Blauw. Lichaam te water. Opsporing. Bomexperts doen het samen. Een omgekeerde zaak. Onttrekkingen opgespoord

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Blauw. Lichaam te water. Opsporing. Bomexperts doen het samen. Een omgekeerde zaak. Onttrekkingen opgespoord"

Transcriptie

1 Het politievakblad Jaargang 4-27 september Blauw Opsporing Een omgekeerde zaak Bomexperts doen het samen Onttrekkingen opgespoord Lichaam te water Q080_Blauw19.indd :47:47

2 Forensisch medisch Tekst: Justine Kaasjager Foto s: NFI Infographics: Rogier Daemen Kijk op waterlijken Bij de vondst van een waterlijk dienen zich onder andere de vragen aan wat de doodsoorzaak is geweest en hoelang het lichaam in het water heeft gelegen. Maar bij een uitwendige schouw is over deze zaken niet veel met zekerheid te zeggen. Eigenlijk heb je bij een uitwendige schouw niet zoveel signalen tot je beschikking, vertelt forensisch arts Bernice Oude Grotebevelsborg van het Nederlands Forensisch Instituut. Je hebt natuurlijk wel die klassieke verhalen van een bekende alcoholist die tussen wal en schip is gevallen met de gulp open. Als er ook geen uitwendig letsel is, wordt in zo n geval meestal geen gerechtelijke sectie meer verricht. Bij waterlijken is zelden sprake van een natuurlijke dood. Het gebeurt bijna nooit dat iemand een natuurlijke dood sterft in het water. Bijvoorbeeld dat de persoon een hart infarct krijgt terwijl hij in het water ligt. Dat is maar een fractie van het aantal waterlijken. Overlijden door verdrinking en koude zijn voorbeelden van een niet-natuurlijke dood. Het gaat dan om geweld van buitenaf, net als een schotwond of ander letsel. Kernvraag is of sprake is van een misdrijf: wanneer is het Een indicatie van levend te water raken is dat vreemde voorwerpen, zoals waterplanten, in de handen zijn terug te vinden. overlijden verdacht? De omstandigheden zijn daarbij doorslaggevend. Wat zijn indicaties dat iemand door verdrinking om het leven is gekomen of levend te water is geraakt? Je kunt eigenlijk nooit met zekerheid vaststellen of iemand verdronken is of niet, maar er is wel een aantal indicaties voor verdrinking. Schuim dat uit de neus en/of mond komt is zo n indicatie. Dat schuim bestaat uit een mix van water, lucht, de bedekkende laag van de longen en slijm. Dit verschijnsel kan echter ook optreden bij onder meer een schedeltrauma of bij longoedeem. Als een lijk al wat langer in het water ligt, spoelt dat schuim bovendien weer weg. In circa vijftien tot twintig procent van de gevallen zie je dergelijk schuim uit de neus en/of mond. Als je een lijk uit het water haalt en je drukt een keer op de borst, komt soms alsnog wat schuim naar boven uit de luchtpijp. Een andere indicatie van levend te water raken is dat vreemde voorwerpen in de handen zijn terug te vinden, zoals waterplanten. Dat kan alleen als acute lijkstijfheid is opgetreden in het water. Normaal gesproken is een lichaam na overlijden eerst slap en later treedt lijkstijfheid op. Acute lijkstijfheid kan optreden tijdens een extreme krachtsinspanning, zoals bijvoorbeeld een epileptische aanval. Zo n geval heb ik onderzocht. Tactisch onderzoek wees uit dat de betreffende man leed aan epilepsie en die dag langs de sloot fietste waarin hij werd gevonden. Ook was hij niet zo trouw met het innemen van zijn medicijnen. Hij heeft kennelijk een aanval gekregen en is in de sloot beland. Doordat acute lijkstijfheid optrad, bleven er planten in zijn handen geklemd. Wat is droge verdrinking? In de literatuur heet dat dry drowning. De overledene lijkt te zijn verdronken, zonder dat er tekenen zijn dat de persoon water heeft ingeademd. Dat kan voorkomen bij een plotse en 6 Blauw - Opsporing 27 september nummer 19 Q080_Blauw19.indd :47:58

3 Lichamen liggen meestal voorover in het water, doordat de regio s met lucht en vet makkelijker blijven drijven. Knieën, voorhoofd en neus kunnen dan langs de bodem schaven, waardoor typische beschadigingen ontstaan. directe koude-inwerking op de hals, keel of huid. Je kunt hierdoor acuut overlijden terwijl je in het water terechtkomt. Een verklaring voor dit mechanisme lijkt acute prikkeling van een bepaalde hersenzenuw, de nervus vagus, door koude. Dat leidt tot een reflexmatige hartstilstand. Welke factoren beïnvloeden een verdrinkingsdood? Door de inname van alcohol gaan je onderhuidse bloedvaten meer openstaan, waardoor je bevattelijker bent voor kou. Dus je overlijdt dan niet alleen omdat je reflexen vertraagd zijn door de alcohol, maar ook omdat je makkelijker onderkoeld raakt. Je koelt ook sneller af in het water als je wild gaat spartelen. Als je continu hetzelfde water om je heen hebt, stijgt de temperatuur van dat water. Als je daarentegen blijft bewegen, is er een continue toevoer van nieuw koud water om je heen, wat het afkoelen versnelt. Bovendien gaan door het bewegen de bloedvaten in je spieren openstaan, waardoor je gemakkelijker warmte verliest. Blijf je daarentegen stil en ineengedoken zitten, dan geef je minder warmte af waardoor je het veel langer kunt volhouden. In het algemeen is het zo dat verlies van lichaamswarmte zich twee tot drie keer zo snel voltrekt in water als in lucht. Daarnaast is de watertemperatuur van belang voor de overlevingsduur (zie kader). Bij het actief inhaleren van water, ga je in zoet water eerder dood dan in zout water. Dat heeft er puur mee te maken dat zoet water minder elektrolyten bevat zoals natrium en kalium. Hierdoor wijkt zoet water sterker af van de lichaamsvloeistoffen dan zout water. Er ontstaat dus eerder een disbalans en door osmose neemt het bloedvolume fors toe. Het gevolg is een zeer ernstige hartritmestoornis. Verdrinking treedt in zoet water op binnen vier à vijf minuten. In zout water in acht tot twaalf minuten. Watertemperatuur Overlevingsduur < 1,5 C < 45 minuten 1,5 4,5 C < 1,5 uur 4,5 10 C < 3 uur 10 15,5 C < 6 uur Welke letsels en kenmerken zijn typisch voor een waterlijk? Bijvoorbeeld letsel dat door scheepsschroeven is aangebracht. Daarin zie je vaak een repeterend patroon van boogvormig letsel. Er is geen weefselreactie. Deze verwondingen komen vaak voor aan het hoofd en de romp. Andere typische beschadigingen ontstaan door de drijfhouding van het lichaam. De longen en de billen zijn de regio s met lucht en vet en die blijven makkelijker drijven. Het lichaam buigt bovendien makkelijker voorover dan achterover. Vandaar dat lichamen meestal voorover drijven met armen en benen naar beneden. Knieën, voorhoofd en neus schaven dan langs de bodem of botsen tegen schepen of kade aan. Een rimpeling van de huid, de zogenaamde wasvrouwenhuid, kan ontstaan vanaf een half uur nadat iemand in het water is beland. Op welk moment dit optreedt, hangt ook af van de Blauw - Opsporing 27 september nummer 19 7 Q080_Blauw19.indd :48:02

4 Forensisch medisch watertemperatuur. In koud water duurt het wat langer dan in warmer water. De algemene regel is: hoe heter hoe sneller. Dat is eigenlijk met alle postmortale verschijnselen zo. Wasvrouwenhuid treedt eerst op aan de binnenzijde van de handen en vingers, vervolgens op de handruggen, voetzolen (na drie dagen) en uiteindelijk ook op de knieën en ellebogen. Een typisch kenmerk van een waterlijk dat al een aantal weken tot maanden in het water ligt, is lijkenwas. Dit is een wittige, gelige substantie in het lichaam dat zich op plaatsen ontwikkelt met veel vetweefsel. Dat heeft te maken met een atypische vorm van ontbinding, die plaatsvindt onder anaërobe (zuurstofarme) omstandigheden, bijvoorbeeld in water. Je ziet dit verschijnsel ook optreden bij lichamen die in een hermetisch afgesloten lijkkist liggen. Letsel aan een waterlijk kan eveneens ontstaan door diervraat, bijvoorbeeld door aasetende vissen. De wondmarge is dan gekarteld en onderscheidt zich van een schaafwond doordat de overgang van huid naar onderliggende weefsels tamelijk scherp gemarkeerd is. Het gaat niet geleidelijk de diepte in, maar vrij abrupt. Bovendien vertoont diervraat geen vitale kenmerken. Is een inschatting te maken hoe lang een lichaam in het water heeft gelegen? Er zijn ruwweg drie stadia te onderscheiden: een paar dagen, enkele weken en enkele maanden. De globale richtlijnen die bij een gematigd klimaat gehanteerd kunnen worden, zijn die van forensisch patholoog Bernard Knigt, in Knight s Forensic Pathology (zie infographic, red). Hoe lang duurt het voor een waterlijk komt bovendrijven? Dat hangt samen met de mate van ontbinding, met gasvorming en met kleding. De gasvorming maakt dat het lichaam opzwelt en naar boven komt drijven. Kleding kan daarentegen zorgen voor verzwaring, waardoor het langer duurt voor een Er zijn globale richtlijnen voor de inschatting hoe lang een lichaam in het water heeft gelegen. lichaam boven komt. Het primaire rottingsproces komt niet door het water, maar door de darmflora. Dus niet zozeer door bacteriën van buiten, maar van in het lichaam. Het ontbindingsproces gaat dus niet sneller of langzamer in vies water. Globaal kan je zeggen dat een lichaam in de zomer na twee dagen komt bovendrijven. In het late voorjaar en vroege najaar is dat tussen de drie en vijf dagen. In het vroege voorjaar en het late najaar ligt dat tussen de tien en veertien dagen. De typische wasvrouwenhuid ontstaat na enkele uren; uiteindelijk laat de huid los. Factoren die ontbinding versnellen Hoge temperatuur Zoet water Stilstaand water Blootstelling aan lucht Factoren die ontbinding vertragen Lage temperatuur Zout water Stromend water Onder water Hoe kun je zien of wonden aangebracht zijn voor of na het te water raken? Hier gelden eigenlijk dezelfde indicaties boven water als onder water. Vóór overlijden zie je in principe altijd een weefselreactie ten gevolge van letsel. Dit zijn onder andere bloeduitstortingen, roodheid en tekenen van wondgenezing. Dat zijn allemaal zaken die je niet ziet als het letsel is ontstaan 8 Blauw - Opsporing 27 september nummer 19 Q080_Blauw19.indd :48:04

5 gen. net voor, tijdens of na het overlijden. De impact van water maakt wel dat eventueel bloed wordt weggespoeld. Het letsel bij lijken boven water vertoont dezelfde patronen als bij waterlijken. Het rottingsproces van een lijk dat onder water ligt, gaat niet zo snel als aan land. Dat komt omdat er geen zuurstof bij kan komen. Op het moment dat zo n lijk boven water komt, ontwikkelt het ontbindingsproces zich explosief. Dan zie je het lichaam gewoon groen worden, bij wijze van spreken. Hoe langer je dus wacht met het uitwendig onderzoek, hoe meer typische kenmerken van bijvoorbeeld letsels verloren gaan. Eigenlijk kun je een waterlijk beter in het water laten liggen tot de schouw plaatsvindt, zeker als je de schouw over de nacht heen wilt tillen. De beste manier om een waterlijk te bewaren is in het water. Rottingsbacteriën hebben zich al wel verspreid door het lichaam, maar door de omstandigheden onder water, kunnen zij zich nog niet heel snel vermenig vuldigen. Zodra het lichaam boven water komt, slaan ze hun slag. Column Straf Vorig jaar september, zaterdagmorgen om half negen, stond ik als leider van het team van mijn zoon op een voetbalveld in Rotterdam-Schiebroek. Ik baalde dat de wedstrijd ondanks de erbarmelijke staat van het veld op dit achterlijk vroege tijdstip gewoon doorging. Ik had natuurlijk ook op tijd naar bed kunnen gaan. Plotseling stond Mark voor mijn neus. Mark is een gouden collega en een prima rechercheur, die ik al jaren ken. Hij was altijd vrolijk en stond positief in het leven. Maar nu leek de vrolijkheid uit zijn ogen verdwenen. Nadat we er achter waren gekomen dat onze zoons tegen elkaar moesten voetballen, vroeg hij mij of ik het al had gehoord van zijn dochter. Dat had ik niet. Ik wist dat zij twaalf jaar oud moest zijn, want behalve dezelfde naam had ze ook dezelfde leeftijd als mijn eigen dochter. Mark begon zijn verhaal. Zijn ex-vriendin, de moeder van zijn twee kinderen, had drie jaar geleden een nieuwe vriend opgedaan. Mark, behept met het politie-instinct, moest vanaf het begin niets van hem hebben. De ex vond dat Mark spoken zag en gooide het op jaloezie. Ze benadrukte dat haar vriendje zo leuk was met de kinderen. Kortgeleden was gebleken hoe leuk hij met de kinderen was. Het meisje was van haar negende tot haar twaalfde misbruikt door de stiefvader. Hij had zelf voor het bewijs gezorgd door zijn misselijkmakende activiteiten met het meisje op video vast te leggen. De man was kortgeleden aangehouden en zat nu in voorlopige hechtenis. Hij had bekend dat hij seks had gehad met het meisje vanaf haar negende jaar. Dit was echter nooit tegen haar wil gebeurd. Hij had eigenlijk een soort van verkering met haar gehad... Mark leek mijn gedachten te raden. Hij had overwogen om de smeerlap wat aan te doen. Maar hoe moest het dan verder met zijn twee kinderen, als hij in de gevangenis zou zitten? Onlangs is de kinderverkrachter veroordeeld. Het vonnis luidde vier jaar gevangenisstraf, waarvan één jaar voorwaardelijk. Verder het verbod om ooit nog in contact te komen met het meisje. Een kleine rekensom leert dat hij volgend jaar op zoek kan naar een nieuw slachtoffer. De man vond de straf echter nog te hoog, want hij heeft het lef gehad om in hoger beroep te gaan. De lijdensweg voor Mark en zijn dochter duurt voort. De straffen in Nederland, ik weet het niet Mark is niet de echte naam van de gouden collega. Voor meer informatie: PKN > Forensische opsporing > FO-maatwerkplus > FO stoffelijk overschot Raymond Kolsteren Rechercheur in Rotterdam-Rijnmond Blauw - Opsporing 27 september nummer 19 9 Q080_Blauw19.indd :48:12

CHECKLIST ONDERZOEK EN VASTLEGGING LIJKSCHOUW (uitgebreide versie)

CHECKLIST ONDERZOEK EN VASTLEGGING LIJKSCHOUW (uitgebreide versie) CHECKLIST ONDERZOEK EN VASTLEGGING LIJKSCHOUW (uitgebreide versie) N.B. Kleine waarnemingen kunnen uiteindelijk van groot belang zijn. Vermeld afwezigheid van kenmerken evenzeer als de aanwezigheid. De

Nadere informatie

Verdrinking: oorzaken, proces en gevolgen

Verdrinking: oorzaken, proces en gevolgen Verdrinking: oorzaken, proces en gevolgen A. Oorzaken van verdrinking Primair Onderdompeling Bewustzijnsverlies Verdrinking Secundair Bewustzijnsverlies Onderdompeling Verdrinking 75 % 25% 1. Primaire

Nadere informatie

Koortsstuipen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Koortsstuipen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Koortsstuipen Jonge kinderen zijn bij koorts gevoelig voor stuipen. Ongeveer 5 procent van de kinderen tussen de drie maanden en zes jaar heeft weleens een koortsstuip. In deze folder leest u over de achtergrond

Nadere informatie

TRIVIANT BLAUW (uitprinten op blauw papier) Stoornissen in het bewustzijn, de ademhaling en de bloedsomloop

TRIVIANT BLAUW (uitprinten op blauw papier) Stoornissen in het bewustzijn, de ademhaling en de bloedsomloop TRIVIANT BLAUW (uitprinten op blauw papier) Stoornissen in het bewustzijn, de ademhaling en de bloedsomloop Welke drie functies zijn van direct levensbelang en hoe noemen we deze functies? Hersenfunctie

Nadere informatie

Datum: EHBO. 3. Wat gebeurt er met de bloedvaten en zenuwen als een tand uit de mond vliegt?

Datum: EHBO. 3. Wat gebeurt er met de bloedvaten en zenuwen als een tand uit de mond vliegt? Naam: Datum: EHBO Ga naar deze website: www.klas5sintmichiel.yurls.net Klik op EHBO. Bekijk eerst het filmpje Een uitgeslagen tand en daarna het filmpje bloedneus. Een uitgeslagen tand 1. Is een tand een

Nadere informatie

7 Epilepsie. 1 Inleiding. In dit thema komen aan de orde: 2 Wat is epilepsie? 3 Leven met epilepsie. 4 Epilepsie-aanvallen. SAW DC 7 Epilepsie

7 Epilepsie. 1 Inleiding. In dit thema komen aan de orde: 2 Wat is epilepsie? 3 Leven met epilepsie. 4 Epilepsie-aanvallen. SAW DC 7 Epilepsie DC 7 Epilepsie 1 Inleiding In dit thema komen aan de orde: 2 Wat is epilepsie? 3 Leven met epilepsie 4 Epilepsie-aanvallen 1 1 2 Wat is epilepsie? Een epileptische aanval is een plotselinge kortsluiting

Nadere informatie

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit,

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Wat is lage rugpijn? Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling

Nadere informatie

Het Fenomeen van Raynaud

Het Fenomeen van Raynaud Het Fenomeen van Raynaud Wat is het Fenomeen van Raynaud? Wij spreken van het Fenomeen van Raynaud bij het plotseling optreden van verkleuringen van vingers en/of tenen bij blootstelling aan kou of bij

Nadere informatie

Toets Ziekteleer Opleiding Sport en Bewegen. Behaalde punten Hulpmiddelen geen

Toets Ziekteleer Opleiding Sport en Bewegen. Behaalde punten Hulpmiddelen geen Cijfer In te vullen voor docent In te vullen door leerling Beroepsprestatie B.P.1.3 S.B Naam leerling Toets Ziekteleer Opleiding Sport en Bewegen Klas SB3O1A+B Versie 1 Datum Tijdsduur 60 minuten Naam

Nadere informatie

KOORTSSTUIP BIJ KINDEREN A1005

KOORTSSTUIP BIJ KINDEREN A1005 KOORTSSTUIP BIJ KINDEREN A1005 Inleiding Voor de meeste mensen is het zien van een koortsaanval een zeer angstaanjagende ervaring. Met deze folder hopen wij op een paar van deze vragen antwoord te geven.

Nadere informatie

AG eerste hulp opleidingen Best 0499-397404 agopleiding@gmail.com

AG eerste hulp opleidingen Best 0499-397404 agopleiding@gmail.com AG eerste hulp opleidingen Best 0499-397404 agopleiding@gmail.com Algemeen De mens kan ongeveer normaal 1 minuut zonder zuurstof. Hersenen zijn het meest gevoelig voor een tekort aan zuurstof. Typerend

Nadere informatie

Obductie. gemini-ziekenhuis.nl

Obductie. gemini-ziekenhuis.nl Obductie gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Obductie 3 Wat is obductie? 3 Waarom is obductie soms wenselijk of nodig? 3 De gang van zaken rond obductie 3 Hoe wordt een obductie uitgevoerd? 4 Uitslag van

Nadere informatie

Informatie voor. nabestaanden. bij niet natuurlijk overlijden

Informatie voor. nabestaanden. bij niet natuurlijk overlijden Informatie voor nabestaanden bij niet natuurlijk overlijden 1 Deze informatiebrochure is aan u overhandigd omdat een familielid of naaste van u plotseling en/of ten gevolge van een niet natuurlijke oorzaak

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie 1

Alcoholintoxicatie 1 Alcoholintoxicatie 1 Je hebt teveel alcohol gedronken en dit heeft dusdanige effecten op je lichaam gehad dat een opname in het ziekenhuis noodzakelijk was. Doordat je teveel gedronken hebt kan er van

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel. Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval?

Patiënteninformatie. Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel. Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval? Patiënteninformatie Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval? Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Wat is hyperventilatie,

Nadere informatie

BENAUWDHEID BIJ KINDEREN

BENAUWDHEID BIJ KINDEREN BENAUWDHEID BIJ KINDEREN 1009 Inleiding Uw kind heeft last van terugkomende benauwdheidaanvallen. Dit kan astma genoemd worden of, als uw kind nog erg jong is, bronchiale hyperreactiviteit. Wij kunnen

Nadere informatie

MELATONINE. Het natuurlijke slaapmiddel

MELATONINE. Het natuurlijke slaapmiddel MELATONINE Het natuurlijke slaapmiddel Wat is Melatonine Melatonine is een hormoon dat in de pijnappelklier (epifyse) geproduceerd wordt uit serotonine (neurotransmitter betrokken bij stemming en pijn)

Nadere informatie

Informatie voor nabestaanden

Informatie voor nabestaanden Algemeen Informatie voor nabestaanden Het overlijden van een familielid of naaste is heel verdrietig. Het moeilijke is, dat u juist in die heel emotionele tijd, kort na het overlijden, al een aantal praktische

Nadere informatie

De een heeft het warm, de ander te warm en de ander heeft het veel te warm, en dat in dezelfde werkruimte.

De een heeft het warm, de ander te warm en de ander heeft het veel te warm, en dat in dezelfde werkruimte. Hittestress: werken en warm weer Inleiding De een heeft het warm, de ander te warm en de ander heeft het veel te warm, en dat in dezelfde werkruimte. De gevoelstemperatuur wordt, behalve door de luchttemperatuur

Nadere informatie

Buikverpleging. Informatie voor bezoek

Buikverpleging. Informatie voor bezoek Buikverpleging Informatie voor bezoek Inleiding Het is nodig uw familielid of naaste op de buik te leggen. We noemen dat buikverpleging. In deze folder staat wat buikverpleging is, waarom we dit doen

Nadere informatie

Reddingsbrigade AMSTELVEEN

Reddingsbrigade AMSTELVEEN Reddingsbrigade AMSTELVEEN LIFE SAFER 1 NOVEMBER 2015 lifesafer 1 LIFESAVER 1 JEROEN GUIDO ARIAN MAURITS TIANNA RENS STEFAN MIRTHE MARCO THIJS TIJMEN RENS BENJAMIN PRANAV JIKKE-JANNE BARBARA LAURA TON

Nadere informatie

Inleiding Symptomen Werking van de neus

Inleiding Symptomen Werking van de neus VERKOUDHEID 202 Inleiding U komt op de polikliniek Keel-, Neus- en Oorheelkunde, omdat u last heeft van verkoudheid. Verkoudheid is een ontsteking van het slijmvlies in uw neus, bijholten en uw keel. Verkoudheid

Nadere informatie

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam?

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam? de kater komt later ziek door te veel alcohol Je hebt te veel alcohol gedronken. Dit heeft je zo ziek gemaakt dat we je met spoed moesten opnemen in ons ziekenhuis. Waarschijnlijk ben je - net als je ouders/verzorgers

Nadere informatie

Interview. Door ons onderzoek krijgt een kind toch nog een soort genoegdoening. 10 Blauw Opsporing 3 december 2011 nummer 23

Interview. Door ons onderzoek krijgt een kind toch nog een soort genoegdoening. 10 Blauw Opsporing 3 december 2011 nummer 23 Door ons onderzoek krijgt een kind toch nog een soort genoegdoening 10 Blauw Opsporing 3 december 2011 nummer 23 Tekst: Joan Kurpershoek Foto s: Josje Deekens Infographic: Mediagraphix Bij schouwen gaat

Nadere informatie

1. Temperatuurregeling

1. Temperatuurregeling 1. Temperatuurregeling Afb. 1 Als je het warm hebt, wordt je gezicht rood. Dit komt doordat de bloedvaatjes net onder je huid wijder worden doordat bepaalde spieren zich samentrekken. Zo staat je lichaam

Nadere informatie

Astma en COPD VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? VRAAG HET UW APOTHEKER

Astma en COPD VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? VRAAG HET UW APOTHEKER Astma en COPD WAT ZIJN DE KLACHTEN MEDICIJNEN OM UW KLACHTEN TE VERMINDEREN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN ADVIES IN EEN PERSOONLIJK GESPREK INFORMATIE MEDICIJNEN OP RECEPT VRAAG OVER UW MEDICIJNEN?

Nadere informatie

FACE-LIFT. Een patiënt vóór de operatie met diepe rimpels in de wang en loshangende huid aan de voor- en zijkanten van de nek.

FACE-LIFT. Een patiënt vóór de operatie met diepe rimpels in de wang en loshangende huid aan de voor- en zijkanten van de nek. Plastische Chirurgie Dr. Lommen FACE-LIFT WANNEER EEN FACE-LIFT? Met het verstrijken van de jaren verliest de huid haar elasticiteit, wordt droger, dunner en gerimpelder. De huid van de hals is een goede

Nadere informatie

KINDERGENEESKUNDE. Vragen en antwoorden rond stuipen bij koorts

KINDERGENEESKUNDE. Vragen en antwoorden rond stuipen bij koorts KINDERGENEESKUNDE Stuipen bij koorts Vragen en antwoorden rond stuipen bij koorts Bij uw kind zijn stuipen ontstaan tijdens koorts, ook wel koortsconvulsies genoemd. In deze folder wordt uitgelegd wat

Nadere informatie

Handhygiëne: Waarom, Wie en Wanneer?

Handhygiëne: Waarom, Wie en Wanneer? Handhygiëne: Waarom, Wie en Wanneer? WAAROM? Per dag overlijden wereldwijd duizenden mensen aan zorggerelateerde infecties Handen zijn een vervoersmiddel voor ziekteverwekkende bacteriën Handhygiëne is

Nadere informatie

U heeft last van hyperventilatie. Hyperventilatie heeft te maken met uw ademhaling. Dat wil zeggen dat u te snel en/of te diep ademt.

U heeft last van hyperventilatie. Hyperventilatie heeft te maken met uw ademhaling. Dat wil zeggen dat u te snel en/of te diep ademt. Hyperventilatie Inleiding U heeft last van hyperventilatie. Hyperventilatie heeft te maken met uw ademhaling. Dat wil zeggen dat u te snel en/of te diep ademt. Ademhaling Om te kunnen ademen gebruiken

Nadere informatie

Koortsstuipen bij kinderen

Koortsstuipen bij kinderen Koortsstuipen bij kinderen Afdeling kindergeneeskunde Jonge kinderen zijn bij koorts gevoelig voor stuipen. Ongeveer twee tot vijf procent van de kinderen tussen de drie maanden en vijf jaar heeft wel

Nadere informatie

Informatie voor nabestaanden. Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut

Informatie voor nabestaanden. Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut Informatie voor nabestaanden Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut Inhoud Gerechtelijke sectie 4 Beslissing tot sectie 4 Het onderzoek bij een sectie 5 Resultaten van een sectie

Nadere informatie

BENAUWDHEID BIJ KINDEREN

BENAUWDHEID BIJ KINDEREN BENAUWDHEID BIJ KINDEREN 1009 Inleiding Uw kind heeft last van terugkomende benauwdheidaanvallen. Dit wordt astma genoemd of, als uw kind nog erg jong is, bronchiale hyperreactiviteit. Wij kunnen ons voorstellen

Nadere informatie

Ik houd mijn spreekbeurt over duiken omdat ik het een leuk onderwerp vind en mijn vader en moeder ook hebben gedoken. Duiken is een onderwatersport.

Ik houd mijn spreekbeurt over duiken omdat ik het een leuk onderwerp vind en mijn vader en moeder ook hebben gedoken. Duiken is een onderwatersport. Duiken Ik houd mijn spreekbeurt over duiken omdat ik het een leuk onderwerp vind en mijn vader en moeder ook hebben gedoken. Duiken is een onderwatersport. De Geschiedenis Het begon allemaal dat mensen

Nadere informatie

Informatie voor nabestaanden. Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut

Informatie voor nabestaanden. Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut Informatie voor nabestaanden Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut Inhoud Gerechtelijke sectie 4 Beslissing tot sectie 4 Het onderzoek bij een sectie 5 Resultaten van een sectie

Nadere informatie

Operatie aan de stembanden (microlarynoscopie)

Operatie aan de stembanden (microlarynoscopie) Keel-, Neus- en Oorheelkunde Operatie aan de stembanden (microlarynoscopie) www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Waarom deze operatie?... 3 Om een diagnose te stellen... 3 Om stemproblemen te verhelpen...

Nadere informatie

Inkijkexemplaar. Inhoud. 1 Ongeval 3. 2 Flauwte 17. 3 Huidwonde 20. 4 Brandwonde 28. 5 Bloedneus 33. 6 Bloeding 36

Inkijkexemplaar. Inhoud. 1 Ongeval 3. 2 Flauwte 17. 3 Huidwonde 20. 4 Brandwonde 28. 5 Bloedneus 33. 6 Bloeding 36 Inhoud Ongevallen gebeuren elke dag. Meestal gaat het om kleine ongevallen waarvan de gevolgen niet zo erg zijn: door een valpartij met de fiets loop je een schaafwonde op, je krijgt een bloedneus tijdens

Nadere informatie

Interview protocol (NL)

Interview protocol (NL) Interview protocol (NL) Protocol telefoongesprek slachtoffers Goedemorgen/middag, u spreekt met (naam) van de Universiteit van Tilburg. Wij zijn op dit moment bezig met een onderzoek naar straat- en contactverboden

Nadere informatie

Tennisarm / Golfersarm

Tennisarm / Golfersarm Tennisarm / Golfersarm Algemeen In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten dat bij u een kleine operatie aan de arm wordt verricht. In deze folder leest u hoe de operatie in Bernhoven wordt uitgevoerd.

Nadere informatie

Wat u moet weten. over koortsstuipen

Wat u moet weten. over koortsstuipen Wat u moet weten over koortsstuipen Beste ouders Kinderen die ziek zijn, maken soms één of meer koortsstuipen door. In deze brochure vindt u algemene informatie over de symptomen, oorzaken en behandeling

Nadere informatie

Samenvatting -NL. Lung emphysema induced by cigarette smoke - Studies in mice

Samenvatting -NL. Lung emphysema induced by cigarette smoke - Studies in mice Lung emphysema induced by cigarette smoke - Studies in mice In deze tekst wordt het onderzoek dat ik gedurende de afgelopen 5 jaar uitgevoerd heb, op een begrijpelijke manier samengevat voor een niet ingewijd

Nadere informatie

Longziekten. Patiënteninformatie. Bronchoscopie met een roesje. Slingeland Ziekenhuis

Longziekten. Patiënteninformatie. Bronchoscopie met een roesje. Slingeland Ziekenhuis Longziekten Bronchoscopie met een roesje i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen De longarts heeft met u afgesproken dat u binnenkort een bronchoscopie krijgt. Door middel van een bronchoscopisch

Nadere informatie

Inhoud: 1. Waarom ik mijn spreekbeurt over duiken doe. 2. Geschiedenis. 3. Wat heb je nodig. 4.Wat kun je allemaal zien

Inhoud: 1. Waarom ik mijn spreekbeurt over duiken doe. 2. Geschiedenis. 3. Wat heb je nodig. 4.Wat kun je allemaal zien Inhoud: 1. Waarom ik mijn spreekbeurt over duiken doe 2. Geschiedenis 3. Wat heb je nodig 4.Wat kun je allemaal zien WAAROM Ik mijn spreekbeurt over duiken doe Ik heb dit onder werp gekozen omdat mijn

Nadere informatie

1. Temperatuurregeling

1. Temperatuurregeling 1. Temperatuurregeling Afb. 1 Als je het warm hebt, wordt je gezicht rood. Dit komt doordat de bloedvaatjes net onder je huid wijder worden doordat bepaalde spieren zich samentrekken. Zo staat je lichaam

Nadere informatie

Antwoorden 2014 EHBO-K. Ascendens Opleidingen Theorievragen EHBO-K 2014 versie 006 Pagina 1 van 5. Theorievragen versie 006

Antwoorden 2014 EHBO-K. Ascendens Opleidingen Theorievragen EHBO-K 2014 versie 006 Pagina 1 van 5. Theorievragen versie 006 Antwoorden 2014 EHBO-K Theorievragen versie 006 Pagina 1 van 5 Vraag 1: Noem de vijf belangrijke punten bij het leveren van eerste hulp in juiste volgorde Vraag 2: Vraag 3: Vraag 4 : a) Let op gevaar (zn

Nadere informatie

Behandeling van wonden en letsels

Behandeling van wonden en letsels Module 4 Behandeling van wonden en letsels Als u deze module gevolgd hebt, weet u: - Wat u moet doen bij mogelijk inwendig bloedverlies - Wat u moet doen bij uitwendig bloedverlies - Wat u moet doen bij

Nadere informatie

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Eerst enkele weetjes: Vocht (=lichaamswater) is het belangrijkste bestanddeel van ons lichaam Afhankelijk van je leeftijd, gewicht, lichaamssamenstelling

Nadere informatie

Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel

Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Patiënteninformatie Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval? 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Wat zijn

Nadere informatie

Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll

Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll Een dag uit het leven van een au pair Doëlla Kroll Weer een dag dat ik vroeg moet op staan, de ellende weer begint. De dagen worden steeds langer en vermoeiender. De dingen waaraan ik gedacht heb om het

Nadere informatie

Kijken in de luchtwegen

Kijken in de luchtwegen PATIËNTEN INFORMATIE Kijken in de luchtwegen Bronchoscopie 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over onderzoek bronchoscopie. Wij adviseren

Nadere informatie

beklemming van de elleboogzenuw (ulnaris neuropathie)

beklemming van de elleboogzenuw (ulnaris neuropathie) beklemming van de elleboogzenuw (ulnaris neuropathie) inhoudsopgave Waarom deze brochure? 2 Wat is een beklemming van de elleboogzenuw? 2 Waar heeft u last van bij een beklemming van de elleboogzenuw?

Nadere informatie

Carpale tunnelsyndroom (CTS)

Carpale tunnelsyndroom (CTS) Carpale tunnelsyndroom (CTS) Uw plastisch chirurg heeft bij u het carpale tunnelsyndroom geconstateerd. In deze folder kunt u lezen wat dat is, hoe de diagnose wordt gesteld en wat de behandeling inhoudt.

Nadere informatie

Geriatrie. Patiënteninformatie. Flauwvallen (syncope) Slingeland Ziekenhuis

Geriatrie. Patiënteninformatie. Flauwvallen (syncope) Slingeland Ziekenhuis Geriatrie Flauwvallen (syncope) i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Syncope (uitgesproken: sin-co-péé) is de medische term voor flauwvallen: een aanval waarbij u kort het bewustzijn verliest.

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

Regelmatig Afvlakking van het gevoelsleven: verlies van initiatief en activiteit, gevoel opgesloten te zitten, gevoel van leegte.

Regelmatig Afvlakking van het gevoelsleven: verlies van initiatief en activiteit, gevoel opgesloten te zitten, gevoel van leegte. Aripiprazol-capsules 1 mg Werking en toepassingen Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt? De werkzame stof in aripiprazol-capsules is aripiprazol. Dit geneesmiddel wordt gebruikt bij psychosen,

Nadere informatie

Samenvatting Mensen ABC

Samenvatting Mensen ABC Samenvatting Mensen ABC Week 1ABC: Wie zijn wij? Info: Wie zijn wij mensen Mensen zijn verschillend. Iedereen is anders, niemand is hetzelfde. Dat noem je uniek. Een mens heeft een skelet van botten. Daarom

Nadere informatie

Endoscopiecentrum. Onderzoek van de luchtwegen, bronchoscopie

Endoscopiecentrum. Onderzoek van de luchtwegen, bronchoscopie Endoscopiecentrum Onderzoek van de luchtwegen, bronchoscopie Endoscopiecentrum Inleiding U bent naar het Endoscopiecentrum verwezen voor een onderzoek van uw longen (bronchoscopie). Met dit onderzoek

Nadere informatie

Bloedvergiftiging. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Bloedvergiftiging. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Bloedvergiftiging Informatie voor patiënten F0907-1225 juni 2010 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

Diazepam rectiole. (bij volwassenen) Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Diazepam rectiole. (bij volwassenen) Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Diazepam rectiole (bij volwassenen) U wordt behandeld voor epilepsie. Als u een aanval krijgt kan iemand in uw naaste omgeving een diazepam rectiole toedienen als dat nodig is. In deze folder leest u meer

Nadere informatie

Wat is onderkoeling? Wat gebeurt er eigenlijk als je onderkoeld raakt?

Wat is onderkoeling? Wat gebeurt er eigenlijk als je onderkoeld raakt? Wat is onderkoeling? Onderkoeling is een verschijnsel dat iedereen kan overkomen. Te water raken is een duidelijke aanleiding voor onderkoeling, maar ook op het droge kan onderkoeling optreden. Het kan

Nadere informatie

De epilepsie van Annemarie Als je hersens soms op hol slaan

De epilepsie van Annemarie Als je hersens soms op hol slaan Annemarie begreep er niks van. Had ze zo raar op de grond liggen doen? Wat stom. Zelf wist ze alleen nog maar dat haar buik naar aanvoelde en dat ze heel bang werd. Van de rest wist ze niets. Annemaries

Nadere informatie

PRAKTISCH Hondsdolheid (rabiës)

PRAKTISCH Hondsdolheid (rabiës) PRAKTISCH Hondsdolheid (rabiës) l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n over houden van huisdieren Rabiës oftewel hondsdolheid is één van de bekendste zoönosen

Nadere informatie

verwijderen van de oksellymfeklier

verwijderen van de oksellymfeklier patiënteninformatie verwijderen van de oksellymfeklier U wordt opgenomen voor een oksellymfeklierverwijdering. Dit heet ook wel okselklierdissectie. Hoe verloopt deze operatie? Wat kunt u verwachten na

Nadere informatie

slaap veilig slaap lekker

slaap veilig slaap lekker slaap veilig slaap lekker waarom deze folder? Soms overlijden kinderen tussen de 0 en 2 jaar onverwacht in hun slaap. Die kinderen leken gezond. Dat heet wiegendood. Er is veel onderzoek gedaan naar de

Nadere informatie

Drenkelingen en onderkoeling

Drenkelingen en onderkoeling Drenkelingen en onderkoeling Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Warmte huishouding 3 Onderkoeling 4 Snelle, complete onderkoeling 5 Verdrinking 6 Hulpverleningsrisico s 7 Samenvatting 8 Hulpdiagram onderkoeling

Nadere informatie

KBC-Preventie. Ongevallen thuis. we hebben het voor u

KBC-Preventie. Ongevallen thuis. we hebben het voor u KBC-Preventie Ongevallen thuis we hebben het voor u Basisprincipes van eerste hulp Handel als eerstehulpverlener. Zorg dat u de situatie niet verergert. Blijf rustig in een noodsituatie en verleen de eerste

Nadere informatie

Letsels bij kinderen 0-4 jaar

Letsels bij kinderen 0-4 jaar Letsels bij kinderen 0-4 jaar Ongevalscijfers Kerncijfers In de periode 2006-2012 leidden ongevallen (privé, verkeer en sport) bij kinderen van 0 tot en met 4 jaar tot gemiddeld naar schatting tot 94.000

Nadere informatie

KVK AVELGEM 01869. REANIMATIE en AED 2013-2015. Sportmedische begeleiding KVK Avelgem. Pascal D Haene

KVK AVELGEM 01869. REANIMATIE en AED 2013-2015. Sportmedische begeleiding KVK Avelgem. Pascal D Haene KVK AVELGEM 01869 REANIMATIE en AED Sportmedische begeleiding KVK Avelgem Pascal D Haene 2013-2015 D O O R N I K S E S T E E N W E G 2 2 6 8 5 8 0 A V E L G E M R E A N I M A T I E Reanimatie is het

Nadere informatie

Roken en een (orthopedische) operatie

Roken en een (orthopedische) operatie Roken en een (orthopedische) operatie U krijgt binnenkort een operatie op de afdeling Orthopedie in het Radboudumc. Het is algemeen bekend dat roken ongezond is en verschillende gezondheidsproblemen tot

Nadere informatie

Een stille date met alcohol

Een stille date met alcohol Een stille date met alcohol Verslaafd Je bent 19 jaar en je drinkt anderhalve fles wijn op een avond. Het verhaal van een meisje dat hulp zoekt. EEN NEGENTIENJARIGE ALCOHOLIST Er liggen zes opgerookte

Nadere informatie

ALGEMENE REGELS BIJ GIPS EN KUNSTSTOFGIPS

ALGEMENE REGELS BIJ GIPS EN KUNSTSTOFGIPS ALGEMENE REGELS BIJ GIPS EN KUNSTSTOFGIPS 461 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van adviezen ten aanzien van de behandeling die u krijgt met gips of kunststof gips. Het is goed u te realiseren

Nadere informatie

Obductie Informatie voor nabestaanden

Obductie Informatie voor nabestaanden 00 Obductie Informatie voor nabestaanden 1 Inleiding U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie gedaan mag worden.

Nadere informatie

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding

Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen bij zwangerschap en borstvoeding Geneesmiddelen en zwangerschap Enige tientallen jaren geleden dacht men nog dat ongeboren kinderen in de baarmoeder goed beschermd waren tegen schadelijke

Nadere informatie

Extra: Ademhaling. Inleiding

Extra: Ademhaling. Inleiding Extra: Ademhaling In dit extra hoofdstuk leer je: Hoe de ademhaling van de pony functioneert Welke overeenkomsten en verschillen er zijn met het functioneren van de ademhaling van de mens Inleiding Als

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie

Bewustsporten.nl. Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek

Bewustsporten.nl. Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek Hardlopen is heerlijk en gezond, maar het is ook belangrijk verantwoord en veilig te sporten. Een goede voorbereiding en training zijn essentieel

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Buikwandcorrectie (operatie van een slappe buik)

Patiënteninformatie. Buikwandcorrectie (operatie van een slappe buik) Patiënteninformatie Buikwandcorrectie (operatie van een slappe buik) Inleiding In overleg met uw behandelend arts is besloten om uw buikwand te corrigeren, omdat deze slap en uitgerekt is. Deze folder

Nadere informatie

Herseninfarct bij kinderen. Sophia Kinderziekenhuis. Wat is een herseninfarct? Klachten en symptomen bij het ontstaan van het infarct

Herseninfarct bij kinderen. Sophia Kinderziekenhuis. Wat is een herseninfarct? Klachten en symptomen bij het ontstaan van het infarct Sophia Kinderziekenhuis Bij uw kind is de diagnose herseninfarct gesteld. U wilt waarschijnlijk weten wat dit voor gevolgen heeft voor u en uw kind. In deze folder geven wij daarom algemene informatie

Nadere informatie

Wat is een sinustrombose? Een sinustrombose is een verstopping van een grote ader in de hersenen.

Wat is een sinustrombose? Een sinustrombose is een verstopping van een grote ader in de hersenen. Sinustrombose Wat is een sinustrombose? Een sinustrombose is een verstopping van een grote ader in de hersenen. Hoe vaak komt een sinustrombose voor bij kinderen? Een sinustrombose komt bij een op 200.000-300.000

Nadere informatie

Chirurgie Vaatchirurgie Weer naar huis

Chirurgie Vaatchirurgie Weer naar huis Chirurgie Vaatchirurgie Weer naar huis Informatie voor vaatpatiënten in de ontslagperiode Chirurgie Vaatchirurgie Inleiding U heeft van de arts gehoord dat u binnenkort met ontslag mag. Als voorbereiding

Nadere informatie

Dijlift. Plastische chirurgie

Dijlift. Plastische chirurgie Dijlift Plastische chirurgie Het kan voorkomen dat de huid van de dijen slap en rimpelig wordt. Ook kan het zijn dat vetweefsel aan de binnenkant van de dij slap wordt en uitzakt, waardoor er frictie tussen

Nadere informatie

Voorbereidingsboek Operatie

Voorbereidingsboek Operatie Voorbereidingsboek Operatie Dit fotoboek is bedoeld om jou en je ouder(s) / verzorger(s) een indruk te geven over de gang van zaken rondom de operatie. We hopen dat deze informatie duidelijk en compleet

Nadere informatie

Lumbaalpunctie (ruggenprik)

Lumbaalpunctie (ruggenprik) Sophia Kinderziekenhuis Uw kind moet een lumbaalpunctie (ruggenprik) ondergaan. In deze folder geven wij u graag antwoord op de 10 meest gestelde vragen over de puntie. Achter in de folder vindt u ook

Nadere informatie

BOVENOOGLIDCORRECTIE PLASTISCHE CHIRURGIE, RECONSTRUCTIEVE CHIRURGIE EN HANDCHIRURGIE

BOVENOOGLIDCORRECTIE PLASTISCHE CHIRURGIE, RECONSTRUCTIEVE CHIRURGIE EN HANDCHIRURGIE BOVENOOGLIDCORRECTIE PLASTISCHE CHIRURGIE, RECONSTRUCTIEVE CHIRURGIE EN HANDCHIRURGIE 17842 Inleiding Aan de bovenoogleden kunnen afwijkingen ontstaan die vermoeidheid of voortijdige veroudering suggereren.

Nadere informatie

Hyperventilatie-provocatietest

Hyperventilatie-provocatietest Hyperventilatie-provocatietest 2 In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een longfunctie-onderzoek in het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ). Longfunctie-onderzoeken vinden plaats op

Nadere informatie

Hyperventilatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Hyperventilatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Hyperventilatie Wanneer u gespannen bent of angstig, kunnen verschillende lichamelijke klachten ontstaan. Eén van die klachten is hyperventileren. Hyperventileren wil zeggen dat u te snel of te diep ademt.

Nadere informatie

RESPIRATOIR SYNCYTIEEL VIRUS BIJ KINDEREN

RESPIRATOIR SYNCYTIEEL VIRUS BIJ KINDEREN RESPIRATOIR SYNCYTIEEL VIRUS BIJ KINDEREN 17241 Wat is het RS virus? Respiratoir Syncytieel Virus, kortweg RS virus genoemd, is een virus dat infecties veroorzaakt aan de luchtwegen (neus, oren, keel,

Nadere informatie

Blessures 26.000 Spoedeisende Hulp behandelingen 3.800 Ziekenhuisopnamen na SEH-behandeling 910 Doden 8

Blessures 26.000 Spoedeisende Hulp behandelingen 3.800 Ziekenhuisopnamen na SEH-behandeling 910 Doden 8 Wielerblessures Ongevalscijfers Samenvatting Jaarlijks raken er naar schatting 26.000 wielrenners geblesseerd. Het risico een wielerblessure op te lopen is kleiner dan bij veel andere sporten, maar als

Nadere informatie

Obductie. Informatie voor nabestaanden

Obductie. Informatie voor nabestaanden Obductie Informatie voor nabestaanden 2 U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie (ook wel autopsie, lijkschouwing

Nadere informatie

DERMANOX 20 mg/g crème

DERMANOX 20 mg/g crème BIJSLUITER 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER DERMANOX 20 mg/g crème Enoxolone Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel kan zonder

Nadere informatie

Interne Geneeskunde Allergologie. Urticaria / Angio-oedeem

Interne Geneeskunde Allergologie. Urticaria / Angio-oedeem Interne Geneeskunde Allergologie Urticaria / Angio-oedeem Interne Geneeskunde Allergologie U heeft een huidafwijking die urticaria (galbulten, netelroos) wordt genoemd. Deze aandoening gaat ook vaak gepaard

Nadere informatie

Bovenooglidcorrectie. Behandeling door de plastisch chirurg

Bovenooglidcorrectie. Behandeling door de plastisch chirurg Bovenooglidcorrectie Behandeling door de plastisch chirurg Inleiding De plastisch chirurg heeft met u besproken dat er een reden is om uw bovenoogleden te laten corrigeren. In deze folder informeren wij

Nadere informatie

Inslaapproblemen bij kinderen met AD(H)D

Inslaapproblemen bij kinderen met AD(H)D Inslaapproblemen bij kinderen met AD(H)D Ongeveer 30% van de kinderen met AD(H)D heeft chronische inslaapproblemen. Dit zien we ook vaak bij onder andere kinderen met een ontwikkelingsachterstand, autisme,

Nadere informatie

Toedienen van Stesolid bij epilepsie

Toedienen van Stesolid bij epilepsie Sophia Kinderziekenhuis Uw kind is onderzocht op de afdeling Kinderneurologie wegens epilepsie. Bij sommige kinderen is het nodig de epilepsie te behandelen met anti-epileptica. Deze medicijnen zorgen

Nadere informatie

Naam: BLOEDSOMLOOP. Vraag 1. Waaruit bestaat bloed?

Naam: BLOEDSOMLOOP. Vraag 1. Waaruit bestaat bloed? Naam: BLOEDSOMLOOP Bloed Een volwassen persoon heeft 5 á 6 liter bloed. Dat bloed bestaat uit bloedplasma, bloedcellen (rode en witte) en bloedplaatjes. Als bloed een paar dagen heeft gestaan, zakken de

Nadere informatie