Massale emigratie na watersnoodramp 1953 Tekenares Charlotte Dematons verbeeldt Nederland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Massale emigratie na watersnoodramp 1953 Tekenares Charlotte Dematons verbeeldt Nederland"

Transcriptie

1 3 e j a a r g a n g n u m m e r 1 0 w w w. v e r t r e k n l. n l h e t m a g a z i n e v o o r w o n e n, w e r k e n e n l e v e n i n h e t b u i t e n l a n d + special RUSLAND Massale emigratie na watersnoodramp 1953 Tekenares Charlotte Dematons verbeeldt Nederland Nooit meer Nederlanders Verhuizen naar een plek waar je écht geen landgenoten meer tegenkomt Hoe word je succesvol in Rusland? 400 jaar Nederlands-Russische betrekkingen Deel 1 van Heer Bommel en de Pas-kaart E 6,50 ISSN i i n t e r v i e ws i r e p o r tag e s i o n ro e r e n d g o e d i BP

2

3

4

5 voorwoord We zijn wat we zijn De Russen komen. Ooit, in de tijd van de Koude Oorlog, was die zin een dreigement. Nu is het een feit. De Russen zijn er al. Ze lopen door de Kalverstraat, door Regent Street en op de Champs Elysées. De redelijk welvarenden zijn op zoek naar mooie schoenen, de echt rijken kopen liever een voetbalclub. En dan óók nog mooie schoenen, trouwens. Toen de Sovjet-Unie uiteenviel, vergaarde een behoorlijke groep Russen in hoog tempo twee dingen: geld en het recht dat ongehinderd uit te geven, waar ook ter wereld. Dat zal die wereld weten. En zo treden ze in de voetsporen van de Nederlanders, die al eeuwen als een reislustig volk bekendstaan. Probeer als Nederlander maar eens een plek te vinden waar je zeker geen landgenoten zult treffen. Onlangs zat ik me op een terras in Buenos Aires een ongeëvenaarde globetrotter te voelen. Het restaurant was me aangeraden door een Argentijnse, overal om me heen klonk het Argentijns dat voor Spaans moet doorgaan en de steaks waren inderdaad de beste die ik ooit had geproefd. Mijn droom was compleet, tot een vrouw aan de tafel naast de mijne haar stoel achteruit schoof en in kraakhelder Nederlands zei: U heeft er toch geen last van? Nee, dacht ik, van die stoel niet. Maar de droom dat ik de enige Hollander was die wist dat hij hier, juist hier, de ojo de bife moest bestellen, was wreed verstoord. En zo gaat het altijd. Van Moab, Utah, waar Nederlandse mountainbikers door de enorme supermarkt dwalen, tot het mooiste Noorse fjord of de kleinste cocktailbar in Londen: waar toeristen komen, zijn wij. Probeer als Nederlander maar eens een plek te vinden waar je zeker geen landgenoten zult treffen En toch zijn er Nederlanders die, na hun emigratie, praktisch nooit meer landgenoten zien. Yrma bijvoorbeeld, die in dit nummer vertelt hoe ze voor de liefde verhuisde naar Castle Rock, waar de rijkdom aan natuur het moet opnemen tegen een gebrek aan voorzieningen en Nederlanders. Of Anna, die in haar buitenwijk van Sydney alleen Australiërs treft. Of Ruslandkenner Peter d Hamecourt, die zeker weet dat nog geen tien landgenoten de naam van zijn dorp, Ignatovskoje, kennen. Maar een Rus is hij niet geworden, zegt hij, zelfs na een kwart eeuw daar. Hij blijft een Nederlander. Net zoals Anna en Yrma, die soms hun familie missen of terugverlangen naar de botte Hollandse humor. Dat schudt je blijkbaar niet af, waar je ook heengaat. Laat dat een les zijn voor al die Russen die nu de wereld over trekken. Probeer vooral geen Fransman, Brit of Italiaan te worden. Hoeveel je ook reist en waar je ook woont, uiteindelijk blijf je wat je bent. Wij kunnen het weten. n p e t e r s m o l d e r s j o u r n a l i s t V e rt r e k N L foto: peter beemsterboer MAART 2013 VERTREK NL 5

6 Speciale bijlage Rusland Met bijdragen van Peter d Hamecourt, Hans van Koningsbrugge en Demy de Zeeuw Pagina Column Chimène van Oosterhout wisselt af met Boris Dittrich 16 Bed & Breakfast Welkom bij Aire les Biefs van René en Rudolf 18 Coverstory Nederlanders die nooit Nederlanders zien 26 Interview Charlotte Dematons: Liefde voor een vol, druk, aangeharkt land 32 Partners Jos en Jan hebben zich aangepast aan het Spaanse tempo 18 Nooit meer Nederlanders 6 VERTREK NL MAART 2013

7 inhoud Vertrekhal Peter Wiezoreck op banenjacht in Nieuw-Zeeland 36 Onroerend goed Een woning met tropische allure 40 Toen Marketingmedewerker in Amsterdam Nu Eigen bedrijf op de Malediven 42 De immigrant Van Amerika naar Nederland 46 Strip De aftrap van een gloednieuw Bommelverhaal: De pas-kaart 14 En verder... voorwoord 5 kortom 9 column 14 advies 25 boeken 44 emigratiewijzer 50 MAART 2013 VERTREK NL 7

8

9 kortom Prognose CBS: Gestaag stijgende immigratie, dalende emigratie In januari zijn de tweejaarlijks verschijnende kerncijfers van het CBS uitgekomen op het gebied van diverse bevolkingsprognoses. In de gegevens is bijvoorbeeld te lezen dat de Nederlandse bevolking langzaam toeneemt van 16,7 miljoen in 2013, via 17,5 miljoen in 2030 (de 17 miljoenste Nederlander wordt tussen 2015 en 2020 verwacht), tot bijna 17,9 miljoen in De levensverwachting stijgt van 79 jaar (2013) tot 86 jaar (2060) bij mannen, en van 82 jaar (2013) tot 89 jaar (2060) bij vrouwen. Interessant zijn natuurlijk de immigratie- en emigratiecijfers. De immigratie zal volgens het CBS heel langzaam, maar zeker stijgen. Van mensen in 2013, tot mensen in De emigratie zal even langzaam dalen, van personen in 2013, tot personen in 2060, met een tussentijds dal van in Kortom, het migratiesaldo stijgt op lange termijn licht. Bron: CBS n Japanse bevolking daalt spectaculair De bevolking van Japan is vorig jaar afgenomen met mensen, blijkt uit cijfers van het Japanse ministerie van Gezondheid. Het is een scherpere daling dan in 2011, het jaar van de zware aardbeving en de tsunami. In 2011 kwam de totale bevolkingsafname voor het eerst in de buurt van de , maar kwam in 2012 dus daarboven. In 2012 werden in Japan slechts ruim 1 miljoen baby's geboren, een laagterecord. Het aantal mensen dat stierf bedroeg bijna 1,25 miljoen. Japan vergrijst snel. Meer dan 20 procent van de bevolking is 65 of ouder. Daarmee behoort Japan wereldwijd tot de landen met het grootste percentage bejaarden. Japan heeft ook weinig immigratie. Ieder idee om de grenzen te openen voor jonge buitenlandse werknemers, stuit op negatieve reacties uit de Japanse samenleving. Bron: Trouw n Een derde emigranten komt weer terug Afgelopen jaar vertrokken er volgens het Centraal Bureau voor Statistiek 395 personen per dag uit ons land om zich in het buitenland te vestigen. Dit komt vooral door onvrede met het politieke klimaat, de economische crisis en verharding van de samenleving. Met name Duitsland, België en Engeland zijn populair als emigratieland onder de Nederlanders. De Scandinavische landen zijn duidelijk in opkomst vanwege een aantrekkelijk woon- en werkklimaat. In de Telegraaf laat VertrekNLuitgever Seb van der Kaaden weten dat naar schatting circa één op de drie emigranten ook weer terugkeert naar Nederland. Volgens Van der Kaaden is dit aantal zelfs nog aan de lage kant, als je bedenkt dat veel mensen emigreren om in het buitenland een onderneming te starten, en dat alleen al in Nederland van de twee starters die u kent, er een na vijf jaar alweer is gestopt. Belangrijke redenen van een vroegtijdige terugkeer zijn lastige wetgeving, cultuurverschillen en geldproblemen. n MAART 2013 VERTREK NL 9

10 kortom kortom kort Een tweede huis begint met verliefdheid Een royaal appartement aan de Spaanse kust, een vakantiehuisje aan het Zeeuwse strand, een lodge in de Zuidafrikaanse bush of een klassiek chalet in de Oostenrijkse sneeuw. Wie wil investeren in en droomt over een tweede huis kan van 8 tot en met 10 maart terecht op de beurs Second Home International, in de Utrechtse Jaarbeurs. Ruim 135 exposanten, van makelaar tot vakantieparken, geven informatie over landen, regio s en huizen. Tijdens korte seminars horen bezoekers, naast ervaringsverhalen van tweede huiskopers, alles over procedures, gebruiken en financiële, juridische en fiscale regels in diverse landen. Een tweede huis is nog steeds een waardevaste bestemming en door de crisis zijn bovendien veel prijzen binnen handbereik gekomen. In Spanje bijvoorbeeld waren kortingen van meer dan 30% geen uitzondering. De bodem van de huizenprijzen lijkt nu bereikt en voor de tweede huiszoeker kan dit het moment zijn om te investeren in vastgoed. Dit stelt Henkjan Prins, organisator van Second Home International. De zoektocht naar een passend tweede huis begint bij de liefde voor een land of regio. Dat is pure emotie, onderstreept Prins. Pas daarna volgt het kiezen van het type woning. De toplanden voor een tweede huis zijn Frankrijk, Spanje, Italië, Turkije en Oostenrijk. Ook Nederland biedt zeer interessante mogelijkheden. Denk aan de talloze recreatieparken met huizen in alle soorten en maten, in het bos, op het platteland of aan de kust. Niet alleen de zon, ook rust en natuurschoon spelen een belangrijke rol tijdens de zoektocht naar een tweede huis. De interesse in Zuid-Afrika en de Verenigde Staten neemt elk jaar toe. Feiten & cijfers Gemiddelde aankoopbedrag tweede huis is ,- Een tweede woning wordt gebruikt: - 63% voor vakantiedoeleinden; - 40% voor verhuur; - 30% voor permanente bewoning; - 23% voor beleggingskansen. Meer informatie op n Verenigde Staten geven meest uit aan handhaving immigratiewet De VS besteedden in de afgelopen tien jaar 219 miljard dollar aan handhaving van de immigratiewet. Het Amerikaanse immigratiesysteem had in het fiscale jaar 2011 dagelijks zo'n migranten in detentie, meer dan het federale gevangenissysteem. De aantallen zijn flink gegroeid na de aanslagen van 11 september 2001, toen de VS antiterrorismeprogramma's lanceerden. Hoewel president Barack Obama heeft gezegd dat een omvangrijke hervorming van het immigratiebeleid een van de topprioriteiten is in zijn tweede termijn, bereikte het aantal uitzettingen in zijn eerste termijn nog een record. In de afgelopen vier jaar zijn 1,6 miljoen mensen de Verenigde Staten uitgezet. Recordaantal Portugezen emigreerde in 2012 Volgens de Portugese regering trokken in mensen weg uit Portugal, en in 2012 nog iets meer. Sinds 1998, toen de Portugese economie de eerste tekenen van krimp begon te vertonen en de emigratie weer op gang kwam, hebben al een miljoen Portugezen hun land verlaten cijfers die niet meer gezien zijn sinds de massale emigratie van de jaren zestig. Vooral jongeren met een universiteitsdiploma op zak zoeken hun geluk elders. In geen ander Europees land is de uittocht van hoopopgeleiden zo groot. Door de massale emigratie voorspellen analisten bijkomende problemen: een tekort aan hoogopgeleid personeel, een snelle vergrijzing van de bevolking, en daardoor een bedreiging van het stelsel van sociale zekerheid. Franse filmster Gerard Depardieu emigreert naar Rusland De Russische president Poetin heeft aan de Franse filmster Gerard Depardieu het Russisch staatsburgerschap verleend. Depardieu heeft zijn Franse paspoort ingeleverd uit onvrede met de poging van de socialistische regering in Parijs om de belasting voor inkomens vanaf 1 miljoen euro tot 75 procent te verhogen. n 10 VERTREK NL MAART 2013

11 kortom Immigranten maken minder gebruik van kraamzorg Met 95 procent maakte de overgrote meerderheid van de vrouwen van 15 tot 50 jaar die in de twee jaar voorafgaand aan een CBS-enquête zijn bevallen bij de laatste bevalling gebruik van kraamzorg. Dit percentage is over de jaren behoorlijk stabiel gebleven, en dat geldt ook voor het aantal dagen dat kraamzorg is ontvangen. Wel nam het percentage vrouwen dat hele dagen zorg gebruikte af. En immigranten maken gemiddeld genomen minder gebruik van kraamzorg. Van de niet-westers allochtone vrouwen maakt een kleiner deel gebruik van kraamzorg dan van de autochtone vrouwen en de vrouwen met een westers allochtone achtergrond. Niet-westers allochtone vrouwen gebruikten opvallend minder vaak hele dagen zorg, en ook het aantal dagen en uren dat zij kraamzorg gebruikten was minder. Niet-westers allochtone vrouwen bevallen vaker dan autochtone vrouwen in het ziekenhuis, maar dit kan het verschil maar voor een klein deel verklaren. Relevant was ook de vraag of het gebruik van kraamzorg door niet-westers allochtone vrouwen de afgelopen tien jaar is toegenomen, mogelijk mede door de aanbevelingen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg uit 2001 (Inspectie voor de Gezondheidszorg, 2001). Inderdaad is door de jaren heen een groter aandeel vrouwen met niet-westers allochtone achtergrond gebruik gaan maken van kraamhulp. Dit aandeel blijft met 89 procent echter nog altijd achter bij de 96 procent onder autochtone vrouwen. Het aantal dagen dat zorg werd gebruikt en het percentage vrouwen dat hele dagen versus enkele uren zorg gebruikte veranderden niet voor niet-westers allochtone vrouwen. Er blijven daar flinke verschillen bestaan tussen de herkomstgroepen. Een voorzichtige conclusie luidt dan ook dat niet-westers allochtone vrouwen wat betreft het gebruik van kraamzorg een inhaalslag aan het maken zijn. Bron: CBS n Watersnoodramp 1953 Op zaterdagmiddag 31 januari 1953 steekt er een stevige wind op. Het KNMI waarschuwt op de radio voor een tijdelijke zware storm, die kan leiden tot gevaarlijk hoog water. De storm groeit uit tot een noordwesterstorm van windkracht tien. Steeds meer schepen op de Noordzee raken in nood. s Nachts gaat het mis. In Zeeland, West- Brabant en op de Zuid-Hollandse eilanden breken de dijken door. Het water stroomt zo snel de polders in dat in sommige dorpen binnen een half uur drie meter water staat, in totaal hectare. Officieel overleven 1835 mensen de ramp niet. illustratie charlotte dematons Na de ramp worden mensen die huis en haard hebben verloren, geëvacueerd naar de grote steden. Een jaar na de ramp zijn 5000 mensen nog niet teruggekeerd. Veel overlevenden van de watersnoodramp emigreerden naar Amerika, Australië en Nieuw-Zeeland. n MAART 2013 VERTREK NL 11

12 kortom Meer huis voor minder geld De grootste drijfveer van Vlamingen om zich in Zeeuws-Vlaanderen te vestigen is dat je daar meer huis voor minder geld kan krijgen, en dat doen zij massaal. Eind 2012 was het aantal Vlamingen ten opzichte van 2011 dat bijvoorbeeld in Terneuzen ging wonen met 106% toegenomen. Zeeuws-Vlaanderen wordt wel eens de 11de provincie van België genoemd. Zeeuws- Vlamingen voelen zich zelf meer verwant met de Vlamingen dan met de Nederlanders en steeds meer Vlamingen gaan zich daar ook vestigen. Die instroom werd nog extra in de hand gewerkt door de promotiecampagne van de Stichting Zeeuws & Vlaanderen een consortium van Zeeuws-Vlaamse sociale woningbouw, bouwpromotors, makelaars, banken, hypotheek-adviseurs, fiscalisten en notarissen. Reden voor deze massale instroom is niet alleen dat de huizen gemiddeld euro goedkoper zijn, maar ook in betere staat zijn dan de Belgische woningen. Bovendien is de rust en uitgestrektheid van het Nederlandse platteland evenzeer een troef en ligt de regio slechts op een steenworp afstand van Vlaanderen. Daarbij liggen de notaris- en registratiekosten in Nederland gemiddeld zo n 75% lager dan in België. Meer informatie via Stichting Zeeuws & Vlaanderen Gloribox: Peter Zuurveld T: ) en Ann Van Steenkiste T: ) n Belg productiever dan Nederlander België is op de lijst van meest productieve landen gestegen van de vijfde naar de vierde plaats. Dat blijkt uit de jaarlijkse studie van The Conference Board. Luxemburg was in 2012 opnieuw het land met de hoogste arbeidsproductiviteit. Noorwegen en de VS behouden respectievelijk de tweede en de derde plaats. België haalde Nederland in. De productiviteit wordt gedefinieerd als het bruto binnenlands product (bbp) per gewerkt uur. Al die productiviteit levert de Belgen ook wat op. Met gemiddeld euro financieel vermogen bezitten de Belgen meer dan de Nederlanders en zijn het zelfs de rijkste mensen van Europa. n

13

14 De vliegreis zelf was ook een unieke belevenis. In een vliegtuig, waarvan je zou denken dat het inmiddels toch écht wel rijp voor het vliegtuigkerkhof was, werden wij van Amsterdam naar Moskou gevlogen, en wacolumn De eerste ervaring die ik ooit met Rusland had, was zo n kleine achttien jaar geleden. Toen was alles nog anders daar in het Verre Oosten van Europa! Dit land was toen nog totaal in de ban van het communisme en vol verbazing heb ik één groot avontuur beleefd in Moskou, die indrukwekkende stad vol tegenstrijdigheden. Dat het niet zomaar een stedentrip zou zijn, werd mij namelijk al vrij snel duidelijk. Tijdens mijn visumaanvraag dook het eerste obstakel als een duveltje uit het rode doosje: ik kreeg mijn visum niet toegewezen! Dus de eerste poging om Moskou te bezoeken was meteen een mission impossible geworden. Alhoewel, ik liet mij natuurlijk niet zo snel uit het veld slaan, want het schijnt nu eenmaal zo te zijn dat de aanhouder wint. En ja hoor, inderdaad ook dit keer weer. Bij mijn tweede poging om een visum te bemachtigen waren de goden mij wel goed gezind. Nadat ik drie uur in de ambassade van Rusland in Den Haag in de rij had gestaan, wachtend op deze felbegeerde stempel, liep ik uiteindelijk mét visum naar buiten. Op weg naar Rusland! foto: peter beemsterboer Unieke belevenis 14 VERTREK NL MAART 2013

15 column From Russia, With Love rempel we hebben het er heelhuids van afgebracht. Toen diende het volgende avontuur zich direct aan: het land proberen binnen te komen, dát was ook niet vanzelfsprekend. Bij aankomst op de luchthaven Seremetjevo, 29 kilometer van Moskou gelegen, begaf ik mij in één klap in een totaal andere wereld. Eenmaal het vliegtuig verlaten werd ik gedumpt in een soort hal die mij sterk deed denken aan een gevangenkamp. Met z n allen schuifelden we stap voor stap richting douane en ondertussen voelde ik mijzelf een heuse crimineel met van alles op haar kerfstok. De klok tikte vrolijk een paar uur verder toen ik uiteindelijk het douanehokje bereikte. Daar zat ze, uitgedost in uniform en met een prachtige bontmuts op, een Nikita. Ze bekeek mij, geheel zonder emoties, van top tot teen en weer van teen tot top, terwijl ik mij ondertussen steeds schuldiger ging voelen. Waarover? Joost mag het weten, ík wist het in ieder geval niet! Na een dikke zeven minuten, het leken wel zeven slechte jaren, werd ik gelukkig vrijgesproken en kon ik mijn verdere avontuur richting Moskou voortzetten. Pracht en praal onder de grond De volgende uitdaging: het vinden van een taxi. Nee dus, taxi s waren er bijna niet te vinden. Wat je moest doen was het volgende: op straat gaan staan, je hand uitsteken in de hoop dat er een auto van Russisch fabricaat stopt, met uiteraard een Russische chauffeur C h i m è n e va n O o s t e r h o u t A c t r i c e e n p r e s e n tat r i c e va n d i v e r s e t e l e v i s i e p r o g r a m m a s, w o o n t s i n d s i n Z w e d e n. achter het stuur, die je stoïcijns aankijkt, net als die Nikita van de douane. Vervolgens moet je met handen en voeten en een Hoe zeg ik het in het Russisch?-boekje duidelijk maken waar je heen wenst te gaan en over een prijs onderhandelen. Het communistische systeem bleek dus niet geheel waterdicht te zijn, want dit was een overduidelijk kapitalistisch trekje van gewoon keihard In Moskou heb ik geleerd dat iedere mooie, in design gestylede dame, niet geheel legaal haar geld verdient zwart geld bijbeunen! Of het veilig was werd mij niet gemeld, maar iedereen deed het toch? Maar natuurlijk, totaal vanzelfsprekend bij een wildvreemd persoon in de auto stappen, een taxichauffeur ken je per slot van rekening ook niet. Voor mij was dit echter niet zo vanzelfsprekend. Ik verkoos dus het openbaar vervoer boven de privé-taxi. Nog nooit had ik een stad met zulke indrukwekkende metrostations gezien. Eén dag ben ik zelfs gewoon in de metro gaan zitten en op ieder station uitgestapt om deze stuk voor stuk te bekijken en te ervaren. Het was iedere keer een soort van museumbezoek. Geweldig! Mijn ogen uitgekeken. Pracht en praal. Het tsaardom vierde daar nog hoogtij onder de grond in Moskou. James Bond Met grote ogen heb ik ook staan kijken hoe mensen op een zondagmiddag uren in de rij gingen staan om een fast food snack te nuttigen in een welbekende Amerikaanse voedselketen. Dat is het weekendtripje waar ze maanden voor sparen en naar uitkijken. Voor hen pure luxe, voor mij één groot vraagteken! Verder heb ik in het Moskouse geleerd dat iedere mooie, in design gestylede dame, niet geheel legaal haar geld verdient. Een interessante gewaarwording, vooral tijdens een bezoek aan de lokale nachtclub, waar men mij was vergeten te melden dat alle dames in dat horeca-etablissement van lichte zeden waren Tja, ik hoef verder niet te melden dat het onderhandelen over de prijs in Moskou zich niet alleen tot particuliere taxi s beperkte Het was voor mij echter wel het signaal om deze dames rustig hun werk te laten uitoefenen, en het nachtleven van Moskou voor gezien te houden. De terugrit naar het hotel was al bijna even spannend als het nachtclubbezoek en bracht mij langs gebouwen vol met kogelgaten. Maffia was het antwoord op de kogelgaten Okee, daar hoef je geen Russisch voor te spreken. De volgende dag kwam er helaas een einde aan mijn Russische avontuur, maar ik was wel een enorme ervaring rijker. Het voelde alsof ik een week lang de hoofdrol had gespeeld in een James Bond-film. Shaken but not stirred! (oftewel vriendelijke groeten) n MAART 2013 VERTREK NL 15

16 bed & breakfast leven 16 VERTREK NL MAART 2013

17 In deze nieuwe rubriek vertellen eigenaren van een B&B over de passie voor het vak, de voor- en nadelen van het runnen van een B&B, de diversiteit aan gasten, maar natuurlijk ook wat hun eigen locatie zo bijzonder maakt. tekst jorine de bruin In deze uitgave maakt u kennis met René van Hulst en Rudolf Bouwmans. Sinds 2007 bestaat hun chambres d'hôtes, de Franse benaming voor een Bed and Breakfast. Het was oktober 2004 toen René van Hulst en Rudolf Bouwmans tegen de perfecte locatie voor hun Bed and Breakfast aanliepen. Het pand werd gekocht en vanaf dat moment begon het vele klussen in en om het huis. René: In mei 2007 openden we voor het eerst onze deuren met welgeteld één gîte (vakantiehuis, red.) en kamer. Tot die tijd heb ik in Nederland nog doorgewerkt, want doordat Rudolf al in oktober 2006 gestopt was met zijn baan, wilden we nog wel financieel iets achter de hand hebben. En als we nu onze chambres d hôtes bekijken, voelen we ons dankbaar en trots. Want inmiddels zijn we de eigenaren van drie volledige, ruime en sfeervolle kamers, een zeer grote suite met badkamer, een tweepersoonsgîte (2012) een vierpersoons gîte (2010) en een minicamping van vier staanplaatsen. Voordeel Het grote voordeel van een Bed and Breakfast is volgens René en Rudolf dat het een omgeving in huiselijke sfeer is. Wij ontvangen onze gasten als vrienden en bekenden. We gaan bij binnenkomst graag even met onze gasten om de tafel met een drankje. Een mooi moment om kennis met elkaar maken. In 2007 en 2009 (follow-up) hebben de eigenaren deelgenomen aan het televisieprogramma Ik Vertrek. Soms hebben gasten die voor het eerst bij ons komen al wat meer kennis over ons doordat ze de uitzendingen hebben bekeken. Dat is voor zowel de gast als ons een voordeel. Voor René en Rudolf is het de sfeer die bepalend is en dat vertalen zij door op hun eigen manier: altijd klaar te staan voor de gast. Maar omdat ons seizoen van maart tot en met oktober loopt, hebben wij in de tussenliggende maanden tijd voor onszelf. Dan genieten we van familiebezoekjes in Nederland en van de omgeving, maar vooral door er samen er even tussenuit te gaan. Bij Aire Les Biefs (rustplaats tussen de watervallen) komen of vertrekken bijna dagelijks gasten. René en Rudolf koken elke avond een viergangendiner die zij aan een sfeervol gedekte tafel serveren. Daarnaast komen natuurlijk ook huishoudelijke klussen aan bod als boodschappen doen en schoonmaken. In het hoogseizoen zijn we dan ook van s ochtends vroeg tot s avonds laat aan het werk. Lofzang Een B&B wordt gemaakt door haar eigenaren, vinden René en Rudolf. Een leuk voorbeeld hiervan is het verhaal van gasten die, na hun verblijf bij een andere B&B, bij ons kwamen. Ze vertelden vol overgave hoe mooi het daar wel niet was geweest. Die zien we nooit meer terug, dachten we. Maar ze sloten de lofzang af met: Bij jullie is het veel huiselijker en gezelliger. Een mooier compliment kunnen we ons bijna niet voorstellen. Bij Aire les Biefs hebben alle gasten een privébadkamer. Dat kost veel ruimte, maar René en Rudolf hebben dit er dubbel en dwars voor over. Je bedenkt immers wat je zelf ook graag zou willen als gast. René en Rudolf hadden geen idee hoe een B&B te runnen. We zijn vanaf het begin dicht bij onszelf gebleven en draaien de B&B zoals wij dat willen. En dit werkt blijkbaar prima. n Wilt u ook een verblijf boeken bij Aire les Biefs of meer informatie? René van Hulst en Rudolf Bouwmans Les Biefs, Arfeuilles Frankrijk (0033) De reportages uit Ik Vertrek zijn op internet terug te kijken: MAART 2013 VERTREK NL 17

18 coverstor y 18 VERTREK NL MAART 2013

19 coverstory Verhuizen naar een plek waar je écht geen landgenoten meer tegenkomt Nooit meer Nederlanders Nederlanders weten elkaar over de hele wereld te vinden. Maar wat als je verhuist naar een plek waar je écht nooit landgenoten tegenkomt? Een plek waar geen woord Nederlands wordt gesproken en waar je je herinneringen aan Sinterklaasfeesten met niemand kunt delen? Raak je daar je roots helemaal kwijt of word je er alleen maar chauvinistischer van? tekst lotte stegeman en peter smolders MAART 2013 VERTREK NL 19

20 coverstor y Yrma van der Steenstraeten (55) is kunstenares. Ze woont met haar Amerikaanse man Dave (51) in het dorp Castle Valley in Utah. Ze heeft geen kinderen. Het dichtstbijzijnde stadje ligt op drie kwartier rijden, over een bochtige weg langs de Colorado River. In het afgelegen Castle Valley is ze de enige Nederlandse. Er wonen hier 325 tot 350 mensen. Er is geen winkel. Ik ga gemiddeld zo eens in de week naar Moab, waar we boodschappen kunnen doen. Verder ben ik doorgaans hier. Dat wordt wel eens eenzaam, ja. Soms móet ik gewoon even naar de stad, om tegen mensen aan te praten. Yrma toen nog gewoon Irma trouwens kwam Dave in het jaar 2000 tegen toen ze een groepsreis maakte door de Verenigde Staten. Hij was de reisleider van haar gezelschap. Het jaar erna zocht ze hem opnieuw op. Nog eens twee jaar hielden ze er een langeafstandsrelatie op na. Toen werd het tijd om te kiezen. Het werd een huwelijk en voor Yrma een verhuizing naar Amerika. Maar Amerika was in het geval van haar nieuwe liefde bepaald geen Manhattan of Los Angeles: Dave woonde al sinds halverwege de jaren negentig tot volle tevredenheid in Castle Valley, een afgelegen dorp in de staat Utah, in het westen van de VS. Alleen bereikbaar via de staatshighway 128, die met de rivier de Colorado mee kronkelt en die in de winter, als het water over de oevers stroomt, nog wel eens levensgevaarlijk wil bevriezen. Er is geen winkel, geen postkantoor, geen tankstation, geen pinautomaat. Maar ook: geen rijtjeshuizen, geen files, geen drukte. Er is wel een uitzicht dat nergens in Nederland te vinden is: aan de ene kant de rode rotsen waar Utah om bekend staat, aan de andere de hoge pieken van de La Sal Mountains, die tot 3700 meter de hemel in steken. En Yrma was in Nederland nota bene een stadsmens. Ik kom uit Arnhem. Ik ga er nog steeds twee keer per jaar naar terug. Ik ben blij dat ik dat doe, ook omdat de cultuur er zo anders is. Dan zit ik in een kamer op een woonboot. Totaal anders dan hier. Ik ga er vaak bij mijn moeder op bezoek. Het is een uur lopen, maar dat is een goede eh excercise. Het is niet zo gek dat ze af en toe naar het juiste Nederlandse woord moet zoeken. Eigenlijk spreekt ze de taal alleen nog tijdens haar bezoeken aan Nederland, tijdens het Skypen met haar beste vrienden in Arnhem en wanneer ze aan haar blog werkt. In juli had ik toevallig even een nichtje op bezoek. Ze maakte een rondreis en vond het leuk om eens te kijken hoe ik hier woonde. Maar dat was het wel. Verder geloof ik niet dat ik ooit een Nederlander heb gezien in Castle Valley. In Moab komen ze wel, dat is heel toeristisch. Maar Nederlanders die er wonen heb ik ook daar nog nooit ontmoet. Ze voelt zich nog steeds Nederlandse ( Dat verandert niet ), maar ze mist haar landgenoten niet. Nee. Er zijn wel kleine dingen die je soms even mist. De humor is hier anders. Er is geen winkel, geen postkantoor, geen tankstation, geen pinautomaat. Maar ook geen rijtjeshuizen, geen files, geen drukte De enige weg die door Castle Valley loopt. Het is er nogal leeg. Yrma voor enkele van haar kunstwerken in haar atelier. 20 VERTREK NL MAART 2013

21 coverstory Yrma en Dave tijdens een kampeertrip in The Maze, een paar uurtjes rijden van Castle Valley. Wij Nederlanders zijn daar wat harder, wat directer in. Maar ik heb hier net zulke diepe vriendschappen als ik in Nederland had. Je mist hoogstens het verleden dat je samen De woning van Yrma en haar man in Castle Valley. deelt. En sommige dingen zijn hier gewoon makkelijker. Het is hier veel simpeler om contact te krijgen met mensen. Een praatje maken met een onbekende is de gewoonste zaak van de wereld. Als je in Nederland iemand aanspreekt die je niet kent, denken ze vaak dat je gek bent. Het Nederlandse idee dat Amerikanen oppervlakkige wezens zijn, verwerpt ze resoluut. Dat is gewoon niet zo. Als iemand in een restaurant tegen je begint te praten, is dat vaak uit oprechte interesse. Anders zouden ze het gewoon níet doen. En dat is niet het enige dat haar goed bevalt aan Amerikanen. Ik heb twee dingen geleerd in mijn jaren hier: vaker dankjewel zeggen en vaker sorry. Als jij hier in de supermarkt tegen iemand aanbotst, zegt die ander meteen sorry, zelfs al is het niet zijn schuld. En als je hier iets doet, wordt je voortdurend bedankt. Zelfs Dave bedankt me als ik iets in huis doe. Wat doet ze als ze in Moab, niet in Castle Valley iemand op straat Nederlands hoort praten? Ze lacht. Weet je, vaak hoor ik het niet eens. Dan moet Dave me er op wijzen. De kans is groter dat hij wat doet, want hij vindt het dan leuk om te laten horen dat hij een paar woorden Nederlands spreekt. Ik merk het vaak niet eens, omdat ik het niet verwacht. Dan hoor ik iets en denk ik: wat zeggen die mensen nou! Da s helemaal geen Engels! MAART 2013 VERTREK NL 21

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Emigratie hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63721

Emigratie hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63721 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 04 May 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63721 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus AVONDMAALSVIERING KONINGSKERK 13-09 - 2009 door ds. L. Krüger Schriftlezing: Koloss. 1: 24-29 (NBV) Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag

Nadere informatie

Naam: Vakantie. Vraag 1. Ben je weleens op vakantie geweest? Waarheen? Werkblad vakantie - Aardrijkskunde groep 5 - Niveau blauw.

Naam: Vakantie. Vraag 1. Ben je weleens op vakantie geweest? Waarheen? Werkblad vakantie - Aardrijkskunde groep 5 - Niveau blauw. Naam: Vakantie _ Een groot aantal Nederlanders gaat ieder jaar één keer op vakantie. Vaak gaat de reis naar het buitenland, bijvoorbeeld naar Duitsland, Frankrijk, Spanje, of nog verder. Maar Nederlanders

Nadere informatie

3 Is dit een jongen of een meisje? 7 Is dit een vork of een mes?

3 Is dit een jongen of een meisje? 7 Is dit een vork of een mes? A1 Woordenlijst boek jongen mes stoel glas kind pen tafel hand kopje plant telefoon hoed lamp potlood theepot hoofd land ring vinger huis man sigaar vork jas meisje sigaret vrouw OEFENING 1 Is dit een

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Argentinië. Inleiding. Geografie

Argentinië. Inleiding. Geografie Argentinië Inleiding Argentinië is vooral bekend om de Tango, dat is een wereldberoemde dans, op speciale muziek. En natuurlijk is Argentinië óók bekend om Máxima. De tango is in de 19e eeuw ontstaan in

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast

Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast Tekst 4 Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast 5 10 15 20 25 30 35 40 (1) Postbodes gezocht. Standplaats: Reykjavik. Vereist: een goede conditie. Kennis van de IJslandse taal niet nodig. Zomaar

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Bevolkingsspreiding. Waar zit iedereen? Juist of onjuist: China is het grootste land ter wereld. A. Juist. B. Onjuist

Bevolkingsspreiding. Waar zit iedereen? Juist of onjuist: China is het grootste land ter wereld. A. Juist. B. Onjuist Bevolking Waar zit iedereen? Waar zit iedereen? Bevolkingsspreiding Vraag 1 van 9 Juist of onjuist: China is het grootste land ter wereld. A. Juist B. Onjuist De manier waarop de bevolking over een gebied

Nadere informatie

Reisverslag Helgoland

Reisverslag Helgoland Reisverslag Helgoland Op donderdagochtend om 4 uur ben ik met een goede vriend vertrokken naar Bremerhaven in Duitsland waar we om half tien de boot moesten hebben naar Helgoland. Doordat we door de Duitse

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Les 8: Ik voel me hier gelukkig.

Les 8: Ik voel me hier gelukkig. CD 2, Track 15 Alstublieft meneer. Zal ik de kabeljauwfilets in een tasje voor u doen? Kijkt u eens. Tot ziens. Dag meneer. Mijn naam is Sandra Metten. Ik schrijf een artikel voor het studentenblad Zo!

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Emigratie hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63721

Emigratie hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63721 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 18 August 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63721 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Een spannende ontsnapping

Een spannende ontsnapping Botel Bibalo Vivian den Hollander Een spannende ontsnapping Met illustraties van Juliette de Wit Van Holkema & Warendorf ISBN 978 90 00 33762 0 NUR 282 2014 Van Holkema & Warendorf Uitgeverij Unieboek

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Stufe 1. Kreuzen Sie die richtige(n) Lösung(en) an. 1. Waar kom je a) van. b) vandaan. c) vandaag. 2. u Duitse? a) Bent b) Ben c) Zijn

Stufe 1. Kreuzen Sie die richtige(n) Lösung(en) an. 1. Waar kom je a) van. b) vandaan. c) vandaag. 2. u Duitse? a) Bent b) Ben c) Zijn Stufe 1 i1 Kreuzen Sie die richtige(n) Lösung(en) an. 1. Waar kom je a) van. b) vandaan. c) vandaag. 2. u Duitse? a) Bent b) Ben c) Zijn 3. heet jij? a) Wie b) Wat c) Hoe 4. Hoe gaat het met? a) jou b)

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Mi casa es tu casa. happy home

Mi casa es tu casa. happy home Mi casa es tu casa Miranda Lobel en Hans Lucassen zochten drie jaar naar een plek op de wereld om een guesthouse te beginnen. Uiteindelijk belandden ze in Andalusië. Met Cortijo El Guarda was het liefde

Nadere informatie

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL I N T E R I E U R W Wonen op de Windrichtingen IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL Tekst: ANNEMIE WILLEMSE Foto s: JAN VERLINDE 22 TIJDLOOS TIJDLOOS 23 Na een zoektocht naar de ideale bouwgrond, gingen

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Jouw avontuur met de Bijbel

Jouw avontuur met de Bijbel Nieske Selles-ten Brinke Jouw avontuur met de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Uitgeverij Jes! is een samenwerking tussen Uitgeverij Boekencentrum en de HGJB. Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

www.bennyvreden.nl - BVP 1740 - Hint Music 2010 - De trein

www.bennyvreden.nl - BVP 1740 - Hint Music 2010 - De trein Lied :..! (cd track / ) Voor de lol of voor je werk. Naar een feest of naar de kerk. Naar Parijs of Almelo. Met de trein ben je er zo. Reizen naar een verre stad. Met je koffer en je kat. Stap maar in

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen.

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen. 9-12 jaar De villa van Spoek De villa van Spoek was een grote villa aan de Tapijtweg nummer elf in het stadje Sonsbeek. Het huis stond aan een brede rivier en had een lange oprijlaan van glimmende witte

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

Toeristen in Nederland

Toeristen in Nederland Toeristen in Nederland Het is bijna zomer. Veel Nederlanders gaan lekker op vakantie naar het buitenland. Maar er komen ook heel veel buitenlandse toeristen naar Nederland. Hoeveel zijn dat er eigenlijk?

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT ROOS Roos (27) is zeer slechtziend. Ze heeft een geleidehond, Noah, een leuke, zwarte labrador. Roos legt uit hoe je het beste met geleidehond en zijn baas

Nadere informatie

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk.

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk. 1. Puzzelen Wie er het eerst is! Micha staat bij het schoolhek. Hij krijgt een harde klap op zijn schouder van Ruben, zijn grote broer. Oké. Micha is wel in voor een wedstrijdje. Hij begint meteen te rennen,

Nadere informatie

! Vraag vrijblijvend een op maat gesneden offerte aan!

! Vraag vrijblijvend een op maat gesneden offerte aan! Prijzen vanaf 260,- 7 dagen inclusief ontbijt exclusief vlucht *laagseizoen Brochure 2014 Costa Blanca, dé bestemming om te genieten van een geweldige fietsvakantie Vraag vrijblijvend een op maat gesneden

Nadere informatie

Nieuwsbrief SHIB september 2013

Nieuwsbrief SHIB september 2013 Nieuwsbrief SHIB september 2013 www.shib.nl info@shib.nl Postbus 250, 3770 AG Barneveld Bankrekening 1526.55.018 t.n.v. SHIB SHIB 10 jaar en meer Al eerder lieten we weten: SHIB bestaat dit jaar 10 jaar!

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Vraag 1 Hoe heb je zielsliefde ontdekt, en ontdekte je zielsliefde het ook op dat moment? Ik ontmoette haar op mijn werk in de rookruimte. We konden

Nadere informatie

Over de grens gaan. Thema 10 Migreren. Les 10.1 Aan de grens.

Over de grens gaan. Thema 10 Migreren. Les 10.1 Aan de grens. Les 10.1 Aan de grens. 1.De grensovergang: van het ene land naar het andere land gaan; je passeert hierbij de grens, je gaat over de grens heen. 2. De grenspaal : De paal die precies op de grens tussen

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

14 Hoofdstuk 1: Politieke ruimte voor Nederlanders in het buitenland

14 Hoofdstuk 1: Politieke ruimte voor Nederlanders in het buitenland Inhoudsopgave 6 Inleiding 14 Hoofdstuk 1: Politieke ruimte voor Nederlanders in het buitenland 16 Frankrijk 19 Italië 22 Kroatië 25 Portugal 28 Zwitserland 33 Deelconclusies (I) 34 Hoofdstuk 2: Economische

Nadere informatie

8TIPS OVER BANKEN EN VERZEKERINGEN GOUDKOORTS: IK HAD NOG NOOIT GEHOORD HOE GOUD KLINKT, MAAR IK WIST HET METEEN: DIT MOET HET ZIJN!

8TIPS OVER BANKEN EN VERZEKERINGEN GOUDKOORTS: IK HAD NOG NOOIT GEHOORD HOE GOUD KLINKT, MAAR IK WIST HET METEEN: DIT MOET HET ZIJN! 1 E J A A R G A N G N U M M E R 4 W W W. V E R T R E K N L. N L H E T M A G A Z I N E V O O R W O N E N, W E R K E N E N L E V E N I N H E T B U I T E N L A N D 8TIPS OVER BANKEN EN VERZEKERINGEN GOUDKOORTS:

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Heleen slaat het boek dicht. Vanavond komt er niets van lezen, haar gedachten dwalen steeds af.

Heleen slaat het boek dicht. Vanavond komt er niets van lezen, haar gedachten dwalen steeds af. 1 Heleen van Rijnsburg zet de wekker op halfacht. Als ze nu nog een halfuurtje leest in bed, dan krijgt ze zeven uur slaap. Dat is precies genoeg. Zes uur is te kort en acht uur is te lang. Op het nachtkastje

Nadere informatie

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Wie is de Vlaamse toerist? Zeeuwse ondernemers in Gent, 21 april 2015

Wie is de Vlaamse toerist? Zeeuwse ondernemers in Gent, 21 april 2015 Wie is de Vlaamse toerist? Zeeuwse ondernemers in Gent, 21 april 2015 Belang van de Belgische markt Reisverkeer vanuit België naar Nederland Vakanties (4n+) (2012): 328.000 Korte vakanties (1-3n) (2012):

Nadere informatie

Voor Maresa Jacobse: bedankt voor al je hulp Proloog: 7 januari Chantal dekte de tafel en keek op de klok. Nog even en dan was Menno er ook. Vanavond aten ze weer met zijn drieën. Soms vond ze dat nog

Nadere informatie

waarom ontwikkelingssamenwerking?

waarom ontwikkelingssamenwerking? ontwikkeling EN waarom ontwikkelingssamenwerking? EUROPESE COMMISSIE DE 116 MEI 2003 EN waarom ontwikkelingssamenwerking? Dit boekje vertelt een verhaal zoals ik vroeger zelf graag aan mijn drie kinderen

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij?

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij? Naam: Waar woon jij? Wonen over de hele wereld Heb jij wel eens in een tent gewoond? Waarschijnlijk niet. In de vakantie is het leuk. Maar voor altijd? Toch zijn er mensen op de wereld die altijd in een

Nadere informatie

Terugkeer Maya Kosmische Meesters. Deel 38 2011.

Terugkeer Maya Kosmische Meesters. Deel 38 2011. Terugkeer Maya Kosmische Meesters. Deel 38 2011. Sessie van 4 augustus 2011 opgenomen Nederlandse vertaling --Origineel Frans/Engels. Plaats : Mezza Verde te Placencia in Belize. Aanwezig : Cyril, B-Maya,

Nadere informatie

Casa el Castanar Spanje Gran Canaria Fontanales

Casa el Castanar Spanje Gran Canaria Fontanales Casa el Castanar Spanje Gran Canaria Fontanales 1. Algemene informatie 1.1. Naam - Ligging - Eliza sterren Casa el Castanar - (Spanje Gran Canaria Fontanales) - 3 sterren 1.2. Faciliteiten en afstanden

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Wijnimport Nederland naar regio

Wijnimport Nederland naar regio DO RESEARCH Wijnimport Nederland naar regio Sterke opmars wijn uit Chili Jeroen den Ouden 1-10-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I De invoer van wijn in Nederland 1 II De invoer van wijn naar herkomst

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 woonomgeving. Oefening 3. 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10.

Antwoorden Thema 5 woonomgeving. Oefening 3. 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10. Antwoorden Thema 5 woonomgeving Oefening 3 A 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10. moesten B 1. Kon 2. Willen 3. Kan 4. kunnen 5. mocht 6. Kan - kan 7. wilde 8.

Nadere informatie

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee!

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Gezinsdienst en Doop Norah Maaike Kloeze Liturgie Welkom Eerste adventskaars aansteken plus gedichtje Zingen 1. Groot en machtig is Hij (Opwekking 387) 2. God kent

Nadere informatie

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis.

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. 1 Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. Dat is nu al de derde keer in een paar dagen. We moeten vandaag op de eerste verdieping zijn, kamer 105. Mevrouw dr. W.H.F. Scheltema, internist,

Nadere informatie

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland THE GODFATHER

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland THE GODFATHER THE GODFATHER 1. Bekijk het fragment Last scène from Godfather 2. Hierin zie je een boevenfamilie (Italiaanse maffia) gezellig feest vieren met elkaar. De mannen bespreken daarna zaken. In de beroemde

Nadere informatie

Een gevaarlijke vriend

Een gevaarlijke vriend MARIAN HOEFNAGEL Een gevaarlijke vriend Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 Een mooie auto De bel gaat; het is vijf over drie. De school gaat uit. Kamal doet zijn boeken in zijn rugtas en loopt naar de

Nadere informatie

AARDRIJKSKUNDE CSE BB

AARDRIJKSKUNDE CSE BB Examen VMBO-BB 2005 tijdvak 2 maandag 20 juni 14.00 15.30 uur AARDRIJKSKUNDE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor dit

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

DINEREN IN DE HOFTRAMMM

DINEREN IN DE HOFTRAMMM DINEREN IN DE HOFTRAMMM De bijzondere creatie van Bobby van Galen en Pierre Wind Foto s en tekst: Martien Versteegh Eigenaar en gastheer Bobby van Galen heet u van harte welkom Het begon met een droom

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

De droom. De sneeuw dwarrelt in de ruimte.

De droom. De sneeuw dwarrelt in de ruimte. De droom Hassan droomt dat het sneeuwt. De sneeuw dwarrelt in het donker. Hij valt niet naar beneden, want er is geen beneden. En er is geen boven. Hij valt niet van de hemel naar de aarde, want er is

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

De vrijheid die we hier hebben, is onbetaalbaar. www.sibomat.be

De vrijheid die we hier hebben, is onbetaalbaar. www.sibomat.be De vrijheid die we hier hebben, is onbetaalbaar. www.sibomat.be Net zoals alle Belgen zijn Didier L. (51) en zijn echtgenote Annick D. (49) Bourgondiërs. Ze werken hard en genieten nog harder van het leven.

Nadere informatie

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp!

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Haring! Verse haring! Wie maakt me los! Ik heb verse haring! Ha... ja, nou heb ik jullie aandacht, hè? Sorry, ik ben uitverkocht. Vandaag geen haring

Nadere informatie

Noot. Ik bedank Henk dat hij aan mij zijn verhaal heeft toevertrouwd om dit te redigeren en wens de lezer heel veel plezier.

Noot. Ik bedank Henk dat hij aan mij zijn verhaal heeft toevertrouwd om dit te redigeren en wens de lezer heel veel plezier. Noot Ik had het voorrecht het verhaal over de rondreis door een deel van Amerika als een van de eersten te mogen lezen en het te redigeren. Hierbij heb ik uiteraard de schrijfstijl van Henk niet aangetast.

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

Miniboekje. Van dromen naar doen. Na je pensioen. Mireille Goedkoop

Miniboekje. Van dromen naar doen. Na je pensioen. Mireille Goedkoop Miniboekje Van dromen naar doen. Na je pensioen. Mireille Goedkoop Het leven is wat er gebeurt als je iets anders doet John Lennon Dit miniboekje geeft een impressie van de levenslustige ouderen die in

Nadere informatie

beleef het ZEEUWSE BINNEN & BUITEN

beleef het ZEEUWSE BINNEN & BUITEN beleef het ZEEUWSE BINNEN & BUITEN We willen u als gast graag een WOW-ervaring of beleving bezorgen. We doen dit door kennis te delen, kennis toe te voegen en aan te bieden. Maar ook door aan onze gasten

Nadere informatie

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten

Arm en Rijk. Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten Arm en Rijk Hoofdstuk 2: Arm en rijk in de Verenigde Staten 2.1 Rijk en arm in de Verenigde Staten De rijke Verenigde Staten Je kunt op verschillende manieren aantonen dat de VS een rijk land is. Het BNP

Nadere informatie

Wie hebben emigratieplannen?

Wie hebben emigratieplannen? Wie hebben emigratieplannen? -welk land? -terug? Arie de Graaf Inhoud presentatie -Achtergrond van de databron -Welke vragen zijn gesteld aan de respondenten -Emigratieplannen van autochtonen -Emigratieplannen

Nadere informatie

Dubai on a budget, Yes you can! De tips van Reisblog Reischick

Dubai on a budget, Yes you can! De tips van Reisblog Reischick Dubai on a budget De afgelopen weken heb ik veel taglijstjes ingevuld, zodat jullie mij een beetje leren kennen als blogster en wat ik heel leuk vind, deze taglijsten zijn ook veel meer gelezen dan dat

Nadere informatie

InterRail ÉÉN PASS. DERTIG LANDEN. EINDELOOS VEEL MOGELIJKHEDEN. korting op je Global Pass 01/01/2014-31/12/2014. Zoveel meer dan een treinticket

InterRail ÉÉN PASS. DERTIG LANDEN. EINDELOOS VEEL MOGELIJKHEDEN. korting op je Global Pass 01/01/2014-31/12/2014. Zoveel meer dan een treinticket InterRail korting op je Global Pass ÉÉN PASS. DERTIG LANDEN. EINDELOOS VEEL MOGELIJKHEDEN. 01/01/2014-31/12/2014 Zoveel meer dan een treinticket Europa verkennen met InterRail. En jij bepaalt het tempo.

Nadere informatie

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes.

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Rust nu maar uit, je hebt je strijd gestreden. Je hebt het als een moedig man gedaan. Wie kan begrijpen hoe je hebt geleden en wie kan voelen,

Nadere informatie

Dag Nederland. Waarom zou je emigreren?

Dag Nederland. Waarom zou je emigreren? samenleving Waarom zou je emigreren? Dag Nederland Emigreren is populair. Al jaren stijgt het aantal mensen dat vertrekt. Ook Myrthe en Thomas (Nieuw-Zeeland) en Daniëlle (Los Angeles) staan op het punt

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Zeesteen. Janneke Holwarda. roman

Zeesteen. Janneke Holwarda. roman Zeesteen Janneke Holwarda roman De wereld verzaakt; in het dorp van mijn ouders zijn de bladeren rood. Buson 1980 Ze is de jongste. En de vreemdste. Moeder had het zelf gezegd toen de tantes op bezoek

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

ONTMOETEN KENNY KOKEN

ONTMOETEN KENNY KOKEN Gratis Excemplaar ONTMOETEN KENNY KOKEN WIL JIJ HET HELE (VOORLEES) VERHAAL GRAAG LEZEN? Je krijgt Ontmoeten Kenny Koken thuis gestuurd als je een mailtje stuurt naar timo-co@coderups.nl met je naam, adres

Nadere informatie

binnenkijken BINNEN KIJKEN BIJ DE UNIEKE SCHATJES-VILLA IN BREDA Interieurtrends doen ons niets, wij hebben liever onze eigen stijl in huis

binnenkijken BINNEN KIJKEN BIJ DE UNIEKE SCHATJES-VILLA IN BREDA Interieurtrends doen ons niets, wij hebben liever onze eigen stijl in huis binnenkijken BINNEN KIJKEN BIJ DE UNIEKE SCHATJES-VILLA IN BREDA Interieurtrends doen ons niets, wij hebben liever onze eigen stijl in huis 12 De schitterende witte villa aan de Dr. Batenburglaan in Breda

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie