ACHTERGRONDINFORMATIE VOOR DE BEGELEIDER KONINKLIJKE MISSIE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ACHTERGRONDINFORMATIE VOOR DE BEGELEIDER KONINKLIJKE MISSIE"

Transcriptie

1 ACHTERGRONDINFORMATIE VOOR DE BEGELEIDER KONINKLIJKE MISSIE

2 INLEIDING Beste leerkracht, in dit document vindt u extra informatie over de Belgische Koningen en de historische gebeurtenissen die tijdens de activiteit in het museum aan bod komen. Door dit document door te nemen kan je jezelf voorbereiden op vragen die de leerlingen kunnen stellen tijdens de activiteit in het BELvue museum. Uiteraard is dit document niet allesomvattend en kan het geen kwaad om jezelf nog verder in te lezen in het onderwerp. EN TOEN WAS ER BELGIË Voor België onafhankelijk was, werd het land bestuurd door buitenlandse vorsten en heersers. De belangrijkste hiervan waren de Spanjaarden en de Oostenrijkers. In de tijd van de Franse revolutie en Napoleon was België een deel van Frankrijk. Frankrijk is in die tijd bijna voortdurend in oorlog met, onder meer, het Verenigd Koninkrijk, Rusland, Oostenrijk en Pruisen. In 1815 verliest Napoleon de finale strijd in Waterloo. De winnaars beslisten om Europa te herverdelen op het congres van Wenen. Na het congres van Wenen in 1815 kwam België onder het bewind van de Nederlanden en Koning Willem I. Al na enkele jaren werden de verschillen tussen het Protestantse Noorden en het Katholieke Zuiden duidelijk. Er was een ongelijkheid in het parlement waar het Noorden oververtegenwoordigd was en slechts één op de vier ministerposten werd bekleed door een Zuiderling. Tegen 1830 liepen de spanningen tussen Noord en Zuid hoger op, onder andere doordat Koning Willem autoritairder werd naarmate het onrustiger werd in het Zuiden. Toch was er nog niet echt sprake van een echte onafhankelijkheidsbeweging in de Zuidelijke Nederlanden. Een van de populaire versjes uit de tijd ging als volgt: Wij willen Willem weg, Wil Willem wijzer worden, Willen wij Willem weer. Op de avond van 25 augustus 1830 speelde de opera De Stomme van Portici in Brussel. Na afloop van deze opera bleef het publiek Vive la liberté roepen waarna er ook op de straten van Brussel relletjes ontstonden. In de loop van september groeiden deze relletjes uit tot een heuse revolutie. Er werden vrijkorpsen opgericht die de strijd aangingen met het nationale leger. Ook vanuit Frankrijk kwamen er enkele legioenen van vrijwilligers de Belgische zaak steunen. De strijd verplaatste zich ook buiten Brussel en al snel was zo goed als het hele Belgische grondgebied in handen van de revolutionairen. Op vier oktober werd door het Voorlopig Bewind de onafhankelijkheid van België uitgeroepen en in november organiseerde het Voorlopig Bewind de verkiezing voor het Nationaal Congres. Op 7 februari 1831 werd de Belgische grondwet ingevoerd en werd er gekozen om een parlementaire constitutionele monarchie in te voeren in België. Verschillende kandidaten werden aangeduid als kandidaat voor het Belgische koningschap. Een van de kandidaten was de Franse kroonprins, Louis d Orléans, maar de Europese machten (Rusland, Oostenrijk, Pruisen, Groot-Brittannië) gingen niet akkoord. Ze vreesden dat het nieuwe België een satellietstaat van Frankrijk zou worden met de Franse kroonprins op de troon. De Britten stelden daarom zelf een kandidaat voor: Leopold van Saksen-Coburg en Gotha, een Duitser met sterk Britse banden. Opvallend is dat men spreekt van een Koning der Belgen en niet over een Koning van België. De gedachte hierachter is dat de koning zijn recht op het koningschap van het volk gekregen heeft en niet van God. 1

3 Met Koning Leopold I op de Belgische troon begint België aan een geschiedenis die nu meer dan 180 jaar telt. OVERZICHT BELGISCHE KONINGINGEN Leopold I ( ) Leopold II ( ) Albert I ( ) Leopold III ( ) Boudewijn ( ) Albert II ( ) Filip (2013- ) 2

4 ACHTERGRONDINFORMATIE PER KONING Leopold I In 1790 wordt Leopold I geboren in het Duitse Coburg. Als jongvolwassene heeft hij een carrière in het Russische leger waar hij het schopt tot generaal. In 1815 huwt hij met de Engelse kroonprinses Charlotte. Tijdens de geboorte van hun zoon, in 1817, overlijdt prinses Charlotte, de baby wordt dood geboren. Leopold krijgt in 1830 de Griekse troon aangeboden maar slaat deze last-minute af. Wanneer hij in 1831 de Belgische troon aangeboden krijgt laat hij deze kans om zich in de Europese politiek op te werpen niet naast zich liggen. Op 21 juli 1831 legt hij op het Koningsplein de eed af als koning. Hoewel Leopold I trouw zweert aan de Belgische grondwet, heeft hij het er toch moeilijk mee. Als constitutioneel monarch gebonden aan de grondwet vindt hij dat hij als koning te weinig macht heeft. In 1832 huwt hij voor een tweede maal. Deze keer was het huwelijk echter een politieke zet. De hete adem van Nederland begon het jonge België te warm te worden. Door te huwen met de Franse prinses Louise van Orléans, de dochter van de Franse koning, verzekerde Leopold I Franse steun als Nederland België zou binnenvallen. Met Louise van Orléans kreeg Leopold I vier kinderen, Lodewijk- Filips, Leopold (II), Filips en Charlotte. In 1850 overlijdt koningin Louise-Marie. In de 34 jaar dat Leopold I op de Belgische troon zit werkt hij vooral aan een politiek die het versterken van de Belgische staat centraal stelt. Hij probeert enkele progressieve wetten rond vrouwen- en kinderarbeid gestemd te krijgen, maar hij is zijn tijd voor waardoor de wetten er niet door raken. Verder tracht hij een Belgische kolonie te stichten op Guatemala, maar deze poging mislukt. Tijdens zijn laatste jaren neemt de gezondheid van de koning snel af. Op 10 december 1865 sterft Koning Leopold I. Zijn zoon, Leopold II, volgt hem op als Koning der Belgen. 3

5 Leopold II Leopold II wordt op 9 april 1835 geboren als tweede zoon van Leopold I. Zijn oudere broer, Lodewijk- Filips, sterft als kind. Hierdoor wordt de prins de eerste in lijn voor het Belgische Koningschap. Leopold II wordt op 18 jarige leeftijd uitgehuwelijkt aan de Oostenrijkse aartshertogin Marie-Henriëtte. Met haar krijgt hij vier kinderen: Louise-Marie, Leopold, Stéphanie en Charlotte. Hun enige zoon sterft op tienjarige leeftijd waarna het huwelijk van het vorstenpaar bergaf gaat. De koningin verhuist met haar hele huishouden naar Spa waar ze tot haar dood in 1902 woont. Leopold blijft in Brussel en gaat verschillende buitenechtelijke relaties aan waaruit ook enkele buitenechtelijke kinderen geboren worden. In 1865 komt de 30 jaar oude Leopold II op de Belgische troon te zitten. Leopold II springt in 1885 mee op de trein van de Europese Kolonies in Afrika en verwerft de Congo- Vrijstaat als privékolonie. Zelf zal hij nooit een voet zetten in zijn Congo maar zijn beleid is er erg repressief en hard. Het land en de lokale bevolking worden uitgebuit ter persoonlijke verrijking van Leopold II. Het aantal slachtoffers van het terreurbeleid wordt geschat tussen 3 en 20 miljoen. Wanneer de buitenwereld meer en meer te horen krijgt welke gruweldaden zich in Congo afspelen, wordt Leopold II genoodzaakt om in 1908 zijn privékolonie over te dragen aan de Belgische staat. Congo- Vrijstaat verandert in Belgisch-Congo. Met het de opbrengsten uit zijn privékolonie investeert Leopold II in heel wat bouwwerken. Enkele bekende voorbeelden hiervan zijn het Centraal Station in Antwerpen, het Koninklijk Museum voor Midden Afrika in Tervuren, het Jubelpark en het Justitiepaleis in Brussel. Door zijn bouwdrift krijgt Koning Leopold II de bijnaam Koning-Bouwheer. Ondanks zijn beleid in Congo, was hij in België een sterke tegenstander van de doodstraf. Tijdens zijn regeerperiode verleende hij gratie aan iedere ter dood veroordeelde. Omdat hij geen zonen heeft en de relatie met zijn dochters in de laatste jaren van zijn leven sterk vertroebelde, onterfde hij zijn dochters en schonk hij zijn bezittingen aan de Belgische staat. Uit deze erfenis ontstond de Koninklijke Schenking. Leopold stelde hier wel enkele voorwaarden aan, zo moesten de gebouwen ter beschikking gesteld worden aan zijn opvolgers en moesten de gebouwen hun oorspronkelijke functie en uitzicht bewaren. Leopold II sterft in 1909 ten gevolge van een hersenbloeding. Omdat hij geen mannelijke erfgenamen heeft en vrouwen tot in 1991 geen recht hadden op de Belgische troon, wordt hij opgevolgd door zijn neef, Albert I 4

6 Albert I Op 8 april 1875 wordt Albert I geboren als jongste zoon van Prins Filips, Graaf van Vlaanderen en jongere broer van Leopold II. Wanneer Alberts oudere broer Boudewijn in 1891 sterft wordt Albert de troonsopvolger. Prins Albert huwt in 1900 Hertogin Elisabeth in Beieren. Met haar krijgt hij 3 kinderen: Leopold (III), Karel (latere prins-regent) en Marie-José. Koningin Elisabeth zal later haar naam geven aan de bekende muziekwedstrijd voor piano, viool, zang en cello. Wanneer Leopold II in 1909 overlijdt, volgt Albert I hem op als derde Koning der Belgen. Vijf jaar nadat hij het Belgische koningschap opnam breekt de Eerste Wereldoorlog uit. Albert I neemt de leiding over het Belgische leger en krijgt de bijnaam Koning-Ridder. Hij staat dicht bij de soldaten en houdt de moraal hoog. Zij vrouw, Elisabeth, neemt ook vele initiatieven. Zo bezoekt ze regelmatig gewonde soldaten in het ziekenhuis. Op oorlogspropaganda wordt ze vaak afgebeeld in een verpleegstersuniform. Wanneer W.O. I afgelopen is, kondigt Albert I verschillende sociale maatregelen af, bijvoorbeeld het algemeen enkelvoudig stemrecht en de gelijkheid tussen het Frans en het Nederlands. In 1934 gaat Koning Albert I rotsklimmen in Marche-les-Dames. Hij komt ten val en overlijdt. Zijn lichaam wordt s nachts teruggevonden. 5

7 Leopold III Prins Leopold was de oudste zoon van Koning Albert I. Hij werd in 1901 geboren in Brussel. Tijdens de Eerste Wereldoorlog verhuisde hij samen met zijn vader en de rest van de koninklijke familie naar De Panne. Op zijn 19 e ging hij studeren aan de Koninklijke Militaire school in Brussel. In november 1926 huwt hij met de Zweedse kroonprinses Astrid. Omdat Astrid protestants is en hij katholiek, is er hier en daar wel wat kritiek op het huwelijk. Samen hebben ze drie kinderen: Josephine- Charlotte, Boudewijn en Albert (II). In 1935 is het koningspaar op vakantie in Zwitserland. Tijdens een autorit verliest de koning de controle over het stuur waarna hij en de koningin een auto-ongeluk hebben. De koning komt er vanaf met enkele lichte verwondingen maar koningin Astrid komt te overlijden. De koning laat een kapel oprichten op de plaats waar het ongeluk plaatsvond. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog neemt Leopold III de leiding over het Belgische leger, naar het voorbeeld van zijn vader. Wanneer de Duitse overmacht duidelijk wordt, capituleert hij samen met het leger terwijl de Belgische regering via Frankrijk naar Londen gaat om van daaruit de strijd verder te zetten. De regering is het niet eens met de beslissing van Leopold III om in België te blijven en daarmee is de kiem voor de koningskwestie gezaaid. Wanneer hij tijdens de bezetting huwt met Lilian Baels, is het ongenoegen bij de soldaten in krijgsgevangenschap en de bevolking groot. Als de Duitsers de strijd dreigen te verliezen deporteren ze Leopold III samen met zijn familie als krijgsgevangenen naar Oostenrijk. Na de bevrijding van de Koninklijke familie was de terugkomst van de koning naar België niet mogelijk. Vele Belgen waren gekant tegen de terugkeer van de koning en ook politiek was er geen draagvlak voor. De daarop volgende vijf jaar ging de koning samen met zijn familie in ballingschap in Zwitserland. Tijdens de ballingschap van Koning Leopold III neemt zijn broer Prins Karel, Graaf van Vlaanderen, zijn koninklijke taken over als regent. Wanneer na een volksraadpleging de meerderheid van de bevolking voor de terugkomst van Leopold III stemt, keert hij terug naar België en eindigt het regentschap van Prins Karel. De terugkomst van de koning leidde echter tot zware rellen waarbij er zelfs doden vielen. Daardoor was Koning Leopold III genoodzaakt om troonafstand te doen ten gunste van zijn oudste zoon, Prins Boudewijn. Hij volgt zijn vader op, eerst als Koninklijke prins en vervolgens als volwaardig koning. Deze troonafstand maakte van Leopold III de eerste Belgische vorst die abdiceerde. Na zijn troonafstand beperkte Leopold III zijn publieke activiteiten tot een minimum. Met Lilian Baels krijgt hij een zoon en nog twee dochters. Leopold III overlijdt in

8 Boudewijn Boudewijn werd geboren op 7 september Toen hij 5 jaar was verloor hij zijn moeder in een autoongeluk. Zijn vader, Leopold III, kwam er vanaf met lichte verwondingen maar leed erg onder het verlies van zijn vrouw. Hij verbood zijn kinderen, Josephine-Charlotte, Boudewijn en Albert (II), nog over haar te spreken. Wanneer de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, gaat Boudewijn samen met zijn broer en zus naar Frankrijk en Spanje. Na de capitulatie keren de koningskinderen terug naar België. In 1944 wordt de gehele Koninklijke familie door de Duitsers gedeporteerd naar Oostenrijk. Na de Tweede Wereldoorlog trekt de Koninklijke familie, vanwege de geladen politieke situatie in België, naar Zwitserland. Daar zullen ze blijven tot Wanneer zijn vader in 1950 afstand neemt van de Belgische troon, wordt Boudewijn de nieuwe vorst van België. Van 1950 tot 1951 als Koninklijke prins en vervolgens als Koning der Belgen. De jonge koning krijgt meteen te maken met een Europa in verandering. Zo worden in de jaren vijftig de fundamenten gelegd voor de Europese Unie. In België is de politieke situatie minder stabiel met de schoolstrijd, de onafhankelijkheidsbeweging in Congo die de kop op steekt en verschillende stakingen. In 1960 trouwde de dertig jaar oude Boudewijn met de Spaanse gravin Fabiola. Ondanks dat Fabiola verschillende malen zwanger was, bleef het koningspaar kinderloos. Hierdoor ging het koningschap na Boudewijns dood over op zijn broer, Albert II en diens kinderen. Tijdens de regeerperiode van Boudewijn, bereikte de onafhankelijkheidsstrijd in Belgisch-Congo zijn hoogtepunt. In 1960 werd Belgisch-Congo onafhankelijk. De voormalige kolonie wisselde van naam en werd de Democratische Republiek Congo. Boudewijn zelf lag mee aan de basis van de start van het onafhankelijkheidsproces van Congo. In 1959 liet hij zelfs weten dat België Congo naar de onafhankelijkheid zou helpen. De toesprak die Boudewijn gaf op de machtsoverdrachtsceremonie viel echter niet in goede aarde. Hij sprak er lof uit over het beleid van Leopold II en het koloniale beleid, iets wat de nieuwe premier Lumumba niet op prijs stelde en repliceerde met een stevig weerwoord. De relaties tussen Congo-Kinshasa en België bleven desondanks intens. Tijdens de jaren negentig werd Koning Boudewijn voor enkele dagen in de onmogelijkheid om te regeren gesteld. Hij weigerde wegens morele redenen de nieuwe abortuswet te ondertekenen. Hierdoor werd hij door de regering tijdelijk uit zijn taken als koning ontheven zodat ze zelf de wet konden ondertekenen. Tijdens een vakantie in Spanje in 1993, overleed Boudewijn onverwacht aan de gevolgen van een hartstilstand. Hij werd 63 jaar oud. Aangezien hij geen kinderen had, ging het koningschap over naar zijn broer, Albert II. 7

9 Albert II Albert II is de 4 jaar jongere broer van Boudewijn. Hij werd kort na het dodelijke ongeval van Albert I geboren en werd ook vernoemd naar zijn grootvader. Toen hij slechts 1 jaar was verloor hij zijn moeder in een auto-ongeluk. Zijn vader, Leopold III, kwam er vanaf met lichte verwondingen maar leed erg onder het verlies van zijn vrouw. Hij verbood zijn kinderen nog over haar te spreken. Wanneer de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, gaat Albert II samen met zijn broer en zus naar Frankrijk en Spanje. Na de capitulatie keren de koningskinderen terug naar België. In 1944 wordt de gehele Koninklijke familie als krijgsgevangenen door de Duitsers gedeporteerd naar Oostenrijk. Na de Tweede Wereldoorlog trekt de Koninklijke familie, vanwege de geladen politieke situatie in België, naar Zwitserland. Daar zullen ze blijven tot Als prins houdt Albert zich vooral bezig met de internationale economische relaties van België. Hij gaat regelmatig op handelsmissie en is de erevoorzitter van de Raad van Bestuur van de Belgische Dienst voor Buitenlandse handel. In 1984 wordt het Prins Albert Fonds opgericht. Prins Albert trouwt in 1959 met de Italiaanse gravin Paola. Samen hebben ze drie kinderen: Filip, Astrid en Laurent. Het huwelijk kent echter ook zijn hindernissen. Toch vierden Albert II en Paola in 2009 hun vijftigste huwelijksverjaardag. Wanneer in 1993 koning Boudewijn sterft aan een hartaanval, wordt prins Albert de zesde Koning der Belgen. Tijdens zijn regeerperiode klonken de stemmen om België te splitsen steeds luider. Koning Albert is daar een grote tegenstander van en spreekt daar heel duidelijk tegen in zijn Kerstboodschap van Hij werd als een zeer warme en toegankelijke koning ervaren. Koning Albert regeert van 1993 tot 2013, waarna hij abdiceert en zijn oudste zoon Filip op de troon komt. Albert II is de oudste regerende Belgische koning ooit. 8

10 Filip Koning Filip werd geboren op 15 april Hij is de oudste zoon van Koning Albert II en Koningin Paola. Wanneer duidelijk werd dat Koning Boudewijn geen erfgenaam zou krijgen, kwam Filip meer en meer in de aandacht als waarschijnlijke troonsopvolger na zijn vader, Albert II. Filip is de eerste Belgische kroonprins die niet naar een privéschool gaat. Hij volgt les in een reguliere secundaire school. De laatste drie jaar van de middelbare school volgt hij in het Nederlands. Filip studeert verder aan de Koninklijke Militaire school, Oxford en Stanford. In 1999 huwt Filip met jonkvrouw Mathilde d Udekem d Acoz. Ze krijgen 4 kinderen: Elizabeth, Gabriël, Emmanuel en Eléonore. Op 21 juli 2013 doet Albert II, vanwege zijn leeftijd en gezondheid, troonafstand. Filip legt die dag de eed af als zevende Koning der Belgen. 9

11 OVERZICHT HISTORISCHE GEBEURTENISSEN Hieronder vind je bij iedere historische gebeurtenis enkele begrippen die je kunnen helpen bij het verklaren van de gebeurtenis. 1830: België onafhankelijk Stomme van Portici Verenigd Koninkrijk der Nederlanden Voorlopig Bewind Willem I 1835: Eerste trein in België en op het Europese vasteland Mechelen-Brussel Industriële revolutie 1864: Oprichting Belgische Rode Kruis Dr. A. Uytterhoeven Oudste nationale Rode Kruis 1914: uitbreken W.O. I Duistland Schlieffenplan Loopgravenoorlog Westhoek 1918: Wapenstilstand Verdrag van Versailles 1940: W.O. II Nazi s Holocaust Bezetting 1944: Bevrijding van België Amerikanen Ardennenoffensief 10

12 1945: Einde Tweede Wereldoorlog Val van Berlijn 4 mei 1946: Eerste Suske & Wiske album Willy Vandersteen Rikki en Wiske in Chowakije 1951: Oprichting EGKS (Europese gemeenschap van kolen en staal, voorloper van de EU) Een gemaakt Europa Economische samenwerking 1960: Congo onafhankelijk Lumumba Twijfelachtige rol van de Belgische politiek 2002: Invoering van de euro Één munt voor heel Europa Vervanging voor Belgische frank 11

1. Wie of wat? Vul in. Kies uit: eed - kabinet kroonprins prins staatsbezoek. Bezoek van de koning aan een ander land.

1. Wie of wat? Vul in. Kies uit: eed - kabinet kroonprins prins staatsbezoek. Bezoek van de koning aan een ander land. Naam: Wat vieren we op 15 november? Koningsdag Vroeger werd dit de feestdag van de dynastie genoemd. Het is de datum van het naamfeest van Leopold en Albert. 1. Wie of wat? Vul in. Kies uit: eed - kabinet

Nadere informatie

LEOPOLD I. Waarde landgenoten. Mijn naam is Koning Leopold I en dit is mijn vrouw, Koningin Louise-Marie.

LEOPOLD I. Waarde landgenoten. Mijn naam is Koning Leopold I en dit is mijn vrouw, Koningin Louise-Marie. LEOPOLD I Waarde landgenoten Mijn naam is Koning Leopold I en dit is mijn vrouw, Koningin Louise-Marie. In 1830 werd België een onafhankelijk land. Natuurlijk heeft een nieuw land een koning nodig dus

Nadere informatie

Albert I van België: Brussel, 8 april Marche-les- Dames, 17 februari 1934

Albert I van België: Brussel, 8 april Marche-les- Dames, 17 februari 1934 Albert I van België: Brussel, 8 april 1875 - Marche-les- Dames, 17 februari 1934 Hij was prins van België, hertog van Saksen, prins van Saksen-Coburg-Gotha, was van 23 december 1909 tot 17 februari 1934

Nadere informatie

Leopold I van België: Coburg, 16 december 1790 Laken, 10 december 1865

Leopold I van België: Coburg, 16 december 1790 Laken, 10 december 1865 Leopold I van België: Coburg, 16 december 1790 Laken, 10 december 1865 Leopold Joris Christiaan Frederik van Saksen-Coburg en Gotha, prins van Saksen-Coburg-Saalfeld (later van Saksen-Coburg en Gotha),

Nadere informatie

Karel van België: Brussel, 10 oktober Oostende, 1 juni 1983

Karel van België: Brussel, 10 oktober Oostende, 1 juni 1983 Karel van België: Brussel, 10 oktober 1903 - Oostende, 1 juni 1983 Karel Theodoor Hendrik Anton Meinrad, graaf van Vlaanderen, prins van België, was regent van België van 1944 tot 1950. Graaf van Vlaanderen

Nadere informatie

Lodewijk XVIII van Frankrijk: Kasteel van Versailles, 17 november 1755 Parijs, 16 september 1824

Lodewijk XVIII van Frankrijk: Kasteel van Versailles, 17 november 1755 Parijs, 16 september 1824 Lodewijk XVIII van Frankrijk: Kasteel van Versailles, 17 november 1755 Parijs, 16 september 1824 Kasteel van Versailles Koning van Frankrijk Co-vorst van Andorra Periode : 1814-1824 Voorganger: Napoleon

Nadere informatie

Datum: Ons koningshuis. 1. Hoe heet onze huidige koning? 3. Hij volgde zijn broer na diens dood op. Hoe heette hij?

Datum: Ons koningshuis. 1. Hoe heet onze huidige koning? 3. Hij volgde zijn broer na diens dood op. Hoe heette hij? Ga naar deze website: www.monarchie.be Klik op de koninklijke familie. 1. Hoe heet onze huidige koning? 2. Hoe oud was hij toen zijn moeder, koningin Astrid, omkwam bij een auto-ongeluk? 3. Hij volgde

Nadere informatie

[Dossier - De Koning van België]

[Dossier - De Koning van België] [Dossier - De Koning van België] België had zijn monarchie maar twee keer nodig. De eerste keer was bij het ontstaan van het land, want zonder Leopold I had België nooit bestaan. De grote mogendheden hadden

Nadere informatie

Frederik Willem IV van Pruisen: Berlijn, 15 oktober Potsdam, 2 januari 1861

Frederik Willem IV van Pruisen: Berlijn, 15 oktober Potsdam, 2 januari 1861 Frederik Willem IV van Pruisen: Berlijn, 15 oktober 1795 - Potsdam, 2 januari 1861 Frederik Willem IV (Duits: Friedrich Wilhelm IV. von Preußen), de oudste zoon en opvolger van Frederik Willem III van

Nadere informatie

Keizer Frans I Stefan: Nancy, 8 december 1708 Innsbruck, 18 augustus 1765

Keizer Frans I Stefan: Nancy, 8 december 1708 Innsbruck, 18 augustus 1765 Keizer Frans I Stefan: Nancy, 8 december 1708 Innsbruck, 18 augustus 1765 Hij was van 1729 tot 1737 als Frans III Stefan hertog van Lotharingen, van 1737 tot 1765 als Frans II Stefan of Frans Stefan groothertog

Nadere informatie

Filips IV van Spanje: Valladolid, 8 april 1605 Madrid, 17 september 1665

Filips IV van Spanje: Valladolid, 8 april 1605 Madrid, 17 september 1665 Filips IV van Spanje: Valladolid, 8 april 1605 Madrid, 17 september 1665 Hij was koning van Spanje van 1621 tot 1665, landsheer van de Zuidelijke Nederlanden en koning van Portugal (als Filips III) tot

Nadere informatie

Victor Emanuel II van Italië: Turijn, 14 maart Rome, 9 januari 1878

Victor Emanuel II van Italië: Turijn, 14 maart Rome, 9 januari 1878 Victor Emanuel II van Italië: Turijn, 14 maart 1820 - Rome, 9 januari 1878 Victor Emanuel II (Vittorio Emanuele Maria Alberto Eugenio Ferdinando Tommaso ); was koning van Sardinië vanaf 1849, en hij verkreeg

Nadere informatie

BELVUE MUSEUM DE KONINGEN DER BELGEN

BELVUE MUSEUM DE KONINGEN DER BELGEN BELVUE MUSEUM DE KONINGEN DER BELGEN INHOUDSTAFEL 1. KONING LEOPOLD I (1831-1865)... 2 Leopold, George, Christiaan, Frederik... 2 2. KONING LEOPOLD II (1865-1909)... 3 Leopold, Louis, Philippe, Marie,

Nadere informatie

Keizer Leopold I: Wenen, 9 juni aldaar, 5 mei 1705

Keizer Leopold I: Wenen, 9 juni aldaar, 5 mei 1705 Keizer Leopold I: Wenen, 9 juni 1640 - aldaar, 5 mei 1705 Leopold I (Leopold Ignatius Joseph Balthasar Felician; Hongaars: I. Lipót), was bijna een halve eeuw heerser als Rooms-Duitse keizer, koning van

Nadere informatie

Lodewijk XIII van Frankrijk: Fontainebleau, 27 september Saint-Germain-en-Laye, 14 mei 1643

Lodewijk XIII van Frankrijk: Fontainebleau, 27 september Saint-Germain-en-Laye, 14 mei 1643 Lodewijk XIII van Frankrijk: Fontainebleau, 27 september 1601 - Saint-Germain-en-Laye, 14 mei 1643 Lodewijk XIII, bijgenaamd de Rechtvaardige (le Juste), koning van Frankrijk van 1610 tot aan zijn dood,

Nadere informatie

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode?

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode? DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848 ACHTERGRONDINFORMATIE PERIODE 1815-1848 DE EERSTE JAREN VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN Tussen 1795 en 1813 was Nederland overheerst geweest door de Fransen. In

Nadere informatie

Wilhelm I van Duitsland: (Berlijn, 22 maart 1797 aldaar, 9 maart 1888

Wilhelm I van Duitsland: (Berlijn, 22 maart 1797 aldaar, 9 maart 1888 Wilhelm I van Duitsland: (Berlijn, 22 maart 1797 aldaar, 9 maart 1888 Ook bekend als Willem I (volledige naam: Willem Frederik Lodewijk, Duits: Wilhelm Friedrich Ludwig) van het Huis Hohenzollern, was

Nadere informatie

- Nieuwe Tijd provinciën onder Karel V. - Habsburgse of Spaanse Nederlanden : noorden scheurt zich af Republiek in noorden

- Nieuwe Tijd provinciën onder Karel V. - Habsburgse of Spaanse Nederlanden : noorden scheurt zich af Republiek in noorden Vlaams geduld over Schelde-uitdieping is op Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en de Belgische Revolutie p. 44-56 De Vlaamse minister-president Kris Peeters heeft de Nederlandse ambassadeur in België

Nadere informatie

Albrecht van Oostenrijk: (Wiener Neustadt, 15 november 1559 Brussel, 13 juli 1621

Albrecht van Oostenrijk: (Wiener Neustadt, 15 november 1559 Brussel, 13 juli 1621 Albrecht en Isabella Heersers van de Nederlanden Periode: 1598 1621 Voorganger: Filips II Opvolger: Filips IV Albrecht van Oostenrijk: (Wiener Neustadt, 15 november 1559 Brussel, 13 juli 1621 Ook Albert

Nadere informatie

Emma van Waldeck-Pyrmont: Arolsen, 2 augustus 1858 Den Haag, 20 maart 1934

Emma van Waldeck-Pyrmont: Arolsen, 2 augustus 1858 Den Haag, 20 maart 1934 Emma van Waldeck-Pyrmont: Arolsen, 2 augustus 1858 Den Haag, 20 maart 1934 Adelheid Emma Wilhelmina Theresia, geboren als Adelaïde Emma Wilhelmina Therèse zu Waldeck und Pyrmont, prinses van Waldeck-Pyrmont,

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Het Congres van Wenen hertekent Europa (1815) (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW VTI Kontich

Het Congres van Wenen hertekent Europa (1815) (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW VTI Kontich (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW --- www.degeschiedenisles.com --- VTI Kontich 1. Voor het Congres van Wenen a. Rond 1750: het Ancien Regime komt ten einde => Enkele kenmerken van het Ancien

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

1. Algemene informatie

1. Algemene informatie 1. Algemene informatie hoofdstad inwoners oppervlakte landstalen staatshoofd munteenheid buurlanden volkslied nationale feestdag vlag 2. België: de provincies provincie provinciehoofdstad 1... 2... 3...

Nadere informatie

Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.2 Wie heeft de macht? Deel 2. Wie hadden in de Republiek, in Frankrijk en in Engeland de politieke macht?

Tijd van regenten en vorsten 1600 1700. 6.2 Wie heeft de macht? Deel 2. Wie hadden in de Republiek, in Frankrijk en in Engeland de politieke macht? Onderzoeksvraag: Wie hadden in de Republiek, in Frankrijk en in Engeland de politieke macht? Kenmerkende aspect: Het streven van vorsten naar absolute macht. De bijzondere plaats in staatskundig opzicht

Nadere informatie

Lodewijk XIV van Frankrijk: Saint-Germain-en-Laye, 5 september 1638 Versailles, 1 september 1715

Lodewijk XIV van Frankrijk: Saint-Germain-en-Laye, 5 september 1638 Versailles, 1 september 1715 Lodewijk XIV van Frankrijk: Saint-Germain-en-Laye, 5 september 1638 Versailles, 1 september 1715 Ook bekend als Lodewijk de Grote (Frans: Louis le Grand) of de Zonnekoning (Frans: le Roi-Soleil), was koning

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - I

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - I Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen In de Coalitieoorlogen voerde de Franse regering de dienstplicht in. 2p 1 Leg uit dat zij hiermee de betrokkenheid van Franse

Nadere informatie

Les 1: Het ontstaan en de splitsing van het Koninkrijk der Nederlanden ( )

Les 1: Het ontstaan en de splitsing van het Koninkrijk der Nederlanden ( ) Les 1: Het ontstaan en de splitsing van het Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830) Inleiding Tijdens de viering van 200 jaar koninkrijk staan we stil bij gebeurtenissen uit de afgelopen twee eeuwen en

Nadere informatie

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon behoort tot de meest bekende personen uit de geschiedenis. Hij wist zich van eenvoudige komaf op te werken tot keizer van Frankrijk en heerser over

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis vwo II

Eindexamen geschiedenis vwo II Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen Vanaf de zomer van 1789 trokken veel Franse vluchtelingen naar Oostenrijk. 1p 1 Waarom vormde dit voor het Franse revolutionaire

Nadere informatie

geschiedenis geschiedenis

geschiedenis geschiedenis Examen HAVO 2009 tijdvak 1 woensdag 20 mei 9.00-12.00 uur tevens oud programma geschiedenis geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b Bijlage VMBO-KB 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke prent over een biddende fabrikant (1907): Onderschrift

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2009 - I

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2009 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Staatsinrichting van Nederland Gebruik bron 1 en 2. 1p 1 De twee bronnen hebben te maken met de constitutionele monarchie. Welke

Nadere informatie

Maria van Bourgondië: Brussel, 13 februari 1457 Wijnendale, 27 maart 1482

Maria van Bourgondië: Brussel, 13 februari 1457 Wijnendale, 27 maart 1482 Maria van Bourgondië: Brussel, 13 februari 1457 Wijnendale, 27 maart 1482 Zij was hertogin van Bourgondië, Brabant, Limburg, Luxemburg en Gelre, gravin van Vlaanderen, Artesië, Holland, Zeeland, Henegouwen,

Nadere informatie

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 Inhoud Stamboom van het Koninklijk Huis 6 Inleiding 9 e 1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10 2 De geboorte van een prins 16 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 4 De studententijd van prins Willem-Alexander

Nadere informatie

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800 Onderzoeksvraag: Hoe probeerde men tijdens de Franse Revolutie enkele Verlichtingsidealen in praktijk te brengen? Kenmerkende aspect: De democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies

Nadere informatie

Lodewijk XV van Frankrijk: Versailles, 15 februari 1710 aldaar overleden op 10 mei 1774

Lodewijk XV van Frankrijk: Versailles, 15 februari 1710 aldaar overleden op 10 mei 1774 Lodewijk XV van Frankrijk: Versailles, 15 februari 1710 aldaar overleden op 10 mei 1774 Lodewijk XV regeerde als koning van Frankrijk en van Navarra van 1 september 1715 tot zijn dood. Hij besteeg de troon

Nadere informatie

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u?

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u? Landenspel Korte omschrijving werkvorm: In deze opdracht wordt de klas verdeeld in vijf groepen. Iedere groep krijgt een omschrijving van een land en een instructie van de opdracht. In het lokaal moeten

Nadere informatie

LESVOORBEREIDING nr: 7

LESVOORBEREIDING nr: 7 Professionele Bachelor Lager Onderwijs Brusselstraat 48 2018 Antwerpen ( 03 613 14 66 http://praktijkweb.kdg.be LESVOORBEREIDING nr: 7 naam: Peggy Van Rompaey & Nikki Graff doestage: 2 opleidingsgroep

Nadere informatie

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Week 1ABC: De Franse Revolutie Info: De Franse Tijd (1795 1814) Na de Franse Revolutie werd Napoleon de baas in Frankrijk. Napoleon veroverde veel Europese landen,

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis vwo 2009 - I

Eindexamen geschiedenis vwo 2009 - I Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen In de landen die Napoleon veroverde, voerde hij een beleid dat: enerzijds paste binnen het gelijkheidsideaal van de Franse Revolutie

Nadere informatie

Stofomschrijving Deze opdracht hoort bij 2.1-3.1 en 3.2 van De Republiek in tijd van Vorsten (Geschiedenis Werkplaats).

Stofomschrijving Deze opdracht hoort bij 2.1-3.1 en 3.2 van De Republiek in tijd van Vorsten (Geschiedenis Werkplaats). Het verhaal van 1588 Bodystorming Inleiding Het jaar 1588 is een belangrijk jaar in de geschiedenis van de Republiek. De gebeurtenissen die eraan vooraf gaan worden als feiten voorgelezen en tussen de

Nadere informatie

Jan zonder Vrees (hertog): Dijon, 28 mei 1371 Montereau, 10 september 1419

Jan zonder Vrees (hertog): Dijon, 28 mei 1371 Montereau, 10 september 1419 Jan zonder Vrees (hertog): Dijon, 28 mei 1371 Montereau, 10 september 1419 Hij was hertog van Bourgondië. Hij werd geboren in Dijon en was de oudste zoon van Filips de Stoute, hertog van Bourgondië en

Nadere informatie

Schoolonderzoek II Geschiedenis Staat en Natie Tijdvak I 2014-2015

Schoolonderzoek II Geschiedenis Staat en Natie Tijdvak I 2014-2015 Schoolonderzoek II Geschiedenis Staat en Natie Tijdvak I 2014-2015 Dit schoolexamen bestaat uit 33 vragen. In totaal kun je hiervoor 54 punten halen. Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis vwo 2008-II

Eindexamen geschiedenis vwo 2008-II De koloniale relatie tussen Nederland(ers) en Nederlands-Indië In 1596 bereikte een Nederlandse expeditie onder Cornelis de Houtman Bantam. 2p 1 Leg uit welk verband er bestaat tussen deze expeditie en

Nadere informatie

Calvijn. Vrede van Augsburg. Margaretha van Parma. Hertog van Alva. De keurvorst van Saksen. Karel V. Buitenlandse zaken en oorlog

Calvijn. Vrede van Augsburg. Margaretha van Parma. Hertog van Alva. De keurvorst van Saksen. Karel V. Buitenlandse zaken en oorlog In welk jaar publiceerde Luther zijn 95 stellingen? Welke Frans-Zwitserse hervormer kreeg veel aanhang in de Nederlanden? Welke vrede bepaalde, dat de vorst de religie van zijn volk bepaalt? 1517 Calvijn

Nadere informatie

Toelichting beelden tijdbalk Argus Clou Geschiedenis groep 7

Toelichting beelden tijdbalk Argus Clou Geschiedenis groep 7 Toelichting beelden tijdbalk Argus Clou Geschiedenis groep 7 Hierbij treft u een toelichting aan bij de beelden die in de tijdbalk van Argus Clou Geschiedenis groep 7 zijn opgenomen. Inhoud Thema 1 Boze

Nadere informatie

Koningsspelen quiz. Benodigdheden: Spelregels:

Koningsspelen quiz. Benodigdheden: Spelregels: Koningsspelen quiz Benodigdheden: Dobbelsteen Kaartjes van de verschillende vragen (uitgesneden en gelamineerd) Antwoorden voor de spelleider (lekkere) beloning Leuke manier om punten te tellen Spelregels:

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

Monarchie! vmbo. Leerdoel De leerlingen zien welke taken/regels onze huidige koning(in) heeft.

Monarchie! vmbo. Leerdoel De leerlingen zien welke taken/regels onze huidige koning(in) heeft. Monarchie! vmbo Sinds 1848 heeft de koning geen politieke macht meer. Hij moet zich houden aan de grondwet. Hieronder staan 20 regels voor het koningshuis. Welke 8 regels passen er bij ons huidige koningshuis?

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen VWO 2008 tijdvak 2 woensdag 18 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 25 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

Maria Theresia van Oostenrijk: Wenen, 13 mei 1717 aldaar overleden op, 29 november 1780

Maria Theresia van Oostenrijk: Wenen, 13 mei 1717 aldaar overleden op, 29 november 1780 Maria Theresia van Oostenrijk: Wenen, 13 mei 1717 aldaar overleden op, 29 november 1780 Maria Theresia van Oostenrijk, (Hongaars: Mária Terézia, Kroatisch: Marija Terezija), was regerend aartshertogin

Nadere informatie

Leerdoel Leerlingen herhalen op een speelse manier kennis over het ontstaan en het bestuur van de Republiek.

Leerdoel Leerlingen herhalen op een speelse manier kennis over het ontstaan en het bestuur van de Republiek. HISTORISCHE BLINGO Korte omschrijving werkvorm Deze kennisquiz is een combinatie van Bingo en Lingo. De klas wordt verdeeld in zes teams. Ieder team heeft een bingokaart met daarop negen jaartallen. Het

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen VWO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Uitslag onderzoek Verjaardag koningin Beatrix EenVandaag Opiniepanel deelnemers 29 januari 2010

Uitslag onderzoek Verjaardag koningin Beatrix EenVandaag Opiniepanel deelnemers 29 januari 2010 Uitslag onderzoek Verjaardag koningin Beatrix EenVandaag Opiniepanel 26.000 deelnemers 29 januari 2010 Hoeveel vertrouwen heeft u in Beatrix als koningin? Heel veel vertrouwen 28,1 Tamelijk veel vertrouwen

Nadere informatie

Werkboek klas 2 Hoofdstuk 3

Werkboek klas 2 Hoofdstuk 3 Werkboek klas 2 Hoofdstuk 3 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Marco Harmsen 13 oktober 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/67292 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

Het mysterie: Moord op Lumumba

Het mysterie: Moord op Lumumba Het mysterie: Moord op Lumumba Lumumba was de eerste premier van onafhankelijk Congo in 1960. Twee weken na zijn aantreden werden Lumumba en zijn regering afgezet tijdens een staatsgreep en werd Lumumba

Nadere informatie

Tijdsband 1: algemene geschiedenis. Napoleon bouwt Antwerpen uit. Wereldoorlog I.

Tijdsband 1: algemene geschiedenis. Napoleon bouwt Antwerpen uit. Wereldoorlog I. Tijdsband 1: algemene geschiedenis Knip de vakjes uit langs de lichtgrijze lijntjes en kleef ze op de juiste plaats op de bijhorende blanco tijdsbalk. 1568 1585 1638 1648 1784 1808-1812 1815 1830 1914-1918

Nadere informatie

DE LATE MIDDELEEUWEN (1300-1555)

DE LATE MIDDELEEUWEN (1300-1555) DE LATE MIDDELEEUWEN (1300-1555) Deel 1: 1305-1354 De groei van de macht van het volk en het uitbreken van de Hoekse en Kabeljouwse twisten. In deze periode zien we de macht van de graafschappen en hertogdommen

Nadere informatie

Toetsvragen geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 8 Toetsvragen

Toetsvragen geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 8 Toetsvragen Tijdvak 8 Toetsvragen 1 In Nederland was de eerste belangrijke politieke stroming het liberalisme. Welke politieke doelen wilden liberalen bereiken? A Zij wilden een eenheidsstaat met een grondwet en vrijheid

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

Het verhaal van Europa

Het verhaal van Europa Het verhaal van Europa 2010 Uitgeverij Manteau / Standaard Uitgeverij en Rob Heirbaut & Hendrik Vos Standaard Uitgeverij nv, Mechelsesteenweg 203, B-2018 Antwerpen www.manteau.be info@manteau.be Deze reeks

Nadere informatie

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN INTRO VOOR DE LEERKRACHT Deze tijdslijn illustreert het verhaal van de Europese Unie. U kunt de tijdslijn in verschillende stukken afdrukken

Nadere informatie

Losgemaakt uit de verdrukking. Opiniejournalistiek rond de scheiding van Noord en Zuid 1828-1832 C.J.M. Breunesse

Losgemaakt uit de verdrukking. Opiniejournalistiek rond de scheiding van Noord en Zuid 1828-1832 C.J.M. Breunesse Losgemaakt uit de verdrukking. Opiniejournalistiek rond de scheiding van Noord en Zuid 1828-1832 C.J.M. Breunesse SAMENVATTING Het tijdstip van de vereniging van Noord-Nederland en de voormalige Oostenrijkse

Nadere informatie

In deze les werk je in groepen van drie of vier personen. Vul hier de namen van de groepsleden in:

In deze les werk je in groepen van drie of vier personen. Vul hier de namen van de groepsleden in: Congo De Democratische Republiek Congo is nu vaak in het nieuws. Er is een verschrikkelijke burgeroorlog aan de gang. Verschillende groepen in het land vechten met elkaar. De Europese Unie wil misschien

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - II

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - II Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen In 1792 begon de eerste Coalitieoorlog. 1p 1 Welk politiek doel streefde Oostenrijk met de strijd tegen Frankrijk na? Gebruik

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 dinsdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING VBO-MAVO-C Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS Dit onderzoek bestaat uit 40 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad. Meerkeuze antwoorden worden

Nadere informatie

Charles de Gaulle: Rijsel, 22 november Colombey-les- Deux-Églises, 9 november 1970

Charles de Gaulle: Rijsel, 22 november Colombey-les- Deux-Églises, 9 november 1970 Charles de Gaulle: Rijsel, 22 november 1890 - Colombey-les- Deux-Églises, 9 november 1970 Hij was een Frans militair en politicus. Hij vocht tijdens de Eerste Wereldoorlog als officier in de Slag bij Verdun,

Nadere informatie

Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten

Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten Van de oogst van hun land en van hun dieren Jagers & boeren Wat

Nadere informatie

TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën

TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën Bepoederde pruiken, bruisende ideeën Tijd van Pruiken en Revoluties 1700-1800 Vroegmoderne Tijd Kenmerkende aspecten Uitbouw van de Europese overheersing,

Nadere informatie

een zee van tijd In Omdat 14 juli het begin van de Franse Revolutie is. Werkblad 42 Ω Fransen en koningen Ω Les 1: De Fransen komen Naam:

een zee van tijd In Omdat 14 juli het begin van de Franse Revolutie is. Werkblad 42 Ω Fransen en koningen Ω Les 1: De Fransen komen Naam: Werkblad 4 Ω Fransen en koningen Ω Les : De Fransen komen een Het strijdlied van de Franse Revolutie: Kom, kinderen van het vaderland, de dag van de overwinning is gekomen! De Franse Revolutie De burgers

Nadere informatie

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT DE EUROPESE UNIE JANUARI 2016 - POLITIEK IN PRAKTIJK #1 EERSTE EN WAT HEB JE NODIG Grote letters A, B en C Aftelklok (op digibord) 50 sterren, uitgeprint op geel papier Circa 4 grote enveloppen Een prijsje

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.3 Nationalisme en Duitse eenwording.

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.3 Nationalisme en Duitse eenwording. Onderzoeksvraag: Hoe zorgden nationalistische gevoelens ervoor dat de Duitstalige gebieden één staat werden? Kenmerkende aspect: De opkomst van de politiek maatschappelijke stromingen nationalisme, liberalisme,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting 1979-1980 16 034 (R 1138) Verklaring dat er grond bestaat een voorstel in overweging te nemen tot verandering in de Grondwet van de bepalingen inzake het koningschap

Nadere informatie

7. Het ontstaan van het nationalisme

7. Het ontstaan van het nationalisme 7. Het ontstaan van het nationalisme Artikel 3 uit de Verklaring van de rechten van de mens en de burger, 1789. De oorsprong van iedere soevereiniteit ligt wezenlijk bij het volk/de natie. Geen instantie,

Nadere informatie

GESCHIEDENIS SO3 TV

GESCHIEDENIS SO3 TV GESCHIEDENIS SO3 TV 2 2014-2015 Dit schoolexamen bestaat uit 42 vragen. Bij meerkeuze vragen antwoorden met hoofdletter schrijven. Geef niet meer antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld

Nadere informatie

Chronologie van de Burgerlijke Stand in de Nederlanden Op

Chronologie van de Burgerlijke Stand in de Nederlanden Op Chronologie van de Burgerlijke Stand in de Nederlanden Op http://www.pleijsier.publius.biz/genealogy/showmedia.php?mediaid=847 >1789 Het begin van de Franse revolutie. oktober 1795 Als gevolg van de expansiedrift

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-11-1-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-11-1-b Bijlage VMBO-KB 2011 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een mening over het bijzonder onderwijs (rond 1900): Kinderen leren al op jonge

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. KB-0125-a-16-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. KB-0125-a-16-2-b Bijlage VMBO-KB 2016 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB KB-0125-a-16-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een tekst op een poster (1848): Leve de! Weg met Willem. Hij is een bloedzuiger.

Nadere informatie

Maximiliaan II Emanuel van Beieren: München, 11 juli 1662 aldaar, 26 februari 1726

Maximiliaan II Emanuel van Beieren: München, 11 juli 1662 aldaar, 26 februari 1726 Maximiliaan II Emanuel van Beieren: München, 11 juli 1662 aldaar, 26 februari 1726 Maximiliaan Emanuel Lodewijk Maria Jozef Cajetanus Anton Nicolaas Frans Ignatius Felix, kortweg Max Emanuel en bijgenaamd

Nadere informatie

Lodewijk van Male: kasteel van Male, bij Brugge, 25 oktober 1330 vermoord Sint-Omaars, 30 januari 1384

Lodewijk van Male: kasteel van Male, bij Brugge, 25 oktober 1330 vermoord Sint-Omaars, 30 januari 1384 Lodewijk van Male: kasteel van Male, bij Brugge, 25 oktober 1330 vermoord Sint-Omaars, 30 januari 1384 Kasteel van Male, geboorteplaats van Lodewijk van Male Hij was enig kind en alzo opvolger van Lodewijk

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2017 tijdvak 1 dinsdag 16 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 42 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00. SCHOOLONDERZOEK Tijdvak II GESCHIEDENIS november 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Feestelijke dagen. Marlies Uyttersprot

Feestelijke dagen. Marlies Uyttersprot Feestelijke dagen Taak 1 : o Zoek op in het woordenboek - feestdag: o Zeg met eigen woorden wat een feestdag is. o Maak 3 samenstellingen met : - - dag voorbeeld verjaardag... - feest- voorbeeld feestmenu

Nadere informatie

Bronnen Noem een bron uit de tijd van de wereldoorlogen. Moet op het kaartje staan. Ooggetuigen Voedselbon Monument Museum Oorlogsgraven Filmbeelden

Bronnen Noem een bron uit de tijd van de wereldoorlogen. Moet op het kaartje staan. Ooggetuigen Voedselbon Monument Museum Oorlogsgraven Filmbeelden Bronnen Noem een bron uit de tijd van de wereldoorlogen. Moet op het kaartje staan. Ooggetuigen Voedselbon Monument Museum Oorlogsgraven Filmbeelden Bronnen Noem een museum uit die tijd. Openluchtmuseum

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2009 tijdvak 1 woensdag 20 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 51 punten

Nadere informatie

Keizer Leopold II: Wenen, 5 mei 1747 aldaar, 1 maart 1792

Keizer Leopold II: Wenen, 5 mei 1747 aldaar, 1 maart 1792 Keizer Leopold II: Wenen, 5 mei 1747 aldaar, 1 maart 1792 Peter Leopold Valentijn Jozef Anton Joachim Pius, aartshertog van Oostenrijk, was groothertog van Toscane (1765 1790; als Leopold I), vorst van

Nadere informatie

De Sovjet-Unie (9.3) Tijd van wereldoorlogen De Sovjet Unie.

De Sovjet-Unie (9.3) Tijd van wereldoorlogen De Sovjet Unie. De Sovjet-Unie (9.3) Onderzoeksvraag: Kenmerkende aspecten: Waardoor kreeg Rusland een communistische regering en hoe werd het land een totalitaire staat. Het in praktijk brengen van totalitaire ideologieën

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke tekening (rond 1900), met als titel:

Nadere informatie

Les 1 : Mijn familieboom

Les 1 : Mijn familieboom LES 1 Les 1 : Mijn familieboom Achtergrond voor de leerkracht Deze les is de eerste les uit het educatieve pakket. In deze les maken de kinderen kennis met het personage Misia, met het concept van een

Nadere informatie

In 1918 is na vier lange jaren vechten de eerste wereldoorlog voorbij. In een trein in frankrijk wordt de wapenstilstand getekend.

In 1918 is na vier lange jaren vechten de eerste wereldoorlog voorbij. In een trein in frankrijk wordt de wapenstilstand getekend. Een wapenstilstand is niet hetzelfde als een vrede. Daarover gaan de landen vanaf januari 1919 in het paleis van versailles bij parijs lang over praten... In 1918 is na vier lange jaren vechten de eerste

Nadere informatie

Woord vooraf Inleiding 1 Hoofdstuk 1 Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden onder koning Willem I 13 Hoofdstuk De Bijenkorf , De Noordstar en

Woord vooraf Inleiding 1 Hoofdstuk 1 Het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden onder koning Willem I 13 Hoofdstuk De Bijenkorf , De Noordstar en Woord vooraf XI Inleiding 1 Het belang van de opiniepers in de periode van onderzoek 1 Het object van onderzoek 3 Het doel van het onderzoek 3 Stand van zaken met betrekking tot onderzoek naar de afscheiding

Nadere informatie

8.3 Nationalisme en Duitse eenwording. Onderzoeksvraag: Hoe zorgden nationalistische gevoelens ervoor dat de Duitstalige gebieden één staat werden?

8.3 Nationalisme en Duitse eenwording. Onderzoeksvraag: Hoe zorgden nationalistische gevoelens ervoor dat de Duitstalige gebieden één staat werden? 17-9-2017 Onderzoeksvraag: Hoe zorgden nationalistische gevoelens ervoor dat de Duitstalige gebieden één staat werden? Kenmerkende aspect: De opkomst van de politiek-maatschappelijke stromingen nationalisme,

Nadere informatie

AEG deel 3 Naam:. Klas:.

AEG deel 3 Naam:. Klas:. AEG deel 3 Naam:. Klas:. 1-Video Grensverleggend Europa; Het moet van Brussel. a-in welke Europese stad staat Jan Jaap v.d. Wal? b-beschrijf in het kort waarom een betere Europese samenwerking nodig was.

Nadere informatie