anders zijn. 2 Breid de zinnen uit.

9 Durvers. 1 Vergelijk de teksten. Duid de zinnen aan die anders zijn. 2 Breid de zinnen uit. 9 Durvers 1 Vergelijk de teksten. Duid de zinnen aan die anders zijn. Loodgieter voor Zuidpool maandag 8 september 2008 Een vreemde advertentie in een Engelse krant. Daar zoeken ze een loodgieter en een

Nadere informatie

DE ORANG OETAN. Bosmens

DE ORANG OETAN. Bosmens DE ORANG OETAN Bosmens Sommige mensen hebben last van hoogtevrees. Dit langharige bosmens heeft het omgekeerde. Hoog in de bomen van het tropische regenwoud zoekt hij naar rijp fruit om te eten. Hij komt

Nadere informatie

GEWONE ZEEHOND. Huiler

GEWONE ZEEHOND. Huiler GEWONE ZEEHOND Huiler Je zou het bijna niet geloven, maar een gewone zeehond is een echt roofdier! De zeehond is met zijn gestroomlijnde lichaam, speciale neus en handige snorharen helemaal aangepast op

Nadere informatie

22 Op weg naar Jeruzalem trok hij verder langs steden en dorpen, terwijl hij onderricht gaf. 23 Iemand vroeg hem: Heer, zijn er maar weinigen die

22 Op weg naar Jeruzalem trok hij verder langs steden en dorpen, terwijl hij onderricht gaf. 23 Iemand vroeg hem: Heer, zijn er maar weinigen die 22 Op weg naar Jeruzalem trok hij verder langs steden en dorpen, terwijl hij onderricht gaf. 23 Iemand vroeg hem: Heer, zijn er maar weinigen die worden gered? Hij antwoordde: 24 Doe alle moeite om door

Nadere informatie

Oosterse filosofie. China en het confucianisme

Oosterse filosofie. China en het confucianisme Oosterse filosofie China en het confucianisme Geschiedenis Opeenvolging van dynastieën Zhou dynastie (1046 256 v.chr) introductie van ijzer Ontstaan van moderne Chinese schrift Feodale heerschappij Perioden:

Nadere informatie

Geschiedenisproefwerk groep 7 Hoofdstuk 5 Een nieuwe wereld: Amerika

Geschiedenisproefwerk groep 7 Hoofdstuk 5 Een nieuwe wereld: Amerika Geschiedenisproefwerk groep 7 Hoofdstuk 5 Een nieuwe wereld: Amerika In het vroegere Amerika woonden Indianenstammen. Columbus ontdekte dit land van de Indianen in 1492. Het waren de Azteken, de Inca s

Nadere informatie

ONTDEKKINGSTOCHT. Veel plezier! Deze speurtocht is voor de hele familie! De sterretjes geven aan hoe moeilijk de vragen zijn. makkelijk moeilijk

ONTDEKKINGSTOCHT. Veel plezier! Deze speurtocht is voor de hele familie! De sterretjes geven aan hoe moeilijk de vragen zijn. makkelijk moeilijk ONTDEKKINGSTOCHT Deze speurtocht is voor de hele familie! De sterretjes geven aan hoe moeilijk de vragen zijn h f makkelijk moeilijk h Volg de wandelroute, dan komen jullie alle dieren tegen! Veel plezier!

Nadere informatie

People of the World. People of the World. volume 2

People of the World. People of the World. volume 2 People of the World People of the World volume 2 Over People of the World We reizen beiden veel: soms samen, maar vaak ook met ons hele gezin. Bij elke reis die we maken, doen we nieuwe inspiratie op.

Nadere informatie

SPREEKBEURTMAP KENPO KARATE

SPREEKBEURTMAP KENPO KARATE SPREEKBEURTMAP KENPO KARATE Wat is Kenpo Karate? Kenpo Karate is een sport voor het leren van zelfverdedigingstechnieken. We leren allemaal oefeningen om een lastige situatie of een groep te herkennen

Nadere informatie

Richtingen, coördinaten en oriënteren

Richtingen, coördinaten en oriënteren 1 Richtingen, coördinaten en oriënteren Amundsenvendel Ermelo 2001 H USKY PUBLICATIES E r m e l o Pagina 2 Pagina 11 Inhoudsopgave Richtingen 3 De kaart schaal 4 Plaatsbepaling op de kaart het coördinatensysteem

Nadere informatie

Wees vruchtbaar en word talrijk; bevolk de aarde en onderwerp haar; heers over de vissen van de zee, over de vogels van de lucht, en over al het

Wees vruchtbaar en word talrijk; bevolk de aarde en onderwerp haar; heers over de vissen van de zee, over de vogels van de lucht, en over al het Wees vruchtbaar en word talrijk; bevolk de aarde en onderwerp haar; heers over de vissen van de zee, over de vogels van de lucht, en over al het gedierte dat over de grond kruipt. Het eerste scheppingsverhaal

Nadere informatie

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk GEWASSEN IN WATER Inhoud: Vanuit de dopeling gezien een statement dat hij in het watergraf alles wat oud is achter zich laat. Hij weet niet alles, kent nog niet

Nadere informatie

Gods geopenbaarde wil voor deze gemeente, regio, Nederland, Europa en de wereld.

Gods geopenbaarde wil voor deze gemeente, regio, Nederland, Europa en de wereld. Gods geopenbaarde wil voor deze gemeente, regio, Nederland, Europa en de wereld. Deze plaats is een moederschoot van wonderen. God zet vuur vrij in dit land, die niemand kan doven. Dit is een regio van

Nadere informatie

Wie is de God van het koninkrijk? les 1 FOLLOW

Wie is de God van het koninkrijk? les 1 FOLLOW Wie is de God van het koninkrijk? les 1 DEEL 2A FOLLOW DRIE IN ÉÉN Veel mensen hebben geprobeerd om een voorstelling van God te maken. God zegt in de Bijbel dat je dit beter niet kan doen. Ex 20:4,5 De

Nadere informatie

openbaring 12:1-6 de vrouw en de draak

openbaring 12:1-6 de vrouw en de draak openbaring 12:1-6 de vrouw en de draak - Een vrouw (bekleed met de zon, met de maan onder haar voeten, en een krans van 12 sterren op haar hoofd) staat op het punt van bevallen. - Een grote bloedrode draak

Nadere informatie

MORGENGEBED. in de morgen van de achtste dag. Volheid der dagen. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela 1 januari Welkom

MORGENGEBED. in de morgen van de achtste dag. Volheid der dagen. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela 1 januari Welkom MORGENGEBED Welkom -2- in de morgen van de achtste dag Volheid der dagen Openingswoorden Wij zijn hier bijeengekomen op de vroege ochtend in dit nieuwe jaar om God te bidden om licht en wijsheid, om vuur

Nadere informatie

Begrippenlijst periode 1. Tekenen Klas 2, Roncalli mavo. Vorm

Begrippenlijst periode 1. Tekenen Klas 2, Roncalli mavo. Vorm Begrippenlijst periode 1 Tekenen Klas 2, Roncalli mavo Vorm 1. Vormentaal Alles wat je om je heen ziet heeft een bepaalde vorm. Vormen kunnen bepaalde gedachten oproepen. Kijk maar naar afbeelding 1 en

Nadere informatie

Muziek en meer MUZIEK METHODE VOOR BASISONDERWIJS GROEP 6

Muziek en meer MUZIEK METHODE VOOR BASISONDERWIJS GROEP 6 Muziek en meer MUZIEK METHODE VOOR BASISONDERWIJS GROEP 6 Muziek en meer MUZIEK METHODE VOOR BASISONDERWIJS GROEP 6 1.1. Lied allemaal voor jou tekst & muziek: Jennemieke Snijders 3 Opdracht 1.1.a. Omcirkel

Nadere informatie

ZhaawanArt Unieke Trouwringen 2013. Handgesmeed eigentijds design / geïnspireerd door eeuwenoude tradities

ZhaawanArt Unieke Trouwringen 2013. Handgesmeed eigentijds design / geïnspireerd door eeuwenoude tradities Zhaawan aawanart trouwringen & bruidssieraden Handgesmeed eigentijds design / geïnspireerd door eeuwenoude tradities unieke trouwringen.nl TERUG NAAR DE VORIGE PAGINA Modelnummer trouwringen 7-10-3 Prijs

Nadere informatie

書 票 Het Ex Libris in China

書 票 Het Ex Libris in China D 1101a 書 票 Het Ex Libris in China Het Ex Libris in China Een Ex Libris is meestal een bedrukt stukje papier van ongeveer 5 x 5 centimeter (maar er zijn legio uitzonderingen) dat doorgaans geplakt wordt

Nadere informatie

Tai Chi. Algemeen. Balans tussen lichaam en geest.

Tai Chi. Algemeen. Balans tussen lichaam en geest. Tai Chi Balans tussen lichaam en geest. Algemeen Geboren op de eeuwenoude bodem van de Chinese cultuur, absorbeert Wushu (pinyin voor gevechtsport) de smaak voor Chinese klassieke filosofie. Men gebruikt

Nadere informatie

Bezinning. Je mag op de bloem die je gekregen hebt een wens zetten, een voornemen voor deze vastentijd.

Bezinning. Je mag op de bloem die je gekregen hebt een wens zetten, een voornemen voor deze vastentijd. Bezinning Thema Andes, harmonie, schepping Aankleding Op de grond ligt een Wipalavlag of een mooie doek met erop een ondiepe schaal. Bij het binnenkomen krijgt iedereen een kommetje water, een brandend

Nadere informatie

[vanuit de middenbeuk, met de rug naar het westportaal heb je de volle ruimte vóór je.]

[vanuit de middenbeuk, met de rug naar het westportaal heb je de volle ruimte vóór je.] Mannaerts R., De Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen: een openbaring mits de juiste sleutel, Antwerpen, 2012 [vanuit de middenbeuk, met de rug naar het westportaal heb je de volle ruimte vóór je.]

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Liedjes Kerstmusical: Volg die ster

Liedjes Kerstmusical: Volg die ster 14-1: Waar ben je geboren Waar ben je geboren, waar kom je vandaan Waar is het begonnen, waar is het ontstaan Waar ken jij de weg zelfs met je ogen dicht Waar ben je geboren, waar zag jij het licht Iedereen

Nadere informatie

Jeremia 33:3. Roep mij aan, en ik zal je antwoorden, ik zal je grote, wonderlijke dingen bekendmaken, dingen die je volkomen onbekend zijn.

Jeremia 33:3. Roep mij aan, en ik zal je antwoorden, ik zal je grote, wonderlijke dingen bekendmaken, dingen die je volkomen onbekend zijn. Jeremia 33:3 Roep mij aan, en ik zal je antwoorden, ik zal je grote, wonderlijke dingen bekendmaken, dingen die je volkomen onbekend zijn. Handelingen 7:22 Mozes werd onderwezen in alle kennis van de Egyptenaren

Nadere informatie

= een stuk grond met fruitbomen. = hard materiaal dat uit de grond komt en waar je mee kunt bouwen.

= een stuk grond met fruitbomen. = hard materiaal dat uit de grond komt en waar je mee kunt bouwen. Woordenschat blok 3 gr5 Les 1 De boomgaard De steen De vijver De bloesem De stengel Het landschap De karper De alg De kikkerdril De kastanjeboom Het groen Kweken = een stuk grond met fruitbomen. = hard

Nadere informatie

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven.

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Water Egypte In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Ik ga naar een restaurant in Nederland. Daar bestel ik een glas water. De ober vraagt

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

1. Het ene jaar is het andere niet!

1. Het ene jaar is het andere niet! Naam:. Klas:.. 1. Het ene jaar is het andere niet! Je zit al in deze klas sinds september. In september ben je aan een nieuw jaar begonnen. Dus aan een nieuw schooljaar. Vul in: september oktober... februari...

Nadere informatie

Info plus Vogels. Project Dieren C- verrijking week 6. Kenmerken

Info plus Vogels. Project Dieren C- verrijking week 6. Kenmerken Project Dieren C- verrijking week 6 Info plus Vogels Kenmerken vergroting van een pauwenveer Alle vogels hebben veren. Geen enkel ander dier heeft veren. De voornaamste functie van veren is dat ze goed

Nadere informatie

Hendrick Avercamp, de winterschilder

Hendrick Avercamp, de winterschilder Hendrick Avercamp, de winterschilder Hendrick Avercamp werd in 1585 geboren in Amsterdam. Hij was een zoon van Berent Avercamp en Beatrix Vekemans. In 1586 verhuisde het gezin naar Kampen. Zijn vader kreeg

Nadere informatie

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel

Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Naam: VAN WILLIBRORD tot Statenbijbel Willibrord Willibrord werd geboren als zoon van pas bekeerde ouders en werd als zevenjarige jongen door zijn vader Wilgis toevertrouwd aan het klooster van Ripon nabij

Nadere informatie

Welke les moesten de Egyptenaren leren?

Welke les moesten de Egyptenaren leren? De eerste vier plagen. Welke les moesten de Egyptenaren leren? Exodus 7:2-5 2 U moet alles wat Ik u gebieden zal tegen Aäron zeggen, en Aäron, uw broer, moet tot de farao spreken, dat hij de Israëlieten

Nadere informatie

Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13

Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13 Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Oost, west, thuis best. Als er 1 schaap over

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze lessen zijn geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

De leerlingen van Jezus zijn in afwachting. Ze voelen het.. er staat iets volkomen nieuws te gebeuren. Het is immers Jezus die spreekt over zijn vertrek bij hen. Voorgoed of is er nog wel een toekomst

Nadere informatie

Inleiding op het thema

Inleiding op het thema Inleiding op het thema In de bijbel en in het geloof zijn beelden en symbolen belangrijk. God is zo anders dan wij kunnen bedenken, dat je niet zomaar over Hem kunt spreken. Over die onbekende wereld van

Nadere informatie

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Prehistorie De geschiedenis in Nederland begint al heel lang geleden. Lang voordat de Romeinen in Nederland kwamen, waren er al mensen.

Nadere informatie

Preek 8 mei 2016 met Hemelvaart afbeeldingen

Preek 8 mei 2016 met Hemelvaart afbeeldingen Lieve gemeente, Afgelopen donderdag was het Hemelvaartsdag. Een feest waar we ons als vrijzinnigen niet zo heel veel bij voor kunnen stellen. Wat moeten we van dit verhaal nog geloven en wat heeft het

Nadere informatie