op een gegeven moment was ze het zat dat we alleen maar platte seks hadden:'

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "op een gegeven moment was ze het zat dat we alleen maar platte seks hadden:'"

Transcriptie

1 , e,, Voor alcoholisten en drugsverslaafden is de hulpverlening op niveau. Maar de hulp voor de oprukkende groep seksverslaafden verkeert nog in de pioniersfase. 'Afkicken van vijftien jaar emotieloze seks is ontzettend moeilijk.' door Mensje Melchior Illustraties: Thijs Balder, H Oi, ik ben Maarten en ik ben seksverslaafd. Gisteren had ik een terugval. Maarten (kort, blond haar, sportschoolfiguur en sympathieke oogopslag) kijkt een beetje schichtig om zich heen, naar de andere verslaafden in de kring. Jonge mannen en vrouwen die geen maat weten te houden met drank, drugs of seks. Op een zolderkamer van CrisisCare - een particuliere verslavingsinstelling - krijgen ze groepstherapie. Vijf mannen in het groepje hebben een seksverslaving. Het zijn heel gewone kerels, zeker niet het type 'vies mannetje' dat je voor je ziet als je aan iemand denkt die zich urenlang aftrekt bij pornofilms. Maartens vriendin is bij hem weggegaan. Ze vond het eerst nog prima dat ik porno keek en te veel zoop. Maar op een gegeven moment was ze het zat dat we alleen maar platte seks hadden:' To t gisteren was Maarten 48 dagen 'clean'. Op zijn verjaardag ging het mis. Een goede vriend kwam met zijn gezin bij me barbecueën. Heel gezellig, maar nadat ze naar... huis gingen, voelde ik ~ juli 2010 HP I DE TIJD

2 ~ me plotseling heel eenzaam. En in plaats van iemand te bellen die me kon steunen, heb ik mijn gloednieuwe laptop, waarvan ik dacht dat ik hem nooit zou verpesten met porno, aangezet en ben ik op internet op zoek gegaan naar een spannend filmpje:' De rasechte Amsterdammer baalt er overduidelijk van; hij praat schor en de tranen staan hem in de ogen. De groepstherapeut probeert hem op te beuren. Dit is een waarschuwing, jongen. Je was een beetje ingeslapen, maar het is en blijft een verslaving. Je hebt een chronische ziekte. Je kunt het onder controle houden, maar het zal nooit helemaal verdwijnen. CrisisCare behandelt seksverslaafden op basis van het 12-stappenplan, dat bekend is van de Anonieme Alcoholisten. De verslaafden kunnen terecht in een kliniek, krijgen één-op-éénsessies met therapeuten en zoeken steun bij elkaar in groepssessies. Ze leren het gedrag dat hun verslaving aanzwengelt te herkennen en steeds een stapje voor te zijn. Alles goed en wel, maar kan seks eigenlijk wel een verslaving zijn? Is het label 'verslaving' niet gewoon een mooi excuus voor vreemdgangers? Denk aan de golfer Tiger Woods, die zijn vrouw met een stoet aan knappe dames bedroog, maar na een openbare bekentenis en een enkeltje rehab toch weer salonfähig wordt. Of aan acteurs Charlie Sheen en David Duchovny, die hem voorgingen naar de sex rehab, maar in televisieseries (Two and a Ha!! Men, Calz~ flmû:atzon) mooi wel koketteren met hun hoge libido. Niet echt types die 'seksverslaving' een serieuze naam geven. Cijfers over seksverslaafden zijn er niet. De onbeteugelde zucht naar seksuele bevrediging heeft nog geen plaatsje veroverd in de DSM-IV, de officiële lijst met psychiatrische aandoeningen. En op wat particuliere en christelijke verslavingsinstellingen na is er in hulpverlenersland weinig aandacht voor deze groep. Toch bestaat seksverslaving wel degelijk, zegt Ger~an van Zessen, seksuoloog, therapeut en auteur van Seksverslavzng, begn/pen en veranderen. Hij kan de hulpvraag van mensen bij wie seks een obsessie is geworden bijna niet meer aan. Over seksverslaving wordt nogal eens lacherig gedaan, maar het is meer dan een doorgeschoten libido. Er is een dieperliggende oorzaak: seksverslaafden zijn onzeker, eenzaam, soms depressief en hebben een groot minderwaardigheidsgevoel. Ze voelen zich zo rot dat ze vluchten in emotieloze seks en zelfbevrediging:' Seksverslaafden wfllen wel stoppen met al dat seksen en masturberen, maar kunnen het niet. Hoe heftig het ook ingrijpt in hun dagelijks le\ en. Bram Bakker, psychiater bij Solutio ns en eerder geïnterviewd in HP/ DI' T:id 26, ziet heel wat ellende voorbijkomen. Ook deze private verslavingsinstelling richt zich op het behandelen van seks\ er,laafden. Ik heb al veel heftige \'erhalen gehoord. Van mannen die \'ier escortdames tegelijk bestellen of \'an kerels die zich op het werk stiekem aftrekken bij plaatjes van jonge meisjes. Omdat de prikkel steeds heftiger moet, zoeken ze urenl ang op internet naar dat ene plaat.ie met bondage of sm-filmpjes. Yaak bou\\'en ze voor tienduizenden euro's <lj I1 schulden op bij betaalde pornosites. Ll~lt,: h ~d d e n we nog een intake met ieman,i,iie J Il1 en met zijn vrouw een zaak heeîr. ( )c, 1.:.' :1 bntaor had hij zich maan juli 2010 HP I DE TIJD

3 .~ ~ ~~...l.... f -. ' ~~ ~. denlang stiekem afgetrokken bij beelden van pornosites. Tot de creditcard van de zaak werd geblokkeerd; toen moest hij wel opbiechten:' Bij SolutionS gaan de verslaafden eerst 28 dagen intern in een kliniek. Daar moet de omvang van de schade tot hen doordringen. Bakker. En dat is niet niks. Het contact met de kinderen is compleet \'erstoord, hun partners vertrouwen hen niet meer en vaak zijn ze door hun lakse gedrag ook nog eens hun baan kwijtgeraakt. Een seks verslaving is net zo verwoestend als een drugsverslaving. Raoul (31) is zo'n seksverslaafde die er bijna aan onderdoor ging. In zijn bescheiden flat in Amsterdam vertelt hij, zenuwachtig en nog steeds een bee~e beschaamd, hoe zijn obsessie voor seks al op jonge leeftijd begon. Op mijn veertiende scheidden mijn ouders. Mijn vader was alcoholist. Echt contact met hem maken was altijd al moeilijk, maar na de scheiding verdween hij helemaal uit beeld. Net op de leeftijd dat ik mijn seksualiteit begon te ontdekken, ontbrak een van de belangrijkste personen in mijn leven. Al snel werd seks voor mij een vlucht uit de werkelijkheid:' Als vijftienjarige jongen fietste hij elke dag naar cruiseparken, waar homo's elkaar ontmoeten voor een vluggertje. Ik rookte een joint om te ontspannen en wachtte af tot de eerste man het contact legde. Meestal duurde dat niet lang. In de bosjes hadden we seks en na de daad fietste ik weer snel naar huis. Mijn moeder had niets in de gaten. Toen ik wat ouder was, ging ik ook naar darkrooms en seksbioscopen. Ik was jong en dus gewild. Ik scoorde elke dag:' Dat Raouls verslaving al op jonge leeftijd begon, is zeker niet uitzonderlijk, vertelt Bram Bakker. Bij veel seksverslaafden is er op een of andere manier iets misgegaan in de vroege jeugd. Ze komen uit gezinnen waar het tonen van affectie niet vanzelfsprekend is. De vlucht naar seks als middel om zich beter te voelen ontstaat rond de puberleeftijd. Het begint met seksboekjes, maar doordat porno en sekscontacten op internet zo rijkelijk voorhanden zijn, gaat het helemaal mis wanneer ze die snoepwinkel eenmaal ontdekken:' Raoul had zijn verslaving nog redelijk onder controle, tot hij tien jaar geleden de site Chatboy ontdekte, waar homoseksuelen seksafspraakjes maken. Al snel had hij de eerste chemsdate, een seksafspraak gecombineerd met drugs. Ik kwam aan bij die vent en de lijntjes coke lagen al klaar op tatèl. Dit was een heel ander verhaal dan joint jes. High door de cocaïne kon ik de hele nacht doorgaan, en de opwinding was veel heftiger. Door de combinatie van seks en drugs kreeg Raouls seksverslaving hem steeds meer in de greep. Van tevoren wist ik nooit wat er zou gebeuren; dat maakte het zo spannend. En ik moest steeds opnieuw scoren. Na een sekssessie voelde ik me zo leeg, dat ik die leegte alleen kon dempen door weer beneveld te raken en een nieuwe man op te zoeken. Ik had steeds heftiger prikkels nodig om mijn sekshonger 'Toen ik wat ouder was, ging ik ook naar darkrooms en seksbioscopen. Ik was jong, dus gewild. Ik scoorde elke dag' te stillen. Sm, vieze praat, viagra gecombineerd met coke ofghb... Ik kon niet meer zomaar een erectie krijgen; het moest kinky en met zware drugs, anders was er geen lol meer aan:' Hij werkte als projectmanager bij een groot bedrijf, maar liep steeds meer de kantjes ervan af. Ik was alleen maar bezig met scoren, kwam afspraken niet meer na en verzette bijna geen werk meer:' Op een gegeven moment pikte Raouls baas het niet meer. Ik was het hele weekend doorgegaan. Op maandagochtend kwam ik thuis en ik was er zo slecht aan toe dat ik absoluut niet op mijn werk kon verschijnen. Ik meldde me ziek. Even later hing mijn leidinggevende aan de telefoon; wat er nou toch met me aan de hand was? Ik was zo uitgeput, dat er iets in me knapte. Ik gaf toe dat het helemaal niet goed met me ging, dat ik verslaafd was aan cocaïne. Maar dat ik ook seksverslaafd was, durfde ik niet te vertellen:' Zijn baas meldde hem aan bij de Jellinek, en hij ging in behandeling. Maar zijn seksverslaving werd niet aangepakt. Alcohol, drugs, daar gingen we mee aan de slag. Dat het verweven was met seks, daar hadden we het niet over. En uit schaamte sneed ik het onderwerp zelf niet aan. De behandeling was dan ook helemaal niet effectief. Al na anderhalve maand ging ~ 103

4 ~ het weer mis. Op het werk rondde hij een groot project af en om dat te vieren. trok hij een fles whisky open die hij tot op de bodem leegdronk. Vanaf dat moment ging ik nog erger los dan voorheen. 's Middags zorgde ik voor meerdere dates waar ik die nacht seks mee kon hebben. In het weekend kwam ik 's morgens thuis. trok meteen de fles open en ging beneveld op internet op zoek naar de volgende. Ik vermagerde. zag eruit als een zombie:' Raouls verhaal over de gebrekkige hulpverlening staat niet op zich. Omdat het geen officiële verslaving is. staat de hulp nog in babyschoenen. Er zijn maar een paar plekken waar seksverslaafden terecht kunnen. Bij private instellingen zoals CrisisCare en SolutionS. waar ze soms duizenden euro's kwijt zijn aan een eigen bijdrage. Ofbij christelijke instellingen. die ervan uitgaan dat je je leven in handen van God moet leggen om te genezen. En verder zijn er een paar zelfstandig werkende psychologen. zoals Gertjan van Zessen. die zich erin hebben gespecialiseerd. 'Ik zag dat hij dagenlang uren achter elkaar met seks bezig was. Zelfs op mijn verjaardag had hij porno gekeken' Seksverslaafden die bij Van Zessen komen. hebben vaak al aardig wat hulpverleners versleten. De gemiddelde behandeling is volgens hem te veel op de symptomen gericht. Mensen leren hun probleemgedrag aan te pakken. Bijvoorbeeld als ze altijd op internet naar porno kijken. die sites te blokkeren. Daarmee pak je het dieper liggende probleem niet aan. Bovendien gaan veel instellingen uit van het ziektemodel; de verslaving is een aandoening. een stuk van jezelf dat je weg moet snijden. Maar bij deze groep is het slechte zelfbeeld de wortel van het probleem. Als je die mensen vertelt dat ze ziek zijn. blijft er nog minder van hun zelfvertrouwen over:' Het zelfvertrouwen vergroten is het enige dat wél werkt. zegt Van Zessen. Seksverslaafden zitten vaak diep in de put. Ze voelen dat ze hebben gefaald als partner. vader en minnaar. Daarom laat ik ze eerst antidepressiva slikken. om ze uit de ergste dip te halen. Daarna leer ik hoe je een goed gevoel kunt oogsten. Ik stimuleer ze kleine klusjes te doen; post wegwerken. een bosje bloemen voor hun vrouw meenemen. Dat lijkt onbenullig. maar zo voelen ze zich even trots. Vervolgens pakken we grotere zaken aan. De saxofoon komt weer van zolder. ze gaan een moeilijk gesprek aan met hun werkgever. Masseren hun vrouw zonder meteen met ze van bil te gaan. Allemaal kleine dingen die het zelfvertrouwen vergroten. Je zult maar met een seksverslaafde getrouwd zijn. Het overkwam Els. De 34- jarige onderneemster was net drie weken getrouwd met kunstenaar Rick toen ze toevallig op zijn laptop het icoontje van Second Lifè aan klikte. Tot haar schrik belandde ze midden in een virtuele sm-sessie. Argwanend lichtte ze zijn laptop door en ontdekte dat haar kersverse echtgenoot urenlang met andere vrouwen chatte over seks. Ze ontdekte filmpjes met gruwelijke verkrachtingsscènes. Ik zag dat hij dagenlang uren achter elkaar met seks bezig was. Zelfs op mijn verjaardag had hij porno gekeken. En ik vond ook een lijst met prostituees bij ons in de buurt. met hun foto's en telefoonnummers erbij..... Toen Els Rick ermee confronteerde. ontkende hij eerst. Maar zij had alle beelden gesaved en uitgeprint. Toen moest hij het wel toegeven. Hij vertelde dat hij al vanaf puberleeftijd geobsedeerd is door seks. Ik had niks aan hem gemerkt. Hij was wel heel vaak met zijn gedachten ergens anders. maar ik dacht (sic) dat het bij hem hoorde:' Els zette Rick eerst buiten de deur. Maar toen ze op de site van Kostbaar Vaatwerk terechtkwam. een zelfhulpgroep voor partners van seksverslaafden. drong tot haar door dat haar man ziek was. Hij mocht terugkomen. als hij tenminste aan het probleem wilde werken:' De twee zochten hulp. Rick deed een internetcursus met een christelijk uitgangspunt. Dan moest hu invullen dat hij zijn leven in de handen van God legde. Dat deed hij dan maar. ook al is hij niet gelovig:' De psycholoog bij wie ze terechtkwamen. had totaal geen verstand van seksverslaving. Rick vertelde dat hij. voordat hij Els ontmoette. soms maandenlang bijna zijn bed niet uitkwam. Hij keek dan porno en trok zich af, bestelde een pizza. at die op en ging dan het internet weer op. Hij baalde van zichzelf en zijn obsessie. maar kon er toch niet mee stoppen. Toch presteerde de psycholoog het om Ricks ge-.. drag te bagatelliseren. Hij zei dat alle mannen naar porno kijken. dat ik me niet zo druk moest maken. Terwijl Rick net had aangegeven dat hij het niet in de hand heeft! Door die psycholoog is hij gesterkt in het idee dat ik een mythisch beeld van de liefde heb. En ondertussen zit ik met een enorme woede en wantrouwen. Hij zegt bijvoorbeeld dat hij nooit naar de hoeren is geweest. dat hij die lijst met prostituees alleen had om bij te fantaseren. Hoe kan ik dat nou geloven? En hoe weet ik nou dat hij het nooit meer zal doen?,.,...,...,.j~p,: : :.: :.: :.::.. ~.:::.. ~ '. P4ilö!'Ii't:.! :.:::~ r~!... ~i'; -:::_ :... ::.:... :.. :... :-. ~.;':!1:'t~~:....., 1-., Hun seksleven ligt helemaal overhoop. Els: Ik wil wel seks hebben met mijn man. maar ik krijg...,...,.-. -:...'..:..:. ::::::::::::~.t. :::::;.::::::::, ww. -.:..:..:..:-.:.. f... - :.::.::-::-::-::.. :... ::::::::.. :... :..... of et.::: ::. :;0.:.:/.: :w:w.:.~:;..... :::::::.(fj::::~ :.-.:: +: :. ' w.. '... -w ::.::.::.::::. :::'::,::::;/:: ::.::.::. ::.:~ '. ~..... {..,'.::.::.::-.:-1. t :::::::::::::: ::i;:.:!:::::!i:.:.':.:.::.::.:' :::.::.::.::: , ~i~ :'.::.:.::::: '....'... : :-.'. ;:~...: die beelden steeds maar niet uit mijn hoofd. We hebben afgesproken dat we elkaar eerst een tijdje alleen maar aanraken en masseren. zonder seks te hebben. Dat helpt. Gelukkig ben ik mezelf, zoals veel andere \'rouwen van seksverslaafde mannen. niet onaantrekkelijk gaan vinden. Ik weet dondersgoed dat die verslaving niet aan m\i ligt:' Dat is nogal eens anders. Psychiater Bram Bakker vertelt dat als het goed komt. het weer opbouwen van een goed seksle\'en \'aak een enorm probleem is. De 'J. '~. ::~ ).'.: ~.:..,......, ':':::: -... :. ::~

5 ... ','. :.:.... I., ~. ~ : : '.;,:t:t~.f t......, _.~. 't#.. ' -'.r_~ ~.JE ;--...:../..' ,: t.t. '!. ~ '. 'Ot.; : : : :...; ::.. _. - :... (,l.~ 0';. '... :.~:~ ':'. ~~i-~. :.::.::.::.:::::::::.:::::::::::::::::.::. ::';:.:';;'; 1~ J., ; :.. I~..:.;:: ::.:::.::::::::::::::::::::::::::::::::...,.k.~ ~', _ ',:. ' :,::e'::-.::.::'::::':::.:::':::.:::':::'::::::!:::::::::... ~.~ ::; : '.:':'''...::...:,..:.::.. :-.:..:..:..::..::-:..::.::.:: ': ::... ',::.::::':::::::::.'... ::::::::.a:.:::::::::..: '.:::::,,::::::::,_:::,,:::. ~.~:. ::.:::::...::..:: '....:...::...::..::::...,., ':... :::.. ::: ::: :..::...:..::!... : : : a.. : : ::.::. : :... '...., : : : :.... :.-- ' : : : 0 ~.; i!'~. :;:, ' ' ~. f....:' '...:.... :..:..:..-. ',' '. Z :,, '... ',:.'4- ~... : '.::.:.. :.. ~ ~.:.'.:... ' ;.. ;..:.... :-.: : ol. : : :: :.. : : ~Ji.., o. ' o.. '.. ~ o., o... ::.::. I... ::. 't*:.:::.-. o.. _... _ ,:. 1':.:: '. '... :.. :.... ::.. :.. : ~':.. :.:..:_.:.:: : : ::. ':i:.:':::: ::.:.::-:::: ::':: : :. :/:.::-.: a. _a_.... I.::.::-.: -.:..:-.:-.:--...:..::.::-....::.::...:'.:.. :..:..:...:'.:..:.. ~... :.... ::: ::::::::::::: :.::.::.::.::!.::.::...:.::.. :.::.::.::a o _ *. a '.:--:--:-. :..:-.:..: ,::.:..:..:'. 'a. -,-. -.:-. '.. -. Zi:~;iffl.::... -:.::-::.::. ::.::.::... Hulp aan seksverslaafden Gertjan van Zessen: partner is heel onzeker geworden. Daar komt nog eens bij dat seksverslaafden de daad helemaal los zijn gaan zien van intimiteit. Ook bij seks met hun vrouw zijn ze erop gericht om zo snel mogelijk klaar te komen. Raggen, en dan na de daad snel de broek weer aan. Ze halen eerst die pornobeelden in hun hoofd, anders lukt het niet eens. Het is iets mechanisch geworden, en eigenlijk moeten ze seksueel helemaal opnieuw worden opgevoed. Ze mogen bijvoorbeeld alleen seks hebben met hun vrouw als daar eerst voorspel bij komt kijken. Dat mechanische herkent ex-seksverslaafde Raoul als geen ander. Ik heb ruim 150 seksdates gehad, maar ben nog nooit echt verliefd geweest op een man. Wonder boven wonder is Raoul twee jaar geleden helemaal op eigen kracht van zijn verslaving afgekomen. Hij kreeg steeds meer moeite om seksdates te vinden ('Ja, misschien kwam dat wel omdat ik erbij liep als een zombie). Hij bracht soms avonden alleen door. Ik zoop me dan maar bewusteloos om de leegte te vergeten. Ik voelde dat het zo echt niet meer kon. Het moest afgelopen zijn met de roofbouw op mijn lichaam en geest. Raoul besloot cold turkey. te stoppen. Ik sloot me op in mijn slaapkamer, tot de behoefte om een fles whisky achterover te slaan verdween. Daarna probeerde ik zo goed mogelijk voor mezelf te zorgen. Ik ging elke dag naar de sportschool, mediteerde, sprak af met vrienden en kwam die afspraken nu ook echt na. Wilskracht was voor mij de sleutel om te stoppen. Ik ben nu twee jaar verslavingsvrij, maar ben wel nog altijd bang dat ik een terugval krijg. Helemaal normaal is Raoul nog steeds niet. Sinds ik gestopt ben met mijn seks-i drugsverslaving, heb ik één keer een korte relatie gehad. Dat werkte totaal niet. Het is voor mij nog steeds moeilijk om te genieten van seks, zonder drugs en extreme prikkels. Vijftien jaar lang heb ik alleen maar emotieloze seks gehad. Daarvan afkicken is misschien nog wel het moeilijkst:' I De namen van de (ex-)seksverslaafden en Els ZiJil om redenen van pnvary gewijzigd HPIDETIJD 16juli

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Vroeg Interventiedienst Drugs

Vroeg Interventiedienst Drugs VRIND Vroeg Interventiedienst Drugs Als aan ouders gevraagd wordt wat hun grootste bekommernissen zijn voor hun kinderen in de toekomst, dan scoort 'drugs' zeer hoog. Ouders maken zich zorgen over drugs.

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik.

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik. De muur Ik heb een muur om me heen. Nou, een muur? Het lijken er wel tien. En niemand is in staat om Over die muur bij mij te komen. Ik laat je niet toe, Want dan zou je zien Hoe kwetsbaar ik ben. Maar

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Seksualiteit, en in het bijzonder mannelijke seksualiteit, is vrij uitgebreid aan bod gekomen in

Seksualiteit, en in het bijzonder mannelijke seksualiteit, is vrij uitgebreid aan bod gekomen in Bijlage 5. Mannen en seksualiteit Seksualiteit, en in het bijzonder mannelijke seksualiteit, is vrij uitgebreid aan bod gekomen in dit boek. Zoals ik heb uitgelegd is seksualiteit van fundamenteel belang

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Veel jongens en mannen masturberen. Er zijn minder meisjes en vrouwen die masturberen. Sommigen jongens doen het elke dag, anderen misschien maar eens per week

Nadere informatie

Internetseksverslaving. G.Gielen

Internetseksverslaving. G.Gielen Internetseksverslaving G.Gielen Internet heeft seks toegankelijker gemaakt De media hebben wereldwijd een enorme impact op de sociale constructie van seksualiteit. Onder meer film, televisie, radio en

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 7. Nawoord 171 Over de auteur 175 Literatuur 177 Register 179

Inhoud. Voorwoord 7. Nawoord 171 Over de auteur 175 Literatuur 177 Register 179 Inhoud Voorwoord 7 1 Hoe word je seksverslaafd? 13 2 Wie is gevoelig voor seksverslaving? 29 3 Het ontstaan van de verslaving 53 4 Seksverslaving, wissels en vat 73 5 Seksverslaving en de relatie 97 6

Nadere informatie

De epilepsie van Annemarie Als je hersens soms op hol slaan

De epilepsie van Annemarie Als je hersens soms op hol slaan Annemarie begreep er niks van. Had ze zo raar op de grond liggen doen? Wat stom. Zelf wist ze alleen nog maar dat haar buik naar aanvoelde en dat ze heel bang werd. Van de rest wist ze niets. Annemaries

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Je bent jong en je wilt wat!

Je bent jong en je wilt wat! Je bent jong en je wilt wat! Logisch, je voelt je geen sukkel. Je bent jong, je zit vol energie en je wilt eruit halen wat er uit dit leven te halen valt. Plezier maken, feesten en doen waar je zin in

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je:

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je: Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj of wiet. Dat heet blowen. In deze folder

Nadere informatie

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Als je moeder naar een psychiatrisch ziekenhuis moet... of je vader naar een psychiater... Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Deze brochure werd - met toestemming

Nadere informatie

Verschil in verlangen

Verschil in verlangen Verschil in verlangen 1 Wat is normaal? Hoe vaak denk je dat mensen samen vrijen in een goede relatie? Twee keer per week, eens in de maand of alleen in de vakantie? Het antwoord op deze vraag zegt iets

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

Het echte leven? Ferry van der Marel. ry boekjes.indd 1 19-02-13 14:5

Het echte leven? Ferry van der Marel. ry boekjes.indd 1 19-02-13 14:5 Het echte leven? Ferry van der Marel ry boekjes.indd 1 19-02-13 14:5 ry boekjes.indd 2 19-02-13 14:5 Even voorstellen Hallo, ik ben Ferry van der Marel en ben woonachtig in Ooltgensplaat. Oorspronkelijk

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie

Digitaal Mediaproduct Elmar Hagen MM1A 18 mei 15

Digitaal Mediaproduct Elmar Hagen MM1A 18 mei 15 Digitaal Mediaproduct Elmar Hagen MM1A 18 mei 15 Ilost Een tijdje geleden was ik met een vriend naar België om vakantie vrienden op te zoeken. Eenmaal daar een beetje bijgepraat, gedobberd in de jacuzzi

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Leren & Werken

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Leren & Werken MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Leren & Werken Steeds opnieuw raak ik mijn baan kwijt. Waar ligt dat nou aan? Welke vervolgopleiding zou iets voor mij zijn? Is er voor mij extra ondersteuning

Nadere informatie

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen Voor vragen over alcohol, illegale drugs, gokken en medicijnen: De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09

Nadere informatie

Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening

Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening Seksualiteit bij jongeren met een (chronische) aandoening Op de polikliniek van het Universitair Kinderziekenhuis St Radboud ziekenhuis willen wij je met deze folder informatie geven over seksualiteit

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

Voorwoord. Veel leesplezier! Liefs, Rhijja

Voorwoord. Veel leesplezier! Liefs, Rhijja Voorwoord Verliefd zijn is super, maar ook doodeng. Want het kan je heel onzeker maken. En als het uiteindelijk uitgaat, voel je je intens verdrietig. In dit boek lees je over mijn liefdesleven, de mooie,

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Honderd Vragen over Verslaving door Nathan Wennegers

Honderd Vragen over Verslaving door Nathan Wennegers Honderd Vragen over Verslaving door Nathan Wennegers 1) Waarom ik? Antwoord: Precies, het gaat juist over je ik, niet waar? Want wil een normaal intelligent mens verslaafd zijn? 2) Hoe bedoel je precies?

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik

Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik Het Trauma voorbij! Helen van seksueel kindermisbruik Voorwoord In 2009 heb ik voor een Amerikaanse blog site een serie artikelen geschreven die ik in dit boek vertaald en gebundeld heb. Nadat ik de serie

Nadere informatie

Van verslaving naar herstel!

Van verslaving naar herstel! Van verslaving naar herstel! Eerste druk, 2013 2013 Anita Van Besauw isbn: 9789048429356 nur: 340 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Eerste druk, augustus 2012 2012 chamo C.C. Paetzhold, C.C.Mozer. Foto s en cover: Hamo

Eerste druk, augustus 2012 2012 chamo C.C. Paetzhold, C.C.Mozer. Foto s en cover: Hamo Dé Afkickmethode Eerste druk, augustus 2012 2012 chamo C.C. Paetzhold, C.C.Mozer. Foto s en cover: Hamo isbn: 978-90-484-2558-7 nur: 751 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al:

Ik besloot te verder te gaan en de zeven stappen naar het geluk eerst helemaal af te maken. We hadden al: Niet meer overgeven Vaak is de eerste zin die de klant uitspreekt een aanwijzing voor de hulpvraag. Paula zat nog maar net toen ze zei: ik ben bang om over te geven. Voor deze angst is een mooie naam:

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Jenny Houtepen, Jelle Sijtsema & Stefan Bogaerts. Universiteit van Tilburg, B-CCENTRE

Jenny Houtepen, Jelle Sijtsema & Stefan Bogaerts. Universiteit van Tilburg, B-CCENTRE Jenny Houtepen, Jelle Sijtsema & Stefan Bogaerts Universiteit van Tilburg, B-CCENTRE DSM-IV-TR: Gedurende een periode van ten minste zes maanden recidiverende intense seksueel opwindende fantasieën, seksuele

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen. Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut. www.huiselijkgeweldhollandsmidden.

Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen. Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut. www.huiselijkgeweldhollandsmidden. Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut www.huiselijkgeweldhollandsmidden.nl Huiselijk geweld stopt nooit vanzelf Misschien wil je

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al Hoofdstuk 1 Echt? Saartjes mond viel open van verbazing. Maar dat is supergoed nieuws! Ze sloeg haar armen om haar vriendin heen. Waaah, helemaal te gek. We gaan naar Frankrijk. Zon, zee, strand, leuke

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Succesverhaal. over pesten op het werk

Succesverhaal. over pesten op het werk Supermarktmedewerkster Fenny gaat met plezier naar haar werk. Dat is zeer opmerkelijk als je bedenkt dat ze lange tijd werd gepest. Op het dieptepunt hoopte ze zelfs dat haar onderweg naar de supermarkt

Nadere informatie

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Onder druk Geen uitweg voor Aïsha

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Onder druk Geen uitweg voor Aïsha Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten Onder druk Geen uitweg voor Aïsha Lees blz. 5, 6, 7, 8 Wat denk je dat Aïsha wilde doen? Waarom is dat niet gelukt? Is het goed dat de deur van het dak altijd op slot

Nadere informatie

Filmverslag Nederlands Pay It Forward

Filmverslag Nederlands Pay It Forward Werkstuk Scholieren.com Filmverslag Nederlands Pay It Forward Someone A Basis Titel: Pay it forward. Regisseur: Mimi Leder. Personen: Trevor is de hoofdpersoon, maar Arlene en Eugene zijn ook heel belangrijk.

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Moeilijk? Zo ben ik nu eenmaal!

Moeilijk? Zo ben ik nu eenmaal! Ik ben Marieke Sweens, ik heb een partner, ik heb een huis, ik heb een hond, ik heb een baan, ik heb naast m'n baan een eigen bedrijf. En ik heb borderline. Dit is hoe ik mezelf introduceer bij workshops

Nadere informatie

Dit boekje is van... Mijn naam is: Mijn gezinsvoogd heet: Het telefoonnummer van de gezinsvoogd is:

Dit boekje is van... Mijn naam is: Mijn gezinsvoogd heet: Het telefoonnummer van de gezinsvoogd is: Dit boekje is van... Mijn naam is: Mijn gezinsvoogd heet: Het telefoonnummer van de gezinsvoogd is: Mijn gezinsvoogd werkt bij de William Schrikker Jeugdbescherming. Wat een toestand, zeg! Wat gebeurt

Nadere informatie

WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ?

WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ? WELKE LIEFDESTAAL HEB JIJ? Volgens psycholoog Gary Chapman zijn er vijf universele liefdestalen, waarin mensen liefde kunnen en ontvangen. Iedereen heeft een of twee liefdestalen waardoor hij of zij zich

Nadere informatie

De dageraad. Fragment. Frank Norbert Rieter

De dageraad. Fragment. Frank Norbert Rieter De dageraad Fragment Frank Norbert Rieter Copyright Frank Norbert Rieter Alle rechten voorbehouden. Correspondentieadres: St Geertruidestraat 27 6521 KG Nijmegen toneelteksten@ijlbode.nl De dageraad Personages

Nadere informatie

Het huis Anubis - Hoofdstuk 1

Het huis Anubis - Hoofdstuk 1 Het huis Anubis - Hoofdstuk 1 Het is 7 uur in de ochtend. Het is een dag nadat Nienke de traan van Isis aan Anchesenamon had gegeven. Nienke was al vroeg wakker, want ze kon niet meer slapen. Ze had weer

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

was het echt veel werk! Want Omie werd steeds waziger en ze werd incontinent. Ze moest luiers dragen en s nachts bond mijn tante haar vast in bed,

was het echt veel werk! Want Omie werd steeds waziger en ze werd incontinent. Ze moest luiers dragen en s nachts bond mijn tante haar vast in bed, Zo kan het ook Zouden er nog meer leuke oude mensen bestaan? vroeg ik me inmiddels af. Ja hoor, zei mijn yogaleraar, mijn oma. Die is achtentachtig en ze rijdt nog auto en als het moet, slingert ze ook

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf.

Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf. Les 1 Werk en inkomen (1) Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf. Evert en Monica -2 Rijbewijs Monica is jarig.

Nadere informatie

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis.

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis. Weer naar school Kim en Pieter lopen het schoolplein op. Het is de eerste schooldag na de zomervakantie. Ik ben benieuwd wie onze mentor * is, zegt Pieter. Kim knikt. Ik hoop een man, zegt ze. Pieter kijkt

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Roken alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs zijn schrikbeelden voor veel ouders. Dit geldt voor allochtone ouders én Nederlandse ouders. Sommige kinderen

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Kijk, zo en zo gaat het beter, voel je wel?

Kijk, zo en zo gaat het beter, voel je wel? Kijk, zo en zo gaat het beter, voel je wel? Wat is seksuele intimidatie? Sporten is heerlijk! Je kunt er al je energie in kwijt. Het is vaak spannend en gezellig en je voelt je er goed door. Maar soms

Nadere informatie

Zondag 16 december, 3 e advent dienst met HA ds. A.J.Wouda. Filippenzen 4: 4-9. Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

Zondag 16 december, 3 e advent dienst met HA ds. A.J.Wouda. Filippenzen 4: 4-9. Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Zondag 16 december, 3 e advent dienst met HA ds. A.J.Wouda Filippenzen 4: 4-9 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Een paar verzen uit een brief van Paulus aan de gemeente in Filippi, een klein havenstadje

Nadere informatie

klaar met spelen? dat dacht je maar!

klaar met spelen? dat dacht je maar! 5 7 8 9 0 5 5 7 8 9 0 5 Dit spel is ontwikkeld om gezinnen, waarvan één of meer personen hiv+ zijn, te ondersteunen bij het praten over onderwerpen die daar direct of indirect mee te maken hebben. Mensen

Nadere informatie

Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding

Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding PRAKTIJK VOOR VERLIESVERWERKING Wilma Luyke Doetinchem Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding "Ik kan U vertellen dat ik in zak en as zat voordat ik bij Wilma aanklopte. Mijn vrouw is plotseling

Nadere informatie

iefde Heteroacteurs over spelen met mannen: We moesten vol met elkaar tongen. 128 l linda.

iefde Heteroacteurs over spelen met mannen: We moesten vol met elkaar tongen. 128 l linda. eren iefde Heteroacteurs over spelen met mannen: We moesten vol met elkaar tongen. 128 l linda. Johnny de Mol (31) Ik heb in een dronken bui weleens gezoend met een man, maar proefde geen verschil. Toen

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

WAT WIL HIJ, WAT WIL ZIJ?

WAT WIL HIJ, WAT WIL ZIJ? WAT WIL HIJ, WAT WIL ZIJ? Inhoud Voorwoord 7 1. Hoe stabiel is uw huwelijk? 9 2. Waarom de Liefdesbank nooit sluit 17 3. Waar zij echt niet zonder kan: Genegenheid 33 4. Waar hij echt niet zonder kan:

Nadere informatie

Bewust Omgaan met een Verslaving

Bewust Omgaan met een Verslaving Bewust Omgaan met een Verslaving Dit stuk biedt enkele handvatten om bewust te leren omgaan met je verslaving. Misschien denk je op dit punt wel dat je er niet mee om wil léren gaan, maar dat je er gewoon

Nadere informatie

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek,

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek, Kom verder Welkom bij het vak Kennis van de Nederlandse Samenleving, KNS. Dit boek vertelt je over Nederland. Veel van wat je moet weten over het leven in Nederland, staat in dit boek. Je haalt straks

Nadere informatie

Meld. seksueel misbruik. aan de commissie-samson

Meld. seksueel misbruik. aan de commissie-samson Meld seksueel misbruik aan de commissie-samson Help ons Mijn naam is Rieke Samson en ik wil je vragen om ons te helpen bij het onderzoek naar seksueel misbruik van kinderen en jongeren. Zelf ben ik voorzitter

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

CONCEPTVERSIE STORYTELLING

CONCEPTVERSIE STORYTELLING CONCEPTVERSIE STORYTELLING Priscilla van der Pluijm 2050563 VCMD2A6 Drie profielschetsen Lucian (mannelijke boom) Het hoofdpersonage is een mannelijke boom genaamd Lucian. Hij is een haagbeuk en deze staat

Nadere informatie

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan.

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen

Nadere informatie

De kracht van ADHD. Arno de Poorter Psycholoog en mens met ADHD

De kracht van ADHD. Arno de Poorter Psycholoog en mens met ADHD De kracht van ADHD Arno de Poorter Psycholoog en mens met ADHD Vraag Wie heeft er ADHD in de zaal? Voorstellen Arno de Poorter ADHD Jaren hulpverlening 2007 afgestudeerd Psycholoog 2008 begonnen met Hulp

Nadere informatie

Lees : Mattheüs 25:14-30

Lees : Mattheüs 25:14-30 De gelijkenis van de talenten Lees : Mattheüs 25:14-30 Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Meten van mediawijsheid. Bijlage 6. Interview. terug naar meten van mediawijsheid

Meten van mediawijsheid. Bijlage 6. Interview. terug naar meten van mediawijsheid Meten van mediawijsheid Bijlage 6 Interview terug naar meten van mediawijsheid Bijlage 6: Het interview Individueel interview Uitleg interview Ik zal je uitleggen wat de bedoeling is vandaag. Ik ben heel

Nadere informatie

Kaartspel: Roze in de (ouderen)zorg

Kaartspel: Roze in de (ouderen)zorg Naam Kaartspel: Roze in de (ouderen)zorg Inleiding Niet alleen LHB-ers zelf vinden het lastig om over hun seksualiteit of seksuele identiteit te praten. Dat geldt ook voor veel studenten en ervaren professionals

Nadere informatie

Heilig Jaar van Barmhartigheid

Heilig Jaar van Barmhartigheid Heilig Jaar van Barmhartigheid van 8 december 2015 tot 20 november 2016 Paus Franciscus heeft alle mensen van de hele wereld uitgenodigd voor een heilig Jaar van Barmhartigheid. Dit hele jaar is er extra

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Liturgie Emmen, 16 november 2014 /aangepaste dienst Thema: Ruth hoort er helemaal bij!

Liturgie Emmen, 16 november 2014 /aangepaste dienst Thema: Ruth hoort er helemaal bij! Liturgie Emmen, 16 november 2014 /aangepaste dienst Thema: Ruth hoort er helemaal bij! 1. Votum: Opwekking 640 (eenmaal) 2. Zegengroet Genade voor u en vrede van God onze Vader in de Heer Jezus Christus.

Nadere informatie

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter.

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. 22 Tekst hilde tromp Beeld Eljee Styling en visagie Marianne

Nadere informatie

Is AA wat voor u? U beslist!

Is AA wat voor u? U beslist! Is AA wat voor u? U beslist! U alleen kunt beslissen of het AA-programma, de manier van leven in AA, zin voor u heeft en of het u kan helpen. Het is een beslissing die u zelf moet nemen. Wij kwamen bij

Nadere informatie

Bijlage 3: Vragen bij Misbruikt onder toezicht

Bijlage 3: Vragen bij Misbruikt onder toezicht Bijlage Kindermishandeling Bijlage 3: Vragen bij Misbruikt onder toezicht http://zembla.vara.nl/nieuwsdetail.2624.0.html?&tx_ttnews[tt_news]=51122&chash=4bc7d3f24a9fd9ee6e9dcf69a9a1b630 1. Welke vormen

Nadere informatie

Tornado. Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur.

Tornado. Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur. Tornado Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur. Geschreven in januari 2012 (Geïllustreerd t.b.v. het

Nadere informatie

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom?

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom? 6. Behandelingen De uitslagen van alle onderzoeken geven een duidelijk beeld van de ziekte. De artsen weten nu om welke soort borstkanker het gaat, wat de eigenschappen zijn van de kankercellen, hoe groot

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 LYRICS 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 omdat ik ontdekt heb dat er niets boven de waarheid gaat die hele toon die is zo bijzonder dat is de toon van de waarheid begrijp

Nadere informatie

Roodborstje tikt tegen 't raam, tik, tik, tik laat mij erin, laat mij erin. 't Is hier te guur en te koud naar mijn zin Laat mij er in, ja er in.

Roodborstje tikt tegen 't raam, tik, tik, tik laat mij erin, laat mij erin. 't Is hier te guur en te koud naar mijn zin Laat mij er in, ja er in. Oosterkerk, Zondag 27 januari 2013, Kinderdienst Het verhaal van de verloren zoon (Lucas 15:11-32) door de ogen van het varken Meditatie in woord en beeld ds.wim Hortensius Roodborstje tikt tegen 't raam,

Nadere informatie