Week opdracht 6: Energiemeter

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Week opdracht 6: Energiemeter"

Transcriptie

1 Week opdracht 6: Energiemeter Davy van Megen Jacob Dalle Kevin Chang Ruud Grevelink Sven Meijer

2 Inleiding In dit onderzoek wordt het verbruik van verscheidene mobiele telefoons gemeten. Dit wordt mede gedaan met behulp van de Voltcraft 3000 energiemeter. Aan de hand van het verbruik kan er berekend worden hoeveel het verbruik per jaar is, de hoeveelheid aardgas verbruik per jaar, de CO 2 uitstoot per jaar en de kosten per jaar voor het opladen van je mobiele telefoon. De metingen worden uitgevoerd met verschillende telefoons om dan daarna de resultaten van de afzonderlijke mobiele telefoons met elkaar te vergelijken. Daarnaast wordt gekeken in hoeverre de resultaten overeen komen met de opgegeven specificaties door de fabrikant van de mobiele toestellen. Tot slot is er onderzocht of de adapter van een mobiele telefoon stroom verbruikt wanneer men de adapter in het stopcontact laat zonder de mobiele telefoon aangesloten. De mobiele telefoon is niet meer weg te denken in de maatschappij. En tegenwoordig is de smartphone ook niet meer weg te denken. Het verschil in een smartphone dan de conventionele mobiele telefoons zit in de functies en de bouw ervan. Zo bevat een smartphone internetfuncties en een touchscreen, deze functies zullen het verbruik van de toestellen beïnvloeden. Omdat de mobiele telefoon een alledaags product is het verbruik hiervan niet overstanding om te weten. Smartphones zullen zeker elke dag opgeladen moeten worden in verband met een hoger verbruik. De verwachting is dat bij 0% het energieverbruik het hoogst is. Dit zal na het begingebruik uitmiddelen naar een vast verbruik. Bij 100% zal het verbruik minder zijn dan het vaste verbruik. Het verbruik zal het minst zijn in de vliegtuigmodus. Het verbruik is gemiddeld bij display uit en de rest aan. Het verbruik is het meest als ook het display aan staat. Het verbruik van de lader als deze niet gebruikt wordt is te verwaarlozen. Hier zullen dus praktisch geen kosten aan verbonden zijn. De kosten voor het opladen zullen naar verwachting erg klein zijn gezien de het verbruik ook relatief laag ligt. Theorie Werking van een batterij Oplaadbare batterijen bestaan uit elektrochemische cellen. Deze cellen kunnen opladen en ontladen, deze processen zijn tegenovergesteld van elkaar. Tijdens het opladen wordt het positieve materiaal in de batterij geoxideerd, dit betekend dat het elektronen opneemt. Tegelijkertijd wordt het negatieve materiaal in de batterij gereduceerd, dit betekend dat het elektronen afstaan. Tijdens het ontladen wil de reductor (dat is het materiaal dat tijdens het opladen elektronen kreeg) zijn elektronen afstaan, tegelijkertijd wil de oxidator elektronen opnemen. Dit kan alleen als de elektronen door de elektrische componenten lopen, oftewel de telefoon voorziet van elektriciteit. Opladen van een lithium- ion batterij Bij het laden van een lithium-ion batterij wordt het voltage verlaagt tijdens het opladen. De lithium-ion kan namelijk alleen de hoeveelheid elektriciteit aan die het ook kan opslaan in cellen. Na een bepaalde batterijpercentage wordt het voltage begrensd. De levensduur zou aanzienlijk verkort worden wanneer het voltage niet begrensd wordt. Dit als gevolg van overbelasting van de cellen in de batterij. Een algoritme zorgt ervoor dat het voltage begrensd wordt en steeds verder daalt tot dat de batterij compleet vol is. Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 2

3 Capaciteit en vermogen batterij Vaak zijn voor batterijen van een telefoon maar een deel van de specificaties bekend. Fabrikanten geven vaak alleen de capaciteit in elektrische lading of het vermogen dat de batterij bevat. Om alle termen uit te kunnen rekenen is gebruik gemaakt van vgl. 1 [3]. Q =!!"""! [ vergelijking 1 ] Hierin is Q de elektrische lading in [ mah ] E de energie in [ Wh ] V de spanning in [ V ] Aan de hand van vgl. # is ook de capaciteit van de batterij van de iphone 4s berekend. Hiervan is bekend dat de spanning 3.7 volt is [8]. De energie is 5,3 wattuur. Q =!,!!"""!,! = 1, mah Verbruik per jaar Om te achterhalen wat de kosten en de CO 2 uitstoot zijn bij het gebruik, dient eerst het verbruik per jaar te worden berekend. Eerst is de energie die het per oplaadbeurt kost berekend, dit is gebeurt met behulp van vgl. 2 [1.1]. Deze vergelijking is ook gebruikt om het totaalverbruik van een adapter te berekenen. E = P t [ vergelijking 2 ] Hierin is E de energie in [ Wh ] P het vermogen in [ W ] t de tijd in [ h ] Bij berekening van het totaalverbruik voor opladen is er vanuit gegaan dat de telefoon iedere dag wordt opgeladen. Dit betekend dus dat het totale energieverbruik vermenigvuldigd dient te worden met 365 dagen. E!"!!"#!!/!""#/!""#$!!" = 6, = 2, Wh De kosten voor het opladen van een iphone 3G op jaarbasis met alles aan zijn vervolgens berekend. Eerst is de bovenstaande waarde omgerekend naar kilowattuur. Daarna is dit vermenigvuldigd met de kosten per kwh. De kosten voor 1 kwh zijn verschillend per energiemaatschappij. Om deze reden is het gemiddelde genomen van drie grote energiemaatschappijen: Nuon vaste stroom 1 jaar continutarief: 0,2251 [4] Essent Zeker 1 jaar: 0,2192 [5] Nederlandse Energie Maatschappij 1 jaar vast: 0,22264 [6] Gemiddelde van de drie maatschappijen: 0,2223!,!"!"!!""" 0,2223 = 0,55 Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 3

4 Aardgas De stroom die door de stopcontact geleverd wordt is afkomstig uit een energiecentrale. Bij de energiecentrale wordt aardgas gestookt om elektriciteit op te wekken. Om het verbruik van aardgas, voor het opladen van een mobiele telefoon, te berekenen is de verbrandingswarmte van één kubieke meter aardgas nodig. De telefoon wordt een keer per dag opgeladen zoals hierboven aangegeven. Daarom wordt het verbruik aan aardgas ook met 365 vermenigvuldigt voor het verbruik kubieke meter aardgas per jaar. Deze waarde staat hieronder genoteerd. Daarnaast zijn er verliezen voor het opwekken en transporteren van de elektrische stroom. Dit rendement is mede hieronder weergegeven. Stookwaarde aardgas: 31,7 MJ/m 3 [2.1] Rendement energiecentrale: 35% [2.2] CO 2 Waar aardgas verbrand wordt voor elektriciteit ontstaat natuurlijk CO 2. Om de hoeveelheid koolstofdioxide te bepalen bij het opladen van je telefoon, is de uitstoot nodig voor het verbranden van aardgas. Met deze waarde is de uitstoot per oplaadbeurt te berkenen. De uitstoot per jaar is de bedoeling dus ook hier dient er vermenigvuldigt te worden met 365 dagen. CO 2 uitstoot bij verbranding van aardgas: 2 kg CO 2/m 3 aardgas [2.1] Opstelling en meetmethode Meetmethode De telefoon wordt normaal opgeladen alleen bevind er een energiemeter tussen de stekker van de oplader en het stopcontact. Daarnaast wordt het verbruik van de opladende telefoon in verschillende situaties gemeten: Het display uit met de (internet en) telefonie functies aan. Het display aan (rond de 75 procent) met de (internet en) telefonie functies aan. Het display uit en de telefoon in vliegtuigmodus. Meting met alleen de lader in het stopcontact. De meter wordt afgelezen op 0% 10% 25% 50% 75% 90% 100%. De tijd die de oplader erover doet wordt tegelijk gemeten. Specificaties energiemeter Uitvoering Voor stekkerdozen Afleesbereik 0, kwh Aanduiding LCD Gewicht 190 g Voedingsspanning 230 V Max. registratieduur 2376 h Eigen verbruik 1.8 W Afm. (b x h x d) 135 x 82 x 70 mm Frequentie 50 Hz Nauwkeurigheidsklasse ± 1 % Officieel bekrachtigd Nee Type Energy Check 3000 Werkzaam vermogensbereik 1, W Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 4

5 De energiemeter heeft een afwijking van ongeveer 1%. Dit is een redelijke nauwkeurigheid. Echter is de energiemeter maar op 1 cijfer achter de komma af te lezen. Bij hogere waardes is dit een redelijke nauwkeurigheid, echter bij het verbruik van een telefoon is dit al gauw een onnauwkeurigheid van 5% of hoger. Hiermee valt te concluderen dat voor dit experiment de nauwkeurigheid niet heel betrouwbaar is. Specificaties telefoons Voor dit experiment zijn meerdere telefoons gemeten, om een duidelijk beeld te krijgen van het verbruik van bekende smartphones. De verschillende toestellen hebben ieder een andere accu en daarom andere laadtijden. De toestellen die zijn gebruikt bij dit experiment zijn een BlackBerry 8520, iphone 3Gs, iphone 4s en een Sony Ericsson Xperia Ray. De specificaties van de toestellen zijn terug te vinden in tabel 1 van de bijlagen. Resultaten Verbruik per oplaadbeurt Om het verbruik te berekenen wordt telkens het gemiddelde genomen tussen twee metingen. Dus van bijvoorbeeld 10 tot 25 procent in batterijpercentage wordt het gemiddelde genomen van de twee vermogenswaarden. Dit gemiddelde wordt vermenigvuldigd met de tijd die het gekost heeft om de batterij van 10 tot 25 procent op te laden. Zie het voorbeeld hieronder voor de berekening. Bij deze berekening zijn de waarden gebruikt van tabel 4 van de iphone 3GS. Deze berekening is uitgevoerd volgens vgl. 2. E!"#!"!!" =!,!!!,! = 2967 J! E!"#!"!!" =!,!!!,! = 4356 J! Deze berekening wordt gedaan tussen alle gemeten waarden oplopend van 0-10% naar %. Alle berekende waarde worden bij elkaar opgeteld en dat geeft het verbruik per laadbeurt weer. Bij de iphone 3GS komt dat neer op een totaal verbruik per laadbeurt van Joule. Deze waarde wordt gedeeld door 3, en vermenigvuldigt met 365 dagen om het aantal kilowattuur per jaar te verkrijgen.!!"#$#%&'!""# =!".!"#!,!!"! 365 = 1,75 kwh/jaar Bovenstaande berekeningen worden uitgevoerd voor alle telefoons en voor alle situaties waarin de metingen worden uitgevoerd. De resultaten staan in tabel 5 van de bijlage. De kosten op jaarbasis zijn vervolgens berekend door het jaarlijkse verbruik te vermenigvuldigen met de gemiddelde kosten voor 1 kwh. Deze gemiddelde kosten zitten op 0,2223 zoals vermeld bij het kopje theorie. Kosten/jaar = 1,75 0,2223 = 0,39 per jaar De kosten op jaarbasis per toestel staan vermeld in tabel 7 van de bijlagen. Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 5

6 Sluipstroom De energiemeter kan onder de 0,1 watt niet nauwkeurig gemeten worden. Echter kan er sluipstroom van onder de 0,1 watt plaatsvinden. Stel dat een oplader het hele jaar non-stop in het stopcontact zit, dan kan de sluipstroom merkbaar groot worden. Dit kan berekend worden door vgl. 2. We gaan uit van een maximaal mogelijke vermogen van 0,1 watt dat verbruikt wordt door de lader. Hierbij is t het aantal uur in een jaar. Hieronder eerst de berekening voor het aantal uren in een jaar. t!""# = = 8760 uur E = 0, = 876 Wh Aan de hand van de gemiddelde kosten voor 1 kwh zijn de totale kosten berekend. De gemiddelde kosten zijn 0,2223 (zoals berekend bij het verbruik per jaar). Hiervoor is eerst het aantal wattuur gedeeld door 1000 om een waarde in kilowattuur te verkrijgen.!"#!""" 0,2223 = 0,19 Hieruit valt te concluderen dat de maximale kosten voor de sluipstroom op 0,19 uitkomen. Echter is dit bij een meetbare waarde van het verbruik. Gezien de waarde niet meetbaar was, dienen de kosten voor de sluipstroom onder de 0,19 per jaar te zitten. Aardgas Om het verbruik in aardgas te berekenen dienen eerst de waarden voor verbruik omgerekend te worden naar kilojoule per seconde. Het verbruik in kilowattuur is hiervoor vermenigvuldigd met 3, Want 1 uur bevat 3600.!!"#$#%&'!""# = 1,75 3,6 10! = 6,3 10! KJ/s = 6,3 MJ/s Het totale rendement van een aardgas centrale is 35%. Om deze reden dient bovenstaande berekening gedeeld te worden door 35%.!!"!##$ =!,! = 18 MJ/s!""#!"% CO 2 Om de CO 2 uitstoot te berekenen is de hoeveelheid gas berekend die nodig is om de telefoon een jaar lang op te laden. Hiervoor is de totale benodigde energie gedeeld door de energie die er vrij komt bij het stoken van 1 kubieke meter gas. Dit heet de stookwaarde en zoals bij de theorie vermeld is de stookwaarde voor aardgas 31,7 MJ/m 3. Aardgas/jaar =!" = 0,57 m!!",! Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 6

7 Het verbruik is dus bij het berekende toestel 0,57 kubieke meter op jaarbasis. Bij het verbranden van 1 kubieke meter aardgas komt ongeveer 2 kilogram CO 2 vrij, zoals vermeld in de theorie. Door het totale verbruik aan aardgas te vermenigvuldigen met deze 2 kilogram is de jaarlijkse uitstoot aan CO 2 verkregen. CO2/jaar = 0,57 2 = 1,14 kg Conclusie en discussie Allereerst worden de specificaties van de afzonderlijke toestellen met elkaar vergeleken. Het gaat om de specificaties van de batterijen. Er zit weinig verschil tussen de toestellen. Allemaal hebben ze een voltage van 3,7 volt. Het verschil zit hem in het vermogen en de laadcapaciteit van de batterij. De BlackBerry staat onderaan wat betreft vermogen en laadcapaciteit. Daarna volgen de iphone 3GS en de iphone 4s. De telefoon met het meeste vermogen en laadcapaciteit is de Sony Ericsson. Logisch is dat wanneer de laadcapaciteit lager is het vermogen van de batterij automatisch ook lager is. Immers de laadcapaciteit bepaald het vermogen wat een batterij op kan nemen en dus ook af kan geven. De specificaties van de telefoons staan in tabel 1 van de bijlage. De metingen zijn uitgevoerd en de resultaten zijn te vinden in de tabellen 2 tot en met 4. Het verbruik per telefoon per situatie waarin gemeten is staan in tabel 5. Duidelijk is dat de BlackBerry 8520 het zuinigst is. Gevolgd door de iphone 3GS en de Sony Ericsson Xperia Ray. De mobiele telefoon met het hoogste verbruik is de iphone 4s. Het verbruik per situatie waarin de telefoon is opgeladen wordt ook vergeleken. Per telefoon is duidelijk te zien dat wanneer de display aan staat tijdens het opladen het verbruik hoger is. Ook dit is simpel te verklaren doordat het scherm elektriciteit onttrekt van het stopcontact bovenop het laden, wat dus een resulteert in een hoger verbruik. In de andere situaties waarbij het scherm uitstaat is het verbruik lager. Tussen de situaties waarin de functies geblokkeerd worden (vliegtuigmodus) en de functies aan blijven zit weinig verschil. Maar er is wel enig verschil dus de telefoon (en internet) functies verwerven een iets hoger verbruik. Qua kosten kost het toestel met het hoogste verbruik uiteraard het meeste stroom. De iphone 4S heeft het hoogste verbruik en kost dus ook het meeste per jaar. Zie hieronder voor de kosten nog eens op een rijtje per toestel, gesorteerd van goedkoop naar duur. Situatie vliegtuigmodus: BlackBerry ,28 iphone 3Gs 0,38 Sony Ericsson Xperia Ray 0,39 iphone 4s 0,52 Situatie display uit: BlackBerry ,24 iphone 3Gs 0,39 Sony Ericsson Xperia Ray 0,40 iphone 4s 0,58 Situatie display aan: BlackBerry ,31 Sony Ericsson Xperia Ray 0,51 iphone 3Gs 0,57 iphone 4s 0,70 De bedragen zijn uitermate klein voor het opladen van een mobiele telefoon één keer per dag het hele jaar door. De bedragen zijn bijna onwaarschijnlijk laag als deze vergeleken worden met de jaarlijkse energierekening. Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 7

8 De uitstoot van koolstofdioxide staat weergeven in tabel 7. Net als de kosten hangt de uitstoot van koolstofdioxide helemaal af van het verbruik van de mobiele toestellen. Het is dan ook niet verassend dat de iphone 4S weer als grootverbruiker bovenaan staat. Het verbruik is het hoogst van alle telefoons en is de productie in koolstofdioxide ook het hoogst. Er zijn metingen uitgevoerd naar de sluipkosten door de adapter in het stopcontact te laten wanneer deze niet gebruikt wordt. Echter is gebleken dat het verbruik zo nihil is, dat deze niet met de energiemeter gemeten kon worden. De energiemeter kan onder de 0,1 watt namelijk geen metingen uitvoeren. Om deze reden is een worst case scenario berekening gedaan, waar uit wordt gegaan van deze 0,1 watt. Na berekenen is gebleken dat de maximale kosten voor dit verbruik 0,19 zijn. Er valt te concluderen dat deze kosten verwaarloosbaar zijn als bedacht wordt dat het verbruik minder moet zijn dan deze 0,1 watt. Reflectie op de hypothese De lijn der verwachting was dat het energieverbruik in het begin het hoogst zou zijn, vervolgens zou uitmiddelen naar een globaal verbruik. Dit alles om te eindigen bij een lager verbruik. Uit de resultaten valt op te maken dat dit beeld redelijk klopt. Echter is het verbruik in het begin gelijk met een vast verbruik tot ongeveer de helft van het opladen. Erna begint deze langzaam te zakken. Deze daling was uiteindelijk extremer dan verwacht. In de hypothese was aangegeven dat het energieverbruik in de vliegtuigmodus het laagst zou zijn. Het verbruik gemiddeld bij het display uit, maar communicatie aan. En het verbruik het hoogst op het moment ook het display aan blijft. Dit beeld was uiteindelijk correct. Echter was de verwachting dat deze verschillen groter zouden zijn. Er is gebleken dat deze verschillen lager liggen De laatste verwachting was dat het sluipverbruik van een lader die niet in gebruik is verwaarloosbaar zijn. Hierbij is gebleken dat dit een correct beeld is, het verbruik was niet eens meetbaar. Zelfs bij een worst-case scenario zijn de kosten voor een heel jaar sluipverbruik onder de 0,20. Suggesties voor verbetering De uitgevoerde metingen kunnen zeker verbeterd worden. Omdat het verbruik van mobiele telefoons klein is in vergelijking tot andere elektrische apparaten. Denk hierbij aan apparaten als de televisie of de wasmachine. Maar omdat het bij telefoons om lage waarden gaat is het handig om een energiemeter te hebben die tot bijvoorbeeld 3 decimalen achter de komma kan meten. Of dat de energiemeter in milliwatt kan meten. De nauwkeurigheid van de meter kan dus beter voor dit onderzoek. Daarnaast is het de kunst om metingen te herhalen. Hoe vaker een meting herhaalt wordt des te nauwkeuriger het gemiddelde is van alle metingen. Ook kan de meting op film worden gelegd. Op de film is dan duidelijk terug te zien bij welk batterijpercentage het juiste wattage hoort. Andere toevoegingen aan dit onderzoek zijn het gebruik van meerdere soorten telefoons of meerdere van dezelfde soort. Een onderzoek tussen meerdere smartphones van verschillende merken. Of het verschil tussen smartphones en de mobiele telefoons van 10 jaar geleden. Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 8

9 Bijlagen Tabel 1 Specificaties mobiele telefoons [7][8][9][10] BlackBerry 8520 iphone 3GS iphone 4s Sony Ericsson Xperia Ray Leeftijd ± 3 jaar ± 3 jaar ± 1 jaar ± 1 jaar Type batterij lithium-ionbatterij lithium-ionbatterij lithium-ionbatterij lithium-ionbatterij Batterijspanning 3,7 V 3,7 V 3,7 V 3,7 V Batterijvermogen 4,26 Wh 4,51 Wh 5,3 Wh 5,55 Wh Batterijcapaciteit mah mah mah mah Tabel 2 Opladen batterij in vliegtuigmodus BlackBerry 8520 iphone 3GS iphone 4s Sony Ericsson Xperia Ray Batterijniveau % P (W) t (s) P (W) t (s) P (W) t (s) P (W) t (s) 0 5,0 0 4,7 0 4,8 0 4, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , Tabel 3 Opladen batterij met internet en telefonie aan, display uit Sony Ericsson BlackBerry 8520 iphone 3GS iphone 4s Xperia Ray Batterijniveau % P (W) t (s) P (W) t (s) P (W) t (s) P (W) t (s) 0 5,0 0 4,6 0 5,1 0 5, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , Tabel 4 Opladen batterij met display, internet en telefonie aan Sony Ericsson BlackBerry 8520 iphone 3GS iphone 4s Xperia Ray Batterijniveau % P (W) t (s) P (W) t (s) P (W) t (s) P (W) t (s) 0 5,4 0 4,7 0 5,4 0 5, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 9

10 Tabel 5 Energieverbruik in wattuur per oplaadbeurt Sony Ericsson BlackBerry 8520 iphone 3GS iphone 4s Xperia Ray Vliegtuigmodus 3,0 4,6 6,4 4,9 Display uit 3,5 4,8 7,2 5,0 Alles aan 3,8 7,0 8,6 6,3 Tabel 6 Energieverbruik en kosten per jaar Sony Ericsson BlackBerry 8520 iphone 3GS iphone 4s Xperia Ray E (kwh) Kosten E (kwh) Kosten E (kwh) Kosten E (kwh) Kosten Vliegtuigmodus 1,1 0,24 1,7 0,38 2,3 0,52 1,8 0,39 Display uit 1,3 0,28 1,7 0,39 2,6 0,58 1,8 0,40 Alles aan 1,4 0,31 2,5 0,57 3,1 0,70 2,3 0,51 Tabel 7 CO2 uitstoot voor opladen per jaar in kilogram Sony Ericsson BlackBerry 8520 iphone 3GS iphone 4s Xperia Ray Vliegtuigmodus 0,70 1,10 1,51 1,15 Display uit 0,82 1,13 1,70 1,17 Alles aan 0,90 1,65 2,03 1,49 Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 10

11 t (s) Batterijniveau (%) Figuur 1 Oplaadtijd als functie van het batterijpercentage bij vliegtuigmodus 6,0 4,5 P (W) 3,0 1, Batterijniveau (%) Figuur 2 Vermogen als functie van het batterijpercentage bij vliegtuigmodus Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 11

12 t (s) Batterijniveau (%) Figuur 3 Oplaadtijd als functie van het batterijpercentage bij display uit, communicatie aan 6,0 4,5 P (W) 3,0 1, Batterijniveau (%) Figuur 4 Vermogen als functie van het batterijpercentage bij display uit, communicatie aan Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 12

13 t (s) Batterijniveau (%) Figuur 5 Oplaadtijd als functie van het batterijpercentage bij display aan, communicatie aan 6,0 4,5 P (W) 3,0 1, Batterijniveau (%) Figuur 6 Vermogen als functie van het batterijpercentage bij display aan, communicatie aan Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 13

14 Bronnen Bron Informatie [1] Binas Havo/VWO - Noordhoff Uitgevers [1.1] Tabel 35 Formules [2] Energie Survival Gids - Jo Hermans [2.1] Bladzijde 8 Handige gegevens [2.2] Bladzijde 18 Rendement [3] Formule [4] Kosten energie [5] Kosten energie [6] Kosten energie [7] Batterij Blackberry [8] Batterij iphone 3Gs [9] Batterij iphone 4s [10] Battery SE Xperia Ray [11] Laden Li-Ion batterij Week opdracht 6: Energiemeter Pagina 14

ELEKTRO-PACK TECHNISCHE & FUNCTIONELE PRODUCTDEFINITIES. Bespaar met dit pack jaarlijks: 108 EUR op uw energiefactuur. 542 kwh aan elektriciteit

ELEKTRO-PACK TECHNISCHE & FUNCTIONELE PRODUCTDEFINITIES. Bespaar met dit pack jaarlijks: 108 EUR op uw energiefactuur. 542 kwh aan elektriciteit ELEKTRO-PACK TECHNISCHE & FUNCTIONELE PRODUCTDEFINITIES Bespaar met dit pack jaarlijks: 108 EUR op uw energiefactuur 542 kwh aan elektriciteit 310 kg CO2 ENERGIEVERBRUIKSMETER De energieverbruiksmeter

Nadere informatie

PORTABLE POWER VERKLAARD

PORTABLE POWER VERKLAARD PORTABLE POWER VERKLAARD Introductie Smartphones en tablets zijn een belangrijk onderdeel van ons dagelijks leven geworden. Hoewel de batterij levensduur van deze draagbare apparaten is toegenomen, zal

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

Voedingsbank met LED-display, 10.400 mah

Voedingsbank met LED-display, 10.400 mah Voedingsbank met LED-display, 10.400 mah Handleiding 31892 SPECIFICATIES Capaciteit: 10.400 mah Batterij: lithium-ion Ingang: 5 V DC/1,3 A (1,5 A Max) Uitgang 1: 5 V DC 1 A Uitgang 2: 5 V DC 1 A Uitgang

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor energie en vermogen

Een beginners handleiding voor energie en vermogen Een beginners handleiding voor energie en vermogen Waarom moet je leren over energie en vermogen. Het antwoord is omdat we allemaal energie verbruiken in ons dagelijks leven om te verwarmen, te koelen,

Nadere informatie

Wat: Testen Energiebox AGEM Wanneer: 18 en 23 juni 2014 Wie: Rik ten Dolle. AGEM Energiebox

Wat: Testen Energiebox AGEM Wanneer: 18 en 23 juni 2014 Wie: Rik ten Dolle. AGEM Energiebox Wat: Testen Energiebox AGEM Wanneer: 18 en 23 juni 2014 Wie: Rik ten Dolle AGEM Energiebox Inhoudsopgave Apparaten om energieverbruik te meten 3 - VOLTCRAFT Energy Count 3000 LCD 3 - Stekkerdoos-schakelklok

Nadere informatie

Elektrische energie en elektrisch vermogen

Elektrische energie en elektrisch vermogen Elektrische energie en elektrisch vermogen Grootheid Symbool Eenheid Lading Q C: Coulomb Spanning U V: Volt Stroomsterkte I A: Ampère Energie E J: Joule Weerstand R Ω: Ohm Spanning: noodzakelijk om lading

Nadere informatie

DUO OPLADER JDC0010 HANDLEIDING

DUO OPLADER JDC0010 HANDLEIDING DUO OPLADER JDC0010 HANDLEIDING Bedankt voor het aankopen van deze JUPIO Duo oplader. Deze intelligente oplader voor digitale camera en camcorder batterijen is ontworpen met behulp van een geavanceerde

Nadere informatie

EL-EPM01 Energiemeter

EL-EPM01 Energiemeter EL-EPM01 Energiemeter NEDERLANDSE INSTRUCTIES Introductie: De EL-PM01 energiemeter is ontwikkeld voor het bewaken en meten van het elektrische energieverbruik. Het apparaat biedt een effi ciënte manier

Nadere informatie

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding Inleiding s Ochtends word je gewekt door je smartphone. Je doet een lamp aan en zet de verwarming een graadje hoger. Snel onder de douche, haar föhnen. Dan kopje thee zetten of een glas melk uit de koelkast

Nadere informatie

E x c e l l e n t T e c h n o l o g y, E f f i c i e n c y a n d Q u a l i t y CO 2. Intelligente laadsystemen voor tractiebatterijen

E x c e l l e n t T e c h n o l o g y, E f f i c i e n c y a n d Q u a l i t y CO 2. Intelligente laadsystemen voor tractiebatterijen World Class Charging Systems E x c e l l e n t T e c h n o l o g y, E f f i c i e n c y a n d Q u a l i t y Energy Efficiency Natural Resources CO 2 Intelligente laadsystemen voor tractiebatterijen 2 B

Nadere informatie

[Samenvatting Energie]

[Samenvatting Energie] [2014] [Samenvatting Energie] [NATUURKUNDE 3 VWO HOOFDSTUK 4 WESLEY VOS 0 Paragraaf 1 Energie omzetten Energiesoorten Elektrisch energie --> stroom Warmte --> vb. de centrale verwarming Bewegingsenergie

Nadere informatie

Leen een energiemeter, want meten is weten!

Leen een energiemeter, want meten is weten! Leen een energiemeter, want meten is weten! Hoeveel elektriciteit verbruikt je oude diepvriezer? En de computer die de hele dag aan staat? En die droogkast, is dat nu echt zo n energievreter? Het elektriciteitsverbruik

Nadere informatie

Olympia EKM 2100. (vertaling Zonnepanelen123 als service voor gebruikers)

Olympia EKM 2100. (vertaling Zonnepanelen123 als service voor gebruikers) (vertaling Zonnepanelen123 als service voor gebruikers) Vooraf: De Olympia EKM2100 is oorspronkelijk bedoeld als meetinstrument voor het meten van het verbruik van energie van uw apparaten. De EKM2100

Nadere informatie

Probeer de vragen bij Verkennen zo goed mogelijk te beantwoorden.

Probeer de vragen bij Verkennen zo goed mogelijk te beantwoorden. 1 Formules gebruiken Verkennen www.math4all.nl MAThADORE-basic HAVO/VWO 4/5/6 VWO wi-b Werken met formules Formules gebruiken Inleiding Verkennen Probeer de vragen bij Verkennen zo goed mogelijk te beantwoorden.

Nadere informatie

[HANDLEIDING WE-CARE] Wat is dit product, hoe wordt het geïnstalleerd en hoe werkt het precies? Thom Steinfort 08-12-2014

[HANDLEIDING WE-CARE] Wat is dit product, hoe wordt het geïnstalleerd en hoe werkt het precies? Thom Steinfort 08-12-2014 [HANDLEIDING WE-CARE] Wat is dit product, hoe wordt het geïnstalleerd en hoe werkt het precies? Thom Steinfort 08-12-2014 Inhoudsopgave Inloggen... 2 Awareness hiërarchie... 2 Awareness... 3 Awareness

Nadere informatie

Aantal opladingen PV100 PC500 iphone 5 1440 mah 2.16 2.33 iphone 4S 1420 mah 2.17 2.34 Nokia Lumia 928 2000 mah 1.56 1.68

Aantal opladingen PV100 PC500 iphone 5 1440 mah 2.16 2.33 iphone 4S 1420 mah 2.17 2.34 Nokia Lumia 928 2000 mah 1.56 1.68 1. Wat is het verschil tussen de feitelijke en de nominale capaciteit van de power bank? A. Verschillen: De capaciteit van de power bank is hetzelfde als de batterij. Echter, er is een verschil tussen

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

LEGO Energiemeter. Hoe te beginnen

LEGO Energiemeter. Hoe te beginnen LEGO Energiemeter Hoe te beginnen De Energy Meter bestaat uit twee delen: het LEGO Energy Display en de LEGO Energy Storage. De Energy Storage past op de onderkant van het Energy Display. Schuif de Energy

Nadere informatie

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3.

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3. Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. CO₂ uitstoot (ton per jaar ) Investeringen

Nadere informatie

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! Inhoud 1 Motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag in het netwerk 3 Oplossingen van SMA 2 Inhoud 1 Motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag

Nadere informatie

Electronische loep "One"

Electronische loep One Electronische loep "One" Eenvoudige, betaalbare, elektronische loep voor mensen met visuele beperkingen Deze draagbare elektronische loep geeft een scherp beeld en hoog contrast met een vergroting van

Nadere informatie

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding Inleiding s Ochtends word je gewekt door je smartphone. Je doet een lamp aan en zet de verwarming een graadje hoger. Snel onder de douche, haar föhnen. Dan kopje thee zetten of een glas melk uit de koelkast

Nadere informatie

Inleiding 3hv. Opdracht 1. Statische elektriciteit. Noem drie voorbeelden van hoe je statische elektriciteit kunt opwekken.

Inleiding 3hv. Opdracht 1. Statische elektriciteit. Noem drie voorbeelden van hoe je statische elektriciteit kunt opwekken. Inleiding hv Opdracht Statische elektriciteit Noem drie voorbeelden van hoe je statische elektriciteit kunt opwekken Opdracht Serie- en parallelschakeling Leg van elke schakeling uit ) of het een serie-

Nadere informatie

Voedingsbank 10000 mah

Voedingsbank 10000 mah Voedingsbank 10000 mah Handleiding 31883 I. Inleiding Dit product is een lichtgewicht, stijlvolle en milieuvriendelijke mobiele voedingsbak met een hoge capaciteit voor de meeste draagbare apparaten en

Nadere informatie

1 Vragen en antwoorden

1 Vragen en antwoorden 1 Vragen en antwoorden 1.1 Algemeen website Ik krijg de melding dat de gebruikersgegevens onbekend zijn. Wat is er aan de hand? Mogelijk heeft u een tikfout gemaakt. Check of u caps lock per ongeluk heeft

Nadere informatie

Workshop EVSE and Charging

Workshop EVSE and Charging Workshop EVSE and Charging Wie ben ik? Wido den Hollander (1986) Mede-eigenaar van hosting bedrijf Fan van elektrisch rijden (Model S sinds 26 Sept) Ontwikkelaar van Open Source software Werk tegenwoordig

Nadere informatie

Duurzame energie. Aan de slag met de energiemeter van LEGO

Duurzame energie. Aan de slag met de energiemeter van LEGO Duurzame energie Aan de slag met de energiemeter van LEGO LEGO, het LEGO logo, MINDSTORMS en het MINDSTORMS logo zijn handelsmerken van de LEGO Group. 2010 The LEGO Group. 1 Inhoudsopgave 1. Overzicht

Nadere informatie

Als we bv 2 db-waardes hebben: -31db en -52db dan kunnen we zeggen dat het verschil 21dB is. Maar klopt dit wel? Daarom controleren we even:

Als we bv 2 db-waardes hebben: -31db en -52db dan kunnen we zeggen dat het verschil 21dB is. Maar klopt dit wel? Daarom controleren we even: Db en afgeleiden 1 Inleiding Door de jaren heen zijn er veel verschillende Decibel afgeleiden ontstaan en ook veel verwarring. Volgend artikel is gebaseerd op een artikel door Lionel dumond en is vertaald

Nadere informatie

SLUIPVERBRUIK IN HUIS

SLUIPVERBRUIK IN HUIS SLUIPVERBRUIK IN HUIS Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

Is mijn fiets geschikt om te worden omgebouwd?

Is mijn fiets geschikt om te worden omgebouwd? Is mijn fiets geschikt om te worden omgebouwd? Ja, onze ombouwset van kan in iedere fiets worden ingebouwd. Aan de hand van uw bestaande fiets zorgen wij ervoor dat u een ombouwset ontvangt die is afgestemd

Nadere informatie

Windmolenpark Houten. Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten. Namen: Klas:

Windmolenpark Houten. Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten. Namen: Klas: Namen: Klas: Windmolenpark Houten Project nask & techniek Leerjaar 2 havo/atheneum College de Heemlanden, Houten Ontwikkeld door: Geert Veenstra Gerard Visker Inhoud Probleem en hoofdopdracht Blz 3 Samenwerking

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Digitale multimeter 700b

Digitale multimeter 700b 9705801 Digitale multimeter 700b Gebruikershandleiding Waarschuwing: lees en begrijp de handleiding voor het gebruik van de digitale multimeter. Het niet begrijpen of te voldoen aan de waarschuwingen en

Nadere informatie

BATTERIJVOEDING & ENERGIEBEHEER

BATTERIJVOEDING & ENERGIEBEHEER H O O F D S T U K D R I E BATTERIJVOEDING & ENERGIEBEHEER In dit hoofdstuk zul je leren over de grondbeginselen van energiebeheer en hoe je deze kunt toepassen om een langer batterijleven te verkrijgen.

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Puch Radius, State of the Art, Boogy BMS

Gebruikershandleiding Puch Radius, State of the Art, Boogy BMS Gebruikershandleiding Puch Radius, State of the Art, Boogy BMS Gefeliciteerd! U heeft gekozen voor een fiets met elektrische ondersteuning, de E-bike. Uw E-bike zal u door zijn elektrische ondersteuning

Nadere informatie

De (Lood-Zuur) batterij

De (Lood-Zuur) batterij De (Lood-Zuur) batterij Een batterij is eigenlijk niets meer dan een vat vol energie. Deze energievaten kun je gebruiken om energie uit te halen en ook om energie er in te stoppen. Er zijn zeer veel batterijtypes

Nadere informatie

BELANGRIJKE VEILIGHEIDSINSTRUCTIES (A.U.B. BEWAREN).

BELANGRIJKE VEILIGHEIDSINSTRUCTIES (A.U.B. BEWAREN). Batterijoplader BELANGRIJKE VEILIGHEIDSINSTRUCTIES (A.U.B. BEWAREN). LEES AANDACHTIG DE VOLGENDE INSTRUCTIES DOOR OM HET RISICO VAN BRAND OF ELEKTRISCHE SCHOKKEN TE VERMINDEREN. Handleiding Art. -Nr:201604

Nadere informatie

Begrippen. Broeikasgas Gas in de atmosfeer dat de warmte van de aarde vasthoudt en zo bijdraagt aan het broeikaseffect.

Begrippen. Broeikasgas Gas in de atmosfeer dat de warmte van de aarde vasthoudt en zo bijdraagt aan het broeikaseffect. LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Informatieblad Begrippen Biobrandstof Brandstof die gemaakt wordt van biomassa. Als planten groeien, nemen ze CO 2 uit de lucht op. Bij verbranding van de biobrandstof komt

Nadere informatie

VOLT DE NIEUWE CHEVROLET

VOLT DE NIEUWE CHEVROLET VOLT DE NIEUWE CHEVROLET Chevrolet Volt De elektrische droom De nieuwe Chevrolet Volt is een unieke, multi-award winnende auto. Door het combineren van de voordelen van een elektrische auto met de actieradius

Nadere informatie

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis.

De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. De HR-ketel die óók elektriciteit opwekt. De persoonlijke energiecentrale voor warmte, warm water én elektriciteit in huis. Introductiedatum: 1 november 2010. Inhoudsopgave Het belang van duurzame innovatie

Nadere informatie

PV-Systemen. Introductie. De Installatie. PV-Systemen 1/10

PV-Systemen. Introductie. De Installatie. PV-Systemen 1/10 PV-Systemen 1/10 PV-Systemen Introductie In afgelegen gebieden waar geen elektriciteit ter beschikking staat kunnen PV-installaties worden toegepast. PV is een afkorting van Photo Voltage. Door middel

Nadere informatie

Harmonischen: een virus op het net? FOCUS

Harmonischen: een virus op het net? FOCUS Amplitude Harmonischen: een virus op het net? FOCUS In het kader van rationale energieverbruik (REG) wordt steeds gezocht om verbruikers energie efficiënter te maken. Hierdoor gaan verbruikers steeds meer

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

Arbeid, vermogen en rendement

Arbeid, vermogen en rendement Arbeid, vermogen en rendement Formules Arbeid Arbeid is een maat van het werk dat geleverd wordt door een krachtbron om een voorwerp te verplaatsen. Als een kracht een verplaatsing tot gevolg heeft dan

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

LI-14. Gebruikshandleiding

LI-14. Gebruikshandleiding LI-14 Gebruikshandleiding versie 1.00 Mei 2009 De LI-14. Met de LI-14 kan de opbrengst van een PV systeem zichtbaar worden gemaakt. De LI-14 bestaat uit een meetunit en een display. De display kan de totaal

Nadere informatie

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen.

Energie besparen en meer wooncomfort. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Energie besparen en meer wooncomfort Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Maaskant Wonen. Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer

Samen besparen we ons rijk. Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Samen besparen we ons rijk Een unieke kans om energie te besparen, aangeboden door Rentree. thuis in Deventer Deze Menukaart geeft voorbeelden hoe u als bewoner geld kunt besparen en meer wooncomfort kunt

Nadere informatie

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. Dashboard onderdelen CO₂ uitstoot (ton per

Nadere informatie

Onderzoek rationeel energiegebruik van een computer.

Onderzoek rationeel energiegebruik van een computer. Onderzoek rationeel energiegebruik van een computer. Spring verstandig om met het elektriciteitsverbruik van uw computer. De leerlingen van de elektronica afdeling (5TEE) van het VTI onderzoeken verschillende

Nadere informatie

Les De kosten van energie

Les De kosten van energie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les De kosten van energie Werkblad Les De kosten van energie Werkblad Elke dag gebruiken we heel wat energie om het huis warm te houden en te verlichten, televisie te kijken,

Nadere informatie

PUBLIEKSRAPPORT ONDERZOEK POWERPLAYER

PUBLIEKSRAPPORT ONDERZOEK POWERPLAYER Rotterdammers besparen ruim 6% op hun totale energierekening door slimme meter en actief bekijken van hun verbruik via een display Slimme Meter In 2020 moeten netbeheerders zoals Stedin bij minimaal 80%

Nadere informatie

DEH Energie platform. gebruikershandleiding

DEH Energie platform. gebruikershandleiding DEH Energie platform gebruikershandleiding Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1. Wat is energie eigenlijk? 3 2. Hoe zie ik in één oogopslag hoeveel energie mijn huishouden verbruikt? 4 3. Hoeveel energie verbuikte

Nadere informatie

Veelgestelde vragen:

Veelgestelde vragen: Veelgestelde vragen: 1. Als ik een draadloos oplaadbare mobiele telefoon op de CE700 plaats, begint het opladen automatisch? Raadpleeg de handleiding van uw telefoon om het effectieve bereik van de telefoon

Nadere informatie

Super helder in een compact design

Super helder in een compact design S Super helder in een compact design OVERWELDIGENDE LICHTOPBRENGST VOOR ELKE NACHTRIT Universal Bike Lights met hoogwaardige kwaliteit is meer dan alleen fietsverlichting. De mountainbiker van tegenwoordig

Nadere informatie

Gebruikershandleiding AT-300T/R UHF-PLL. 40 kanaals rondleidingsysteem & draadloze microfoon systemen.

Gebruikershandleiding AT-300T/R UHF-PLL. 40 kanaals rondleidingsysteem & draadloze microfoon systemen. Gebruikershandleiding AT-300T/R UHF-PLL 40 kanaals rondleidingsysteem & draadloze microfoon systemen. Introductie: Bedankt voor het aanschaffen van deze UHF- PLL 40 kanaals rondleidingsysteem en draadloze

Nadere informatie

HANDLEIDING BALANS LADER/ONTLADER VOOR NICD/NIMH/LITHIUM/PB ACCU S GE POWER B6

HANDLEIDING BALANS LADER/ONTLADER VOOR NICD/NIMH/LITHIUM/PB ACCU S GE POWER B6 HANDLEIDING BALANS LADER/ONTLADER VOOR NICD/NIMH/LITHIUM/PB ACCU S GE POWER B6 Microprocessor gecontroleerde hoge prestaties leverende snelle lader/ontlader met geïntegreerde balans, USB link en temperatuur

Nadere informatie

Meten = weten Instructie voor leerkrachten

Meten = weten Instructie voor leerkrachten Meten = weten Instructie voor leerkrachten Dit opdrachtenblad Meten = Weten is ontwikkeld als een voorproefje voor het lespakket Zonnepanelen op school. Het opdrachtenblad is zelfstandig te gebruiken.

Nadere informatie

We kunnen nu met deze kabel de spanning meten door de kabel parallel te schakelen op bv het LEGO zonnepaneel, de LEGO condensator of de LEGO motor.

We kunnen nu met deze kabel de spanning meten door de kabel parallel te schakelen op bv het LEGO zonnepaneel, de LEGO condensator of de LEGO motor. Metingen met LEGO zonnepaneel en condensator In mei zullen we LEGO autootjes een circuit laten afleggen waarbij we gebruik maken van groene energie. Ik heb gekozen om zonne-energie te gebruiken en omdat

Nadere informatie

Les De kosten van energie

Les De kosten van energie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les De kosten van energie Werkblad Les De kosten van energie Werkblad Elke dag gebruiken we heel wat energie om het huis warm te houden en te verlichten, televisie te kijken,

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan 2015 CO 2 -Prestatieladder

Energiemanagement Actieplan 2015 CO 2 -Prestatieladder Bijlage E Energiemanagement Actieplan CO2- Prestatieladder Energiemanagement Actieplan 2015 CO 2 -Prestatieladder Sarens Nederland Pagina 28 van 40 E.1 Inleiding Uit CO2 uitstoot berekeningen over 2013

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Alles wat je moet weten: - Hoe de juiste beslissing te nemen bij de aankoop van energie zuinige apparatuur. INHOUD 1. Introductie

Nadere informatie

Gastlessen Duurzaam Energie Gebruik

Gastlessen Duurzaam Energie Gebruik Gastlessen Duurzaam Energie Gebruik Door Yvonne Kruijt (WAG 1.4.18, tel 46212), Philips Research Plan In het kader van het metering project, waarbij het energie gebruik van huishoudens in Eindhoven is

Nadere informatie

JASICAMP Caravan-Campertechniek ZONNE-ENERGIE. Kalkoven 5 9351NP Leek tel. : 0594-515181 fax. : 0594-517281 internet : www.jasicamp.

JASICAMP Caravan-Campertechniek ZONNE-ENERGIE. Kalkoven 5 9351NP Leek tel. : 0594-515181 fax. : 0594-517281 internet : www.jasicamp. ZONNE-ENERGIE Kalkoven 5 9351NP Leek tel. : 0594-515181 fax. : 0594-517281 internet : www.jasicamp.nl Zonneenergie Zonne-energie is energie (stroom) geleverd door de zon (licht) Principe Een zonnepaneel

Nadere informatie

De vloek van het Stand-by Licht

De vloek van het Stand-by Licht De vloek van het Stand-by Licht Waarom meer leren over stand-by licht? Omdat wanneer je apparatuur op een slimme manier gebruikt, je geld bespaart op je energierekening. INHOUD 1. Wat betekent Stand-by?

Nadere informatie

BASETech Snellader BTL-1

BASETech Snellader BTL-1 Versie 03/06 Bestnr. 51 23 00 BASETech Snellader BTL-1 Alle rechten, ook vertalingen, voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een automatische gegevensbestand, of

Nadere informatie

Gestabiliseerde netvoeding

Gestabiliseerde netvoeding Gestabiliseerde netvoeding Een gestabiliseerde voeding zet de netspanning van 23 volt wisselspanning om in een stabiele gelijkspanning. Dit gebeurt door middel van een handvol relatief eenvoudige elementen

Nadere informatie

9120 Kallo www.sonarcom.be +32 474 727 135 DRAADLOZE COLOR GPS MET TOUCHSCREEN. HANDLEIDING generatie 3

9120 Kallo www.sonarcom.be +32 474 727 135 DRAADLOZE COLOR GPS MET TOUCHSCREEN. HANDLEIDING generatie 3 Sint Ignatiusstraat 134 info@sonarcom.be 9120 Kallo www.sonarcom.be +32 474 727 135 DRAADLOZE COLOR GPS MET TOUCHSCREEN HANDLEIDING generatie 3 Touchzone voor menu spots dichtbij Touchzone voor basismenu

Nadere informatie

De condensator en energie

De condensator en energie De condensator en energie Belangrijkste onderdelen in de proeven De LEGO-condensator De condensator heeft een capaciteit van 1 Farad en is beschermd tegen een overbelasting tot 18 Volt. Wanneer de condensator

Nadere informatie

Met nieuwe energie de toekomst in

Met nieuwe energie de toekomst in World Class Charging Systems E x c e l l e n t T e c h n o l o g y, E f f i c i e n c y a n d Q u a l i t y Met nieuwe energie de toekomst in Lithium-Ion batterijen voor intern transport LIONIC reduceert

Nadere informatie

Handleiding. ReSound oplader 60 en 80

Handleiding. ReSound oplader 60 en 80 Handleiding ReSound oplader 60 en 80 Gefeliciteerd met de aankoop van de nieuwe ReSound oplader voor uw hoortoestel. Deze handleiding helpt u om te gaan met de oplader. Wij hopen dat u er veel plezier

Nadere informatie

De meest gehoorde vraag is ; hoe lang de WhisperGen wel niet moet draaien om voldoende energie te leveren voor een gehele installatie.

De meest gehoorde vraag is ; hoe lang de WhisperGen wel niet moet draaien om voldoende energie te leveren voor een gehele installatie. Veel gestelde vragen Er worden ons veelvuldig vragen gesteld over de werking en toepassing van de WhisperGen in scheeps- en woning installaties. De meest voorkomende ze zullen hieronder behandeld worden.

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

handleiding slimme meter

handleiding slimme meter handleiding slimme meter 2 Handleiding slimme meter Voor u ligt de handleiding slimme meter. Er zijn verschillende typen slimme meters voor zowel elektriciteit als gas. Met behulp van de afbeeldingen en

Nadere informatie

Elektrisch vervoer & Arnhem 16 december 2009. Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer

Elektrisch vervoer & Arnhem 16 december 2009. Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer Elektrisch vervoer & elektrische netten Arnhem 16 december 2009 Peter van der Sluijs Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer 1 Inhoud Belang Netbeheerder Wat doet een elektrische

Nadere informatie

Werken met eenheden. Introductie 275. Leerkern 275

Werken met eenheden. Introductie 275. Leerkern 275 Open Inhoud Universiteit Appendix B Wiskunde voor milieuwetenschappen Werken met eenheden Introductie 275 Leerkern 275 1 Grootheden en eenheden 275 2 SI-eenhedenstelsel 275 3 Tekenen en grafieken 276 4

Nadere informatie

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer LICHTWACHTERS Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO 2 -zuinig vervoer Verlichting Elektrische

Nadere informatie

Nr.01 / Februari 2012. Doe mee en verminder CO2!

Nr.01 / Februari 2012. Doe mee en verminder CO2! Nr.01 / Februari 2012 Doe mee en verminder CO2! De Groene Hollander is dé MVO-krant van Hollandridderkerk opgezet door het (milieu-)adviesteam. Het (milieu-)adviesteam is tot stand gekomen naar aanleiding

Nadere informatie

Soort accu eigenschappen Hoe te laden Let op!

Soort accu eigenschappen Hoe te laden Let op! In dit overzicht wil ik vnl. een samenvatting geven waar je op moet letten bij de aanschaf en het onderhouden van een accu. Hierin streef ik geen volledigheid na, maar een handreiking om met een duidelijke

Nadere informatie

VAC= Wisselstroom VDC= Gelijkstroom

VAC= Wisselstroom VDC= Gelijkstroom Elektriciteit LED lampen werken op 12 Vdc /Ac tot ca. 38 Vdc/ac. Dit is laagspanning. Er zijn dus lampen die alleen op gelijkstroom (DC) werken of op wisselstroom (AC) Maar ook zijn er LED lampen die zowel

Nadere informatie

EM3971 - Universele Laptoplader

EM3971 - Universele Laptoplader E EM3971 - Universele Laptoplader 2 NEDERLANDS EM3971 - Universele Laptoplader Waarschuwingen en aandachtspunten Het openen van het product en/of de producten kan leiden tot ernstige verwondingen! Laat

Nadere informatie

HQ-CHARGER81 HQ SUPERSNELLE UNIVERSELE ACCULADER VOOR AAA/AA/C/D/9V

HQ-CHARGER81 HQ SUPERSNELLE UNIVERSELE ACCULADER VOOR AAA/AA/C/D/9V NEDERLANDS GEBRUIKSAANWIJZING HQ-CHARGER81 HQ SUPERSNELLE UNIVERSELE ACCULADER VOOR AAA/AA/C/D/9V LEES VÓÓR HET OPLADEN DE INSTRUCTIES Gebruikershandleiding Lees deze handleiding a.u.b. zorgvuldig. Deze

Nadere informatie

Energie weetjes. Stand-by functie is sluipverbruiker:

Energie weetjes. Stand-by functie is sluipverbruiker: Energie weetjes Het stroomverbruik is tussen 1950 en 2004 vervijfvoudigd. Dit komt vooral door een toename van het aantal wasdrogers, magnetrons, vaatwassers en computers in huis. In de Nederlandse huishoudens

Nadere informatie

Onderzoeken welke onderdelen noodzakelijk zijn om een PV-installatie autonoom te laten werken.

Onderzoeken welke onderdelen noodzakelijk zijn om een PV-installatie autonoom te laten werken. Experiment 5 5 Onderdelen van een autonome PV-installatie Onderzoeken welke onderdelen noodzakelijk zijn om een PV-installatie autonoom te laten werken. grondplaat 1 zonnemodule 1 halogeenlamp 1 motor

Nadere informatie

Onderzoek lokale energieopslag

Onderzoek lokale energieopslag Onderzoek lokale energieopslag Datum: 4 oktober 2014 Uitgevoerd door: N.M. Samsom Versie: V1.01 beknopte versie Uitgevoerd door: In opdracht van: Inhoudsopgave 1 Doel... 3 2. Wateropslag... 4 2.1 Voorbeeld

Nadere informatie

Handleiding. Ulitium solar verlichtingspakket. Inhoud Ulitium solar verlichtingspakket

Handleiding. Ulitium solar verlichtingspakket. Inhoud Ulitium solar verlichtingspakket Handleiding Ulitium solar verlichtingspakket Index 1. overzicht 2. hoe werkt het 3. aan de slag 4. aansluiten van elektriciteitsbron (pv paneel) 5. aansluiten Hub4-aansluitdoosje 6. aansluiten van Ulitium

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen Tekst lezen en vragen stellen 1. Om een tekst goed te begrijpen is het erg belangrijk om een tekst actief te lezen. In de uitleg lees je hoe je dat moet doen. Als je actief leest, dan: - controleer je

Nadere informatie

IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD?

IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD? IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD? JA! DE VOLGENDE STAP NAAR MEER ONAFHANKELIJKHEID WAAROM? 1. Eigen energie voorziening Geen impact meer van prijsstijgen en zelf in controle van je eigen elektriciteit, dag

Nadere informatie

Alles om je heen is opgebouwd uit atomen. En elk atoom is weer bestaat uit protonen, elektronen en neutronen.

Alles om je heen is opgebouwd uit atomen. En elk atoom is weer bestaat uit protonen, elektronen en neutronen. 2 ELEKTRICITEITSLEER 2.1. Inleiding Je hebt al geleerd dat elektriciteit kan worden opgewekt door allerlei energievormen om te zetten in elektrische energie. Maar hoe kan elektriciteit ontstaan? En waarom

Nadere informatie

Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen. Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen, energie

Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen. Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen, energie 4M versie 1 Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen Werk netjes en nauwkeurig Geef altijd een duidelijke berekening of een verklaring Veel succes, Zan Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen,

Nadere informatie

PV-Systemen. PV-systemen 1/11. Freddy Alferink, 2003

PV-Systemen. PV-systemen 1/11. Freddy Alferink, 2003 PV-systemen 1/11 PV-Systemen Freddy Alferink, 2003 In afgelegen gebieden waar geen elektriciteit ter beschikking staat kunnen PV-installaties worden toegepast. PV is een afkorting van Photo Voltage. Door

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting branders luchttoevoer brandstoftoevoer koelwater condensator stoomturbine generator transformator regelkamer stoom water ketel branders 1 Energiesoort Omschrijving

Nadere informatie

Al#jd&mobiel&bereikbaar

Al#jd&mobiel&bereikbaar Al#jd&mobiel&bereikbaar Ba#erijen)raken)steeds)sneller)leeg.)De)grootste)'boosdoeners')zijn)de)sterke)processoren)in)de)huidige) telefoons)en)het)veelvoudig)gebruik)van)het)internet)en)ac

Nadere informatie

Jaarnota Essent. Mocht u meer vragen over de jaarnota hebben dan mag u ons uiteraard bellen op 030 7009 727.

Jaarnota Essent. Mocht u meer vragen over de jaarnota hebben dan mag u ons uiteraard bellen op 030 7009 727. Jaarnota Essent In dit document ziet u een voorbeeld van een jaarnota van Essent. Bij alle termen en onderdelen die om uitleg vragen staat een cijfer genoteerd. Achterin dit document ziet u de uitleg van

Nadere informatie

Krachten Hoofdstuk 1. Bewegingsverandering/snelheidsverandering (bijv. verandering van bewegingsrichting)

Krachten Hoofdstuk 1. Bewegingsverandering/snelheidsverandering (bijv. verandering van bewegingsrichting) Krachten Hoofdstuk 1 een kracht zelf kun je niet zien maar... Waaraan zie je dat er een kracht werkt: Plastische Vervorming (blijvend) Elastische Vervorming (tijdelijk) Bewegingsverandering/snelheidsverandering

Nadere informatie

Voordat u de carkit gaat gebruiken, dient u eerste de batterij op te laden en de carkit te paren met uw mobiele telefoon.

Voordat u de carkit gaat gebruiken, dient u eerste de batterij op te laden en de carkit te paren met uw mobiele telefoon. Inleiding: Dank u voor uw belangstelling voor onze Bluetooth carkit. Deze carkit is een draadloze Bluetooth carkit gebaseerd op de Bluetooth technologie die u de mogelijkheid geeft om te bellen zonder

Nadere informatie